SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 28 513
LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA
QUYEÅN 29 LUAÄN VEÀ BOÅ-ÑAËC-GIAØ-LA (Phaàn 7)
Nhö Ñöùc Theá Toân noùi: Coù ba coõi, ñoù laø coõi Ñoaïn - coõi Ly - coõi Dieät… Hoûi: Vì sao soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: Bôûi vì phaân bieät roäng veà nghóa lyù trong kinh. Nghóa laø trong kinh noùi: “ Tyø kheo A-nan ñi ñeán nôi Toân giaû Thöôïng toïa Danh.” Hoûi: Vì sai A-nan ñi ñeán nôi Toân giaû aáy? Ñaùp: Toân giaû A-nan laø ngöôøi vui vôùi phaùp, laø vò töôùng trong Chaùnh phaùp, thaâu nhieáp tieáp nhaän Thaùnh giaùo, ñieàu khieån con thuyeàn Thaùnh giaùo, luoân luoân ñi laïi xem xeùt boán chuùng, ñeå truyeàn daïy nhaéc nhuû, nhieàu laàn quaùn saùt caùc vò Tyø kheo, ñöøng coù löôøi nhaùc - ñam meâ kyù luaän, hoaëc tö duy ñieân ñaûo ñoái vôùi caûnh giôùi; Khieán cho neân ñôøi troâi qua voâ ích trong söï sa suùt ngaõ nghieâng aáy, vì vaäy ñi ñeán nôi Toân giaû aáy. Laïi nöõa, Toân giaû A-nan daáy leân yù nieäm nhö vaäy: Thöôïng toïa Danh aáy luoân luoân vui vôùi söï vaéng laëng ôû choán A-luyeän-nhaõ, duõng maõnh tinh tieán chòu khoù, ñaõ chöùng ñöôïc phaåm ñöùc vi dieäu naøo, mình phaûi ñeán hoûi han, neáu coù theå noùi cho mình veà phaåm ñöùc ñaõ chöùng ñöôïc, thì mình chaép tay tuøy hyû ca ngôïi; neáu khoâng nhö vaäy thì mình phöông tieän aân caàn neâu roõ gia haïnh, khieán cho vò aáy mau choùng chöùng ñöôïc, ñöøng traûi qua thôøi gian daøi ôû choán A-luyeän-nhaõ kia maø troáng roãng khoâng ñaït ñöôïc gì. Vì vaäy ñi ñeán nôi Toân giaû aáy. Nhö kinh aáy noùi: “Tyø kheo A-nan ñeán nôi roài, thieát laäp ngoân luaän ñoàng phaàn chöù khoâng phaûi laø khoâng ñoàng phaàn.” Hoûi: Nhö theá naøo goïi laø ngoân luaän ñoàng phaàn? Ñaùp: Neáu ngöôøi ôû choán A-luyeän-nhaõ, thì hoûi theo phaùp A-luyeän -nhaõ; neáu ngöôøi ôû choán A-luyeän-nhaõ, thì hoûi theo phaùp A-luyeän-nhaõ; neáu ngöôøi trì Tyø-naïi-da, thì hoûi veà Tyø-naïi-da; neáu ngöôøi tuïng Toá - ñaùt
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 515
-laõm, thì hoûi veà Toá-ñaùt-laõm; neáu ngöôøi hoïc A-tyø-ñaït-ma, thì hoûi veà A- tyø-ñaït- ma; ñaây goïi laø ngoân luaän ñoàng phaàn. Ngöôïc laïi vôùi ñieàu naøy thì goïi laø ngoân luaän khoâng ñoàng phaàn. Nghóa laø ngöôøi ôû choán A-luyeän-nhaõ, thì duøng ba Taïng maø hoûi; ngöôøi trì Tyø-naïi-da, thì hoûi veà A-luyeän-nhaõ vaø hai Taïng khaùc; ngöôøi tuïng Toá-ñaùt-laõm, thì hoûi A-luyeän-nhaõ vaø hai Taïng khaùc; ngöôøi hoïc A-tyø-ñaït-ma, thì hoûi veà A-luyeän-nhaõ vaø hai Taïng khaùc; hoaëc laïi hoûi veà söï vieäc khaùc, ñeàu goïi laø ngoân luaän khoâng ñoàng phaàn. Toân giaû A-nan sôû dó chæ ñöa ra ngoân luaän ñoàng phaàn, bôûi vì neáu ñöa ra ngoân luaän khoâng ñoàng phaàn, thì Toân giaû aáy khoâng hieåu ñöôïc, seõ khoâng coù theå traû lôøi; ñaõ khoâng coù theå traû lôøi thì taâm xaáu hoå, vì xaáu hoå cho neân tranh caõi choáng ñoái nhau. Khoâng muoán laøm cho Toân giaû aáy khôûi leân loãi laàm nhö vaäy, cho neân chæ ñöa ra ngoân luaän ñoàng phaàn, nghóa laø chæ hoûi Toân giaû aáy vôùi phaùp A-luyeän-nhaõ. Nhö kinh aáy noùi: “Luùc baáy giôø A-nan hoûi Thöôïng toïa Danh: Neáu coù Tyø kheo, ôû choán A-luyeän-nhaõ, hoaëc ôû döôùi taùn caây, hoaëc ôû trong nhaø yeân laëng, hoaëc ôû giöõa baõi tha ma, thì phaûi luoân luoân tö duy veà phaùp thöïc haønh nhö theá naøo? Luùc aáy Thöôïng toïa Danh trình baøy vôùi A-nan raèng: Neáu coù Tyø kheo ôû choán A-luyeän-nhaõ, hoaëc ôû döôùi taùn caây, hoaëc ôû trong nhaø yeân laëng, hoaëc ôû giöõa baõi tha ma, thìphaûi luoân luoân tö duy veà hai loaïi phaùp thöïc haønh, ñoù laø Xa-ma-tha vaø Tyø - baùt- xaù - na. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì neáu taâm huaân tu Xa-ma-tha, thì döïa vaøo Tyø-baùt-xaù-na maø ñöôïc giaûi thoaùt; neáu taâm huaân tu Tyø-baùt-xaù-na, thì döïa vaøo Xa-ma- tha maø ñöôïc giaûi thoaùt; neáu taâm huaân tu Xa-ma-tha vaø Tyø-baùt-xaù-na, thì döïa vaøo ba loaïi caûnh giôùi maø ñöôïc giaûi thoaùt. Theá naøo laø ba caûnh giôùi? Ñoù laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, caûnh giôùi cuûa Ly vaø caûnh giôùi cuûa Dieät.” Hoûi: Döïa vaøo nghóa cuûa Ñoái phaùp (A-tyø-ñaït-ma) thì ôû trong neân taâm coù Xa-ma-tha vaø Tyø-baùt-xaù-na, laøm sao kieán laäp hai loaïi haønh giaû sai bieät nhö vaäy? Ñaùp: Bôûi vì gia haïnh cho neân coù hai loaïi sai bieät, nghóa laø luùc gia haïnh hoaëc phaàn nhieàu tu taäp tö löông thuoäc Xa-ma-tha, hoaëc phaàn nhieàu tu taäp tö löông thuoäc Tyø-baùt-xaù-na. Ngöôøi phaàn nhieàu tu taäp tö löông thuoäc Xa- ma - tha, nghóa laø luùc gia haïnh luoân luoân vui vôùi cuoäc soáng ñôn ñoäc, ôû nôi vaéng laëng nhaøn taûn, söï choán oàn aøo vaø thaáy roõ loãi laàm cuûa söï laãn taïp aàm ó, luoân ôû trong nhaø yeân laëng, luùc tieán vaøo Thaùnh ñaïo, goïi laø haønh giaû Xa-ma-tha. Ngöôøi phaàn nhieàu tu taäp tö löông thuoäc Tyø-baùt-xaù-na, nghóa laø luùc gia haïnh luoân luoân vui vôùi söï ñoïc tuïng tö duy veà ba Taïng, nhieàu laàn quaùn saùt ñoái vôùi töï töôùng vaø coâng töôùng cuûa taát caû caùc phaùp, luùc tieán vaøo Thaùnh ñaïo, goïi laø haønh giaû Tyø-baùt-xaù-na.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 515
Laïi nöõa, hoaëc coù ngöôøi buoäc taâm vaøo neân duyeân chöù khoâng phaân bieät phaùp töôùng, hoaëc coù ngöôøi phaân bieät phaùp töôùng maø khoâng buoäc taâm vaøo neân duyeân. Neáu buoäc taâm vaøo neân duyeân chöù khoâng phaân bieät phaùp töôùng, hoaëc coù ngöôøi phaân bieät phaùp töôùng maø khoâng buoäc taâm vaøo neân duyeân. Neáu buoäc aâm vaøo neân duyeân chöù khoâng phaân bieät phaùp töôùng, thì luùc tieán vaøo Thaùnh ñaïo, goïi haønh giaû Xa-ma-tha. Neáu phaân bieät maø khoâng buoäc taâm vaøo neân duyeân, thì luùc tieán vaøo Thaùnh ñaïo, goïi laø haønh giaû Tyø-baùt-xaù-na. Laïi nöõa, neáu ngöôøi caên taùnh nhanh nhaïy, thì goïi laø haønh giaû Tyø-baùt-xaù-na; neáu ngöôøi caên taùnh chaäm chaïp, thì goïi laø haønh giaû Xa-ma-tha. Nhö caên taùnh nhanh nhaïy vaø caên taùnh chaäm chaïp; nhö vaäy löïc cuûa nhaân vaø löïc cuûa duyeân, löïc noäi phaàn vaø löïc ngoaïi phaàn, löïc cuûa chaùnh tö duy beân trong vaø löïc cuûa nghe aâm thanh khaùc beân ngoaøi, neân bieát cuõng nhö theá. Hoûi: Theå cuûa caûnh giôùi Ñoaïn - Ly vaø Dieät laø voâ vi - khoâng coù nhaân - khoâng coù quaû, laøm sao laïi noùi ñeán taâm huaân tu Xa-ma-tha vaø Tyø-baùt- xaù-na thì döïa vaøo ba loaïi caûnh giôùi maø ñöôïc giaûi thoaùt? Ñaùp: Bôûi vì trong kinh aáy ñoái vôùi duyeân thaéng giaûi cuûa Nieát - baøn laáy aâm Giôùi maø noùi; nghóa laø ngöôøi tu haønh tuy luùc gia haïnh tinh tieán duõng maõnh tu taäp hai loaïi tö löông cuûa Chæ - Quaùn, nhöng neáu ñoái vôùi thaéng giaûi cuûa Nieát - baøn khoâng khôûi leân quyeát ñònh höôùng ñeán chöùng ñaéc, thì cuoái cuøng khoâng theå naøo ñoaïn caùc phieàn naõo ñeå taâm ñöôïc giaûi thoaùt, cho neân duyeân vôùi thaéng giaûi cuûa Nieát - baøn goïi laø caûnh giôùi, döïa vaøo caûnh giôùi naøy maø taâm ñöôïc giaûi thoaùt. Nhö kinh aáy noùi: “Luùc