22-GIAÛI THÍCH NGHÓA TÖÔÙNG CUÛA THI LA (GIÔÙI )
Hoûi: Ñaõ bieát caùc thöù quaû baùo coâng ñöùc nhö vaäy, theá naøo goïi laø giôùi töôùng? Ñaùp: Döùt aùc khoâng laøm trôû laïi, goïi laø giôùi. Hoaëc töø taâm sanh, hoaëc töø mieäng noùi, hoaëc töø nôi ngöôøi khaùc laõnh thoï maø döùt söï aùc nôi thaân vaø mieäng; aáy laø töôùng cuûa giôùi. Sao goïi laø aùc? Neáu thaät ñoù laø chuùng sanh, bieát laø chuùng sanh, sinh taâm muoán gieát, cöôùp maïng soáng cuûa noù, taïo thaønh thaân nghieäp, coù saéc töôùng taïo taùc, aáy laø toäi saùt sanh, ngoaøi ra troùi, nhoát, ñaùnh ñaäp, v.v... laø caùch giuùp saùt. Laïi nöõa, gieát keû khaùc maéc toäi saùt, chöù chaúng phaûi töï gieát thaân. Taâm bieát roõ ñoù laø chuùng sanh maø gieát, laø thaønh toäi gieát, khoâng phaûi nhö ban ñeâm thaáy ngöôøi laïi cho laø goác caây rung rinh maø gieát. Coá yù saùt sanh môùi thaønh toäi gieát, chaúng phaûi khoâng coá yù. Taâm khoaùi saùt sanh môùi thaønh toäi gieát, chaúng phaûi si cuoàng. Maïng soáng döùt môùi thaønh toäi gieát, chaúng phaûi laøm bò thöông. Thaân nghieäp laøm môùi thaønh toäi saùt, chaúng phaûi chæ coù mieäng sai baûo. Mieäng baûo laø thaønh toäi saùt, chaúng phaûi chæ coù taâm sanh nghó aùc. Nhö vaäy v.v... goïi laø töôùng maïo cuûa toäi saùt. Khoâng laøm toäi aáy, goïi laø giôùi. Neáu ngöôøi thoï giôùi, taâm nghó mieäng noùi: “Toâi töø ngaøy nay, khoâng coøn saùt sanh”, hoaëc thaân khoâng ñoäng, mieäng khoâng noùi, chæ coù taâm sanh, töï theà raèng: “Toâi töø ngaøy nay, khoâng coøn saùt sanh”, aáy goïi laø giôùi khoâng saùt sanh. Coù ngöôøi noùi: “Giôùi khoâng saùt sanh aáy hoaëc thieän hoaëc voâ kyù” Hoûi: Nhö trong A-tyø-ñaøm noùi Ca-chieân-dieân-töû noùi: “Heát thaûy giôùi luaät nghi ñeàu laø thieän”, sao nay noùi laø voâ kyù? Ñaùp: Nhö trong A-tyø-ñaøm cuûa Ca-chieân-dieân-töû noùi: “Heát thaûy laø thieän”; coøn trong caùc A-tyø-ñaøm khaùc noùi: “Giôùi baát saùt hoaëc thieän hoaëc voâ kyù”. Vì sao? Vì neáu giôùi baát saùt aáy luoân luoân laøthieän, thì ngöôøi trì giôùi aáy, leõ phaûi nhö laø ngöôøi ñaéc ñaïo, thöôøng khoâng bò ñoïa vaøo aùc ñaïo. Do vaäy neân hoaëc coù khi laø voâ kyù. Voâ kyù thì khoâng coù quaû baùo, khoâng sanh vaøo coõi Trôøi, coõi ngöôøi. Hoûi: Khoâng coù giôùi voâ kyù neân ñoïa ñòa nguïc; hay do coù aùc taâm sanh neân ñoïa ñòa nguïc? Ñaùp: Khoâng saùt sanh ñöôïc voâ löôïng thieän phaùp, laøm hay khoâng laøm phöôùc cöù ngaøy ñeâm phaùt sanh. Neáu gaây moät ít toäi thì phöôùc aáy thaønh coù haïn coù löôïng. Vì sao? Vì noù theo coù löôïng maø khoâng theo voâ löôïng. Do vaäy neân bieát trong giôùi baát saùt hoaëc coù khi laø voâ kyù. Laïi nöõa, coù ngöôøi khoâng theo Thaày thoï giôùi, maø chæ taâm sanh theà raèng: “Toâi töø ngaøy nay, khoâng coøn saùt sanh”. Khoâng saùt nhö vaäy, hoaëc coù khi goïi laø voâ kyù. Hoûi: Giôùi baát saùt aáy troùi buoäc vaøo coõi naøo?
Ñaùp: Trong A-tyø-ñaøm cuûa Ca-chieân-dieân-töû noùi: “Heát thaûy thoï giôùi luaät nghi ñeàu troùi buoäc theo coõi Duïc”. Coøn trong caùc A-tyø-ñaøm khaùc noùi: “Hoaëc troùi buoäc theo coõi Duïc, hoaëc khoâng troùi buoäc”. Noùi cho ñuùng neân coù ba loaïi: Hoaëc troùi buoäc theo coõi Duïc, hoaëc troùi buoäc theo coõi Saéc, hoaëc khoâng troùi buoäc. Vieäc saùt sanh tuy ôû coõi Duïc, giôùi baát saùt cuõng phaûi theo vieäc saùt maø ôû coõi Duïc. Chæ ôû coõi Saéc khoâng saùt, taâm voâ laäu khoâng saùt, aáy laø giôùi chaân baát saùt vì ñaõ ngaên töø laâu xa... Laïi nöõa, coù ngöôøi khoâng thoï giôùi, nhöng töø khi sanh veà sau, khoâng öa saùt sanh, ñoù hoaëc thieän hoaëc voâ kyù, aáy goïi laø voâ kyù. Phaùp baát saùt sanh aáy chaúng phaûi taâm, chaúng phaûi taâm phaùp, cuõng chaúng phaûi taâm töông öng, hoaëc coïng taâm sanh, hoaëc chaúng coïng taâm sanh. Trong A-tyø-ñaøm cuûa Ca-chieân-dieân-töû noùi: “Khoâng saùt sanh laø thaân nghieäp khaåu nghieäp, hoaëc coù saéc töôùng taïo taùc, hoaëc khoâng coù saéc töôùng taïo taùc, hoaëc tuøy taâm haønh, hoaëc khoâng tuøy taâm haønh, chaúng phaûi laø nghieäp baùo cuûa ñôøi tröôùc. Hai loái tu neân tu, hai loái chöùng neân chöùng. Do tö duy ñoaïn, thì heát thaûy ôû vaøo thaân cuoái cuøng taïi coõi Duïc chöùng ñöôïc; do kieán ñeá ñoaïn, maø ñoaïn, thì phaøm phu Thaùnh nhaân chöùng ñöôïc, laø saéc phaùp, hoaëc coù theå thaáy, hoaëc khoâng theå thaáy, hoaëc laø phaùp coù ñoái ngaïi, hoaëc laø phaùp khoâng ñoái ngaïi; phaùp coù quaû baùo, phaùp khoâng coù quaû baùo; phaùp höõu laäu, phaùp höõu vi; phaùp coøn coù phaùp ôû treân (phaùp höõu thöôïng – ñoái laïi laø phaùp voâ thöôïng), chaúng phaûi laø töông öng nhaân. Phaân bieät nhö vaäy; aáy goïi laø giôùi baát saùt. Hoûi: Giôùi trong Baùt chaùnh ñaïo cuõng coù giôùi khoâng saùt sanh, côù sao chæ noùi giôùi khoâng saùt sanh laø coù quaû baùo, laø höõu laäu? Ñaùp: Trong ñaây chæ noùi phaùp thoï giôùi luaät nghi, khoâng noùi voâ laäu giôùi luaät nghi. Laïi nöõa, trong caùc A-tyø-ñaøm khaùc noùi: “Phaùp baát saùt thöôøng khoâng ñi theo taâm, chaúng phaûi nghieäp thaân khaåu. Nghòeâp haønh khoâng theo taâm thì hoaëc coù quaû baùo, hoaëc khoâng coù quaû baùo. Phaùp chaúng töông öng vôùi taâm thì hoaëc laø höõu laäu hoaëc voâ laäu”. Ñoù laø ñieåm sai khaùc, ngoaøi ra ñeàu ñoàng nhau. Laïi coù ngöôøi noùi: “Chö Phaät Thaùnh Hieàn khoâng hyù luaän caùc phaùp, chæ thaáy hieän tieàn chuùng sanh ñeàu tieác thaân maïng neân Phaät daïy chôù cöôùp maïng soáng keû khaùc, cöôùp maïng soáng keû khaùc ñôøi ñôøi bò ñau khoå. Chuùng sanh thaät coù hay khoâng sau seõ noùi. Hoûi: Ngöôøi ta hay laáy söùc thaéng ngöôøi, chieám nöôùc, gieát keû oaùn, laøm thôï saên laáy da thòt, ñeå cöùu giuùp raát lôùn. Coøn nay khoâng saùt sanh ñöôïc lôïi ích gì? Ñaùp: Ñöôïc khoâng sôï haõi, ñöôïc an vui. Ta khoâng haïi kia, kia khoâng haïi ta, do vaäy khoâng sôï khoâng haõi. Ngöôøi hieáu saùt, tuy ôû ñòa vò laøm vua ngöôøi, cuõng khoâng töï an ñöôïc nhö ngöôøi trì giôùi daïo ñi moät mình, khoâng sôï seät chi tai naïn.
