SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 361
LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA
QUYEÅN 14
Phaåm 28: PHAÂN BIEÄT NGHIEÄP ÑAÏO CUÛA ÑÒA THÖÙ HAI, Phaàn 2
Boà taùt an truù trong ñòa naøy, Töï nhieân khoâng laøm moïi ñieàu aùc, Bôûi vì raát vui thích phaùp thieän, Cho neân töï nhieân laøm ñieàu thieän. Hoûi: Möôøi baát thieän ñaïo töï nhieân khoâng laøm, töï nhieân laøm möôøi thieän ñaïo, hai loaïi nghieäp naøy, bao nhieâu laø thaân haønh, bao nhieâu laø khaåu haønh, bao nhieâu laø yù haønh? Ñaùp: Thaân vaø yù ñeàu coù ba loaïi, Mieäng coù boán thieän cuõng nhö vaäy, Giaûi thích sô löôïc thì nhö vaäy, Ñieàu naøy phaûi phaân bieät roõ raøng. Haønh baát thieän cuûa thaân coù ba loaïi, ñoù laø ñoaït maïng soáng keû khaùc- troäm cöôùp vaø taø daâm. Haønh baát thieän cuûa mieäng coù boán loaïi, ñoù laø noùi doái-noùi hai löôõi-noùi thoâ aùc-noùi taùn loaïn. Haønh baát thieän cuûa yù coù ba loaïi, ñoù laø tham lam-saân haän vaø taø kieán. Haønh thieän cuûa thaân cuõng coù ba loaïi, ñoù laø khoâng ñoaït maïng soáng keû khaùc-khoâng troäm cöôùp vaø khoâng taø daâm. Haønh thieän cuûa mieäng cuõng coù boán loaïi, ñoù laø khoâng noùi doái-khoâng noùi hai löôõi-khoâng noùi thoâ aùc- khoâng noùi taùn loaïn. Haønh thieän cuûa yù coù ba loaïi, ñoù laø khoâng tham lam- khoâng saân haän vaø coù chaùnh kieán. Nghieäp ñaïo cuûa thaân mieäng yù, laø thieän hoaëc baát thieän ñeàu phaûi baøn luaän laøm cho ngöôøi ta hieåu ñöôïc roõ raøng. Nghieäp ñaïo baát thieän ñaàu tieân laø ñoaït maïng soáng, nghóa laø coù chuùng sinh khaùc bieát chuùng sinh naøy maø coá tình laøm ñieàu naõo haïi, vì söï
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 362
naõo haïi naøy maø maát ñi maïng soáng, khôûi leân thaân nghieäp naøy thì goïi laø nghieäp ñaïo baát thieän ñoaït maïng soáng keû khaùc. Rôøi xa vieäc naøy, cho neân goïi laø haønh thieän khoâng ñoaït maïng soáng keû khaùc. Troäm cöôùp, nghóa laø vaät thuoäc veà ngöôøi khaùc, bieát vaät naøy thuoäc veà ngöôøi khaùc maø sinh taâm troäm cöôùp, tay caàm vaät naøy ñöa rôøi xa nôi ban ñaàu. Hoaëc laø cöôùp hay laø troäm, cho laø vaät cuûa mình maø sinh taâm cuûa mình, thì goïi laø troäm cöôùp. Rôøi xa vieäc naøy thì goïi laø haønh thieän khoâng troäm cöôùp. Taø daâm, laø taát caû ngöôøi nöõ, nhö ñöôïc cha meï baûo veä, baø con baûo veä, cho haøng baûo veä, phaùp luaät cuoäc ñôøi baûo veä, giôùi luaät ñaïo phaùp baûo veä, hoaëc vôï ngöôøi khaùc, bieát coù nhöõng chöôùng ngaïi do roi gaäy naõo haïi…, maø ôû trong vieäc naøy sinh taâm tham duïc, khôûi leân thaân nghieäp. Hoaëc ñoái vôùi theâ thieáp cuûa mình voán coù, trong thôøi kyø hoaëc ñang thoï giôùi, hoaëc ñang mang thai, hoaëc con nhoû coøn buù, hoaëc khoâng phaûi choã, thì goïi laø taø daâm. Rôøi xa vieäc naøy thì goïi laø haønh thieän cuûa thaân. Noùi doái, laø che töôùng-che taâm-che caùch nhìn-che chòu ñöïng-che ham muoán, bieát töôùng nhö vaäy maø laïi noùi khaùc ñi, thì goïi laø noùi doái. Rôøi xa vieäc naøy, thì goïi laø haønh thieän rôøi xa noùi doái. Noùi hai löôõi, laø muoán laøm cho ngöôøi ta phaûi chia ly, ñem chuyeän ngöôøi naøy ñeán noùi vôùi ngöôøi kia, ñem chuyeän ngöôøi kia ñeán noùi vôùi naøy, laøm cho hoï phaûi chia lìa tan taùc. Ngöôøi hoøa hôïp thì laøm cho bieät ly, ngöôøi bieät ly thì tuøy thuaän vui thích vì hoï phaûi bieät ly, möøng vì hoï phaûi bieät ly-thích vì hoï phaûi bieät ly, ñaây goïi laø noùi hai löôõi. Lìa boû söï vieäc nhö vaäy, goïi laø haønh thieän rôøi xa noùi hai löôõi. Noùi thoâ aùc, laø taát caû nhöõng lôøi xaáu xa-lôøi tai haïi-lôøi ñau khoå-lôøi thoâ thieån-lôøi teä haïi cuûa theá gian laøm cho ngöôøi khaùc töùc giaän buoàn phieàn, ñoù goïi laø noùi thoâ aùc. Rôøi boû vieäc naøy, goïi laø haønh thieän rôøi xa noùi thoâ aùc. Noùi taùn thaùn, laø lôøi noùi khoâng ñuùng luùc, lôøi noùi khoâng coù ích lôïi, lôøi noùi traùi vôùi phaùp, lôøi noùi khoâng coù ñaàu ñuoâi, lôøi noùi khoâng coù nhaân duyeân, ñoù goïi laø noùi taùn loaïn. Rôøi boû vieäc naøy, goïi laø haønh thieän rôøi xa noùi taùn loaïn. Tham lam, laø vaät thuoäc veà ngöôøi khaùc, vaät maø ngöôøi ta mong muoán, ruoäng ñaát cuûa ngöôøi ta, taøi saûn ñoà vaät cuûa ngöôøi ta, maø taâm tham lam giöõ laáy mong muoán coù ñöôïc, ñoù goïi laø tham lam. ÔÛ trong vieäc naøy, khoâng tham lam-khoâng ganh tî-khoâng mong muoán coù ñöôïc, ñoù goïi laø haønh thieän khoâng tham lam. Saân haän, laø taâm saân haän-taâm chöôùng ngaïi, phaùt khôûi saân haän ñoái vôùi chuùng sinh khaùc, daáy leân yù nieäm nhö vaäy: Sao khoâng ñaùnh ñaäp, troùi buoäc, gieát haïi? Ñaây goïi laø saân haän. Rôøi boû söï vieäc nhö vaäy, thì goïi laø haønh thieän khoâng saân haän.
