SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 285
LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC
QUYEÅN 18
Phaåm 9: TAÙM PHAÙP, Phaàn 1
Baáy giôø, Toân giaû Xaù-lôïi-töû baûo ñaïi chuùng: Quyù vò neân bieát! Vôùi taùm phaùp Ñöùc Phaät ñaõ chính mình hieåu bieát thaáu suoát kyõ caøng, roài ñem giaûng daïy chæ baøy cho haøng ñeä töû cuûa Ngaøi. Nay chuùng ta neân hoøa hôïp keát taäp oân laïi, ñeå sau khi Ñöùc Phaät ñaõ dieät ñoä thì khoâng coù söï tranh caõi vôùi nhau. Vaø chuùng ta neân tu phaïm haïnh, tuaân giöõ phaùp luaät ñeå ñem laïi lôïi ích laâu daøi cho voâ soá chuùng sinh. Haõy neân thöông xoùt haøng trôøi, ngöôøi ôû theá gian, khieán hoï thaâu nhaän ñöôïc nhieàu nghóa lyù lôïi ích vaø söï an laïc quyù baùu ñaëc bieät. Taùm phaùp laø gì? Baøi keä (OÁt-ñaø-nam) noùi: Caùc chi ñaïo vaø thí Bieáng löôøi, tinh taán, phöôùc Chuùng, theá phaùp, giaûi thoaùt Thaéng xöù, ñeàu coù taùm. Goàm coù: Taùm chi ñaïo, taùm loaïi Boå-ñaëc-giaø-la, taùm thöù boá thí, taùm thöù bieáng löôøi, taùm thöù tinh taán, taùm thöù sinh ra phöôùc, taùm thöù chuùng, taùm theá phaùp, taùm thöù giaûi thoaùt, taùm thöù thaéng xöù. Coù taùm chi Thaùnh ñaïo: 1. Chaùnh kieán. 2. Chaùnh tö duy. 3. Chaùnh ngöõ. 4. Chaùnh nghieäp. 5. Chaùnh maïng. 6. Chaùnh caàn. 7. Chaùnh nieäm. 8. Chaùnh ñònh. Ñaây laø taùm chi Thaùnh ñaïo nhö tröôùc ñaõ noùi nhieàu. Coù taùm loaïi Boå-ñaëc-giaø-la:
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 286
1. Chöùng quaû höôùng Döï löu. 2. Chöùng quaû Döï löu. 3. Chöùng quaû höôùng Nhaát lai. 4. Chöùng quaû Nhaát lai. 5. Chöùng quaû höôùng Baát hoaøn. 6. Chöùng quaû Baát hoaøn. 7. Chöùng quaû höôùng A-la-haùn. 8. Chöùng quaû A-la-haùn. Ñoù laø taùm loaïi Boå-ñaëc-giaø-la, haõy ñuùng phaùp maø luaän noùi saâu xa veà caùc töôùng cuûa noù. Coù taùm thöù boá thí: 1. Boá thí khi coù ngöôøi ñeán xin. 2. Boá thí vì sôï haõi. 3. Boá thí vì mong baùo ñeàn. 4. Boá thí mong thí laïi. 5. Boá thí vì thoùi quen töø tröôùc. 6. Boá thí vì caàu danh. 7. Boá thí vì muoán sinh leân trôøi. 8. Boá thí vì taâm trang nghieâm, vì taâm giuùp ñôõ, vì hoã trôï cho Du-giaø, vì muoán ñöôïc trí tueä saùng, vì nghóa cao toät Boà-ñeà, Nieát-baøn, cho neân thí. - Theá naøo laø boá thí khi coù ngöôøi ñeán xin? Ñaùp: Nhö coù moät soá ngöôøi öa boá thí cho nhöõng ngöôøi haøng xoùm, thí cho nhöõng ngöôøi gaàn guõi thaân thích, thí cho nhöõng keû ñang ñeán xin. Hoï nghó: Khi coù ngöôøi hieän ñang tôùi xin maø sao laïi khoâng boá thí? Ñoù goïi laø boá thí cho ngöôøi ñeán xin. - Theá naøo laø boá thí vì sôï haõi? Ñaùp: Nhö coù moät soá ngöôøi vì sôï haõi maø boá thí, vì sôï haõi bò troùi buoäc (bò vua baét giam) neân phaûi boá thí, ban aân. Hoï töï nghó: Neáu khoâng boá thí thì seõ khoâng ñöôïc caùc vieäc nhö theá, seõ bò hao toån nhö theá... Ñoù laø boá thí vì sôï haõi. - Theá naøo laø boá thí ñeå traû ôn? Ñaùp: Nhö coù moät soá ngöôøi nghó: Ngöôøi aáy ñaõ töøng boá thí cho ta nhö theá, caùc vaät nhö theá... Nay ta cuõng neân boá thí taëng bieáu laïi ngöôøi aáy nhöõng vaät nhö heá. Ñaâu laïi chaúng ñeàn ñaùp aân nghóa chaêng? Ñoù laø boá thí vì ñeàn ôn. - Theá naøo laø boá thí mong thí laïi? Ñaùp: Nhö coù moät soá ngöôøi nghó: Ta nay boá thí cho ngöôøi ñoù nhö
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 287
theá, caùc vaät nhö theá, thì ngöôøi ñoù cuõng seõ boá thí bieáu taëng laïi cho ta nhö theá, caùc vaät nhö theá. Mong öôùc ngöôøi khaùc ñeàn traû laïi maø boá thí, thì goïi laø boá thí mong thí laïi. - Theá naøo laø boá thí vì tuïc xöa? Ñaùp: Nhö coù moät soá ngöôøi nghó: OÂng cha ta thöôøng hay boá thí, nhaø ta suoát ñôøi luoân boá thí khoâng heà giaùn ñoaïn. Ta nay sinh vaøo gia ñình coù tín coù thí. Nhaø ta xöa nay thöôøng öa boá thí neáu nay ta khoâng boá thí seõ laøm maát danh döï cuûa doøng hoï. Vì giöõ gìn truyeàn thoáng cuûa doøng hoï maø boá thí vì tuïc leä xöa. - Theá naøo laø boá thí caàu danh? Ñaùp: Nhö coù moät soá ngöôøi vì muoán coù tieáng toát danh thôm ñöôïc khen ngôïi thaùn phuïc xa gaàn khaép nôi neân boá thí. Ñoù laø boá thí caàu danh. - Theá naøo boá thí mong ñöôïc sinh leân trôøi? Ñaùp: Nhö coù moät soá ngöôøi vì muoán coù ñöôïc quaû dò thuïc toát ñeïp ñöôïc sinh leân coõi trôøi maø boá thí. Nghóa laø khi cheát roài, ta seõ ñöôïc sinh leân caùc coõi trôøi. Do ñoù nay maø boá thí thì seõ ñöôïc höôûng phöôùc vui tuyeät vôøi ôû choán thieân cung. Theá neân goïi laø boá thí ñeå caàu sinh leân trôøi. - Theá naøo laø boá thí vì ñeå trang nghieâm cho taâm, ñeå giuùp ñôõ taâm, vì hoã trôï cho Du-giaø, vì ñeå ñöôïc trí tueä saùng, vì nghóa lyù cao thöôïng Boà-ñeà, Nieát-baøn? Ñaùp: Laø nhö coù moät soá ngöôøi nghó taâm hoàn ta töø laâu ñaõ dính baån do caùc thöù tham saân si, taâm ñaõ bò taïp nhieãm dô nhôùp thì tình cuõng bò taïp nhieãm. Coøn neáu taâm thanh tònh thì tình cuõng seõ trong saïch thanh tònh. Coøn nhö khi laøm vieäc boá thí thì seõ phaùt sinh nieàm vui, vì vui neân taâm möøng, vì taâm möøng neân thaân nheï nhaøng khoan khoaùi, thaân khoai khoaùi neân coù hoan laïc, vì hoan laïc neân taâm ñònh, taâm ñònh neân thaáy bieát nhö thöïc, thaáy bieát nhö thöïc neân sinh chaùn sôï, chaùn sôï neân lìa boû, lìa boû neân ñöôïc giaûi thoaùt, giaûi thoaùt neân chöùng Nieát-baøn. Nhö theá vieäc boá thí daàn daàn caøng laøm theâm lôùn caùc phaùp cao quyù tuyeät dieäu, vaø daàn daàn seõ chöùng ñöôïc Boà-ñeà, Nieát-baøn coù nghóa lyù vi dieäu nhaát. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Vôùi caùc töôùng ñaày ñuû Neân lìa boû xan tham Thí chaát tröïc ñuùng luùc Nhaän ñöôïc quaû baùo lôùn. Baäc trí taâm tònh thieän Thí thaät ñaùng kính meán