baáy giôø A-nan hoûi Thöôïng toïa Danh: Ñoaïn nhö theá naøo maø goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, Ly nhö theá naøo maø goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, Dieät nhö theá naøo maø goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät? Thöôïng toïa Danh noùi: Ñoaïn taát caû caùc haønh cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, Ly taát caû caùc haønh cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, Dieät taát caû caùc haønh cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Toân giaû A-nan nghe roài chaáp tay tuøy hyû ca ngôïi maø caùo töø ruùt lui. Tieáp tuïc ñeán ñaïo traøng Truùc Laâm ñem söï vieäc naøy hoûi naêm traêm Tyø kheo, hoï laïi ñeàu traû lôøi nhö Thöôïng toïa Danh.” Hoûi: Caùc Tyø kheo aáy laøm sao maø traû lôøi? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Töø treû ñeán giaø theo thöù töï maø traû lôøi, nhö luùc keát taäp phaùp thì ngöôøi treû hoûi tröôùc. Coù Sö khaùc noùi: Töø giaø ñeán treû theo thöù töï maø traû lôøi , nhö vaät mang ñi boá thí töø giaø cho ñeán treû. Laïi coù ngöôøi noùi: Neân Tyø kheo traû lôøi, nhöõng Tyø kheo coøn laïi ñeàu tuøy hyû. Hieáp Toân giaû noùi: “Tröôùc tieân laø taùc baïch roài sau ñoù thöù töï
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 517
tieán haønh baøn baïc, tieáp nhaän baøn baïc goïi laø traû lôøi.” Nhö kinh aáy noùi: “Luùc baáy giôø A-nan nghe roài chaép tay tuøy hyû ca ngôïi, caùo töø ñi ñeán nôi Ñöùc Phaät, ñeán roài ñaûnh leã saùt hai chaân cuûa Ñöùc Theá Toân, sau ñoù luøi laïi ñöùng veà neân phía, ñem nghóa lyù cuûa caâu anyø thö hoûi Ñöùc Theá Toân, Ñöùc Theá Toân vaãn traû lôøi nhö Thöôïng toïa Danh vaø caùc Tyø kheo aáy.” Hoûi: Toân giaû A-nan coù theå chaáp nhaän nghóa lyù cuûa Thöôïng toïa vaø naêm traêm Tyø kheo ñaõ noùi hay khoâng? Giaû söû nhö vaäy thì coù gì sai? Neáu coù theå chaáp nhaän thì taïi tuøy hyû ca ngôïi? Ñaùp: A-nan coù theå chaáp nhaän nghóa cuûa Thöôïng toïa aáy ñaõ noùi. Hoûi: Vì sao laïi ñem thöa hoûi Ñöùc Theá Toân? Ñaùp: Nhö Ñöùc Theá Toân bieát roõ maø coá yù hoûi, Toân giaû A-nan cuõng laïi nhö vaäy. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì A-nan muoán bieåu hieän coù cuøng caùi thaáy - cuøng mong muoán vaên nghóa quyeát ñònh trong caùch thuyeát phaùp kheùo leùo, nhö Ñaïi Sö noùi thì ñoà chuùng cuõng nhö vaäy; nhö Thaân giaùo noùi thì ñeä töû cuõng nhö vaäy, nhö Quyõ phaïm noùi thì ngöôøi ñoïc tieáp nhaän cuõng nhö vaäy. Nhö vaäy vaên nghóa vi dieäu ñaõ ñöôïc quyeát ñònh, döïa vaøo ñoù tu hoïc cho ñeán coù theå chöùng quaû A-la-haùn; khoâng gioáng nhö vaên nghóa cuûa ngoaïi ñaïo ñaõ noùi, thaày vaø ñoà chuùng ñeàu laàn löôït chuyeån tieáp traùi ngöôïc nhau, döïa vaøo ñoù tu hoïc troáng roãng khoâng coù gì chöùng thöïc. Laïi nöõa, A-nan muoán duøng lôøi vi dieäu cuûa Ñöùc Phaät ñeå xaùc minh maø xaùc minh veà nghóa ñaõ noùi, cho neân laïi thöa hoûi Ñöùc Phaät. Neáu khoâng duøng lôøi vi Dieäu cuûa Ñöùc Phaät ñeå xaùc minh thì nghóa ñaõ noùi vaãn coù theå bò khuynh ñoäng, maø boán chuùng trong ñôøi vò lai seõ khoâng tin töôûng toân troïng. Nhö vaên thö phuø tieát ôû theá gian, neáu khoâng coù daáu aán cuûa nhaø vua thì nhöõng ngöôøi tieán haønh giaûi quyeát khoâng cung kính tieáp nhaän; ôû ñaây cuõng nhö vaäy, cho neân laïi thöa hoûi Ñöùc Phaät. Nhö kinh aáy noùi: “Ñöùc Phaät hoûi A-nan: OÂng bieát Thöôïng toïa vaø naêm tram Tyø kheo coù coâng ñöùc gì? A-nan thöa vôùi Ñöùc Phaät: Thöôïng toïa Danh vaø naêm traêm