SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 175
LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM
QUYEÅN 10
Phaåm 7: THIEÂN VAÁN LUAÄN, Phaàn 3
Thieàn, Voâ löôïng, Voâ saéc, Tam-ma-ñeà, Ñònh, Boà-ñeà phaåm, Caên, Nhaäp, AÁm, Giôùi. Thieàn laø boán thieàn: Sô thieàn, nhò thieàn, tam thieàn, töù thieàn. Hoûi: Boán thieàn naøy coù bao nhieâu saéc, bao nhieâu khoâng phaûi saéc? Ñaùp: Thieàn tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng ñoù laø saéc. Coøn laïi khoâng phaûi laø saéc. Heát thaûy laø khoâng theå troâng thaáy. Heát thaûy laø khoâng ñoái. Hoûi: Thieàn coù bao nhieâu höõu laäu, bao nhieâu voâ laäu? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Thieàn hoaëc laø höõu laäu, hoaëc laø voâ laäu. Höõu laäu laø thieàn thaâu nhieáp naêm aám höõu laäu. Voâ laäu laø thieàn thaâu nhieáp naêm aám voâ laäu. Heát thaûy laø höõu vi. Neáu laø höõu laäu thì coù baùo. Neáu laø voâ laäu thì khoâng coù baùo. Heát thaûy laø töø nhaân duyeân sinh thuoäc veà ñôøi naøy. Thieàn tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø thuoäc veà saéc, coøn laïi laø thuoäc veà danh. Thieàn tieáp nhaän taâm-yù thöùc, laø thuoäc veà noäi nhaäp, coøn laïi laø thuoäc veà ngoaïi nhaäp. Heát thaûy laø trí bieát. Neáu laø höõu laäu thì ñoaïn tri bieát vaø ñoaïn. Neáu laø voâ laäu thì khoâng ñoaïn tri bieát vaø khoâng ñoaïn. Heát thaûy laø neân tu. Heát thaûy laø khoâng oâ ueá. Heát thaûy laø quaû vaø coù quaû. Heát thaûy laø khoâng thoï. Thieàn tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng laø boán ñaïi taïo, coøn laïi thì khoâng phaûi boán ñaïi taïo.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 176
Heát thaûy laø coù caùi treân noù. Thieàn neáu laø höõu laäu thì laø höõu. Neáu voâ laäu laø khoâng höõu. Thieàn tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng vaø taâm baát töông öng haønh, nhaân cuûa baát töông öng, coøn laïi laø nhaân töông öng. Phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc thieän tieáp nhaän boán thieàn. Boán thieàn cuõng tieáp nhaän phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc baát thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc voâ kyù. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc laäu. Lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän hoaëc laø khoâng phaûi thieàn, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän khoâng phaûi thieàn, laø thieàn khoâng tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. 2. Thieàn tieáp nhaän khoâng phaûi laø lónh vöïc höõu laäu, laø boán thieàn voâ laäu. 3. Lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän cuõng laø thieàn, laø boán thieàn höõu laäu. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän cuõng khoâng phaûi thieàn, laø thieàn khoâng tieáp nhaän naêm aám voâ laäu vaø voâ vi. Hoaëc laø lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän khoâng phaûi laø thieàn, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän khoâng phaûi thieàn, laø thieàn khoâng tieáp nhaän naêm aám voâ laäu vaø voâ vi. 2. Thieàn tieáp nhaän khoâng phaûi lónh vöïc voâ laäu, laø boán thieàn höõu laäu. 3. Lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän cuõng laø thieàn, laø boán thieàn voâ laäu. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän cuõng khoâng phaûi thieàn, laø thieàn khoâng tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. Heát thaûy laø quaù khöù-vò lai hay hieän taïi. Moïi thöù neáu laø höõu laäu thì thuoäc veà coõi Saéc, neáu laø voâ laäu thì khoâng heä thuoäc coõi naøo. Hoûi: Thieàn coù bao nhieâu hoïc, bao nhieâu voâ hoïc, bao nhieâu phi hoïc phi voâ hoïc? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Thieàn hoaëc laø hoïc, hoaëc laø voâ hoïc, hoaëc phi hoïc phi voâ hoïc. Hoïc laø thieàn tieáp nhaän naêm aám hoïc. Voâ hoïc laø thieàn tieáp nhaän naêm aám voâ hoïc. Phi hoïc phi voâ hoïc laø thieàn tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. Thieàn neáu laø höõu laäu thì tu ñoaïn. Neáu laø voâ laäu thì khoâng ñoaïn. Thieàn thaâu nhieáp nghieäp thaân-mieäng, vaø taâm baát töông öng haønh chöù khoâng phaûi taâm - khoâng phaûi taâm phaùp - khoâng phaûi taâm töông öng.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 177
Thieàn tieáp nhaän thoï aám-töôûng aám. Noù töông öng vôùi haønh aám, laø taâm phaùp, taâm töông öng vôùi taâm yù thöùc töùc laø taâm. Hoûi: Thieàn coù bao nhieâu taâm tuøy chuyeån khoâng töông öng vôùi thoï? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: 1. Taâm tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi thoï, laø taâm tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh vaø thoï. 2. Töông öng vôùi thoï nhöng khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån, laø taâm yù thöùc. 3. Taâm tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi thoï, laø töôûng aám, noù töông öng vôùi haønh aám. 4. Khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån cuõng khoâng töông öng vôùi thoï, laø tröø ra taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Nhö thoï; töôûng - haønh cuõng vaäy, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Ba thöù khoâng phaûi giaùc khoâng phaûi quaùn, moät caàn phaân bieät: Sô thieàn hoaëc laø giaùc tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi quaùn, coù boán tröôøng hôïp: 1. Giaùc tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi quaùn, laø giaùc tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, giaùc tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh vaø giaùc töông öng vôùi quaùn. 2. Töông öng vôùi quaùn nhöng khoâng phaûi giaùc tuøy chuyeån, laø giaùc. 3. Giaùc tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi quaùn, laø giaùc - quaùn töông öng vôùi taâm vaø taâm phaùp. 4. Khoâng phaûi giaùc tuøy chuyeån cuõng khoâng phaûi töông öng vôùi quaùn, laø tröø ra giaùc tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Hoûi: Thieàn coù bao nhieâu kieán phi kieán xöù? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: 1. Kieán khoâng phaûi kieán xöù, laø thieàn tieáp nhaän taän trí - voâ sinh trí, khoâng tieáp nhaän tueä voâ laäu. 2. Kieán xöù khoâng phaûi kieán, laø kieán khoâng tieáp nhaän boán thieàn höõu laäu. 3. Kieán cuõng laø kieán xöù, laø chaùnh kieán theá tuïc. 4. Khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi kieán xöù, laø kieán khoâng tieáp nhaän boán thieàn voâ laäu.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 178
