PHAÙP TAÄP YEÁU TUÏNG KINH QUYEÅN 3
Phaåm 24: QUAÛNG THUYEÁT
Tuy noùi traêm caâu keä
Cuù nghóa khoâng chaân chaùnh
Khoâng baèng hieåu moät caâu
Nghe ñöôïc lieàn giaûi thoaùt.
Tuy noùi traêm caâu keä
Khoâng saùng, coù ích gì!
Khoâng baèng hieåu moät nghóa
Nghe xong ñöôïc an tònh.
Tuy hieåu nhieàu caâu keä
Khoâng thöïc haønh, voâ ích
Khoâng baèng haønh moät caâu
Tu taäp ñeán ñaéc ñaïo.
Ai soáng ñeán traêm naêm
Phaù giôùi yù khoâng ñònh
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Cuùng döôøng baäc Trì giôùi.
Ai soáng caû traêm naêm
Bieáng nhaùc khoâng tinh taán
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Duõng maõnh haønh tinh taán.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng quaùn phaùp sinh dieät
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Hieåu roõ phaùp sinh dieät.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng quaùn söï thaønh baïi
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Xem kyõ, bieát choã traùnh.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu voâ laäu
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Voâ laäu.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu baát ñoäng
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Baát ñoäng.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu khoù thaáy
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Vi dieäu.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu voâ sinh
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Voâ sinh.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu voâ taùc
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Voâ taùc.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu toái thöôïng
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Toái thöôïng.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu tòch dieät
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Tòch dieät.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu cam loä
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc neám vò Cam loä.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu voâ caáu
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ñöôïc thaáy ñaïo Thanh tònh.
Ai soáng caû traêm naêm
Khoâng thaáy caâu ly caáu
Khoâng baèng soáng moät ngaøy
Ly caáu ñaéc giaûi thoaùt.
Ai soáng caû traêm naêm
Teá thaàn löûa trong röøng
Khoâng baèng thôøi gian ngaén
Chaùnh kieán ñöôïc giaûi thoaùt.
Thaùng khaùc ñeán thaùng naøy
Keû ngu cho aên uoáng
Keû aáy khoâng tin Phaät
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Ngöôøi naøo caàu teá thaàn
Nhieàu naêm mong ñöôïc phöôùc
Keû aáy trong boán phaàn
Chaúng ñöôïc moät phaàn phöôùc.
Thaùng khaùc ñeán thaùng naøy
Keû ngu cho aên uoáng
Nhöng taâm khoâng Töø maãn
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Thaùng khaùc ñeán thaùng naøy
Keû ngu cho aên uoáng
Hoï khoâng bieát phaùp soá
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Thaùng khaùc ñeán thaùng naøy
Thöôøng laøm hoäi bình ñaúng
Keû aáy khoâng tin Phaät
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Thaùng khaùc ñeán thaùng naøy
Thöôøng laøm hoäi Bình ñaúng
Keû aáy khoâng tin Phaùp
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Thaùng khaùc ñeán thaùng naøy
Thöôøng laøm hoäi Bình ñaúng
Keû aáy khoâng tin Taêng
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Haèng thaùng teá ngaøn laàn
Luoân boá thí bình ñaúng
Hoï khoâng taâm Töø maãn
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Haèng thaùng teá ngaøn laàn
Luoân boá thí bình ñaúng
Khoâng thöông loaøi nhuyeãn ñoäng
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Haøng thaùng teá ngaøn laàn
Luoân boá thí bình ñaúng
Neáu khoâng taâm Töø nieäm
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Haøng thaùng teá ngaøn laàn
Luoân boá thí bình ñaúng
Coøn mang taâm oaùn haän
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Haøng thaùng teá ngaøn laàn
Luoân boá thí bình ñaúng
Khoâng thaáy phaùp traïch dieät
Möôøi saùu khoâng ñöôïc moät.
Haøng thaùng teá ngaøn laàn
Troïn ñôøi khoâng boû soùt
Khoâng baèng trong giaây phuùt
Nhaát taâm nieäm Chaân phaùp.
Moät nieäm phöôùc voâ bieân
Hôn laø teá troïn ñôøi.
Tuy soáng ñeán traêm naêm
Cuùng teá ñeán Thaàn löûa
Khoâng baèng trong giaây phuùt
Cuùng döôøng Phaät, Phaùp, Taêng.
Phöôùc cuùng trong moät nieäm
Hôn hoï teá troïn ñôøi.
Μ Phaåm 25: THIEÄN HÖÕU
Doái traù öa ñoá kî
So ño tranh ñaáu ngöôøi
Ngu laáy vaäy laøm vui
Baäc Trí khoâng hieàm khích.
Thaønh thaät khoâng ñoá kî
Tinh taán, Tín, Ña vaên
Ñöôïc ngöôøi trí kính haàu
Hieàn thaùnh cuõng öa thích.