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 288
Do vì taâm thanh tònh Neân chöùng ñöôïc nieàm vui. Lieàn töø taâm vui naày Phaùt sinh ra hyû quyù Do taâm hyû quyù aáy Maø thaân ñöôïc nheï nhaøng. Töø thaân nheï nhaøng naày Baäc trí taâm ñöôïc vui Do taâm nhaän ñöôïc vui Neân taâm ñònh moät caûnh. Coù ñònh quyù nhö theá Neân taâm saïch khoâng caáu Ñieàu thuaän coù kham naêng Neân thaáy bieát nhö thaät. Do thaáy bieát nhö thaät Lieàn chaùn gheùt hoïa thaân Ñaõ chaùn hoïa cuûa thaân Keû trí gioûi lìa boû. Vì ñaõ gioûi lìa boû Giaûi thoaùt tham saân si Keû trí töï neân bieát Phaïm haïnh laäp, ñôøi heát. Lôïi ích lôùn nhö theá Neân bieát do boá thí Neáu tu toát duyeân naày Chöùng ñöôïc vui maõi maõi. Coù taùm thöù löôøi bieáng: 1. Quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi soáng gaàn caùc thaønh aáp hoaëc thoân xoùm, buoåi saùng ñaép y mang baùt vaøo thaønh aáp laàn löôït ñi khaát thöïc. Khi ñi khaát thöïc ngöôøi aáy nghó: Mong sao ñöôïc nhieàu thöùc aên ngon quyù. Neáu khoâng ñöôïc toaïi loøng thì nghó: Nay ta aên quaù ít, thaân theå gaày yeáu, khoâng theå tieán tu caùc thaéng haïnh cao quyù phaûi tu. Vaäy ta haõy naèm yeân ñaây vì mình saép cheát roài! Nghó theá roài lieàn khoâng theøm chuyeân caàn sieâng gaéng nöõa. Nhöõng ñieàu mong ñöôïc thì chöa ñöôïc, nhöõng khoå mong ñeán vaãn chöa ñi ñeán ñaâu, nhöõng quaû mong chöùng cuõng chaúng chöùng ñöôïc gì. Ñoù laø söï bieáng löôøi thöù nhaát. 2. Quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi soáng gaàn caùc thaønh aáp hay thoân xoùm, buoåi saùng ñaép y mang baùt vaøo thaønh aáp laàn löôït ñi khaát
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 289
thöïc. Khi ñi khaát thöïc ngöôøi aáy nghó: Mong sao ñöôïc nhieàu thöùc aên ngon quyù. Neáu ñöôïc nhö yù thì lieàn nghó: Nay ta aên quaù nhieàu, thaân theå phì noän, beùo maäp naëng neà khoù theå tieán tu caùc thaéng haïnh cao quyù phaûi tu. Vaäy haõy naèm yeân ñaây vì mình saép cheát roài! Nghó theá roài lieàn khoâng chòu sieâng naêng coá gaéng nöõa. Neân nhöõng gì mong ñöôïc ñeàu chöa ñöôïc, nhöõng choã mong ñeán ñeàu chaúng ñeán ñaâu. Nhöõng quaû mong chöùng ñeàu chaúng chöùng ñöôïc gì. Ñoù laø söï bieáng löôøi thöù hai. 3. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi suoát ngaøy ñaûm nhieäm troâng nom, neân nghó: Suoát ngaøy ta baän bao nhieâu coâng vieäc, thaân theå raát moûi meät, nay ñeâm ñeán thì khoâng theå tieán tu ñöôïc thaéng haïnh cao quyù phaûi tu. Vaäy nay ta cöù naèm yeân ñaây vì mình saép cheát roài! Nghó theá roài lieàn khoâng chòu coá gaéng sieâng naêng nöõa, neân nhöõng gì mong ñöôïc ñeàu chöa ñöôïc, nhöõng choã mong ñeán ñeàu chöa ñeán ñöôïc nhöõng quaû mong chöùng ñeàu chaúng chöùng ñöôïc gì. Ñoù laø söï löôøi bieáng thöù ba. 4. Laïi nöõa, quyù thaày neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi tính ngaøy mai seõ nhaän laøm caùc vieäc, lieàn nghó: Ngaøy mai ta ñaõ phaûi laøm caùc vieäc roài, vaäy khoâng theå tieán tu ñöôïc caùc thaéng haïnh cao quyù phaûi tu. Vaäy nay ta cöù naèm yeân ñaây boài boå söùc khoûe thaân theå. Nghó theá roài lieàn khoâng coøn coá gaéng sieâng naêng nöõa. Neân nhöõng gì mong ñöôïc ñeàu chöa ñöôïc, nhöõng choã mong ñeán ñeàu chöa ñeán. Nhöõng quaû mong chöùng ñeàu chaúng chöùng ñöôïc chi. Ñoù laø söï löôøi bieáng thöù tö. 5. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi, ban ngaøy phaûi ñi treân ñöôøng nghó: Suoát ngaøy ta phaûi ñi ñöôøng xa, thaân theå nhoïc meät. Nay ñeâm ñeán thì khoâng theå tieán tu caùc thaéng haïnh phaûi tu. Vaäy ta haõy naèm yeân ñaây ñeå nghæ cho khoûe. Khi nghó theá roài lieàn khoâng coøn coá gaéng sieâng naêng nöõa, neân nhöõng gì mong ñöôïc ñeàu chöa ñöôïc, nhöõng choã mong ñeán ñeàu chöa ñeán ñöôïc, nhöõng quaû mong chöùng ñeàu chaúng chöùng ñöôïc gì. Ñoù laø söï löôøi bieáng thöù naêm. 6. Laïi nöõa, quyù thaày neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi, coù haïn ñeán ngaøy mai laø phaûi leân ñöôøng, lieàn nghó: Ñeán ngaøy mai laø ta phaûi leân ñöôøng roài, thì khoâng theå tieán tu ñöôïc caùc thaéng haïnh cao quyù phaûi tu. Vaäy ta haõy naèm yeân ñaây maø boài boå söùc khoûe cho thaân theå. Nghó theá roài khoâng coøn, sieâng naêng coá gaéng nöõa. Neân nhöõng gì mong ñöôïc ñeàu chöa ñöôïc, nhöõng choã mong ñeán ñeàu chöa ñeán ñaâu caû, nhöõng quaû mong chöùng ñeàu chaúng chöùng ñöôïc gì. Ñoù laø söï löôøi bieáng thöù saùu. 7. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi ñang luùc bò beänh buûa vaây troùi coät, neân nghó: Ta nay ñang bò beänh hoaïn haønh haï thaân theå gaày yeáu suy nhöôïc, khoâng theå ñaûm nhaän vieäc tieán tu caùc thaéng haïnh cao
