SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 83
LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ
QUYEÅN 83
GIAÛI THÍCH PHAÅM SAÙU MÖÔI CHÍN (tieáp): ÑAÏI PHÖÔNG TIEÄN
KINH: Baïch ñöùc Theá Toân! Moân löôïc nhieáp Baùt-nhaõ aáy haøng Boà-taùt lôïi caên coù theå ngoä nhaäp. Phaät daïy: Boà-taùt ñoän caên cuõng coù theå ngoä nhaäp, Boà-taùt trung caên, Boà-taùt taùn taâm cuõng coù theå ngoä nhaäp; moân aáy voâ ngaïi, neáu Boà-taùt nhaát taâm hoïc ñeàu vaøo ñöôïc. Ngöôøi giaûi ñaõi thieáu tinh taán, voïng nieäm, loaïn taâm khoâng theå vaøo ñöôïc; ngöôøi tinh taán, khoâng giaûi ñaõi, chaùnh nieäm nhieáp taâm coù theå vaøo. Ngöôøi muoán truù ñòa vò baát thoaùi chuyeån muoán mau ñeán trí Nhaát thieát chuûng coù theå vaøo. Boà-taùt neân hoïc nhö Baùt-nhaõ Ba-la-maät ñaõ daïy cho ñeán neân hoïc nhö Thí Ba-la-maät ñaõ daïy; Boà-taùt aáy seõ ñöôïc Nhaát thieát trí. Boà-taùt tu Baùt-nhaõ Ba-la-maät, caùc ma söï muoán khôûi leân lieàn döùt. Vì vaäy neân Boà-taùt muoán ñöôïc söùc phöông tieän haõy tu Baùt- nhaõ Ba-la-maät. Neáu Boà-taùt haønh, taäp, tu Baùt-nhaõ Ba-la-maät, nhö vaäy thì khi aáy chö Phaät hieän taïi trong voâ löôïng voâ soá quoác ñoä ñeàu nghó ñeán vò Boà-taùt haønh Baùt-nhaõ Ba-la-maät aáy. Vì sao? Vì töø trong Baùt-nhaõ phaùt sinh chö Phaät quaù khöù, vò lai, hieän taïi. Vì vaäy neân Boà-taùt neân suy nghó nhö vaày: Phaùp cuûa chö Phaät quaù khöù, vò lai, hieän taïi chöùng ñöôïc, ta cuõng seõ ñöôïc. Nhö vaäy, Boà-taùt neân taäp Baùt-nhaõ Ba-la-maät, neáu taäp Baùt-nhaõ Ba-la-maät nhö vaäy mau ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Vì vaäy neân Boà-taùt thöôøng neân khoâng xa lìa Nhaát thieát trí. Neáu Boà-taùt haønh Baùt- nhaõ Ba-la-maät nhö vaäy cho ñeán trong khoaûnh khaéc gaåy moùng tay, phöôùc ñöùc cuûa Boà-taùt aáy raát nhieàu. Neáu coù ngöôøi daïy cho chuùng sinh trong ba ngaøn ñaïi thieân theá giôùi, töï yù boá thí, trì giôøi, thieàn ñònh, trí tueä, daïy khieán ñöôïc giaûi thoaùt, giaûi thoaùt tri kieán, daïy khieán ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán quaû A-la-haùn, ñaïo Bích-chi Phaät, thì cuõng khoâng baèng vò Boà-taùt aáy
SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 83 451
tu Baùt-nhaõ trong khoaûnh khaéc gaåy moùng tay. Vì sao? Vì töø trong Baùt- nhaõ sinh ra boá thí, trì giôùi, thieàn ñònh, trí tueä, quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán ñaïo Bích-chi Phaät. Möôøi phöông chö Phaät hieän taïi cuõng töø trong Baùt-nhaõ sinh; chö Phaät quaù khöù, hieän taïi, vò lai cuõng töø trong Baùt-nhaõ sinh. Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Boà-taùt neân nghó tôùi Nhaát thieát trí maø tu Baùt-nhaõ Ba-la-maät, hoaëc trong giaây laùt hoaëc nöûa ngaøy, hoaëc moät ngaøy, hoaëc moät thaùng, hoaëc traêm ngaøy, hoaëc moät naêm, hoaëc traêm naêm, hoaëc moät kieáp, traêm kieáp cho ñeán voâ löôïng voâ bieân voâ soá kieáp, thì phöôùc ñöùc cuûa Boà- taùt tu Baùt-nhaõ aáy raát nhieàu, hôn daïy cho chuùng sinh trong möôøi phöông haèng haø sa soá theá giôùi boá thí, trì giôùi, thieàn ñònh, trí tueä, giaûi thoaùt, giaûi thoaùt tri kieán; hôn daïy khieán ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán ñaïo Bích- chi Phaät. Vì sao? Vì chö Phaät töø trong Baùt-nhaõ sinh, daïy boá thí, trì giôùi, thieàn ñònh, trí tueä, giaûi thoaùt, giaûi thoaùt tri kieán, Tu-boà-ñeà quaû cho ñeán ñaïo Bích-chi Phaät. Neáu coù Boà-taùt an truù nhö Baùt-nhaõ daïy, neân bieát Boà-taùt aáy laø vò baát thoaùi chuyeån, ñöôïc Phaät hoä nieäm. Thaønh töïu söùc phöông tieän nhö vaäy, neân bieát Boà-taùt aáy thaân caän cuùng döôøng voâ löôïng ngaøn vaïn öùc Phaät, gieo troàng caên laønh, ñi theo thieän tri thöùc laâu ngaøy tu saùu Ba-la-maät, laâu ngaøy tu möôøi taùm khoâng, boán nieäm xöù cho ñeán taùm phaàn Thaùnh ñaïo, möôøi löïc cuûa Phaät cho ñeán trí Nhaát thieát chuûng. Neân bieát Boà-taùt aáy ôû ñòa vò laøm con cuûa ñaáng Phaùp vöông, ñaày ñuû thieän nguyeän, thöôøng khoâng lìa Phaät, khoâng lìa caùc caên laønh, töø moät coõi Phaät ñeán moät coõi Phaät. Neân bieát Boà-taùt aáy coù bieän taøi voâ taän, ñaày ñuû Ñaø-la-ni, ñaày ñuû saéc thaân, ñaày ñuû söï thoï kyù, neân vì chuùng sinh maø thoï thaân. Neân bieát Boà-taùt aáy kheùo bieát moân vaên töï, kheùo bieát chaúng phaûi moân vaên töï, kheùo noùi, kheùo chaúng noùi, kheùo noùi moät lôøi, kheùo noùi hai lôøi, kheùo noùi nhieàu lôøi, kheùo bieát ngöôøi nam noùi, kheùo bieát ngöôøi nöõ noùi, kheùo bieát saéc cho ñeán thöùc, kheùo bieát tính theá gian, kheùo bieát tính Nieát-baøn, kheùo bieát töôùng phaùp, kheùo bieát töôùng höõu vi, kheùo bieát töôùng voâ vi, kheùo bieát phaùp coù, kheùo bieát phaùp khoâng, kheùo bieát töï tính, kheùo bieát tha tính; kheùo bieát phaùp hôïp, kheùo bieát phaùp taùn, kheùo bieát phaùp töông öng, kheùo bieát phaùp khoâng töông öng, kheùo bieát nhö, kheùo bieát chaúng nhö, kheùo bieát phaùp tính, kheùo bieát phaùp vò, kheùo bieát duyeân, kheùo bieát voâ duyeân, kheùo bieát aám, kheùo bieát giôùi, kheùo bieát nhaäp, kheùo bieát boán ñeá, kheùo bieát möôøi hai nhaân duyeân, kheùo bieát thieàn, kheùo bieát saùu Ba-la-maät, kheùo bieát boán nieäm xöù cho ñeán kheùo bieát trí Nhaát thieát chuûng, kheùo bieát tính höõu vi, kheùo bieát tính voâ vi, kheùo bieát tính coù, kheùo bieát tính Khoâng, kheùo bieát quaùn saéc, kheùo bieát quaùn thoï, töôûng, haønh, thöùc, cho ñeán kheùo bieát quaùn trí Nhaát thieát chuûng, kheùo
SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 83 452
bieát saéc, töôùng saéc khoâng, kheùo bieát töôùng thoï, töôûng, haønh, thöùc khoâng, cho ñeán kheùo bieát Boà-ñeà, töôùng Boà-ñeà khoâng, kheùo bieát ñaïo xaû boû, kheùo bieát ñaïo khoâng xaû boû, kheùo bieát sinh, kheùo bieát dieät, kheùo bieát truï dò, kheùo bieát duïc, kheùo bieát saân, kheùo bieát si, kheùo bieát khoâng duïc, kheùo bieát khoâng saân, kheùo bieát khoâng si, kheùo bieát thaáy, kheùo bieát chaúng thaáy, kheùo bieát taø kieán, kheùo bieát chaùnh kieán, kheùo bieát heát thaûy kieán, kheùo bieát danh, kheùo bieát saéc, kheùo bieát danh saéc, kheùo bieát nhaân duyeân, kheùo bieát taêng thöôïng duyeân, kheùo bieát haønh töôùng, kheùo bieát khoå, kheùo bieát taäp, kheùo bieát dieät, kheùo bieát ñaïo; kheùo bieát ñòa nguïc, kheùo bieát ngaï quyû, kheùo bieát suùc sinh, kheùo bieát ngöôøi, kheùo bieát trôøi, kheùo bieát coõi ñòa nguïc, kheùo bieát coõi ngaï quyû, kheùo bieát coõi suùc sinh, kheùo bieát coõi ngöôøi, kheùo bieát coõi trôøi, kheùo bieát Tu-ñaø-hoaøn, kheùo bieát quaû Tu-ñaø-hoaøn, kheùo bieát ñaïo Tu-ñaø-hoaøn, kheùo bieát Tö-ñaø-haøm, kheùo bieát quaû Tö-ñaø- haøm, kheùo bieát ñaïo Tö-ñaø-haøm, kheùo bieát A-na-haøm, kheùo bieát quaû A- na-haøm, kheùo bieát ñaïo A-na-haøm, kheùo bieát A-la-haùn, kheùo bieát quaû A- la-haùn, kheùo bieát ñaïo A-la-haùn, kheùo bieát Bích-chi Phaät, kheùo bieát quaû Bích-chi Phaät, kheùo bieát ñaïo Bích-chi Phaät, kheùo bieát Phaät, kheùo bieát trí Nhaát thieát, kheùo bieát Ñaïo trí Nhaát thieát, kheùo bieát caùc caên, kheùo bieát caùc caên ñaày ñuû, kheùo bieát tueä, kheùo bieát tueä nhaïy beùn, kheùo bieát tueä coù löïc, kheùo bieát tueä lanh lôïi, kheùo bieát tueä xuaát ly, kheùo bieát thoâng ñaït, kheùo bieát tueä roäng lôùn, kheùo bieát tueä thaâm saâu, kheùo bieát tueä lôùn, kheùo bieát tueä voâ ñaúng, kheùo bieát tueä nhö thaät, kheùo bieát ñôøi quaù khöù, kheùo bieát ñôøi vò lai, kheùo bieát ñôøi hieän taïi, kheùo bieát phöông tieän, kheùo bieát ñôïi chuùng sinh, kheùo bieát taâm, kheùo bieát taâm saâu xa, kheùo bieát nghóa, kheùo bieát lôøi noùi, kheùo bieát phaân bieät ba thöøa. Naøy Tu-boà-ñeà! Boà-taùt haønh Baùt-nhaõ Ba-la-maät, sinh Baùt-nhaõ Ba- la-maät, tu Baùt-nhaõ Ba-la-maät ñöôïc caùc lôïi ích nhö vaäy. LUAÄN: YÙ Tu-boà-ñeà nghó raèng: Do boán cöûa ñi vaøo tuy an oån, song vì raát saâu xa neân chæ keû lôïi caên môùi vaøo ñöôïc. Phaät ñaùp: Khoâng ai khoâng vaøo ñöôïc. Tu-boà-ñeà hieåu chæ ngöôøi coù lôïi caên trí tueä vaøo ñöôïc, coøn yù Phaät thì ngöôøi chæ coù nhaát taâm tinh taán muoán hoïc ñeàu coù theå vaøo