Khoâng thaân thaày baïn xaáu
Khoâng hoïc taäp phi phaùp
Thaân caän thaày baïn thieän
Thöôøng hoïc taäp Chaùnh phaùp.
Ñi ñöôøng nhôù ngaên yù
Chôù suy nghó lung tung
Laéng nghe lôøi daïy thieän
Baäc Trì giôùi ña vaên.
Bieát töøng vieäc khaùc nhau
Gaàn aùc töï ñoïa laïc
Laøm thieän ñöôïc danh döï
Ngöôøi toát luoân töï toát.
Ñaây do thaân chaân chaùnh
Ngöôøi thieän luoân laøm thieän.
Nhôø thaân caän vôùi thieän
Neân trí tueä toái thöôïng
Trì giôùi ñaït tòch dieät.
Nhö caù ñaõ öôn thoái
Keû tham tranh nhau laáy
YÙ chaúng bieát muøi hoâi
Gaàn aùc cuõng nhö vaäy.
Laù Ña-nga-ba-la
Höông thôm bay khaép nôi
Chuùng sinh ñeán nhaët laáy
Laøm thieän cuõng nhö vaäy.
Thaân caän thaày baïn aùc
Toäi xaáu ngaøy ñeâm taêng
Nhö heo thaân nhô nhôùp
Töï nhôùp gaây nhôùp ngöôøi.
Töï mình khoâng laøm aùc
Nhöng thaân caän keû aùc
Bò moïi ngöôøi khinh cheâ
Danh aùc ngaøy ñeâm taêng.
Xem maõi thì laøm theo
Quen bieát thì thaân caän
Giöõ teân ñoäc trong ngöôøi
Ngöôøi saïch cuõng bò dô.
Baäc duõng tröø oâ ueá
Khoâng laøm baïn vôùi aùc
Ngöôøi trí phaûi phaân bieät
Neân bieát roõ quaû baùo.
Khoâng thaân, caån thaän hoïc
Hoïc phaûi gaàn ngöôøi hieàn
Bí-soâ tu haønh ñaïo
Nhaãn khoå, heát caùc laäu.
Keû ngu daàu troïn ñôøi
Thaân caän ngöôøi trí tueä
Vaãn khoâng bieát Chaùnh phaùp
Nhö muoãng muùc thöùc aên.
Ngöôøi trí trong choác laùt
Thaân caän baäc Thaùnh hieàn
Bieát roõ heát Chaùnh phaùp
Nhö löôõi neám bieát vò.
Baäc Trí chæ moät caâu
Giaûng ra voâ löôïng nghóa
Keû ngu tuïng ngaøn lôøi
Khoâng hieåu nghóa moät caâu.
Hieåu ñuùng nghóa moät caâu
Ngöôøi trí tu hoïc theo
Keû ngu thích xa vôøi
Cho laø ñuùng lôøi Phaät.
Theo ngöôøi trí duø oaùn
Khoâng theo ngu duø baïn
Keû ngu daïy traùi ñaïo
Ñöa daàn ñeán ñòa nguïc.
Ngöôøi ngu noùi mình ngu
Neân bieát coøn coù trí
Keû ngu töï xöng trí
Laø ngu nhaát trong ngu.
Ai khen ngôïi keû ngu
Khinh cheâ maéng ngöôøi trí
Cheâ trí coøn coù tieán
Khen ngu, maõi thaáp heøn.
Chôù thaáy nghe ngöôøi ngu
Chôù soáng chung keû ngu
Naïn soáng vôùi keû ngu
Nhö ôû vôùi oaùn thuø.
Neân choïn nôi soáng chung
Nhö hoäi hoïp ngöôøi thaân
Neân thaân caän phuïng söï
Baäc Ña vaên trì giôùi
Cao thöôïng giöõa moïi ngöôøi
Nhö traêng giöõa muoân sao.
Μ
Phaåm 26: VIEÂN TÒCH
Nhö ruøa giaáu saùu chi
Bí-soâ giöõ yù töôûng
Khoâng yû theá, haïi ngöôøi
Khoâng noùi veà chöùng ñaéc.
Nhaãn nhuïc Ñeä nhaát ñaïo
Phaät daïy quaû Toái thöôïng
Loøng phieàn naõo haïi ngöôøi
Khoâng goïi laø Sa-moân.
Ngoân ngöõ chôù thoâ baïo
Lôøi noùi phaûi thoâng suoát
Ít hoïc, hoï luaän naïn
Taát bò hoï khuaát phuïc.
Phieàn naõo thöôøng phaùt sinh
Nhö lu voø bò nöùt
Löu chuyeån maõi sinh töû
Chìm maõi khoâng luùc thoaùt.