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 290
quyù phaûi tu. Vaäy ta haõy naèm yeân ñaây maø nghæ cho khoûe. Khi nghó theá roài lieàn khoâng coøn sieâng naêng coá gaéng nöõa. Nhöõng gì mong ñöôïc, ñeàu chöa ñöôïc gì, nhöõng choã mong tôùi ñeàu chaúng ñeán ñöôïc ñaâu, nhöõng quaû mong chöùng ñeàu chaúng chöùng ñöôïc chi. Ñoù laø söï löôøi bieáng thöù baûy. 8. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi bò beänh hoaïn buûa vaây haønh haï vaø môùi thieän chöa ñöôïc bao laâu, neân nghó: Ta bò beänh khoå haønh haï tuy môùi thieän chöa ñöôïc bao laâu, thaân theå haõy coøn gaày yeáu, chaúng theå naøo ñaûm nhaän vieäc tieán tu caùc thaéng haïnh cao quyù phaûi tu. Vaäy ta cöù naèm yeân ñaây maø nghæ ngôi cho khoûe. Khi nghó theá roài lieàn khoâng chòu coá gaéng sieâng naêng nöõa, neân nhöõng ñieàu mong ñöôïc ñeàu chöa ñöôïc chi, nhöõng choã mong tôùi ñeàu chaúng tôùi ñaâu caû, nhöõng quaû mong chöùng ñeàu chaúng chöùng ñöôïc chi. Ñoù laø söï löôøi bieáng thöù taùm. Ñoù laø taùm thöù löôøi bieáng. Hoûi: Vì sao taùm thöù naày goïi laø löôøi bieáng? Ñaùp: Bieáng löôøi töùc laø laøm bieáng treã naûi. Do vì taùm thöù naày chöa sinh thì ñaõ sinh ra, ñaõ sinh ra roài thì laïi caøng phaùt trieån roäng lôùn maõi, neân goïi ñoù laø bieáng löôøi. Coù taùm vieäc sieâng naêng: 1. Quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi soáng gaàn thaønh aáp hoaëc thoân xoùm. Buoåi saùng ñaép y mang baùt vaøo thaønh aáp ñi khaép nôi khaát thöïc. Khi ñi khaát thöïc ngöôøi aáy nghó: Mong sao ñöôïc nhieàu thöùc aên ngon quyù. Neáu chaúng toaïi loøng thì laïi nghó: Nay ta aên tuy ít neân thaân theå nheï nhaøng, do ñoù coù theå kham ñöôïc vieäc tieán tu caùc haïnh cao quyù. Nghó theá roài lieàn caøng haêng haùi sieâng naêng, mong ñöôïc nhöõng ñieàu chöa ñöôïc, mong tôùi nhöõng choã chöa tôùi, mong chöùng nhöõng quaû chöa chöùng. Ñoù goïi laø söï sieâng naêng thöù nhaát. 2. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi soáng gaàn choán thaønh aáp hoaëc thoân xoùm. Buoåi saùng ñaép y mang baùt vaøo thaønh ñi khaép nôi khaát thöïc. Khi ñi khaát thöïc ngöôøi aáy nghó: Mong sao coù ñöôïc nhieàu thöùc aên ngon quyù. Neáu nhö ñuùng nhö yù nguyeän thì ngöôøi aáy nghó: Ta nay ñaõ aên uoáng ñöôïc nhieàu thaân theå caøng khoûe maïnh, coù theå kham ñöôïc vieäc tieán tu caùc haïnh cao quyù. Nghó theá roài lieàn haêng haùi coá gaéng sieâng naêng mong ñöôïc nhöõng ñieàu chöa ñöôïc, mong tôùi ñöôïc nhöõng choã chöa tôùi, mong chöùng ñöôïc nhöõng quaû chöa chöùng. Ñoù goïi laø söï sieâng naêng thöù hai. 3. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi ban ngaøy laøm nhieàu vieäc, neân nghó: Trong suoát ngaøy ta ñaõ phaûi laøm khaù nhieàu vieäc, khoâng coù thôøi gian tu hoïc giaùo phaùp cuûa caùc baäc Ñaïi sö, nay ñeâm ñaõ veà,
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 291
ta phaûi coá gaéng heát söùc ñeå boài boå laïi thôøi gian ñaõ maát tröôùc ñaây. Khi nghó theá roài lieàn thì caøng haêng haùi sieâng naêng, caàu mong ñöôïc nhöõng ñieàu chöa ñöôïc, mong ñeán nhöõng choã chöa ñeán, mong chöùng ñöôïc nhöõng quaû chöa chöùng. Ñoù goïi laø söï sieâng naêng thöù ba. 4. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi coù heïn ñeán ngaøy mai seõ laøm caùc vieäc, lieàn nghó: Ñeán ngaøy mai naày laø ta seõ phaûi laøm vieäc roài ñaâu coøn raûnh rang ñeå tu hoïc caùc giaùo phaùp cuûa baäc Ñaïi sö. Nay khi ñeâm veà ta phaûi heát söùc coá gaéng chuyeân caàn ñeå boå tuùc laïi thôøi gian saép maát ñaây. Nghó theá roài neân caøng haêng haùi sieâng naêng caàu mong ñeán ñöôïc nhöõng ñieàu chöa ñöôïc, mong ñeán ñöôïc nhöõng choã chöa ñeán, mong chöùng ñöôïc nhöõng quaû chöa chöùng. Ñoù goïi laø söï sieâng naêng thöù tö. 5. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi suoát ngaøy phaûi ñi ñöôøng, neân nghó: Ta suoát ngaøy ñaõ phaûi ñi ñöôøng xa, khoâng raûnh rang ñeå tu hoïc caùc thaùnh giaùo cuûa caùc baäc Ñaïi sö. Nay ñeâm ñaõ veà, ta haõy heát söùc coá gaéng chuyeân caàn ñeå boå tuùc laïi thôøi gian ñaõ maát tröôùc ñaây. Nghó theá roài neân caøng haêng haùi sieâng naêng mong caàu ñöôïc caùc ñieàu chöa ñöôïc, mong ñeán ñöôïc nhöõng nôi chöa ñeán vaø mong chöùng ñöôïc caùc quaû chöa chöùng. Ñoù laø söï sieâng naêng thöù naêm. 6. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi heïn ñeán ngaøy mai seõ phaûi leân ñöôøng, lieàn nghó: Ñeán ngaøy mai laø ta ñaõ phaûi leân ñöôøng roài, ñaâu coù raûnh rang maø tu hoïc ñöôïc caùc thaùnh giaùo cuûa caùc baäc Ñaïi sö. Vaäy nay ôû trong ñeâm ta caàn phaûi coá gaéng heát söùc ñeå boå tuùc laïi nhöõng thôøi gian saép maát ñaây. Nghó nhö theá roài neân caøng haêng haùi sieâng naêng ñeå mong caàu ñöôïc nhöõng ñieàu chöa ñöôïc, mong ñeán ñöôïc nhöõng choã chöa ñeán ñöôïc vaø mong chöùng ñöôïc caùc quaû chöa chöùng. Ñoù laø söï sieâng naêng thöù saùu. 7. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi ñang luùc bò caùc beänh vaây haõm haønh haï, lieàn nghó ta ñaõ bò caùc beänh khoå bao vaây haønh haï. Neáu beänh caøng naëng maø phaûi cheát ñi thì ñoái vôùi caùc giaùo phaùp daïy baûo cuûa caùc baäc Ñaïi sö ta chaúng coù ñöôïc chuùt gì. Nghó nhö theá roài neân caøng haêng haùi coá gaéng heát söùc sieâng naêng maø mong ñöôïc nhöõng ñieàu chöa ñöôïc, mong ñeán nhöõng choã chöa ñeán ñöôïc vaø mong chöùng ñöôïc caùc quaû chöa chöùng. Ñoù laø söï sieâng naêng thöù baûy. 8. Laïi nöõa, quyù vò neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi bò beänh chöa laønh ñöôïc bao laâu, lieàn nghó: Ta bò beänh vaø vöøa khoûi beänh khoâng ñöôïc bao laâu, neáu nhö beänh aáy taùi phaùt trôû laïi, ruûi ro phaûi cheát ñi thì caùc ñieàu daïy baûo cuûa baäc Ñaïi sö ta chaúng ñöôïc chuùt gì caû. Nghó nhö theá roài neân caøng heát söùc sieâng naêng haêng haùi, mong ñöôïc nhöõng ñieàu chöa ñöôïc, mong