Laïi nöõa, ngöôøi hieáu saùt, caùc loaøi coù maïng soáng ñeàu khoâng öa thaáy, neáu khoâng hieáu saùt thì heát thaûy chuùng sanh ñeàu öa nöông döïa. Laïi nöõa, ngöôøi trì giôùi, khi laâm chung taâm ñöôïc an laïc, khoâng nghi, khoâng hoái, hoaëc ñöôïc sanh coõi trôøi, hoaëc sanh coõi ngöôøi, thöôøng ñöôïc soáng laâu. AÁy laø nhaân duyeân ñaéc ñaïo, cho ñeán khi ñöôïc thaønh Phaät, ôû ñôøi soáng laâu voâ löôïng. Laïi nöõa, ngöôøi saùt sanh, thì ñôøi naøy ñôøi sau thoï caùc loaïi thaân taâm ñau khoå. Ngöôøi khoâng saùt sanh, khoâng coù caùc naïn ñoù; aáy laø lôïi lôùn. Laïi nöõa, haønh giaû suy nghó: “Ta bieát tieác maïng soáng, yeâu thaân mình, thì kia cuõng nhö vaäy, cuøng vôùi ta khaùc gì?” Do leõ aáy, khoâng neân saùt sanh. Laïi nöõa, neáu saùt sanh thì bò ngöôøi laønh cheâ traùch, keû oan gia ghen gheùt, vì maéc nôï maïng neân thöôøng hay sôï haõi, bò kia oaùn gheùt, khi cheát aên naên, seõ ñoïa trong ñòa nguïc, hoaëc trong loaøi suùc sanh, hoaëc sanh trong loaøi ngöôøi thì thöôøng phaûi cheát yeåu. Laïi nöõa, giaû söû ñôøi sau khoâng bò toäi, khoâng bò ngöôøi laønh cheâ traùch, oan gia ghen gheùt, coøn khoâng neân coá cöôùp maïng keû khaùc. Vì sao? Vì ngöôøi coù ñöôïc töôùng laønh, coøn khoâng neân laøm, huoáng gì caû hai ñôøi ñaõ coù toäi, ñaõ bò quaû baùo xaáu aùc. Laïi nöõa, saùt sanh laø toäi naëng nhaát trong caùc toäi. Vì sao? Vì ngöôøi khi gaëp phaûi caùi cheát gaáp, thì khoâng tieác vaät quyù baùu, maø chæ lo cho maïng soáng tröôùc tieân. Ví nhö ngöôøi khaùch buoân vaøo bieån tìm chaâu baùu, saép ra khoûi bieån, thuyeàn chôït bò vôõ, traân baûo maát heát maø raát vui möøng, ñöa tay leân noùi: “Chuùt nöõa maát vaät baùu lôùn!” Moïi ngöôøi laáy laøm laï noùi: “Ngöôi maát heát taøi baûo, traàn truoàng thoaùt khoûi, côù sao vui möøng noùi: Chuùt nöõa maát vaät baùu lôùn? Ñaùp: “Trong taát caû vaät baùu, maïng ngöôøi baùu nhaát. Ngöôøi vì maïng soáng maø tìm cuûa baùu, chöù khoâng phaûi vì cuûa baùu maø tìm maïng soáng”. Vì leõ aáy, Phaät daïy trong möôøi baát thieän ñaïo, saùt sanh ñöùng ñaàu. Trong naêm giôùi, giôùi baát saùt cuõng ñöùng ñaàu. Neáu ngöôøi tu nhieàu phöôùc ñöùc maø khoâng coù giôùi baát saùt sanh, thôøi khoâng coù ích gì. Vì sao? Vì tuy coù ñöôïc sanh vaøo nôi giaøu sang, theá löïc cöôøng haøo, maø khoâng ñöôïc soáng laâu, thì ai thoï höôûng caùi vui aáy? Do vaäy bieát trong caùc toäi, toäi saùt sanh naëng nhaát, trong caùc coâng ñöùc, coâng ñöùc khoâng saùt sanh lôùn nhaát. Trong theá gian, tieác maïng soáng laø nhaát. Vì sao bieát? Vì taát caû ngöôøi ñôøi, thaø cam chòu hình phaït, taøn taät, khaûo ñaùnh ñeå giöõ maïng soáng. Laïi nöõa, neáu coù ngöôøi thoï giôùi, taâm sanh, mieäng noùi raèng: “Keå töø ngaøy nay khoâng gieát heát thaûy chuùng sanh”. Theá laø ñoái vôùi voâ löôïng chuùng sanh, ñaõ ñem thöù vaät yeâu troïng maø thí cho, neân ñöôïc coâng ñöùc cuõng voâ löôïng. Nhö Phaät daïy: “Coù naêm thöù boá thí lôùn”. Nhöõng gì laø naêm? 1- Khoâng saùt sanh, laø vieäc boá thí lôùn 2- Khoâng troäm caép 3- Khoâng taø daâm
4- Khoâng noùi doái 5- Khoâng uoáng röôïu, cuõng nhö vaäy. Laïi nöõa, thöïc haønh Töø tam muoäi ñöôïc phöôùc voâ löôïng, nöôùc löûa khoâng haïi ñöôïc, ñao binh khoâng toån thöông ñöôïc, heát thaûy aùc ñoäc khoâng theå truùng ñöôïc. Vì haønh naêm söï boá thí lôùn, neân ñöôïc nhö vaäy. Laïi nöõa, caùc baäc toân quyù trong ba ñôøi möôøi phöông, Phaät laø toân quyù nhaát. Nhö Phaät daïy Öu-baø-taéc Nan-ñeà-ca raèng: “Saùt sanh coù möôøi toäi. Nhöõng gì laø möôøi? 1- Taâm thöôøng oâm ñoäc ñôøi ñôøi khoâng döùt. 2- Chuùng sanh oaùn gheùt, maét khoâng muoán nhìn. 3- Thöôøng oâm nieäm aùc, suy, nghó vieäc aùc. 4- Chuùng sanh sôï haõi nhö thaáy coïp raén. 5- Khi nguû taâm sôï, thöùc baát an. 6- Thöôøng coù aùc moäng. 7- Khi meänh chung cuoàng sôï caùi cheát döõ. 8- Gieo nghieäp nhaân duyeân cuûa cheát yeåu. 9- Thaân hoaïi meänh chung, ñoïa trong ñòa nguïc. 10- Neáu ñöôïc laøm ngöôøi, thöôøng phaûi cheát yeåu”. Laïi nöõa, haønh giaû taâm nieäm suy nghó: “Taát caû loaøi coù maïng soáng, cho ñeán coân truøng, ñeàu töï tieác thaân maïng. Côù sao bieát laáy y phuïc uoáng aên ñeå baûo hoä thaân mình maø laïi gieát chuùng sanh?!” Laïi nöõa, haønh giaû neân hoïc phaùp ñaïi nhaân. Trong heát thaûy ñaïi nhaân, Phaät laø toái ñaïi. Vì sao? Vì taát caû trí tueä ñöôïc thaønh töïu, möôøi trí löïc ñaày ñuû, hay ñoä chuùng sanh, thöôøng haønh töø maãn, giöõ giôùi saùt sanh, töï ñöôïc thaønh Phaät, cuõng daïy ñeä töû thöïc haønh taâm töø maãn ñoù. Haønh giaû muoán hoïc haïnh cuûa ñaïi nhaân, cuõng neân khoâng gieát. Hoûi: Neáu khoâng xaâm haïi ta thì taâm saùt coù theå döùt ñöôïc, coøn neáu xaâm haïi, cöôõng ñoaït, böùc baùch ta, thôøi phaûi laøm sao? Ñaùp: Phaûi neân löôøng vieäc khinh troïng. Neáu ngöôøi gieát mình, tröôùc neân töï suy nghó: “Caùi lôïi toaøn giôùi laø troïng hay toaøn thaân laø troïng? Phaù giôùi laø maát maùt hay tan naùt thaân laø maát maùt?” Suy nghó nhö vaäy bieát giöõ giôùi laø troïng, toaøn thaân laø khinh. Neáu taïm khoûi naïn maø ñöôïc toaøn thaân, thì thaân ñöôïc caùi gì? Thaân laø choã tuï ñoïng cuûa giaø beänh cheát, chaéc chaén phaûi baïi hoaïi. Neáu vì giöõ giôùi maø maát thaân, lôïi aáy raát troïng. Laïi suy nghó: “Ta tröôùc sau maát thaân, ñôøi ñôøi voâ soá, hoaëc laøm thaân giaëc aùc, caàm thuù, chæ vì taøi lôïi maø laøm caùc vieäc baát thieän, nay môùi ñöôïc vì söï giöõ tònh giôùi cho neân khoâng tieác thaân. Xaû maïng ñeå giöõ giôùi, hôn traêm ngaøn vaïn laàn huûy caám giôùi ñeå giöõ toaøn thaân, khoâng theå ví duï ñöôïc”. Ñònh taâm nhö vaäy, neân phaûi xaû thaân ñeå hoä tònh giôùi. Nhö moät vò Tu-ñaø-hoaøn sanh trong moät nhaø ñoà teå, ñeán tuoåi tröôûng thaønh, phaûi cai quaûn gia nghieäp maø khoâng chòu saùt sanh. Cha meï ñöa dao vaø moät con deâ, nhoát ôû trong nhaø
