KINH ÑAÏI BAÙT-NHAÕ BA-LA-MAÄT-ÑA QUYEÅN 351
Phaåm 61: ÑA VAÁN BAÁT NHÒ (1) Baáy giôø, Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt thaønh töïu phöông tieän thieän xaûo nhö theá thì töø khi phaùt taâm trôû ñi, phaûi traûi qua thôøi gian bao laâu? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi phaûi traûi qua voâ soá traêm ngaøn öùc trieäu kieáp. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt thaønh töïu phöông tieän thieän xaûo nhö theá thì ñaõ töøng gaàn guõi cuùng döôøng bao nhieâu Phaät? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy ñaõ töøng gaàn guõi cuùng döôøng haèng haø sa soá chö Phaät. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt thaønh töïu phöông tieän thieän xaûo nhö theá thì ñaõ töøng gieo troàng bao nhieâu caên laønh? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi Boá thí ba-la-maät-ña maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi phaùp khoâng beân trong maø chaúng tinh caàn an truù vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi phaùp khoâng beân ngoaøi, phaùp khoâng caû trong ngoaøi, phaùp khoâng khoâng, phaùp khoâng lôùn, phaùp khoâng thaéng nghóa, phaùp khoâng höõu vi, phaùp khoâng voâ vi, phaùp khoâng roát raùo, phaùp khoâng khoâng bieân giôùi, phaùp khoâng taûn maïn, phaùp khoâng khoâng ñoåi khaùc, phaùp khoâng baûn taùnh, phaùp khoâng töï töôùng, phaùp khoâng coäng töôùng, phaùp khoâng nôi taát caû phaùp, phaùp khoâng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp khoâng khoâng taùnh, phaùp khoâng töï taùnh, phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh maø chaúng tinh caàn an truù vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi chaân nhö maø chaúng tinh caàn an truù vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi phaùp giôùi, phaùp taùnh, taùnh khoâng hö voïng, taùnh chaúng ñoåi khaùc, taùnh bình ñaúng, taùnh ly sinh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn maø chaúng tinh caàn an truù vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi Thaùnh ñeá khoå maø chaúng tinh caàn an truù vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo maø chaúng tinh caàn an truù vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi boán Tónh löï maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn.
Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi taùm Giaûi thoaùt maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi boán Nieäm truï maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi boán Chaùnh ñoaïn, boán Thaàn tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy chi Ñaúng giaùc, taùm chi Thaùnh ñaïo maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi naêm loaïi maét maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi saùu pheùp thaàn thoâng maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi möôøi löïc cuûa Phaät maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi boán ñieàu khoâng sôï, boán söï hieåu bieát thoâng suoát, ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi phaùp khoâng queân maát maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi taùnh luoân luoân xaû maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi trí Nhaát thieát maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi taát caû phaùp moân Ñaø-la- ni maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn; khoâng luùc naøo ñoái vôùi taát caû phaùp moân Tam-ma- ñòa maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi haïnh Ñaïi Boà-taùt maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi, khoâng luùc naøo ñoái vôùi quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät maø chaúng tinh caàn tu taäp vieân maõn. Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy töø khi phaùt taâm trôû ñi ñaõ gieo troàng caùc thöù caên laønh vieân maõn nhö treân. Do nhaân duyeân naøy maø thaønh töïu ñöôïc phöông tieän thieän xaûo nhö theá. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu Ñaïi Boà-taùt thaønh töïu ñöôïc phöông tieän thieän xaûo nhö theá thì thaät laø heát söùc hy höõu! Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, ñuùng nhö lôøi oâng noùi! Ñaïi Boà-taùt aáy thaønh töïu ñöôïc phöông tieän thieän xaûo nhö theá thì thaät laø heát söùc hy höõu. Thieän Hieän neân bieát, nhö maët trôøi, maët traêng, laàn löôït chieáu saùng khaép theá giôùi boán ñaïi chaâu töùc ñaõ laøm moät söï vieäc lôùn lao. Caùc loaøi höõu tình, phi tình trong theá giôùi aáy tuøy theo taùc ñoäng cuûa aùnh saùng aáy maø sinh hoaït hoaøn thaønh coâng vieäc cuûa mình; cuõng nhö theá, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña chieáu saùng naêm phaùp Ba-la-maät-ña kia, töùc ñaõ laøm moät söï vieäc lôùn lao. Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... tuøy theo dieäu löïc cuûa Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña maø hoaït ñoäng, ñeàu hoaøn thaønh coâng naêng cuûa mình.
