Phaåm 57: KHEN NGÔÏI TÍNH CHAÁT CHAÉC THAÄT (1) Khi aáy, Xaù-lôïi Töû hoûi Thieän Hieän: –Ñaïi Boà-taùt khi tu haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa laø haønh phaùp chaéc thaät hay laø haønh phaùp khoâng chaéc thaät? Thieän Hieän ñaùp: –Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa laø haønh phaùp khoâng chaéc thaät, chaúng phaûi haønh phaùp chaéc thaät. Vì sao? Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng chaéc thaät; Tónh löï, Tinh taán, An nhaãn, Tònh giôùi, Boá thí ba-la-maät-ña cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì phaùp khoâng beân trong khoâng chaéc thaät; phaùp khoâng beân ngoaøi, phaùp khoâng caû trong ngoaøi, phaùp khoâng khoâng, phaùp khoâng lôùn, phaùp khoâng thaéng nghóa, phaùp khoâng höõu vi, phaùp khoâng voâ vi, phaùp khoâng roát raùo, phaùp khoâng khoâng bieân giôùi, phaùp khoâng taûn maïn, phaùp khoâng khoâng ñoåi khaùc, phaùp khoâng baûn taùnh, phaùp khoâng töï töôùng, phaùp khoâng coäng töôùng, phaùp khoâng nôi taát caû phaùp, phaùp khoâng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp khoâng khoâng taùnh, phaùp khoâng töï taùnh, phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì chaân nhö khoâng chaéc thaät; phaùp giôùi, phaùp taùnh, taùnh khoâng hö voïng, taùnh chaúng ñoåi khaùc, taùnh bình ñaúng, taùnh ly sinh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì Thaùnh ñeá khoå khoâng chaéc thaät; Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì boán Tónh löï khoâng chaéc thaät; boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì taùm Giaûi thoaùt khoâng chaéc thaät; taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì boán Nieäm truï khoâng chaéc thaät; boán Chaùnh ñoaïn, boán Thaàn tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy chi Ñaúng giaùc, taùm chi Thaùnh ñaïo cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng khoâng chaéc thaät; phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì baäc Cöïc hyû khoâng chaéc thaät; baäc Ly caáu, baäc Phaùt quang, baäc Dieäm tueä, baäc Cöïc nan thaéng, baäc Hieän tieàn, baäc Vieãn haønh, baäc Baát ñoäng, baäc Thieän tueä, baäc Phaùp vaân cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì naêm loaïi maét khoâng chaéc thaät; saùu pheùp thaàn thoâng cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì möôøi löïc cuûa Phaät khoâng chaéc thaät; boán ñieàu khoâng sôï, boán söï hieåu bieát thoâng suoát, ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì phaùp khoâng queân maát khoâng chaéc thaät; taùnh luoân luoân xaû cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì trí Nhaát thieát khoâng chaéc thaät; trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni khoâng chaéc thaät; taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt khoâng chaéc thaät; quaû vò Giaùc ngoä
cao toät cuûa chö Phaät cuõng khoâng chaéc thaät. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì trí Nhaát thieát trí khoâng chaéc thaät. Vì sao? Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, vì Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi Tónh löï, Tinh taán, An nhaãn, Tònh giôùi, Boá thí ba-la-maät-ña cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi phaùp khoâng beân trong haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi phaùp khoâng beân ngoaøi, phaùp khoâng caû trong ngoaøi, phaùp khoâng khoâng, phaùp khoâng lôùn, phaùp khoâng thaéng nghóa, phaùp khoâng höõu vi, phaùp khoâng voâ vi, phaùp khoâng roát raùo, phaùp khoâng khoâng bieân giôùi, phaùp khoâng taûn maïn, phaùp khoâng khoâng ñoåi khaùc, phaùp khoâng baûn taùnh, phaùp khoâng töï töôùng, phaùp khoâng coäng töôùng, phaùp khoâng nôi taát caû phaùp, phaùp khoâng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp khoâng khoâng taùnh, phaùp khoâng töï taùnh, phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi chaân nhö haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi phaùp giôùi, phaùp taùnh, taùnh khoâng hö voïng, taùnh chaúng ñoåi khaùc, taùnh bình ñaúng, taùnh ly sinh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi Thaùnh ñeá khoå haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi boán Tónh löï haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi taùm Giaûi thoaùt haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi boán Nieäm truï haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi boán Chaùnh ñoaïn, boán Thaàn tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy chi Ñaúng giaùc, taùm chi Thaùnh ñaïo cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc.
Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi baäc Cöïc hyû haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi baäc Ly caáu, baäc Phaùt quang, baäc Dieäm tueä, baäc Cöïc nan thaéng, baäc Hieän tieàn, baäc Vieãn haønh, baäc Baát ñoäng, baäc Thieän tueä, baäc Phaùp vaân cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi naêm loaïi maét haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi saùu pheùp thaàn thoâng cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi möôøi löïc cuûa Phaät haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi boán ñieàu khoâng sôï, boán söï hieåu bieát thoâng suoát, ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi phaùp khoâng queân maát haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi taùnh luoân luoân xaû cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi trí Nhaát thieát haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc; ñoái vôùi quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät cuõng haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc. Thöa ngaøi Xaù-lôïi Töû, Ñaïi Boà-taùt khi haønh Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi trí Nhaát thieát trí haõy coøn chaúng thaáy tính chaát khoâng chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc, huoáng hoà laø thaáy coù tính chaát chaéc thaät coù theå naém baét ñöôïc.