Phieàn naõo khoâng coøn sinh
Nhö lu chaéc nguyeân laønh
Nhö vaäy ñeán vieân tòch
Vónh vieãn khoâng traàn caáu.
Khoâng beänh, ích lôïi nhaát
Bieát ñuû giaøu coù nhaát
Thaân tín baïn toát nhaát
Vieân tòch, quaû vui nhaát.
Ñoùi laø beänh naëng nhaát
Haønh laø khoå ñau nhaát
Bieát ñuùng thaät nhö vaäy
Nieát-baøn an vui nhaát.
Lôøi Phaät daïy vi dieäu
Truyeàn roäng khoâng cuøng taän
Ñôøi daïy nhau tu taäp
Thaät chaúng khi naøo chaùn.
Do vaäy Voâ Thöôïng Só
Ngaøi daïy baûo theá naøy
Ñau khoå haønh haï thaân
Chaúng gì hôn ñoùi, beänh.
Theo thieän thì quaù ít
Theo aùc thì quaù nhieàu
Nhö thaät tri vieäc naøy
Mau caàu ñeán Vieân tòch.
Coù duyeân sinh coõi thieän
Coù duyeân sinh ñöôøng aùc
Coù duyeân nhaäp Nieát-baøn
Nhö vaäy ñeàu coù duyeân.
Nai ñi veà ñoàng roäng
Chim bay veà hö khoâng
Leõ phaûi nhôø phaân bieät
Chaân nhaân höôùng tòch dieät.
Khoâng vôùi taâm löôøi bieáng
Khieáp nhöôïc maø thaønh coâng
Vieäc caàu quaû Nieát-baøn
Thieâu ñoát caùc troùi buoäc.
Bí-soâ mau taùt nöôùc
Nhôø taùt thuyeàn nheï ñi
Haõy ñoaïn tham duïc tình
Sau ñoù ñeán Vieân tòch.
Ta coù, goác töø khoâng
Tröôùc coù, nay ta khoâng
Chaúng khoâng cuõng chaúng coù
Nhö nay, chaúng ñöôïc gì.
Khoù thaáy nghóa baát ñoäng
Kheùo quaùn ñeán baát ñoäng
Seõ thaáy taän nguoàn aùi
Ñaây laø taän cuøng nghieäp.
Ñoaïn aùi tröø duïc voïng
Caïn doøng khoâng coøn chaûy
Thaáy roõ goác aùi naøy
Goïi laø chaám döùt khoå.
Khoâng thaân kieán, dieät töôûng
Heát khoå ñöôïc maùt meû
Ñaõ chaám döùt caùc haønh
Thöùc töôûng khoâng sinh nöõa
Nhö thaät tri nhö vaäy
Goïi laø chaám döùt khoå.
Soáng voïng ñoäng khoâng tònh
Khoâng tònh, khoâng an vui.
Khoâng ñoäng ñöôïc khinh an
Tònh môùi ñaéc Vieân tòch.
Chaúng phaûi do qua laïi
Qua laïi heát sinh dieät
Tröø laõo töû phieàn naõo
Ñoaïn khoå ñöôïc Nieát-baøn.
Ta khoâng coøn qua laïi
Khoâng ñeán cuõng khoâng ñi
Khoâng maát cuõng khoâng sinh
Nôi naøy laø Vieân tòch.
Trí bieát taän goác ngoïn
Höõu vi bieát höõu vi
Trieàn phöôïc cuûa sinh töû
Phieàn naõo khoù cheá phuïc.
Ñaây laø thaân töù ñaïi
Taäp hôïp naêm uaån khoå
Quaùn saùt roõ Khoå ñeá
Heát khoå chöùng Nieát-baøn.
Caùc phaùp khoâng qua laïi
Qua laïi haèng sinh dieät
Giaø, beänh, cheát löu chuyeån
Voâ laäu chöùng Vieân tòch.
Bí-soâ höõu sinh ñôøi
Höõu taïo haïnh voâ taùc
Höõu voâ sinh, heát höõu
Voâ taùc, haønh khoâng coøn.
Bí-soâ, Ta ñaõ bieát
Khoâng theå vaøo caùc Ñòa
Khoâng theå vaøo Khoâng xöù
Khoâng theå vaøo Duïng xöù
Voâ töôûng phi töôûng xöù
Khoâng ñôøi naøy ñôøi sau
Khoâng do Nhaät nguyeät töôûng
Khoâng ñeán cuõng khoâng ñi.
Töø aên sinh ra höõu
Töø aên sinh khoå vui
Ai dieät ñöôïc choã naøy
Dieät tröø heát ñau khoå.
Khoâng aên maïng khoâng coøn
Ai nhòn ñöôïc aên uoáng
Thöôøng laáy aên laøm ñaàu
Sau ñoù môùi ñaït ñaïo.