Thieän Hieän neân bieát, naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí..., ñeàu do Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña môùi ñöôïc goïi laø Ba-la-maät-ña; neáu lìa Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña thì naêm phaùp Ba-la- maät-ña nhö Boá thí... chaúng ñöôïc goïi laø Ba-la-maät-ña. Thieän Hieän neân bieát, nhö Chuyeån luaân vöông, neáu khoâng coù baûy loaïi baùu thì khoâng ñöôïc goïi laø Chuyeån luaân thaùnh vöông; caàn phaûi ñuû baûy loaïi baùu môùi ñöôïc goïi laø Chuyeån luaân thaùnh vöông; naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, neáu chaúng phaûi Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña goàm thaâu tieáp söùc thì chaúng ñöôïc goïi laø Ba-la-maät-ña; caàn phaûi ñöôïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña goàm thaâu tieáp söùc môùi ñöôïc goïi laø Ba-la-maät-ña. Thieän Hieän neân bieát, nhö coù ngöôøi nöõ ñeïp ñeõ, heát möïc giaøu coù, neáu khoâng coù ngöôøi choàng khoûe maïnh baûo veä thì deã bò keû xaáu xaâm phaïm. Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, neáu khoâng coù söùc goàm thaâu, giöõ gìn cuûa Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña thì deã bò Thieân ma vaø quyeán thuoäc cuûa chuùng phaù hoaïi, gaây trôû ngaïi. Thieän Hieän neân bieát, nhö coù ngöôøi nöõ ñeïp ñeõ, heát möïc giaøu coù, neáu ñöôïc ngöôøi choàng maïnh khoûe baûo veä thì chaúng bò keû xaáu xaâm phaïm. Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, neáu coù dieäu löïc cuûa Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña goàm thaâu, giöõ gìn thì taát caû Thieân ma vaø quyeán thuoäc cuûa chuùng chaúng theå phaù hoaïi, gaây trôû ngaïi ñöôïc. Thieän Hieän neân bieát, nhö coù quaân töôùng khi laâm traän ñaõ chuaån bò toát caùc thöù aùo giaùp, vuõ khí thì ñaùm oaùn ñòch nôi caùc laân bang ñeàu chaúng theå haïi ñöôïc. Naêm phaùp Ba-la- maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, neáu chaúng xa lìa Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa thì Thieân ma vaø ñaùm quyeán thuoäc cuûa chuùng, keû taêng thöôïng maïn, keå caû baäc Boà-taùt, hoaëc haïng Chieân-ñoà-la... ñeàu chaúng theå phaù hoaïi ñöôïc. Thieän Hieän neân bieát, nhö caùc tieåu vöông ôû chaâu Thieäm-boä, tuøy theo thôøi tieát, hoaøn caûnh ñeán chaàu Chuyeån luaân thaùnh vöông, nhôø Chuyeån luaân vöông neân ñöôïc du ngoaïn thaêm vieáng caùc caûnh ñeïp. Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, tuøy thuaän Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, nhôø dieäu löïc cuûa Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña daãn daét neân mau ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Thieän Hieän neân bieát, nhö caùc doøng soâng ôû phía Ñoâng cuûa chaâu Thieäm-boä ñeàu chaûy vaøo soâng Haèng, cuøng soâng Haèng ñoå ra bieån caû. Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, ñeàu ñöôïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña goàm thaâu, daãn daét neân coù theå ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Thieän Hieän neân bieát, nhö tay phaûi cuûa con ngöôøi coù theå laøm ñöôïc caùc vieäc, Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa cuõng nhö theá, coù khaû naêng phaùt huy taát caû phaùp thieän thuø thaéng. Thieän Hieän neân bieát, nhö tay traùi cuûa con ngöôøi laøm vieäc chaúng ñöôïc thuaän tieän, naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, chaúng coù theå laøm phaùt sinh caùc phaùp thieän thuø thaéng. Thieän Hieän neân bieát, thí nhö caùc doøng soâng hoaëc lôùn hoaëc nhoû ñeàu chaûy vaøo bieån caû, ñoàng moät vò maën, naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö vaäy, ñeàu ñöôïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña goàm thaâu, daãn daét neân cuøng ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Do ñoù, ñeàu ñöôïc goïi laø ñeán bôø beân kia. Thieän Hieän neân bieát, nhö Chuyeån luaân vöông muoán ñi tuaàn thuù, boán thöù binh chuûng cuøng ñi theo, baùnh xe baùu ôû tröôùc. Khi nhaø vua chæ huy boán loaïi binh chuûng nghó tôùi vieäc aên uoáng thì baùnh xe baùu lieàn döøng laïi; aên uoáng xong, vua nghó muoán leân ñöôøng thì baùnh xe lieàn khôûi haønh daãn ñöôøng. Baùnh xe ñi hay döøng laø tuøy theo yù cuûa vua muoán, khi ñeán ñích roài thì khoâng coøn ñi tôùi nöõa. Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng