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 363
Taø kieán, laø noùi khoâng coù Boá thí, khoâng coù aân ñeàn ñaùp, thieän nghieäp-aùc nghieäp khoâng coù quaû baùo, khoâng coù ñôøi naøy-khoâng coù ñôøi sau, khoâng coù cha meï-khoâng coù Sa-moân, khoâng coù Baø-la-moân, coù theå bieát ñôøi naøy-ñôøi sau, thoâng suoát roõ raøng töï mình laøm ngöôøi chöùng thöïc, ñoù goïi laø taø kieán. Chaùnh kieán, laø cho raèng coù Boá thí thì coù aân ñeàn ñaùp, coù quaû baùo cuûa nghieäp thieän-aùc, coù ñôøi naøy vaø ñôøi sau, theá gian coù Sa-moân vaø Baø-la-moân, bieát ñôøi naøy vaø ñôøi sau, thoâng suoát roõ raøng töï mình laø ngöôøi chöùng thöïc, ñaây goïi laø haønh thieän coù chaùnh kieán. Boà taùt naøy tieán vaøo thieän ñaïo chaùnh kieán nhö vaäy. Thieän nghieäp ñaïo-baát thieän nghieäp ñaïo, Ñeàu phaân bieät thaønh hai möôi loaïi, Bieát töø nhöõng nôi naøo khôûi leân, Laøm thaønh möôøi hai loaïi phaân bieät. Boà taùt ñoái vôùi caùc loaïi töôùng rieâng bieät cuûa möôøi baát thieän ñaïo vaø möôøi thieän ñaïo, bieát roõ hai möôi loaïi phaân bieät. Laïi ñoái vôùi hai möôi loaïi phaân bieät naøy, kheùo leùo bieát roõ töø nhöõng nôi naøo khôûi leân möôøi hai loaïi phaân bieät. ÔÛ trong möôøi baát thieän ñaïo naøy coù hai möôi loaïi phaân bieät, ñoù laø khoâng xa rôøi toäi loãi ñoaït maïng soáng loaøi khaùc: 1. Baát thieän. 2. Heä thuoäc coõi Duïc. 3. Höõu laäu. 4. Khoâng phaûi taâm sôû phaùp. 5. Taâm khoâng töông öng. 6. Khoâng tuøy theo taâm haønh. 7. Hoaëc cuøng taâm sinh, hoaëc khoâng cuøng taâm sinh. Theá naøo laø cuøng taâm sinh? Ñoù laø thaät coù chuùng sinh, bieát laø chuùng sinh, duøng thaân nghieäp maø ñoaït maïng soáng cuûa chuùng sinh aáy, thì goïi laø cuøng taâm sinh. Theá naøo laø khoâng cuøng taâm sinh? Neáu ngöôøi muoán gieát chuùng sinh maø baét giöõ-loâi keùo-ñaùnh ngaõ xuoáng ñaát roài, sau ñoù töï chuùng sinh aáy cheát ñi, thì goïi laø khoâng cuøng taâm sinh. Vaû laïi, thaân khoâng taùc ñoäng-mieäng khoâng noùi naêng, chæ sinh taâm laø mình töø hoâm nay seõ laøm ngheà gieát haïi chuùng sinh. Toäi loãi ñoaït maïng soáng loaøi khaùc nhö vaäy, thì goïi laø khoâng cuøng taâm sinh. Nhöng ngöôøi naøy khoâng xa rôøi yù nieäm ñoaït maïng soáng loaøi khaùc, hoaëc nguû hay thöùc luoân luoân tích taäp taêng tröôûng, thì cuõng goïi laø khoâng cuøng taâm sinh. 8. Hoaëc laø saéc-hoaëc laø phi saéc, nghóa laø toäi saùt haïi cuøng taâm sinh
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 364
thöù nhaát laø saéc, toäi saùt haïi thöù hai-thöù ba-thöù tö khoâng phaûi laø saéc, 9. Hoaëc laø taùc-hoaëc laø phi taùc, nghóa laø coù saéc laø taùc, coøn laïi laø voâ taùc. 10. Hoaëc laø coù duyeân-hoaëc laø voâ duyeân, saéc laø coù duyeân, coøn laïi laø voâ duyeân. Hoûi: Taâm naøy laø coù duyeân hay laø voâ duyeân? Ñaùp: Khoâng phaûi laø coù duyeân. Hoûi: Neáu taâm khoâng coù duyeân thì luùc thaân khoâng taùc ñoäng-mieäng khoâng noùi naêng, nhöng taâm sinh yù nieäm laø mình töø hoâm nay seõ laøm vieäc gieát haïi chuùng sinh, nghieäp toäi nhö vaäy taïi sao noùi laø khoâng coù duyeân? Ñaùp: Neáu toäi saùt haïi laø taâm thì phaûi coù duyeân, nhöng baây giôø thaät söï thì toäi saùt haïi khoâng phaûi laø taâm, neáu laø taâm thì toäi saùt haïi naøy chính laø thaân nghieäp, maø taâm thaät ra thì khoâng phaûi laø thaân nghieäp. Vì vaäy toäi saùt sinh khoâng noùi laø coù duyeân, nhöng toäi saùt sinh cuøng taâm phaùt sinh ôû trong thaân, vì taâm naøy voâ taùc cho neân noùi laø khoâng coù duyeân. 11. Nghieäp. 12. Chaúng phaûi nghieäp töông öng. 13. Haønh khoâng tuøy nghieäp. 14. Hoaëc laø cuøng nghieäp sinh-hoaëc laø khoâng cuøng nghieäp sinh, nhö cuøng taâm sinh khoâng khaùc, chæ tröø ra taâm vaø tö cuøng sinh ra khaùc bieät; 15. Khoâng phaûi laø nghieäp baùo cuûa ñôøi tröôùc. 16. Khoâng ñaùng tu taäp. 17. Caàn phaûi kheùo leùo nhaän bieát. 18. Caàn phaûi duøng tueä chöùng chöù khoâng duøng thaân maø chöùng. 19. Ñaùng bò ñoaïn tröø. 20. Ñaùng ñöôïc thaáy bieát. Trong toäi khoâng rôøi boû troäm cöôùp, toäi khoâng rôøi boû taø daâm, toäi khoâng rôøi boû noùi doái, chæ coù: 1. Cuøng taâm sinh. 2. Khoâng cuøng taâm sinh. Hoaëc 1. Coù saéc. 2. Voâ saéc. Hoaëc 1. Taùc. 2. Voâ taùc. Hay 1. Coù duyeân.
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 365
2. Voâ duyeân. Coøn laïi nhö ñaõ noùi trong toäi saùt haïi. Khoâng rôøi boû toäi noùi hai löôõi, khoâng rôøi boû toäi noùi thoâ aùc cuõng nhö vaäy. Toäi khoâng rôøi boû noùi lôøi taùn loaïn, hoaëc laø baát thieän-hoaëc laø voâ kyù; töø taâm baát thieän phaùt sinh laø baát thieän, töø taâm voâ kyù phaùt sinh laø voâ kyù; hoaëc laø heä thuoäc coõi Duïc, hoaëc laø heä thuoäc coõi Saéc. Heä thuoäc coõi Duïc, laø duøng thaân taâm coõi Duïc, noùi lôøi taùn loaïn thì heä thuoäc coõi Duïc. Heä thuoäc coõi Saéc cuõng nhö vaäy. Coøn laïi nhö ñaõ noùi trong toäi noùi doái. Tham lam heä thuoäc coõi Duïc, laø höõu laäu-taâm sôû phaùp, khoâng phaûi taâm töông öng, khoâng phaûi tuøy taâm haønh, cuøng taâm sinh, voâ saéc-voâ taùc, coù duyeân, khoâng phaûi nghieäp töông öng, khoâng phaûi tuøy nghieäp haønh, khoâng phaûi cuøng nghieäp sinh, khoâng phaûi nghieäp baùo cuûa ñôøi tröôùc, tröø ra baùo cuûa nhaân, khoâng ñaùng tu taäp, caàn phaûi kheùo leùo nhaän bieát, caàn phaûi duøng tueä chöùng-thaân chöùng, ñaùng ñoaïn tröø, ñaùng thaáy bieát. Saân haän thì hoaëc laø taâm töông öng, hoaëc laø taâm baát töông öng. Do trieàn caùi thaâu nhieáp thì goïi laø taâm töông öng, do kieát söû thaâu nhieáp thì goïi laø taâm baát töông öng. Tuøy taâm haønh-khoâng tuøy taâm haønh cuõng nhö vaäy. Cuøng taâm sinh-khoâng cuøng taâm sinh, chuùng sinh coù giaùc vôùi taâm cuøng sinh, chuùng sinh voâ giaùc thì khoâng cuøng vôùi taâm cuøng sinh. Nhö taâm töông öng; tuøy taâm haønh, cuøng taâm sinh, nghieäp töông öng, tuøy nghieäp haønh, cuøng nghieäp sinh cuõng nhö vaäy. Nhö taâm baát töông öng; khoâng tuøy taâm haønh, khoâng cuøng taâm sinh, nghieäp khoâng töông öng, khoâng tuøy nghieäp haønh, khoâng cuøng vôùi nghieäp cuøng sinh cuõng nhö vaäy. Coøn laïi phaân bieät nhö ñaõ noùi trong toäi tham lam. Nhö saân haän, taø kieán cuõng nhö vaäy. Trong möôøi thieän ñaïo thì rôøi xa toäi loãi ñoaït maïng soáng loaøi khaùc laø taùnh thieän, hoaëc laø heä thuoäc coõi Duïc, hoaëc laø khoâng heä thuoäc ba coõi. Heä thuoäc coõi Duïc, laø duøng thaân coõi Duïc rôøi xa toäi loãi ñoaït maïng soáng loaøi khaùc, laø heä thuoäc coõi Duïc, khoâng heä thuoäc ba coõi, laø ngöôøi hoïc vaø ngöôøi voâ hoïc do taùm Thaùnh ñaïo thaâu nhieáp. Rôøi xa toäi loãi saùt sinh laø chaùnh nghieäp, thì hoaëc laø höõu laäu, hoaëc laø voâ laäu. Heä thuoäc coõi Duïc laø höõu laäu, khoâng heä thuoäc ba coõi laø voâ laäu, khoâng phaûi taâm sôû phaùp, khoâng phaûi taâm töông öng, khoâng phaûi tuøy taâm haønh, hoaëc laø cuøng taâm sinh-hoaëc laø khoâng cuøng taâm sinh. Nhö theá naøo laø cuøng taâm sinh? Nhö ngöôøi ñi ñöôøng troâng thaáy saâu boï maø daáy leân yù nieäm nhö vaäy: Thaân nghieäp cuûa mình neân xa lìa khoâng laøm toån haïi chuùng. Ñaây goïi laø haønh thieän cuøng
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 366