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 292
ñeán ñöôïc nhöõng choã chöa ñeán, mong chöùng ñöôïc caùc quaû chöa chöùng. Ñoù laø söï sieâng naêng thöù taùm. Nhö theá laø taùm ñieàu sieâng naêng. Hoûi: Vì sao laïi goïi ñaây laø taùm ñieàu sieâng naêng? Ñaùp: Sieâng naêng laø coá gaéng heát söùc mình laøm vieäc. Do taùm vieäc naày chöa sinh maø sinh ra. Khi ñaõ sinh ra roài thì caøng phaùt trieån lôùn maïnh. Do ñoù neân goïi laø söï sieâng naêng. Coù taùm vieäc sinh phöôùc ñöùc: 1. Quyù thaày neân bieát: Nhö coù moät soá ngöôøi cuùng thí cho caùc vò Sa-moân hoaëc Baø-la-moân nhöõng keû ngheøo khoå, tu khoå haïnh, baäc ñaïi haïnh, keû aên xin cuøng khoå caùc thöù y phuïc, thöùc aên uoáng, caùc loaïi höông hoa nhaø cöûa, phoøng oác, ngoïa cuï, giöôøng naèm, ñeøn ñuoác vaø caùc thöù caàn duøng... Laïi thaáy coù nhöõng ngöôøi giaøu sang thì lieàn nghó do söï boá thí naày maø coù ñöôïc caùc caên thieän. Öôùc mong sao ñôøi sau toâi ñöôïc laø loaïi ngöôøi giaøu sang. Do ñoù ngöôøi aáy coá taâm tu taäp laøm ñöôïc nhieàu vieäc toát, luùc ñaàu coøn ham vui chôi giôõn neân coù phaàn keùm suùt taïp nhaïp. Nhöng veà sau thì caøng vui veû mong caàu söï thanh vaéng cao quyù. Nhaân ñoù maø khi cheát roài, ngöôøi aáy ñöôïc trôû laïi laøm ngöôøi vaø sinh vaøo choán giaøu sang. Tuy ñaõ ñöôïc giaøu sang töï taïi an laïc, nhöng ngöôøi aáy luoân giöõ giôùi haïnh veïn toaøn ñaày ñuû, taâm nguyeän luoân ñöôïc thanh tònh, aáy laø do thaân ñôøi tröôùc giôùi haïnh thanh tònh. Theá neân goïi laø ñieàu sinh phöôùc ñöùc thöù nhaát. Nhö ñieàu mong öôùc ñöôïc sinh laøm ngöôøi giaøu coù sang troïng, do ñoù cuõng nhö mong öôùc ñöôïc sinh laøm caùc trôøi Töù Thieân vöông hay coõi trôøi Ba Möôi Ba (Trôøi Ñao-lôïi), nhö trôøi Daï-ma, trôøi Ñoå-söû-ña, trôøi Laïc- bieán-hoùa, trôøi Tha-hoùa-töï-taïi, trôøi Phaïm Chuùng, neân bieát cuõng nhö theá. Rieâng coõi trôøi Phaïm chuùng thì coù sai khaùc neân noùi laø phaûi lìa boû duïc. Trong ñaây noùi töø thöù nhaát ñeán thöù taùm, laø theo thöù töï cöù lieân tuïc ñeám daàn maõi leân thì noùi ôû haøng thöù nhaát cho ñeán haøng thöù taùm. Hoûi: Vì sao laïi noùi ñaây goïi laø söï sinh ra phöôùc? Ñaùp: Vì caùc söï thuoäc veà quaû phöôùc thì ñeàu do choã naày sinh ra neân goïi laø vieäc sinh ra phöôùc. Coù taùm thöù chuùng: 1. Chuùng Saùt-ñeá-lôïi. 2. Chuùng Baø-la-moân. 3. Chuùng Tröôûng giaû. 4. Chuùng Sa-moân. 5. Chuùng trôøi Töù Thieân vöông. 6. Chuùng trôøi Ba Möôi Ba.
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 293
7. Chuùng Thieân ma. 8. Chuùng Phaïm thieân. - Theá naøo laø chuùng Saùt-ñeá-lôïi? Ñaùp: Hieån baøy roõ raøng caùc saéc, caùc uaån vaø caùc boä cuûa noù, thì goïi chuùng laø Saùt-ñeá-lôïi. Cho ñeán caû chuùng Phaïm thieân thì cuõng nhö theá. Coù taùm phaùp ôû ñôøi: 1. Ñöôïc. 2. Khoâng ñöôïc. 3. Huûy (cheâ bai). 4. Döï (khen). 5. Xöng (ca tuïng). 6. Cô (cheâ, laøm nhuïc). 7. Khoå. 8. Laïc (vui). - Theá naøo laø ñöôïc? Ñaùp: Neáu ñoái vôùi caùc thöù ñaùng öa thích meán yeâu nhö saéc, thanh, höông, vò, xuùc vaø caùc thöù y phuïc, thöùc aên uoáng, ngoïa cuï, thuoác men, caùc vaät duïng caàn thieát, maø coù caùc thöù ñoù, rieâng coù ñöôïc, ñaõ coù, saép coù v.v... thì goïi laø ñöôïc. - Theá naø o laø khoâng ñöôïc? Ñaùp: Neáu ñoái vôùi caùc thöù ñaùng öa thích meán yeâu nhö saéc, thanh, höông, vò, xuùc vaø caùc thöù y phuïc, thöùc aên uoáng, ngoïa cuï, thuoác men, caùc vaät duïng caàn thieát khaùc maø chaúng coù ñöôïc, chaúng coù rieâng, ñaõ khoâng coù, cuõng khoâng saép coù, thì goïi laø khoâng ñöôïc. - Theá naøo laø huûy (cheâ bai)? Ñaùp: coù caùc thöù aån kín giaáu gieám khoâng hieän ra tröôùc, khoâng khen ngôïi ñeà cao, cuõng khoâng ca tuïng maø laïi baûo: Caùc thöù tín, giôùi, vaên, xaû, tueä v.v..., cuûa ngöôøi aáy ñeàu thieáu soùt, neân goïi laø huûy (cheâ bai). - Theá naøo laø döï (khen)? Ñaùp: Coù caùc thöù giaáu kín khoâng hieän baøy ra tröôùc moïi ngöôøi maø ñöôïc ngôïi khen, ñeà cao, noùi toát cuõng laïi ñöôïc ca tuïng: caùc thöù tín, giôùi, vaên, xaû, tueä v.v..., cuûa ngöôøi aáy ñeàu ñaày ñuû raát ñaùng khen thì goïi laø döï (khen). - Theá naøo laø xöng (ca tuïng)? Ñaùp: Coù caùc thöù khoâng aån kín maø hieän baøy roõ raøng tröôùc moïi ngöôøi, nhöng khoâng quôû traùch cheâ bai chöûi maéng laøm nhuïc maø laïi ngôïi khen taùn döông noùi toát vaø ca tuïng: Caùc thöù tín, giôùi, vaên, xaû, tueä v.v... cuûa Ngaøi thaät laø toaøn veïn, raát ñaùng khaâm phuïc. Ñoù goïi laø xöng.