gioáng nhö theá, cuøng vôùi caùc phaùp thieän muoán ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät thì caàn phaûi nhôø vaøo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña ñeå daãn ñöôøng, tieán hay döøng ñeàu thuaän theo, chaúng heà rôøi boû nhau; khi ñaït ñeán quaû vò Phaät roài thì khoûi phaûi daãn daét nöõa. Thieän Hieän neân bieát, nhö Chuyeån luaân vöông luoân ñaày ñuû baûy loaïi quyù baùu, ñoù laø baùnh xe baùu, voi baùu, ngöïa baùu, beà toâi laøm chuû kho taøng baùu, nöõ baùu, töôùng quaân baùu, ngoïc nhö yù baùu. Chuyeån luaân vöông aáy muoán ñeán nôi naøo thì boán thöù binh chuûng vaø baûy loaïi baùu ñeàu thaùp tuøng sau tröôùc. Baáy giôø, baùnh xe baùu tuy ôû tröôùc heát nhöng chaúng heà phaân bieät töôùng tröôùc sau. Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö theá, cuøng vôùi caùc phaùp thieän muoán ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät, quyeát duøng Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña laøm phaùp daãn ñaàu, nhöng Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña aáy chaúng heà nghó: “Ñoái vôùi Boá thí, Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï ba-la-maät-ña, ta laø phaùp daãn ñaàu; caùc phaùp kia phaûi theo ta.” Naêm phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... cuõng chaúng nghó: “Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa ôû tröôùc chuùng ta, chuùng ta luoân ñi theo phaùp aáy.” Vì sao? Naøy Thieän Hieän, vì Ba-la-maät-ña vaø taát caû phaùp, töï taùnh ñeàu aån maät, khoâng coù chuû theå vaø ñoái töôïng taïo taùc, hö voïng chaúng thaät, laø khoâng, khoâng sôû höõu, töôùng chaúng töï taïi, gioáng nhö dôïn naéng, boùng saùng, traêng döôùi nöôùc, hình aûnh trong göông...; trong ñoù hoaøn toaøn khoâng coù töï theå chaân thaät, taùc duïng phaân bieät. Baáy giôø, Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu taát caû phaùp, töï taùnh ñeàu laø khoâng thì laøm sao Ñaïi Boà-taùt tinh caàn tu hoïc caùc phaùp Boá thí, Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, seõ chöùng ñaéc quaû vò Giaùc ngoä cao toät? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, khi caùc Ñaïi Boà-taùt ñoái vôùi saùu phaùp Ba-la-maät-ña naøy sieâng naêng tu hoïc, thöôøng suy nghó: “Taâm cuûa höõu tình nôi theá gian ñeàu ñieân ñaûo, bò chìm ñaém trong bieån khoå sinh töû, chaúng theå töï thoaùt. Neáu ta khoâng tu taäp theo phöông tieän thieän xaûo thì chaúng theå giaûi thoaùt caùi khoå veà sinh töû kia. Vì vaäy, ta seõ vì caùc loaøi höõu tình aáy, tinh caàn tu hoïc caùc phaùp Boá thí, Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña.” Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy suy nghó nhö theá xong, vì caùc höõu tình xaû boû caùc vaät beân trong beân ngoaøi; xaû boû roài, laïi suy nghó: “Ta ñoái vôùi caùc vaät aáy hoaøn toaøn khoâng coù söï xaû boû. Vì sao? Vì caùc vaät trong ngoaøi aáy töï taùnh ñeàu laø khoâng, chaúng phaûi quan heä vôùi ta, chaúng theå xaû boû.” Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy do quaùn saùt nhö vaäy neân tu haønh Boá thí ba-la-maät- ña mau ñöôïc vieân maõn, choùng chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy vì caùc höõu tình neân chaúng bao giôø phaïm giôùi. Vì sao? Vì Ñaïi Boà-taùt aáy thöôøng suy nghó: “Ta vì höõu tình neân doác caàu ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät, neáu gieát haïi sinh maïng, khoâng cho maø laáy, daâm duïc, taø haïnh thì ñaáy laø ñieàu khoâng hôïp. Ta vì höõu tình doác caàu ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät maø noùi lôøi hö doái, noùi lôøi ly giaùn, noùi lôøi thoâ aùc, noùi lôøi hoãn taïp, laø ñieàu chaúng neân. Ta vì höõu tình neân doác caàu ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät maø daáy khôûi taâm tham lam, saân haän, taø kieán laø ñieàu chaúng hôïp. Ta vì höõu tình doác caàu ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät maø laïi mong muoán caùc caûnh giôùi dieäu duïc, caàu söï giaøu coù an vui nôi coõi trôøi, caàu laøm Ñeá Thích, Ma, Phaïm vöông... laø ñieàu chaúng phaûi. Ta vì höõu tình doác caàu ñaït ñeán quaû vò Giaùc ngoä cao toät maø laïi mong an truù nôi caùc baäc Thanh vaên, Ñoäc giaùc laø ñieàu chaúng thích ñaùng.” Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy do quaùn saùt nhö vaäy neân tu haønh Tònh giôùi ba-la-