taâm sinh xa rôøi toäi loãi ñoaït maïng soáng loaøi khaùc. Nhö theá naøo laø haønh thieän khoâng cuøng taâm sinh xa lìa toäi loãi saùt sinh? Nhö coù ngöôøi thaân khoâng taùc ñoäng-mieäng khoâng noùi naêng nhöng taâm nghó raèng töø hoâm nay veà sau mình khoâng saùt sinh. Ñaây goïi laø haønh thieän khoâng cuøng taâm sinh. Laïi coù ngöôøi tröôùc kia rôøi boû saùt sinh, hoaëc laø nguû hay laø thöùc nhöng taâm duyeân vaøo vieäc khaùc, ôû trong töøng yù nieäm luoân nghó laø khoâng saùt sinh, phöôùc luoân luoân ñöôïc taêng tröôûng, cuõng goïi laø khoâng cuøng taâm sinh. Hoaëc laø saéc-hoaëc laø phi saéc, moät laø saéc-hai laø phi saéc, moät laø taùc- hai laø phi taùc, moät laø coù duyeân-hai laø voâ duyeân, laø nghieäp-phi nghieäp töông öng, khoâng tuøy nghieäp haønh; hoaëc laø cuøng nghieäp sinh-hoaëc khoâng cuøng nghieäp sinh; nhö cuøng taâm sinh-khoâng cuøng taâm sinh, tröø ra taâm vaø tö laø khaùc bieät, khoâng phaûi laø nghieäp baùo cuûa ñôøi tröôùc, tröø ra baùo cuûa nhaân, ñaùng tu taäp-caàn phaûi kheùo leùo nhaän bieát-caàn phaûi duøng thaân chöùng, tueä chöùng thì hoaëc laø coù theå ñoaïn tröø-hoaëc laø khoâng theå ñoaïn tröø, höõu laäu thì coù theå thì coù theå ñoaïn tröø, voâ laäu thì khoâng theå ñoaïn tröø; ñaùng thaáy bieát cuõng nhö vaäy. Xa rôøi troäm cöôùp, xa rôøi taø daâm, xa rôøi noùi doái, xa rôøi noùi hai löôõi, xa rôøi noùi thoâ aùc cuõng nhö vaäy. Xa rôøi noùi lôøi taùn loaïn, hoaëc heä thuoäc coõi Duïc, hoaëc heä thuoäc coõi Saéc, hoaëc khoâng heä thuoäc ba coõi. Heä thuoäc coõi Duïc, laø duøng thaân taâm coõi Duïc xa rôøi loãi noùi lôøi taùn loaïn. Heä thuoäc coõi Saéc cuõng nhö vaäy. Khoâng heä thuoäc ba coõi, nhö ñaõ noùi trong phaàn khoâng saùt sinh. Hoaëc laø höõu laäu-hoaëc laø voâ laäu, höõu laäu laø heä thuoäc, voâ laäu laø khoâng heä thuoäc, coøn laïi nhö ñaõ noùi trong phaàn xa rôøi loãi noùi doái. Khoâng tham lam laø taùnh thieän, hoaëc laø heä thuoäc coõi Duïc, hoaëc laø khoâng heä thuoäc ba coõi. Heä thuoäc coõi Duïc, laø haønh thieän khoâng tham lam cuûa phaøm phu vaø Hieàn Thaùnh coõi Duïc, thì heä thuoäc coõi Duïc. Khoâng heä thuoäc ba coõi, laø haønh thieän voâ laäu khoâng tham lam cuûa caùc baäc Hieàn Thaùnh, thì hoaëc laø höõu laäu-hoaëc laø voâ laäu. Heä thuoäc coõi Duïc laø höõu laäu. Khoâng heä thuoäc ba coõi laø voâ laäu, thì taâm sôû phaùp, töông öng, tuøy taâm haønh, cuøng taâm sinh, voâ saéc-voâ taùc, coù duyeân, chaúng phaûi nghieäp, nghieäp töông öng, tuøy nghieäp haønh, cuøng nghieäp sinh, khoâng phaûi laø nghieäp baùo cuûa ñôøi tröôùc, tröø ra baùo cuûa nhaân, ñaùng tu taäp, caàn phaûi kheùo leùo nhaän bieát, coù theå duøng thaân chöùng, tueä chöùng thì hoaëc laø coù theå ñoaïn tröø, hoaëc laø khoâng theå ñoaïn tröø, höõu laäu thì coù theå ñoaïn tröø, voâ laäu thì khoâng theå ñoaïn tröø, thaáy bieát cuõng nhö vaäy. Xa rôøi saân haän laø taùnh thieän, hoaëc laø heä thuoäc coõi Duïc, hoaëc laø heä thuoäc coõi Saéc, hoaëc laø heä thuoäc coõi Voâ Saéc, hoaëc khoâng heä thuoäc ba coõi.
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 367
Heä thuoäc coõi Duïc laø thieän caên khoâng saân haän thuoäc coõi Duïc; hai coõi coøn laïi cuõng nhö vaäy. Khoâng heä thuoäc, laø khoâng heä thuoäc nhöõng nôi khaùc thì hoaëc laø höõu laäu, hoaëc laø voâ laäu. Heä thuoäc ba coõi laø höõu laäu, khoâng heä thuoäc laø voâ laäu. Taâm sôû phaùp, hoaëc laø taâm töông öng, hoaëc laø taâm baát töông öng. Traùi ngöôïc vôùi trieàn laø thieän caên baát saân vaø taâm töông öng. Traùi ngöôïc vôùi söû laø thieän caên baát saân vaø taâm baát töông öng. Tuøy taâm haønh vaø cuøng taâm sinh, cuõng nhö vaäy. Voâ saéc-voâ taùc thì hoaëc laø coù duyeân, hoaëc laø khoâng coù duyeân. Taâm töông öng laø coù duyeân, taâm baát töông öng laø khoâng coù duyeân. Khoâng phaûi nghieäp thì hoaëc laø cuøng vôùi nghieäp töông öng, hoaëc laø khoâng töông öng vôùi nghieäp; hoaëc laø tuøy nghieäp haønh, hoaëc laø khoâng tuøy nghieäp haønh; hoaëc laø cuøng nghieäp sinh, hoaëc laø khoâng cuøng nghieäp sinh, cuõng nhö taâm ñaõ noùi. Khoâng phaûi nghieäp baùo ñôøi tröôùc, tröø ra baùo cuûa nhaân, coù theå duøng thaân chöùng-duøng tueä chöùng, hoaëc laø coù theå ñoaïn tröø-hoaëc laø khoâng theå ñoaïn tröø, höõu laäu coù theå ñoaïn tröø, voâ laäu khoâng theå ñoaïn tröø, coù theå thaáy bieát, cuõng nhö vaäy. Chaùnh kieán laø taùnh thieän, hoaëc heä thuoäc coõi Duïc, hoaëc heä thuoäc coõi Saéc, hoaëc heä thuoäc coõi Voâ Saéc, hoaëc khoâng heä thuoäc ba coõi. Heä thuoäc coõi Duïc, laø hoaëc phaøm phu-hoaëc Hieàn Thaùnh, nieäm coõi Duïc töông öng vôùi chaùnh kieán; coõi Saéc vaø coõi Voâ Saéc cuõng nhö vaäy. Khoâng heä thuoäc ba coõi, laø chaùnh kieán voâ laäu cuûa Hieàn Thaùnh, hoaëc laø höõu laäu- hoaëc laø voâ laäu; heä thuoäc ba coõi laø höõu laäu, khoâng heä thuoäc laø voâ laäu. Taâm sôû phaùp, taâm töông öng, tuøy taâm haønh, cuøng taâm sinh voâ saéc-voâ taùc, coù duyeân, chaúng phaûi nghieäp, tuøy nghieäp haønh, cuøng nghieäp sinh, chaúng phaûi nghieäp baùo ñôøi tröôùc, tröø ra baùo cuûa nhaân, coù theå duøng thaân chöùng-tueä chöùng, hoaëc laø coù theå ñoaïn tröø-hoaëc laø khoâng theå ñoaïn tröø, höõu laäu coù theå ñoaïn tröø, voâ laäu khoâng theå ñoaïn tröø, coù theå thaáy-coù theå bieát, cuõng nhö vaäy. Ñaây goïi laø hai möôi loaïi phaân bieät veà thieän vaø baát thieän. Möôøi hai loaïi phaân bieät nhö töø ñaâu phaùt khôûi…? 1. Töø ñaâu phaùt khôûi? 2. Phaùt khôûi caùi gì? 3. Töø nhaân naøo phaùt khôûi? 4. Laøm nhaân cho caùi gì? 5. Duyeân vaøo ñaâu? 6. Laøm duyeân cho caùi gì? 7. Sôû duyeân laø gì? 8. Laøm duyeân cho caùi gì?
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 368
9. Taêng thöôïng laø gì? 10. Laøm taêng thöôïng cho caùi gì? 11. Maát caùi gì? 12. Toäi saùt haïi laø quaû gì? - Töø ñaâu phaùt khôûi? Töø ba caên baát thieän maø phaùt khôûi, laïi töø taø nieäm maø phaùt khôûi. Vaû laïi, tuøy theo duøng taâm naøo maø ñoaït maïng cuûa chuùng sinh thì töø taâm aáy maø phaùt khôûi. - Phaùt khôûi caùi gì? Töø taát caû caùc phaùp beân caïnh toäi saùt haïi, ñaõ sinh- ñang sinh vaø seõ sinh, thì nhaân duyeân cuõng nhö vaäy. - Sôû duyeân laø gì? Duyeân vaøo chuùng sinh. Laïi döïa vaøo taâm naøo maø ñoaït maïng cuûa chuùng sinh? Cuõng duyeân vaøo taâm naøy. - Laøm duyeân cho caùi gì? Döïa vaøo taát caû caùc phaùp beân caïnh toäi saùt haïi, hoaëc ñaõ sinh-hoaëc ñang sinh-hoaëc seõ sinh, phaùp naøy duyeân vôùi toäi saùt sinh. - Maát caùi gì? Ñôøi naøy gaëp phaûi tieáng xaáu, bò moïi ngöôøi khoâng tin… - Chòu quaû gì? Rôi vaøo ñòa nguïc, suùc sinh, ngaï quyû, A-tu-la… vaø nhöõng nôi xaáu aùc khaùc, nhaän chòu quaû baùo ñau khoå voâ cuøng. - Taêng thöôïng vaø laøm taêng thöôïng cho caùi gì? Nhö ñaõ noùi trong loaïi töø nôi naøo phaùt khôûi. Troäm cöôùp, taø daâm, noùi doái, noùi hai löôõi, noùi thoâ aùc, noùi lôøi taùn loaïn, tham lam, saân haän, taø kieán cuõng nhö vaäy, nhöng coù khaùc nhau veà sôû duyeân. Toäi troäm cöôùp duyeân vaøo vaät söû duïng. Taø daâm duyeân vaøo chuùng sinh. Noùi doái, noùi hai löôõi, noùi thoâ aùc, noùi lôøi taùn loaïn duyeân vaøo danh töï. Tham lam duyeân vaøo vaät söû duïng. Saân haän duyeân vaøo chuùng sinh. Taø kieán duyeân vaøo danh töï. Coøn laïi cuõng nhö treân ñaõ noùi. Khoâng saùt sinh töø ba caên thieän maø phaùt khôûi, laïi töø chaùnh nieäm maø phaùt khôûi. Vaû laïi, tuøy theo duøng taâm naøo xa lìa saùt sinh thì töø taâm aáy maø phaùt khôûi. - Phaùt khôûi caùi gì? Töø taát caû caùc phaùp cuûa phaùp naøy, hoaëc ñaõ sinh- hoaëc ñang sinh-hoaëc seõ sinh, thì nhaân duyeân cuõng nhö vaäy. - Sôû duyeân laø duyeân vaøo chuùng sinh. Laøm duyeân cho caùi gì? Döïa vaøo taát caû caùc phaùp beân caïnh thieän nghieäp khoâng saùt sinh naøy, hoaëc ñaõ sinh-hoaëc ñang sinh-hoaëc seõ sinh, duyeân vôùi khoâng saùt sinh. Taêng thöôïng laø caùc thieän caên taêng thöôïng. Chaùnh nieäm cuõng taêng thöôïng, tuøy theo duøng taâm naøo khoâng saùt sinh, thì taâm aáy cuõng taêng thöôïng.