Baáy giôø, coù voâ löôïng caùc vò Thieân töû nôi coõi Duïc vaø coõi Saéc ñeàu suy nghó theá naøy: “Neáu thieän nam, thieän nöõ naøo coù khaû naêng phaùt taâm caàu chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät, ñuùng nhö dieäu nghóa cuûa Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñaõ giaûng noùi maø haønh hoùa, chaúng chöùng phaùp taùnh bình ñaúng cuûa thaät teá, chaúng rôi vaøo baäc Thanh vaên vaø Ñoäc giaùc, thì Ñaïi Boà-taùt aáy do nhaân duyeân naøy, thaät laø hy höõu, coù khaû naêng laøm ñöôïc vieäc khoù laøm, phaûi neân kính leã.” Cuï thoï Thieän Hieän nhaän bieát taâm nieäm cuûa caùc vò Thieân töû, beøn baûo hoï: –Ñaïi Boà-taùt aáy chaúng chöùng phaùp taùnh bình ñaúng cuûa thaät teá, chaúng rôi vaøo baäc Thanh vaên vaø Ñoäc giaùc, thì chöa phaûi laø hy höõu, chaúng phaûi laø ñieàu khoù. Neáu Ñaïi Boà-taùt nhaän bieát taát caû phaùp vaø caùc höõu tình ñeàu chaúng theå naém baét ñöôïc maø phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät, mang aùo giaùp coâng ñöùc, vì nhaèm hoùa ñoä cho voâ löôïng, voâ soá, voâ bieân traêm ngaøn höõu tình khieán hoï ñeàu chöùng ñaéc hoaøn toaøn nôi Nieát-baøn tuyeät ñoái thì Ñaïi Boà-taùt aáy môùi laø heát söùc hy höõu, coù khaû naêng laøm ñöôïc vieäc khoù laøm. Thieân töû neân bieát, Ñaïi Boà-taùt aáy tuy nhaän bieát höõu tình ñeàu laø khoâng sôû höõu, nhöng doác phaùt taâm caàu quaû vò Giaùc ngoä cao toät, mang aùo giaùp coâng ñöùc, vì muoán nhieáp phuïc caùc loaøi höõu tình cuõng nhö haønh ñoäng muoán nhieáp phuïc hö khoâng. Vì sao? Naøy caùc Thieân töû, vì hö khoâng xa lìa neân bieát taát caû höõu tình cuõng xa lìa; vì hö khoâng laø khoâng neân bieát taát caû höõu tình cuõng laø khoâng; vì hö khoâng khoâng chaéc thaät neân bieát taát caû höõu tình cuõng khoâng chaéc thaät; vì hö khoâng laø khoâng sôû höõu neân bieát taát caû höõu tình cuõng laø khoâng sôû höõu. Vì vaäy, naøy caùc Thieân töû, Ñaïi Boà-taùt aáy thaät heát söùc hieám coù, coù khaû naêng laøm ñöôïc vieäc khoù laøm. Naøy caùc Thieân töû neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt mang aùo giaùp ñaïi Bi laø vì muoán nhieáp phuïc taát caû höõu tình, nhöng caùc höõu tình ñeàu laø khoâng sôû höõu, neân cuõng nhö coù ngöôøi mang aùo giaùp chinh phuïc hö khoâng. Naøy caùc Thieân töû neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt mang aùo giaùp ñaïi Bi, vì muoán ñem laïi lôïi laïc cho taát caû höõu tình, nhöng caùc höõu tình vaø aùo giaùp ñaïi Bi ñeàu chaúng theå naém baét ñöôïc. Vì sao? Naøy caùc Thieân töû, vì höõu tình voán xa lìa neân bieát aùo giaùp ñaïi Bi aáy cuõng xa lìa; vì höõu tình laø khoâng neân bieát aùo giaùp ñaïi Bi aáy cuõng laø khoâng; vì höõu tình chaúng chaéc thaät neân bieát aùo giaùp ñaïi Bi aáy cuõng khoâng chaéc thaät; vì höõu tình khoâng sôû höõu neân bieát aùo giaùp ñaïi Bi aáy cuõng khoâng sôû höõu. Naøy caùc Thieân töû neân bieát, vieäc nhieáp phuïc, ñem laïi lôïi laïc cho caùc höõu tình cuûa caùc Ñaïi Boà-taùt cuõng chaúng theå naém baét ñöôïc. Vì sao? Vì höõu tình voán xa lìa, neân bieát söï nhieáp phuïc, ñem laïi lôïi laïc aáy cuõng xa lìa; vì höõu tình laø khoâng neân bieát söï nhieáp phuïc, ñem laïi lôïi laïc aáy cuõng laø khoâng; vì höõu tình chaúng chaéc thaät neân bieát söï nhieáp phuïc, ñem laïi lôïi laïc aáy cuõng khoâng chaéc thaät; vì höõu tình khoâng sôû höõu neân bieát söï nhieáp phuïc, ñem laïi lôïi laïc aáy cuõng khoâng sôû höõu. Naøy caùc Thieân töû neân bieát, caùc Ñaïi Boà-taùt cuõng khoâng sôû höõu. Vì sao? Naøy caùc Thieân töû, vì höõu tình voán xa lìa, neân bieát Ñaïi Boà-taùt cuõng xa lìa; vì höõu tình laø khoâng neân bieát Ñaïi Boà-taùt cuõng laø khoâng; vì höõu tình khoâng chaéc thaät neân bieát Ñaïi Boà-taùt cuõng khoâng chaéc thaät; vì höõu tình khoâng sôû höõu neân bieát Ñaïi Boà-taùt cuõng khoâng sôû höõu. Naøy caùc Thieân töû, neáu Ñaïi Boà-taùt nghe vieäc nhö vaäy, maø taâm chaúng chìm ñaém, chaúng kinh, chaúng sôï, cuõng chaúng lo buoàn, hoái tieác, neân bieát Ñaïi Boà-taùt aáy tu haønh ñuùng neûo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña thaâm dieäu.