maät-ña mau ñöôïc vieân maõn, choùng chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy vì caùc höõu tình chaúng khôûi saân haän; giaû söû thöôøng bò cheâ bai, laøm nhuïc baèng nhöõng lôøi cay ñaéng ñoäc ñòa nhö caét cöùa vaøo tim gan, nhöng Ñaïi Boà-taùt chaúng bao giôø daáy khôûi moät nieäm saân haän. Laïi giaû söû thöôøng bò caùc vaät nhö dao, gaäy, gaïch ngoùi, ñaù, ñaát... ñaùnh ñaäp, va chaïm vaøo thaân, hoaëc caáu xeûo, chích, ñaâm, cöa xeû töøng boä phaän nôi cô theå, Ñaïi Boà-taùt aáy cuõng chaúng phaùt khôûi moät nieäm aùc. Vì sao? Vì Ñaïi Boà-taùt ñoù ñaõ quaùn saùt taát caû aâm thanh nhö tieáng vang trong hang nuùi, taát caû hình saéc nhö boït nöôùc tuï taùn. Mình ñaõ nhaèm ñem laïi lôïi ích cho taát caû höõu tình thì chaúng neân ñoái vôùi söï vieäc naøy maø voïng khôûi saân haän. Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt do quaùn saùt nhö vaäy neân tu haønh An nhaãn ba-la-maät- ña mau ñöôïc vieân maõn, choùng chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy vì caùc höõu tình doác caàu phaùp thieän cho ñeán khi ñaït quaû vò Giaùc ngoä cao toät, ôû trong khoaûng thôøi gian ñoù thöôøng khoâng bieáng treã. Vì sao? Vì Ñaïi Boà-taùt aáy thöôøng suy nghó: “Neáu ta khoâng tinh taán tu taäp thì chaúng coù theå cöùu vôùt caùc loaøi höõu tình ra khoûi caùi khoå veà sinh, giaø, beänh, cheát, cuõng chaúng theå ñaït ñöôïc ñoái töôïng mong caàu laø quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy do quaùn saùt nhö vaäy neân tu haønh Tinh taán ba-la- maät-ña mau ñöôïc vieân maõn, choùng chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy vì caùc höõu tình tu taäp caùc phaùp ñònh thuø thaéng, cho ñeán khi ñaït ñöôïc quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuõng khoâng bao giôø phaùt khôûi taâm bò taùn loaïn hoaëc taâm ñaày tham, saân, si... Vì sao? Vì Ñaïi Boà-taùt aáy thöôøng suy nghó: “Neáu ta daáy khôûi taâm cuøng hieän haønh vôùi tham, saân, si vaø taâm taùn loaïn ñoái vôùi caùc söï vieäc khaùc, thì chaúng theå thaønh töïu söï vieäc ñem laïi lôïi ích cho moïi ngöôøi, cuõng chaúng theå ñaït ñöôïc ñoái töôïng mong caàu laø quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy do quaùn saùt nhö vaäy neân tu haønh Tónh löï ba-la- maät-ña mau ñöôïc vieân maõn, choùng chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy vì caùc höõu tình thöôøng chaúng xa lìa Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa, cho ñeán khi ñaït quaû vò Giaùc ngoä cao toät luoân sieâng naêng tu hoïc trí tueä thuø thaéng vi dieäu thuoäc theá gian vaø xuaát theá gian. Vì sao? Vì caùc Ñaïi Boà-taùt aáy thöôøng suy nghó: “Neáu tu taäp khoâng ñuùng neûo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña thì chaúng bao giôø thaønh töïu ñöôïc söï vieäc ñem laïi lôïi laïc cho moïi ngöôøi, cuõng chaúng coù theå ñaït ñöôïc ñoái töôïng mong caàu laø quaû vò Giaùc ngoä cao toät.” Naøy Thieän Hieän, Ñaïi Boà-taùt aáy do quaùn saùt nhö vaäy neân tu haønh Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña mau ñöôïc vieân maõn, choùng chöùng quaû vò Giaùc ngoä cao toät. Baáy giôø, Cuï thoï Thieän Hieän baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, neáu saùu phaùp Ba-la-maät-ña, töôùng khoâng sai bieät thì ñeàu do Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña goàm thaâu daãn daét, ñeàu do söï tu taäp Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña maø thaønh töïu vieân maõn, neân hôïp thaønh moät Ba-la-maät-ña, ñoù laø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Vaäy, taïi sao coù theå cho raèng Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi caùc Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... laø hôn haún, laø lôùn lao, laø toân quyù, laø vi dieäu, laø toái thöôïng, laø khoâng gì saùnh ñöôïc? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, ñuùng nhö lôøi oâng noùi! Saùu phaùp Ba-la-maät- ña nhö Boá thí... khoâng coù töôùng sai bieät; neáu khoâng coù Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña thì naêm phaùp nhö Boá thí... chaúng ñöôïc goïi laø Ba-la-maät-ña, caàn nhôø vaøo Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña maø naêm phaùp aáy môùi ñöôïc goïi laø Ba-la-maät-ña. Do vì naêm phaùp Ba-la-maät-ña tröôùc aáy