maø baûo: “Neáu khoâng gieát deâ, thì khoâng cho ngöôi ra maø thaáy aùnh maët trôøi maët traêng vaø sinh hoaït aên uoáng”. Ngöôøi con töï suy nghó: “Ta neáu gieát moät con deâ naøy, beøn phaûi suoát ñôøi laøm nghieäp naøy, haù vì thaân maø gaây neân toäi lôùn naøy ö?” Lieàn laáy dao töï saùt. Cha meï môû cöûa ra thaáy deâ ñöùng ôû moät phía coøn ñöùa con thì ñaõ meänh tuyeät. Ngay luùc töï saùt, lieàn sanh leân coõi Trôøi. Ñöôïc nhö theá aáy, laø vì khoâng tieác maïng soáng ñeå hoä toaøn veïn tònh giôùi. Nhöõng nghóa nhö vaäy, goïi laø giôùi khoâng saùt sanh. Khoâng cho maø laáy laø, bieát ñoù laø vaät cuûa ngöôøi khaùc maø sanh taâm troäm caép, laáy vaät ñem ñi khoûi choã cuõ, cho laø vaät thuoäc cuûa ta; theá goïi laø troäm. Neáu khoâng laøm, goïi laø khoâng troäm. Ngoaøi ra, phöông tieän so tính, cho ñeán tay caàm maø chöa ñöa ñi khoûi choã; aáy goïi laø caùch giuùp söï aên troäm. Taøi vaät coù hai loaïi: Coù loaïi thuoäc cuûa ngöôøi khaùc, coù loaïi khoâng thuoäc cuûa ngöôøi khaùc. Laáy vaät thuoäc cuûa ngöôøi khaùc laø toäi troäm. Vaät thuoäc cuûa ngöôøi khaùc cuõng coù hai: 1- Vaät ôû trong laøng xoùm, 2- Vaät ôû choã troáng. Vaät ôû hai choã aáy, coù taâm troäm laáy, thì maéc toäi troäm. Neáu vaät ôû choã troáng, haõy kieåm xeùt bieát vaät aáy gaàn nöôùc naøo? Vaät aáy phaûi coù chuû, khoâng neân laáy. Nhö trong Luaät taïng noùi veà caùc vieäc khoâng troäm. AÁy goïi laø töôùng maïo khoâng troäm. Hoûi: Khoâng troäm coù lôïi ích gì? Ñaùp: Maïng soáng coù hai: Trong vaø ngoaøi. Neáu cöôùp taøi vaät, aáy laø cöôùp maïng ngoaøi. Vì sao? Vì maïng soáng döïa nôi côm aên, aùo maëc v.v... môùi soáng. Neáu cöôùp, neáu giaät, aáy goïi laø cöôùp maïng ngoaøi, nhö keä noùi: Heát thaûy chuùng sanh Laáy côm aùo nuoâi soáng Hoaëc cöôùp hoaëc troäm laáy AÁy goïi laø cöôùp maïng Vì leõ aáy, ngöôøi coù trí khoâng neân cöôùp ñoaït. Laïi nöõa, neân töï suy nghó: “Cöôùp giaät ñöôïc vaät ñeå cung caáp cho mình, tuy thaân coù ñaày ñuû roài cuõng phaûi cheát, cheát vaøo ñòa nguïc. Tuy caû gia thaát thaân thuoäc cuøng ñöôïc thoï vui maø chæ rieâng mình chòu toäi, cuõng khoâng cöùu ñöôïc”. Quaùn saùt ñöôïc theá aáy, neân khoâng neân troäm. Laïi nöõa, khoâng cho maø laáy ñaây coù hai thöù: 1- Troäm, 2- Cöôùp. Caû hai ñeàu goïi laø khoâng cho maø laáy. Trong toäi khoâng cho maø laáy, troäm laø raát naëng. Vì sao? Vì moïi ngöôøi ñeàu laáy taøi vaät nuoâi soáng, maø ñaøo ngaïch khoeùt vaùch troäm laáy; vì khoâng coù söùc hôn ngöôøi, maø sôï cheát neân môùi troäm laáy, aáy laø raát baát tònh. Trong toäi cöôùp ñoaït, troäm laø toäi naëng. Nhö keä noùi: Ñoùi khaùt thaân oám gaày Chòu toäi choã ñaïi khoå, Cuûa ngöôøi khoâng theå ñuïng,
Gioáng nhö ñoáng löûa lôùn.
Neáu troäm laáy cuûa ngöôøi,
Chuû noù khoùc aùo naõo,
Giaû söû laø Thieân vöông,
Cuõng coøn laáy laøm khoå.
Toäi cuûa ngöôøi saùt sanh tuy naëng, chæ laø giaëc ñoái vôùi keû bò gieát, coøn ngöôøi troäm caép laïi laø giaëc ñoái vôùi heát thaûy ngöôøi coù cuûa. Neáu phaïm caùc giôùi khaùc, coù khi khoâng phaûi laø toäi ñoái vôùi nöôùc khaùc, coøn ngöôøi troäm caép, thì taát caû caùc nöôùc ñeàu trò toäi. Hoûi: Ngöôøi cöôùp ñoaït, ñôøi nay coù ngöôøi khen cho laø maïnh. Vaäy ñoái vôùi vieäc cöôùp ñoaït; vì sao phaûi buoâng xaû? Ñaùp: Khoâng cho maø troäm laáy, ñoù laø töôùng baát thieän. Trong söï cöôùp ñoaït, tuy coù so le, nhöng ñeàu laø baát thieän. Ví nhö ñoà aên ngon laãn loän chaát ñoäc, ñoà aên dôû laãn loän chaát ñoäc; ngon dôû tuy khaùc nhau maø chaát ñoäc khoâng khaùc. Cuõng nhö luùc saùng, luùc toái ñaïp löûa, ngaøy ñeâm tuy khaùc nhau maø chaùy chaân thì laø moät. Ñôøi nay, ngöôøi ngu khoâng bieát quaû baùo toäi phöôùc trong hai ñôøi, khoâng coù loøng nhaân töø, thaáy ngöôøi duøng söùc xaâm laán nhau, cöôõng ñoaït taøi saûn keû khaùc, khen cho laø maïnh, coøn chö Phaät Hieàn Thaùnh thì thöông xoùt heát thaûy, roõ suoát öông hoïa ba ñôøi khoâng maát, neân khoâng khen ngôïi. Do vaäy neân bieát toäi troäm cöôùp ñeàu laø baát thieän, neân ngöôøi laønh vaø haønh giaû khoâng laøm. Nhö Phaät daïy: “Khoâng cho maø laáy coù möôøi toäi. Nhöõng gì laø möôøi? 1- Chuû taøi vaät thöôøng giaän. 2- Bò ngöôøi nghi cho phaïm troïng toäi. 3- Ñi laïi phi thôøi, khoâng truø tính. 4- Baïn beø vôùi keû aùc, xa lìa baäc hieàn thieän. 5- Phaù töôùng laønh. 6- Bò toäi vôùi quan. 7- Taøi vaät khoâng vaøo. 8- Gieo nghieäp nhaân duyeân cuûa söï ngheøo. 9- Cheát ñoïa vaøo ñòa nguïc. 10- Neáu ñöôïc ra khoûi maø laøm ngöôøi, sieâng khoù caàu taøi vaät, trôû thaønh chung cuûa caû naêm nhaø laø hoaëc vua, hoaëc giaëc, hoaëc löûa, hoaëc con baát hieáu söû duïng. Cho ñeán choân giaáu cuõng bò maát. - Taø daâm laø, neáu ñoái vôùi con gaùi ñöôïc cha meï, anh em, chò em, choàng, con caùi, phaùp luaät theá gian, vaø pheùp vua baûo hoä, maø hoaëc phaïm ñeán, aáy goïi laø taø daâm. Hoaëc coù ngöôøi tuy khoâng coù ai baûo hoä, maø do phaùp baûo hoä. Theá naøo laø phaùp baûo hoä? Laø heát thaûy ngöôøi nöõ xuaát gia vaø ngöôøi nöõ thoï giôùi trong moät ngaøy, aáy laø phaùp baûo hoä. Neáu duøng söùc, duøng taøi vaät, hoaëc duï doã, ñoái vôùi coù ngöôøi vôï ñang thoï giôùi; coù thai, coù con ñang
thôøi kyø buù; hoaëc phi ñaïo; cho ñeán duøng traøng hoa cho daâm nöõ ñeå yeâu saùch. Phaïm nhöõng ñieàu nhö vaäy goïi laø taø daâm. Khoâng laøm nhöõng ñieàu nhö vaäy goïi laø khoâng taø daâm. Hoûi: Ngöôøi baûo hoä neân ngöôøi noåi saân, phaùp baûo hoä neân phaù phaùp, neân goïi laø taø daâm. Coøn ngöôøi ñoái vôùi vôï mình, vì sao cho laø taø? Ñaùp: Ñaõ cho pheùp vôï thoï giôùi trong moät ngaøy, ñaõ ôû trong phaùp, tuy voán laø vôï maø nay khoâng ñöôïc töï do. Qua khoûi ngaøy thoï giôùi, thì chaúng phaûi laø phaùp thuû hoä. Laïi, ngöôøi vôï ñang mang thai, vì thaân theå kia naëng neà, chaùn thoùi cuõ; laïi vì sôï toån thöông buïng chöûa; khi con coøn thôøi kyø buù maø haønh daâm meï noù thì söõa khoâ kieät; laïi vì taâm ngöôøi nöõ say daâm duïc thì khoâng coøn saên soùc con. Choã phi ñaïo laø khoâng phaûi nöõ caên, taâm ngöôøi nöõ khoâng vui maø cöôõng eùp phi lyù neân goïi laø taø daâm. Nhöõng vieäc aáy khoâng laøm, neân khoâng goïi laø taø daâm. Hoûi: Neáu ngöôøi choàng khoâng bieát, khoâng thaáy, khoâng phieàn naõo thì ngöôøi daâm kia coù toäi gì? Ñaùp: Vì noù laø taø. Ñaõ goïi laø taø, aáy laø baát chaùnh, cho neân coù toäi. Laïi nöõa, vieäc naøy coù caùc toäi loãi: Tình choàng vôï tuy khaùc thaân maø ñoàng theå. Cöôùp tình yeâu cuûa ngöôøi khaùc, phaù boån taâm cuûa ngöôøi ta; aáy laø giaëc, laïi maéc troïng toäi, tieáng taêm xaáu xa, bò ngöôøi oaùn gheùt, vui ít sôï nhieàu, hoaëc sôï hình phaït gieát cheát. Laïi sôï choàng vaø ngöôøi hai beân bieát, thöôøng öa noùi doái, bò Thaùnh nhaân traùch maéng laø toäi cuûa troïng toäi. Laïi nöõa, ngöôøi daâm daät neân töï suy nghó: “Vôï ta vôï ngöôøi, ñoàng laø nöõ nhaân, xöông thòt tình thaùi, kia ñaây khoâng khaùc; maø vì sao ta sanh taâm meâ laàm ngang traùi, chaïy theo yù taø?” Ngöôøi taø daâm phaù maát caùi vui ñôøi naøy, ñôøi sau. Laïi nöõa, ñoåi choã xoay veà mình, ñeå töï cheá taâm raèng: ”Neáu ngöôøi kia xaâm phaïm vôï ta, thì ta giaän khoå; neáu ta xaâm phaïm vôï ngöôøi kia, thì ngöôøi kia cuõng theá khaùc gì. Suy buïng mình ñeå töï cheá cho neân khoâng neân laøm”. Laïi nöõa, nhö Phaät daïy: “Ngöôøi taø daâm, sau ñoïa vaøo ñòa nguïc caây göôm, chòu ñuû moïi khoå. Khi ñöôïc ra khoûi maø laøm ngöôøi thì gia ñaïo baát hoøa, thöôøng gaëp daâm duïc, taø vaäy, giaëc aùc. Taø daâm laø hoaïn naïn ví nhö raén ñoäc, cuõng nhö löûa lôùn, khoâng gaáp ruùt xa laùnh, thì hoïa laïi aäp ñeán”. Nhö Phaät daïy: “Taø daâm coù möôøi toäi: 1- Thöôøng bò phu chuû cuûa ngöôøi bò daâm muoán laøm nguy haïi. 2- Choàng vôï baát hoøa, thöôøng ñaáu tranh nhau. 3- Ngaøy ngaøy taêng tröôûng caùc phaùp baát thieän, toån giaûm caùc phaùp thieän.