Tyø kheo aùy ñeàu laø baäc A-la-haùn, caùc laäu ñaõ heát -ñaõ rôøi boû gaùnh naëng, khoâng coøn caùc Kieát Höõu, nhanh choáng ñöôïc lôïi mình, kheùo hoaøn thaønh Thaùnh chæ, taâm giaûi thoaùt deã daøng. Ñöùc Phaät baûo vôùi A-nan: Ñuùng nhö oâng ñaõ noùi!” Hoûi: Vì sao Ñöùc Theá Toân hoûi veà coâng ñöùc cuûa hoïc? Ñaùp: Vì muoán môû toang kho baùu coâng ñöùc chaân thaät cuûa haïnh uùt ham muoán - vui vöøa ñuû ñaã bò che phuû, ñeå cho caùc theá gian bieát roài maø cung Kính cuùng döôøng ñaït ñöôïc quaû toát ñeïp. Nhö kho taøng che giaáu cuûa theá gian, tuy nhieàu chaâu baùu ngoïc ngaø maø ñaát caùc phuû laáp khoâng ñöôïc
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 518
hieän baøy roõ raøng, neáu coù ngöôøi khai phaù ñeå cho voâ löôïng ngöôøi khaùc thu thaäp nhaän laáy vaø thoï duïng ñöôïc söï vui suôùng ôû theá giaøu coù ôû theá gian; ôû ñaây cuõng nhö vaäy cho neân Ñöùc Phaät hoûi veà ñieàu ñoù. Laïi nöõa, bôûi vì môû baøy hieåu bieát veà yù nguyeän thuø thaéng cho thí chuû, nghóa laø coù thí chuû, luoân luoân duøng boán loaïi ñoà duøng cung caáp nhö y phuïc…, cuùng döôøng cho Thöôïng toïa vaø naêm traêm Tyø kheo aáy, nhöng khoâng bieát laø hoï coù coâng ñöùc thuø thaéng, muoán laøm cho bieát roài hoan hyû haêng haùi phaùt khôûi yù nguyeän thuø thaéng : Chuùng ta ñöïôïc gaëp phaùt ñieàn nhö vaäy, ñaõ gieo troàng chuûng töû thieän, chaéc chaén ôû ñôøi sau nhaän ñöôïc nieàm vui söôùng to lôùn. Vì vaäy, Ñöùc Theá Toân hoûi veà coâng ñöùc aáy. Laïi nöõa, bôûi vì ngaên chaën söï phæ baùng cuûa theá gian, hoï noùi laø Thöôïng toïa aáy ôû trong thai meï traûi qua saùu möôi naêm, ñaõ ra khoûi thai roài thì hình daùng vaø dung maïo Giaø yeáu khoâng coù y ñöùc gì, cho neân môùi sinh ra ñaõ ñaët teân laø Thöôïng toïa, sau naøy tuy xuaát gia vaãn bò cheá ngaïo: Tuoåi treû khoûe maïnh tinh tieán chòu khoù ngaøy ñeâm haõy coøn khí maø ñaït ñöôïc quaû, huoáng hoà ngöôøi giaø yeáu naøy söùc löïc yeáu keùm laïi coù theå ñaït ñöôïc quaû hay sao? Vaû laïi, Thöôïng toïa aáy ñaõ ñoä cho naêm traêm Tyø kheo môùi hoïc tröôùc ñaây ñi theo Thieân Thoï, moïi ngöôøi cheâ bai raèng: Giaø nua oám yeáu nhö vaäy maø tham ñaém danh lôïi, ñoä cho naêm traêm ngöôøi ñeå baøn ngöôøi haàu haï cung phuï cho chính mình sai khieán, chöù khoâng coù naêng löïc daïy doã nhaéc nhuû, khieán cho hoï ñi theo taø phaùp. Naêm traêm Tyø kheo tröôùc ñaây ñöôïc giaùo hoùa sai laïc, sau tuy quay veà vôùi chaùnh phaùt ñaït ñöôïc quaû Voâ hoïc, maø coù ngöôøi phæ baùng raèng: Haïng ngöôøi ngu naøy tröôùc khi tham lam lôïi nhöôõng boû phaät theo taø ñaïo, tuy sau naøy quay laïi maø khoâng ñaït ñöôïc ñieàu gì. Bôûi vì ngaên chaën nhöõng söï phæ baùng nhö vaäy, cho neân Ñöùc Phaät hoûi veà coâng ñöùc cuûa hoï, khieán cho theá gian cuøng bieát maø töø boû toäi loãi phæ baùn ñeå thöôøng xuyeân tu phaùp cung kính cuùng döôøng, ôû ñôøi töông lai sinh ra coõi trôøi vaø ñöôïc giaûi thoaùt. Kinh aáy tuy noùi veà ba caûnh giôùi cuûa Ñoaïn - Ly vaø Dieät, maø khoâng bieän giaûi roäng veà söï sai bieät cuûa ba caûnh giôùi: kinh aáy laø nôi nöông töïa caên baûn cuûa luaän naøy, kinh aáy khoâng noùi thì nay caàn phaûi noùi ñeán cho neân soaïn ra phaàn luaän naøy. Hoûi: Theá naøo laø caûnh giôùi cuûa ñoaïn? Ñaùp: Tröø ra kieát aùi, ñoaïn nhöõng kieát khaùc thì goïi laø caûnh giôùi cuûa ñoaïn. Hoûi: Theá naøo laø caûnh giôùi cuûa Ly? Ñaùp: Ñoaïn kieát aùi thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly. Hoûi: Theá naøo laø caûnh giôùi cuûa Dieät?