ñeàu ñöôïc thaâu goàm trong Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña neân chæ coù moät Ba-la-maät-ña, ñoù laø Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña. Vì vaäy, taát caû Ba-la-maät-ña ñeàu khoâng coù töôùng sai bieät. Thieän Hieän neân bieát, nhö caùc höõu tình tuy coù voâ soá caùc loaïi thaân töôùng sai khaùc, nhöng neáu ñöôïc gaàn guõi vôùi Dieäu cao sôn vöông thì ñeàu cuøng moät saéc; naêm phaùp Ba-la- maät-ña nhö Boá thí... cuõng gioáng nhö vaäy, tuy coù caùc phaåm loaïi khaùc nhau nhöng vì ñöôïc Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña goàm thaâu, daãn daét, neân ñeàu nhôø Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña maø tu taäp ñöôïc thaønh töïu vieân maõn, nöông nôi Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña môùi coù theå nhaäp vaøo trí Nhaát thieát trí, môùi ñöôïc goïi laø ñeán bôø beân kia, ñeàu ñoàng moät vò, töôùng khoâng sai bieät, chaúng theå neâu baøy ñaây laø Boá thí ba-la-maät-ña, ñaây laø Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña. Vì sao? Naøy Thieän Hieän, vì saùu phaùp Ba-la-maät-ña nhö theá ñeàu coù theå cuøng höôùng nhaäp vaøo trí Nhaát thieát trí, coù theå ñaït ñeán bôø beân kia, hình töôùng khoâng sai bieät. Do nhaân duyeân aáy, saùu phaùp Ba-la-maät-ña nhö Boá thí... khoâng coù töôùng sai bieät. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Ba-la-maät-ña vaø taát caû phaùp neáu theo thaät nghóa ñeàu khoâng coù söï sai bieät ñaây, kia, hôn, keùm, vaäy do duyeân gì maø noùi Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi Boá thí... caùc Ba-la-maät-ña kia laø vöôït hôn, laø lôùn lao, laø toân quyù, laø vi dieäu, laø khoâng gì saùnh ñöôïc. Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, ñuùng vaäy, ñuùng vaäy, ñuùng nhö lôøi oâng noùi! Neáu theo thaät nghóa thì Ba-la-maät-ña vaø taát caû phaùp ñeàu khoâng coù söï sai bieät ñaây, kia, hôn, keùm; chæ vì nöông nôi theá tuïc neân noùi coù taùc duïng coù söï sai bieät kia, ñaây, hôn, thua, neâu baøy veà Boá thí ba-la-maät-ña, neâu baøy veà Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña; vì muoán ôû phöông dieän theá tuïc cöùu ñoä caùc loaøi höõu tình thoaùt khoûi sinh, giaø, beänh, cheát, nhöng nhöõng sinh, giaø, beänh, cheát cuûa caùc höõu tình ñeàu chaúng phaûi thöïc coù, chæ giaû neâu baøy ra maø thoâi. Vì sao? Vì höõu tình laø khoâng, neân bieát caùc phaùp cuõng khoâng coù sôû höõu, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa thoâng ñaït taát caû ñeàu khoâng coù sôû höõu, coù khaû naêng ôû phöông dieän theá tuïc cöùu vôùt caùc loaøi höõu tình thoaùt khoûi sinh, giaø, beänh, cheát. Do ñoù, neân noùi Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi Boá thí ba-la-maät-ña... laø vöôït hôn, laø lôùn lao, laø toân quyù, laø vi dieäu, laø khoâng gì hôn ñöôïc. Thieän Hieän neân bieát, nhö Chuyeån luaân vöông coù ngoïc nöõ baùu, ñoái vôùi haøng nöõ trong theá gian, laø vöôït hôn, laø lôùn lao, laø toân quyù, laø vi dieäu, laø khoâng gì hôn ñöôïc. Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña cuõng vaäy, ñoái vôùi Boá thí ba-la-maät-ña... laø vöôït hôn, laø lôùn lao, laø toân quyù, laø vi dieäu, laø khoâng gì hôn ñöôïc. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Vì nhaân duyeân gì maø Phaät chæ giaûng noùi Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, ñoái vôùi Boá thí ba- la-maät-ña... laø vöôït hôn, laø lôùn lao, laø toân quyù, laø vi dieäu, laø khoâng gì hôn ñöôïc? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, do Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña naøy coù khaû naêng kheùo thaâu goàm, giöõ laáy taát caû phaùp thieän, taïo söï hoøa hôïp höôùng nhaäp vaøo trí Nhaát thieát trí, an truù baát ñoäng, duøng voâ sôû truï laøm phöông tieän. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña nhö theá, ñoái vôùi caùc phaùp thieän coù giöõ laáy hay boû ñi chaêng? Phaät daïy: –Khoâng! Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi taát caû phaùp khoâng giöõ, khoâng boû. Vì sao? Naøy Thieän Hieän, vì taát caû phaùp ñeàu chaúng theå giöõ laáy, chaúng theå boû ñi.