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 369
- Laøm taêng thöôïng cho caùi gì? Ñoái vôùi taát caû caùc phaùp beân caïnh thieän nghieäp khoâng saùt sinh naøy, hoaëc ñaõ sinh-hoaëc ñang sinh-hoaëc seõ sinh. - Coù lôïi ích gì? Traùi ngöôïc nhau vôùi toäi saùt sinh thì goïi laø lôïi ích. Ñöôïc quaû gì? Traùi ngöôïc nhau vôùi toäi saùt sinh thì goïi laø quaû. Khoâng troäm cöôùp, khoâng taø taâm, khoâng noùi doái, khoâng noùi hai löôõi, khoâng noùi thoâ aùc, khoâng noùi lôøi taùn loaïn, khoâng tham lam, khoâng saân haän, coù chaùnh kieán, cuõng nhö vaäy. Nhöng coù khaùc nhau veà sôû duyeân maø thoâi. Khoâng troäm cöôùp duyeân vôùi vaät söû duïng. Khoâng taø daâm duyeân vôùi chuùng sinh. Khoâng noùi doái, khoâng noùi hai löôõi, khoâng noùi thoâ aùc, khoâng noùi lôøi taùn loaïn duyeân vôùi danh töï. Khoâng tham lam duyeân vôùi vaät söû duïng. Khoâng saân haän duyeân vôùi chuùng sinh. Chaùnh kieán duyeân vôùi danh töï, hoaëc laø duyeân vôùi nghóa lyù. Höõu laäu duyeân vôùi danh töï. Voâ laäu duyeân vôùi nghóa lyù. Boà taùt naøy ñoái vôùi caùc loaïi thieän nghieäp-baát thieän nghieäp vaø ngöôøi hai loaïi veà phaùt khôûi…, thöïc haønh möôøi thieän nghieäp, caàn phaûi phaân bieät bieát roõ nhö vaäy. Laïi bieát: Phaïm vi cuûa baûy loaïi baát thieän, Vì tham-saân-si maø phaùt sinh, Cuøng vôùi boán phaàn phaân bieät roõ, Nghieäp chuùng sinh ñeàu coù hai loaïi. Boà taùt naøy bieát roõ baûy loaïi baát thieän nghieäp töø tham-saân-si maø phaùt sinh, phaân bieät roõ raøng ôû theá gian. Laïi bieát roõ boán phaàn phaân bieät trong baûy loaïi baát thieän nghieäp, toäi saùt sinh naøy hoaëc töø tham maø sinh ra, hoaëc töø saân maø sinh ra, hoaëc töø si maø sinh ra. Töø tham maø sinh ra, nhö ngöôøi thaáy chuùng sinh, sinh taâm tham ñaém, thuaän theo nhaân duyeân naøy, thích thoï duïng saéc-thanh-höông-vò- xuùc, hoaëc caàn ñeán raêng-söøng-loâng-da-gaân thòt-xöông tuøy…, ngöôøi naøy sinh taâm tham nhö vaäy maø ñoaït maïng cuûa loaøi khaùc, thì goïi laø töø tham maø gaây ra toäi saùt sinh. Neáu ngöôøi do taâm saân haän khoâng vui maø gieát haïi chuùng sinh, thì goïi laø do saân maø gaây ra. Neáu ngöôøi taø kieán khoâng bieát gì veà nghieäp thieän-aùc vaø ñôøi sau gieát haïi chuùng sinh, thì goïi laø töø si maø gaây ra toäi saùt sinh. Hoaëc bôûi vì laøm ñieàu phöôùc ñöùc, hoaëc muoán laøm cho vöôït qua khoå ñau maø gieát, nhö nöôùc An Töùc ôû Phöông Taây… Laïi coù ngöôøi choïn laáy nhaân duyeân phöôùc ñöùc maø gieát, duøng nhaân duyeân cuûa nghieäp saùt haïi naøy, muoán ñöôïc sinh
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 370
leân coõi trôøi, nhö ngöôøi vuøng Ñoâng Thieân Truùc saùt sinh ôû trong ñeàn thôø Thieân thaàn. Döïa vaøo vieäc laøm naøy maø mong ñöôïc sinh leân coõi trôøi, thì goïi laø töø si maø sinh khôûi. Laïi coù ngöôøi vì taâm tham maø laáy vaät cuûa ngöôøi khaùc, daáy leân yù nieäm nhö vaäy: vì mình phaûi tuøy theo yù coù ñöôïc saéc-thanh-höông-vò-xuùc toát ñeïp. Ñaây goïi laø do tham maø sinh khôûi. Laïi coù ngöôøi vì taâm saân haän khoâng öa ngöôøi kia cho neân troäm cöôùp taøi saûn ñoà vaät cuûa hoï, muoán laøm cho hoï phaûi phieàn muoän, thì goïi laø do saân maø sinh khôûi. Laïi coù ngöôøi taø kieán khoâng bieát gì veà quaû baùo, troäm cöôùp ñoà vaät cuûa ngöôøi khaùc, thì goïi laø do si maø sinh khôûi. Nhö caùc Baø-la-moân cho raèng taøi saûn chaâu baùu treân theá gian ñeàu laø vaät cuûa mình, vì söùc mình yeáu keùm cho neân bò caùc haïng tieåu nhaân laáy söû duïng moät caùch phi phaùp, neáu mình laáy vaät aáy thì chính laø töï laáy vaät cuûa mình chöù khoâng coù toäi loãi gì. Duøng taâm nhö vaäy maø troäm cöôùp vaät cuûa ngöôøi khaùc, thì cuõng laø do si maø sinh khôûi. Neáu ngöôøi vì nhaân duyeân tham ñaém vaøo saéc maø taø daâm, thì goïi laø do tham maø sinh khôûi. Neáu ngöôøi saân haän khoâng vui, daáy leân yù nieäm nhö vaäy; ngöôøi naøy xaâm phaïm ñeán meï-vôï-vaø caùc chò-em gaùi cuûa mình, mình cuõng traû laïi baèng söï daâm duïc laøm vaáy baån ñeán meï-vôï-chò em gaùi cuûa hoï. Ñaây goïi laø do saân maø sinh ra taø daâm. Neáu ngöôøi taø kieán khoâng bieát gì veà quaû baùo maø coá yù phaïm toäi, thì goïi laø do si maø sinh khôûi. Nhö coù ngöôøi noùi: Trong loaøi ngöôøi khoâng coù loãi taø daâm, taïi vì sao? Bôûi vì ngöôøi nöõ ñeàu vì ngöôøi nam maø sinh ra, nhö nhöõng ñoà vaät söû duïng khaùc, ñeàu coù söï caàn thieát cuûa moãi loaïi, neáu haønh daâm vôùi nhau thì khoâng coù toäi taø daâm. Duøng taâm naøy laøm chuyeän daâm duïc, thì goïi laø do si maø sinh khôûi. Nhö toäi troäm cöôùp, noùi doái cuõng nhö vaäy. Vì tham taøi saûn cho neân noùi doái, thì goïi laø do tham maø sinh khôûi. Vì muoán doái gaït ngöôøi khaùc laøm cho hoï phaûi chòu khoå naõo, thì goïi laø do saân maø sinh khôûi. Taø kieán khoâng bieát quaû baùo cuûa nghieäp cho neân noùi doái, thì goïi laø do si maø sinh khôûi. Noùi hai löôõi, noùi thoâ aùc, noùi lôøi taùn loaïn cuõng nhö vaäy. Ba baát thieän nghieäp chính laø caên ban, töø ñaây phaân bieät sinh ra baûy loaïi quaû baùo cuûa thaân nghieäp vaø khaåu nghieäp. Hoûi: Khoâng xa rôøi saùt sinh ñeàu laø toäi saùt sinh phaûi khoâng? hay laø toäi saùt sinh ñeàu khoâng xa rôøi saùt sinh chaêng?