Khoâng, ñòa, thuûy, hoûa chuûng
Nôi aáy gioù khoâng thoåi
Saùng, löûa khoâng chieáu tôùi
Cuõng khoâng thaáy choã sinh
Khoâng traêng, chaúng aùnh saùng
Khoâng maët trôøi chieáu saùng
Quaùn saùt kyõ vieäc naøy
Môùi ñuùng vôùi Vieân tòch.
Saéc ñoan chính, thong thaû
Thoaùt heát taát caû khoå
Phi saéc, phi voâ saéc
Ñöôïc thoaùt khoå soá moät.
Cöùu caùnh khoâng coøn sôï
Thoaùt trieàn khoâng hoà nghi
Chöa chaët gai höõu duïc
Sao bieát thaân laø beänh.
Cöùu caùnh coù nghóa laø
Vieân tòch laø ñeä nhaát
Chaët heát caùc voïng töôûng
Vaên cuù khoâng nhaàm laãn.
Bieát töï cheá hay khoâng
Nhaát laø boû höõu, haønh
Trong töï tö duy haønh
Nhö tröùng boïc phaàn moâ.
Thí phaùp, thí toái thöôïng
Phaùp laïc, laïc toái thöôïng
Dao nhaãn, dao toát nhaát
AÙi dieät, vui Nieát-baøn.
Μ
Phaåm 27: QUAÙN SAÙT
Xem kyõ loøng hieàm khích
Khoâng cho chuùng ra ngoaøi
Hieàm khích khoâng ngaên laïi
Nhö veät naéng buïi bay.
Ai töï xöng khoâng loãi
Toäi phöôùc ñoàng thôøi ñeán
Chæ thaáy loãi cuûa ngöôøi
OÂm maõi töôûng voâ minh.
Bieát taøm soáng laâu nhaát
Tham laøm sao troùi buoäc
Khoâng sôï ñeán löïc só
Maïng soáng luoân keùo daøi.
Bieát taøm soáng voâ cuøng
Luoân caàu haïnh thanh tònh
Uy nghi khoâng thieáu soùt
Neân soáng vôùi chaân tònh.
Theá gian muø toái nhieàu
Coù trí maét raát hieám
Baày chim sa vaøo löôùi
Ít con thoaùt leân trôøi.
Quaùn theá phaùp suy taøn
Chæ thaáy saéc bieán chuyeån
Keû ngu töï leä thuoäc
Bò toái taêm troùi buoäc
Khoâng thaáy roõ caùc haønh
Bieát haønh khoâng coù thaät.
Chuùng sinh ñeàu coù ngaõ
Töø ñoù sinh ñau khoå
Chaúng ai hieåu ñöôïc nhau
Khoâng thaáy gai taø kieán.
Quan saùt do gai naøy
Chuùng sinh nhieãm tröôùc naëng
Ta taïo hoï khoâng coù
Hoï taïo ta chaúng coù.
Chuùng sinh bò maïn troùi
Tham ñaém nôi kieâu maïn
Bò meâ hoaëc bôûi kieán
Khoâng thoaùt caûnh sinh töû.
Ñaõ ñaéc vaø seõ ñaéc
Caû hai bò traàn caáu
Vì taäp theo goác beänh
Haõy xeùt ñieàu ñaõ hoïc.
Xem nhöõng ngöôøi trì giôùi
Baäc thanh tònh phaïm haïnh
Ngöôøi saên soùc beänh nhaân
Ñoù laø ñeán saùt bôø.
Haõy quaùn boït treân nöôùc
Vaø quaùn boùng ngöïa hoang
Quaùn thaân khoâng khaùc vaäy
Thaàn cheát cuõng khoâng ñeán.
Haõy quaùn boït treân nöôùc
Vaø quaùn boùng ngöïa hoang
Quaùn ñôøi khoâng khaùc vaäy
Khoâng thaáy thaàn cheát ñeán.
Nhö vaäy phaûi quaùn thaân
Nhö xe vua nhieàu saéc
Keû ngu bò nhieãm tröôùc
Haõy tìm caùch laùnh xa.
Nhö vaäy phaûi quaùn thaân
Nhö xe vua nhieàu saéc
Keû ngu bò ñaém nhieãm
Ngöôøi trí xa laùnh noù.
Nhö vaäy phaûi quaùn thaân
Nguyeân nhaân cuûa caùc beänh
Beänh vaø ngu hoäi hoïp
Nhôø caäy chuùng sao ñöôïc.
Haõy xem hình töôïng veõ
Ma-ni, toùc xanh bieác
Keû ngu leä thuoäc vaøo
Khoâng caàu sang bôø kia.
Haõy xem hình töôïng veõ
Ma-ni, toùc xanh bieác
Keû ngu leä thuoäc vaøo
Baäc Trí thì chaùn gheùt.