Luùc baáy giôø, Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa, ñoái vôùi nhöõng phaùp naøo khoâng laáy, khoâng boû. Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi saéc khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi thoï, töôûng, haønh, thöùc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn xöù khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù xöù khoâng laáy, khoâng boû. Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi saéc xöù khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi thanh, höông, vò, xuùc, phaùp xöù khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn giôùi khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa ñoái vôùi saéc giôùi khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi thanh, höông, vò, xuùc, phaùp giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn xuùc khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi caùc thoï do nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi ñòa giôùi khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi thuûy, hoûa, phong, khoâng, thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi voâ minh khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi haønh, thöùc, danh saéc, luïc xöù, xuùc, thoï, aùi, thuû, höõu, sinh, laõo töû, saàu bi khoå öu naõo khoâng laáy, khoâng boû. Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi Boá thí ba-la-maät-ña khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi phaùp khoâng beân trong khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi phaùp khoâng beân ngoaøi, phaùp khoâng caû trong ngoaøi, phaùp khoâng khoâng, phaùp khoâng lôùn, phaùp khoâng thaéng nghóa, phaùp khoâng höõu vi, phaùp khoâng voâ vi, phaùp khoâng roát raùo, phaùp khoâng khoâng bieân giôùi, phaùp khoâng taûn maïn, phaùp khoâng khoâng ñoåi khaùc, phaùp khoâng baûn taùnh, phaùp khoâng töï töôùng, phaùp khoâng coäng töôùng, phaùp khoâng nôi taát caû phaùp, phaùp khoâng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp khoâng khoâng taùnh, phaùp khoâng töï taùnh, phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi chaân nhö khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi phaùp giôùi, phaùp taùnh, taùnh khoâng hö voïng, taùnh chaúng ñoåi khaùc, taùnh bình ñaúng, taùnh ly sinh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi Thaùnh ñeá khoå khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi boán Tónh löï khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi taùm Giaûi thoaùt khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi boán Nieäm truï khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi boán Chaùnh ñoaïn, boán Thaàn tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy chi Ñaúng giaùc, taùm chi Thaùnh ñaïo khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi naêm loaïi maét khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi saùu pheùp thaàn thoâng khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi möôøi löïc cuûa Phaät khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi boán ñieàu khoâng sôï, boán söï hieåu bieát thoâng suoát, ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi phaùp khoâng queân maát khoâng
laáy, khoâng boû; ñoái vôùi taùnh luoân luoân xaû khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi trí Nhaát thieát khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa Khoâng laáy, khoâng boû. Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi quaû Döï löu khoâng laáy, khoâng boû; ñoái vôùi quaû Nhaát lai, Baát hoaøn, A-la-haùn khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi quaû vò Ñoäc giaùc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi taát caû haïnh Ñaïi Boà- taùt khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät khoâng laáy, khoâng boû. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi saéc khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi thoï, töôûng, haønh, thöùc khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn xöù khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù xöù khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi saéc xöù khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi thanh, höông, vò, xuùc, phaùp xöù khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi saéc giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi thanh, höông, vò, xuùc, phaùp giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi nhaõn xuùc khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi caùc thoï do nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi ñòa giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi thuûy, hoûa, phong, khoâng, thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi voâ minh khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi haønh, thöùc, danh saéc, luïc xöù, xuùc, thoï, aùi, thuû, höõu, sinh, laõo töû, saàu bi khoå öu naõo khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi Boá thí ba-la-maät-ña khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi phaùp khoâng beân trong khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi phaùp khoâng beân ngoaøi, phaùp khoâng caû trong ngoaøi, phaùp khoâng khoâng, phaùp khoâng lôùn, phaùp khoâng thaéng nghóa, phaùp khoâng höõu vi, phaùp khoâng voâ vi, phaùp khoâng roát raùo, phaùp khoâng khoâng bieân giôùi, phaùp khoâng taûn maïn, phaùp khoâng khoâng ñoåi khaùc, phaùp khoâng baûn taùnh, phaùp khoâng töï töôùng, phaùp khoâng coäng töôùng, phaùp khoâng nôi taát caû phaùp, phaùp khoâng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp khoâng khoâng taùnh, phaùp khoâng töï taùnh, phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi chaân nhö khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi phaùp giôùi, phaùp taùnh, taùnh khoâng hö voïng, taùnh chaúng ñoåi khaùc, taùnh bình ñaúng, taùnh ly sinh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi Thaùnh ñeá khoå khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi boán Tónh löï khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi taùm Giaûi thoaùt khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi boán Nieäm truï khoâng laáy, khoâng boû?