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 371
Ñaùp: Coù luùc khoâng xa rôøi saùt sinh thì chính laø toäi saùt sinh, coù luùc khoâng xa rôøi saùt sinh maø khoâng phaûi laø toäi saùt sinh. Theá naøo laø khoâng xa rôøi saùt sinh maø chính laø toäi saùt sinh? Nghóa laø neáu coù chuùng sinh bieát laø chuùng sinh maø khôûi leân thaân nghieäp saùt haïi ñoaït maïng cuûa chuùng sinh, thì goïi laø khoâng xa lìa saùt sinh maø cuõng laø toäi saùt sinh? Nghóa laø ngöôøi naøy tröôùc ñoù tuy gaây ra nhaân duyeân saùt haïi maø chuùng sinh khoâng cheát, ñoàng thôøi thaân khoâng taùc ñoäng-mieäng khoâng noùi naêng, nhöng taâm nghó raèng töø hoâm nay mình seõ saùt haïi chuùng sinh. Ñaây goïi laø khoâng xa rôøi saùt sinh maø khoâng phaûi laø toäi saùt sinh. Hai phaàn naøy phaân bieät, laøm thaønh boán loaïi phaân bieät, ñoù laø thieän vaø baát thieän ñeàu coù hai loaïi. Khoâng nhöõng thieän nghieäp-baát thieän nghieäp, Maø hai loaïi nghieäp cuûa thaân-taâm, Laïi cuõng caàn phaûi bieát roõ raøng, Coøn phaân bieät coù nhöõng loaïi khaùc. Tröø ra thaân gaây toäi saùt sinh-troäm cöôùp-taø daâm, coøn laïi nhö ñaùnh ñaäp-troùi coät-giam giöõ-roi gaäy-loâi keùo…, nhöng khoâng laøm cho cheát maø thoâi. Nhöõng thaân nghieäp baát thieän nhö vaäy thì khoâng thuoäc veà toäi ñoaït maïng soáng. Nhöõng thaân nghieäp thieän nhö cung kính leã laïy, chaép tay ñoùn ñöa, chaøo hoûi, taém goäi, vuoát ve, Boá thí…trong phaïm vi thieän, khoâng phaûi laø thuoäc veà khoâng saùt sinh. Trong yù nghieäp tröø ra tham lam-saân haän-taø kieán, coøn laïi taát caû caùc phaùp nhö khoâng giöõ gìn taâm vaø caùc kieát söû…, ñeàu laø baát thieän. Nhöng trong yù nghieäp tröø ra khoâng tham lam-khoâng saân haän-coù chaùnh kieán, coøn laïi caùc phaùp nhö kheùo giöõ gìn taâm-tín-giôùi-vaên-ñònh-xaû-tueä…, ñeàu laø thieän. Baûy nghieäp cuõng chính laø nghieäp ñaïo, Ba nghieäp ñaïo chaúng phaûi laø nghieäp. Baûy loaïi nhö saùt sinh, troäm cöôùp, taø daâm, noùi doái, noùi hai löôõi, noùi thoâ aùc, noùi lôøi taùn loaïn, laø nghieäp maø cuõng laø nghieäp ñaïo. Tham lam-saân haän-taø kieán, laø nghieäp ñaïo chöù khoâng phaûi laø nghieäp, ba loaïi naøy töông öng vôùi suy nghó chính laø nghieäp. Hoûi: Baûy loaïi tröôùc vì sao cuõng laø nghieäp maø cuõng laø nghieäp ñaïo? Ñaùp: Thoùi quen thöïc haønh baûy loaïi naøy chuyeån sang nhieàu hôn, daãn ñeán ñòa nguïc-ngaï quyû-suùc sinh, vì vaäy cho neân goïi laø nghieäp ñaïo. Baûy loaïi naøy coù theå gaây ra, cho neân goïi laø nghieäp. Ba loaïi laø nghieäp ñaïo maø chaúng phaûi laø nghieäp, noù chính laø caên baûn cuûa baát thieän nghieäp, vì vaäy cho neân goïi laø ba nghieäp ñaïo chöù khoâng phaûi laø nghieäp. Trong
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 372
thieän cuõng nhö vaäy, coù nghóa laø xa rôøi saùt sinh, troäm cöôùp, taø daâm, noùi doái, noùi hai löôõi, noùi thoâ aùc, noùi lôøi taùn loaïn cuõng laø nghieäp maø cuõng laø nghieäp ñaïo. Coøn laïi ba loaïi khoâng tham lam, khoâng saân haän vaø coù chaùnh kieán laø nghieäp ñaïo chöù khoâng phaûi laø nghieäp, ba loaïi naøy töông öng vôùi suy nghó laø nghieäp. Hoûi: Baûy loaïi tröôùc vì sao laø nghieäp maø cuõng laø nghieäp ñaïo? Ñaùp: Thöôøng xuyeân tu taäp nhöõng loaïi naøy, cho neân coù theå daãn ñeán nôi toát ñeïp cuûa trôøi-ngöôøi thì goïi laø ñaïo, baûy loaïi naøy coù theå thöïc hieän cho neân goïi laø nghieäp. Hoûi: Ba loaïi coøn laïi vì sao chæ laø nghieäp ñaïo maø khoâng phaûi laø nghieäp? Ñaùp: Ba loaïi naøy laø caên baûn cuûa caùc thieän nghieäp, caùc thieän nghieäp thöïc haønh töø trong naøy, cho neân goïi laø nghieäp ñaïo maø khoâng phaûi laø nghieäp. Laïi nöõa: Giôùi vaø phaùp thì ñeàu laø nghieäp, Nghieäp laø giôùi hoaëc chaúng phaûi giôùi, Nghieäp cho ñeán ñoái vôùi nghieäp ñaïo, Coù boán loaïi phaân bieät roõ raøng. Thaân nghieäp vaø khaåu nghieäp laø giôùi, yù nghieäp laø nghieäp maø chaúng phaûi laø giôùi. Nghieäp cho ñeán ñoái vôùi nghieäp ñaïo coù boán loaïi phaân bieät, laø coù nghieäp maø chaúng phaûi nghieäp ñaïo, coù nghieäp ñaïo maø chaúng phaûi nghieäp, coù nghieäp cuõng laø nghieäp ñaïo, coù chaúng phaûi nghieäp cuõng chaúng phaûi nghieäp ñaïo. Nghieäp chaúng phaûi nghieäp ñaïo, laø ba loaïi thaân nghieäp baát thieän, khoâng thuoäc veà nghieäp ñaïo, ñoù laø tay ñaám-gaäy ñaùnh…, vaø ba loaïi thaân nghieäp thieän, khoâng thuoäc veà nghieäp ñaïo, ñoù laø ñoùn ñöa-chaøo hoûi cung kính…, hai loaïi thieän nghieäp vaø baát thieän nghieäp naøy, khoâng thuoäc veà nghieäp ñaïo. Hoaëc coù ngöôøi noùi: Cuõng laø nghieäp ñaïo. Taïi vì sao? Bôûi vì hai nghieäp naøy coù luùc ñöa ñeán nôi thieän-nôi aùc, cho neân goïi laø nghieäp ñaïo. Nhöng bôûi vì baát ñònh cho neân khoâng noùi laø nghieäp ñaïo. Nghieäp ñaïo maø chaúng phaûi nghieäp, laø ba loaïi baát thieän vaø ba loaïi thieän sau thuoäc veà yù, laø taùnh phieàn naõo cho neân chaúng phaûi laø nghieäp, coù theå phaùt khôûi nghieäp haïnh cho neân goïi laø nghieäp ñaïo; ba thieän laø taùnh cuûa thieän caên cho neân khoâng phaûi laø nghieäp, coù theå phaùt khôûi thieän nghieäp cho neân goïi laø nghieäp ñaïo. Cuõng laø nghieäp-cuõng laø nghieäp ñaïo, ñoù laø baûy loaïi nhö saùt sinh vaø khoâng saùt sinh… Chaúng phaûi nghieäp-chaúng phaûi nghieäp ñaïo, laø caùc phaùp coøn laïi.