Heát thaûy khoâng phaûi laø nhaân cuûa thaân kieán, thaân kieán cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa noù. Thieàn tieáp nhaän nghieäp nôi thaân-mieäng vaø tö, ñaây laø nghieäp nhöng khoâng phaûi nghieäp baùo. Coøn laïi laø khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi nghieäp baùo. Hoûi: Thieàn coù bao nhieâu nghieäp khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: 1. Nghieäp khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån, laø nghieäp tö. 2. Nghieäp tuøy chuyeån nhöng khoâng phaûi nghieäp, laø thoï aám - töôûng aám - thöùc aám. Tö khoâng tieáp nhaän nghieäp tuøy chuyeån nôi haønh aám. 3. Nghieäp cuõng laø nghieäp tuøy chuyeån, laø nghieäp tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng. 4. Khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån, laø tröø ra nghieäp tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Thieàn tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø saéc taïo saéc chöù khoâng phaûi saéc coù theå troâng thaáy. Ngoaøi ra thì khoâng phaûi saéc taïo saéc maø cuõng khoâng phaûi saéc coù theå troâng thaáy. Thieàn tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø saéc taïo saéc chöù khoâng phaûi saéc coù ñoái. Ngoaøi ra thì khoâng phaûi saéc taïo saéc maø cuõng khoâng phaûi saéc coù ñoái. Heát thaûy laø raát saâu xa khoù hieåu, khoù hieåu do raát saâu xa vi dieäu. Heát thaûy laø thieän cuõng laø nhaân cuûa thieän. Heát thaûy khoâng phaûi laø baát thieän, cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa baát thieän. Heát thaûy khoâng phaûi laø voâ kyù, cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa voâ kyù. Heát thaûy laø nhaân duyeân, duyeân hôïp cuõng coù nhaân. Hoûi: Thieàn coù bao nhieâu thöù ñeä khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp,? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Sô thieàn hoaëc laø thöù ñeä nhöng khoâng phaûi laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, coù ba tröôøng hôïp: 1. Thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. 2. Thöù ñeä cuõng laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp quaù khöù-hieän taïi. 3. Khoâng phaûi thöù ñeä cuõng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp,
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 179
laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. Coøn laïi laø taâm vaø taâm phaùp vò lai, vaø nghieäp nôi thaân-mieäng, taâm baát töông öng haønh. Nhö sô thieàn; thieàn thöù hai, thieàn thöù ba cuõng vaäy. Thieàn thöù tö hoaëc laø thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, coù ba tröôøng hôïp: 1. Thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai, vaø chaùnh thoï voâ töôûng, ñaõ khôûi-seõ khôûi. 2. Thöù ñeä cuõng laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp nôi quaù khöù-hieän taïi. 3. Khoâng phaûi thöù ñeä cuõng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. Coøn laïi laø taâm vaø taâm phaùp nôi vò lai. Tröø ra thöù lôùp nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh, vaø nghieäp thaân-mieäng. Thieàn tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, taâm baát töông öng haønh, laø duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp chöù khoâng phaûi coù duyeân. Ngoaøi ra thì duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp, cuõng coù duyeân. Heát thaûy laø taêng thöôïng duyeân duyeân hôïp, vaø coù taêng thöôïng. Thieàn neáu laø höõu laäu thì laø tuøy löu nhöng khoâng phaûi löu. Neáu laø voâ laäu thì khoâng phaûi löu cuõng khoâng phaûi tuøy löu. Voâ löôïng laø boán voâ löôïng: Töø, Bi, Hyû, Xaû. Hoûi: Boán voâ löôïng naøy, coù bao nhieâu saéc, bao nhieâu khoâng phaûi saéc? Ñaùp: Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, ñoù laø saéc, ngoaøi ra khoâng phaûi saéc. Heát thaûy laø khoâng theå troâng thaáy. Heát thaûy laø khoâng ñoái. Heát thaûy laø höõu laäu. Heát thaûy laø höõu vi. Heát thaûy laø höõu baùo. Heát thaûy laø töø nhaân duyeân sinh thuoäc veà ñôøi naøy. Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, ñoù laø thuoäc veà saéc. Coøn laïi laø thuoäc veà danh. Voâ löôïng tieáp nhaän taâm yù thöùc, laø thuoäc veà noäi nhaäp, coøn laïi laø thuoäc veà ngoaïi nhaäp. Heát thaûy laø trí bieát. Heát thaûy laø ñoaïn tri bieát vaø ñoaïn.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 180
Heát thaûy laø neân tu. Heát thaûy laø khoâng oâ ueá. Heát thaûy laø quaû vaø coù quaû. Heát thaûy laø coù caùi treân noù. Heát thaûy laø khoâng thoï. Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng laø boán ñaïi taïo, ngoaøi ra laø khoâng phaûi boán ñaïi taïo. Heát thaûy laø höõu. Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng vaø taâm baát töông öng haønh, nhaân khoâng töông öng, ngoaøi ra laø nhaân töông öng. Phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc thieän tieáp nhaän boán voâ löôïng. Boán voâ löôïng cuõng tieáp nhaän phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc baát thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc voâ kyù. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc laäu. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc voâ laäu. Phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän boán voâ löôïng. Boán voâ löôïng cuõng tieáp nhaän phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc höõu laäu. Heát thaûy hoaëc laø quaù khöù - vò lai hay hieän taïi. Heát thaûy ñeàu laø thieän. Heát thaûy laø thuoäc coõi Saéc. Heát thaûy laø phi hoïc phi voâ hoïc. Heát thaûy laø tu ñoaïn. Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, taâm baát töông öng haønh chöù khoâng phaûi taâm - khoâng phaûi taâm phaùp - khoâng phaûi taâm töông öng vôùi thoï aám-töôûng aám, noù töông öng vôùi haønh aám. Taâm phaùp vaø taâm töông öng vôùi taâm yù thöùc töùc laø taâm. Hoûi: Voâ löôïng coù bao nhieâu taâm tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi thoï? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Töø, hoaëc laø taâm tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi thoï, coù boán tröôøng hôïp: 1. Taâm tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi thoï, laø taâm tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh vaø thoï. 2. Töông öng vôùi thoï nhöng khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån, laø taâm yù thöùc. 3. Taâm tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi thoï laø töôûng aám, noù töông öng vôùi haønh aám. 4. Khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån cuõng khoâng töông öng vôùi thoï, laø tröø ra taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 181