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 294
- Theá naøo laø cô (cheâ, laøm nhuïc)? Ñaùp: Coù caùc thöù khoâng aån kín giaáu che maø hieän baøy ra tröôùc moïi ngöôøi, vaø laïi cheâ traùch quôû maéng nhuïc maï, khoâng khen ngôïi chaúng ca tuïng chi caû, maø baûo: Caùc thöù tín, giôùi, vaên, xaû, tueä v.v..., cuûa nhaø ngöôi ñeàu thieáu soùt, thaät ñaùng cheâ. Ñoù goïi laø cô (cheâ). - Theá naøo laø goïi laø khoå? Ñaùp: Coù caûm xuùc (thoï) ñau khoå khi giao teá tieáp xuùc ñuïng chaïm maø khieán thaân vaø taâm coù nhöõng caûm xuùc ñau khoå baát bình..., thì goïi laø khoå. - Theá naøo laø goïi laø vui? Ñaùp: Coù caûm xuùc vui khi giao teá, tieáp xuùc maø khieán thaân vaø taâm coù nhöõng caûm xuùc vui veû vaø bình ñaúng..., thì goïi ñoù laø vui. Ñöùc Theá Toân noùi keä: Ñöôïc, khoâng ñöôïc, cheâ, khen Vaø khen, cheâ, vui, khoå Voâ thöôøng, yù ham muoán Phaùp bieán hoaïi khoù giöõ. Ngöôøi trí bieát nhö thöïc Hieän thaáy sinh töû nuùp Vôùi söï yeâu, khoâng yeâu Taâm chaúng heà möøng giaän. Duø coù gaëp thuaän, nghòch Maø giaûi buoâng vaø döùt Ñoái taát caû giaûi thoaùt Ñeán taän cuøng bôø kia. Coù taùm thöù giaûi thoaùt: 1. Neáu coù saéc quaùn caùc saéc, laø loaïi giaûi thoaùt thöù nhaát. 2. Beân trong khoâng saéc töôûng quaùn caùc saéc ngoaøi, laø loaïi giaûi thoaùt thöù hai. 3. Tònh giaûi thoaùt thaân chöùng truï ñaày ñuû laø giaûi thoaùt thöù ba. 4. Vöôït leân taát caû saéc töôûng, dieät tröø ñoái töôûng, khoâng suy nghó caùc thöù töôûng, nhaäp vaøo khoâng voâ bieân vaø truï ñaày ñuû vaøo Khoâng voâ bieân xöù, ñoù laø loaïi giaûi thoaùt thöù tö. 5. Vöôït leân taát caû Khoâng voâ bieân xöù, maø nhaäp vaøo thöùc voâ bieân, truï ñaày ñuû vaøo Thöùc voâ bieân xöù, laø loaïi giaûi thoaùt thöù naêm. 6. Vöôït leân treân taát caû Thöùc voâ bieân xöù, nhaäp vaøo voâ sôû höõu, truï ñaày ñuû vaøo Voâ sôû höõu xöù, laø loaïi giaûi thoaùt thöù saùu. 7. Vöôït leân treân taát caû Voâ sôû höõu xöù, nhaäp vaøo phi töôûng truï ñaày
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 295
ñuû vaøo Phi töôûng phi phi töôûng xöù, laø loaïi giaûi thoaùt thöù baûy. 8. Vöôït leân treân taát caû Phi töôûng phi phi töôûng xöù maø nhaäp vaøo töôûng thoï dieät, thaân chöùng truï ñaày ñuû laø loaïi giaûi thoaùt thöù taùm. Neáu coù quaùn caùc saéc laø ñoái vôùi moãi thöù saéc töôûng rieâng bieät maø chöa lìa boû, chöa rieâng lìa boû, chöa ñieàu phuïc, chöa rieâng ñieàu phuïc, chöa dieät maát, chöa phaù hoaïi... Do ñoù chöa nhö theá vaø nhôø söùc hieåu bieát cao (thaéng giaûi) nhìn thaáy caùc thöù saéc ôû ngoaøi hoaëc töø söï taùi meùt cuûa thaây ma, hoaëc maùu muû nhaày nhuïa, thaây ñoù hoaëc raõ, hoaëc lìa tan, hoaëc bò moå aên, hoaëc ñoåi maøu ñoû, hoaëc xöông xoùc hay xöông vuïn. Ñoù goïi laø coù saéc quaùn caùc saéc. Thöù nhaát, nghóa laø trong caùc ñònh theo thöù töï lieân tuïc ñeám daàn leân thì noù ôû haøng thöù nhaát. Giaûi thoaùt laø trong ñònh naày, heát thaûy caùc thöù thaân, saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thieän. Ñoù goïi laø giaûi thoaùt. Beân trong khoâng coù saéc töôûng, quaùn saéc beân ngoaøi laø: beân trong, caùc saéc ñoù coù khaùc nhau, vaø xa lìa, ñaõ rieâng lìa xa, ñaõ ñieàu phuïc, ñaõ rieâng ñieàu phuïc, ñaõ dieät, ñaõ rieâng dieät hö. Do saéc töôûng beân trong ñaõ lìa xa, ñaõ rieâng lìa xa, ñaõ ñieàu phuïc, ñaõ rieâng ñieàu phuïc, ñaõ dieät, ñaõ rieâng dieät hö, do söùc hieåu bieát cao maø quaùn caùc saéc beân ngoaøi töø baàm xanh öù ñeán tan noàng naëc, hoaëc raõ, hoaëc tan ra, hoaëc bò quaï moå aên, hoaëc ñoåi maøu ñoû, hoaëc thaønh xöông, xöông vuïn. Ñoù goïi laø beân trong khoâng coù saéc töôûng quaùn caùc saéc beân ngoaøi. Thöù hai laø trong caùc ñònh, theo thöù töï lieân tuïc ñeám daàn leân thì noù ôû haøng thöù hai. Giaûi thoaùt laø ôû trong ñònh naày, heát thaûy caùc thöù thieän saéc thoï töôûng haønh thöùc thieän goïi laø giaûi thoaùt. Tònh giaûi thoaùt thaân chöùng truï ñaày ñuû. Hoûi: Gia haïnh tònh giaûi thoaùt naày laø gì, keû tu haïnh quan saùt do phöông tieän naøo maø nhaäp vaøo ñònh tònh giaûi thoaùt? Ñaùp: Ngöôøi môùi tu caùc nghieäp, khi môùi tu quaùn thì naém chaéc laáy töôûng cuûa caây xanh, nhö ñoït non, caønh xanh, laù xanh, hoa xanh, quaû xanh, hoaëc laáy maøu aùo xanh khaùc. Khi coù caùi maøu xanh aáy roài, do söùc hieåu bieát cao maø suy töôûng nghó nhôù maõi, quan saùt, xaùc laäp tin hieåu saéc ñoù laø maøu xanh cuûa vaät gì. Vì do nghó nhôù tìm bieát noù laø maøu xanh cuûa vaät gì neân taâm lieàn taùn loaïn xao ñoäng, luoân bay nhaûy chaïy theo caùc töôùng maø khoâng theå truï dính vaøo moät choã nhaát ñònh. Do vì suy nghó saéc naày laø xanh chôù khoâng phaûi maøu khaùc, neân taâm luoân loaïn ñoäng bay nhaûy khaép caùc töôùng, khoâng theå chuyeân chuù vaøo moät caûnh, neân chöa
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 296