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 373
Laïi nöõa: Boà taùt ñeán gaàn ñòa thöù nhaát, Duøng ba loaïi thieän nghieäp thanh tònh, An truù trong möôøi thieän nghieäp ñaïo, Taâm quyeát ñònh seõ ñöôïc phaùt sinh. Boà taùt naøy ôû trong ñòa thöù hai phaân bieät bieát roõ raøng veà möôøi thieän vaø möôøi baát thieän ñaïo nhö vaäy. Bieát roài duøng ba loaïi thanh tònh an truù trong möôøi thieän ñaïo, ñoù laø töï mình khoâng saùt sinh-khoâng baøy cho ngöôøi khaùc saùt sinh, taâm khoâng vui veû gì ñoái vôùi toäi saùt sinh, cho ñeán chaùnh kieán cuõng nhö vaäy. Hoûi: Boà taùt trong ñòa thöù nhaát ñaõ an truù vôùi möôøi thieän ñaïo, vì sao trong naøy coøn noùi? Ñaùp: Trong ñòa thöù nhaát, khoâng phaûi laø khoâng an truù vôùi möôøi thieän ñaïo, nhöng trong naøy chuyeån sang taêng tröôûng hôn haún, nhôø vaøo ba loaïi thanh tònh. Tröôùc ñaây trong Truù thöù nhaát tuy laøm vui coõi Dieâm- phuø-ñeà nhöng khoâng coù theå thöïc haønh ba loaïi thanh tònh naøy, vì vaäy trong naøy noùi ñeán ba loaïi thanh tònh. Boà taùt an truù trong hai ñòa naøy, bieát phaân bieät caùc nghieäp nhö vaäy, phaùt sinh quyeát ñònh. Theá gian voán coù nhöõng aùc ñaïo, Ñeàu do möôøi baát thieän sinh ra, Theá gian voán coù nhöõng thieän ñaïo, Nhôø vaøo möôøi thieän nghieäp sinh ra. Theá gian voán coù nhöõng aùc ñaïo, ñoù laø ba loaïi aùc ñaïo cuûa ñòa nguïc, laø ñòa nguïc noùng böùc-ñòa nguïc laïnh leõo vaø ñòa nguïc toái ñen; ba loaïi aùc ñaïo cuûa suùc sinh, laø suùc sinh ôû trong nöôùc-suùc sinh ôû treân ñaát lieàn vaø suùc sinh ôû giöõa hö khoâng. Nhieàu loaïi aùc ñaïo cuûa ngaï quyû, coù loaøi quyû ñoùi aên khaùt uoáng, coù loaøi quyû aên ñoà baát tònh, coù loaïi quyû mieäng phun löûa, A-tu- la vaø Daï-xoa… Taát caû do haønh nghieäp cuûa ngöôøi baát thieän ñaïo, voán coù nhaân duyeân thuoäc loaïi thöôïng-trung vaø haï. Xuaát theá gian voán coù nhöõng thieän ñaïo, hoaëc laø trôøi-hoaëc laø ngöôøi, ñeàu do haønh nghieäp cuûa möôøi thieän ñaïo sinh ra, thuoäc veà ba coõi, loaøi trôøi coù hai möôi taùm coõi trôøi, loaøi ngöôøi coù ngöôøi trong boán chaâu thieân haï. Bieát chaéc chaén nhö vaäy roài, daáy leân yù nieäm nhö vaäy: Mình mong chính mình sinh ñeán nôi choán toát laønh, cuõng laøm cho chuùng sinh coù theå sinh ñeán nôi choán toát laønh. Vì vaäy mình caàn phaûi töï mình, An truù vaøo trong möôøi thieän ñaïo, Cuõng laøm cho nhöõng chuùng sinh khaùc,
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 374
Laäp töùc truù trong thieän ñaïo naøy. Hoaëc sinh ñeán ñöôøng thieän, hoaëc sinh vaøo ñöôøng aùc, ñeàu do möôøi thieän ñaïo hoaëc laø möôøi baát thieän ñaïo, mình bieát nhaân duyeân caùc nghieäp coù vaø khoâng coù treân theá gian naøy, ñeàu coù quyeát ñònh cuûa chính mình laøm chuû. Vì vaäy mình caàn phaûi töï mình thöïc haønh möôøi thieän ñaïo, sau ñoù laøm cho caùc chuùng sinh cuõng truù trong möôøi thieän ñaïo. Hoûi: Taïi vì sao tröôùc tieân phaûi töï mình truù trong möôøi thieän ñaïo, sau ñoù môùi khieán cho ngöôøi khaùc truù vaøo? Ñaùp: Ngöôøi thöïc haønh ñoái vôùi aùc nghieäp, Khieán ngöôøi khaùc laøm thieän khoâng deã, Bôûi vì chính mình khoâng laøm thieän, Thì ngöôøi khaùc khoâng theå tin ñöôïc. Neáu ngöôøi aùc töï mình khoâng laøm ñieàu thieän, maø muoán khieán cho ngöôøi khaùc laøm ñieàu thieän thì thaät laø raát khoù. Taïi vì sao? Bôûi vì ngöôøi naøy töï mình khoâng laøm ñieàu thieän, thì ngöôøi khaùc khoâng tin ñöôïc lôøi noùi cuûa hoï. Nhö keä noùi: Neáu ngöôøi töï mình khoâng laøm thieän, Thì khoâng theå khieán ngöôøi laøm thieän, Neáu töï mình khoâng vaéng laëng ñöôïc, Thì khoâng theå khieán ngöôøi vaéng laëng, Vì vaäy cho neân oâng caàn phaûi, Töï mình laøm thieän vaéng laëng tröôùc, Sau ñoù môùi baøy cho ngöôøi khaùc, Khieán hoï laøm thieän vaø vaéng laëng. Boà taùt naøy neân thöïc haønh phaùp thieän nhö vaäy. Baét ñaàu töø ñòa nguïc A-tyø, Cho ñeán treân coõi trôøi Höõu ñaûnh, Phaân bieät roõ raøng möôøi nghieäp quaû, Cuøng vôùi choã nhaän chòu baùo öùng. Neân bieát ñích thöïc nhö vaäy, döôùi töø ñòa nguïc A-tyø, treân ñeán coõi Phi töôûng phi phi töôûng, ñeàu laø nôi nhaän chòu quaû baùo cuûa caùc loaïi nghieäp thieän vaø baát thieän. Trong ñoù, thoùi quen thöïc haønh ngöôøi baát thieän ñaïo thuoäc baäc Thöôïng cho neân sinh vaøo ñòa nguïc A-tyø. Giaûm ít laïi thì sinh vaøo ñòa nguïc Ñaïi chích. Giaûm ít laïi thì sinh vaøo ñòa nguïc Tieåu chích. Giaûm ít laïi thì sinh vaøo ñòa nguïc Ñaïi khieán hoaùn. Giaûm ít laïi thì sinh vaøo ñòa nguïc Taêng-giaø-ñaø. Giaûm ít laïi thì sinh vaøo ñòa nguïc Ñaïi maïch. Giaûm ít laïi thì sinh vaøo ñòa nguïc Haéc thaèng. Giaûm ít laïi thì sinh vaøo ñòa nguïc Ñaúng hoaït. Giaûm ít laïi thì sinh trong caùc ñòa nguïc phuï thuoäc nhoû
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 375
nhö Ñao sôn-kieám thoï… Cuõng caàn phaûi phaân bieät chuyeån ñoåi ít laïi nhö vaäy, thöïc haønh möôøi baát thieän ñaïo thuoäc baäc Trung thì sinh trong loaøi suùc sinh; trong loaøi suùc sinh cuõng caàn phaûi phaân bieät chuyeån sang ít laïi, thöïc haønh möôøi baát thieän ñaïo thuoäc baäc Haï, thì sinh trong loaøi ngaï quyû. Nhö vaäy noùi veà töôùng toång quaùt, trong naøy caàn phaûi phaân bieät roäng veà söï sai khaùc. Coù caùc loaïi A-tu-la vaø Daï-xoa sinh trong loaøi quyû. Coù caùc Long vöông sinh trong loaøi suùc sinh. Thoï nhaän vui söôùng hoaëc cuøng vôùi chö Thieân nhö nhau, nhöng caùc chuùng sinh naøy vì nhaân duyeân baát thieän maø sinh, sinh roài thoï nhaän quaû baùo cuûa thieän nghieäp, thöïc haønh möôøi thieän ñaïo thuoäc loaïi thaáp nhaát thì sinh trong loaøi ngöôøi coõi Dieâm-phuø-ñeà ôû trong gia ñình ngheøo khoå heøn haï, ñoù goïi laø haïng Chieân-ñaø-la, ngöôøi heøn haï soáng ôû nhöõng vuøng heo huùt xa xoâi… Chuyeån sang toát hôn thì sinh trong nhaø Cö só. Chuyeån sang toát hôn thì sinh trong nhaø Baø-la-moân. Chuyeån toát hôn thì sinh trong nhaø Saùt-ñeá-lôïi. Chuyeån toát hôn thì sinh trong nhaø Ñaïi thaàn. Chuyeån toát hôn thì sinh trong nhaø Quoác vöông. Ñoái vôùi möôøi thieän ñaïo maø chuyeån sang toát hôn nöõa thì sinh ñeán coõi Cuø- ñaø-ni. Chuyeån toát hôn thì sinh ñeán coõi Phaát-baø-ñeà. Chuyeån toát hôn thì sinh ñeán coõi Uaát-ñan-vieät. Chuyeån toát hôn thì sinh leân coõi trôøi Töù thieân vöông. Chuyeån toát hôn thì sinh leân coõi trôøi Ñao lôïi, coõi trôøi Dieäm-ma, coõi trôøi Ñaâu-suaát-ñaø, coõi trôøi Hoùa laïc. Luyeän taäp thöïc haønh möôøi thieän ñaïo thuoäc baäc thöôïng thì sinh leân coõi trôøi Tha hoùa töï taïi. ÔÛ trong naøy cuõng caàn phaûi phaân bieät caùc loaïi lôùn nhoû sai khaùc. Nhö trong loaøi ngöôøi coù Tieåu vöông-Ñaïi vöông vaø Dieâm-phuø-ñeà vöông, Chuyeån luaân Thaùnh vöông. Coõi trôøi Töù thieân vöông thì coù Töù thieân vöông. Trong coõi trôøi Ñao-lôïi thì coù Thích-ñeà-hoaøn-nhaân. Treân coõi trôøi Dieäm-ma thì coù Thieân vöông Tu-dieäm-ma. Treân coõi trôøi Ñaâu-suaát-ñaø thì coù Thieân vöông San- ñaâu-suaát-ñaø. Treân coõi trôøi Hoùa laïc thì coù Thieân vöông Thieän hoùa. Treân coõi trôøi Tha hoùa töï taïi thì coù Thieân vöông Tha hoùa töï taïi. Vöôït qua coõi naøy trôû leân, caàn phaûi thöïc haønh thieàn ñònh tö duy môùi coù theå sinh leân caûnh giôùi phía treân. Hoûi: Neáu duøng thieàn ñònh tö duy môùi ñöôïc sinh leân caûnh giôùi phía treân, thì taïi vì sao noùi laø cho ñeán coõi Phi töôûng phi phi töôûng ñeàu nhôø vaøo möôøi thieän ñaïo maø ñöôïc sinh ñeán? Ñaùp: Tuy raèng tu thieàn ñònh sinh ñeán coõi Saéc vaø coõi Voâ Saéc, nhöng tröôùc tieân caàn phaûi truù vöõng vaøng trong möôøi thieän ñaïo, sau ñoù môùi coù theå tu thieàn ñònh. Vì vaäy cho neân ôû coõi aáy duøng möôøi thieän nghieäp ñaïo laøm lôïi ích to lôùn. Vì lyù do naøy môùi noùi laø cho ñeán coõi Phi töôûng phi phi töôûng ñeàu nhôø vaøo nhaân duyeân cuûa möôøi thieän ñaïo maø ñöôïc sinh. Vì