4- Khoâng baûo hoä thaân, vôï con coâi cuùt. 5- Taøi saûn moãi ngaøy hao moøn. 6- Coù caùc vieäc döõ, thöôøng bò ngöôøi nghi. 7- Thaân thuoäc, baïn beø khoâng vui möøng yeâu meán. 8- Gieo nghieäp nhaân duyeân veà oan gia. 9- Thaân hoaïi maïng chung, cheát vaøo ñòa nguïc. 10- Neáu ñöôïc ra khoûi maø laøm ngöôøi nöõ, phaûi chung choàng vôùi nhieàu ngöôøi, coøn neáu laø ngöôøi nam, thì vôï khoâng trinh khieát. - Noùi doái laø, taâm khoâng thanh tònh, muoán doái gaït ngöôøi, che giaáu söï thaät, xuaát lôøi noùi khaùc, sanh khaåu nghieäp; aáy laø noùi doái. Toäi voïng ngöõ laø do hai beân cuøng hieåu veà ngoân ngöõ maø coù; neáu khoâng cuøng hieåu, thì tuy coù noùi khoâng thaät, cuõng khoâng coù toäi noùi doái. Noùi doái laø, bieát noùi khoâng bieát, khoâng bieát noùi bieát; thaáy noùi khoâng thaáy, khoâng thaáy noùi thaáy; nghe noùi khoâng nghe, khoâng nghe noùi nghe; aáy laø noùi doái. Neáu khoâng laøm, aáy laø khoâng noùi doái. Hoûi: Noùi doái coù nhöõng toäi gì? Ñaùp: Ngöôøi noùi doái tröôùc heát töï doái mình, sau doái ngöôøi. Laáy thaät laøm hö; laáy hö laøm thaät, hö thaät ñieân ñaûo, khoâng thoï nhaän thieän phaùp. Ví nhö caùi bình uùp, nöôùc khoâng vaøo ñöôïc. Ngöôøi noùi doái, taâm khoâng taøm quyù, ñoùng bít cöûa thieän ñaïo vaø Nieát-baøn. Quaùn xeùt bieát toäi aáy, cho neân khoâng laøm. Laïi nöõa, quaùn xeùt bieát thaät ngöõ lôïi ích raát roäng lôùn. Caùi lôïi cuûa thaät ngöõ töø nôi mình ra, raát laø deã ñöôïc. Ñoù laø caùi löïc cuûa heát thaûy ngöôøi xuaát gia. Coâng ñöùc nhö vaäy, ngöôøi taïi gia xuaát gia ñeàu coù caùi lôïi naøy. Ñoù laø töôùng cuûa ngöôøi laønh. Laïi nöõa, ngöôøi thaät ngöõ, taâm hoï ngay thaúng, deã ñöôïc khoûi khoå. Ví nhö keùo caây ra choã röøng raäm, caây thaúng deã ra. Hoûi: Neáu noùi doái coù toäi nhö vaäy, taïi sao ngöôøi ta noùi doái? Ñaùp: Coù ngöôøi ngu si thieáu trí, gaëp vieäc khoå aùch, noùi doái ñeå caàu thoaùt khoûi, khoâng bieát vieäc phaùt xuaát ñôøi naøy maéc toäi, khoâng bieát ñôøi sau maéc toäi baùo lôùn. Laïi coù ngöôøi tuy bieát toäi noùi doái, nhöng vì xan tham saân nhueá, ngu si nhieàu cho neân noùi doái. Laïi coù ngöôøi tuy khoâng xan tham saân nhueá, maø doái laøm chöùng toäi ngöôøi, taâm cöù baûo laø thaät, cheát bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, nhö ñeä töû cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña laø Caâu-giaø-ly, thöôøng tìm toøi loãi laàm cuûa Xaù-lôïi-phaát, Muïc-kieàn-lieân. Luùc aáy hai ngaøi haï an cö xong, du haønh qua caùc nöôùc, luùc gaëp trôøi möa lôùn, ñeán nhaø ngöôøi thôï goám, nghæ laïi trong nhaø chöùa ñaày ñoà goám. Trong nhaø aáy, tröôùc ñaõ coù moät ngöôøi nöõ nguû ôû choã toái, hai ngaøi khoâng bieát. Ñeâm ñoù ngöôøi nöõ naèm
moäng xuaát baát tònh, saùng sôùm ñi ñeán choã coù nöôùc ñeå röûa. Baáy giôø Caâu- giaø-ly ngaãu nhieân ñi qua troâng thaáy. Caâu-giaø-ly coù khaû naêng xem töôùng, bieát tình traïng cuûa ngöôøi coù giao hoäi, maø khoâng bieát ñöôïc coù moäng hay khoâng moäng. Caâu-giaø-ly quay noùi vôùi ñeä töû: “Ngöôøi nöõ naøy ñeâm qua ñaõ thoâng tình vôùi ngöôøi khaùc”. Lieàn hoûi ngöôøi nöõ: “Coâ naèm ôû choã naøo?” Ñaùp: “Toâi nguû nhôø trong nhaø ngöôøi thôï goám”. Laïi hoûi: “Cuøng vôùi ai?” Ñaùp: “Hai Tyø-kheo”. Luùc aáy hai ngaøi töø trong nhaø ñi ra. Caâu-giaø-ly thaáy roài, laïi xem töôùng xeùt nghieäm, trong yù cho raèng hai ngaøi chaéc chaén ñaõ laøm ñieàu baát tònh. Tröôùc ñaõ oâm saün taâm taät ñoá, nay thaáy vieäc naøy, ñem reâu rao khaép caùc thaønh aáp xoùm laøng, sau ñi ñeán Kyø-hoaøn, xöôùng leân tieáng xaáu aáy. Giöõa luùc aáy, Phaïm-thieân vöông ñi ñeán muoán haàu Phaät, Phaät ñaõ vaøo tònh thaát, yeân laëng trong Tam muoäi. Caùc Tyø-kheo cuõng ñeàu ñoùng phoøng vaøo tam muoäi, khoâng theå ñaùnh thöùc ñöôïc, lieàn töï suy nghó: “Ta coá ñeán haàu Phaät. Phaät vaøo tam muoäi”, vaø muoán trôû lui, laïi nghó raèng: “Phaät töø ñònh daäy, chaéc seõ khoâng laâu”, neân ngöøng laïi choác laùt vaø ñi ñeán tröôùc phoøng Caâu-giaø-ly, goõ cöûa noùi raèng: “Caâu-giaø-ly! Caâu-giaø-ly! Xaù-lôïi- phaát vaø Muïc-kieàn-lieân taâm thanh tònh nhu nhuyeán, thaày chôù huûy baùng maø phaûi chòu khoå suoát ñôøi”. Caâu-giaø-ly hoûi: “OÂng laø ngöôøi naøo?” Ñaùp: “Toâi laø Phaïm-thieân vöông!” Hoûi: “Phaät noùi oâng ñaõ ñöôïc ñaïo quaû A-na- haøm, vì côù sao ñeán ñaây” Phaïm-vöông taâm suy nghó maø noùi keä: Muoán löôøng phaùp voâ löôïng Khoâng neân giöõ laáy töôùng, Muoán löôøng phaùp voâ löôïng, Ngöôøi aáy bò che maét Noùi keä aáy xong, Phaïm-thieân vöông ñi ñeán choã Phaät, trình baày ñaày ñuû yù ñoù. Phaät noùi: “Laønh thay! Laønh thay! Kheùo noùi keä aáy”. Baáy giôø Theá Toân noùi laïi keä aáy: Muoán löôøng phaùp voâ löôïng Khoâng neân thöû laáy töôùng, Muoán löôøng phaùp voâ löôïng, Ngöôøi aáy bò che maét Phaïm-thieân vöông nghe Phaät noùi xong boãng nhieân bieán maát, lieàn trôû laïi coõi Trôøi. Baáy giôø, Caâu-giaø-ly ñi ñeán choã Phaät, ñaàu maët leã chaân Phaät, lui ngoài moät beân. Phaät noùi vôùi Caâu-giaø-ly: “Xaù-lôïi-phaát vaø Muïc- kieàn-lieân taâm thanh tònh nhu nhuyeán, ngöôi chôù huûy baùng maø phaûi chòu khoå suoát ñôøi”. Caâu-giaø-ly thöa Phaät: “Con ñoái vôùi lôøi Phaät daïy khoâng daùm khoâng tin, chæ vì töï maét thaáy roõ raøng, bieát chaéc hai Toân giaû thaät söï
