SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15
LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC
QUYEÅN 15
Phaåm 7: BIEÄN VEÀ NGAØN CAÂU HOÛI, Phaàn 6
Baûy giaùc chi naøy: Coù bao nhieâu thöù ñoaïn döùt söï bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép v.v...? Taát caû ñeàu khoâng ñoaïn döùt söï bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép. Coù bao nhieâu thöù neân ñoaïn döùt v.v...? Taát caû ñeàu khoâng neân ñoaïn döùt. Coù bao nhieâu thöù neân tu v.v...? Taát caû ñeàu neân tu. Coù bao nhieâu thöù laø nhieãm oâ v.v...? Taát caû ñeàu khoâng nhieãm oâ. Coù bao nhieâu thöù laø quaû maø khoâng phaûi coù quaû v.v...? Taát caû ñeàu laø quaû maø cuõng laø coù quaû. Coù bao nhieâu thöù coù chaáp thoï v.v...? Taát caû ñeàu khoâng coù chaáp thoï. Coù bao nhieâu thöù do caùc ñaïi taïo neân v.v...? Taát caû ñeàu khoâng do caùc ñaïi taïo neân. Coù bao nhieâu thöù coù treân v.v...? Taát caû ñeàu coù treân. Coù bao nhieâu thöù laø coù v.v...? Taát caû ñeàu khoâng phaûi laø coù. Coù bao nhieâu thöù laø nhaân töông öng v.v...? Taát caû ñeàu laø nhaân töông öng. Baûy giaùc chi naøy: Cuøng saùu xöù thieän thaâu nhieáp nhau, thì coù phaàn ít cuûa hai xöù thieän thaâu nhieáp baûy giaùc chi, vaø baûy giaùc chi cuõng thaâu nhieáp phaàn ít cuûa hai xöù thieän. Cuøng naêm xöù baát thieän thaâu nhieáp nhau, thì chuùng khoâng thaâu nhieáp laãn nhau. Cuøng baûy xöù voâ kyù thaâu nhieáp nhau, thì chuùng khoâng thaâu nhieáp
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 501
laãn nhau. Cuøng ba xöù laäu thaâu nhieáp nhau, thì chuùng khoâng thaâu nhieáp laãn nhau. Cuøng naêm xöù höõu laäu thaâu nhieáp nhau, thì chuùng khoâng thaâu nhieáp laãn nhau. Cuøng taùm thöù voâ laäu thaâu nhieáp nhau, thì coù phaàn ít cuûa hai xöù voâ laäu thaâu nhieáp baûy giaùc chi, vaø baûy giaùc chi cuõng thaâu nhieáp phaàn ít cuûa hai xöù voâ laäu. Coù bao nhieâu thöù thuoäc quaù khöù v.v...? Taát caû hoaëc laø quaù khöù- hieän taïi hay vò lai… Coù bao nhieâu thöù laø thieän v.v...? Taát caû ñeàu laø thieän. Coù bao nhieâu thöù thuoäc coõi Duïc v.v...? Taát caû ñeàu khoâng heä thuoäc coõi naøo. Coù bao nhieâu thöù coù hoïc v.v...? Taát caû neân phaân bieät, nghóa laø Nieäm giaùc chi hoaëc hoïc, hoaëc voâ hoïc. Hoïc laø gì? Nghóa laø taùc yù hoïc töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Voâ hoïc laø gì? Töùc laø taùc yù voâ hoïc töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Saùu thöù giaùc chi kia cuõng nhö theá. Baûy giaùc chi naøy: Coù bao nhieâu thöù do kieán ñaïo maø ñoaïn v.v...? Taát caû ñeàu khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø. Coù bao nhieâu thöù khoâng phaûi laø taâm v.v...? Taát caû ñeàu laø taâm sôû cuøng taâm töông öng. Coù bao nhieâu thöù laø tuøy taâm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi thoï v.v...? Coù moät thöù laø tuøy taâm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi thoï. Coøn saùu thöù laø tuøy taâm chuyeån maø cuõng töông öng vôùi thoï. Coù bao nhieâu thöù laø tuøy taâm chuyeån maø khoâng phaûi laø töông öng vôùi töôûng-haønh v.v...? Taát caû ñeàu laø tuøy taâm chuyeån töông öng vôùi töôûng haønh, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Coù bao nhieâu thöù laø tuøy taàm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi töù v.v...? Taát caû neân phaân bieät, nghóa laø Nieäm giaùc chi hoaëc coù taàm coù töù, hoaëc khoâng coù taàm chæ coù töù, hoaëc khoâng coù taàm khoâng coù töù. Coù taàm coù töù laø gì? Nghóa laø coù taàm coù töù taùc yù töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Khoâng taàm chæ coù töù laø gì? Nghóa laø khoâng taàm chæ coù töù taùc yù töông öng vôùi Nieäm giaùc chi. Khoâng coù taàm khoâng coù töù laø gì? Nghóa laø khoâng coù taàm khoâng coù töù taùc yù töông öng vôùi Nieäm giaùc chi.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 502
Traïch phaùp, Tinh tieán, Khinh an, Ñònh, Xaû giaùc chi cuõng theá. Hyû giaùc chi hoaëc coù taàm coù töù, hoaëc khoâng coù taàm khoâng coù töù. Coù taàm coù töù laø gì? Nghóa laø coù taàm coù töù taùc yù töông öng vôùi hyû giaùc chi. Khoâng coù taàm khoâng coù töù laø gì? Nghóa laø khoâng coù taàm khoâng coù töù taùc yù töông öng vôùi hyû giaùc chi. Coù bao nhieâu thöù laø kieán maø khoâng phaûi laø kieán xöù v.v...? Coù saùu thöù khoâng phaûi kieán maø cuõng khoâng phaûi laø kieán xöù, moät thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø Traïch phaùp giaùc chi thaâu nhieáp taän trí vaø voâ sinh trí maø khoâng thaâu nhieáp tueä, laø kieán maø khoâng phaûi laø kieán xöù, coøn laïi ñeàu khoâng phaûi laø kieán cuõng khoâng phaûi laø kieán xöù. Coù bao nhieâu thöù coù thaân kieán laøm nhaân maø khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán v.v...? Taát caû ñeàu laø khoâng phaûi coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng khoâng phaûi coù nhaân cuûa thaân kieán. Coù bao nhieâu thöù laø nghieäp maø khoâng phaûi laø nghieäp cuûa dò thuïc v.v...? Taát caû ñeàu khoâng phaûi nghieäp maø cuõng khoâng phaûi laø nghieäp cuûa dò thuïc. Coù bao nhieâu thöù laø nghieäp maø khoâng phaûi laø tuøy nghieäp chuyeån v.v...? Taát caû ñeàu laø tuøy nghieäp chuyeån maø khoâng phaûi laø nghieäp. Coù bao nhieâu thöù coù saéc taïo ra maø khoâng phaûi laø coù saéc thaáy ñöôïc v.v...? Taát caû ñeàu khoâng phaûi laø saéc taïo ra maø cuõng khoâng phaûi laø saéc thaáy ñöôïc (coù thaáy). Baûy giaùc chi naøy: Coù bao nhieâu thöù laø saéc taïo ra maø khoâng phaûi laø saéc coù ñoái v.v...? Taát caû ñeàu khoâng phaûi laø saéc taïo ra maø cuõng khoâng phaûi laø saéc coù ñoái. Coù bao nhieâu thöù khoù thaáy bôûi vì raát thaâm dieäu v.v...? Taát caû ñeàu laø khoù thaáy bôûi vì raát thaâm dieäu, vì thaâm dieäu cho neân raát khoù thaáy. Coù bao nhieâu thöù thieän maø khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân v.v...? Taát caû ñeàu laø thieän maø cuõng ñeàu do thieän laøm nhaân. Coù bao nhieâu thöù laø baát thieän maø khoâng phaûi baát thieän v.v...? Taát caû ñeàu khoâng phaûi baát thieän, maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Coù bao nhieâu thöù laø voâ kyù maø khoâng phaûi do voâ kyù laøm nhaân v.v...? Taát caû ñeàu khoâng phaûi laø voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi do voâ kyù laøm nhaân. Coù bao nhieâu thöù laø nhaân duyeân maø khoâng phaûi laø coù nhaân v.v...? Taát caû ñeàu laø nhaân duyeân maø cuõng laø coù nhaân. Coù bao nhieâu thöù laø ñaúng voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân v.v...? Taát caû caàn phaân bieät: Nghóa laø Nieäm giaùc chi hoaëc laø ñaúng