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 519
Ñaùp: Ñoaïn caùc phaùp thuaän kieát khaùc thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Trong naøy, tröôùc laø caên cöù theo A-tyø-ñaït-ma, döïa vaøo Lyù theá tuïc maø noùi veà sai bieät cuûa ba caûnh giôùi, Boûi vì, ñaïo ñoái trò gaàn coù söï sai bieät. Ñoaïn nhöõng kieát khaùc, laø ñoaïn kieát coøn laïi. Phaùp thuaän kieát, nghóa laø tröø ra chín kieát, coøn laïi caùc phaùp höõu laäu. Ñaây goïi laø neân loaïi sai bieät cuûa ba caûnh giôùi. Laïi coù ngöôøi noùi: neáu ñoaïn taùm kieát vaø töông öng naøy cuøng vôùi sinh…, thì goïi laø caûnh giôùi cuûa ñoaïn, neáu ñoaïn kieát aùi vaø töông öng naøy cuøng vôùi sinh…, thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, neáu ñaoïn caùc phaùp thuaän kieát khaùc vaø töông öng naøy cuøng vôùi sinh…, thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät, taát laø thieän höõu laäu vaø caùc höõu vi - voâ phuù voâ kyù goïi laø phaùp thuaän kieát. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu ñaoïn kieát voâ minh thì goïi laø caûnh giôùi cuûa ñaoïn, neöù ñoaïn kieát aùi thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, neáu ñoaïn caùc kieát coøn laïi, thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Laïi coù ngöôøi noùi: Hoaëc coù caùc phaùp naøy coù theå raøng buoäc maø khoâng coù theå nhieãm oâ, ñoaïn phaùp aáy thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn; hoaëc coù caùc phaùp coù theå raøng buoäc maø cuõng coù theå nhieãm oâ, ñoaïn phaùp aáy thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly; hoaëc coù caùc phaùp khoâng coù theå raøng buoäc - khoâng coù nhieãm oâ, maø laïi bò raøng buoäc - bò nhieãm oâ, ñoaïn tröø caùc phaùp aáy thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Laïi coù ngöôøi noùi: Hoaëc coù caùc phaùp laø coù theå raøng buoäc maø khoâng coù theå nhieãm oâ, ñaoïn tröø caùc phaùp aáy thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn; hoaëc coù caùc phaùp laø coù theå raøng buoäc - laø coù theå nhieãm oâ, ñoaïn tröø caùc phaùp aáy thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly; hoaëc coù caùc phaùp khoâng coù theå raøng buoäc cuõng khoâng coù theå nhieãm oâ, maø laø bò raøng buoäc - bò nhieãm oâ, ñoaïn tröø phaùp aáy thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Coù Sö khaùc noùi: Chæ ñoaïn caùc tuøy mieân coù töï taùnh. Hoûi: trong kinh aáy noùi phaûi thoâng hieåu theá naøo? Nhö noùi: “Ñoaïn taát caû caùc haønh cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, Ly taát caû caùc haønh cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, Dieät taát caû caùc haønh cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät.” Trong luaän Phaåm Loaïi Tuùc noùi laïi thoâng hieåu theá naøo?. Nhö noùi: “Theá naøo laø phaùp bi ñoaïn? Traû lôøi: Taát caû caùc phaùp höõu laäu. Hoûi: Theá naøo laø phaùp bieát khaép? Traû lôøi: Taát caû caùc phaùp höõu laäu.” Ngöôøi aáy ñöa ra traû lôøi nhö vaäy: Neáu caùc tuøy mieân duyeân vôùi taùm kieát maø daáy khôûi, ñoaïn tröø chuùng thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly; neáu caùc tuøy mieân duyeân vôùi nhöõng phaùp khaùc maø daáy khôûi, ñoaïn tröø chuùng thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Lôøi bình: Vaán ñeà aáy khoâng neân noùi nhö vaäy, bôûi vì caùc phaùp höõu
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 521
laäu tröôùc tieân laø bò raøng buoäc, luùc lìa boû raøng buoäc thì ñeàu ñöôïc ñoaïn tröø. Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Chæ ñoaïn tuøy mieân cuûa aùi, vì coù töï taùnh. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì tröôùc ñaây noùi trong kinh vaø luaän phaûi thoâng hieåu theá naøo? Vò aáy ñöa ra traû lôøi nhö vaäy: Neáu tuøy mieân cuûa aùi duyeân vôùi taùm kieát maø daáy khôûi; ñoaïn tröø noù thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn; neáu tuøy mieân cuûa aùi duyeân vôùi kieát aùi maø daáy khôûi; ñoaïn tröø noù thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly; neáu tuøy mieân cuûa aùi duyeân vôùi nhöõng phaùp khaùc maø daáy khôûi, ñoaïn tröø noù thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Lôøi bình: Ngöôøi aáy khoâng neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: “Ñoaïn tröø Theå cuûa phieàn naõo thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, ñoái vôùi caûnh xa lìa raøng buoäc thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, rôøi boû nhöõng gaùnh naëng thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät.” Hieáp Toân giaû noùi: “Khoâng coù raøng buoäc, raøng buoäc chaám döùt thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn; khoâng coù nhieãm oâ, nhieãm oâ chaám döùt thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly; khoâng coù quaû cuûa noù, quaû cuûa noù chaám döùt thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät.” Toân giaû Thieát-ma- ñaït-ña noùi raèng: “Ñoaïn tröø caùc phieàn naõo thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, khoâng coù tham ñoái trò vôùi tham thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, dieät heát quaû cuûa söï noái tieáp nhau thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät.” Toân giaû Taû Thuû ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: “Ñoaïn tröø noái tieáp nhau cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, ñoái vôùi duyeân xa lìa raøng buoäc cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, lìa boû chaáp thoï cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät.” Laïi coù ngöôøi noùi: Ñoaïn tröø phieàn naõo cuûa quaù khöù cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, ñoaïn tröø phieàn naõo cuûa hieän taïi cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, ñoaïn tröø phieàn naõo cuûa vò lai cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät; nhö ñoaïn tröø phieàn naõo, ñoaïn tröø uaån cuõng nhö vaäy. Laïi coù ngöôøi noùi : Ñoaïn tröø khoå thoï cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, ñoaïn tröø Laïc thoï cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, ñoaïn tröø Baát khoå baùt laïc thoï cho neân goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät; nhö ñoaïn tröø ba Thoï, ñoaïn tröø phaùp thuaän vôùi ba Thoï cuõng nhö vaäy. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu ñoaïn tröø khoå khoå thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, neáu ñoaïn tröø Hoaïi khoå thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, neáu ñoaïn tröø Haønh Khoå thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Laïi coù ngöôøi: Neáu ñoaïn coõi Duïc thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ñoaïn, neáu ñoaïn coõi Saéc thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Ly, neáu ñoaïn coõi Voâ saéc thì goïi laø caûnh giôùi cuûa Dieät. Nhöõng caùch noùi nhö vaäy ñeàu döïa vaøo theá tuïc, tuøy theo neân moân ñeå bieän giaûi veà ba caûnh giôùi khaùc bieät, ñeàu chaúng phaûi laø Thaéng nghóa. Hoûi: Caùc caûnh giôùi Ñoaïn laø caûnh giôùi Ly chaêng?