ñaõ haønh baát tònh”. Phaät maéng nhö vaäy ba laàn, Caâu-giaø-ly cuõng ba laàn khoâng chòu, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy ñi trôû veà phoøng, toaøn thaân sanh muïn nhoït, môùi ñaàu nhö haït caûi, lôùn daàn nhö haït ñaäu, quaû taùo, quaû naïi, caøng lôùn nhö quaû döa, ñoâng laïi tieâu hoaïi, nhö löûa lôùn ñoát chaùy, keâu la reân sieát, cheát ngay trong ñeâm aáy, sa vaøo ñòa nguïc Ñaïi Lieân hoa. Baáy giôø coù moät Phaïm-thieân ban ñeâm ñi ñeán baïch Phaät: “Caâu-giaø- ly ñaõ cheát”. Laïi coù moät Phaïm-thieân noùi: “Bò ñoïa vaøo ñòa nguïc Ñaïi Lieân hoa”. Ñeâm aáy ñaõ qua, Phaät baûo chuùng Taêng taäp hoïp maø daïy raèng: “Caùc oâng coù muoán bieát thoï maïng cuûa Caâu-giaø-ly ôû ñòa nguïc daøi ngaén chaêng?” Caùc Tyø-kheo thöa: “Nguyeän muoán ñöôïc nghe”. Phaät daïy: “Coù saùu möôi hoäc meø, coù moät ngöôøi qua traêm naêm laáy ñi moät hoät meø. Cöù nhö vaäy ñeán heát maø thoï soá trong ñòa nguïc A-phuø-ñaø vaãn chöa heát. Soá tuoåi thoï trong hai möôi ñòa nguïc A-phuø-ñaø laø soá tuoåi thoï trong moät ñòa nguïc Ni-la-phuø- ñaø. Soá tuoåi thoï trong hai möôi ñòa nguïc Ni-la-phuø-ñaø laø soá tuoåi thoï trong moät ñòa nguïc A-a-la. Soá tuoåi thoï trong hai möôi ñòa nguïc A-a-la laø soá tuoåi thoï trong moät ñòa nguïc A-baø-baø. Soá tuoåi thoï trong hai möôi ñòa nguïc A-baø-baø laø soá tuoåi thoï trong moät ñòa nguïc Höu-höu. Soá tuoåi thoï trong hai möôi ñòa nguïc Höu-höu laø soá tuoåi thoï trong moät ñòa nguïc AÂu-ba-la. Soá tuoåi thoï trong hai möôi ñòa nguïc AÂu-ba-la laø soá tuoåi thoï trong moät ñòa nguïc Phaân-ñaø-leâ-ca. Soá tuoåi thoï trong hai möôi ñòa nguïc Phaân-ñaø-leâ-ca laø soá tuoåi thoï trong moät ñòa nguïc Ma-ha-Ba-ñaàu-ma. Caâu-giaø-ly bò ñoïa vaøo ñòa nguïc Ma-ha-Ba-ñaàu-ma aáy, löôõi bò keùo ra thaät lôùn, laáy naêm traêm caùi ñinh ñaâm vaøo naêm traêm caùi löôõi caøy caøy leân”. Baáy giôø Theá Toân môùi noùi keä: Ngöôøi sanh ra ôû ñôøi, Buùa saün ôû trong mieäng, Sôû dó cheùm thaân mình, Laø do lôøi noùi aùc. Keû ñaùng maéng laïi khen, Ngöôøi ñaùng khen laïi maéng, Mieäng chöùa ñaày ñieàu aùc, Troïn chaúng ñöôïc an vui, Taâm khaåu nghieäp sanh aùc. Ñoïa nguïc Ni-la-phuø, Ñaày ñuû traêm ngaøn ñôøi, Chòu khoå ñau cay ñoäc, Neáu sanh A-phuø-ñaø,
Ñaày ñuû ba möôi saùu, Laïi rieâng coù naêm ñôøi, Chòu ñuû caùc khoå ñoäc. Taâm nöông vaøo taø kieán, Phaù lôøi cuûa Hieàn Thaùnh, Nhö tre sinh ra traùi, Töï huûy chính thaân noù. Nhö vaäy, taâm sanh nghi ngôø phæ baùng beøn ñi tôùi quyeát ñònh cuõng laø noùi doái. Ngöôøi noùi doái, thaäm chí lôøi Phaät cuõng chaúng tín thoï. Vì chòu toäi nhö vaäy, neân khoâng neân noùi doái. Laïi nöõa, nhö con Phaät laø La-haàu-la, khi coøn aáu thô, chöa bieát deø mieäng, coù ngöôøi ñeán hoûi: “Theá Toân coù ôû nhaø chaêng?” Noùi doái laø: “Khoâng coù ôû nhaø”. Neáu khi Phaät khoâng ôû nhaø, coù ngöôøi hoûi: “La-haàu-la, Phaät ôû nhaø chaêng?” Noùi doái laø: “Phaät ôû nhaø”. Coù ngöôøi keå laïi vôùi Phaät, Phaät baûo La-haàu-la: “Caàm chaäu laáy nöôùc cho Ta röûa chaân”. Phaät röûa chaân xong, baûo: “UÙp chaäu aáy laïi”. Theo lôøi daïy, La-haàu-la lieàn uùp laïi. Phaät baûo La-haàu-la: “Laáy nöôùc roùt leân”. Roùt xong, Phaät hoûi: “Nöôùc coù vaøo trong chaäu chaêng?” Thöa: “Baïch Theá Toân! Khoâng vaøo”. Phaät baûo La- haàu-la: “Cuõng nhö vaäy, ngöôøi khoâng bieát taøm quyù, söï noùi doái che taâm, ñaïo phaùp khoâng vaøo ñöôïc”. Nhö Phaät daïy: Noùi doái coù möôøi toäi: 1- Hôi mieäng hoâi. 2- Thieân thaàn xa laùnh, keû phi nhaân gaây haïi. 3- Tuy coù noùi thaät khoâng ai tin thoï. 4- Ngöôøi trí möu nghò, thöôøng khoâng ñöôïc tham döï. 5- Thöôøng bò phæ baùng, bò tieáng xaáu aùc ñoàn khaép thieân haï. 6- Khoâng ñöôïc ngöôøi cung kính, tuy coù daïy baûo, ngöôøi ta khoâng thöøa nhaän öùng duïng. 7- Thöôøng nhieàu öu saàu. 8- Gieo nghieäp nhaân duyeân cho söï phæ baùng. 9- Thaân hoaïi maïng chung seõ sa vaøo ñòa nguïc. 10- Neáu ñöôïc ra laøm ngöôøi, thì thöôøng bò phæ baùng. Caùc thöù nhö vaäy khoâng laøm, aáy laø khoâng noùi doái, goïi laø thieän luaät nghi cuûa mieäng. - Khoâng uoáng röôïu laø, röôïu coù ba thöù. 1- Röôïu gaïo 2- Röôïu quaû 3- Röôïu caây thuoác. Röôïu quaû laø quaû nho, quaû a-leâ-tra, caùc thöù nhö vaäy goïi laø röôïu quaû.