Duøng hình veõ saëc sôõ
Trang ñieåm thaân hoâi haùm
Keû ngu leä thuoäc vaøo
Neân khoâng caàu töï ñoä.
Moùng tay, toùc taùm phaàn
Ñoâi maét, voøng ñeo tai
Keû ngu ñaém nhieãm vaøo
Cuõng khoâng caàu töï ñoä.
Tham duïc nhieãm vaøo duïc
Khoâng xeùt duyeân keát söû
Soáng vöùt boû keát söû
Seõ vöôït qua doøng duïc.
Töø vöôøn thoaùt khoûi vöôøn
Khoûi vöôøn laïi vaøo vöôøn
Haõy quan saùt ngöôøi naøy
Thoaùt roài bò troùi laïi.
Nay boû ngoâi vua trôøi
Khoâng taïo goác sinh töû
Caàu thoaùt khoå ñòa nguïc
Xin daïy vui Nieát-baøn.
Maëc aùo xanh, loïng traéng
Ñi rieâng moät chieác xe
Xem hoï chöa ñoaïn caáu
Haõy tìm caùch ñoaïn trieàn.
Nhieàu ngöôøi caàu quy y
Thaàn nuùi soâng caây röøng
Ñeàn mieáu vaø teá thaàn
Mong thoaùt khoûi khoå naïn
Ñaây quy y khoâng ñuùng
Cuõng khoâng ñöôïc ích lôïi
Quy y nhöõng nôi naøy
Khoâng thoaùt taát caû khoå.
Ai töï quy y Phaät
Chaùnh phaùp, Bí-soâ Taêng
Tu taäp boán Thaùnh ñeá
Thaáy ñuùng vôùi trí tueä
Khoå vaø nhaân sinh khoå
Seõ thoaùt goác khoå naøy.
Taùm thaùnh ñaïo Hieàn thaùnh
Caûnh cam loä dieät taän
Laø quy y Toái thöôïng
Hoaøn toaøn lôïi, an laïc
Ai quy y choã naøy
Ñöôïc thoaùt taát caû khoå.
Quaùn, ñaõ quaùn, seõ quaùn
Chöa quaùn cuõng seõ quaùn
Quaùn roài quaùn trôû laïi
Quaùn maø khoâng quaùn laïi
Thì quaùn quaùn trôû laïi
Phaân bieät taùnh goác noù
Laáy ngaøy cho laø ñeâm
Khoâng laâu thaân tan hoaïi.
Quaùn maø khoâng quaùn laïi
Tuy thaáy cuõng khoâng thaáy
Nhö thaáy maø khoâng thaáy
Quaùn nhöng vaãn khoâng thaáy.
Theá naøo thaáy khoâng thaáy
Sao noùi thaáy khoâng thaáy
Vì sao thaáy khoâng thaáy
Thaáy gì nhaân ñoù thoaùt?
Do khoâng quaùn saùt khoå
Haõy töï quaùn saùt saâu
Ñeå thoaùt nguoàn goác khoå
Ñoù laø quaùn minh dieäu
Ai laøm cho phaøm phu
Khoâng quaùn goác caùc haønh
Quaùn saùt roõ caùc haønh
Boû toái thaáy saùng lôùn.
Μ
Phaåm 28: TOÄI CHÖÔÙNG
Khoâng laøm caùc nghieäp aùc
Phuïng haønh caùc vieäc thieän
Töï thanh tònh taâm yù
Laø lôøi chö Phaät daïy.
Boá thí ñöôïc phöôùc baùo
Khoâng giöõ taâm phaãn noä
Duøng thieän dieät xaáu aùc
Tham, saân, si khoâng coøn.
Ñoäc haønh chôù theo ngu
Hôïp quaàn neân theo trí
Baäc Trí dieät ñieàu aùc
Nhö haïc choïn söõa uoáng.
Quaùn saùt ñôøi chuyeån bieán
Bieát phaùp luoân sinh dieät
Hieàn thaùnh vui khaùc ñôøi
Keû ngu khaùc baäc Hieàn.
Hieåu bieát vò mong nhôù
Tö duy vieäc chaám döùt
Khoâng töôûng nhieät naõo ñoùi
Seõ höôûng ñöôïc phaùp vò.
Ngöôøi khoâng laøm haïi taâm
Khoâng huûy hoaïi yù mình
Duøng thieän dieät haún aùc
Khoâng lo theo aùc ñaïo.
Ngöôøi muoán luyeän tinh thaàn
Caàn phaûi thöôøng tu taäp
Baäc Trí deã ñieâu luyeän
Ñaùng baäc Huøng trong ñôøi.