theå truï taâm nhaäp vaøo Tònh giaûi thoaùt ñöôïc. Vaø vì muoán nhieáp giöõ taâm loaïn ñoäng luoân bay nhaûy, cho neân ñoái vôùi moät maøu xanh ñoù maø chuù taâm nghó, nhôù suy nghó maõi, baûo maøu xanh ñoù chaúng phaûi caùi khoâng xanh. Cöù maõi sieâng naêng chuyeân caàn suy nghó maõi caùi töôùng xanh ñoù, ñeán khi khieán taâm lieân tuïc truï vaøo moät choã thaät laâu. Do gia haïnh ñoù maø nhaäp vaøo ñònh tònh giaûi thoaùt. Maõi sieâng tu taäp gia haïnh coù thaät nhieàu laàn xong roài laïi khieán tu ñònh phöông tieän naày, laø ñoái vôùi gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo maø nhieàu phen tu taäp reøn luyeän laøm vieäc thaät nhieàu. Khi ñaõ raát nhieàu laàn tu taäp reøn luyeän gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo roài thì taâm lieàn an truï truï vaøo caùc truï, truï gaàn. Vaø luoân lieân tuïc coát taâm chuyeân chuù nghó nhôù vaøo moät caûnh, suy nghó maõi caùc saéc ñoù nhaát ñònh laø maøu xanh. Do taâm ñaõ an truï, truï vaøo caùc truï, truï gaàn..., vaø lieân tuïc coät taâm chuyeân chuù nghó nhôù vaøo moät caûnh, suy nghó maõi töôùng xanh aáy moät caùch khoâng hai, khoâng ñoåi..., thì môùi chöùng nhaäp ñöôïc vaøo ñònh Tònh giaûi thoaùt. Coøn muoán duøng maøu vaøng traéng ñoû..., thì cuõng quaùn noù nhö maøu xanh ñaõ noùi. Haøng thöù ba, nghóa laø caùc ñònh trong ñaây, theo thöù töï ñeám daàn leân thì noù ôû haøng thöù ba. Giaûi thoaùt nghóa laø trong ñònh naày thì coù caùc saéc thoï töôûng haønh thöùc thieän, ñoù goïi laø giaûi thoaùt. Hoûi: Vöôït taát caû caùc saéc töôûng laø saéc töôûng gì? Ñaùp: Töùc laø nhaõn thöùc cuûa thaân töông öng vôùi caùc töôûng cuøng tính chaát cuûa töôûng, tính chaát ñang töôûng, tính chaát ñaõ töôûng hay saép töôûng ñeán... ñoù goïi laø saéc töôûng. Laïi coù choã noùi naêm thöùc cuûa thaân töông öng vôùi caùc töôûng, cuøng töôûng. Cho ñeán roäng noùi thì goïi laø saéc töôûng. Nay nghóa trong ñaây laø nhaõn thöùc cuûa thaân töông öng vôùi caùc töôûng, cho ñeán roäng noùi, neân goïi laø saéc töôûng. Khi nhaäp vaøo ñònh naày thì ñoái vôùi saéc töôûng ñeàu coù theå vöôït leân söï sieâu vieät bình ñaúng vaø sieâu vieät cuøng cöïc, cho neân noùi laø vöôït leân taát caû caùc saéc töôûng dieät. Hoûi: Coù ñoái töôûng ñoái töôûng laø gì? Ñaùp: boán thöùc cuûa thaân töông öng vôùi caùc töôûng cuøng töôûng, cuøng töôûng. Cho ñeán roäng noùi thì goïi laø coù ñoái töôûng. Laïi coù choã noùi naêm thöùc cuûa thaân töông öng vôùi caùc töôûng, cho ñeán roäng noùi thì goïi laø coù ñoái töôûng. Coøn ôû choã baûo laø söï giaän töông öng vôùi caùc töôûng, cuøng caùc töôûng, cho ñeán roäng noùi thì goïi laø coù ñoái töôûng. Nay nghóa trong ñaây laø boán thöùc cuûa thaân töông öng vôùi caùc töôûng, cuøng caùc töôûng, cho ñeán roäng noùi thì goïi laø coù ñoái töôûng. Khi nhaäp vaøo ñònh naày, thì coù ñoái töôûng ñoù ñaõ ñoaïn döùt, ñaõ bieát khaép, ñaõ lìa boû, ñaõ rieâng lìa boû, ñaõ ñieàu phuïc,
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 297
ñaõ rieâng ñieàu phuïc, ñaõ dieät maát, ñaõ phaù hoaïi. Theá neân noùi laø dieät heát söï coù ñoái töôûng. Ñaùp: Khoâng nghó baøn caùc thöù töôûng. Caùc thöù töôûng laø gì? Ñaùp: Vì coù söï che laáp, troùi coät maø coù bieát bao söï nhieãm oâ toäi loãi. Vaø saéc töôûng, thanh töôûng, höông töôûng, vò töôûng, xuùc töôûng..., vôùi bao nhieâu thöù töôûng, cuõng nhö coù bao nhieâu töôûng chaúng thieän, hoaëc coù caùc thöù töôûng traùi lyù daãn ñeán vieäc laøm chöôùng ngaïi cho ñònh. Nhö theá goïi laø taát caû caùc thöù töôûng. Khi nhaäp ñònh naày thì ñoái vôùi caùc thöù töôûng ñoù khoâng daãn phaùt, khoâng cuøng daãn phaùt, khoâng tuøy daãn phaùt. Khoâng suy nghó, khoâng ñaõ, seõ laø hieän ñang suy nghó. Do ñoù neân noùi chaúng suy nghó caùc thöù töôûng. Nhaäp khoâng voâ bieân, truï ñaày ñuû vaøo Khoâng voâ bieân xöù. Hoûi: Giaûi thoaùt gia haïnh cuûa Khoâng voâ bieân xöù naày laø sao? Ngöôøi tu haïnh quan saùt do phöông tieän naøo maø nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Khoâng voâ bieân xöù? Ñaùp: Ngöôøi môùi tu nghieäp thì khi môùi tu quaùn thì tröôùc nhaát phaûi suy tö ñeä töù thieàn laø chöôùng thoâ khoå (khoå to), sau ñoù môùi suy tö veà Khoâng voâ bieân xöù laø söï lìa boû tónh tuyeät dieäu. Vì ngöôøi aáy laøm nhö theá neân taâm lieàn taùn loaïn xao ñoäng, luoân bay nhaûy theo caùc töôùng, khoâng theå coät dính taâm chuyeân chuù nghó nhôù vaøo moät caûnh maø tö duy veà Khoâng voâ bieân xöù. Vì taâm luoân bay nhaûy neân chöa theå truï vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Khoâng voâ bieân xöù ñöôïc. Vaø vì muoán nhieáp giöõ caùi taâm luoân loaïn ñoäng bay nhaûy, neân phaûi chuyeân chuù coät nieäm maø suy tö veà töôùng cuûa Khoâng voâ bieân xöù. Phaûi sieâng naêng chuyeân caàn maïnh meõ suy nghó maõi maõi töôùng ñoù cho ñeán khi khieán ñöôïc taâm lieân tuïc truï laâu vaøo moät choã. Do gia haïnh maø nhaäp ñöôïc vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Khoâng voâ bieân xöù. Maõi sieâng naêng tu taäp gia haïnh ñoù thaät nhieàu xong roài, môùi tieán tu ñònh phöông tieän naày, laø ñoái vôùi gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo maø nhieàu phen tu taäp reøn luyeän vaø laøm raát nhieàu vieäc. Khi ñaõ raát nhieàu laàn tu taäp reøn luyeän gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo roài thì taâm lieàn an truï, truï vaø caùc truï, truï gaàn. Vaø luoân lieân tuïc coät taâm chuyeân chuù nghó nhôù vaøo moät caûnh, suy nghó maõi veà Khoâng voâ bieân xöù nhö theá moät caùch khoâng hai, khoâng ñoåi, thì lieàn coù theå chöùng nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Khoâng voâ bieân xöù. Haøng thöù tö, nghóa laø trong caùc ñònh ñaây, cöù theo thöù töï lieân tuïc ñeám daàn leân thì noù ôû haøng thöù tö. Giaûi thoaùt, laø trong ñònh naày, coù bao nhieâu saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thieän thì ñeàu goïi laø giaûi thoaùt.