Röôïu caây thuoác laø caùc thöù caây thuoác hoøa hôïp vôùi gaïo, men trong nöôùc mía, coù theå bieán thaønh röôïu, gioáng nhö röôïu söõa thuù, taát caû söõa noùng ñeàu coù theå laøm röôïu ñöôïc. Noùi toùm, caùc thöù nhö vaäy hoaëc khoâ hoaëc öôùt, hoaëc thanh hoaëc tröôïc coù theå khieán taâm ngöôøi bieán ñoäng phoùng daät, ñeàu goïi laø röôïu. Taát caû ñeàu khoâng neân uoáng, aáy goïi laø khoâng uoáng röôïu. Hoûi: Röôïu coù theå tröø laïnh, ích thaân, laøm cho taâm hoan hyû, vì sao khoâng uoáng? Ñaùp: Ích thaân raát ít maø haïi thaân raát nhieàu, cho neân khoâng neân uoáng. Ví nhö ñoà aên ngon trong ñoù coù laãn ñoäc. Laø nhöõng ñoäc gì? Nhö Phaät noùi vôùi Öu-baø-taéc Nan-ñeà-ca: “Röôïu coù ba möôi laêm ñieàu haïi: 1- Hieän ñôøi taøi vaät hao kieät. Vì sao? Vì ngöôøi uoáng röôïu say, taâm khoâng bieát tieát cheá giôùi haïn, phí duïng voâ ñoä. 2- Cöûa ngoõ cho moïi taät beänh. 3- Goác cuûa söï ñaáu tranh. 4- Loõa loà khoâng bieát hoå. 5- Tieáng taêm xaáu xa. 6- Khoâng ai kính troïng. 7- Vaät ñaùng ñöôïc laïi khoâng ñöôïc, vaät coù ñöôïc laïi bò tan maát. 8- Nhöõng vieäc kín ñaùo ñem noùi heát vôùi ngöôøi. 9- Caùc söï nghieäp bò boû pheá khoâng thaønh. 10- Say laø goác saàu muoän. Vì sao? Trong khi say gaây nhieàu toäi loãi. 11- Thaân löïc caøng keùm suùt. 12- Thaân saéc baïi hoaïi. 13- Khoâng bieát thôø kính cha. 14- Khoâng bieát thôø kính meï. 15- Khoâng kính Sa-moân, Baø-la-moân. 16- Khoâng kính baùc, chuù vaø caùc vò toân tröôûng. Vì sao? Vì khi say hoân muoäi hoaûng hoát, khoâng phaân bieät ñöôïc gì. 18- Khoâng toân kính Phaät. 19- Khoâng kính Phaùp. 20- Khoâng kính Taêng. 21- Beø baïn vôùi keû aùc. 22- Xa lìa baäc hieàn thieän. 23- Laøm ngöôøi phaù giôùi. 24- Khoâng taøm quyù. 25- Khoâng thuû hoä caùc caên. 26- Phoùng tuùng saéc duïc. 27- Bò ngöôøi ganh gheùt khoâng öa thaáy.
28- Bò caùc thaân toäc toân quyù vaø caùc haøng trí thöùc ñuoåi boû. 29- Haønh phaùp baát thieän. 30- Vöùt boû thieän phaùp. 31- Bò ngöøôi saùng keû trí khoâng tin duøng. Vì sao? Vì phoùng daät theo röôïu. 32- Xa lìa Nieát-baøn. 33- Gieo nhaân duyeân veà söï cuoàng si. 34- Thaân hoaïi maïng chung ñoïa vaøo trong ñòa nguïc, aùc ñaïo. 35- Neáu ñöôïc laøm ngöôøi, sanh ra thöôøng phaûi ñieân cuoàng laån thaån. Vì caùc ñieàu tai haïi nhö theá, cho neân khoâng uoáng, nhö keä noùi: Röôïu, maát töôùng giaùc tri, Thaân saéc tröôïc maø xaáu, Trí taâm ñoäng maø loaïn, Taøm quyù ñaõ bò cöôùp. Thaát nieäm, taêng saân haän, Maát vui, huûy toân toäc, Nhö vaäy tuy goïi uoáng, Thaät laø uoáng ñoäc cheát. Khoâng ñaùng giaän maø giaän, Khoâng ñaùng cöôøi maø cöôøi, Khoâng ñaùng khoùc maø khoùc Khoâng ñaùng ñaùnh maø ñaùnh, Khoâng ñaùng noùi maø noùi, Chaúng khaùc chi ngöôøi cuoàng, Cöôùp caùc coâng ñöùc laønh. Ngöôøi bieát hoå khoâng uoáng Boán toäi nhö vaäy khoâng laøm, laø luaät nghi thieän cuûa thaân. Khoâng noùi doái laø luaät nghi thieän cuûa mieäng, goïi laø naêm giôùi luaät nghi Öu-baø-taéc. Hoûi: Neáu giöõ taùm luaät nghi (thaân coù ba, mieäng coù boán vaø khoâng uoáng röôïu) vaø nuoâi soáng caùch trong saïch, goïi laø giôùi, vaäy vì sao Öu-baøtaéc ñoái vôùi luaät nghi cuûa mieäng khoâng coù ba luaät nghi (noùi hai löôõi, noùi aùc, noùi theâu deät) vaø nuoâi soáng caùch trong saïch? Ñaùp: Haøng cö só taïi gia, thoï duïc laïc ôû ñôøi, chæ kieâm tu phöôùc ñöùc, khoâng theå tu heát caùc giôùi phaùp, cho neân Phaät chæ khieán giöõ naêm giôùi. Laïi nöõa, trong boán thöù khaåu nghieäp, nghieäp noùi doái laø naëng nhaát. Laïi nöõa, noùi doái laø sanh taâm coá laøm, coøn caùc nghieäp khaùc (noùi hai löôõi v.v...) hoaëc coá taâm laøm, hoaëc khoâng coá taâm laøm. Laïi nöõa, chæ noùi doái laø goàm ñuû ba thöù kia.
Laïi nöõa, trong caùc thieän phaùp, chôn thaät laø lôùn nhaát. Neáu noùi lôøi chôn thaät laø ñaõ goàm ñuû ñöôïc boán thöù chaùnh ngöõ.
Laïi nöõa, haøng cö só ôû ñôøi, coøn phaûi laøm quan xöû lyù söï vieäc, söù giaû cuûa nghieäp nhaø, cho neân khoù giöõ ñöôïc giôùi khoâng noùi aùc. Noùi doái laø coá yù laøm. Vì laø vieäc troïng neân chaúng neân laøm.
Naêm giôùi naøy coù naêm baäc laõnh thoï laø naêm haïng Öu-baø-taéc :
1- Nhaát phaàn haønh Öu-baø-taéc
2- Thieåu phaàn haønh Öu-baø-taéc
3- Ña phaàn haønh Öu-baø-taéc
4- Maõn phaàn haønh Öu-baø-taéc
5- Ñoaïn daâm Öu-baø-taéc.
Nhaát phaàn haønh laø ôû trong naêm giôùi chæ thoï ñöôïc moät giôùi, khoâng theå thoï trì boán giôùi kia.
Thieåu phaàn haønh laø hoaëc thoï ñöôïc hai giôùi, hoaëc thoï ñöôïc ba giôùi.
Ña phaàn haønh laø thoï ñöôïc boán giôùi.
Maõn phaàn haønh thoï trì ñuû naêm giôùi.
Ñoaïn daâm laø sau khi thoï nguõ giôùi, ôû tröôùc Thaày laïi phaùt lôøi theà raèng:
“Toâi ñoái vôùi vôï mình khoâng coøn haønh daâm”, aáy goïi laø naêm giôùi, nhö Phaät daïy keä raèng:
Khoâng gieát cuõng khoâng troäm.
Cuõng khoâng coù taø daâm,
Thaät ngöõ, khoâng uoáng röôïu
Chaùnh maïng vôùi tònh taâm,
Neáu laøm ñöôïc nhö vaäy,
Tröø lo sôï hai ñôøi,
Giôùi phöôùc thöôøng theo thaân,
Thöôøng cuøng vôùi Trôøi ngöôøi.
Hoa saùu thôøi ôû ñôøi,
Maøu töôi saùng cuøng phaùt,
Vì hoa moät naêm naøy,
Treân Trôøi moät ngaøy ñuû.
Caây Trôøi töï nhieân sanh,
Traøng hoa vaø anh laïc,
Hoa ñoû nhö ñeøn chieáu,
Caùc maøu xen laãn nhau.
AÙo Trôøi coù voâ löôïng,
Bao nhieâu thöù maøu saéc,
Tinh baïch aùnh maët Trôøi,
Nheï kín khoâng xen hôû.
Theâu deät chieáu saéc vaøng,
Vaên veû nhö hôi maây.
AÙo thöôïng dieäu nhö vaäy,
Ñeàu töø caây trôøi ra.
Ngoïc saùng hoa tai trôøi,
Xa cöø saùng tay chaân,
AÙo maëc ñeïp tuøy taâm,
Cuõng töø caây trôøi ra.
Hoa vaøng coïng löu ly,
Kim-cöông laøm tua hoa,
Meàm dòu höông thôm ngaùt,
Ñeàu töø ao baùu ra.
Ñaøn caàm, tranh, khoâng haàu,
Trang söùc baèng baûy baùu,
Ñoà ñeïp neân tieáng trong,
Cuõng ñeàu töø caây ra.
Caây Ba-lî-chaát-ña,
Vua giöõa caùc caây trôøi,
Taïi vöôøn hoan hyû kia
Khoâng coù ñaâu saùnh baèng.
Giöõ giôùi laø caøy ruoäng,
Caây trôøi töø ñoù ra,
Beáp trôøi vò cam-loà,
Uoáng aên tröø ñoùi khaùt.
Gaùi trôøi khoâng leä thuoäc,
Khoâng coù naïn mang thai,
Ñöôïc vui veû töï nhieân,
AÊn, khoûi naïn ñaïi tieåu.
Giöõ giôùi thöôøng nhieáp taâm,
Ñöôïc sanh choã töï do,
Voâ söï cuõng voâ naïn,
Thöôøng ñöôïc vui thoûa chí.
Chö Thieân ñöôïc töï taïi,
Lo khoå khoâng coøn sanh,
Nghó muoán gì lieàn ñeán.