ñöôïc. Thí nhö luùc noùng böùc gaëp ao nöôùc trong maùt, ngöôøi coù maét coù chaân ñeàu coù theå vaøo, coøn ngöôøi tuy ôû gaàn maø khoâng muoán vaøo thì khoâng vaøo. Boán cöûa vaøo ao Baùt-nhaõ Ba-la-maät cuõng nhö vaäy, boán phöông chuùng sinh coù ngaên ngaïi gì. Ngöôøi khoâng giaûi ñaõi laø ngöôøi chaùnh tinh taán, ngöôøi khoâng voïng nieäm laø ngöôøi coù chaùnh nieäm, ngöôøi khoâng loaïn taâm laø ngöôøi coù chaùnh ñònh. Boán cöûa nhö vaäy laø chaùnh kieán, an truù trong chaùnh kieán... laø giôùi haïnh; taùm thaùnh ñaïo aáy coù theå
SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 83 453
ñöôïc Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Tu-boà-ñeà laø ngöôøi Tieåu thöøa trí moûng, neân chæ noùi ngöôøi lôïi caên môùi vaøo ñöôïc, coøn Phaät Ñaïi thöøa trí lôùn neân noùi tuy haøng trung caên, ñoän caên maø tu taäp taùm phaùp cuõng coù theå vaøo boán cöûa aáy. Trong ñaây, Phaät vì taâm ñaïi bi neân noùi haøng trung caên, ñoän caên ñeàu coù theå vaøo ñöôïc. Neáu Boà-taùt hoïc saùu Ba-la-maät nhö Baùt-nhaõ ñaõ noùi thì khoâng bao laâu seõ ñöôïc Nhaát thieát trí. Nhö trong phaùp Thanh-vaên, khoâng chæ do chaùnh kieán ñaéc ñaïo maø coøn do caû taùm thaùnh ñaïo hôïp thaønh; phaùp Ñaïi thöøa cuõng nhö vaäy, khoâng chæ hoïc Baùt-nhaõ ñöôïc Nhaát thieát trí, maø coøn phaûi hôïp vôùi naêm Ba-la-maät kia môùi ñöôïc. Theá neân noùi Boà-taùt ñuùng nhö Baùt-nhaõ ñaõ noùi neân hoïc ñöôïc trí Nhaát thieát. Hoûi: ÔÛ treân chæ noùi Baùt-nhaõ hay ñöa ñeán trí Nhaát thieát chuûng, nay côù sao laïi noùi hôïp cuøng vôùi naêm Ba-la-maät môùi ñöôïc ñeán? Ñaùp: Thöôøng noùi hôïp cuøng saùu Ba-la-maät neân ñöôïc ñeán; hoaëc coù khi ôû coõi Phaät thanh tònh, chæ nghe thaät töôùng laø ñeán ñöôïc Nhaát thieát trí, khoâng caàn thöù lôùp tu caùc Ba-la-maät. Trong ñaây noùi, Boà-taùt ñöôïc Nhaát thieát trí thì chæ do coâng cuûa Baùt-nhaõ ñaõ ñuû, neân nay chæ taùn thaùn theá löïc cuûa ngöôøi tu Baùt-nhaõ. Nhö trong kinh naøy noùi: Boà-taùt haønh Baùt-nhaõ thì ma söï coù khôûi leân lieàn döùt. Töø treân kia, “chö Phaät hoä nieäm” cho ñeán ñaây ñeàu laø taùn thaùn coâng ñöùc Boà-taùt haønh Baùt-nhaõ cho ñeán phaân bieät kheùo bieát ba thöøa. Kheùo bieát moân vaên töï laø, nhö ñaõ noùi trong vaên töï Ñaø-la-ni. Moân chaúng vaên töï laø: Nhö nhö, phaùp tính, thaät teá, trong ñoù khoâng coù vaên töï. Noùi löôïc laø Boà-taùt coù löïc phöôùc ñöùc voâ löôïng neân kheùo bieát hai phaùp, laø theá gian vaø Nieát- baøn; neáu muoán maát Nieát-baøn thì trôû laïi nghó ñeán theá gian. Tu taäp caùc phöôùc ñöùc neân kheùo bieát chöõ, phaù ñieân ñaûo ñoái vôùi phöôùc ñöùc neân kheùo bieát chaúng phaûi coù chöõ. Lôøi noùi, chaúng phaûi lôøi noùi