SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 627
LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA QUYEÅN 35
LUAÄN VEÀ VOÂ TAØM QUYÙ (Phaàn 2)
Theá naøo laø Taøm ? Theá naøo laø Quyù? Cho ñeán noùi roäng ra… Hoûi: vì sao soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: Vì phaân bieät roäng nghóa trong kinh. Nghóa laø trong kinh noùi: “Coù Taøm, coù Quyù”. Tuy noùi nhö vaäy maø khoâng bieän giaûi roäng ra, theá naøo laø Taùm, theá naøo laø Quyù? Kinh laø nôi nöông töïa caên baûn cuûa luaän naøy, nhöõng ñieàu trong kinh khoâng phaân bieät thì nay caàn phaûi phaân bieät roäng ra. Laïi nöõa, bôûi vì muoán laøm cho moïi ngöôøi nghi ngôø coù ñöôïc quyeát ñònh ñuùng ñaén, nghóa laø hai phaùp naøy laàn löôït chuyeån tieáp gioáng nhö nhau, höõu tình theá gian thaáy ngöôøi coù Taøm thì noùi laø coù Quyù, thaáy ngöôøi coù quyù thì noùi laø coù Taøm. Chôù baûo raèng hai phaùp naøy thì Theå cuûa noù laø neân, nay caàn phaûi bieåu hieän roõ raøng söï sai bieät veà taùnh töôùng kh- ieán cho ngöôøi nghi ngôø aáy hieåu ñöôïc neân caùch ñuùng ñaén. Laïi nöõa, tröôùc ñaây tuy ñaõ noùi veà khoâng coù Taøm, khoâng coù Quyù maø chöa noùi ñeán phaùp ñoái trò gaàn cuûa chuùng, nay caàn phaûi noùi veà phaùp ñoái trò gaàn cuûa chuùng, ñoù goïi laø Taøm, Quyù. Laïi nöõa. Hai phaùp nhö vaäy chæ laø taùnh thieän, cuõng laø thi thieát veà nhaân hôn haún cuûa phaùp thieän. Nhö noùi: Phaùp naøo töông öng vôùi phaåm tam thì luoân luoân laø thieän, ñoù laø Taøm vaø Quyù. Muoán hieån baøy veà töôùng aáy khieán cho chòu khoù tu taäp. Laïi nöõa hai phaùp naøy nhö vaäy giöõ gìn theá gian, nhö Ñöùc Theá Toân noùi: Coù hai phaùp Traéng coù theå baûo veä theá gian, ñoù laø Taøm vaø Quyù”. Neáu khoâng coù hai phaùp naøy thì seõ khoâng coù neõo thieän vaø giaûi thoaùt, caàn phaûi hieån baøy veà töôùng aáy khieán cho chòu khoù tu taäp. Laïi nöõa, hai phaùp nhö vaäy coù theå laøm cho höõu tình coù ñuû loaïi sai bieät, ñoù laø cha meï, anh em trai, chò em gaùi, nam nöõ, quyeán thuoäc, toân quyù, heøn moïn, giaø treû, lôùn nhoû. Neáu khoâng coù hai phaùp naøy thì gioáng nhö cac loaïi traâu, deâ…, seõ khoâng coù söï sai bieät giöõa toân quyù,
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 628 heøn moïn, giaø treû, lôùn nhoû, caàn phaûi hieån baøy veà töôùng aáy khieán cho chòu
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 629
khoù tu taäp, vì vaäy soaïn ra phaàn luaän naøy. Hoûi: Theá naøo laø Taøm? Ñaùp: Caùc loaïi coù Taøm, voán coù Taøm, coù Taøm khaùc nhau, coù xaáu hoå, voán coù xaáu hoå, coù xaáu hoå khaùc nhau, coù kính troïng, coù taùnh kính troïng, coù töï taïi, coù taùnh töï taïi, ñoái vôùi ngöôøi töï taïi coù sôï haõi chuyeån ñoåi, ñoù goïi laø Taøm. Luaän chuû cuûa baûn luaän naøy ñoái vôùi danh nghóa khaùc nhau, coù ñöôïc söï kheùo leùo taøi tình maø ñöa ra caùc loaïi giaûi thích, vaên tuy sai bieät nhöng Theå khoâng coù gì khaùc bieät. Hoûi: Trong naøy ñaõ noùi ñeán teân goïi, töø ngöõ sai bieät, laø hieån baøy töï taùnh, laø hieån baøy haønh töôùng hay laø hieån baøy sôû duyeân? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Ñaây laø hieån baøy veà töï taùnh cuûa Taøm. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì haønh töôùng cuûa Taøm laø gì? Ñaùp: Nhö haønh töôùng cuûa taát caû taâm, taâm sôû phaùp thieän, haønh töôùng naøy cuõng nhö vaäy. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì töông öng vôùi caùc phaùp thieän. Hoûi: Sôû duyeân cuûa Taøm laø gì? Ñaùp: Taát caû caùc phaùp. Coù Sö khaùc noùi: Ñaây laø hieån baøy veà haønh töôùng cuûa Taøm. Haønh töôùng naøy ñoái vôùi nhöõng haønh töôùng khaùc, neân laøm thaønh boán caâu phaân bieät: 1. Coù Taùm nhöng khoâng phaûi laø haønh töôùng cuûa Taøm chuyeån ñoåi, ñoù laø Taøm laøm haønh töôùng khaùc chuyeån ñoåi. 2. Coù haønh töôùng cuûa Taøm chuyeån ñoåi nhöng khoâng phaûi laø Taøm, ñoù laø phaùp töông öng vôùi Taøm laøm haønh töôùng cuûa Taøm chuyeån ñoåi. 3. Coù Taøm cuõng laø haønh töôùng cuûa Taøm chuyeån ñoåi, ñoù laø Taøm laøm haønh töôùng cuûa Taøm chuyeån ñoåi. 4. Coù luùc khoâng phaûi laø Taøm cuõng khoâng phaûi laø haønh töôùng cuûa taøm chuyeån ñoåi, ñoù laø neáu choïn laáy chuûng loaïi naøy thì neân noùi laø phaùp töông öng vôùi Taøm laøm haønh töôùng khaùc chuyeån ñoåi, neáu khoâng nhö vaäy thì neân noùi laø tröø ra nhöõng töôùng tröôùc. Nhö noùi veà chuyeån ñoåi coù boán caâu phaân bieät, ñaõ chuyeån ñoåi, ñang chuyeån ñoåi neân bieát cuõng nhö vaäy. Nhö haønh töôùng cuûa Taøm coù ba laàn, boán caâu phaân bieät, caùc haønh töôùng khaùc neân bieát cuõng nhö vaäy. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì töï taùnh cuûa Taøm laø gì? Ñaùp: Töï theå vaø töï töôùng chính laø töï taùnh cuûa noù. Nhö noùi: töï taùnh cuûa caùc phaùp chính laø töï töôùng cuûa caùc phaùp, bôûi vì taùnh ñoàng loaïi laø coïng töôùng. Hoûi: Sôû duyeân cuûa Taøm laø gì?