Thaân saùng chieáu toái taêm.
Caùc thöù vui nhö vaäy,
Ñeàu do thí vaø giôùi, Neáu muoán ñöôïc baùo aáy, Haõy neân töï gaéng söùc. Hoûi: Nay noùi giôùi Ba-la-maät seõ ñöôïc thaønh Phaät, vì sao laïi taùn thaùn phöôùc baùo coõi Trôøi? Ñaùp: Phaät daïy ba söï chaéc chaén ñöôïc quaû baùo khoâng sai: Boá thí ñöôïc ñaïi phöôùc, Trì giôùi ñöôïc sanh choã toát, Tu ñònh ñöôïc giaûi thoaùt. Neáu rieâng trì giôùi chæ ñöôïc sanh choã toát, neáu tu ñònh, trí tueä, töø bi hoøa hôïp thì ñöôïc ñaïo quaû ba thöøa. Nay chæ taùn thaùn trì giôùi hieän ñôøi ñöôïc coâng ñöùc, tieáng taêm, an vui, ñôøi sau ñöôïc quaû baùo, nhö baøi keä ñaõ taùn thaùn. Ví nhö con nít, laáy ñöôøng boïc thuoác ñaéng, sau môùi uoáng ñöôïc. Nay tröôùc heát taùn thaùn phöôùc ñöùc cuûa söï trì giôùi, vaäy sau ngöôøi ta môùi trì giôùi ñöôïc. Trì giôùi roài, laäp theä nguyeän lôùn, ñöôïc ñi ñeán Phaät ñaïo, aáy laø trì giôùi sanh Giôùi Ba-la- maät. Laïi vì heát thaûy ngöôøi ñeàu öa ñaém söï vui. Trong söï vui cuûa theá gian, vui treân Trôøi laø hôn caû. Neáu nghe caùc thöù khoaùi laïc treân rôøi, lieàn thoï trì giôùi. Sau laïi nghe noùi treân trôì voâ thöôøng sanh taâm nhaøm chaùn, neân coù theå caàu giaûi thoaùt. Laïi nghe voâ löôïng coâng ñöùc cuûa Phaät, neáu coù taâm töø bi phaùt sanh, nöông giôùi Ba-la-maät seõ ñöôïc ñaït ñeán Phaät ñaïo. Do leõ ñoù, tuy noùi phöôùc baùo cuûa giôùi maø khoâng loãi. Hoûi: Haøng cö só taïi gia, chæ thoï naêm giôùi aáy hay coøn coù phaùp gì khaùc? Ñaùp: Coøn coù giôùi thoï trì trong moät ngaøy thoï vaøo trong saùu ngaøy trai, coâng ñöùc voâ löôïng. Hoaëc trong möôøi hai thaùng, töø moät ngaøy ñeán möôøi laêm ngaøy thoï trì giôùi naøy, ñöôïc phöôùc ñöùc raát nhieàu. Hoûi: Laøm sao ñeå thoï giôùi trong moät ngaøy? Ñaùp: Caùch thoï giôùi moät ngaøy, laø quyø thaúng chaép tay (tröôùc giôùi sö) noùi nhö vaày: “Con teân ... nay moät ngaøy moät ñeâm Quy y Phaät, Quy y Phaùp, Quy y Taêng”. Noùi nhö vaäy tieáp quy y laàn thöù hai, laàn thöù ba. “Con teân .... Quy y Phaät roài, Quy y Phaùp roài, Quy y Taêng roài”. Noùi nhö vaäy tieáp laàn thöù hai, laàn thöù ba Quy y roài. “Con teân laø ... hoaëc thaân nghieäp baát thieän, khaåu nghieäp baát thieän, yù nghieäp baát thieän, vì tham duïc saân nhueá, ngu si. Hoaëc ñôøi naøy hoaëc ñôøi tröôùc, coù caùc toäi nhö vaäy, ngaøy nay thaønh taâm saùm hoái”. Thaân ñöôïc thanh tònh, mieäng ñöôïc thanh tònh, thoï trì taùm giôùi, ñoù laø Boá-taùt, (Taàn dòch laø thieän tuùc: nguû yeân laønh). “Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng saùt sanh, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng saùt sanh, cuõng nhö vaäy”.
“Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng troäm caép, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng troäm caép, cuõng nhö vaäy”. “Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng daâm duïc, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng daâm duïc, cuõng nhö vaäy”. “Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng noùi doái, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng noùi doái, cuõng nhö vaäy”. “Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng uoáng röôïu, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng ñöôïc uoáng röôïu, cuõng nhö vaäy”. “Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng ngoài giöôøng cao lôùn, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng ngoài giöôøng cao lôùn, cuõng nhö vaäy”. “Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng ñeo traøng hoa, khoâng xoa höông, khoâng maëc aùo öôùp höông, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng ñeo traøng hoa, khoâng xoa höông, khoâng maëc aùo öôùp höông, cuõng nhö vaäy”. “Nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng töï ca muùa laøm vui, khoâng ñi xem nghe, con teân laø ... trong moät ngaøy moät ñeâm khoâng töï ca muùa laøm vui, khoâng ñi xem nghe, cuõng nhö vaäy”. “Ñaõ thoï taùm giôùi, nhö chö Phaät, troïn ñôøi khoâng aên quaù ngoï, nay con teân laø ... troïn moät ngaøy moät ñeâm khoâng aên quaù ngoï, cuõng nhö vaäy”. “Con teân laø ... thoï haønh taùm giôùi theo hoïc phaùp cuûa chö Phaät, goïi laø Boà-taùt. Nguyeän giöõ phöôùc baùo Boà-taùt naøy, ñôøi ñôøi khoâng bò ñoïa vaøo ñöôøng aùc, taùm naïn. Con cuõng khoâng caàu caùi vui trong theá giôùi Chuyeån luaân Thaùnh vöông, Phaïm-thieân, Ñeá-thích-thieân-vöông, chæ nguyeän döùt heát caùc phieàn naõo, mau ñöôïc Taùt-baø-nhaõ (trí tueä) thaønh töïu Phaät ñaïo”. Hoûi: Laøm theá naøo ñeå thoï naêm giôùi? Ñaùp: Quyø thaúng chaép tay (tröôùc giôùi sö) noùi raèng: “Con teân laø... Quy y Phaät, Quy y Phaùp, Quy y Taêng”. Noùi nhö vaäy laàn thöù hai, laàn thöù ba. “Con teân laø... Quy y Phaät roài, Quy y Phaùp roài, Quy y Taêng roài”. Noùi nhö vaäy tieáp laàn thöù hai, laàn thöù ba. “Con laø Öu-baø-taéc cuûa ñöùc Phaät Thích-ca Maâu-ni, xin chöùng trí cho con teân laø ... töø ngaøy nay cho ñeán troïn ñôøi Quy y”. Giôùi sö neân noùi: “Öu-baø-taéc, ngöôi haõy laéng nghe: Ñöùc Nhö Lai, ÖÙng cuùng, Chaùnh bieán tri, bieát ngöôi, thaáy ngöôi, vì haøng Öu-baø-taéc thuyeát ra naêm giôùi naøy, ngöôi haõy troïn ñôøi thoï trì. Nhöõng gì laø naêm? - Troïn ñôøi khoâng saùt sanh laø giôùi Öu-baø-taéc. Trong ñaây troïn ñôøi khoâng neân coá yù saùt sanh. Vieäc naøy neáu giöõ ñöôïc, haõy traû lôøi: Daï, giöõ ñöôïc.