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 298
Hoûi: Vöôït taát caû Khoâng voâ bieân xöù. Theá naøo laø vöôït taát caû Khoâng voâ bieân xöù? Ñaùp: Khi saép muoán nhaäp vaøo Thöùc voâ bieân xöù thì ñoái vôùi taát caû töôûng Khoâng voâ bieân xöù ñeàu coù theå vöôït leân, coù theå sieâu vieät, sieâu vieät bình ñaúng, sieâu vieät toät cuøng. Theá neân noùi laø vöôït taát caû Khoâng voâ bieân xöù. Nhaäp thöùc voâ bieân, truï ñaày ñuû vaøo Thöùc voâ bieân xöù. Hoûi: Gia haïnh giaûi thoaùt cuûa Thöùc voâ bieân xöù naày nhö theá naøo? Ngöôøi tu haønh quan saùt do phöông tieän naøo maø nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Thöùc voâ bieân xöù? Ñaùp: Ngöôøi môùi tu nghieäp, khi môùi tu quaùn thì tröôùc heát phaûi tö duy suy nghó veà Khoâng voâ bieân xöù laø caùi chöôùng thoâ khoå, sau ñoù môùi tö duy suy nghó veà Thöùc voâ bieân xöù laø..., söï lìa boû caùi yeân tónh tuyeät dieäu. Vì ngöôøi ñoù ñaõ tö duy suy nghó nhö theá neân taâm lieàn taùn loaïn xao ñoäng, luoân bay nhaûy theo caùc töôùng, khoâng theå coät nieäm nghó nhôù chuyeân chuù vaøo moät caûnh maø lieân tuïc tö duy suy nghó veà Thöùc voâ bieân xöù. Vì nhö theá neân taâm ngöôøi aáy chöa theå truï vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Thöùc voâ bieân xöù ñöôïc. Vì ñeå nhieáp giöõ caùi taâm luoân loaïn ñoäng bay nhaûy naày, neân phaûi coät nieäm chuyeân chuù suy nghó veà töôùng cuûa Thöùc voâ bieân xöù. Phaûi suy nghó töôùng naày moät caùch sieâng naêng maïnh meõ, cho ñeán khi naøo khieán ñöôïc taâm lieân tuïc an truï laâu daøi. Do gia haïnh ñoù neân môùi nhaäp ñöôïc vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Thöùc voâ bieân xöù. Cöù maõi sieâng naêng reøn luyeän tu taäp raát nhieàu laàn gia haïnh ñoù, xong roài laïi tieán tu caùi ñònh phöông tieän naày, laø ñoái vôùi gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo maø phaûi nhieàu phen reøn luyeän tu taäp vaø laøm nhieàu vieäc. Khi ñaõ tu taäp reøn luyeän nhieàu laàn gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo thì taâm lieàn an truï, truï vaøo taát caû truï, truï gaàn. Vaø luoân lieân tuïc coät taâm chuyeân chuù nghó nhôù vaøo moät caûnh, suy nghó maõi veà Thöùc voâ bieân xöù moät caùch khoâng hai, khoâng ñoåi thì lieàn coù theå chöùng nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Thöùc voâ bieân xöù. Haøng thöù naêm, laø trong caùc ñònh naày, theo thöù töï lieân tuïc ñeám daàn maõi leân thì noù ôû haøng thöù naêm. Giaûi thoaùt, laø trong caùc ñònh naày coù caùc thöù saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thieän thì ñeàu goïi laø giaûi thoaùt. Hoûi: Vöôït taát caû Thöùc voâ bieân xöù. Theá naøo laø vöôït taát caû Thöùc voâ bieân xöù? Ñaùp: Khi saép muoán nhaäp vaøo Voâ sôû höõu xöù, thì ñoái vôùi taát caû töôûng Thöùc voâ bieân xöù ñeàu coù theå sieâu vöôït caû, sieâu vöôït bình ñaúng, sieâu vöôït toät cuøng. Theá neân goïi laø sieâu vöôït taát caû Thöùc voâ bieân xöù.
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 299
Hoûi: Nhaäp voâ sôû höõu, truï ñaày ñuû vaøo Voâ sôû höõu xöù. Gia haïnh cuûa Voâ sôû höõu xöù naày noù nhö theá naøo? Xeùt haïnh quan saùt do phöông tieän naøo maø nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Voâ sôû höõu xöù? Ñaùp: Keû môùi tu nghieäp, khi môùi tu quaùn thì tröôùc heát phaûi suy nghó tö duy veà Thöùc voâ bieân xöù laø caùi chöôùng khoå thoâ. Sau ñoù môùi suy nghó tö duy veà Voâ sôû höõu xöù laø söï lìa boû söï yeân tónh tuyeät dieäu. Vì ngöôøi aáy ñaõ tö duy suy nghó nhö theá neân taâm lieàn taùn loaïn xao ñoäng, luoân bay nhaûy theo caùc töôùng khoâng theå coät nieäm nghó nhôù chuyeân chuù vaøo moät caûnh maø lieân tuïc tö duy suy nghó veà Voâ sôû höõu xöù. Vì nhö theá neân taâm ngöôøi aáy chöa theå truï vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Voâ sôû höõu xöù ñöôïc. Vì muoán nhieáp giöõ caùi taâm luoân loaïn ñoäng bay nhaûy naày neân phaûi coät nieäm chuyeân chuù suy nghó maõi veà töôùng cuûa Voâ sôû höõu xöù. Phaûi suy nghó töôùng naày moät caùch sieâng naêng maïnh meõ cho ñeán khi naøo khieán ñöôïc taâm lieân tuïc an truï laâu daøi. Do gia haïnh ñoù neân môùi nhaäp ñöôïc vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Voâ sôû höõu xöù. Cöù maõi sieâng naêng reøn luyeän tu taäp thaät nhieàu laàn gia haïnh ñoù xong roài laïi tieán tu ñònh phöông tieän naày. Nghóa laø ñoái vôùi gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo thì phaûi raát nhieàu phen reøn luyeän tu taäp vaø laøm nhieàu vieäc. Khi ñaõ reøn luyeän tu taäp nhieàu laàn gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo, thì taâm lieàn an truï, truï vaøo taát caû truï, truï gaàn. Vaø luoân lieân tuïc coät taâm chuyeân chuù vaøo moät caûnh, suy nghó maõi veà Voâ sôû höõu xöù moät caùch khoâng hai, khoâng ñoåi thì lieàn coù theå chöùng nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa Voâ sôû höõu xöù. Haøng thöù saùu, laø trong caùc ñònh naày, theo thöù töï lieân tuïc ñeám maõi leân thì noù ôû haøng thöù saùu. Giaûi thoaùt, laø trong ñònh naày coù caùc thöù saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thieän thì ñeàu goïi laø giaûi thoaùt. Hoûi: Vöôït taát caû Voâ sôû höõu xöù. Theá naøo