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 503
voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, hoaëc laø ñaúng voâ giaùn maø cuõng laø ñaúng voâ giaùn duyeân, hoaëc khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn maø cuõng khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân. Laø ñaúng voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, nghóa laø Nieäm giaùc chi ôû vò lai maø hieän tieàn ñang khôûi leân. Laø ñaúng voâ giaùn maø cuõng laø ñaúng voâ giaùn duyeân, nghóa laø Nieäm giaùc chi ôû quaù khöù hoaëc hieän taïi. Khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn cuõng khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, nghóa laø tröø Nieäm giaùc chi ôû vò lai maø hieän tieàn ñang khôûi leân, coøn laïi caùc Nieäm giaùc chi ôû vò lai. Saùu thöù giaùc chi coøn laïi cuõng nhö theá. Coù bao nhieâu thöù laø sôû duyeân duyeân maø khoâng coù sôû duyeân v.v...? Taát caû ñeàu laø sôû duyeân duyeân maø cuõng coù sôû duyeân. Coù bao nhieâu thöù laø taêng thöôïng duyeân maø khoâng coù taêng thöôïng v.v...? Taát caû ñeàu laø taêng thöôïng duyeân maø cuõng coù taêng thöôïng. Coù bao nhieâu thöù laø boäc löu maø khoâng phaûi laø thuaän boäc löu v.v...? Taát caû khoâng phaûi laø boäc löu maø cuõng khoâng phaûi laø thuaän boäc löu. - Hai möôi hai caên: Ñoù laø nhaõn caên… cho ñeán cuï tri caên. Hai möôi hai caên naøy: Coù bao nhieâu thöù coù saéc v.v...? Coù baûy thöù coù saéc, möôøi laêm thöù khoâng coù saéc. Coù bao nhieâu thöù laø thaáy ñöôïc v.v...? Taát caû ñeàu khoâng thaáy ñöôïc. Coù bao nhieâu thöù coù ñoái v.v...? Coù baûy thöù coù ñoái, möôøi laêm thöù khoâng ñoái. Coù bao nhieâu thöù höõu laäu…? Coù möôøi thöù laø höõu laäu, ba thöù voâ laäu, chín thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc höõu laäu, hoaëc voâ laäu. Höõu laäu laø gì? Nghóa laø taùc yù höõu laäu töông öng vôùi yù caên. Voâ laäu laø gì? Nghóa laø taùc yù voâ laäu töông öng vôùi yù caên. Laïc, hyû, xaû, tín, tinh tieán, nieäm, ñònh, tueä cuõng vaäy. Coù bao nhieâu thöù laø höõu vi v.v...? Taát caû ñeàu laø höõu vi. Coù bao nhieâu thöù coù dò thuïc v.v...? Coù moät thöù laø dò thuïc, möôøi moät thöù khoâng coù dò thuïc, möôøi thöù caàn phaân bieät, nghóa laø yù caên hoaëc coù dò thuïc, hoaëc khoâng coù dò thuïc. Coù dò thuïc laø gì? Nghóa laø yù caên baát thieän vaø thieän höõu laäu. Khoâng coù dò thuïc laø gì? Laø yù caên voâ kyù vaø voâ laäu. Laïc caên, hyû caên, xaû caên cuõng nhö theá. Khoå caên hoaëc coù dò thuïc, hoaëc khoâng coù dò thuïc.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 504
Coù dò thuïc laø gì? Töùc laø khoå caên thieän- baát thieän. Khoâng coù dò thuïc laø gì? Töùc laø khoå caên voâ kyù. Coøn caùc caên tín, tinh tieán, nieäm, ñònh, tueä neáu laø höõu laäu thì coù dò thuïc, neáu voâ laäu thì khoâng coù dò thuïc. Coù bao nhieâu thöù laø duyeân sinh v.v...? Taát caû ñeàu laø duyeân sinh- nhaân sinh - thuoäc veà theá gian. Coù bao nhieâu thöù thuoäc veà saéc v.v...? Coù baûy thöù thuoäc veà saéc, möôøi laêm thöù thuoäc veà danh. Coù bao nhieâu thöù thuoäc veà noäi xöù v.v...? Coù taùm thöù thuoäc veà noäi xöù, möôøi moät thöù thuoäc veà ngoaïi xöù, ba thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø vò tri ñöông tri caên, dó tri caên, cuï tri caên thaâu nhieáp taâm -yù -thöùc thuoäc veà noäi xöù, coøn laïi ñeàu thuoäc ngoaïi xöù. Coù bao nhieâu thöù laø trí bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép v.v...? Taát caû ñeàu laø trí bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép. Hai möôi hai caên naøy: Coù bao nhieâu thöù ñoaïn döùt söï bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép v.v...? Coù möôøi thöù ñoaïn döùt söï bieát khaép, ba thöù khoâng phaûi ñoaïn döùt vaø chín thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø chín caên nhö yù … neáu laø höõu laäu thì ñoaïn döùt söï bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép, neáu voâ laäu thì khoâng phaûi ñoaïn döùt. Coù bao nhieâu thöù neân ñoaïn tröø v.v...? Coù möôøi thöù neân ñoaïn tröø, ba thöù khoâng caàn ñoaïn tröø, chín thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø chín caên neáu laø höõu laäu thì neân ñoaïn tröø, neáu voâ laäu thì khoâng caàn phaûi ñoaïn tröø. Coù bao nhieâu thöù neân tu v.v...? Coù taùm thöù neân tu, taùm thöù khoâng caàn neân tu, saùu thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc caàn neân tu, hoaëc khoâng neân tu. Neân tu laø gì? Töùc laø caùc yù caên thieän. Khoâng neân tu laø gì? Töùc laø yù caên baát thieän - voâ kyù. Laïc caên, hyû caên, khoå caên, xaû caên cuõng nhö theá. Öu caên hoaëc neân tu, hoaëc khoâng neân tu. Neân tu laø gì? Töùc laø öu caên thieän. Khoâng neân tu laø gì? Töùc laø öu caên baát thieän. Coù bao nhieâu thöù laø nhieãm oâ v.v...? Coù möôøi saùu thöù khoâng nhieãm oâ, saùu thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc nhieãm oâ, hoaëc khoâng nhieãm oâ. Nhieãm oâ laø gì? Töùc laø yù caên coù ngaên che (höõu phuù). Khoâng nhieãm oâ laø gì? Töùc laø yù caên khoâng coù ngaên che (voâ phuù). Laïc, khoå, hyû, öu, xaû caên cuõng nhö theá.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 505