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 376
sao nhö vaäy? Bôûi vì tröôùc tieân thöïc haønh möôøi thieän ñaïo thanh tònh xa rôøi duïc voïng, tu taäp Sô thieàn tö duy thuoäc baäc Haï ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Phaïm chuùng, tu taäp sô thieàn tö duy thuoäc baäc trung thì sinh ñeán coõi trôøi Phaïm Phuï, tu taäp Sô thieàn tö duy thuoäc baäc Thöôïng cho neân ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Ñaïi phaïm. Tu taäp Nhò thieàn tö duy thuoäc baäc Haï thì sinh ñeán coõi trôøi Thieåu Quang, tu taäp Nhò thieàn tö duy thuoäc baäc Trung thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Voâ Löôïng Quang, tu taäp Nhò thieàn tö duy thuoäc baäc Thöôïng thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Dieäu Quang. Tu taäp Tam thieàn tö duy thuoäc baäc Haï thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Tieåu Tònh, tu taäp Tam thieàn tö duy thuoäc baäc trung cho neân ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Voâ Löôïng Tònh, tu taäp Tam thieàn tö duy thuoäc baäc Thöôïng thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Bieán Tònh. Tu taäp Töù thieàn tö duy thuoäc baäc Haï cho neân sinh ñeán coõi trôøi A Na Baø Giaø, tu taäp Töù thieàn tö duy thuoäc baäc Trung cho neân sinh ñeán coõi trôøi Phöôùc sinh, tu taäp Töù thieàn tö duy thuoäc baäc Thöôïng cho neân sinh ñeán coõi trôøi Quaûng Quaû. Tu taäp Voâ löôïng ñònh tö duy thuoäc baäc trung thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Voâ töôûng, duøng voâ laäu huaân tu Töù thieàn tö duy thuoäc baäc Haï cho neân sinh ñeán coõi trôøi Baát Quaûng, duøng voâ laäu huaân tu Töù thieàn tö duy hôn nöõa baäc Haï cho neân sinh ñeán coõi trôøi Baát Nhieät, duøng voâ laäu huaân tu Töù thieàn tö duy hôn nöõa cho neân sinh ñeán coõi trôøi Hyû Nhieät, duøng voâ laäu huaân tu Töù thieàn tö duy hôn nöõa cho neân sinh ñeán coõi trôøi Hyû Kieán, duøng voâ laäu huaân tu Töù thieàn tö duy hôn nöõa cho neân sinh ñeán coõi trôøi Dieäu Kieán, duøng voâ laäu huaân tu Töù thieàn tö duy cao nhaát cho neân sinh ñeán coõi trôøi A Ca Nò Tra. Tu taäp khoâng xöù ñònh töông öng vôùi tö duy thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi khoâng xöù. Tu taäp Thöùc xöù ñònh töông öng vôùi tö duy thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Thöùc xöù. Tu taäp voâ sôû höõu xöù ñònh töông öng vôùi tö duy thì ñöôïc ñeàn coõi trôøi Voâ sôû höõu xöù. Tu taäp Phi töôûng phi phi töôûng xöù ñònh töông öng vôùi tö duy thì ñöôïc sinh ñeán coõi trôøi Phi töôûng phi phi töôûng xöù. Ñaây goïi laø nôi qua laïi cuûa chuùng sinh trong theá gian sinh töû. -----------------------
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 377
Phaåm 29: PHAÂN BIEÄT THANH VAÊN BÍCH CHI PHAÄT Hoûi: Möôøi thieän nghieäp ñaïo naøy, chæ laø nhaân duyeân sinh trong coõi trôøi-ngöôøi, laïi coù ích lôïi gì khaùc chaêng? Ñaùp: Coù. Taát caû ba thöøa laø Thanh vaên, Bích-chi-Phaät cho ñeán Ñaïi thöøa, Ñeàu döïa vaøo möôøi thieän nghieäp ñaïo, Ñeå laøm thaønh lôïi ích to lôùn. Taát caû nhaân duyeân thoaùt ra khoûi sinh töû thì chæ coù Tam thöøa, ñoù laø Thanh vaên thöøa, Bích-chi-Phaät thöøa vaø Ñaïi thöøa. Ba thöøa naøy ñeàu laáy möôøi thieän ñaïo ñeå laøm lôïi ích to lôùn. Taïi vì sao? Bôûi vì möôøi thieän ñaïo naøy coù naêng löïc laøm cho haønh giaû ñeán ñöôïc ñòa vò Thanh vaên, cuõng coù naêng löïc laøm cho ñeán ñöôïc ñòa vò Bích-chi-Phaät, cuõng coù naêng löïc laøm cho ngöôøi ñeán ñöôïc ñòa vò cuûa Phaät. Hoûi: Möôøi thieän ñaïo naøy coù naêng löïc laøm cho nhöõng chuùng sinh naøo ñeán ñöôïc ñòa vò Thanh vaên? Ñaùp: Tuøy ngöôøi khoâng coù taâm Ñaïi Bi, Luoân sôï haõi ñoái vôùi ba coõi, Vui vôùi phaàn coâng ñöùc nhoû beù, Chí höôùng cuûa hoï thaät keùm coûi. Taâm vui vôùi chaùn ngaùn lìa xa, Thöôøng quaùn xeùt theá gian voâ thöôøng, Vaø bieát roõ taát caû caùc phaùp, Cuõng hoaøn toaøn khoâng coù baûn ngaõ. Thaäm chí chæ trong moät yù nieäm, Cuõng khoâng thích gì söï thoï sinh, Thöôøng khoâng tin töôûng gì theá gian, Laïi coù moät phaùp naøo an oån. Quaùn xeùt boán Ñaïi nhö raén ñoäc, Naêm AÁm nhö giaëc cöôùp vung dao, Saùu Nhaäp nhö ñaùm boït roãng khoâng, Khoâng thích gì vui söôùng theá gian. Coi troïng ñoái vôùi söï trì giôùi, Kieân quyeát phaùt sinh ñöôïc thieàn ñònh, Thöôøng vui vôùi thieàn phaùp an laønh, Tinh tieán tu taäp caùc phaùp thieän. Chæ quaùn saùt höôùng veà Nieát baøn, Thaät laø nôi cöùu hoä baäc nhaát, Thöôøng mong caàu trí tueä dieät khoå,
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 378
Vui tích taäp haønh haïnh giaûi thoaùt. Chæ coi troïng ñoái vôùi töï lôïi, Taát caû ñeán nôi choán toát ñeïp, Thieän ñaïo khieán cho haïng ngöôøi naøy, Coù theå ñeán ñòa vò Thanh vaên. Thuaän theo aâm thanh cuûa ngöôøi khaùc, laø nghe nhöõng gì ngöôøi khaùc ñaõ noùi maø tuøy thuaän thöïc haønh, chöù khoâng coù naêng löïc töï mình phaùt sinh trí tueä. Hoûi: Möôøi thieän ñaïo coù theå laøm cho taát caû nhöõng ngöôøi nghe ñöôïc töø ngöôøi khaùc ñeàu trôû thaønh Thanh vaên hay sao? Ñaùp: Khoâng phaûi nhö vaäy. Neáu khoâng coù taâm ñaïi bi thì ngöôøi thieän ñaïo coù theå khieán cho ngöôøi naøy ñeán ñòa vò Thanh vaên. Neáu coù Boà taùt nghe phaùp töø Chö Phaät, bôûi vì coù taâm Ñaïi bi cho neân möôøi thieän ñaïo khoâng coù theå khieán cho ñeán ñòa vò Thanh vaên ñöôïc. Hoûi: Taát caû nhöõng ngöôøi khoâng coù taâm Ñaïi Bi, thì möôøi thieän ñaïo ñeàu coù theå laøm cho hoï ñeán ñòa vò Thanh vaên hay sao? Ñaùp: Khoâng phaûi nhö vaäy. Ngöôøi sôï haõi ba coõi thì möôøi thieän ñaïo coù theå laøm cho ngöôøi naøy ñeán ñòa Thanh vaên, ngöôøi khaùc khoâng sôï haõi thì khieán cho sinh vaøo nôi choán toát laønh cuûa trôøi-ngöôøi, bôûi vì hoï thích ba coõi. Hoûi: Taát caû nhöõng ngöôøi sôï haõi ba coõi, thì möôøi thieän ñaïo ñeàu coù theå laøm cho ñeán ñòa vò Thanh vaên hay sao? Neáu nhö vaäy thì Boà taùt cuõng sôï haõi thoï thaân trong ba coõi, laïi vì chuùng sinh maø chòu khoù thöïc haønh tinh tieán caàu mong Nieát baøn. Nhö vaäy möôøi thieän ñaïo, cuõng phaûi laøm cho ñeán ñòa vò Thanh vaên hay sao? Ñaùp: Khoâng haún taát caû nhöõng ngöôøi sôï haõi ba coõi ñeàu rôi vaøo ñòa vò Thanh vaên. Nhö theá naøo laø rôi vaøo? Ñoù laø nhöõng ngöôøi thích luyeän taäp thöïc haønh phaàn ít coâng ñöùc, ôû trong saùu haïnh Ba-la-maät, maø Ñöùc Phaät giaùo hoùa, hoï tieáp nhaän thöïc haønh phaàn ít, ngöôøi nhö vaäy seõ rôi vaøo ñòa vò Thanh vaên. Neáu ngöôøi coù theå choïn laáy coâng ñöùc cuûa Chö Phaät maø hoïc theo taát caû trí tueä, thì möôøi thieän ñaïo nhaát ñònh laøm cho ngöôøi naøy ñi thaúng ñeán Phaät ñaïo. Ngöôøi nghe vaø thuaän theo ngöôøi khaùc maø sôï haõi ba coõi, choïn laáy phaàn ít coâng ñöùc, thì ngöôøi naøy coù hai loaïi tuøy thuaän möôøi thieän ñaïo, coù theå laøm cho ñeán ñòa vò Thanh vaên vaø ñeán ñòa vò Bích-chi-Phaät. Hoûi: Ngöôøi naøy vì sao chæ nghe theo ngöôøi khaùc maø sôï haõi ba coõi, choïn laáy phaàn ít coâng ñöùc, ñeå möôøi thieän ñaïo coù theå laøm cho ñeán ñòa vò Thanh vaên vaø ñòa vò Bích-chi-Phaät?