cuõng nhö vaäy. Moät lôøi noùi laø do moät lôøi noùi coù theå phaân bieät nhieàu ít, lôøi noùi trong saïch, lôøi noùi khoâng trong saïch. Moät lôøi, hai lôøi, nhieàu lôøi, trai noùi, gaùi noùi, aâm thanh khaùc nhau. Boà-taùt kheùo bieát vieäc aáy neân haøng phuïc caùc taø ñaïo vaø caùc keû hieáu thaéng. Kheùo bieát saéc cho ñeán thöùc hai töôùng hoaëc thöôøng hoaëc voâ thöôøng, nhö tröôùc noùi. Kheùo bieát ñaïo xaû boû laø Boà-taùt töø moät ñòa, ñeán moät ñòa, xaû boû ñòa döôùi khoâng öu, ñöôïc ñòa treân khoâng tham; ñaïo chaúng xaû boû laø truù trong ñòa aáy khoâng boû. Taø kieán tieáp theá gian chaùnh kieán, heát thaûy kieán, caùc kieán hoïc, voâ hoïc. Haønh laø möôøi saùu haønh. Kheùo bieát Tu-ñaø-hoaøn laø kheùo bieát ngöôøi; ñaïo Tu-ñaø-hoaøn laø kieán ñeá ñaïo; quaû Tu- ñaø-hoaøn laø Taâm taâm soá phaùp thöù möôøi saùu vaø voâ laäu giôùi... cho ñeán Phaät cuõng nhö vaäy. Kheùo bieát caùc caên laø kheùo phaân bieät hai möôi hai caên. Coù ngöôøi noùi xem chuùng sinh coù theå ñoä caên coù lôïi, ñoän; ngöôøi ñaày ñuû caên coù
SOÁ 1509 - LUAÄN ÑAÏI TRÍ ÑOÄ, Quyeån 83 454
theå ñoä, ngöôøi khoâng ñaày ñuû caên chöa theå ñoä. Laïi Boà-taùt cuõng töï bieát caên laønh ñaày ñuû, khoâng ñaày ñuû; nhö chim con töï bieát loâng caùnh ñaày ñuû môùi coù theå bay. Tueä laø töôùng chung cuûa heát thaûy trí tueä. Taät tueä laø mau bieát caùc phaùp. Coù ngöôøi tuy mau maø trí löïc khoâng maïnh; nhu ngöïa tuy chaïy mau maø söùc yeáu. Coù ngöôøi tuy maïnh maø trí löïc khoâng lanh gioáng nhö buùa ñuøi tuy coù söùc maïnh maø khoâng theå chaët caây. Tueä ra khoûi laø, ôû trong caùc vaán naïn coù theå töï ra khoûi, cuõng coù theå ôû trong caùc phieàn naõo töï ra khoûi, cuõng coù theå ôû trong caùc phieàn naõo töï ra khoûi ba coõi maø vaøo Nieát- baøn. Tueä thoâng ñaït laø, roát raùo thoâng suoát Phaät phaùp, cho ñeán laäu hoaëc döùt saïch, ñöôïc Nieát-baøn, phaù caùc phaùp ñeå ñi vaøo phaùp tính. Tueä roäng lôùn laø, caùc kinh saùch, luaän nghò giöõa ñôøi vaø ñaïo khoâng coù trong phaùp maø coù theå bieát heát. Tueä thaâm saâu laø, quaùn heát thaûy phaùp voâ töôùng khoâng ngaïi, khoâng theå nghó nghì. Trí tueä saâu cuûa theá gian laø, coù theå bieát vieäc laâu xa, vieäc trong lôïi coù suy, trong suy coù lôïi. Tueä lôùn laø, goàm thaâu ñuû caùc tueä treân goïi laø lôùn; laïi trong heát thaûy chuùng sinh, Phaät laø lôùn; trong heát thaûy phaùp. Baùt-nhaõ laø lôùn; bieát Phaät vaø tin phaùp cuøng vôùi ñaïi phaùp hoøa hôïp neân goïi laø lôùn. Tueä voâ ñaúng laø, ôû trong Baùt-nhaõ maø khoâng chaáp tröôùc Baùt-nhaõ, vaøo saâu ñöôïc nhö vaäy, khoâng coøn phaùp gì coù theå ví duï neân goïi laø voâ ñaúng. Laïi nöõa, Boà-taùt daàn