töông öng haønh. Nhö Töø - Bi - Hyû - Xaû cuõng vaäy. Nhö thoï - töôûng - haønh cuõng vaäy, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Hoûi: Voâ löôïng coù bao nhieâu giaùc tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi quaùn? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Taâm Töø, hoaëc tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi quaùn, coù boán tröôøng hôïp: 1. Giaùc tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi quaùn, laø giaùc tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, giaùc tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh vaø giaùc töông öng vôùi quaùn. 2. Töông öng vôùi quaùn nhöng khoâng phaûi giaùc tuøy chuyeån, laø giaùc. Hoaëc laø giaùc khoâng töông öng vôùi quaùn maø töông öng vôùi taâm vaø taâm phaùp. 3. Giaùc tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi quaùn, laø giaùc - quaùn töông öng vôùi taâm vaø taâm phaùp. 4. Khoâng phaûi giaùc tuøy chuyeån cuõng khoâng phaûi töông öng vôùi quaùn, laø tröø ra giaùc tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, coøn laïi laø nghieäp thaân-mieäng. Tröø ra giaùc tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh, vaø giaùc khoâng töông öng vôùi quaùn, vaø khoâng phaûi giaùc-quaùn töông öng vôùi taâm vaø taâm phaùp. Nhö Töø - Bi - Xaû cuõng vaäy. Hyû, hoaëc laø giaùc tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi quaùn, coù boán tröôøng hôïp: 1. Giaùc tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi quaùn, laø giaùc tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, giaùc tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, vaø giaùc töông öng vôùi quaùn. 2. Töông öng vôùi quaùn nhöng khoâng phaûi laø giaùc tuøy chuyeån, laø giaùc. 3. Giaùc tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi quaùn, laø giaùc-quaùn töông öng vôùi taâm vaø taâm phaùp. 4. Khoâng phaûi giaùc tuøy chuyeån cuõng khoâng phaûi töông öng vôùi quaùn, laø tröø ra giaùc tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, coøn laïi laø nghieäp thaân-mieäng. Tröø ra giaùc tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh, vaø khoâng phaûi giaùc-quaùn töông öng vôùi taâm vaø taâm phaùp. Voâ löôïng hoaëc laø kieán cuõng laø kieán xöù, hoaëc laø kieán xöù khoâng phaûi kieán. Kieán cuõng laø kieán xöù laø chaùnh kieán theá tuïc. Coøn laïi laø kieán
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 182
xöù khoâng phaûi kieán. Heát thaûy khoâng phaûi laø nhaân cuûa thaân kieán. Thaân kieán cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa noù. Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng vaø tö, laø nghieäp nhöng khoâng phaûi nghieäp baùo. Ngoaøi ra thì khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi nghieäp baùo. Hoûi: Voâ löôïng coù bao nhieâu nghieäp khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: 1. Nghieäp chöù khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån, laø nghieäp tö. 2. Nghieäp tuøy chuyeån chöù khoâng phaûi nghieäp, laø thoï aám - töôûng aám - thöùc aám. Tö khoâng tieáp nhaän nghieäp tuøy chuyeån nôi haønh aám. 3. Nghieäp cuõng laø nghieäp tuøy chuyeån, laø nghieäp tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng. 4. Khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån, laø tröø ra nghieäp tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø saéc taïo saéc chöù khoâng phaûi saéc coù theå troâng thaáy. Coøn laïi laø khoâng phaûi saéc taïo saéc maø cuõng laø saéc khoâng theå troâng thaáy. Voâ löông tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø saéc taïo saéc chöù khoâng phaûi saéc coù ñoái. Heát thaûy laø raát saâu xa, khoù hieåu. Khoù hieåu do raát saâu xa, vi dieäu. Heát thaûy laø thieän cuõng laø nhaân cuûa thieän. Heát thaûy khoâng phaûi baát thieän, cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa baát thieän. Heát thaûy khoâng phaûi voâ kyù, cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa voâ kyù. Heát thaûy laø nhaân duyeân, duyeân hôïp, cuõng coù nhaân. Hoûi: Voâ löôïng coù bao nhieâu thöù ñeä khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp,? Ñaùp: Coù ba tröôøng hôïp: 1. Thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. 2. Thöù ñeä cuõng laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp nôi quaù khöù - hieän taïi. 3. Khoâng phaûi thöù ñeä cuõng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. Coøn laïi laø taâm vaø taâm phaùp ôû vò lai, laø nghieäp thaân-mieäng, taâm baát töông öng
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 183
haønh. Voâ löôïng tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, taâm baát töông öng haønh, duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp chöù khoâng phaûi coù duyeân. Coøn laïi laø duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp, cuõng coù duyeân. Heát thaûy laø taêng thöôïng duyeân duyeân hôïp, vaø coù taêng thöôïng. Heát thaûy laø tuøy löu chöù khoâng phaûi löu. Voâ saéc laø boán voâ saéc: Khoâng nhaäp xöù, Thöùc nhaäp xöù, Voâ sôû höõu nhaäp xöù, Phi töôûng phi phi töôûng nhaäp xöù. Hoûi: Boán voâ saéc coù bao nhieâu saéc, bao nhieâu khoâng phaûi saéc? Ñaùp: Heát thaûy laø khoâng phaûi saéc. Heát thaûy laø khoâng theå troâng thaáy. Heát thaûy laø khoâng ñoái. Moät höõu laäu, ba caàn phaân bieät: Khoâng xöù hoaëc laø höõu laäu, hoaëc laø voâ laäu. Höõu laäu laø sao? Laø Khoâng xöù tieáp nhaän boán aám höõu laäu. Voâ laäu laø sao? Laø Khoâng xöù tieáp nhaän boán aám voâ laäu. Nhö Khoâng xöù - Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù cuõng vaäy. Heát thaûy laø höõu vi. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu höõu baùo, bao nhieâu voâ baùo? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät. Khoâng xöù hoaëc laø höõu baùo, hoaëc laø voâ baùo. Höõu baùo laø sao? Laø Khoâng xöù höõu laäu thieän. Voâ baùo laø sao? Laø Khoâng xöù voâ laäu vaø voâ kyù. Nhö Khoâng xöù; Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù cuõng vaäy. Phi töôûng phi phi töôûng xöù hoaëc laø höõu baùo, hoaëc laø voâ baùo. Höõu baùo laø sao? Laø Phi töôûng phi phi töôûng xöù thieän. Voâ baùo laø sao? Laø Phi töôûng phi phi töôûng xöù voâ kyù. Heát thaûy laø töø nhaân duyeân sinh thuoäc coõi ñôøi naøy. Heát thaûy laø thuoäc veà danh. Voâ saéc tieáp nhaän taâm-yù-thöùc laø thuoäc veà noäi nhaäp, coøn laïi laø thuoäc veà ngoaïi nhaäp. Heát thaûy laø trí bieát. Moät thöù laø ñoaïn tri bieát vaø ñoaïn. Ba caàn phaân bieät: Ba neáu laø höõu laäu thì ñoaïn tri bieát vaø ñoaïn. Neáu laø voâ laäu thì khoâng ñoaïn tri bieát vaø khoâng ñoaïn. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu laø neân tu, bao nhieâu laø khoâng neân tu? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Khoâng xöù hoaëc neân tu, hoaëc khoâng neân tu. Neân tu laø sao? Laø Khoâng xöù thieän. Khoâng neân tu laø sao? Laø Khoâng xöù voâ kyù. Nhö Khoâng xöù; Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù - Phi töôûng phi phi töôûng xöù cuõng nhö vaäy.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 184
Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu oâ ueá, bao nhieâu khoâng oâ ueá? Ñaùp: Heát thaûy caàn phaân bieät. Voâ saéc hoaëc laø oâ ueá, hoaëc laø khoâng oâ ueá. OÂ ueá laø sao? Laø chìm maát. Khoâng oâ ueá laø sao? Laø khoâng chìm maát. Heát thaûy laø quaû vaø coù quaû. Heát thaûy laø khoâng thoï. Heát thaûy khoâng phaûi laø boán ñaïi taïo. Heát thaûy laø coù caùi treân noù. Moät thöù laø höõu, ba caàn phaân bieät: Ba neáu laø höõu laäu thì laø höõu. Neáu voâ laäu thì khoâng phaûi laø höõu. Voâ saéc tieáp nhaän taâm baát töông öng haønh, laø nhaân baát töông öng, coøn laïi laø nhaân töông öng. Hoaëc lónh vöïc thieän tieáp nhaän chöù khoâng phaûi laø voâ saéc, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc thieän tieáp nhaän khoâng phaûi laø voâ saéc, laø saéc aám thieän. Voâ saéc khoâng tieáp nhaän boán aám thieän vaø soá dieät. 2. Voâ saéc tieáp nhaän maø khoâng phaûi lónh vöïc thieän, laø boán voâ saéc voâ kyù. 3. Lónh vöïc thieän tieáp nhaän maø cuõng laø voâ saéc, laø boán voâ saéc thieän. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc thieän tieáp nhaän maø cuõng khoâng phaûi voâ saéc, laø naêm aáùm baát thieän, saéc aám voâ kyù. Voâ saéc khoâng tieáp nhaän boán aám voâ kyù vaø hö khoâng phi soá dieät. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc baát thieän. Hoaëc lónh vöïc voâ kyù tieáp nhaän khoâng phaûi laø voâ saéc, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc voâ kyù tieáp nhaän khoâng phaûi voâ saéc, laø saéc aám voâ kyù. Voâ saéc khoâng tieáp nhaän boán aám voâ kyù, hö khoâng- phi soá dieät. 2. Voâ saéc tieáp nhaän khoâng phaûi voâ kyù, laø boán voâ saéc thieän. 3. Lónh vöïc voâ kyù tieáp nhaän cuõng laø voâ saéc, laø boán voâ saéc voâ kyù. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc voâ kyù tieáp nhaän cuõng khoâng phaûi voâ saéc, laø naêm aám thieän vaø soá dieät. Hoaëc lónh vöïc laäu tieáp nhaän khoâng phaûi voâ saéc, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc laäu tieáp nhaän khoâng phaûi voâ saéc, laø lónh vöïc moät laäu vaø phaàn ít cuûa lónh vöïc hai laäu. 2. Voâ saéc tieáp nhaän khoâng phaûi lónh vöïc laäu, laø lónh vöïc laäu khoâng tieáp nhaän boán voâ saéc.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 185
3. Lónh vöïc laäu tieáp nhaän cuõng laø voâ saéc, laø phaàn ít cuûa lónh vöïc hai laäu. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc laäu tieáp nhaän cuõng khoâng phaûi voâ saéc, laø saéc aám. Lónh vöïc laäu khoâng tieáp nhaän boán aám vaø voâ vi. Hoaëc laø lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän khoâng phaûi laø voâ saéc, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän khoâng phaûi voâ saéc, laø saéc aám höõu laäu. Voâ saéc khoâng tieáp nhaän boán aám höõu laäu. 2. Voâ saéc tieáp nhaän khoâng phaûi lónh vöïc höõu laäu, laø phaàn ít cuûa ba voâ saéc. 3. Lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän cuõng laø voâ saéc, laø moät voâ saéc vaø phaàn ít cuûa ba voâ saéc. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän cuõng khoâng phaûi voâ saéc, laø saéc aám voâ laäu. Voâ saéc khoâng tieáp nhaän boán aám voâ laäu vaø voâ vi. Hoaëc lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän khoâng phaûi voâ saéc, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän khoâng phaûi voâ saéc, laø saéc aám voâ laäu. Voâ saéc khoâng tieáp nhaän boán aám voâ laäu, vaø voâ vi. 2. Voâ saéc tieáp nhaän khoâng phaûi lónh vöïc voâ laäu, laø moät voâ saéc vaø phaàn ít cuûa ba voâ saéc. 3. Lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän cuõng laø voâ saéc, laø phaàn ít cuûa ba voâ saéc. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän cuõng khoâng phaûi voâ saéc, laø saéc aám höõu laäu, vaø voâ saéc khoâng tieáp nhaän boán aám höõu laäu, taát caû quaù khöù-vò lai hay hieän taïi. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu thieän, bao nhieâu voâ kyù? Ñaùp: Heát thaûy caàn phaân bieät. Voâ saéc hoaëc laø thieän hoaëc laø voâ kyù. Thieän laø voâ saéc tieáp nhaän boán aám thieän. Voâ kyù laø voâ saéc tieáp nhaän boán aám voâ kyù. Moät thuoäc vaøo voâ saéc, ba caàn phaân bieät: Ba neáu laø höõu laäu thì thuoäc voâ saéc. Neáu laø voâ laäu thì khoâng leä thuoäc. Moät phi hoïc phi voâ hoïc, ba caàn phaân bieät: Khoâng xöù hoaëc laø hoïc, hoaëc laø voâ hoïc, hoaëc laø phi hoïc phi voâ hoïc. Hoïc laø Khoâng xöù tieáp nhaän boán aám hoïc. Voâ hoïc laø Khoâng xöù tieáp nhaän boán aám voâ hoïc. Phi hoïc phi voâ hoïc laø Khoâng xöù tieáp nhaän boán aám höõu laäu. Nhö Khoâng xöù - Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù cuõng vaäy. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu kieán ñoaïn, bao nhieâu tu ñoaïn, bao nhieâu baát ñoaïn?
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 186
Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät. Khoâng xöù hoaëc laø kieán ñoaïn, hoaëc laø tu ñoaïn, hoaëc khoâng ñoaïn. Kieán ñoaïn laø Khoâng xöù ñoaïn maõi khoâng giaùn ñoaïn nhö ngöôøi tuøy tín haønh, tuøy phaùp haønh. Ñoaïn nhöõng gì? Laø kieán ñaïo ñoaïn tröø ra hai möôi taùm söû, töông öng vôùi Khoâng xöù, khôûi taâm baát töông öng haønh. Tu ñoaïn laø Khoâng xöù hoïc thaáy daáu ñaïo tu ñoaïn. Ñoaïn nhöõng gì? Laø tu ñaïo ñoaïn tröø ra ba söû, chuùng töông öng vôùi Khoâng xöù, khôûi taâm baát töông öng haønh, vaø Khoâng xöù höõu laäu khoâng oâ ueá. Khoâng ñoaïn laø Khoâng xöù voâ laäu. Nhö Khoâng xöù - Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù cuõng vaäy. Phi töôûng phi phi töôûng xöù hoaëc laø kieán ñoaïn, hoaëc laø tu ñoaïn. Kieán ñoaïn laø Phi töôûng phi phi töôûng xöù ñoaïn tröø ra khoâng giaùn ñoaïn nhö ngöôøøi tuøy tín haønh, tuøy phaùp haønh. Ñoaïn nhöõng gì? Laø kieán ñaïo ñoaïn tröø ra hai möôi taùm söû, chuùng töông öng vôùi Phi töôûng phi phi töôûng xöù, khôûi taâm baát töông öng haønh. Tu ñoaïn laø Phi töôûng phi phi töôûng xöù khi hoïc thaáy daáu veát ñaïo tu ñoaïn. Ñoaïn tröø ra caùi gì? Laø tu ñaïo ñoaïn tröø ra ba söû, chuùng töông öng vôùi Phi töôûng phi phi töôûng xöù, khôûi taâm baát töông öng haønh, vaø Phi töôûng phi phi töôûng xöù höõu laäu khoâng oâ ueá. Voâ saéc tieáp nhaän taâm baát töông öng haønh chöù khoâng phaûi taâm- khoâng phaûi taâm phaùp khoâng phaûi taâm töông öng vôùi thoï aám-töôûng aám, töông öng vôùi haønh aám. Taâm-taâm phaùp töông öng vôùi taâm-yù-thöùc, töùc laø taâm. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu taâm tuøy chuyeån khoâng töông öng vôùi thoï? Ñaùp: Coù boán tröôøng hôïp: 1. Taâm tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi thoï, laø taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh vaø thoï. 2. Töông öng vôùi thoï nhöng khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån, laø taâm - yù - thöùc. 3. Taâm tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi thoï, laø töôûng aám, noù töông öng vôùi haønh aám. 4. Chaúng phaûi taâm tuøy chuyeån maø cuõng khoâng töông öng vôùi thoï, laø tröø ra taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Nhö thoï; töôûng- haønh cuõng vaäy, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Heát thaûy khoâng phaûi laø giaùc tuøy chuyeån khoâng phaûi laø töông öng vôùi quaùn.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 187
Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu kieán khoâng phaûi laø kieán xöù? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Khoâng xöù hoaëc laø kieán khoâng phaûi laø kieán xöù, coù boán tröôøng hôïp: 1. Kieán khoâng phaûi kieán xöù, laø Khoâng xöù tieáp nhaän taän trí - voâ sinh trí, khoâng tieáp nhaän tueä voâ laäu. 2. Kieán xöù khoâng phaûi kieán, laø kieán khoâng tieáp nhaän Khoâng xöù höõu laäu. 3. Kieán cuõng laø kieán xöù, laø naêm kieán thuoäc chaùnh kieán theá tuïc. 4. Khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi kieán xöù, laø kieán khoâng tieáp nhaän Khoâng xöù voâ laäu. Nhö Khoâng xöù - Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù cuõng vaäy. Phi töôûng phi phi töôûng xöù, hoaëc kieán cuõng laø kieán xöù, hoaëc kieán xöù khoâng phaûi laø kieán. Kieán cuõng laø kieán xöù, laø naêm kieán thuoäc chaùnh kieán theá tuïc. Coøn laïi laø kieán xöù chöù khoâng phaûi laø kieán. Boán Voâ saéc coù bao nhieâu nhaân cuûa thaân kieán, noùi roäng nhö khoå taäp ñeá. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu nghieäp khoâng phaûi laø nghieäp baùo? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Khoâng xöù, hoaëc laø nghieäp maø khoâng phaûi laø nghieäp baùo, coù boán tröôøng hôïp: 1. Nghieäp khoâng phaûi nghieäp baùo, laø baùo khoâng tieáp nhaän nghieäp tö. 2. Nghieäp baùo khoâng phaûi nghieäp, laø tö khoâng tieáp nhaän baùo sinh nôi Khoâng xöù. 3. Nghieäp cuõng laø nghieäp baùo, laø baùo sinh nôi nghieäp tö. 4. Khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi nghieäp baùo, laø tröø ra nghieäp vaø nghieäp baùo nôi Khoâng xöù, coøn laïi laø Khoâng xöù. Nhö Khoâng xöù, cho ñeán Phi töôûng phi phi töôûng xöù cuõng vaäy. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu nghieäp khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån? Ñaùp: Coù ba tröôøng hôïp: 1. Nghieäp khoâng phaûi laø nghieäp tuøy chuyeån, laø nghieäp tö. 2. Nghieäp tuøy chuyeån khoâng phaûi laø nghieäp, laø thoï aám-töôûng aám- thöùc aám. Tö khoâng tieáp nhaän nghieäp tuøy chuyeån nôi haønh aám. 3. Khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi laø nghieäp tuøy chuyeån, laø tröø ra nghieäp tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Heát thaûy khoâng phaûi laø saéc taïo saéc, laø saéc khoâng theå troâng thaáy. Heát thaûy khoâng phaûi laø saéc taïo saéc, laø saéc chaúng phaûi coù ñoái.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 188
Heát thaûy laø raát saâu xa khoù hieåu. Khoù hieåu do raát saâu xa vi dieäu. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu nhaân thieän maø khoâng phaûi thieän? Ñaùp: Coù ba tröôøng hôïp: 1. Nhaân thieän nhöng khoâng phaûi thieän, laø baùo sinh thieän nôi boán voâ saéc. 2. Thieän cuõng laø nhaân thieän, laø boán voâ saéc thieän. 3. Khoâng phaûi thieän cuõng khoâng phaûi laø nhaân thieän, laø tröø ra baùo sinh thieän nôi boán voâ saéc. Coøn laïi laø boán voâ saéc voâ kyù. Heát thaûy khoâng phaûi laø baát thieän maø cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa baát thieän. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu voâ kyù khoâng phaûi laø nhaân cuûa voâ kyù? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Voâ saéc hoaëc laø voâ kyù cuõng laø nhaân voâ kyù, hoaëc laø khoâng phaûi voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi laø nhaân voâ kyù. Voâ kyù cuõng laø nhaân voâ kyù, laø boán voâ saéc voâ kyù. Khoâng phaûi voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi laø nhaân voâ kyù, laø boán voâ saéc thieän. Heát thaûy laø nhaân duyeân duyeân hôïp, vaø coù nhaân. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu thöù ñeä maø khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp,? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Khoâng xöù hoaëc laø thöù ñeä chöù khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, coù ba tröôøng hôïp: 1. Thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp nôi Khoâng xöù seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai, laø taâm vaø taâm phaùp cuûa Khoâng xöù nôi maïng soáng toái haäu cuûa A-la-haùn ôû quaù khöù- hieän taïi. 2. Thöù ñeä cuõng laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp cuûa Khoâng xöù nôi maïng soáng toái haäu cuûa A-la-haùn ôû quaù khöù-hieän taïi. Coøn laïi laø taâm vaø taâm phaùp cuûa Khoâng xöù nôi quaù khöù hieän taïi. 3. Khoâng phaûi thöù ñeä cuõng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp cuûa Khoâng xöù seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. Coøn laïi laø taâm vaø taâm phaùp cuûa Khoâng xöù ôû vò lai vaø taâm baát töông öng haønh. Nhö Khoâng xöù; Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù cuõng vaäy. Phi töôûng phi phi töôûng xöùù, hoaëc laø thöù ñeä chöù khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, coù ba tröôøng hôïp: 1. Thöù ñeä chöù khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai,
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 189