SOÁ 1521 - LUAÄN THAÄP TRUÏ TYØ BAØ SA - Quyeån 14 379
Ñaùp: Ngöôøi chí höôùng yeáu heøn thì laøm A-la-haùn, ngöôøi ít kieân coá thì laøm Bích-chi-Phaät. Hoûi: Möôøi thieän ñaïo khieán cho taát caû nhöõng ngöôøi coù chí höôùng yeáu heøn ñeán ñòa vò Thanh vaên ö? Ñaùp: Chaùn ngaùn rôøi xa sinh töû, chöù khoâng chæ laø ngöôøi yeáu heøn khoâng coù taâm lyù chaùn ngaùn rôøi xa. Hoûi: Quaùn xeùt ñieàu gì ñeå bieát ñöôïc taâm vui vôùi söï chaùn ngaùn rôøi xa? Ñaùp: Quaùn xeùt phaùp höõu vi laø voâ thöôøng, taát caû caùc phaùp laø voâ ngaõ, neân bieát laø chaéc chaén vui vôùi söï chaùn ngaùn rôøi xa. Hoûi: Ñaõ bieát vui vôùi söï chaùn ngaùn rôøi xa, Boà taùt cuõng quaùn xeùt phaùp höõu vi laø voâ thöôøng-taát caû phaùp laø voâ ngaõ nhö vaäy, möôøi thieän ñaïo naøy sao coù theå khoâng laøm cho ngöôøi naøy rôi vaøo ñòa vò Thanh vaên? Ñaùp: Ngöôøi naøy heát söùc chaùn ngaùn rôøi xa, voán rôøi xa ñaïi bi, cho ñeán trong moät yù nieäm cuõng khoâng thích thoï sinh, khoâng tin laø theá gian coù töôùng naøo an oån ñöôïc caû. Nhö trong kinh noùi: “Ñöùc Phaät baûo vôùi caùc Tyø-kheo: Ví nhö moät chuùt phaân maø haõy coøn hoâi thoái dô baån, huoáng gì laø nhieàu? Nhö vaäy trong moät nieäm maø thoï sinh haõy coøn khoå ñau, huoáng gì laø nhieàu? Naøy caùc Tyø-kheo! Neân hoïc theo phaùp ñoaïn döùt sinh khôûi chöù ñöøng laøm cho tieáp tuïc nhaän! “Ngöôøi Thanh vaên tin nhaän lôøi noùi naøy, thaäm chí trong moät yù nieäm cuõng khoâng thích thoï sinh, ngöôøi naøy laïi daáy leân nghó nhö vaäy: Theá gian laø voâ thöôøng, ñoái vôùi nhöõng vieäc laøm vaø maïng soáng maø mình tieáp nhaän cuõng khoâng coù töôùng an oån gì, caùi cheát thöôøng xuyeân ñi theo con ngöôøi, ai coù theå bieát ñöôïc luùc naøo seõ cheát? Khoâng bieát luùc cheát seõ nhaän laáy cuûa quaû baùo cuûa nghieäp gì? Vì taâm naøo sinh khôûi? Bôûi vì trong moïi ñieàu nhö vaäy khoâng heà an oån, khoâng ñaùng tin töôûng, haõy nhanh choùng caàu ñöôïc heát khoå. Boà taùt thì khoâng nhö vaäy, thoï sinh traûi qua haèng haø sa voâ löôïng A-taêng-kyø kieáp, vì ñaït ñöôïc quaû vò Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, cöùu ñoä cho caùc chuùng sinh. Vì vaäy trong keä noùi: Thaäm chí chæ trong moät yù nieäm, cuõng khoâng thích gì söï thoï sinh. Möôøi thieän ñaïo coù theå laøm cho ngöôøi naøy ñeán ñöôïc ñòa vò Thanh vaên. Hoûi: Ngöôøi naøy thích tu taäp phaùp naøo maø khoâng thích thoï sinh? Ñaùp: Ngöôøi naøy quaùn xeùt boán Ñaïi laø ñaát-nöôùc-löûa-gioù, vì vui möøng maø sinh saân haän, hoâi thoái dô baån khoâng bieát aân nghóa gì, cho neân sinh yù töôûng gioáng nhö raén ñoäc; naêm AÁm laø saéc-thoï-töôûng-haønh-thöùc, vì luoân luoân ñoaït maát maïng soáng trí tueä, cho neân sinh yù töôûng gioáng nhö giaëc thuø; saùu caên laø nhaõn-nhó-tyû-thieät-thaân-yù, vì tieán vaøo xa lìa thöôøng xuyeân xa lìa traïng thaùi Baát ñoäng-Baát bieán-Baát hoaïi-Voâ ngaõ-voâ ngaõ sôû, cho neân
sinh yù töôûng gioáng nhö ñaùm boït troáng roãng. Nhö ngöôøi ôû taïi theá gian thì taát caû moïi söï thoï sinh vaø moïi ñieàu kieän sinh soáng vui veû ñaày ñuû, bôûi vì voâ thöôøng giaû doái khoâng döøng laïi trong choác laùt, cho neân khoâng sinh taâm vui möøng. Ngöôøi nhö vaäy ñoái vôùi taát caû moïi nôi sinh ra, sinh yù töôûng khoâng coù gì an oån, chæ moät phaùp Nieát baøn laø coù theå laøm nôi cöùu hoä ñöôïc mình. Nhö trong kinh noùi: “Naøy caùc Tyø-kheo! Theá gian ñeàu laø löûa chaùy höøng höïc, ñoù goïi laø chaùy do nhaõn caên, chaùy do saéc, chaùy do nhaõn thöùc, chaùy do nhaõn xuùc, vaø nhaân duyeân thoï sinh cuûa nhaõn xuùc cuõng ñeàu boác chaùy? Ñoù laø do löûa tham duïc-löûa saân haän-löûa ngu si, löûa cuûa sinh-giaø- beänh-cheát-öu bi khoå naõo maø chaùy höøng höïc. Nhó-tyû- thieät-thaân-yù cuõng nhö vaäy. Quaùn xeùt taát caû caùc phaùp höõu vi ñeàu laø löûa chaùy höøng höïc, chæ coù phaùp Nieát baøn vaéng laëng môùi coù naêng löïc laøm nôi cöùu hoä ñöôïc mình. Quyù troïng chæ moät phaùp Nieát baøn cho neân buoâng boû taát caû moïi ñieàu maø chòu khoù luyeän taäp toïa thieàn”. Hoûi: Neáu quaùn xeùt taát caû caùc phaùp höõu vi ñeàu laø löûa chaùy höøng höïc, chæ coù phaùp Nieát baøn vaéng laëng môùi coù naêng löïc laøm nôi cöùu hoä ñöôïc, thì möôøi thieän ñaïo ñeàu laøm cho ñi ñeán ñòa vò Thanh vaên ö? Ñaùp: Khoâng phaûi nhö vaäy. Ñöùc Phaät kieát giôùi, vì thieàn ñònh cho neân quyù troïng giôùi naøy, coù taâm quyeát ñònh maø khoâng huûy phaïm, buoâng boû taát caû moïi ñieàu maø chæ vui vôùi toïa thieàn, caàu trí tueä dieät khoå maø luoân luoân chòu khoù tu taäp nhaân duyeân giaûi thoaùt. ÔÛ trong ñôøi tröôùc hoaëc ñeán töø moät thaéng xöù, hoaëc ñeán töø hai thaéng xöù, thì möôøi thieän ñaïo coù theå laøm cho ngöôøi naøy ñi ñeán ñòa vò Thanh vaên. Taïi vì sao? Bôûi vì trì giôùi thanh tònh thì taâm khoâng hoái tieác, taâm khoâng hoái tieác cho neân ñöôïc hoan hyû, taâm ñöôïc hoan hyû cho neân thaân nheï nhaøng, thaân nheï nhaøng cho neân taâm vui veû, taâm vui veû cho neân nhieáp taâm ñaït ñöôïc ñònh, nhieáp taâm ñaït ñöôïc ñònh cho neân phaùt sinh trí tueä nhö thaät, phaùt sinh trí tueä nhö thaät cho neân laäp töùc sinh ra chaùn ngaùn, thuaän theo chaùn ngaùn maø sinh ra lìa xa, töø lìa xa maø ñöôïc giaûi thoaùt. Hoaëc moät thaéng xöù, hoaëc hai thaéng xöù maø ñeán, nhö Toân giaû La- haàu-la ñeán töø thaéng xöù cuûa Ñeá, nhö Toân giaû Thi-vieát-la ñeán töø thaéng xöù cuûa xaû, nhö Toân giaû Ly-baït-ña ñeán töø thaéng xöù cuûa Tòch dieät, nhö Toân giaû Xaù-lôïi-phaát ñeán töø thaéng xöù cuûa Tueä. Hoaëc ñeán töø hai thaéng xöù laø Ñeá vaø xaû, hoaëc ñeán töø hai thaéng xöù laø Ñeá vaø Tòch dieät, hoaëc ñeán töø hai thaéng xöù laø Ñeá vaø Tueä, hoaëc ñeán töø hai thaéng xöù laø Xaû vaø Tòch dieät, hoaëc ñeán töø hai thaéng xöù laø xaû vaø Tueä, hoaëc ñeán töø hai thaéng xöù laø Tòch dieät vaø Tueä. Nhö vaäy möôøi thieän ñaïo, coù naêng löïc laøm cho ñeán ñöôïc ñòa vò Thanh vaên.