Coù bao nhieâu thöù laø quaû maø khoâng phaûi laø coù quaû v.v...? Taát caû ñeàu laø quaû maø cuõng coù quaû. Coù bao nhieâu thöù coù chaáp thoï v.v...? Coù möôøi laêm thöù khoâng coù chaáp thoï, baûy thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø nhaõn caên hoaëc coù chaáp thoï, hoaëc khoâng coù chaáp thoï. Coù chaáp thoï laø gì? Nghóa laø töï theå thaâu nhieáp nhaõn caên. Khoâng coù chaáp thoï laø gì? Nghóa laø khoâng phaûi töï theå thaâu nhieáp nhaõn caên. Coøn laïi saùu saéc caên cuõng nhö vaäy. Coù bao nhieâu thöù do caùc ñaïi taïo neân v.v...? Coù baûy thöù do caùc ñaïi taïo neân, möôøi laêm thöù khoâng phaûi caùc ñaïi taïo neân. Coù bao nhieâu thöù coù treân v.v...? Taát caû ñeàu coù treân. Coù bao nhieâu thöù laø coù v.v...? Coù möôøi thöù laø coù, ba thöù laø khoâng coù, chín thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø chín caên, nhö yù… neáu laø höõu laäu thì coù, neáu voâ laäu thì khoâng phaûi coù. Coù bao nhieâu thöù laø nhaân töông öng v.v...? Coù taùm thöù laø nhaân khoâng töông öng, möôøi boán thöù laø nhaân töông öng. Hai möôi hai caên naøy: Cuøng saùu xöù thieän thaâu nhieáp nhau, coù boán tröôøng hôïp: 1. Hoaëc laø xöù thieän maø khoâng phaûi laø caên, nghóa laø Saéc uaån, töôûng uaån thieän, vaø caên khoâng thaâu nhieáp haønh uaån thieän vaø traïch dieät. 2. Hoaëc laø caên maø khoâng phaûi laø xöù thieän, nghóa laø taùm caên vaø phaàn ít cuûa saùu caên. 3. Hoaëc laø xöù thieän maø cuõng laø caên, nghóa laø taùm caên vaø phaàn ít cuûa saùu caên. 4. Hoaëc khoâng phaûi xöù thieän maø cuõng khoâng phaûi laø caên, nghóa laø saéc uaån- haønh uaån baát thieän, töôûng uaån baát thieän vaø voâ kyù, vaø caên khoâng thaâu nhieáp saéc uaån-haønh uaån, cuøng hö khoâng - phi traïch dieät. Cuøng naêm xöù baát thieän thaâu nhieáp nhau, coù boán tröôøng hôïp: 1. Hoaëc laø xöù baát thieän maø khoâng phaûi caên, laø saéc uaån - töôûng uaån - haønh uaån baát thieän. 2. Hoaëc laø caên maø khoâng phaûi laø xöù baát thieän, laø möôøi saùu caên vaø phaàn ít cuûa saùu caên. 3. Hoaëc laø xöù baát thieän maø cuõng laø caên, laø phaàn ít cuûa saùu caên. 4. Hoaëc khoâng phaûi laø xöù baát thieän maø cuõng khoâng phaûi caên, laø saéc uaån thieän, töôûng uaån thieän vaø voâ kyù, caên khoâng thaâu nhieáp caùc haønh uaån thieän -voâ kyù, vaø caên khoâng thaâu nhieáp saéc uaån voâ kyù cuøng caùc phaùp voâ vi.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 506
Cuøng baûy xöù voâ kyù thaâu nhieáp nhau, coù boán tröôøng hôïp: 1. Hoaëc laø xöù voâ kyù maø khoâng phaûi laø caên, laø töôûng uaån voâ kyù vaø caên khoâng thaâu nhieáp saéc uaån-haønh uaån voâ kyù, cuøng hö khoâng-phi traïch dieät. 2. Hoaëc laø caên maø khoâng phaûi laø xöù voâ kyù, laø chín caên vaø phaàn ít cuûa naêm caên. 3. Hoaëc laø xöù voâ kyù maø cuõng laø caên, laø taùm caên vaø phaàn ít cuûa naêm caên. 4. Hoaëc khoâng phaûi xöù voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi caên, laø saéc uaån- töôûng uaån thieän vaø baát thieän, haønh uaån baát thieän, vaø caên khoâng thaâu nhieáp haønh uaån thieän cuøng traïch dieät. Cuøng ba xöù laäu thaâu nhieáp thì chuùng khoâng thaâu nhieáp laãn nhau. Cuøng naêm xöù höõu laäu thaâu nhieáp nhau, coù boán tröôøng hôïp: 1. Hoaëc laø xöù höõu laäu maø khoâng phaûi laø caên, laø töôûng uaån höõu laäu, vaø caên khoâng thaâu nhieáp saéc uaån-haønh uaån höõu laäu. 2. Hoaëc laø caên maø khoâng phaûi laø xöù höõu laäu, nghóa laø ba caên vaø phaàn ít cuûa chín caên. 3. Hoaëc laø xöù höõu laäu maø cuõng laø caên, laø möôøi caên vaø phaàn ít cuûa chín caên. 4. Hoaëc khoâng phaûi laø xöù höõu laäu maø cuõng khoâng phaûi laø caên, laø saéc uaån- töôûng uaån voâ laäu, vaø caên khoâng thaâu nhieáp haønh uaån voâ laäu cuøng ba thöù voâ vi. Cuøng taùm xöù voâ laäu thaâu nhieáp nhau, coù boán tröôøng hôïp: 1. Hoaëc laø xöù voâ laäu maø khoâng phaûi laø caên, laø saéc uaån, töôûng uaån voâ laäu vaø caên khoâng thaâu nhieáp haønh uaån voâ laäu, cuøng ba thöù voâ vi. 2. Hoaëc laø caên maø khoâng phaûi laø xöù voâ laäu, töùc laø möôøi caên vaø phaàn ít cuûa chín caên. 3. Hoaëc laø xöù voâ laäu maø cuõng laø caên, laø ba caên vaø phaàn ít cuûa chín caên. 4. Hoaëc khoâng phaûi xöù voâ laäu maø cuõng khoâng phaûi laø caên, laø töôûng uaån höõu laäu vaø caên khoâng thaâu nhieáp saéc uaån-haønh uaån höõu laäu. Coù bao nhieâu thöù thuoäc quaù khöù v.v...? Taát caû hoaëc quaù khöù, hoaëc hieän taïi, hoaëc vò lai. Coù bao nhieâu thöù laø thieän v.v...? Coù taùm thöù thieän, taùm thöù voâ kyù, saùu thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc thieän, hoaëc baát thieän, hoaëc voâ kyù. Thieän laø gì? Töùc laø taùc yù thieän töông öng vôùi yù caên. Baát thieän laø gì? Töùc laø taùc yù baát thieän töông öng vôùi yù caên.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 507
Voâ kyù laø gì? Töùc laø taùc yù voâ kyù töông öng vôùi yù caên. Laïc caên, khoå caên, hyû caên, xaû caên cuõng nhö theá. Öu caên hoaëc thieän, hoaëc baát thieän. Thieän laø gì? Töùc laø taùc yù thieän töông öng vôùi öu caên. Baát thieän laø gì? Töùc laø taùc yù baát thieän töông öng vôùi öu caên. Coù bao nhieâu thöù thuoäc coõi Duïc v.v...? Coù boán thöù thuoäc coõi Duïc, ba thöù khoâng heä thuoäc coõi naøo, möôøi laêm thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø nhaõn caên hoaëc thuoäc coõi Duïc, hoaëc thuoäc coõi Saéc. Thuoäc coõi Duïc laø gì? Laø caùc ñaïi ôû coõi Duïc taïo neân nhaõn caên. Thuoäc coõi Saéc laø gì? Laø caùc ñaïi ôû coõi Saéc taïo neân nhaõn caên. Caùc caên nhó, tyû, thieät, thaân… cuõng nhö theá. Maïng caên hoaëc thuoäc coõi Duïc, hoaëc thuoäc coõi Saéc, hoaëc thuoäc coõi Voâ saéc. Thuoäc coõi Duïc laø gì? Laø thoï maïng ôû coõi Duïc. Thuoäc coõi Saéc laø gì? Töùc laø thoï maïng ôû coõi Saéc. Thuoäc coõi Voâ saéc laø gì? Nghóa laø thoï maïng ôû coõi Voâ saéc. YÙ caên hoaëc thuoäc coõi Duïc, hoaëc thuoäc coõi Saéc, hoaëc thuoäc coõi Voâ saéc, hoaëc khoâng heä thuoäc coõi naøo. Thuoäc coõi Duïc laø gì? Töùc laø coõi Duïc taùc yù töông öng vôùi yù caên. Thuoäc coõi Saéc laø gì? Töùc laø coõi Saéc taùc yù töông öng vôùi yù caên. Thuoäc coõi Voâ saéc laø gì? Töùc laø coõi Voâ saéc taùc yù töông öng vôùi yù caên. Khoâng heä thuoäc coõi naøo laø gì? Töùc laø voâ laäu taùc yù töông öng vôùi yù caên. Xaû vaø naêm caên nhö tín v.v... cuõng nhö theá. Laïc caên hoaëc thuoäc coõi Duïc, hoaëc thuoäc coõi Saéc, hoaëc khoâng heä thuoäc coõi naøo. Thuoäc coõi Duïc laø gì? Töùc laø coõi Duïc taùc yù töông öng vôùi laïc caên. Thuoäc coõi Saéc laø gì? Töùc laø coõi Saéc taùc yù töông öng vôùi laïc caên. Khoâng heä thuoäc coõi naøo laø gì? Töùc laø voâ laäu taùc yù töông öng vôùi laïc caên. Hyû caên cuõng nhö theá. Coù bao nhieâu thöù laø hoïc v.v...? Coù hai thöù laø hoïc, moät thöù laø voâ hoïc, möôøi thöù laø phi hoïc phi voâ hoïc, chín thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc hoïc, hoaëc voâ hoïc, hoaëc phi hoïc phi voâ hoïc. Hoïc laø gì? Töùc laø hoïc taùc yù töông öng vôùi yù caên. Voâ hoïc laø gì? Töùc laø voâ hoïc taùc yù töông öng vôùi yù caên. Phi hoïc phi voâ hoïc laø gì? Töùc laø höõu laäu taùc yù töông öng vôùi yù