Taïi sao ñoái vôùi boán Chaùnh ñoaïn, boán Thaàn tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy chi Ñaúng giaùc, taùm chi Thaùnh ñaïo khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi naêm loaïi maét khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi saùu pheùp thaàn thoâng khoâng laáy, khoâng boû? Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi möôøi löïc cuûa Phaät khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi boán ñieàu khoâng sôï, boán söï hieåu bieát thoâng suoát, ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi phaùp khoâng queân maát khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi taùnh luoân luoân xaû khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi trí Nhaát thieát khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät- ña saâu xa ñoái vôùi taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa Khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi quaû Döï löu khoâng laáy, khoâng boû? Taïi sao ñoái vôùi quaû Nhaát lai, Baát hoaøn, A-la-haùn khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi quaû vò Ñoäc giaùc khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt khoâng laáy, khoâng boû? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa ñoái vôùi quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät khoâng laáy, khoâng boû? Phaät daïy: –Naøy Thieän Hieän, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà saéc, vì vaäy ñoái vôùi saéc khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà thoï, töôûng, haønh, thöùc, vì vaäy ñoái vôùi thoï, töôûng, haønh, thöùc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn xöù, vì vaäy ñoái vôùi nhaõn xöù khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù xöù, vì vaäy ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù xöù khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà saéc xöù, vì vaäy ñoái vôùi saéc xöù khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà thanh, höông, vò, xuùc, phaùp xöù, vì vaäy ñoái vôùi thanh, höông, vò, xuùc, phaùp xöù khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn giôùi, vì vaäy ñoái vôùi nhaõn giôùi khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù giôùi, vì vaäy ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà saéc giôùi, vì vaäy ñoái vôùi saéc giôùi khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà thanh, höông, vò, xuùc, phaùp giôùi, vì vaäy ñoái vôùi thanh, höông, vò, xuùc, phaùp giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn thöùc giôùi, vì vaäy ñoái vôùi nhaõn thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù thöùc giôùi, vì vaäy ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn xuùc, vì vaäy ñoái vôùi nhaõn xuùc khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc, vì vaäy ñoái vôùi nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra, vì vaäy ñoái vôùi caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà caùc thoï do nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc laøm duyeân sinh ra, vì vaäy ñoái vôùi caùc thoï do nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc laøm duyeân sinh ra khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà ñòa giôùi, vì vaäy ñoái vôùi ñòa giôùi khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà thuûy, hoûa, phong, khoâng, thöùc giôùi, vì vaäy ñoái vôùi thuûy, hoûa, phong, khoâng, thöùc giôùi khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà voâ minh, vì vaäy ñoái vôùi voâ minh khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà haønh, thöùc, danh saéc, luïc xöù, xuùc, thoï, aùi, thuû, höõu, sinh, laõo töû, saàu bi khoå öu naõo, vì vaäy ñoái vôùi haønh
cho ñeán laõo töû, saàu bi khoå öu naõo khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà Boá thí ba-la-maät-ña, vì vaäy ñoái vôùi Boá thí ba-la-maät-ña khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña, vì vaäy ñoái vôùi Tònh giôùi cho ñeán Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà phaùp khoâng beân trong, vì vaäy ñoái vôùi phaùp khoâng beân trong khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà phaùp khoâng beân ngoaøi, phaùp khoâng caû trong ngoaøi, phaùp khoâng khoâng, phaùp khoâng lôùn, phaùp khoâng thaéng nghóa, phaùp khoâng höõu vi, phaùp khoâng voâ vi, phaùp khoâng roát raùo, phaùp khoâng khoâng bieân giôùi, phaùp khoâng taûn maïn, phaùp khoâng khoâng ñoåi khaùc, phaùp khoâng baûn taùnh, phaùp khoâng töï töôùng, phaùp khoâng coäng töôùng, phaùp khoâng nôi taát caû phaùp, phaùp khoâng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp khoâng khoâng taùnh, phaùp khoâng töï taùnh, phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh, vì vaäy ñoái vôùi phaùp khoâng beân ngoaøi cho ñeán phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà chaân nhö, vì vaäy ñoái vôùi chaân nhö khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà phaùp giôùi, phaùp taùnh, taùnh khoâng hö voïng, taùnh chaúng ñoåi khaùc, taùnh bình ñaúng, taùnh ly sinh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn, vì vaäy ñoái vôùi phaùp giôùi cho ñeán caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà Thaùnh ñeá khoå, vì vaäy ñoái vôùi Thaùnh ñeá khoå khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo, vì vaäy ñoái vôùi Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà boán Tónh löï, vì vaäy ñoái vôùi boán Tónh löï khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc, vì vaäy ñoái vôùi boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà taùm Giaûi thoaùt, vì vaäy ñoái vôùi taùm Giaûi thoaùt khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù, vì vaäy ñoái vôùi taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà boán Nieäm truï, vì vaäy ñoái vôùi boán Nieäm truï khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà boán Chaùnh ñoaïn, boán Thaàn tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy chi Ñaúng giaùc, taùm chi Thaùnh ñaïo, vì vaäy ñoái vôùi boán Chaùnh ñoaïn cho ñeán taùm chi Thaùnh ñaïo khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng, vì vaäy ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän, vì vaäy ñoái vôùi phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà naêm loaïi maét, vì vaäy ñoái vôùi naêm loaïi maét khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà saùu pheùp thaàn thoâng, vì vaäy ñoái vôùi saùu pheùp thaàn thoâng khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà möôøi löïc cuûa Phaät, vì vaäy ñoái vôùi möôøi löïc cuûa Phaät khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà boán ñieàu khoâng sôï, boán söï hieåu bieát thoâng suoát, ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng, vì vaäy ñoái vôùi boán ñieàu khoâng sôï cho ñeán möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà phaùp khoâng queân maát, vì vaäy ñoái vôùi phaùp khoâng queân maát khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà taùnh luoân luoân xaû, vì vaäy ñoái vôùi taùnh luoân luoân xaû khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà trí Nhaát thieát, vì vaäy ñoái vôùi trí Nhaát thieát khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng, vì vaäy ñoái vôùi trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni, vì vaäy ñoái vôùi taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa, vì vaäy ñoái vôùi taát caû phaùp moân