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 521
Ñaùp: Ñuùng nhö vaäy. Hoûi: Neáu nhö caûnh giôùi Ly thì cuõng laø caûnh giôùi Ñoaïn chaêng? Ñaùp: Ñuùng nhö vaäy. Hoûi: Caùc caûnh giôùi Ñoaïn laø caûnh giôùi Dieät chaêng? Ñaùp: Ñuùng nhö vaäy. Hoûi: Neáu nhö caûnh giôùi Dieät thì cuõng laø caûnh giôùi Ñoaïn chaêng? Ñaùp: Ñuùng nhö vaäy. Hoûi: Caùc caûnh giôùi Ly laø caûnh giôùi Dieät chaêng? Ñaùp: Ñuùng nhö vaäy. Hoûi: Neáu nhö caûnh giôùi Dieät thì cuõng laø caûnh giôùi Ly chaêng? Ñaùp: Ñuùng nhö vaäy. Hoûi: Vì sao laïi soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: Bôûi vì tröôùc ñaây caên cöù theo A-tyø-ñaït-ma, döïa vaøo lyù theá tuïc ngay nôi phaùp ñoái trò gaàn ñeå bieän giaûi veà ba caûnh giôùi khaùc bieät, nay thuaän theo kinh bieåu hieän veà Theå cuûa ba caûnh giôùi naøy khoâng coù gì sai bieät. Nghóa laø phaùp höõu laäu vaøo luùc moãi neân phaùp ñoaïn tröø, ñeàu ñoaïn tröø ñöôïc neân phaùp, moãi neân phaùp ñoaïn tröø naøy caên cöù theo nghóa sai bieät maø noùi laø caûnh ba giôùi, do ñoù nghóa cuûa ba caûnh giôùi naøy tuy coù sai khaùc maø Theå khoâng coù gì khaùc nhau. Nhö Ñöùc Theá Toân noùi: “Coù ba töôûng, ñoù laø töôûng veà Ñoaïn - töôûng veà Ly - töôûng veà Dieät…” Hoûi: Vì sao soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: Bôûi vì phaân bieät roäng veà nghóa trong kinh. Nghóa laø trong Kinh aáy noùi coù ba loaïi töôûng, ñoù laø Ñoaïn - Ly vaø Dieät. Trong kinh tuy noùi ra nhö vaäy, nhöng maø khoâng phaân bieät roäng ra, kinh aáy laø caên baûn cuûa luaän naøy, nhöõng ñieàu trong kinh aáy khoâng giaûi thích thì nay caàn phaûi giaûi thích, cho neân soaïn ra phaàn luaän naøy. Hoûi: Theá naøo laø töôûng veà Ñoaïn? Ñaùp: Tröø ra kieát aùi, ñoaïn kieát coøn laïi - giaûi tröø caùc töôûng, goïi laø töôûng veà Ñoaïn. Tröø ra kieát aùi, ñoaïn kieát coøn laïi - giaûi tröø caùc töôûng, goïi laø töôûng veà ñoaïn. Hoûi: Theá naøo laø töôûng veà Ly? Ñaùp: Ñoaïn kieát aùi - giaûi tröø caùc töôûng, goïi laø töôûng veà Ly. Hoûi: Theá naøo laø töôûng veà Dieät? Ñaùp: Ñoaïn caùc phaùp thuaän kieát coøn laïi - giaûi tröø caùc töôûng, goïi laø töôûng veà Dieät. Trong naøy, giaûi thích roäng ra nhö caûnh giôùi, neân bieát! Hoûi: Vì sao trong naøy khoâng noùi ba töôûng nhö ba caûnh giôùi tröôùc laàn löôït chuyeån tieáp ngay trong nhau?
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 522
Ñaùp: Caàn phaûi noùi maø khoâng noùi ñeán, thì neân bieát laø nghóa naøy coù khaùc. Laïi nöõa, trong naøy muoán hieån baøy theo töôùng khaùc - vaên khaùc cho neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy, bôûi vì neáu ñöa ra töôùng khaùc - vaên khaùc maø noùi thì deã daøng thoï trì. Laïi nöõa, trong naøy muoán bieåu hieän roõ raøng hai caùnh cöûa - hai möu löôïc - hai baäc caáp - hai böôùc chaân - hai caûnh vaät - hai ngoïn ñuoác - hai aùnh saùng - hai hình aûnh - hai vaên töø moâ phoûng laãn nhau; nhö caûnh giôùi ngay trong nhau, töôûng cuõng thuaän theo nhö vaäy; nhö töôûng khoâng ngay trong nhau, caûnh giôùi cuõng thuaän theo nhö vaäy, nhöng bôûi vì moâ phoûng theo nhau cho neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy. Hoûi: Ngoaøi möôøi saùu haønh töôùng coù Tueä voâ laäu hay khoâng? Giaû söû nhö vaäy thì coù gì sai? Neáu nhö coù thì taïi sao trong luaän Thöùc Thaân aø chöông Trí Uaån khoâng noùi? Neáu nhö khoâng coù thì caên naøy ñaõ noùi phaûi thoâng hieåu theá naøo? Nhö noùi: “Theá naøo laø töôûng veà Ñoaïn? Ñaùp: Tröø ra kieát aùi, ñoaïn kieát coøn laïi - giaûi tröø caùc töôûng, goïi laø töôûng veà Ñoaïn…” Töôûng veà Ñoaïn… naøy töông öng vôùi Thaùnh tueä cuûa haønh töôùng naøo? Trong luaän Phaåm Loaïi Tuùc laïi laøm sao thoâng hieåu? Nhö noùi: “Theá naøo laø Taän trí? Nghóa laø bieát ñuøng nhö thaät Ta ñaõ bieát Khoå - ñaõ ñoaïn Taäp - ñaõ chöùng Dieät - ñaõ tu