laø taâm vaø taâm phaùp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng nôi ñôøi soáng toái haäu cuûa A-la-haùn, vaø chaùnh thoï dieät taän, ñaõ khôûi-seõ khôûi. 2. Thöù ñeä cuõng laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp,, laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù nôi ñôøi soáng toái haäu cuûa A-la-haùn, coøn laïi laø Phi töôûng phi phi töôûng nôi quaù khöù-hieän taïi. 3. Khoâng phaûi thöù ñeä cuõng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. Coøn laïi laø taâm vaø taâm phaùp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù ôû vò lai. Tröø ra thöù lôùp nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Voâ saéc khoâng tieáp nhaän taâm baát töông öng haønh, duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp, khoâng phaûi coù duyeân, coøn laïi laø duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp, vaø coù duyeân. Heát thaûy laø taêng thöôïng duyeân duyeân hôïp, vaø coù taêng thöôïng. Hoûi: Voâ saéc coù bao nhieâu löu, bao nhieâu tuøy löu? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Khoâng xöù hoaëc laø tuøy löu chöù khoâng phaûi löu, coù ba tröôøng hôïp: 1. Tuøy löu khoâng phaûi löu, laø tröø ra löu coøn laïi Khoâng xöù höõu laäu. 2. Löu cuõng tuøy löu, laø phaàn ít cuûa ba löu. 3. Khoâng phaûi löu cuõng khoâng phaûi tuøy löu, laø Khoâng xöù voâ laäu. Nhö Khoâng xöù - Thöùc xöù - Voâ sôû höõu xöù cuõng vaäy. Phi töôûng phi phi töôûng xöùù, hoaëc laø löu maø cuõng laø tuøy löu, hoaëc laø tuøy löu chöù khoâng phaûi löu. Löu cuõng tuøy löu, laø phaàn ít cuûa ba löu, ñaây laø löu maø cuõng tuøy löu. Coøn laïi laø tuøy löu chöù khoâng phaûi löu. Tam-ma-ñeà, Ñònh: Laø boán Tam-muoäi tu. Coù Tam-muoäi tu,, quaûng tu taäp truï hieän phaùp laïc chuyeån. Coù Tam-muoäi tu, quaûng tu taäp tri kieán chuyeån. Coù Tam-muoäi tu, quaûng tu taäp tueä phaân bieät chuyeån. Coù Tam- muoäi tu, quaûng tu taäp laäu taän chuyeån. Hoûi: Boán Tam-muoäi tu, naøy coù bao nhieâu saéc, bao nhieâu khoâng phaûi saéc? Ñaùp: Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng laø saéc, coøn laïi laø khoâng phaûi saéc. Heát thaûy laø khoâng theå troâng thaáy. Heát thaûy laø khoâng ñoái. Moät höõu laäu, moät voâ laäu, hai caàn phaân bieät: Truï hieän phaùp laïc tam- muoäi tu, hoaëc laø höõu laäu, hoaëc laø voâ laäu. Höõu laäu laø Truï hieän phaùp laïc tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. Voâ laäu laø Truï hieän phaùp laïc tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám voâ laäu. Tueä phaân bieät tam-muoäi tu, hoaëc laø höõu laäu, hoaëc laø voâ laäu. Höõu
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 190
laäu laø Tueä phaân bieät tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. Voâ laäu laø Tueä phaân bieät tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám voâ laäu. Heát thaûy laø höõu vi. Moät höõu baùo, moät voâ baùo, hai caàn phaân bieät: Hai neáu laø höõu laäu thì coù baùo, neáu laø voâ laäu thì khoâng coù baùo. Heát thaûy laø töø nhaân duyeân sinh thuoäc coõi ñôøi naøy. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng laø thuoäc veà saéc, coøn laïi laø thuoäc veà danh. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän taâm - yù - thöùc, laø tieáp nhaän noäi nhaäp, coøn laïi laø ngoaïi nhaäp. Heát thaûy laø trí bieát. Heát thaûy laø ñoaïn tri bieát vaø ñoaïn. Moät khoâng phaûi ñoaïn tri bieát vaø khoâng ñoaïn, hai caàn phaân bieät: Hai neáu höõu laäu thì ñoaïn tri bieát vaø ñoaïn. Neáu voâ laäu thì khoâng ñoaïn tri bieát vaø khoâng ñoaïn. Heát thaûy laø phaûi tu. Heát thaûy laø khoâng oâ ueá. Heát thaûy laø quaû vaø coù quaû. Heát thaûy laø khoâng thoï. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø boán ñaïi taïo, coøn laïi laø khoâng phaûi boán ñaïi taïo. Heát thaûy laø coù caùi treân noù. Moät laø coù, moät khoâng phaûi coù, hai caàn phaân bieät: Neáu laø höõu laäu thì coù, neáu laø voâ laäu thì khoâng phaûi laø coù. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng vaø taâm baát töông öng haønh, laø nhaân khoâng töông öng, coøn laïi laø nhaân töông öng. Phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc thieän tieáp nhaän boán Tam-muoäi tu,. Boán Tam-muoäi tu, cuõng tieáp nhaän phaàn ít cuûa naêm lónh vöïc thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc baát thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc voâ kyù. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc laäu. Hoaëc lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän khoâng phaûi laø Tam-muoäi tu, coù boán tröôøng hôïp: 1. Lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän khoâng phaûi laø Tam-muoäi tu, laø Tam- muoäi tu, khoâng tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. 2. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän khoâng phaûi lónh vöïc höõu laäu, laø moät Tam-muoäi tu, vaø phaàn ít cuûa hai Tam-muoäi tu. 3. Lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän cuõng laø Tam-muoäi tu, laø moät Tam- muoäi tu, vaø phaàn ít cuûa hai Tam-muoäi tu. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc höõu laäu tieáp nhaän maø cuõng khoâng phaûi Tam-muoäi tu, laø hö khoâng vaø soá dieät - phi soá dieät. Hoaëc lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän khoâng phaûi Tam-muoäi tu, coù boán tröôøng hôïp:
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 191
1. Lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän khoâng phaûi Tam-muoäi tu, laø hö khoâng vaø soá dieät phi soá dieät. 2. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän khoâng phaûi lónh vöïc voâ laäu, laø moät Tam- muoäi tu, vaø phaàn ít cuûa hai Tam-muoäi tu. 3. Lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän cuõng laø Tam-muoäi tu, laø moät Tam- muoäi tu, vaø phaàn ít cuûa hai Tam-muoäi tu. 4. Khoâng phaûi lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän maø cuõng khoâng phaûi Tam- muoäi tu, laø Tam-muoäi tu, khoâng tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. Heát thaûy hoaëc quaù khöù-vò lai hay hieän taïi taát caû ñeàu laø thieän. Moät thöù thuoäc coõi Saéc, moät thöù khoâng leä thuoäc, hai caàn phaân bieät: Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, neáu laø höõu laäu thì thuoäc coõi Saéc; neáu laø voâ laäu thì khoâng thuoäc vaøo ñaâu. Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, hoaëc thuoäc coõi Duïc, hoaëc thuoäc coõi Saéc, hoaëc thuoäc coõi Voâ saéc, hoaëc khoâng thuoäc vaøo ñaâu. Thuoäc coõi Duïc laø sao? Laø Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám thuoäc coõi Duïc. Thuoäc coõi Saéc laø sao? Laø Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, tieáp nhaän boán aám thuoäc coõi Saéc. Thuoäc coõi Voâ saéc laø sao? Laø Tueä phaân bieät Tam- muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám thuoäc coõi Voâ saéc. Khoâng thuoäc vaøo ñaâu laø sao? Laø Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám voâ laäu. Moät thöù laø voâ hoïc, moät thöù laø phi hoïc phi voâ hoïc, hai caàn phaân bieät: Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, hoaëc laø hoïc, hoaëc laø voâ hoïc, hoaëc laø phi hoïc phi voâ hoïc. Hoïc laø Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám hoïc. Voâ hoïc laø Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám voâ hoïc. Phi hoïc phi voâ hoïc laø Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, hoaëc laø hoïc, hoaëc laø voâ hoïc, hoaëc laø phi hoïc phi voâ hoïc. Hoïc laø Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám hoïc. Voâ hoïc laø Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám voâ hoïc. Phi hoïc phi voâ hoïc laø Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, tieáp nhaän naêm aám höõu laäu. Moät tu ñoaïn, moät khoâng ñoaïn, hai caàn phaân bieät: Hai neáu laø höõu laäu thì tu ñoaïn, neáu laø voâ laäu thì khoâng ñoaïn. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng vaø taâm baát töông öng haønh, chöù khoâng phaûi taâm - khoâng phaûi taâm phaùp - khoâng phaûi taâm töông öng. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän thoï aám-töôûng aám, töông öng vôùi haønh aám. Taâm phaùp vaø taâm töông öng vôùi taâm yù thöùc, töùc laø taâm. Hoûi: Tam-muoäi tu, coù bao nhieâu taâm tuøy chuyeån khoâng töông öng
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 192
vôùi thoï? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, hoaëc laø taâm tuøy chuyeån töông öng vôùi thoï, coù boán tröôøng hôïp: 1. Taâm tuøy chuyeån khoâng töông öng vôùi thoï, laø taâm tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh vaø thoï. 2. Töông öng vôùi thoï nhöng khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån, laø taâm - yù - thöùc. 3. Taâm tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi thoï, laø töôûng aám töông öng vôùi haønh aám. 4. Khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån cuõng khoâng töông öng vôùi thoï, laø tröø ra taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Nhö Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu; Tri kieán Tam-muoäi tu, Laäu taän Tam-muoäi tu, cuõng vaäy. Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu,, hoaëc laø taâm tuøy chuyeån maø khoâng töông öng vôùi thoï, coù boán tröôøng hôïp: 1. Taâm tuøy chuyeån nhöng khoâng töông öng vôùi thoï, laø taâm tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh vaø thoï. 2. Töông öng vôùi thoï nhöng khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån, laø taâm - yù - thöùc. 3. Taâm tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi thoï, laø töôûng aám töông öng vôùi haønh aám. 4. Khoâng phaûi taâm tuøy chuyeån cuõng khoâng töông öng vôùi thoï, laø tröø ra taâm tuøy chuyeån nôi nghieäp thaân-mieäng, coøn laïi laø nghieäp thaân- mieäng. Tröø ra taâm tuøy chuyeån nôi taâm baát töông öng haønh, coøn laïi laø taâm baát töông öng haønh. Nhö thoï - töôûng - haønh cuõng vaäy, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Moät thöù laø khoâng giaùc khoâng quaùn, ba caàn phaân bieät: Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, hoaëc laø giaùc tuøy chuyeån khoâng töông öng vôùi quaùn, coù boán tröôøng hôïp: Giaùc tuøy chuyeån khoâng töông öng vôùi quaùn, laø ñaõ noùi roäng ôû taâm Hyû. Tri kieán Tam-muoäi tu, cuõng nhö vaäy. Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, noùi roäng ôû taâm Töø. Hoûi: Tam-muoäi tu, coù bao nhieâu kieán khoâng phaûi kieán xöù? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, hoaëc laø kieán khoâng phaûi kieán xöù,
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 193
coù boán tröôøng hôïp: 1. Kieán khoâng phaûi kieán xöù, laø Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, tieáp nhaän taän trí - voâ sinh trí, khoâng tieáp nhaän tueä voâ laäu. 2. Kieán xöù khoâng phaûi kieán, laø kieán khoâng tieáp nhaän höõu laäu cuûa Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu. 3. Kieán cuõng laø kieán xöù, laø chaùnh kieán theá tuïc. 4. Khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi kieán xöù, laø kieán khoâng tieáp nhaän voâ laäu cuûa Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu. Tri kieán Tam-muoäi tu,, hoaëc laø kieán cuõng laø kieán xöù, hoaëc laø kieán xöù khoâng phaûi kieán. Kieán cuõng laø kieán xöù, laø Tri kieán Tam-muoäi tu, tieáp nhaän chaùnh kieán theá tuïc. Coøn laïi laø kieán xöù maø khoâng phaûi kieán. Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, hoaëc laø kieán chöù khoâng phaûi kieán xöù, coù boán tröôøng hôïp: 1. Kieán khoâng phaûi kieán xöù, laø Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, tieáp nhaän taän trí - voâ sinh trí, khoâng tieáp nhaän tueä voâ laäu. 2. Kieán xöù khoâng phaûi kieán, laø kieán khoâng tieáp nhaän Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, höõu laäu. 3. Kieán cuõng laø kieán xöù, laø chaùnh kieán theá tuïc. 4. Khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi kieán xöù, laø kieán khoâng tieáp nhaän Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, voâ laäu. Laäu taän Tam-muoäi tu, tieáp nhaän tueä, laø kieán chöù khoâng phaûi kieán xöù. Coøn laïi laø khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi kieán xöù. Heát thaûy khoâng phaûi laø nhaân cuûa thaân kieán. Thaân kieán cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa noù. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, vaø tö, ñoù laø nghieäp chöù khoâng phaûi nghieäp baùo. Coøn laïi laø khoâng phaûi nghieäp maø cuõng khoâng phaûi nghieäp baùo. Hoûi: Tam-muoäi tu, coù bao nhieâu nghieäp khoâng phaûi nghieäp tuøy chuyeån? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Truï hieän phaùp laïc Tam-muoäi tu, Tri kieán Tam-muoäi tu, Laäu taän Tam-muoäi tu, ñaõ noùi roäng thaønh boán tröôøng hôïp, nhö trong Tu-ña-la Thieàn phaân bieät. Tueä phaân bieät Tam-muoäi tu, noùi roäng thaønh boán tröôøng hôïp, nhö trong Tu-ña-la Thaùnh chuûng ñaõ phaân bieät. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø saéc taïo saéc chöù khoâng phaûi laø saéc coù theå troâng thaáy coøn laïi laø khoâng phaûi saéc taïo saéc maø cuõng khoâng phaûi laø saéc coù theå troâng thaáy. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø saéc taïo saéc chöù
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 194