Thöôøng thaân caän vò aáy
An oån khoâng saàu naõo
Chaám döùt heát loãi laàm
Nhu hoøa khoâng hung baïo
Thoåi bay caùc phaùp aùc
Nhö gioù cuoán ruïng laù.
Voâ côù sôï keû khaùc
Huûy baùng baäc Thanh tònh
Theo aùc bò quaû aùc
Nhö ngöôïc gioù thoåi khoùi.
Ngöôøi laøm thieän hay aùc
Ñeàu töï bieát roõ raøng
Tu thieän ñöôïc quaû thieän
Laøm aùc ñoïa coõi aùc.
Xeùt mình tònh hay khoâng
Nghó ngöôi tònh laøm gì
Keû ngu khoâng töï luyeän
Nhö saét duøi theùp cöùng.
Maét thaáy vieäc sai traùi
Ngöôøi saùng suoát tìm caùch
Baäc Trí soáng trong ñôøi
Khoâng laøm caùc vieäc aùc.
Ngöôøi buoân ñi ñöôøng sôï
Baïn ít haøng hoùa nhieàu
Ñi qua nôi hieåm naïn
Lo gaõy truïc thình lình.
Thaân khoâng bò veát thöông
Khoâng bò nhieãm ñoäc haïi
Bò thöông sao ngaên ñoäc
Khoâng aùc naøo khoâng laøm.
Thaân laøm nhieàu vieäc aùc
Taát khoå luïy vì thaân
Laøm thieän, raõi aân ñöùc
Vieäc naøy raát laø khoù.
Laønh thay! Ngöôøi tu thieän
Haïi thay! Vì quaù aùc
AÙc laøm aùc raát deã
AÙc laøm thieän raát khoù.
Ngu hueânh hoang mình ñuùng
Khi aùc chöa thaønh thuïc
Khi aùc chín muoài roài
Caùc khoå hieän ñaày ñuû.
Baäc Hieàn thaáy vieäc aùc
Khoâng bò aùc laøm quen
Vieäc aùc chöa chín muoài
Keû aùc xem bieát aùc
Baäc Hieàn quan saùt aùc
Hieàn vaãn khoâng quen aùc
Nhö ngöôøi quen vieäc hieàn
Hieàn quan saùt vieäc hieàn.
Ngöôøi tuy laøm vieäc aùc
Nhöng khoâng sieâng naêng laøm
Taâm yù hoï khoâng vui
Bieát aùc ñöa ñeán khoå.
Ngöôøi ñaõ laøm vieäc phöôùc
Phaûi luoân luoân laøm theâm
Vôùi hoï thoûa yù nguyeän
Öa thích quaû baùo phöôùc.
Tröôùc laøm theo taâm thieän
Quaûn thuùc caên baûn aùc
Do vaäy höng phöôùc nghieäp
Vui do taâm ngaên aùc.
Hieän ñôøi laøm aùc nhoû
Sau phaûi chòu khoå nhieàu
Chòu tai hoïa voâ bieân
Nhö ñoäc naèm trong buïng.
Laøm phöôùc tuy nhoû ít
Sau höôûng phöôùc ñöùc lôùn
Seõ nhaän quaû baùo lôùn
Nhö troàng ñöôïc quaû toát.
Coá khinh ngöôøi khoâng loãi
Coá haïi ngöôøi khoâng saân
Seõ trong möôøi loaïi naøy
Phaûi chòu trong moät loaïi
Thoáng khoå phaûi reân la
Thaân theå bò thöông toån
Caùc beänh luoân haønh haï
Taâm loaïn, yù baát ñònh
Doøng hoï bò ly tan
Taøi saûn hao toån heát
Bò giaëc cöôùp ñoaït heát
Sôû nguyeän khoâng thaønh töïu
Gaëp voâ soá tai bieán
Bò löûa thieâu ñoát chaùy
Thaân cheát, khoâng trí tueä
Phaûi chòu trong möôøi loaïi.
Laøm aùc chôù noùi khoâng
Laøm aùc noùi khoâng toäi
Che giaáu toäi ñaõ laøm
Ñaây seõ coù quaû baùo.
Noùi lôøi aùc coù buoàn
Laøm maõi cuõng than thôû
Che giaáu kín cuõng than
Nhaân buoàn quaû taát buoàn.
Nay buoàn ñôøi sau buoàn
Laøm aùc caû hai buoàn
Gaây buoàn chòu quaû baùo
Thaáy vaäy môùi suy nghó.
Nay vui ñôøi sau vui
Laøm phöôùc caû hai vui
Laøm phöôùc ñöôïc quaû phöôùc
Thaáy thanh tònh cuûa mình.
Nay noùng ñôøi sau noùng
Laøm toäi hai ñôøi noùng
Nhaân noùng thoï baùo noùng
Thaáy vaäy töï kieåm nghieäm.