laø vöôït taát caû Voâ sôû höõu xöù? Ñaùp: Khi saép muoán nhaäp vaøo phi töôûng phi phi töôûng xöù thì ñoái vôùi taát caû Voâ sôû höõu xöù ñeàu coù theå sieâu vöôït, sieâu vöôït bình ñaúng, sieâu vöôït toät cuøng. Theá neân goïi laø sieâu vöôït taát caû Voâ sôû höõu xöù. Nhaäp phi töôûng truï ñaày ñuû vaøo phi phi töôûng xöù. Hoûi: Gia haïnh cuûa phi töôûng phi phi töôûng xöù naày nhö theá naøo? Ngöôøi tu haïnh quan saùt do phöông tieän naøo maø nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa phi töôûng phi phi töôûng xöù? Ñaùp: Ngöôøi môùi tu nghieäp, khi môùi tu quaùn thì tröôùc heát caàn phaûi suy tö veà Voâ sôû höõu xöù laø caùi chöôùng khoå thoâ. Sau ñoù phaûi suy tö veà phi töôûng phi töôûng xöù laø söï lìa boû caùi yeân tònh tuyeät vôøi. Vì ngöôøi ñoù ñaõ tö
SOÁ 1536 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA TAÄP DÒ MOÂN TUÙC - Quyeån 18 300
duy suy nghó nhö theá, neân taâm lieàn taùn loaïn xao ñoäng, luoân bay nhaûy theo caùc töôùng khoâng theå coät nieäm chuyeân chuù nghó nhôù vaøo moät caûnh, maø lieân tuïc tö duy suy nghó maõi veà phi töôûng phi phi töôûng xöù. Vì nhö theá neân taâm ngöôøi aáy chöa theå truï vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa phi töôûng phi phi töôûng xöù ñöôïc. Vì muoán nhieáp giöõ caùi taâm loaïn ñoäng luoân bay nhaûy naày, neân phaûi luoân coät nieäm chuyeân chuù suy nghó maõi veà töôùng cuûa phi töôûng phi phi töôûng xöù. Phaûi suy nghó veà töôùng naày moät caùch sieâng naêng maïnh meõ cho ñeán khi naøo khieán ñöôïc taâm lieân tuïc an truï laâu daøi. Do gia haïnh ñoù neân môùi nhaäp ñöôïc vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa phi töôûng phi phi töôûng xöù. Cöù maõi sieâng naêng tu taäp reøn luyeän raát nhieàu laàn gia haïnh ñoù. Xong roài laïi tieán tu caùi ñònh phöông tieän naày, nghóa laø ñoái vôùi gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo thì phaûi nhieàu laàn reøn luyeän tu taäp gia haïnh daãn ñeán sinh ñaïo thì taâm lieàn an truï, truï vaøo taát caû truï, truï gaàn. Vaø luoân lieân tuïc coät taâm chuyeân chuù nghó nhôù vaøo moät caûnh, suy nghó maõi veà phi töôûng phi phi töôûng xöù moät caùch khoâng hai, khoâng ñoåi, thì lieàn coù theå chöùng nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa phi töôûng phi phi töôûng xöù... Haøng thöù baûy, nghóa laø caùc ñònh trong ñaây, theo thöù töï cöù lieân tuïc maõi leân thì noù ôû haøng thöù baûy. Giaûi thoaùt, nghóa laø trong caùc ñònh naày coù caùc thöù saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc thieän thì ñeàu goïi laø giaûi thoaùt. Hoûi: Vöôït taát caû phi töôûng phi phi töôûng xöù. Theá naøo laø vöôït taát caû Phi töôûng phi phi töôûng xöù? Ñaùp: Vì khi muoán nhaäp vaøo Töôûng thoï dieät giaûi thoaùt thì ñoái vôùi taát caû caùc töôûng phi töôûng phi phi töôûng xöù ñeàu phaûi vöôït leân, vöôït leân moät caùch bình ñaúng sieâu vöôït toät cuøng. Theá neân goïi laø vöôït taát caû phi töôûng phi phi töôûng xöù. Nhaäp vaøo töôûng thoï dieät, thaân chöùng truï ñaày ñuû. Hoûi: Gia haïnh cuûa töôûng thoï dieät giaûi thoaùt naày nhö theá naøo? Ngöôøi tu haïnh quan saùt do phöông tieän naøo maø nhaäp vaøo ñònh giaûi thoaùt cuûa töôûng thoï dieät? Ñaùp: Ngöôøi môùi tu nghieäp khi môùi tu quaùn thì ñoái vôùi taát caû haïnh khoâng mong öôùc taïo taùc, cuõng khoâng coøn muoán suy tö nghó ngôïi hieåu bieát gì caû, maø khi nhaäp vaøo ñònh thì chæ nghó: Laøm theá naøo maø khieán caùc thoï töôûng naøo chöa sinh thì taïm thôøi ñöøng sinh, caùc thoï töôûng naøo ñaõ sinh ra roài thì taïm thôøi ñöùt maát. Vì ngöôøi aáy coù öôùc muoán nhö theá neân tuøy theo öôùc nguyeän maø coù luùc coù theå khieán ñöôïc caùc thoï töôûng chöa sinh taïm thôøi khoâng sinh, nhöõng thoï töôûng naøo ñaõ sinh thì taïm thôøi ñöùt maát. Saùnh ngang vôùi teân goïi laø nhaäp ñònh giaûi thoaùt töôûng thoï dieät.
Haøng thöù taùm, nghóa laø trong caùc ñònh, theo thöù töï maø lieân tuïc ñeám daàn leân thì noù ôû haøng thöù taùm. Giaûi thoaùt, nghóa laø trong ñònh naày coù caùc thöù giaûi thoaùt, giaûi thoaùt khaùc laï, raát khaùc laï. Ñaõ, ñang vaø saép giaûi thoaùt vaø laïi neáu laáy caùc phaùp töôûng vi teá laøm nhaân thì töôûng vi teá laø haïnh baäc voâ giaùn. Do caùc töôûng coù nghóa laø khoâng hoøa hôïp chöù khoâng phaûi thuoäc nghóa khoâng thaønh töïu, neân goïi laø giaûi thoaùt. Trong ñaây noùi veà ñònh giaûi thoaùt cuûa töôûng thoï dieät, thì theá naøo laø töôûng thoï dieät? Theá naøo laø töôûng thoï dieät giaûi thoaùt? Theá naøo laø töôûng thoï dieät giaûi thoaùt ñònh? Maø noùi laø ñònh giaûi thoaùt cuûa töôûng thoï dieät? Ñaùp: Töôûng thoï dieät, nghóa laø töôûng vaø thoï dieät maát, hoaøn toaøn vaéng veû yeân laëng, neân goïi laø töôûng thoï dieät. Töôûng thoï dieät giaûi thoaùt, nghóa laø töôûng thoï dieät caùc thöù giaûi thoaùt, giaûi thoaùt khaùc laï, giaûi thoaùt raát khaùc laï, ñaõ ñang vaø seõ giaûi thoaùt, neân goïi laø töôûng thoï dieät giaûi thoaùt. Töôûng thoï dieät giaûi thoaùt ñònh, nghóa laø töôûng thoï dieät vaø töôûng thoï dieät giaûi thoaùt khoâng aån naáp saâu kín traùi nhau, maø hieän ra roõ raøng töï taïi, chính thaân mình ñöôïc chöùng ñaéc. Ñoù goïi laø töôûng thoï dieät giaûi thoaùt ñònh.