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 508
caên. Laïc, hyû, xaû, tín goàm naêm caên cuõng nhö theá. Hai möôi hai caên naøy: Coù bao nhieâu thöù do kieán ñaïo maø ñoaïn v.v...? Coù chín thöù do tu ñaïo maø ñoaïn tröø, ba thöù khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø, möôøi thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø, hoaëc do tu ñaïo maø ñoaïn tröø, hoaëc khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø. Do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø laø sao Nghóa laø yù caên vôùi caùc baäc tuøy tín haønh, tuøy phaùp haønh, hieän quaùn bieân nhaãn maø ñoaïn tröø. Vaäy nghóa laø sao? Nghóa laø do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø taùm möôi taùm thöù tuøy mieân töông öng vôùi yù caên. Do tu ñaïo maø ñoaïn tröø laø sao Nghóa laø yù caên vôùi hoïc thaáy daáu veát ñaïo vaø tu maø ñoaïn tröø. Vaäy nghóa laø sao? Nghóa laø do tu ñaïo maø ñoaïn tröø möôøi thöù tuøy mieân töông öng vôùi yù caên, vaø yù caên höõu laäu khoâng nhieãm oâ. Khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø laø gì? Töùc laø yù caên voâ laäu. Xaû caên cuõng theá. Laïc caên hoaëc do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø, hoaëc do tu ñaïo maø ñoaïn tröø, hoaëc khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø. Do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø laø gì? Nghóa laø laïc caên vôùi caùc baäc tuøy tín haønh, tuøy phaùp haønh, hieän quaùn bieân nhaãn maø ñoaïn tröø. Vaäy nghóa laø sao? Nghóa laø do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø hai möôi taùm tuøy mieân töông öng vôùi laïc caên. Do tu ñaïo maø ñoaïn tröø laø gì? Nghóa laø laïc caên vôùi hoïc thaáy daáu ñaïo vaø tu… maø ñoaïn tröø. Vaäy nghóa laø gì? Nghóa laø do tu ñaïo maø ñoaïn tröø naêm thöù tuøy mieân töông öng vôùi laïc caên vaø laïc caên höõu laäu khoâng nhieãm oâ. Khoâng coù gì phaûi ñoaïn laø gì? Töùc laø laïc caên voâ laäu. Hyû caên hoaëc do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø, hoaëc do tu ñaïo maø ñoaïn tröø, hoaëc khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø. Do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø laø gì? Nghóa laø hyû caên vôùi caùc baäc tuøy tín haønh, tuøy phaùp haønh, hieän quaùn bieân nhaãn maø ñoaïn tröø. Nghóa laø sao? Nghóa laø do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø naêm möôi hai tuøy mieân töông öng vôùi hyû caên. Do tu ñaïo maø ñoaïn tröø laø gì? Nghóa laø caên thieän hoïc thaáy daáu ñaïo vaø tu… maø ñoaïn tröø. Vaäy nghóa laø gì? Nghóa laø do tu ñaïo maø ñoaïn tröø saùu thöù tuøy mieân vôùi hyû caên, vaø hyû caên höõu laäu khoâng nhieãm oâ. Khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø laø gì? Töùc laø hyû caên voâ laäu.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 509
Öu caên hoaëc do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø, hoaëc do tu ñaïo maø ñoaïn tröø. Do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø laø gì? Laø öu caên ñöôïc ñoaïn do baäc tuøy tín haønh, tuøy phaùp haønh, hieän quaùn bieân nhaãn. Vaäy nghóa laø sao? Laø do kieán ñaïo maø ñoaïn tröø möôøi saùu tuøy mieân töông öng vôùi öu caên. Do tu ñaïo maø ñoaïn tröø laø gì? Laø öu caên nhôø hoïc thaáy daáu ñaïo vaø tu maø ñoaïn tröø. Vaäy nghóa laø sao? Nghóa laø do tu ñaïo maø ñoaïn tröø hai thöù tuøy mieân töông öng vôùi öu caên, vaø öu caên khoâng nhieãm oâ. Naêm caên nhö tín v.v... neáu laø höõu laäu thì do tu maø ñoaïn tröø, neáu voâ laäu thì khoâng coù gì phaûi ñoaïn tröø. Coù bao nhieâu thöù khoâng phaûi laø taâm v.v...? Coù taùm thöù khoâng phaûi laø taâm- taâm sôû- taâm töông öng, möôøi thöù laø taâm sôû vaø taâm töông öng, moät thöù laø taâm, ba thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø coù ba caên voâ laäu thaâu nhieáp taùm caên, laø taân sôû cuøng vôùi taâm töông öng, coøn moät caên chæ laø taâm. Coù bao nhieâu thöù laø tuøy taâm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi thoï v.v...? Coù naêm thöù laø tuøy taâm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi thoï, moät thöù töông öng vôùi thoï maø khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån, coù naêm thöù laø tuøy taâm chuyeån maø cuõng töông öng vôùi thoï, taùm thöù khoâng phaûi tuøy taâm chuyeån maø cuõng khoâng phaûi töông öng vôùi thoï, coøn ba thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø ba caên voâ laäu thaâu nhieáp ba caên tuøy taâm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi thoï, moät caên töông öng vôùi thoï maø khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån, naêm caên tuøy taâm chuyeån maø cuõng töông öng vôùi thoï. Coù bao nhieâu thöù laø tuøy taâm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi töôûng- haønh v.v...? Coù moät töôûng töông öng maø khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån, möôøi thöù laø tuøy taâm chuyeån maø cuõng töông öng vôùi töôûng, taùm thöù khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån maø cuõng khoâng töông öng vôùi töôûng, ba thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø ba caên voâ laäu thaâu nhieáp taùm caên tuøy taâm chuyeån maø cuõng töông öng vôùi töôûng, moät caên töông öng vôùi töôûng maø khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån. Coù moät haønh töông öng maø khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån, möôøi thöù laø tuøy taâm chuyeån maø cuõng töông öng vôùi haønh, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Taùm thöù khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån maø cuõng khoâng töông öng vôùi haønh, ba thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø ba caên voâ laäu thaâu nhieáp moät haønh töông öng maø khoâng phaûi laø tuøy taâm chuyeån, taùm thöù laø tuøy taâm chuyeån maø cuõng töông öng vôùi haønh, tröø ra töï taùnh cuûa noù. Coù bao nhieâu thöù laø tuøy taàm chuyeån maø khoâng töông öng vôùi töù v.v…? Hai thöù coù taàm coù töù, taùm thöù khoâng coù taàm khoâng coù töù, möôøi hai thöù caàn phaân bieät:
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 510
Nghóa laø yù caên hoaëc coù taàm coù töù, hoaëc khoâng taàm chæ coù töù, hoaëc khoâng coù taàm khoâng coù töù. Coù taàm coù töù laø gì? Töùc laø coù taàm coù töù taùc yù töông öng vôùi yù caên. Khoâng taàm chæ coù töù laø gì? Töùc laø khoâng taàm chæ coù töù taùc yù töông öng vôùi yù caên. Khoâng coù taàm khoâng coù töù laø gì? Töùc laø khoâng coù taàm khoâng coù töù taùc yù töông öng vôùi yù caên. Naêm caên nhö xaû, tín … vaø ba caên voâ laäu cuõng theá. Laïc caên hoaëc coù taàm coù töù, hoaëc khoâng coù taàm khoâng coù töù. Coù taàm coù töù laø gì? Töùc laø coù taàm coù töù taùc yù töông öng vôùi laïc caên. Khoâng coù taàm khoâng coù töù laø gì? Töùc laø khoâng coù taàm khoâng coù töù taùc yù töông öng vôùi laïc caên. Hyû caên cuõng nhö theá. Coù bao nhieâu thöù laø kieán maø khoâng phaûi laø kieán xöù v.v...? Coù moät thöù laø kieán maø cuõng laø kieán xöù, chín thöù laø kieán maø khoâng phaûi laø kieán xöù, möôøi hai thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên, neáu höõu laäu thì kieán xöù maø khoâng phaûi laø kieán, neáu voâ laäu thì khoâng phaûi laø kieán maø cuõng khoâng phaûi laø kieán xöù. Caû boán caên laïc, hyû, xaû, tín… cuõng nhö theá. Tueä caên coù boán tröôøng hôïp: 1. Hoaëc laø kieán maø khoâng phaûi laø kieán xöù, laø taän trí vaø voâ sinh trí khoâng thaâu nhieáp caùc tueä caên voâ laäu. 2. Hoaëc laø kieán xöù maø khoâng phaûi laø kieán, laø kieán khoâng thaâu nhieáp tueä caên höõu laäu. 3. Hoaëc laø kieán maø cuõng laø kieán xöù, laø chaùnh kieán cuûa theá gian. 4. Hoaëc khoâng phaûi laø kieán maø cuõng khoâng phaûi laø kieán xöù, laø kieán khoâng thaâu nhieáp tueä caên voâ laäu. Vò tri ñöông tri caên vaø dó tri caên thaâu nhieáp tueä, caên laø kieán maø khoâng phaûi laø kieán xöù, coøn laïi ñeàu khoâng phaûi kieán maø cuõng khoâng phaûi laø kieán xöù. Cuï tri caên thaâu nhieáp taän trí vaø voâ sinh trí maø trí khoâng thaâu nhieáp tueä caên, laø kieán maø khoâng phaûi kieán xöù, coøn laïi thì khoâng phaûi kieán cuõng khoâng phaûi laø kieán xöù. Coù bao nhieâu thöù coù thaân kieán laøm nhaân maø khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán v.v...? Coù möôøi saùu thöù laø khoân coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, saùu thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 511
caên hoaëc laø coù thaân kieán laøm nhaân maø khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, hoaëc coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng coù nhaân cuûa thaân kieán. (hình nhö thieáu) Hoaëc khoâng coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán. Coù thaân kieán laøm nhaân maø khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, nghóa laø tröø ra ôû quaù khöù- hieän taïi do thaáy khoå maø ñoaïn tröø caùc tuøy mieân töông öng vôùi yù caên. Cuõng tröø ra quaù khöù-hieän taïi do thaáy taäp maø ñoaïn tröø caùc tuøy mieân bieán haønh töông öng vôùi yù caên, cuõng tröø ra vò lai coù thaân kieán töông öng yù caên, coøn laïi ñeàu laø yù caên nhieãm oâ. Coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng coù nhaân cuûa thaân kieán, nghóa laø caùc yù caên ñaõ tröø ra ôû tröôùc. Khoâng coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, laø yù caên khoâng nhieãm oâ. Laïc caên, hyû caên, xaû caên cuõng nhö theá. Khoå caên neáu nhieãm oâ thì coù thaân kieán laøm nhaân maø khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, neáu khoâng nhieãm oâ thì khoâng coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán. Öu caên hoaëc coù thaân kieán laøm nhaân maø khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, hoaëc coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng coù nhaân cuûa thaân kieán, hoaëc khoâng coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán. Coù thaân kieán laøm nhaân maø khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, laø tröø ra quaù khöù-hieän taïi do thaáy khoå maø ñoaïn tröø caùc tuøy mieân töông öng vôùi öu caên, vaø tröø ra quaù khöù-hieän taïi do thaáy taäp maø ñoaïn tröø caùc tuøy mieân bieán haønh töông öng vôùi öu caên, coøn laïi laø öu caên nhieãm oâ Coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng coù nhaân cuûa thaân kieán, nghóa laø caùc öu caên ñaõ tröø ra tröôùc ñoù. Khoâng coù thaân kieán laøm nhaân maø cuõng khoâng coù nhaân cuûa thaân kieán, laø öu caên khoâng nhieãm oâ. Coù bao nhieâu thöù laø nghieäp maø khoâng phaûi laø nghieäp dò thuïc v.v...? Coù moät thöù laø nghieäp dò thuïc maø khoâng phaûi laø nghieäp, chín thöù khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi laø nghieäp dò thuïc, möôøi hai thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø nhaõn caên (maét) hoaëc laø nghieäp cuûa dò thuïc maø khoâng phaûi laø nghieäp, hoaëc khoâng phaûi laø nghieäp maø cuõng khoâng phaûi laø nghieäp cuûa dò thuïc. Laø nghieäp cuûa dò thuïc maø khoâng phaûi laø nghieäp, laø dò thuïc sinh ra nhaõn caên. Coøn laïi caùc nhaõn caên khoâng phaûi nghieäp cuõng khoâng phaûi nghieäp cuûa dò thuïc. Caùc caên nhó, tyû, thieät, thaân, nam, nöõ, yù, laïc, khoå, hyû, xaû caên cuõng
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 512