Laøm phöôùc khoâng laøm aùc
Ñeàu do sôùm haønh phaùp
Khoâng sôï vaøo ñöôøng cheát
Nhö thuyeàn vöôït qua soâng.
Μ
Phaåm 29: TÖÔNG ÖNG
Daï quang chieáu trong ñeâm
Khi maët trôøi chöa moïc
Nhaät quang toûa aùnh saùng
AÙnh daï quang bò maát.
Ngoaïi ñaïo chieáu aùnh saùng
Khi Phaät chöa xuaát hieän
Phaät xuaát theá, saùng ngôøi
Vöôït ngoaïi ñaïo, Thanh vaên.
Khoâng vöõng chaéc töôûng vöõng
Vöõng chaéc töôûng khoâng vöõng
Sau khoâng ñöôïc vöõng chaéc
Vaäy neân sinh taø kieán.
Vöõng chaéc bieát vöõng chaéc
Khoâng vöõng bieát khoâng vöõng
Bò ngöôøi caàu vöõng chaéc
Caên baûn töï söûa trò.
Keû ngu cho laø vöõng
Laïi bò chín keát troùi
Nhö chim sa vaøo löôùi
Vì tham aùi quaù saâu.
Nhöõng keû taâm hoà nghi
Ñôøi naøy vaø ñôøi sau
Thieàn ñònh tröø heát nghi
Phaïm haïnh khoâng aùo naõo.
Töø traàn thoaùt khoûi traàn
Ai maëc phaùp phuïc naøy
Khoâng cheá ngöï, khoâng chöùng
Khoâng xöùng maëc phaùp phuïc.
Ai tröø ñöôïc caáu ueá
Tu nhöõng Giôùi, Ñònh, Tueä
Tö duy hôïp haønh ñoäng
Thaät ñaùng maëc ca-sa.
Lôøi noùi khoâng nhu hoøa
Chæ coù danh to lôùn
Ngöôøi beà ngoaøi kheùo ñeïp
Beân trong taâm xaûo nguïy.
Ai boû ñöôïc vieäc naøy
Vónh vieãn nhoå taän goác.
Baäc Trí tröø caùc ueá
Môùi goïi laø kheùo ñeïp
Khoâng laáy veû thong dong
Cho laø hieåu yù ngöôøi.
Ñôøi nhieàu keû phi phaùp
Phoùng tuùng trong theá giôùi
Keû kia nhö vaøng giaû
Beân trong toaøn laø ñoàng
Phoùng tuùng khoâng e ngaïi
Trong ueá, ngoaøi baát tònh.
Tham aên khoâng tieát ñoä
Thöôøng laên loùc qua laïi
Nhö heo nuoâi trong chuoàng
Maõi maõi chòu luaân hoài.
Ngöôøi bieát giöõ yù mình
AÊn uoáng bieát tri tuùc
Chæ mong ñeå nuoâi thaân
Döôõng maïng ñeå haønh ñaïo.
Quaùn tònh maø töï tònh
Caùc caên laønh khoâng ñuû
Tham aên khoâng bieát chaùn
Maõi maõi laø phaøm phu.
Thay ñoåi theo yù duïc
Nhö nhaø doät möa vaøo
Neân quaùn baát tònh haïnh
Caùc caên laønh khoâng thieáu.
AÊn uoáng bieát tieát ñoä
Coù tín luoân tinh taán
Khoâng buoâng lung yù duïc
Nhö gioù thoåi Thaùi sôn.
Nôi vaéng thaät ñaùng öa
Nhöng ngöôøi khoâng öa vaéng
Khoâng muoán soáng choã aáy
Xöù sôû cuûa khoâng duïc.
Thaät khoù lay khoù ñoäng
Nhö nuùi tuyeát lôùn kia
Chaúng hieàn thì khoâng hieän
Nhö ñeâm, tìm nhaø toái.
Baäc Hieàn coù soá ngaøn
Ngöôøi trí ôû tuøng laâm
Nghóa lyù raát thaâm saâu
Ngöôøi trí ñeàu phaân bieät.
Coù nhieàu haïng chuùng sinh
Chaúng tìm thì khoâng gaëp
Haõy xeùt nghóa lyù naøy
Ngöôøi khoâng giôùi bò nhuïc.
Quaùn höõu bieát sôï haõi
Thay ñoåi bieát höõu khoâng
Theá neân khoâng öa höõu
Neân nhôù vieãn ly höõu.
Khoâng tin coù nhaân quaû
Neân ñaøo töôøng troäm cöôùp
Tröø yù hy voïng aáy
Goïi laø baäc Duõng só.
Tröø duyeân cha vaø meï
Nhaø vua vaø hai loaïi
Dieät heát caûnh giôùi aáy
Voâ caáu laø phaïm haïnh.