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 630
Ñaùp: Taát caû caùc phaùp. Laïi coù ngöôøi noùi: Ñaây laø hieån baøy veà sôû duyeân cuûa Taøm. Nghóa laø caùc loaïi coù Taøm, voán coù Taøm, coù Taøm khaùc nhau, coù xaáu hoå, voán coù xaáu hoå, coù xaáu hoå khaùc nhau, laø noùi veà duyeân vôùi Khoå, Taäp ñeá, coù cung kính, coù taùnh cung kính, coù töï taïi, ñoái vôùi ngöôøi töï taïi coù sôï haõi chuyeån ñoåi laø noùi veà duyeân vôùi Dieät-Ñaïo ñeá. Töï taùnh vaø haønh töôùng ñeàu nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: Theá naøo laø Quyù? Ñaùp: Caùc loaïi coù Quyù, voán coù Quyù, coù quyù khaùc nhau, coù só nhuïc, voán coù sæ nhuïc, coù sæ nhuïc khaùc nhau, ôû trong caùc toäi loãi coù sôï coù haõi, thaáy raát sôï haõi, ñoù goïi laø Quyù. Luaän chuû cuûa baûn luaän naøy ñoái vôùi danh nghóa khaùc nhau, coù ñöôïc söï kheùo leùo taøi tình maø ñöa ra caùc loaïi giaûi thích, vaên tuy sai bieät nhöng Theå khoâng coù gì khaùc bieät. Hoûi: Trong naøy ñaõ noùi ñeán teân goïi-töø ngöõ sai bieät, laø hieån baøy töï taùnh, laø hieån baøy haønh töôùng hay laø hieån baøy sôû duyeân? Ñaùp: coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi nhö naøy: Ñaây laø hieån baøy veà töï taùnh cuûa Quyù. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì haønh töôùng cuûa taát caû taâm-tam sôû phaùp thieän, haønh töôùng naøy cuõng nhö vaäy. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì töông öng vôùi caùc phaùp thieän. Hoûi: Sôû duyeân cuûa Quyù laø gì? Ñaùp: Taát caû caùc phaùp. Coù Sö khaùc noùi: Ñaây laø hieån baøy veà haønh töôùng cuûa Quyù, haønh töôùng naøy ñoái vôùi haønh töôùng khaùc, neân laøm thaønh boán caâu phaân bieät: 1. Coù Quyù nhöng khoâng phaûi laø haønh töôùng cuûa quyù chuyeån ñoåi, ñoù laø Quyù laøm haønh töôùng khaùc chuyeån ñoåi. 2. coù haønh töôùng cuûa Quyù chuyeån ñoåi nhöng khoâng phaûi laø Quyù, ñoù laø phaùp töông öng vôùi Quyù laøm haønh töôùng cuûa quyù chuyeån ñoåi. 3. Coù Quyù cuõng laø haønh töôùng cuûa Quyù chuyeån ñoåi, ñoù laø Quyù laøm haønh töôùng cuûa Quyù chuyeån ñoåi. 4. Coù luùc khoâng phaûi Quyù cuõng khoâng phaûi laø haønh töôùng cuûa Quyù chuyeån ñoåi, ñoù laø neáu choïn löïa chuûng loaïi naøy thì neân noùi laø phaùp töông öng vôùi Quyù laøm haønh töôùng khaùc chuyeån ñoåi, neáu khoâng nhö vaäy thì neân noùi laø tröø ra nhöõng töôùng khaùc nhöõng töôùng tröôùc. Nhö noùi veà chuyeån ñoåi coù boán caâu phaân bieät, ñaõ chuyeån ñoåi, ñang chuyeån ñoåi neân bieát cuõng nhö vaïy. Nhö haønh töôùng cuûa quyù coù ba laàn, boán caâu phaân bieät, caùc haønh töôùng khaùc neân bieát cuõng nhö vaäy. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì töï taùnh cuûa Quyù laø gì? Ñaùp: Töï theå vaø Töï töôùng chính laø Töï taùnh cuûa noù. Nhö noùi: Töï
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 631
taùnh cuûa caùc phaùp chính laø töï töôùng cuûa caùc phaùp, bôûi vì taùnh ñoàng loaïi laø coïng töôùng. Hoûi: Sôû Duyeân cuûa Quyù laø gì? Ñaùp: Taát caû caùc phaùp. Laïi coù ngöôøi noùi: Ñaây laø hieån baøy veà sôû duyeân cuûa Quyù. Nghóa laø caùc loaïi coù Quyù, voán coù Quyù, coù Quyù khaùc nhau, coù sæ nhuïc, voán coù sæ nhuïc, coù sæ nhuïc khaùc nhau, laø noùi veà duyeân vôùi Dieät-Ñaïo ñeá; ôû trong caùc toäi loãi coù sôï, coù haõi, thaáy raát sôï haõi, laø noùi veà duyeân vôùi Khoå-Taäp ñeá. Töï taùnh vaø haønh töôùng ñeàu nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: Taøm vaø Quyù coù gì sai bieät? Ñaùp: Ñoái vôùi ngöôøi töï aïi coù sôï haõi chuyeån ñoåi laø Taøm, ôû trong caùc toäi loãi thaáy raát sôï haõi laø Quyù. Sai bieät giöõa Taøm vaø Quyù laø nhö vaäy. Hoûi: Vì sao laïi soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: A-tyø-ñaït-ma noùi: Hai phaùp naøy laàn löôït chuyeån tieáp töông öng vôùi töôùng cuûa chuùng gioáng nhö nhau, nay caàn phaûi phaân bieät veà söï sai bieät cuûa hai loaïi taùnh töôùng cuûa Taøm vaø Quyù, cho neân soaïn ra phaàn Luaän naøy. Nghóa laø ñoái vôùi ngöôøi töï taïi coù sôï haõi chuyeån ñoåi laø Taøm, ôû trong caùc toäi loãi thaáy raát sôï haõi laø Quyù. Laïi nöõa, coù söï cung kính laø Taøm, coù söï sôï haõi laø Quyù. Nhö vaäy theo thöù töï cuøng vôùi tröôùc ñaõ noùi veà söï sai bieät giöõa khoâng coù Taøm vaø khoâng coù Quyù, ngöôïc laïi vôùi nhau tuøy theo ñoù maø noùi roäng ra. Hai phaùp nhö vaäy ñeàu heä thuoäc ba coõi vaø khoâng heä thuoäc, chæ laø thieän, chæ laø thieän khaép nôi töông öng vôùi taát caû taâm thieän. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì luaän Thi thieát noùi phaûi thoâng hieåu nhö theá naøo? Nhö noùi: “Baûy löïc coù maáy höõu laäu, maáy voâ laäu? Traû lôøi: Hai loaïi chæ laø höõu laäu, ñoù laø Taøm-Quyù vaø naêm loaïi höõu laäu vaø voâ laäu ñoù laø Tín...” Ñaùp: Luaän aáy neân noùi Baûy löïc ñeàu goàm chung höõu laäu vaø voâ laäu, maø khoâng noùi nhö vaäy laø coù yù nghóa khaùc. Nghóa laø luaän aáy noùi veà löïc gia haïnh vaø caên baûn, trong phaàn vò gia haïnh thì Taøm-Quyù taêng tröôûng cho neân noùi chæ laø höõu laäu, trong phaàn vò caên baûn thì Tín… taêng tröôûng cho neân noùi goàm chung caû hai loaïi. Neáu khoâng nhö vaäy thì Thaùnh ñaïo seõ khoâng töông öng vôùi Taøm Quyù, vì Thaùnh giaû khoâng caàn ñeán Taøm- Quyù Taêng thöôïng, cho neân Taøm-Quyù chaéc chaén Goàm chung cho voâ laäu. Hoaëc coù luùc khoâng coù Taøm töïa nhö Taøm maø chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm aùc maø coù xaáu hoå nhö laáy vôï laáy choàng… hoaëc laïi coù luùc coù Taøm töïa nhö khoâng coù Taøm chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm thieän khoâng coù xaáu hoå nhö thöïc haønh boá thí… Hoaëc coù luùc khoâng
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 631
coù Taøm töïa nhö khoâng coù Taøm chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm aùc khoâng coù xaáu hoå nhö ngöôøi saên baén, gieát moå… Hoaëc laïi coù luùc coù Taøm töïa nhö Taøm maø chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm thieän coù xaáu hoå nhö hoái haän veà sai laàm cuûa mình… Hoaëc coù luùc khoâng coù Quyù töïa nhö Quyù maø chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm aùc coù sæ nhuïc nhö laáy vôï, laáy choàng… Hoaëc coù luùc coù Quyù töïa nhö khoâng coù Quyù chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm thieän khoâng coù sæ nhuïc nhö thöïc haønh boá thí… Hoaëc coù luùc khoâng coù Quyù chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm aùc khoâng coù sæ nhuïc nhö ngöôøi saên baén, gieát moå… Hoaëc laïi coù luùc coù Quyù töïa nhö Quyù maø chuyeån ñoåi, nghóa laø luùc laøm thieän coù sæ nhuïc nhö hoái haän veà sai laàm cuûa mình… Theá naøo laø caên baát thieän taêng thöôïng? Theá naøo laø caên baát thieän vi teá cuøng hieän haønh? Cho ñeán noùi roäng ra… Hoûi: Vì sao soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: Vì phaân bieät roäng veà nghóa trong kinh. Nhö trong kinh noùi: “Ngöôøi aáy haõy coøn coù caên baát thieän vi teá cuøng hieän haønh chöa ñoaïn tröø, töø ñoù coù phaùp baát thieän khaùc sinh ra, vì vaäy seõ lui suït”. Trong kinh tuy noùi nhö vaäy nhöng khoâng bieän giaûi roäng veà nghóa aáy, cuõng khoâng noùi theá naøo laø caên baát thieän taêng thöôïng, theá naøo laø caên baát thieän vi teá cuøng hieän haønh? Kinh laø nôi nöông töïa cuûa baûn luaän naøy, nhöõng ñieàu trong khoâng phaân bieät thì ta caàn phaûi phaân bieät roäng ra, cho neân soaïn ra phaàn luaän naøy. Hoûi: Vì sao trong naøy khoâng noùi ñeán caên baát thieän thuoäc phaåm Trung? Ñaùp: Laø yù ngöôøi soaïn luaän muoán nhö vaäy, cho ñeán noùi roäng ra. Laïi nöõa, caàn phaûi noùi maø khoâng noùi ñeán thì neân bieát raèng nghóa naøy coù caùch noùi khaùc. Laïi nöõa, ñaõ noùi phaàn ñaàu vaø cuoái töùc ñaõ hieåu baøy phaàn giöõa. Nhö ñaàu vaø cuoái; treân, döôùi, höôùng ñi vaøo, ñaõ rôøi ra gia haïnh, cöùu caùnh neân bieát cuõng nhö vaäy. Laïi nöõa, neáu phaùp thoâ thieån hieän roõ deã bieát, deã daøng coù theå thi thieát, deã daøng hieån baøy, deã daøng giaûi thích thì trong naøy noùi ñeán, phaåm Trung thì khoâng nhö vaäy neân khoâng noùi ñeán. Nghóa laø ngöôøi caên taùnh nhanh nhaïy laø nhö Chæ-man…, ngöôøi caên taùnh chaäm chaïp laø nhö Xaø noâ…, thoâ thieån hieän roõ deã bieát, deã daøng coù theå thi thieát, deã daøng hieån baøy, deã daøng giaûi thích: Caên taùnh trung bình thì khoâng nhö vaäy. Laïi nöõa phaåm Trung thaâu nhieáp ôû giöõa phaåm Thöôïng vaø phaåm Haï, cho neân khoâng noùi taùch bieät. Nghóa laø luùc noùi phaåm Thöôïng thì phaåm Trung ôû phía treân phaåm Haï yeáu keùm, luùc noùi phaåm Haï thì phaåm Trung ôû phía döôùi, phaåm Thöôïng maïnh hôn. Laïi nöõa, phaåm Thöôïng vaø phaåm Haï laø ñieàu hieám laï
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 632
ít coù giöõa theá gian, vì vaäy maø khoâng noùi ñeán: phaåm Trung raát nhieàu chöù khoâng phaûi laø hieám laï, cho neân löôïc qua maø khoâng noùi ñeán. Hoûi: Theá naøo laø caên taùnh baát thieän taêng thöôïng? Ñaùp: Caùc caên baát thieän coù theå ñoaïn tröø maát caên thieän vaø luùc lìa nhieãm duïc thì noù bò rôøi boû ñaàu tieân. Hoûi: Caùc caên baát thieän coù theå ñoaïn maát caên thieän, laø ngay luùc lìa nhieãm duïc thì noù bò rôøi boû ñaàu tieân, hay laø coù luùc naøo khaùc? Giaû söû nhö vaäy thì coù gì sai? Neáu ngay luùc lìa nhieãm duïc thì noùi Vaø laø nhö theá naøo? Neáu coù luùc naøo khaùc thì coù theå ñoaïn maát caên thieän, vaäy caùc caên baát thieän seõ ñoaïn maát vaøo luùc naøo? Ñaùp: Coù ngöôøi noùi: ngay luùc lìa nhieãm duïc. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì noùi Vaø laø nhö theá naøo? Ñaùp: Bôûi vì nghóa coù khaùc nhau, nghóa laø caên baát thieän taêng thöôïng raát maïnh meõ nhanh nhaïy cho neân coù theå ñoaïn maát caên thieän, raát thoâ thieån naëng neà cho neân goïi taêng thöôïng: 1. Bôûi vì coù theå ñoaïn dieät caùc caên thieän. 2. Bôûi vì luùc lìa nhieãm duïc thì noù bò rôøi boû ñaàu tieân. Coù ngöôøi noùi laø coù luùc khaùc. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì coù theå ñoaïn maát caên thieän, caùc caên baát thieän seõ ñoaïn maát vaøo luùc naøo? Ñaùp: Luùc lìa nhieãm Duïc seõ ñoaïn maát ñaàu tieân. Hoûi: Coù luùc khaùc laø nhö theá naøo? Ñaùp: Nhieàu ít coù khaùc nhau, nghóa laø coù theå ñoaïn maát caên thieän thì ít, caên baát thieän rôøi boû ñaàu tieân thì nhieàu, chöù khoâng phaûi laø luùc lìa duïc thì ñaàu tieân ñaõ ñoaïn maát, taát caû ñeàu coù theå ñoaïn maát caên thieän. Hoûi: Chæ coù taø kieán coù theå ñoaïn maát caên thieän, vì sao laïi noùi laø caên baát thieän? Ñaùp: Tuy trong thôøi gian caên baûn laø do taø kieán ñoaïn maát, maø ñeán phaàn vò gia haïnh thì do caên baát thieän, hieån baøy luùc gia haïnh coù theá löïc hoaït duïng maïnh hôn cho neân noùi laø caên baát thieän. Nghóa laø phaùp nhieãm- tònh ñeàu coù theá löïc hoaït duïng taêng thöôïng luùc gia haïnh chöù khoâng phaûi laø luùc cöùu caùnh. Nhö noùi: Boà-taùt thaáy laõo beänh töû böùc baùch naõo haïi theá gian, taâm tö heát söùc chaùn ngaùn lìa xa, ñaàu tieân phaùt khôûi taâm nguyeän Voâ thöôïng Chaùnh giaùc, döïa vaøo taâm naøy maø traõi qua ba Ñaïi Kieáp A-taêng- xí-da, tu taäp caùc khoå haïnh khoù thöïc haønh maø khoâng heà thoái chuyeån. Thôøi gian naøy thaät khoù chöù khoâng phaûi luùc ñaït ñöôïc Taän trí, tu caên thieän taêng tröôûng heä thuoäc ba coõi cuûa ñôøi vò lai, cho neân luùc gia haïnh thì theá löïc hoaït duïng laø hôn haún.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 633
Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Sôõ dó taø kieán coù theå ñoaïn maát caên thieän, thì neân bieát raèng ñeàu laø söùc maïnh cuûa caên baát thieän. Nghóa laø caên baát thieän cheøn eùp laán aùt caên thieän khieán cho daàn daàn suy yeáu khoâng coù theá löïc nöõa, sau ñoù taø kieán môùi coù theå ñoaïn maát caên thieän, cho neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy. Laïi coù ngöôøi noùi: Ñaây laø noùi taø kieán töông öng vôùi caên baát thieän si coù theå ñoaïn tröø caên thieän chöù khoâng noùi ñeán phaàn vò tröôùc nhö tham… tuy thaät söï taø kieán coù theå ñoaïn tröø caên thieän, maø luùc baáy giôø si taêng leân, cho neân ñöa ra caùch noùi nhö naøy, nhö Nieäm truù… Coù Sö khaùc noùi: Trong naøy chæ noùi ñeán caên baát thieän si chuyeån ñoåi, bôûi vì tuøy theo luùc chuyeån ñoåi cuøng taêng thöôïng, nghóa laø luùc tham saân chuyeån ñoåi taêng thöïông chöù khoâng phaûi laø luùc tuøy theo chuyeån ñoåi, taø kieán tuøy theo luùc chuyeån ñoåi taêng thöôïng chöù khoâng phaûi laø luùc ñoái vôùi chuyeån ñoåi, chæ coù si taêng thöôïng trong taát caû moïi luùc, cho neân chæ noùi ñeán si. Chính laø do nhöõng nhaân duyeân ñaõ noùi nhö vaäy, cho neân khoâng thieát laäp taø kieán maø chính laø caên baát thieän ñoaïn maát caên thieän. Hoûi: Theá naøo laø caên baát thieän vi teá cuøng hieän haønh? Ñaùp: Caùc caên baát thieän luùc lìa nhieãm duïc maø noù rôøi boû cuoái cuøng, bôûi vì rôøi boû noù cho neân goïi laø lìa nhieãm duïc. Nghóa laø Tham-saân-si thuoäc phaåm Haï haï cuûa coõi Duïc goïi laø caên baát thieän vi teá cuøng hieän haønh, vì vaäy luùc rôøi boû noù thì goïi laø lìa nhieãm duïc, vi teá khoù ñoaïn tröø cho neân lìa boû cuoái cuøng. Hoûi: Luùc taø kieán ñoaïn maát caên thieän laø laøm neân phaåm maø ñoaïn, hay laø laøm chín phaåm maø ñoaïn? Neáu nhö vaäy thì coù gì sai? Neáu laøm neân phaåm maø ñoaïn thì vì sao tröôùc ñaây noùi caùc caên baát thieän coù theå ñoaïn tröø caên thieän? Nhöõng lôøi ñaõ noùi ra khoâng phaûi laø chæ coù neân, tieáp theo sau ñaõ noùi laïi thoâng hieåu theá naøo? Nhö noùi: “Theá naøo laø caên thieän vi teá cuøng hieän haønh? Ñaùp: Luùc ñoaïn maát caên thieän thì noù rôøi boû cuoái cuøng.” Neáu laøm chín phaåm maø ñoaïn, thì taïi sao tröôùc noùi caùc caên baát thieän coù theå ñoaïn tröø caên thieän luùc lìa nhieãm thì noù bò rôøi boû ñaàu tieân, goïi laø caên baát thieän taêng thöôïng? Laøm sao do neân phaåm taø kieán maø ñoaïn laïi goïi laø do chín phaåm maø ñoaïn caên thieän? Laøm sao do neân phaåm taø kieán maø ñoaïn goïi laø do chín phaåm maø ñoaïn caên thieän? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Laøm neân phaåm maø ñoaïn. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì taïi sao tröôùc noùi caùc caên baát thieän coù theå ñoaïn maát caên thieän?