nhö theá. Coù bao nhieâu thöù laø nghieäp maø khoâng phaûi tuøy nghieäp chuyeån v.v...? Coù taùm thöù khoâng phaûi nghieäp khoâng phaûi tuøy nghieäp chuyeån, möôøi boán thöù laø tuøy nghieäp chuyeån maø khoâng phaûi nghieäp. Coù bao nhieâu thöù laø saéc taïo ra maø khoâng phaûi laø saéc thaáy ñöôïc v.v...? Coù baûy thöù laø saéc taïo ra maø khoâng phaûi laø saéc thaáy ñöôïc, möôøi laêm thöù khoâng phaûi laø saéc taïo ra cuõng khoâng phaûi laø saéc thaáy ñöôïc. Hai möôi hai caên naøy: Coù bao nhieâu thöù laø saéc taïo ra maø khoâng phaûi laø saéc coù ñoái v.v...? Coù baûy thöù laø saéc taïo ra cuõng laø saéc coù ñoái, möôøi laêm thöù khoâng phaûi saéc taïo ra maø cuõng khoâng phaûi laø saéc coù ñoái. Coù bao nhieâu thöù laø khoù thaáy bôûi vì raát thaâm dieäu v.v...? Taát caû ñeàu khoù thaáy bôûi vì raát thaâm dieäu vaø vì raát thaâm dieäu cho neân khoù thaáy. Coù bao nhieâu thöù laø thieän maø khoâng phaûi do thieän laøm nhaân v.v...? Coù taùm thöù thieän maø cuõng do thieän laøm nhaân, möôøi boán thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø nhaõn caên hoaëc laø thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi laø thieän, hoaëc khoâng phaûi laø thieän maø cuõng khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân. Thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi laø thieän, laø dò thuïc thieän sinh ra nhaõn caên, coøn laïi caùc nhaõn caên ñeàu khoâng phaûi laø thieän maø cuõng khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân. Caùc caên nhó, tyû, thieät, thaân, nam, nöõ, maïng caên cuõng nhö theá. YÙ caên hoaëc laø thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi laø thieän, hoaëc laø thieän maø cuõng laø thieän laøm nhaân. Hoaëc khoâng phaûi laø thieän maø cuõng khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân. (hình nhö thieáu) Thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi laø thieän, laø quaû dò thuïc thieän sinh ra yù caên. Laø thieän maø cuõng do thieän laøm nhaân, töùc laø yù caên thieän. Khoâng phaûi laø thieän maø cuõng khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân, laø tröø ra yù caên do quaû dò thuïc thieän sinh ra, coøn laïi ñeàu laø yù caên voâ kyù vaø baát thieän. Caùc caên laïc, hyû, xaû cuõng vaäy. Khoå caên hoaëc laø thieän maø cuõng laø thieän laøm nhaân, hoaëc khoâng phaûi laø thieän cuõng khoâng phaûi thieän laøm nhaân. Laø thieän maø cuõng do thieän laøm nhaân, töùc laø khoå caên thieän. Khoâng phaûi laø thieän cuõng khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân, töùc laø khoå caên baát thieän vaø voâ kyù. Öu caên hoaëc laø thieän cuõng do thieän laøm nhaân, hoaëc khoâng phaûi laø thieän cuõng khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 513
Laø thieän maø cuõng do thieän laøm nhaân, töùc laø öu caên thieän. Khoâng phaûi laø thieän cuõng khoâng phaûi laø thieän laøm nhaân, töùc laø öu caên baát thieän. Coù bao nhieâu thöù laø baát thieän maø khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân? Coù taùm thöù khoâng phaûi baát thieän cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân, möôøi boán thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø nhaõn caên hoaëc laø baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi baát thieän, hoaëc khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi baát thieän, töùc laø quaû dò thuïc baát thieän sinh ra nhaõn caên, coøn laïi caùc nhaõn caên khoâng phaûi baát thieän cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Caùc caên nhó, tyû, thieät, thaân, nam, nöõ, vaø maïng cuõng nhö theá. YÙ caên hoaëc laø baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi baát thieän, hoaëc laø baát thieän maø cuõng laø baát thieän laøm nhaân, hoaëc khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi baát thieän, nghóa laø quaû dò thuïc baát thieän sinh ra yù caên, vaø coõi Duïc coù thaân kieán bieân -chaáp kieán töông öng vôùi yù caên. Baát thieän maø cuõng do baát thieän laøm nhaân, töùc laø yù caên baát thieän. Khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân, laø tröø ra yù caên do quaû dò thuïc baát thieän sinh ra, vaø tröø ra coõi Duïc coù thaân kieán bieân chaáp kieán töông öng vôùi yù caên, coøn laïi caùc yù caên voâ kyù vaø thieän. Laïc caên hoaëc laø baát thieän maø cuõng do baát thieän laøm nhaân, hoaëc khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Baát thieän maø cuõng do baát thieän laøm nhaân, töùc laø laïc caên baát thieän. Khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân, töùc laø laïc caên thieän vaø voâ kyù. Khoå caên hoaëc laø baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi baát thieän, hoaëc baát thieän maø cuõng laø baát thieän laøm nhaân. Hoaëc khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi laø baát thieän, nghóa laø khoå caên do quaû dò thuïc sinh ra. Baát thieän maø cuõng do baát thieän laøm nhaân, nghóa laø khoå caên baát thieän. Khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân, laø tröø ra khoå caên do dò thuïc sinh ra, coøn laïi caùc khoå caên voâ kyù vaø thieän. Hyû caên hoaëc laø baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi baát thieän, hoaëc
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 514
laø baát thieän maø cuõng do baát thieän laøm nhaân, hoaëc khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Baát thieän laøm nhaân maø khoâng phaûi laø baát thieän, nghóa laø ôû coõi Duïc coù thaân kieán bieân chaáp kieán töông öng vôùi hyû caên. Baát thieän maø cuõng do baát thieän laøm nhaân, laø hyû caên baát thieän. Khoâng phaûi baát thieän cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân laø tröø vieäc ôû coõi Duïc coù thaân kieán bieân chaáp kieán töông öng vôùi hyû caên, coøn laïi caùc hyû caên thieän vaø voâ kyù. Xaû caên cuõng nhö theá. Öu caên hoaëc laø baát thieän maø cuõng do baát thieän laøm nhaân, hoaëc khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân. Baát thieän maø cuõng laø baát thieän laøm nhaân, töùc laø öu caên baát thieän. Khoâng phaûi baát thieän maø cuõng khoâng phaûi baát thieän laøm nhaân, töùc laø öu caên thieän. Coù bao nhieâu thöù laø voâ kyù maø khoâng phaûi voâ kyù laøm nhaân v.v...? Coù taùm thöù laø voâ kyù maø cuõng laø voâ kyù laøm nhaân, taùm thöù khoâng phaûi voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi voâ kyù laøm nhaân, saùu thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc laø voâ kyù laøm nhaân maø khoâng phaûi laø voâ kyù, hoaëc cuõng laø voâ kyù maø cuõng do voâ kyù laøm nhaân, hoaëc khoâng phaûi voâ kyù cuõng khoâng phaûi do voâ kyù laøm nhaân. Voâ kyù laøm nhaân maø khoâng phaûi laø voâ kyù, töùc laø yù caên baát thieän. Voâ kyù maø cuõng laø voâ kyù laøm nhaân, töùc laø yù caên voâ kyù. Khoâng