Tam-ma-ñòa Khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà quaû Döï löu, vì vaäy ñoái vôùi quaû Döï löu khoâng laáy, khoâng boû; chaúng tö duy veà quaû Nhaát lai, Baát hoaøn, A-la-haùn, vì vaäy ñoái vôùi quaû Nhaát lai, Baát hoaøn, A-la-haùn khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà quaû vò Ñoäc giaùc, vì vaäy ñoái vôùi quaû vò Ñoäc giaùc khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt, vì vaäy ñoái vôùi taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt khoâng laáy, khoâng boû. Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät, vì vaäy ñoái vôùi quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät khoâng laáy, khoâng boû. Cuï thoï Thieän Hieän laïi baïch Phaät: –Baïch Theá Toân, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà saéc nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà thoï, töôûng, haønh, thöùc nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn xöù nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù xöù nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà saéc xöù nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà thanh, höông, vò, xuùc, phaùp xöù nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn giôùi nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù giôùi nhö theá naøo? Baùt- nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà saéc giôùi nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà thanh, höông, vò, xuùc, phaùp giôùi nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn thöùc giôùi nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù thöùc giôùi nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà nhaõn xuùc nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà caùc thoï do nhaõn xuùc laøm duyeân sinh ra nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà caùc thoï do nhó, tyû, thieät, thaân, yù xuùc laøm duyeân sinh ra nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà ñòa giôùi nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà thuûy, hoûa, phong, khoâng, thöùc giôùi nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà voâ minh nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà haønh, thöùc, danh saéc, luïc xöù, xuùc, thoï, aùi, thuû, höõu, sinh, laõo töû, saàu bi khoå öu naõo nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà Boá thí ba-la-maät-ña nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà Tònh giôùi, An nhaãn, Tinh taán, Tónh löï, Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà phaùp khoâng beân trong nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà phaùp khoâng beân ngoaøi, phaùp khoâng caû trong ngoaøi, phaùp khoâng khoâng, phaùp khoâng lôùn, phaùp khoâng thaéng nghóa, phaùp khoâng höõu vi, phaùp khoâng voâ vi, phaùp khoâng roát raùo, phaùp khoâng khoâng bieân giôùi, phaùp khoâng taûn maïn, phaùp khoâng khoâng ñoåi khaùc, phaùp khoâng baûn taùnh, phaùp khoâng töï töôùng, phaùp khoâng coäng töôùng, phaùp khoâng nôi taát caû phaùp, phaùp khoâng chaúng theå naém baét ñöôïc, phaùp khoâng khoâng taùnh, phaùp khoâng töï taùnh, phaùp khoâng khoâng taùnh töï taùnh nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà chaân nhö nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà phaùp giôùi, phaùp taùnh, taùnh khoâng hö voïng, taùnh chaúng ñoåi khaùc, taùnh bình ñaúng, taùnh ly sinh, phaùp ñònh, phaùp truï, thaät teá, caûnh giôùi hö khoâng, caûnh giôùi chaúng theå nghó baøn nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà Thaùnh ñeá khoå nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà Thaùnh ñeá taäp, dieät, ñaïo nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà boán Tónh löï nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà boán Voâ löôïng, boán Ñònh voâ saéc nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà taùm Giaûi thoaùt nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà taùm Thaéng xöù, chín Ñònh thöù ñeä, möôøi Bieán xöù nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà boán Nieäm truï nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà boán Chaùnh ñoaïn, boán Thaàn tuùc, naêm Caên, naêm Löïc, baûy chi Ñaúng giaùc, taùm chi Thaùnh ñaïo nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà phaùp moân giaûi thoaùt Khoâng nhö theá naøo? Chaúng tö
duy veà phaùp moân giaûi thoaùt Voâ töôùng, Voâ nguyeän nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà naêm loaïi maét nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà saùu pheùp thaàn thoâng nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà möôøi löïc cuûa Phaät nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà boán ñieàu khoâng sôï, boán söï hieåu bieát thoâng suoát, ñaïi Töø, ñaïi Bi, ñaïi Hyû, ñaïi Xaû, möôøi taùm phaùp Phaät baát coäng nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà phaùp khoâng queân maát nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà taùnh luoân luoân xaû nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà trí Nhaát thieát nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà trí Ñaïo töôùng, trí Nhaát thieát töôùng nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà taát caû phaùp moân Ñaø-la-ni nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà taát caû phaùp moân Tam-ma-ñòa nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà quaû Döï löu nhö theá naøo? Chaúng tö duy veà quaû Nhaát lai, Baát hoaøn, A-la-haùn nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà quaû vò Ñoäc giaùc nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba- la-maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà taát caû haïnh Ñaïi Boà-taùt nhö theá naøo? Baùt-nhaõ ba-la- maät-ña saâu xa chaúng tö duy veà quaû vò Giaùc ngoä cao toät cuûa chö Phaät nhö theá naøo?