Ñaïo, khoâng tu laïi nöõa.” Hai trí nhö vaäy do haønh töôùng maø thaâu nhieáp? Trong luaän Taäp Dò Moân noùi laïi laøm sao thoâng hieåu? Nhö noùi: “Bieát roõ raøng nhö thaät Ta ñaõ heát Duïc laäu - Höõu laäu - Voâ minh laäu laø Taän trí, khoâng coøn gì seõ heát nöõa laø Voâ sinh trí.” Hai trí nhö vaäy do haønh töôùng naøo thaâu nhieáp? Trong chöông Kieán Uaån cuûa luaän naøy noùi laïi laøm sao thoâng hieåu? Nhö noùi: “Luùc caûm thoï veà Laïc thoï bieát ñuùng nhö thaät veà caûm thoï Laïc thoï.” Laø haønh töôùng naøo? Trong kinh ñaõ noùi laïi laøm sao thoâng hieåu? Nhö noùi: “Bieát roõ raøng nhö thaät ñôøi soáng cuûa Ta ñaõ heát, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng tieáp nhaän Haäu höõu.” Laø haønh töôùng naøo? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Ngoaøi möôøi saùu haønh töôùng khoâng coù Tueä voâ laäu naøo khaùc, vì vaäy trong luaän Thöùc Thaân vaø chöông Trí Uaån cuûa laäu naøy khoâng noùi laø coù Tueä voâ laäu. Hoûi: Trong naøy ñaõ noùi phaûi thoâng hieåu nhö theá naøo? Nhö noùi: “Theá naøo laø töôûng veà Ñoaïn?” Noùi roäng ra cho ñeán Töôûng veà Ñoaïn… naøy töông öng vôùi Thaùnh tueä cuûa haønh töôùng naøo? Ñaùp: Ñaây laø caên cöù theo sôû duyeân maø kieán laäp ba Töûông chöù khoâng döïa vaøo haønh töôùng, bôûi vì ba Töôûng naøy ñeàu laøm duyeân vôùi boán haønh töôùng Dieät, nghóa laø duyeân vaøo Ñoaïn cho neân goïi laø töôûng veà Ñoaïn, khoâng laøm haønh töôùng Ñoaïn ñoái vôùi Töôûng veà Ñoaïn naøy, hai
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 523
Töôûng coøn laïi cuõng nhö vaäy. Neáu ñöa ra caùch noùi nhö vaäy, thì ba Töôûng naøy nhö ba caûnh giôùi tröôùc ñaây laàn löôït chuyeån tieáp ngay trong nhau. Hoûi: Trong luaän Phaåm Loaïi Tuùc laïi laøm sao thoâng hieåu? Nhö noùi: “Theá naøo laø Taän trí”? Noùi roäng ra cho ñeán hai trí nhö vaäy do haønh töôùng naøo thaâu nhieáp? Ñaùp: Bieát ñuùng nhö thaät Ta ñaõ bieát khoå, khoâng bieát laïi nöõa, laø duyeân thaâu nhieáp hai haønh töôùng cuûa Khoå, ñoù laø Khoå vaø Voâ thöôøng; Ta ñaõ ñoaïn Taäp, khoâng ñoaïn gì nöõa, laø duyeân thaâu nhieáp boán haønh töôùng cuûa Taäp; Ta ñaõ chöùng Dieät, khoâng chöùng gì nöõa, laø duyeân thaâu nhieáp boán haønh töôùng cuûa Dieät; ta ñaõ tu Ñaïo, khoâng tu gì nöõa, laø duyeân thaâu nhieáp boán thaønh töôùng cuûa Ñaïo. Hoûi: Trong luaän Taäp Dò Moân laïi laøm sao thoâng hieåu? Nhö noùi: “Bieát roõ raøng nhö thaät Ta ñaõ heát Duïc laäu…” Noùi roäng cho ñeán hai trí nhö vaäy do haønh töôùng naøo thaâu nhieáp? Ñaùp: Thaâu nhieáp saùu haønh töôùng, ñoù laø Khoå - Voâ thöôøng vaø duyeân vôùi boán haønh töôùng cuûa Taäp. Hoûi: Trong chöông Kieán Uaån ñaõ noùi laïi thoâng hieåu theá naøo? Nhö noùi: “Luùc caûm thoï veà Laïc thoï bieát ñuùng nhö thaät veà caûm thoï Laïc thoï”. Laø haønh töôùng naøo? Ñaùp: Luaän aáy ñoái vôùi Thaùnh ñaïo noùi aâm Laïc Thoï, töùc laø duyeân thaâu nhieáp boán haønh töôùng cuûa Ñaïo. Hoûi: Trong Kinh ñaõ noùi laïi laøm sao thoâng hieåu? Nhö noùi: “ Bieát roõ raøng nhö thaät ñôøi soáng cuûa Ta ñaõ heát…” Noùi roäng cho ñeán laø haønh töôùng naøo? Ñaùp: Bieát roõ raøng nhö thaät ñôøi soáng cuûa Ta ñaõ heát, laø duyeân vôùi boán haønh töôùng cuûa Taäp; Phaïm haïnh ñaõ laäp, laø duyeân vôùi boán haønh töôùng cuûa Ñaïo; vieäc laøm ñaõ xong, laø duyeân vôùi boán haønh töôùng cuûa Dieät; khoâng tieáp nhaän Haäu höõu, laø duyeân vôùi hai haønh töôùng cuûa Khoå, ñoù laø Khoå vaø Voâ thöôøng. Laïi nöõa, bôûi vì naêm duyeân cho neân kinh ñöa ra caùch noùi nhö vaäy chöù khoâng noùi ñeán haønh töôùng. Theá naøo laø naêm duyeân? Ñoù laø: 1. Bôûi vì yù laïc, nghóa laø luùc gia haïnh khôûi leân yù vui veû nhö vaäy: Laøm theá naøo phaûi khieán cho ñôøi soáng cuûa mình vónh vieãn chaám döùt, noùi roäng cho ñeán khoâng tieáp nhaän Haäu höõu. 2. Bôûi vì ñoái trò, nghóa laø tu phaùp ñoái trò thuø thaéng nhö vaäy laøm cho ñôøi soáng vónh vieãn chaám döùt, noùi roäng cho ñeán khoâng tieáp nhaän Haäu höõu. 3. Bôûi vì vieäc laøm, nghóa laø nhôø vaøo nhöõng vieäc laøm thuø thaéng nhö