phaûi laø voâ kyù maø cuõng khoâng phaûi voâ kyù laøm nhaân, töùc laø yù caên thieän. Caùc caên laïc, khoå, hyû, xaû… cuõng theá. Öu caên hoaëc laø voâ kyù laøm nhaân maø khoâng phaûi laø voâ kyù, hoaëc khoâng phaûi voâ kyù cuõng khoâng phaûi do voâ kyù laøm nhaân. Voâ kyù laøm nhaân maø khoâng phaûi laø voâ kyù, töùc laø öu caên baát thieän. Khoâng phaûi voâ kyù cuõng khoâng phaûi voâ kyù laøm nhaân, töùc laø öu caên thieän. Coù bao nhieâu thöù laø nhaân duyeân maø khoâng coù nhaân v.v...? Taát caû ñeàu laø nhaân duyeân maø cuõng coù nhaân. Coù bao nhieâu thöù laø ñaúng voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân v.v...? Coù taùm thöù khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn cuõng khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, möôøi boán thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù caên hoaëc laø ñaúng voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, hoaëc laø ñaúng voâ giaùn maø cuõng laø ñaúng voâ giaùn duyeân, hoaëc khoâng phaûi ñaúng voâ giaùn maø cuõng khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 515
Laø ñaúng voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân. Töùc laø yù caên ôû vò lai maø hieän tieàn ñang khôûi leân, vaø yù caên ôû quaù khöù-hieän taïi cuûa A-la-haùn khi laâm chung. Laø ñaúng voâ giaùn maø cuõng laø ñaúng voâ giaùn duyeân, töùc laø tröø ra yù caên ôû quaù khöù-hieän taïi cuûa A-la-haùn khi maïng chung, coøn laïi caùc yù caên ôû quaù khöù-hieän taïi. Khoâng phaûi ñaúng voâ giaùn cuõng khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, laø tröø ra yù caên ôû vò lai maø hieän tieàn ñang khôûi leân, coøn laïi caùc yù caên ôû vò lai. Xaû caên cuõng nhö vaäy. Laïc caên hoaëc laø ñaúng voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, hoaëc laø ñaúng voâ giaùn maø cuõng laø ñaúng voâ giaùn duyeân, hoaëc laø khoâng phaûi ñaúng voâ giaùn maø cuõng khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân. Laø ñaúng voâ giaùn maø khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, töùc laø laïc caên ôû vò lai maø hieän tieàn ñang khôûi leân. Laø ñaúng voâ giaùn maø cuõng ñaúng voâ giaùn duyeân, töùc laø laïc caên ôû quaù khöù-hieän taïi. Khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn cuõng khoâng phaûi laø ñaúng voâ giaùn duyeân, laø tröø laïc caên ôû vò lai maø hieän tieàn ñang khôûi leân, coøn laïi laïc caên ôû vò lai. Caùc caên khoå, hyû, öu vaø naêm caên nhö tín… vôùi ba caên voâ laäu cuõng nhö theá. Coù bao nhieâu thöù laø sôû duyeân duyeân maø khoâng coù sôû duyeân v.v...? Coù taùm thöù laø sôû duyeân duyeân maø khoâng coù sôû duyeân, möôøi boán thöù laø sôû duyeân duyeân maø cuõng coù sôû duyeân. Coù bao nhieâu thöù laø taêng thöôïng duyeân maø cuõng coù taêng thöôïng v.v...? Taát caû ñeàu laø taêng thöôïng duyeân maø cuõng coù taêng thöôïng. Coù bao nhieâu thöù laø boäc löu maø khoâng phaûi laø thuaän boäc löu v.v...? Coù möôøi thöù laø thuaän boäc löu maø khoâng phaûi laø boäc löu, ba thöù khoâng phaûi boäc löu maø cuõng khoâng phaûi thuaän boäc löu, chín thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø chín caên nhö yù … neáu höõu laäu thì thuaän boäc löu maø khoâng phaûi laø boäc löu, neáu voâ laäu thì khoâng phaûi boäc löu cuõng khoâng phaûi thuaän boäc löu. - Möôøi hai xöù: Töùc laø nhaõn xöù- saéc xöù… cho ñeán yù xöù- phaùp xöù. Möôøi hai xöù naøy: Coù bao nhieâu thöù coù saéc v.v...? Coù möôøi thöù coù saéc, moät thöù khoâng coù saéc, moät thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø phaùp xöù hoaëc coù saéc, hoaëc khoâng coù saéc. Coù saéc laø gì? Nghóa laø phaùp xöù thaâu nhieáp caùc nghieäp thaân- ngöõ.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 516
Khoâng coù saéc laø gì? Nghóa laø coøn laïi phaùp xöù. Coù bao nhieâu thöù coù thaáy v.v...? Coù moät thöù coù thaáy, möôøi moät thöù khoâng thaáy. Coù bao nhieâu thöù coù ñoái v.v...? Coù möôøi thöù coù ñoái, hai thöù khoâng ñoái. Coù bao nhieâu thöù höõu laäu…? Coù möôøi thöù laø höõu laäu, hai thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù xöù hoaëc höõu laäu, hoaëc voâ laäu. Höõu laäu laø gì? Töùc laø taùc yù höõu laäu töông öng vôùi yù xöù. Voâ laäu laø gì? Töùc laø taùc yù voâ laäu töông öng vôùi yù xöù. Phaùp xöù hoaëc höõu laäu, hoaëc voâ laäu. Höõu laäu laø gì? Töùc laø phaùp xöù thaâu nhieáp caùc nghieäp thaân- ngöõ höõu laäu, vaø caùc uaån thoï töôûng haønh höõu laäu. Voâ laäu laø gì? Töùc laø caùc nghieäp thaân- ngöõ voâ laäu, vaø caùc uaån thoï- töôûng- haønh voâ laäu, vaø caùc phaùp voâ vi. Coù bao nhieâu thöù höõu vi v.v...? Coù möôøi moät thöù laø höõu vi, moät thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø phaùp xöù hoaëc höõu vi, hoaëc voâ vi. Höõu vi laø gì? Nghóa laø phaùp xöù thaâu nhieáp caùc nghieäp thaân- ngöõ, vaø caùc uaån thoï- töôûng- haønh. Voâ vi laø gì? Töùc laø hö khoâng vaø hai thöù dieät. Coù bao nhieâu thöù coù dò thuïc v.v...? Coù taùm thöù khoâng coù dò thuïc, boán thöù caàn phaân bieät, töùc laø saéc xöù hoaëc coù dò thuïc, hoaëc khoâng coù dò thuïc. Coù dò thuïc laø gì? Töùc laø saéc xöù thieän vaø baát thieän. Khoâng coù dò thuïc laø gì? Töùc laø saéc xöù voâ kyù. Thanh xöù cuõng theá. YÙ xöù hoaëc coù dò thuïc, hoaëc khoâng coù dò thuïc. Coù dò thuïc laø gì? Laø yù xöù baát thieän vaø thieän höõu laäu. Khoâng coù dò thuïc laø gì? Laø yù xöù voâ kyù, voâ laäu. Phaùp xöù cuõng theá. Coù bao nhieâu thöù laø duyeân sinh v.v...? Coù möôøi moät thöù laø duyeân sinh - nhaân sinh- thuoäc veà theá gian, moät thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø phaùp xöù, neáu laø höõu vi thì duyeân sinh - nhaân sinh - thuoäc veà theá gian, neáu voâ vi thì khoâng phaûi laø duyeân sinh - nhaân sinh - thuoäc veà theá gian. Coù bao nhieâu thöù thuoäc veà saéc v.v...? Coù möôøi thöù thuoäc veà saéc, moät thöù thuoäc veà danh, moät thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø phaùp xöù thaâu nhieáp caùc nghieäp thaân ngöõ thì thuoäc veà saéc, coøn laïi ñeàu thuoäc veà danh. Coù bao nhieâu thöù thuoäc veà noäi xöù v.v...? Coù saùu thöù thuoäc veà noäi xöù, saùu thöù thuoäc veà ngoaïi xöù.