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 634
Ñaùp: Vaên tröôùc chæ caàn noùi caên baát thieän coù theå ñoaïn maát caên thieän, khoâng caàn noùi laø Caùc( chö) maø noùi ñeán Caùc laø muoán hieån baøy taø kieán maø ñoaïn maát caên thieän töông öng vôùi caên baát thieän si, bôûi vì chuûng loaïi vò lai coù nhieàu saùt-na, cho neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy. Laïi nöõa, luùc ñang ñoaïn maát caên thieän tuy khoâng coù nhieàu phaåm maø phaàn vò gia haïnh thì coù nhieàu phaåm loaïi, nhöõng lôøi ñaõ noùi hieån baøy goàm caû gia haïnh döïa vaøo ñoaïn tröø vaø ñang ñoaïn tröø ñeàu goïi laø ñoaïn tröø. Hoûi: Tieáp theo sau ñaõ noùi laïi thoâng hieåu theá naøo? Nhö noùi: “Theá naøo laø caên thieän vi teá cuøng hieän haønh? Ñaùp: Luùc ñoaïn maát caên thieän thì noù rôøi boû cuoái cuøng”. Döïa vaøo hieän haønh maø ñoaïn cho neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy. nghóa laø taø kieán phaåm Haï haï hieän ôû tröôùc maét laøm cho caên thieän phaåm Thöôïng Trung khoâng hieän haønh, nhö vaäy cho ñeán neáu taø kieán phaåm Thöôïng Trung hieän ôû tröôùc maét thì laøm cho caên thieän phaåm Haï Trung khoâng hieän haønh. Neáu taø kieán phaåm Thöôïng Thöôïng hieän ôû tröôùc maét, thì laøm sao caên thieän phaåm Haï haï khoâng hieän haønh, vaø laøm cho chín phaåm ñeàu khoâng thaønh töïu. Do ñoù, caên thieän thuoäc taùm phaåm ñaàu, tröôùc khoâng ñöôïc hieän haønh, sau khoâng ñöôïc thaønh töïu; luùc caên thieän thuoäc phaåm thöù chín khoâng ñöôïc hieän haønh töùc laø khoâng ñöôïc thaønh töïu. Bôûi vì theo thöù töï khoâng ñöôïc hieän haønh, cho neân sau ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Luùc ñoaïn maát caên thieän thì noù rôøi boû cuoái cuøng, goïi laø caên thieän vi teá cuøng hieän haønh. Bôûi vì trong neân luùc khoâng ñaït ñöôïc thaønh töïu, cho neân tröôùc ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Luùc lìa nhieãm duïc thì noù bò rôøi boû ñaàu tieân, goïi laø coù theå ñoaïn maát caên thieän chính laø caên baát thieän taêng thöôïng. Vì vaäy hai caùch noùi tröôùc - sau ñeàu deã daøng thoâng hieåu, neân ñöa ra caùch noùi naøy: Laøm chín phaåm maø ñoaïn. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì taïi sao tröôùc noùi caùc caên baát thieän taêng thöôïng, cho ñeán noùi roäng ra? Ñaùp: Coù nhieàu loaïi chín phaåm, ñoù laø chín phaåm hieän haønh, coù chín phaåm dò thuïc, coù chín phaåm ñoái trò, coù chín phaåm ñoaïn maát caên thieän. Chín phaåm hieän haønh, nghóa laø coù luùc phaåm Haï haï hieän haønh, cho ñeán coù luùc phaåm Thöôïng thöôïng hieän haønh. Coù töùc laø noùi hieän haønh naøy laøm nhaân cuûa chín phaåm, nghóa laø gia haïnh ñaït ñöôïc thì phaåm Haï haï laøm nhaân cuûa chín phaåm, cho ñeán phaåm Thöôïng Trung laøm nhaân cuûa hai phaåm, phaåm Thöôïng thöôïng chæ laøm nhaân cho phaåm Thöôïng thöôïng, bôûi vì yeáu laøm nhaân cuûa maïnh, chöù khoâng phaûi laø maïnh laøm nhaân cuûa yeáu, khoâng phaûi laø nôi ñöôïc truù troïng. Khoâng phaûi laø gia haïnh ñaït ñöôïc thì chín phaåm ñeàu coù theå laàn löôït chuyeån tieáp laøm nhaân.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 635
Chín phaåm dò thuïc, nghóa laø nghieäp cuûa phaåm Thöôïng thöôïng tieáp nhaän dò thuïc phaåm Thöôïng thöôïng, cho ñeán nghieäp cuûa phaåm Haï haï tieáp nhaän dò huïc phaåm Haï haï. Nhö luaän Thi thieát noùi: “Neáu gaây toäi saùt sinh phaåm Thöôïng thöôïng thì sinh vaøo ñòa nguïc Voâ giaùn, phaåm Thöôïng trung thì sinh vaøo ñòa nguïc Ñaïi nhieät, cho ñeán phaåm Haï haï thì sinh vaøo baøng sinh, ngaï quyû…” Chín phaåm ñoái trò, nghóa laø Minh cuûa phaåm Haï haï ñoaïn tröø Voâ minh cuûa phaåm Thöôïng thöôïng, cho ñeán Minh cuûa phaåm Thöôïng thöôïng ñoaïn tröø Voâ minh cuûa phaåm Haï haï. Chín phaåm ñoaïn maát caên thieän, nghóa laø taø kieán cuûa Phaåm Haï haï ñoaïn maát caên thieän cuûa phaåm Thöôïng thöôïng, cho ñeán taø kieán cuûa phaåm Thöôïng thöôïng ñoaïn maát caên thieän cuûa phaåm Haï haï. Neáu döïa vaøo chín phaåm ñoaïn maát caên thieän maø noùi, thì taø kieán aáy seõ coù chín phaåm. Neáu döïa vaøo chín phaåm ñoái trò, thì taø kieán aáy chæ coù neân phaåm. Bôûi vì chín phaåm ñoái trò, cho neân tröôùc noùi luùc lìa nhieãm duïc thì noù bò rôøi boû ñaàu tieân; bôûi vì chín phaåm ñoaïn maát caên thieän, cho neân sau noùi luùc ñoaïn maát caên thieän thì noù bò rôøi boû cuoái cuøng. Vì vaäy, hai caùch noùi tröôùc - sau ñeàu deã daøng thoâng hieåu. Laïi nöõa, phaùp ñoaïn tröø coù hai loaïi: 1. Nhö do kieán maø ñoaïn, cho neân coù theå ñoaïn tröø chín phaåm taø kieán, luùc lìa nhieãm duïc thì neân phaåm laäp töùc ñoaïn tröø. 2. Nhö do tu maø ñoaïn, cho neân ñaõ ñoaïn chín phaåm caên thieän, luùc ñoaïn maát caên thieän thì chín phaåm daàn daàn ñoaïn maát. Hoûi: Ñoaïn maát caên thieän laø coù nghóa gì? Ñaùp: Khoâng phaûi laø nhö buùa rìu chaët ñöùt caây ôû theá gian, bôûi vì taø kieán khoâng tieáp xuùc vôùi thieän, nhöng trong söï noái tieáp nhau luùc taø kieán hieän ôû tröôùc maét, laøm cho caùc caên thieän thaønh töïu coù theå dieät maát, khoâng thaønh töïu coù theå sinh ra, cho neân goïi laø ñoaïn maát. Neáu trong söï noái tieáp nhau khoâng coù caên thieän ñaït ñöôïc, thì luùc baáy giôø goïi laø caên thieän ñaõ ñoaïn maát. Hoûi: Töï taùnh cuûa ñoaïn maát caên thieän naøy laø gì? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Laáy khoâng tin laøm töï taùnh, nghóa laø tin cho neân caên thieän noái tieáp, khoâng tin cho neân caên thieän ñoaïn maát. Coù Sö khaùc noùi: Laáy taø kieán laøm töï taùnh, nghóa laø do taø kieán maø caên thieän ñoaïn maát. Hoaëc coù ngöôøi noùi: Laáy caùc phieàn naõo maø caên thieän ñoaïn maát. Laïi coù ngöôøi noùi: Laáy taát caû caùc phaùp laøm töï taùnh, nghóa laø luùc ñoaïn maát caên thieän thì taát caû caùc phaùp ñeàu tuøy thuaän. Phaùi Thí duï noùi: Khoâng coù töï taùnh thaät söï, nghóa laø noái tieáp nhau cuûa ñoaïn maát caên
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 636
thieän, tröôùc coù caên thieän luùc naøy ñoaïn dieät thì coù töï taùnh gì, ñaõ daãn thí duï hieän coù nhö tröôùc noùi trong phaàn Ñaûnh. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi naøy: Caùc caên thieän ñoaïn maát laáy khoâng thaønh töïu laøm töï taùnh, laø do Uaån voâ phuù voâ kyù-taâm baát töông öng haønh thaâu nhieáp. Ñaây chính laø noùi ôû trong baát töông öng coøn coù nhöõng phaùp töông töï nhö vaäy. Hoûi: Coõi naøo, neõo naøo, nôi choán naøo coù theå ñoaïn maát thieän caên? Ñaùp: ÔÛ coõi Duïc chöù khoâng phaûi laø coõi Saéc-Voâ saéc, ôû neõo ngöôøi chöù khoâng phaûi laø neõo naøo khaùc, ôû ba chaâu tröø ra chaâu phía Baéc. Toân giaû Cuø-sa-phaït-ma noùi raèng: Chæ rieâng chaâu Thieäm boä laø coù theå ñoaïn maát caên thieän, bôûi vì ngöôøi ôû chaâu naøy ñoái vôùi nghieäp thieän, aùc gaây ra thaät maïnh meõ, saéc beùn, chöù khoâng phaûi laø nhöõng chaâu khaùc. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì trong chöông Caên Uaån ñaõ noùi phaûi thoâng hieåu nhö theá naøo? Nhö noùi: “Ngöôøi chaâu Thieäm-boä thaønh töïu nhieàu nhaát laø möôøi chín caên, thaønh töïu ít nhaát laø taùm caên. Nhö chaâu Thieäm boä, chaâu Ñoâng thaéng thaàn vaø chaâu Taây ngöu hoùa cuõng nhö vaäy” Ñaùp: Ñoaïn vaên aáy neân noùi: Ngöôøi ôû hai chaâu Ñoâng-Taây thaønh töïu nhieàu nhaát laø möôøi chín caên, thaønh töïu ít nhaát laø möôøi ba caên. Nhöng maø khoâng ñöa ra caùch noùi nhö vaäy, thì neân bieât ngöôøi tuïng sai laàm. Lôøi bình: Vaán ñeà aáy khoâng neân noùi nhö vaäy, bôûi vì taát caû nhöõng lôøi tuïng aáy khoâng coù gì khaùc nhau, ba chaâu ñaõ taïo taùc ñeàu maïnh meõ saéc beùn, cho neân bieát caùch noùi tröôùc ñoái vôùi lyù laø thích hôïp. Hoûi: Boå-ñaëc-giaø-la nhö theá naøo coù theå ñoaïn maát caên thieän? Ñaùp: Chæ coù ngöôøi kieán haønh thì coù theå ñoaïn maát caên thieän, chöù khoâng phaûi laø ngöôøi aùi haønh, bôûi vì ngöôøi kieán haønh coù yù thích kieân coá ñoái vôùi nghieäp thieän-aùc ñaõ gaây ra thaät maïnh meõ saéc beùn, coøn ngöôøi aùi haønh noâng caïn voäi vaøng ñoái vôùi phaåm nhieãm-tònh ñeàu khoâng maïnh meõ. ÔÛ trong kieán haønh thì ngöôøi nam-ngöôøi nöõ ñeàu coù theå ñoaïn maát caên thieän. Toân giaû Cuø-sa-phaït-ma noùi raèng: Chæ rieâng ngöôøi nam laø coù theå ñoaïn maát caên thieän, bôûi vì trí taùnh cöùng raén. Nhö luaän Thi thieát noùi: “Ngöôøi nam taïo nghieäp maïnh hôn chöù khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ, ngöôøi nam luyeän caên maïnh hôn chöù khoâng phaûi ngöôøi nöõ, ngöôøi nam yù thích maïnh hôn chöù khoâng phaûi ngöôøi nöõ”. Vì vaäy bieát laø ngöôøi nöõ khoâng coù theå ñoaïn maát caên thieän. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì trong chöông Caên Uaån ñaõ noùi laïi thoâng hieåu nhö theá naøo? Nhö noùi: “Neáu thaønh töïu nöõ caên thì nhaát ñònh thaønh töïu taùm caên, nam caên cuõng nhö vaäy”.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 637
Ñaùp: Vaên aáy neân noùi laø neáu thaønh töïu nöõ caên thì nhaát ñònh thaønh töïu möôøi ba caên, neáu thaønh töïu nam caên thì nhaát ñònh thaønh töïu taùm caên, nhöng khoâng ñöa ra caùch noùi nhö vaäy thì neân bieát laø ngöôøi tuïng sai laàm. Lôøi bình: Vaán ñeà aáy khoâng neân noùi nhö vaäy, bôûi vì taá caû nhöõng lôøi tuïng ñeàu khoâng coù gì khaùc nhau, nam nöõ ñaõ taïo taùc ñeàu maïnh meõ saéc beùn, nhö Baø-la-moân nöõ Chieân-chöôùc-ca vôùi aùc taâm phæ baùng Ñöùc Phaät coøn hôn nhöõng ñaáng tröôïng phu. Nhöng maø luaän Thi thieát noùi ngöôøi nam maïnh hôn laø döïa vaøo phaàn nhieàu maø noùi chöù khoâng phaûi laø noùi taát caû. Vì vaäy neân bieát caùch noùi tröôùc laø hôïp lyù. Hoûi: Ñoái vôùi Tró Baùn-traïch-ca ( hoaøng moân ) khoâng coù hình, hai hình coù theå ñoaïn maát caên thieän hay khoâng? Ñaùp: Khoâng theå naøo. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì tröôùc noùi yù thích kieân coá ñaõ taïo taùc maïnh meõ saéc beùn thì coù theå ñoaïn maát caên thieän, coøn nhöõng Phieán tró… kia thì yù thích noâng caïn voäi vaøng maø taïo taùc yeáu keùm. Laïi nöõa, ngöôøi Kieán haønh thì coù theå ñoaïn maát caên thieän, coøn loai aáy laø aùi haønh thì khoâng theå naøo ñoaïn maát caên thieän. Laïi nöõa, ngöôøi nhieàu saân thì coù theå ñoaïn maát caên thieän, coøn loaïi aáy nhieàu tham thì khoâng theå naøo ñoaïn maát caên thieän. Hoûi: Ñoaïn maát caên thieän nhö theá naøo, chæ ôû coõi duïc hay laø taát caû ba coõi? Giaû söï nhö vaäy thì coù gì sai? Neáu chæ daoïn maát caên hieän ôû coõi Duïc thì luaän Thöùc thaân noùi phaûi thoâng hieåu theá naøo? Nhö noùi: “Neáu laøm haïi tröùng kieán maø taâm khoâng coù neân chuùt hoái haän thì neân noùi laø ngöôøi ñoaïn maát caên thieän cuûa ba coõi”. Neáu ñoaïn maát taát caû caên thieän cuûa ba coõi, thì caên thieän cuûa coõi phía treân aáy, tröôùc khoâng thaønh töïu nay laøm sao ñoaïn maát? Ñaùp:Neán noùi laø chæ ñoaïn maát caên thieän cuûa coõi Duïc. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì luaän Thöùc Thaân noùi phaûi thoâng hieåu nhö theá naøo? Ñaùp: Vaên aáy neân noùi neáu laøm haïi tröùng kieán maø taâm khoâng coù neân chuùt hoái haän, thì phaûi noùi laø ngöôøi aáy ñoaïn maát caên thieän trong ba coõi. Nhöng maø khoâng ñöa ra caùch noùi nhö vaäy, laø muoán laøm ñaày ñuû con soá ba, nghóa laø tröôùc thaønh töïu caên thieän cuûa coõi Duïc, caên thieän cuûa coõi treân ñaõ khoâng thaønh töïu, luùc naøy laïi ñoaïn maát caên thieän cuûa coõi Duïc thì caên thieän ba coõi ñeàu khoâng thaønh töïu. Bôûi vì ñoaïn maát caên thieän phaûi ôû con soá ba thì môùi ñaày ñuû, cho neân laø noùi ngöôøi aáy ñoaïn maát caên thieän trong ba coõi. Coù ngöôøi noùi ñoaïn maát taát caû caên thieän cuûa ba coõi. Hoûi: Caên thieän cuûa coõi phía treân aáy, tröôùc khoâng thaønh töïu thì nay laøm sao ñoaïn maát?
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 638
Ñaùp: ÔÛ trong choã khoâng thaønh töïu laïi khoâng thaønh töïu, bôûi vì chuyeån thaønh xa cho neân noùi laø ñoaïn maát. Laïi nöõa, caên thieän cuûa coõi phía treân döïa vaøo caên thieän cuûa coõi Duïc maø sinh tröôûng töôi toát, neáu caên thieän cuûa coõi Duïc ñoaïn maát thì caên thieän cuûa coõi phía treân bò khoâ heùo, cho neân noùi laø ñoaïn maát caên thieän cuûa coõi phía treân. Laïi nöõa,caên thieän cuûa coõi Duïc laøm cöûa ngoõ, laøm gia haïnh, laøm nôi döøng chaân cho caên thieän cuûa coõi treân, neáu caên thieän cuûa coõi Duïc ñoaïn maát thì caên thieän cuûa coõi phía treân khoâng coù cöûa ngoõ…, cuõng noùi laø ñoaïn maát. Laïi nöõa, neáu ñích thöïc caên thieän cuûa coõi Duïc khoâng ñoaïn maát, thì caên thieän cuûa coõi Duïc ñoaïn maát cho neân caên thieän cuûa coõi phía treân khoâng coù theå sinh tröôûng tích taäp, vì vaäy noùi laø ñoaïn maát. Do ñoù, Toân giaû Dieäu AÂm noùi raèng: Neáu khoâng ñoaïn maát caên thieän cuûa coõi Duïc, thì caên thieän cuûa coõi Saéc-Voâ saéc coù theå ñöôïc sinh tröôûng, vì coõi naøy ñoaïn maát cho neân coõi kia caøng khoâng theå sinh ra, cuõng noùi laø ñoaïn maát.” Hoûi: Vì sao chæ noùi saùt haïi tröùng kieán maø taâm khoâng coù hoái haän, chöù khoâng noùi ñeán söï vieäc khaùc? Ñaùp: Bôûi vì ñieàu aáy hoaøn toaøn khoâng coù loãi - khoâng coù taùc duïng gì, nghóa laø nhöõng tröùng kieán ñoái vôùi con ngöôøi khoâng coù loãi cuõng khoâng coù taùc duïng gì maø coá yù saùt haïi haõy coøn khoâng coù taâm hoái haän, huoáng hoà laø nhöõng ñieàu coù loãi, coù taùc duïng hay sao? Vì vaäy bieát raèng loaïi aáy ñaõ ñoaïn maát caên thieän, cho neân chæ noùi ñeán ñieàu aáy. Hoûi: Laø ñoaïn maát caên thieän cuûa gia haïnh, hay laø ñoaïn maát caên thieän cuûa sinh ñaéc (sinh ra maø coù ñöôïc)? Ñaùp: Laø ñoaïn maát caên thieän cuûa gia haïnh thì tröôùc ñaõ ñoù ñaõ rôøi boû. Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Cuõng ñoaïn maát caên thieän cuûa gia haïnh. Hoûi: Caên thieän aáy tröôùc ñoù ñaõ khoâng thaønh töïu, laøm sao goïi laø nay ñoaïn maát? Ñaùp: ÔÛ trong coã khoâng thaønh töïu laïi khoâng thaønh töïu, bôûi vì chuyeån thaønh xa cho neân noùi laø ñoaïn maát. Nhö vaäy ñeàu coù nhieàu nghóa, nhö trong ba coõi ñaõ noùi roäng hôn. Trong naøy laïi coù neân nghóa Baát coïng, nghóa laø thieän caên cuûa gia haïnh duøng caên thieän cuûa sinh ñaéc laøm nhaân duyeân, laøm caên baûn, laøm ñaúng khôûi, cho neân luùc caên thieän naøy ñoaïn maát cuõng noùi laø ñoaïn maát caên thieän kia. Hoûi: Laø chæ coù taø kieán duyeân vôùi höõu laäu coù theå ñoaïn maát caên thieän, hay laø cuõng duyeân vôùi voâ laäu? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Chæ coù taø kieán duyeân vôùi höõu laäu coù theå ñoaïn maát caên thieän. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì coù ñuû theá löïc