- Troïn ñôøi khoâng troäm caép laø giôùi Öu-baø-taéc. Trong ñaây troïn ñôøi khoâng neân troäm caép. Vieäc naøy neáu giöõ ñöôïc, haõy traû lôøi: Daï, giöõ ñöôïc. - Troïn ñôøi khoâng taø daâm laø giôùi Öu-baø-taéc. Trong ñaây troïn ñôøi khoâng neân taø daâm. Vieäc naøy neáu giöõ ñöôïc, haõy traû lôøi: Daï, giöõ ñöôïc. - Troïn ñôøi khoâng noùi doái laø giôùi Öu-baø-taéc. Trong ñaây troïn ñôøi khoâng neân noùi doái. Vieäc naøy neáu giöõ ñöôïc, haõy traû lôøi: Daï, giöõ ñöôïc. - Troïn ñôøi khoâng uoáng röôïu laø giôùi Öu-baø-taéc. Trong ñaây troïn ñôøi khoâng neân uoáng röôïu. Vieäc naøy neáu giöõ ñöôïc, haõy traû lôøi: Daï, giöõ ñöôïc. AÁy laø naêm giôùi Öu-baø-taéc, troïn ñôøi thoï trì. Neân cuùng döôøng Tam baûo laø Phaät baûo, Phaùp baûo, Tyø-kheo Taêng baûo, sieâng tu phöôùc ñeå caàu Phaät ñaïo. Hoûi: Vì sao trong saùu ngaøy trai, thoï taùm giôùi, tu phöôùc ñöùc? Ñaùp: Vì caùc ngaøy aáy aùc Quûy theo doõi ngöôøi, muoán cöôùp maïng ngöôøi, gaây taät beänh, hung döõ suy baïi laøm cho ngöôøi khoâng yeân laønh. Do vaäy luùc kieáp sô, caùc thaùnh nhaân daïy ngöøôi trì trai, tu thieän, laøm phöôùc ñeå traùnh söï hung, suy. Luùc aáy trai phaùp khoâng phaûi thoï taùm giôùi, chæ trong moät ngaøy khoâng aên laø trai. Sau naøy Phaät ra ñôøi, môùi daïy raèng: “Caùc ngöôøi haõy moät ngaøy, moät ñeâm gioáng nhö chö Phaät giöõ taùm giôùi, vaø quaù ngoï khoâng aên. Coâng ñöùc aáy ñöa ngöôøi ñeán Nieát-baøn”. Nhö trong kinh Töù-thieân-vöông, Phaät daïy: “Moãi thaùng saùu ngaøy trai, Thaùi töû söù giaû vaø boán Thieân-vöông, töï xuoáng traàn gian quan saùt chuùng sanh, neáu thaáy ít ngöôøi boá thí, trì giôùi, hieáu thuaän cha meï, lieàn trôû leân trôøi Ñao-lôïi taâu vôùi Ñeá-thích. Ñeá-thích, chö thieân ñeàu khoâng vui, noùi raèng: “Gioáng A- tu-la nhieàu, gioáng chö thieân ít”. Neáu coù nhieàu ngöôøi boá thí, trì giôùi, hieáu thuaän cha meï thì Ñeá-thích, chö thieân taâm ñeàu hoan hyû, noùi raèng: “Chö Thieân taêng ích, chuùng A-tu-la toån giaûm”, Baáy giôø Thích-ñeà-baø-na-daân thaáy chö Thieân taâm hoan hyû neân thuyeát keä raèng: Thaùng, saùu ngaøy thaàn ñi, Thoï trì giôùi thanh tònh, Ngöôøi aáy tuoåi thoï heát, Coâng ñöùc aét nhö ta. Phaät baûo vôùi caùc Tyø-kheo: “Thích-ñeà-hoaøn-nhôn khoâng neân thuyeát keä nhö vaäy. Vì Thích-ñeà-hoaøn-nhôn coøn bò naêm suy töôùng vaø ba ñoäc chöa tröø, côù sao noùi doái laø giöõ giôùi moät ngaøy, coâng ñöùc phöôùc baùo aét nhö ta?” Neáu noùi: “Thoï trì giôùi aáy, chaéc ñöôïc nhö chö Phaät” môùi laø lôøi noùi thaät. Bôûi nhaân duyeân ñöôïc caùc Ñaïi Thieân toân hoan hyû neân ñöôïc phöôùc taêng nhieàu.
Laïi nöõa, trong saùu ngaøy trai aáy, Quûy aùc haïi ngöôøi, naõo loaïn taát caû. Neáu ôû choã xoùm laøng, goø ñoài, quaän huyeän, quoác aáp naøo coù ngöôøi laønh trì trai, thoï giôùi, do nhaân duyeân aáy, aùc quûy traùnh xa, truù xöù an oån. Do vaäy, neân saùu ngaøy trì trai, thoï giôùi ñöôïc phöôùc taêng nhieàu. Hoûi: Vì sao caùc boïn Quûy aùc duøng saùu ngaøy aáy ñeå naõo haïi ngöôøi? Ñaùp: Trong kinh Thieân Ñòa Boån Khôûi noùi: “Luùc kieáp môùi thaønh, coù con cuûa Dò Phaïm-thieân vöông laø cha caùc quûy thaàn, tu khoå haïnh theo Phaïm-chí, ñuû möôøi hai naêm treân trôøi, trong saùu ngaøy naøy caét thòt, xuaát huyeát, laáy ñeå trong löûa. Do vaäy neân caùc quyû thaàn trong saùu ngaøy naøy, beøn coù theá löïc. Hoûi: Cha caùc quyû thaàn, taïi sao trong saùu ngaøy naøy caét thòt, xuaát huyeát, laáy ñeå trong löûa? Ñaùp: Trong caùc thaàn, Ma-heâ-thuû-la thaàn laø lôùn hôn caû, caùc thaàn ñeàu coù nhaät phaàn. Ma-heâ-thuû-la moãi thaùng coù boán nhaät phaàn laø ngaøy moàng 8, 2, 3, 14, 29, vaø caùc thaàn khaùc moãi thaùng coù hai nhaät phaàn laø ngaøy moàng 1 vaø ngaøy 16, hoaëc ngaøy moàng 2 vaø ngaøy 17, coøn ngaøy 15 vaø ngaøy 30 laø thuoäc taát caû thaàn. Ma-heâ-thuû-la laø chuû cuûa caùc Thaàn, neân ñöôïc nhieàu ngaøy hôn. Keå caû boán ngaøy kia laø trai, coøn hai ngaøy thuoäc taát caû Thaàn cuõng keå laø trai. Do vaäy neân trong saùu ngaøy naøy caùc quyû thaàn coù theá löïc. Laïi nöõa, cha caùc quyû thaàn, trong saùu ngaøy naøy caét thòt, xuaát huyeát, laáy ñeå trong löûa quaù möôøi hai naêm, Thieân vöông ñi xuoáng noùi vôùi con raèng: “Ngöôi caàu nguyeän gì?” Ñaùp: “Caàu coù con”. Thieân vöông noùi: “Pheùp cuùng döôøng cuûa tieân nhaân laø ñoát höông, quaû ngoït vaø caùc vaät thanh tònh. Sao ngöôi laáy huyeát thòt ñeå trong löûa, laøm nhö phaùp toäi aùc? Ngöôi phaù thieän phaùp, öa laøm vieäc aùc, chæ khieán ngöôi sanh con aùc, aên thòt, uoáng maùu”. Ngay trong khi ñang noùi lôøi aáy, trong löûa coù taùm ñaïi quyû xuaát hieän, thaân ñen nhö möïc, toùc vaøng, maét ñoû, coù aùnh saùng lôùn. Taát caû caùc quyû thaàn ñeàu töø taùm quyû thaàn naøy sinh ra. Do vaäy neân trong saùu ngaøy naøy caét thòt, xuaát huyeát, laáy ñeå trong löûa, maø coù ñöôïc theá löïc. Coøn nhö trong Phaät phaùp, ngaøy khoâng coù toát xaáu, chæ tuøy theo nhaân duyeân caùc ngaøy hung döõ cuûa theá gian maø daïy trì trai thoï giôùi thoâi. Hoûi: Naêm giôùi vaø giôùi moät ngaøy, giôùi naøo hôn? Ñaùp: Coù nhaân duyeân neân hai giôùi baèng nhau. Nhöng naêm giôùi thì giöõ troïn ñôøi, coøn taùm giôùi chæ giöõ trong moät ngaøy. Naêm giôùi thöôøng giöõ, thôøi gian nhieàu maø giôùi laïi ít. Coøn giôùi moät ngaøy thì thôøi gian ít maø giôùi laïi nhieàu. Laïi nöõa, neáu khoâng coù ñaïi taâm tuy troïn ñôøi giöõ giôùi, khoâng baèng chæ coù ñaïi taâm giöõ giôùi moät ngaøy. Ví nhö keû meàm yeáu laøm töôùng, tuy caàm
quaân troïn ñôøi, maø trí duõng khoâng ñuû, cuoái cuøng khoâng coù coâng danh. Neáu nhö keû anh huøng haêng haùi, laäp töùc bình ñònh hoïa loaïn, coâng traïng moät ngaøy maø truøm caû thieân haï. Hai thöù giôùi naøy laø phaùp cuûa Öu-baø-taéc taïi gia. Haïng taïi gia trì giôùi coù boán baäc: Coù haï, trung, thöôïng, coù thöôïng thöôïng. Haï nhaân trì giôùi chæ vì caùi vui ñôøi naøy, hoaëc vì sôï haõi, vì vinh döï, tieáng taêm, hoaëc vì pheùp nhaø, chieàu theo yù ngöôøi, hoaëc traùnh khoå dòch, caàu khoûi aùch naïn. Caùc thöù nhö vaäy goïi laø haï nhaân trì giôùi. Trung nhaân trì giôùi, laø haïng ngöôøi giaøu sang, vui chôi thích yù, maø hoaëc vì mong phöôùc laïc ñôøi sau, khaéc kyû töï gaéng, ngaøy chòu khoå ít maø ñöôïc lôïi raát nhieàu. Suy nghó nhö vaäy, neân kieân coá trì giôùi. VÍ nhö ngöôøi buoân baùn, ñi ra xa vaøo saâu, ñöôïc lôïi chaéc chaén nhieàu. Phöôùc cuûa söï trì giôùi, laøm cho ngöôøi ta höôûng phöôùc laïc ñôøi sau cuõng nhö vaäy. Thöôïng nhaân trì giôùi laø vì caàu Nieát-baøn. Bieát caùc phaùp thaûy ñeàu voâ thöôøng, muoán caàu lìa khoå, thöôøng vui voâ vi. Laïi nöõa, ngöôøi trì giôùi taâm khoâng hoái haän, taâm khoâng hoái haän neân ñöôïc vui möøng, ñöôïc vui möøng neân ñöôïc nhaát taâm, ñöôïc nhaát taâm neân ñöôïc thaät trí, ñöôïc thaät trí neân ñöôïc coù taâm nhaøm chaùn, ñöôïc coù taâm nhaøm chaùn neân ñöôïc ly duïc, ñöôïc ly duïc neân ñöôïc giaûi thoaùt, ñöôïc giaûi thoaùt neân ñöôïc Nieát-baøn. Trì giôùi nhö vaäy laø caên baûn cuûa caùc thieän phaùp. Laïi nöõa, trì giôùi laø cöûa ngoõ sô khôûi cuûa taùm chaùnh ñaïo, cöûa ngoõ sô khôûi ñeå vaøo ñaïo, chaéc chaén ñi ñeán Nieát-baøn. -----o0o-----