daàn haønh ñaïo ñaït ñeán tính Khoâng theå nghó nghì, khoâng coù gì saùnh baèng neân goïi laø voâ ñaúng. Tueä nhö thaät laø nhö ngoïc nhö yù khoâng coù maøu saéc nhaát ñònh, tuøy theo vaät ñoái hieän tröôùc noù maø bieán maøu; Baùt-nhaõ cuõng nhö vaäy, khoâng coù töôùng nhaát ñònh, chæ tuøy theo caùc phaùp haønh. Laïi, nhö ngoïc nhö yù, tuøy öôùc nguyeän ñeàu ñaït ñöôïc; Baùt-nhaõ cuõng nhö vaäy, ngöôøi thöïc haønh Baùt-nhaõ coù theå ñaït öôùc nguyeän thaønh Phaät, huoáng gì caùc öôùc nguyeän khaùc. Quaù khöù ñaõ dieät, vò lai chöa sinh, khoâng ñöôïc noùi raèng coù, khoâng ñöôïc noùi raèng khoâng; haønh ñöôïc thaät töôùng trong ñoù, aáy goïi laø kheùo bieát. Phaùp hieän taïi nieäm nieäm sinh dieät, khoâng theå bieát maø coù theå thoâng ñaït, aáy goïi laø kheùo bieát ñôøi hieän taïi. Phöông tieän laø, muoán thaønh töïu coâng vieäc phaûi coù ñaày ñuû nhaân duyeân nhieàu ít thích hôïp, khoâng bò sai laïc môùi ñöôïc. Nhö Boà-taùt tuy taäp haønh khoâng, maø khoâng chöùng thaät teá; tuy taäp haønh phöôùc ñöùc cuõng khoâng ñaém tröôùc. Ñôïi chuùng sinh laø, nhö khaùch buoân, ñaïi töôùng, tuy côõi ngöïa nhanh, coù theå mau ñeán nôi, song coá ñôïi moïi ngöôøi; Boà-taùt cuõng nhö vaäy, côõi ngöïa taøi trí tueä, tuy coù theå mau vaøo Nieát-baøn, cuõng ñôïi chuùng sinh neân khoâng vaøo. Kheùo bieát taâm thieän aùc cuûa chuùng sinh. Taâm saâu xa laø, hieän taïi tuy aùc, nhöng voán noù laø thieän. Nhö cha meï ñaùnh con, beân ngoaøi aùc maø beân trong thieän; nhö Phaät ñoä chaøng Öông-quaät-ma-la, bieát noù taâm hieän ra beân ngoaøi tuy aùc maø thaâm taâm thaät thieän. Boà-taùt quaùn xeùt chuùng sinh
ñuû naêm thieän caên tín, taán, nieäm, ñònh, tueä töø trong taâm saâu xa ñi ñeán, khi aáy coù theå ñoä ñöôïc. Nghóa coù hai: Cuõng chæ phaùp, cuõng chæ teân. Ngöõ laø lôøi noùi, duøng danh töø ñeå goïi vaät. Ñöôïc nghóa voâ ngaïi, phaùp voâ ngaïi neân goïi laø kheùo bieát nghóa. Ñöôïc töø voâ ngaïi, vui noùi voâ ngaïi neân goïi laø kheùo bieát nghóa. Boà-taùt coù hai vieäc kheùo bieát aáy coù theå ñem phaùp ba thöøa ñoä chuùng sinh, aáy goïi laø kheùo bieát phaân bieät ba thöøa. Nhö vaäy, vì khoù hieåu neân noùi, coøn ñieàu deã hieåu khoâng noùi. Hoûi: Côù sao tröôùc noùi kheùo bieát saéc cho ñeán thöùc, sau môùi noùi kheùo bieát aám, giôùi, nhaäp? Côù sao tröôùc noùi kheùo bieát duyeân sau môùi kheùo bieát nhaân duyeân, thöù ñeä duyeân, duyeân duyeân, taêng thöôïng duyeân? Ñaùp: Tröôùc noùi roäng, sau noùi löôïc. Laïi coù ngöôøi noùi: Tröôùc noùi nguõ uaån coù ba thöù: Thieän, baát thieän vaø voâ kyù. Giôùi uaån, ñònh uaån... cuõng goïi laø naêm uaån. Duyeân tröôùc noùi löôïc, sau noùi roäng.
---------------o0o--------------