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 29 524
vaäy khieán cho ñôøi soáng vónh vieãn chaám döùt, noùi roäng cho ñeán khoâng tieáp nhaän Haäu höõu. 4. Bôûi vì noái tieáp nhau, nghóa laø ñaït ñöôïc noái tieáp nhau thuø thaéng nhö vaäy khieán cho ñôøi soáng vónh vieãn chaám döùt, noùi roäng cho ñeán khoâng tieáp nhaän Haäu höõu. 5. Bôûi vì Boå-ñaëc-giaø-la, nghóa laø Boå-ñaëc-giaø-la naøy deã hieän baøy - deã thi thieát taát caû ñôøi soáng chaám döùt, noùi roäng cho ñeán khoâng tieáp nhaän Haäu höõu. Döïa vaøo naêm duyeân baøy cho neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy, chöù khoâng noùi laø coù rieâng haønh töôùng nhö vaäy. Coù Sö khaùc noùi: Ngoaøi möôøi saùu haønh töôùng coù Tueä voâ laäu rieâng khaùc. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì nhöõng aên noùi ôû phaàn sau deã daøng thoâng hieåu, vì sao luaän Thöùc Thaân vaø chöông Trí Uaån khoâng noùi? Ñaùp: Caàn phaûi noùi maø khoâng noùi ñeán, thì neânbieát raèng nghóa naøy coù khaùc. Laïi nöõa, neáu coù haønh töôùng hieän taïi hoøa hôïp, coù theå hoaøn thaønh nhöõng vieäc laøm coù taùc duïng, thì luaän Thöùc Thaân vaø chöông Kieán Uaån noùi ñeán raát roõ raøng; söï tuï taäp cuûa vò lai aáy cuoái cuøng Khoâng phaùt khôûi, vì vaäy khoâng noùi ñeán. Laïi nöõa, neáu coù haønh töôùng coù theå tieán vaøo Kieán ñaïo - ñaït ñöôïc quaû - lìa nhieãm - chaám döùt caùc laäu, thì luaän Thöùc Thaân vaø chöông Kieán Uaån bieåu hieän raát roõ raøng; haønh töôùng aáy khoâng coù taùc duïng naøy, cho neân khoâng noùi ñeán, nghóa laø haønh töôùng aáy sau quaû Voâ hoïc môùi phaùt khôûi roõ raøng tröôùc maét, tieáp nhaän nieàm vui vôùi phaùp hieän taïi - du hyù thaàn thoâng, quaùn saùt nhöõng vieäc laøm tröôùc ñaây, tieáp nhaän söû duïng Thaùnh taøi. Laïi nöõa, neáu coù haønh töôùng coù theå ñaït ñöôïc boán ñaïo gia haïnh - voâ giaùn - giaûi thoaùt - thaéng tieán, thì luaän Thöùc Thaân vaø chöông Kieán Uaån bieåu hieän raát roõ raøng; caùc haønh töôùng aáy chæ caùch xa gia haïnh - caùch xa thaéng thì ñaïo môùi ñöôïc hieän khôûi, cho neân khoâng noùi ñeán. Neáu ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Ngoaøi möôøi saùu haønh töôùng coù Tueä voâ laäu. Noùi theo caùch aáy thì trong naøy döïa vaøo haønh töôùng rieâng bieät maø Kieán laäp ba Töôûng, nghóa laø haønh töôùng Ñoaïn töông öng vôùi Töôûng, goïi laø töôûng veà Ñoaïn; haønh töôùng Ly töông öng vôùi Töôûng, goïi laø töôûng veà Ly; haønh töôùng Dieät töông öng vôùi Töôûng, goïi laø töôûng veà Dieät. Nhö vaäy ba Töôûng, döïa vaøo haønh töôùng rieâng bieät ñeå Kieán laäp ba loaïi, chöù Khoâng caên cöù theo sôû duyeân. Nghóa laø ñoái vôùi moãi neân Traïch Dieät voâ vi Khôûi leân ba Töôûng naøy, nhö ñoái vôùi neân muïc tieâu maø ba muõi teân ñaõ baén truùng, nhöng töôùng cuûa muõi teân ñeàu khaùc nhau, döïa vaøo ñaây maø noùi thì ba Töôûng laø Ñoaïn - Ly vaø Dieät khoâng ngay trong nhau. Caàn phaûi ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Caùc töôûng veà Ñoaïn laø töôûng veà Ly chaêng? Traû lôøi Khoâng phaûi nhö vaäy. Noùi roäng cho ñeán neáu nhö töôûng
veà Dieät thì ñoù laø töôûng veà Ly chaêng? Traû lôøi khoâng phaûi nhö vaäy. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Ngoaøi möôøi saùu haønh töôùng khoâng coù Tueä voâ laäu naøo khaùc, ñoái vôùi lyù laø thích hôïp. Nhöng trong naøy noùi ba Töôûng laø Ñoaïn - Ly vaø Dieät, neáu nhö Voâ laäu thì laàn löôït chuyeån tieáp ngay trong nhau; neáu nhö laø Höõu laäu thì coù theå laøm ba loaïi haønh töôùng nhö Ñoaïn… Khoâng ngay trong nhau, vì vaäy trong naøy khoâng noùi ñeán söï quyeát ñònh.
--------------------------