Ai khoâng döïa vaøo ñaâu
Bieát hoï raát sang giaøu
Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän
Tö duy ñeå tu haønh.
Chim bay treân khoâng trung
Khoâng ñeå laïi veát chaân
Nhö keû ñi ñi maõi
Lôøi noùi khoâng ñeán ñaâu.
Ai ñoaïn ñöôïc goác höõu
Khoâng theo ñieàu chöa ñuùng
Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän
Tö duy ñeå thi haønh.
Ít coù caùc chuùng sinh
Phaàn ñoâng khoâng thuaän taùnh
Coù keû thoaùt khoâng thoaùt
Vì dieät raát laø khoù.
Nhöõng lôøi daïy bình ñaúng
Quaùn saùt heát töøng phaùp
Ñoaïn taän caùc keát söû
Khoâng coøn coù nhieät naõo.
Ñi ñöôøng khoâng öu phieàn
Troïn ngaøy ñöôïc giaûi thoaùt
Saïch taän heát keát söû
Khoâng coøn coù phieàn naõo.
Nhö chim bay treân khoâng
Thaät töï do khoâng ngaïi
Nhö ngöôøi chöùng voâ laäu
Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän
Nhö chim bay treân khoâng
Thaät töï do voâ ngaïi
Haønh giaû ñeán bôø kia
Khoâng, Voâ töôùng, Voâ nguyeän.
Khoâng taïo khoâng taïo höõu
Keû taïo chòu phieàn naõo
Chaúng neân taïo, vaãn taïo
Tröôùc buoàn, sau cuõng buoàn
Ngöôøi taïo vieäc thieän myõ
Ñaõ laøm khoâng lo buoàn
Taïo maø taïo vieäc vui
Sinh Thieân höôûng hoan laïc.
Hö khoâng khoâng daáu veát
Sa-moân khoâng taø yù
Chuùng sinh ñeàu thích aùc
Duy Phaät tònh voâ ueá.
Hö khoâng khoâng daáu veát
Sa-moân khoâng taø yù
Theá gian ñeàu voâ thöôøng
Phaät voâ ngaõ, ngaõ sôû.
Chö Thieân vaø Ngöôøi ñôøi
Taát caû haïnh töông öng
Giaûi thoaùt taát caû khoå
Ly aùi, mieãn luaân hoài.
Chö Thieân vaø Ngöôøi ñôøi
Taát caû haïnh töông öng
Vieãn ly caùc nghieäp aùc
Khoâng bò ñaïo aùc thuù.
Khoâng hieåu bieát lyù luaän
Chaúng bieát ai Hieàn thaùnh
Ai bieát luaän nghóa lyù
Lôøi noùi khoâng choã sai.
Noùi ñuùng phaùp hôïp lyù
Nhö döïng côø Tieân nhaân
Côø phaùp laø Tieân nhaân
Tieân nhaân laø côø phaùp.
Hoaëc coù yeân laëng maéng
Hoaëc coù giöõa chuùng maéng
Hoaëc coù chöa noùi maéng
Ñôøi khoù khoâng bò maéng.
Moät khen vaø moät cheâ
Chæ vì danh hay lôïi
Chaúng danh vaø chaúng lôïi
Cuõng chaúng bieát theá naøo.
Lôøi baäc Trí taùn döông
Thuaän theo toát vaø xaáu
Baäc Trí khoâng khuyeát laäu
Tueä ñònh ñaéc giaûi thoaùt.
Nhö vaøng roøng töû kim
Trong ngoaøi ñeàu thuaàn chaát
Cuõng nhö nuùi An minh
Khoâng bò gioù lay ñoäng
Baäc Trí cuõng nhö vaäy
Khen cheâ khoâng laøm ñoäng.
Nhö caây khoâng coù reã
Caønh laù khoâng moïc ñöôïc
Baäc duõng kieän thoaùt trieàn
Ai cheâ ñöôïc ñöùc hoï
Khoâng caáu ueá, khoâng truï
Ñaøo gioáng khoå khoûi thaân
Toái thaéng khoâng coøn aùi
Trôøi ngöôøi khoâng bieát ñöôïc.
Nhö bao vaây khu röøng
Khoâng coøn chuùt aùi naøo
Phaät coù voâ löôïng haïnh
Khoâng ai tìm veát ñöôïc.
Neáu khoâng coøn duïc sinh
Coù sinh vaãn khoâng thoï
Phaät coù voâ löôïng haïnh
Khoâng ai tìm veát ñöôïc.
Ai dieät heát duïc töôûng
Heát caùc nhaân trong ngoaøi
Cuõng khoâng coøn saéc töôûng
Khoâng bò thoï töù sinh,
Boû tröôùc vaø boû sau
Boû giöõa, thoaùt khoûi höõu
Boû heát taát caû roài
Khoâng coøn chòu sinh giaø.