SOÁ 1542 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA PHAÅM LOAÏI TUÙC - Quyeån 15 517
Coù bao nhieâu thöù laø trí bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép v.v...? Taát caû ñeàu laø trí bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép. Möôøi hai xöù naøy: Coù bao nhieâu thöù ñoaïn döùt söï bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép v.v...? Coù möôøi thöù ñoaïn döùt söï bieát khaép veà nhöõng gì ñöôïc bieát khaép, hai thöù caàn phaân bieät: Töùc laø yù xöù vaø phaùp xöù, neáu höõu laäu thì ñoaïn döùt söï bieát khaép, neáu voâ laäu thì khoâng phaûi ñoaïn döùt söï bieát khaép. Coù bao nhieâu thöù neân ñoaïn tröø v.v...? Coù möôøi thöù neân ñoaïn tröø, hai thöù caàn phaân bieät, töùc laø yù xöù vaø phaùp xöù, neáu laø höõu laäu thì neân ñoaïn tröø, neáu voâ laäu thì khoâng phaûi ñoaïn tröø. Coù bao nhieâu thöù neân tu v.v...? Coù taùm thöù khoâng caàn tu, boán thöù caàn phaân bieät, töùc laø saéc xöù hoaëc neân tu, hoaëc khoâng neân tu. Neân tu laø gì? Töùc laø saéc xöù thieän. Khoâng neân tu laø gì? Töùc laø saéc xöù baát thieän vaø voâ kyù. Thanh xöù vaø yù xöù cuõng theá. Phaùp xöù hoaëc neân tu, hoaëc khoâng neân tu. Neân tu laø gì? Töùc laø phaùp xöù thieän höõu vi Khoâng neân tu laø gì? Töùc laø phaùp xöù baát thieän, voâ kyù cuøng vôùi traïch dieät. Coù bao nhieâu thöù laø nhieãm oâ v.v...? Coù taùm thöù khoâng nhieãm oâ, boán thöù caàn phaân bieät, töùc laø saéc xöù hoaëc nhieãm oâ, hoaëc khoâng nhieãm oâ. Nhieãm oâ laø gì? Töùc laø saéc xöù höõu phuù. Khoâng nhieãm oâ laø gì? Töùc laø saéc xöù voâ phuù. Caùc thanh - yù - phaùp xöù cuõng theá. Coù bao nhieâu thöù laø quaû maø khoâng phaûi laø coù quaû v.v...? Coù möôøi moät thöù laø quaû maø cuõng laø coù quaû, moät thöù caàn phaân bieät: Töùc laø phaùp xöù hoaëc laø quaû maø khoâng phaûi laø coù quaû, hoaëc laø quaû maø cuõng laø coù quaû, hoaëc khoâng phaûi laø quaû maø cuõng khoâng phaûi laø coù quaû. Laø quaû maø khoâng phaûi laø coù qua, töùc laø traïch dieät. Laø quaû maø cuõng laø coù quaû. Töùc laø phaùp xöù höõu vi. Khoâng phaûi laø quaû maø cuõng khoâng phaûi laø coù quaû, töùc laø hö khoâng- phi traïch dieät. Coù bao nhieâu thöù coù chaáp thoï v.v...? Coù ba thöù khoâng coù chaáp thoï, chín thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø nhaõn xöù hoaëc coù chaáp thoï, hoaëc khoâng coù chaáp thoï. Coù chaáp thoï laø gì? Nghóa laø töï theå thaâu nhieáp nhaõn xöù. Khoâng coù chaáp thoï laø gì? Nghóa laø khoâng phaûi töï theå thaâu nhieáp nhaõn xöù.
Caùc xöù saéc, nhó, tyû, höông, thieät, vò, thaân, xuùc xöù cuõng nhö theá. Coù bao nhieâu thöù do caùc ñaïi taïo neân v.v...? Coù chín thöù do caùc ñaïi taïo neân, moät thöù khoâng phaûi caùc ñaïi taïo neân, hai thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø xuùc xöù vôùi caùc thöù coù taùnh cöùng, öôùt, aám, ñoäng ñaäy… thì khoâng phaûi la caùc ñaïi taïo neân, coøn laïi ñeàu do caùc ñaïi taïo neân. Caùc nghieäp thaân - ngöõ maø phaùp xöù thaâu nhieáp laø do caùc ñaïi taïo neân, coøn laïi thì khoâng phaûi do caùc ñaïi taïo neân. Coù bao nhieâu thöù coù treân v.v...? Coù möôøi moät thöù coù treân, moät thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø phaùp xöù traïch dieät laø khoâng coù treân (voâ thöôïng), coøn laïi ñeàu laø coù treân. Coù bao nhieâu thöù laø coù v.v...? Coù möôøi thöù laø coù, hai thöù caàn phaân bieät: Nghóa laø yù xöù vaø phaùp xöù, neáu laø höõu laäu thì coù, neáu voâ laäu thì khoâng phaûi laø coù. Coù bao nhieâu thöù laø nhaân töông öng v.v...? Coù möôøi thöù laø nhaân khoâng töông öng, moät thöù laø nhaân töông öng, moät thöù caàn phaân bieät, nghóa laø caùc phaùp taâm sôû laø nhaân töông öng cuûa phaùp xöù, coøn laïi ñeàu laø nhaân khoâng töông öng.