khoâng phaûi laø saéc coù ñoái, coøn laïi laø khoâng phaûi saéc taïo saéc maø cuõng khoâng phaûi laø saéc coù ñoái. Heát thaûy laø raát saâu xa khoù hieåu. Khoù hieåu do raát saâu xa vi dieäu. Heát thaûy laø thieän cuõng laø nhaân cuûa thieän. Heát thaûy khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa baát thieän. Heát thaûy khoâng phaûi voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa voâ kyù. Heát thaûy laø nhaân duyeân duyeân hôïp, vaø coù nhaân. Hoûi: Tam-muoäi tu, coù bao nhieâu thöù ñeä maø khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Tam-muoäi tu, hoaëc laø thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, coù ba tröôøng hôïp: 1. Thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. 2. Thöù ñeä cuõng laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø taâm vaø taâm phaùp nôi quaù khöù-hieän taïi. 3. Khoâng phaûi thöù ñeä cuõng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø tröø ra taâm vaø taâm phaùp seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai, coøn laïi laø taâm vaø taâm phaùp vò lai vaø nghieäp thaân-mieäng, taâm baát töông öng haønh. Tam-muoäi tu, tieáp nhaän nghieäp thaân-mieäng, laø duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp chöù khoâng phaûi coù duyeân, coøn laïi laø duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp maø cuõng coù duyeân. Heát thaûy laø taêng thöôïng duyeân duyeân hôïp, vaø coù taêng thöôïng. Moät thöù laø tuøy löu chöù khoâng phaûi löu. Moät khoâng phaûi löu cuõng khoâng phaûi tuøy löu. Hai caàn phaân bieät: Hai neáu laø höõu laäu thì tuøy löu chöù khoâng phaûi löu; neáu laø voâ laäu thì khoâng phaûi löu maø cuõng khoâng phaûi tuøy löu. Boà-ñeà phaåm: Laø baûy giaùc chi. Laø nhöõng gì? Laø Nieäm giaùc chi cho ñeán Xaû giaùc chi. Hoûi: Baûy giaùc chi naøy coù bao nhieâu saéc, bao nhieâu khoâng phaûi saéc? Ñaùp: Heát thaûy khoâng phaûi laø saéc. Heát thaûy laø khoâng theå troâng thaáy. Heát thaûy laø khoâng ñoái. Heát thaûy laø voâ laäu. Heát thaûy laø höõu vi. Heát thaûy laø voâ baùo. Heát thaûy laø töø nhaân duyeân sinh thuoäc coõi ñôøi naøy. Heát thaûy laø thuoäc veà danh. Heát thaûy laø thuoäc veà ngoaïi nhaäp. Heát thaûy laø trí bieát. Heát thaûy khoâng phaûi laø ñoaïn tri bieát vaø khoâng
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 195
ñoaïn. Heát thaûy laø phaûi tu. Heát thaûy laø khoâng oâ ueá. Heát thaûy laø quaû vaø coù quaû. Heát thaûy laø khoâng thoï. Heát thaûy khoâng phaûi laø boán ñaïi taïo. Heát thaûy laø coù caùi treân noù. Heát thaûy khoâng phaûi laø höõu. Heát thaûy laø nhaân töông öng. Phaàn ít cuûa hai lónh vöïc thieän tieáp nhaän baûy giaùc chi. Baûy giaùc chi cuõng tieáp nhaän phaàn ít cuûa hai lónh vöïc thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc baát thieän. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc voâ kyù. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc laäu. Khoâng tieáp nhaän lónh vöïc höõu laäu. Phaàn ít cuûa hai lónh vöïc voâ laäu tieáp nhaän baûy giaùc chi. Baûy giaùc chi cuõng tieáp nhaän phaàn ít cuûa hai lónh vöïc voâ laäu. Heát thaûy hoaëc laø quaù khöù-vò lai hay hieän taïi. Heát thaûy ñeàu laø thieän. Heát thaûy laø khoâng thuoäc vaøo coõi naøo. Hoûi: Baûy giaùc chi coù bao nhieâu hoïc, bao nhieâu voâ hoïc, bao nhieâu phi hoïc phi voâ hoïc? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Nieäm giaùc chi hoaëc laø hoïc, hoaëc laø voâ hoïc. Hoïc laø yù hoïc tö duy töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Voâ hoïc laø yù voâ hoïc tö duy töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Nhö Nieäm giaùc chi, caùc giaùc chi khaùc cuõng vaäy. Heát thaûy laø khoâng ñoaïn. Heát thaûy laø töông öng vôùi taâm vaø taâm phaùp. Heát thaûy taâm tuøy chuyeån khoâng töông öng vôùi thoï, saùu taâm tuøy chuyeån cuõng töông öng vôùi thoï. Heát thaûy taâm tuøy chuyeån töông öng vôùi töôûng-haønh, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Hoûi: Giaùc chi coù bao nhieâu giaùc tuøy chuyeån khoâng töông öng vôùi quaùn? Ñaùp: Heát thaûy caàn phaân bieät. Nieäm giaùc chi, hoaëc laø coù giaùc coù quaùn, hoaëc laø khoâng giaùc coù quaùn, hoaëc laø khoâng giaùc khoâng quaùn. Coù giaùc coù quaùn laø gì? Laø yù coù giaùc coù quaùn tö duy töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Khoâng giaùc coù quaùn laø gì? Laø yù khoâng giaùc coù quaùn tö duy töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Khoâng giaùc khoâng quaùn laø gì? Laø yù khoâng giaùc khoâng quaùn tö duy töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Nhö Nieäm giaùc chi; Traïch phaùp - Tinh tieán -YÛ - Ñònh - Xaû giaùc chi cuõng vaäy.
SOÁ 1541 - LUAÄN CHUÙNG SÖÏ PHAÀN A TYØ ÑAØM - Quyeån 10 196
Hyû giaùc chi, hoaëc coù giaùc coù quaùn, hoaëc khoâng giaùc khoâng quaùn. Coù giaùc coù quaùn laø gì? Laø yù coù giaùc coù quaùn tö duy töông öng vôùi Hyû giaùc chi. Khoâng giaùc khoâng quaùn laø gì? Laø yù khoâng giaùc khoâng quaùn tö duy töông öng vôùi Hyû giaùc chi. Saùu thöù khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi kieán xöù, moät caàn phaân bieät: Traïch phaùp giaùc chi tieáp nhaän taän trí - voâ sinh trí, khoâng tieáp nhaän tueä voâ laäu, laø kieán khoâng phaûi kieán xöù, coøn laïi laø khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi kieán xöù. Heát thaûy khoâng phaûi laø nhaân cuûa thaân kieán. Thaân kieán cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa chuùng. Heát thaûy khoâng phaûi laø nghieäp cuõng khoâng phaûi nghieäp baùo. Heát thaûy laø nghieäp tuøy chuyeån chöù khoâng phaûi nghieäp. Heát thaûy khoâng phaûi saéc taïo saéc maø cuõng laø saéc khoâng theå thaáy. Heát thaûy khoâng phaûi saéc taïo saéc maø khoâng phaûi saéc coù ñoái. Heát thaûy raát saâu xa khoù hieåu. Khoù hieåu do raát saâu xa Heát thaûy laø thieän maø cuõng laø nhaân cuûa thieän. Heát thaûy khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa baát thieän. Heát thaûy khoâng phaûi voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi laø nhaân cuûa voâ kyù. Heát thaûy laø nhaân duyeân duyeân hôïp, cuõng coù nhaân. Hoûi: Giaùc chi coù bao nhieâu thöù ñeä khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân
hôïp,? Ñaùp: Taát caû caàn phaân bieät: Nieäm giaùc chi, hoaëc laø thöù ñeä nhöng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, coù ba tröôøng hôïp: 1. Thöù ñeä khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø Nieäm giaùc chi seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai. 2. Thöù ñeä cuõng laø thöù ñeä duyeân duyeân hôïp,, laø Nieäm giaùc chi ôû quaù khöù hieän taïi. 3. Khoâng phaûi thöù ñeä cuõng khoâng phaûi thöù ñeä duyeân duyeân hôïp, laø tröø ra Nieäm giaùc chi seõ daáy khôûi ôû hieän tieàn hoaëc vò lai, coøn laïi laø Nieäm giaùc chi ôû vò lai. Nhö Nieäm giaùc chi, nhöõng giaùc chi coøn laïi cuõng vaäy. Heát thaûy laø duyeân cuûa duyeân duyeân hôïp, cuõng coù duyeân. Heát thaûy laø taêng thöôïng duyeân duyeân hôïp, vaø coù taêng thöôïng. Heát thaûy khoâng phaûi löu maø cuõng khoâng phaûi tuøy löu.