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 639
maïnh meõ cuûa hai loaïi raøng buoäc. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi naøy: Taø kieán duyeân vôùi voâ laäu cuõng coù theå ñoaïn maát caên thieän, voâ laäu tuy khoâng coù sôû duyeân raøng buoäc, maø nhôø vaøo löïc tröôûng döôõng cho neân cuõng taêng maïnh. Hoûi: Laø chæ coù taø kieán duyeân vôùi höõu vi coù theå ñoaïn maát caên thieän, hay laø cuõng duyeân vôùi voâ vi? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Chæ coù taø kieán duyeân vôùi höõu vi coù theå ñoaïn tröø caên thieän. Nghóa nhö tröôùc ñaõ noùi. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi naøy: Taø kieán duyeân vôùi voâ vi cuõng coù theå ñoaïn maát caên thieän. Nghóa nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: Laø chæ coù taø kieán duyeân vôùi giôùi, ñòa ñoàng phaàn coù theå ñoaïn maát caên thieän, hay laø cuõng duyeân vôùi giôùi, ñòa khoâng ñoàng phaàn? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Chæ coù taø kieán duyeân vôùi giôùi ñòa ñoàng phaàn coù theå ñoaïn maát caên thieän. Nghóa laø ñaõ noùi nhö tröôùc. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi naøy: Taø kieán duyeân vôùi giôùi, ñòa khoâng ñoàng phaàn cuõng coù theå ñoaïn maát caên thieän. Nghóa nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: Trong duyeân vôùi giôùi, ñòa ñoàng phaàn, laø taø kieán baøi baùng nhaân coù theå ñoaïn maát caên thieän, hay laø taø kieán baøi baùng quaû? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Chæ coù taø kieán baøi baùng nhaân coù theå ñoaïn maát caên thieän, nhö noùi: Neáu laøm haïi tröùng kieán maø khoâng coù neân chuùt hoái haän, thì neân noùi ngöôøi aáy ñoaïn maát caên thieän cuûa ba coõi. Coù Sö khaùc noùi: Chæ coù taø kieán baøi baùng quaû coù theå ñoaïn maát caên thieän, nhö noùi: Neáu quyeát ñònh chaáp laø khoâng coù thieän-khoâng coù aùc-khoâng coù nghieäp quaû- dò thuïc, thì neân noùi ngöôøi ñoaïn maát caên thieän cuûa ba coõi. Lôøi bình: Neân noùi laø taø kieán baøi baùng nhaân, baøi baùng quaû nhö ñaïo giaûi thoaùt. Ngöôøi baøi baùng nhaân cho raèng caên thieän thaønh töïu ñöôïc ñeàu dieät maát, ngöôøi baøi baùng quaû cho raèng caên thieän khoâng thaønh töïu ñöôïc ñeàu sinh ra, vì vaäy hai loaïi naøy ñeàu coù theå ñoaïn maát caên thieän. Hoûi: Luùc ñoaïn maát chín phaåm caên thieän, laø khoâng daáy khôûi ñoaïn maát hay laø lieân tuïc daáy khôûi? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Khoâng daáy khôûi ñoaïn maát nhö Kieán ñoïa. Coù Sö khaùc noùi: Lieân tuïc daáy khôûi ñoaïn maát nhö tu ñaïo. Lôøi bình: Neân noùi laø khoâng nhaát ñònh, coù luùc khoâng daáy khôûi maø coù theå noái tieáp nhau ñoaïn heát chín phaåm, coù luùc chæ ñoaïn neân phaåm lieàn daáy khôûi, hoaëc hai, hoaëc ba cho ñeán hoaëc laø taùm phaåm, sau ñoù môùi daáy khôûi tieáp tuïc ñoaïn phaåm sau. Hoûi: Ngöôøi truù trong luaät nghi luùc ñoaïn maát caên thieän, laø tröôùc
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 640
tieân rôøi boû luaät nghi roài sau ñoù ñoaïn maát caên thieän, hay laø rôøi boû ngay luùc ñoaïn maát? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Tröôùc laø rôøi boû luaät nghi roài sau ñoù ñoaïn maát caên thieän, nghóa laø trong thaân ngöôøi aáy tröôùc tieân daáy leân neân loaïi taø kieán rôøi boû luaät nghi, sau ñoù daáy khôûi neân loaïi taø kieán ñoaïn maát nhöõng caên thieän; nhö gioù maïnh thoåi vaøo caây tröôùc tieân beõ gaõy caùnh laù roài sau ñoù baät goác reã, taø kieán ñoaïn maát caên thieän cuõng laïi nhö vaäy. Lôøi bình: Neân noùi laø khoâng nhaát ñònh. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì tuøy theo moãi neân loaïi taâm aáy daáy khôûi moãi neân luaät nghi cuûa taâm aáy rôøi boû thì luaät nghi cuûa taâm aáy cuõng rôøi boû theo. Hoûi: Luùc caên thieän noái tieáp thì chín phaåm laäp töùc noái tieáp, hay laø moãi neân phaåm daàn daàn noái tieáp? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Moãi neân phaåm daàn daàn noái tieáp. Coù Sö khaùc noùi: Neáu thuaän theo töø trong ñòa nguïc cheát roài phaûi sinh vaøo ñòa nguïc thì coù theå noái tieáp ba phaåm; neáu thuaän theo töø ñòa nguïc cheát roài phaûi sinh vaøo baøn sinh-ngaï quyû thì coù theå noái tieáp saùu phaåm; neáu thuaän theo töø trong ñòa nguïc cheát roài seõ sinh vaøo neõo trôøi-ngöôøi thì coù theå noái tieáp chín phaåm. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi naøy: Chín phaåm laäp töùc noái tieáp, theo thöù töï hieän roõ tröôùc maét. Nhö ngöôøi chöõa laønh beänh, trong neân luùc tröø heát beänh veà sau daàn daàn phaùt sinh söùc löïc. Nhöng maø ngöôøi aáy thuaän theo töø trong ñòa nguïc cheát roài phaûi sinh vaøo ñòa nguïc, thì ba phaåm caên thieän coù ñöôïc cuõng thuoäc veà thaân thaønh töïu, cuõng hieän roõ tröôùc maét; neáu saùu phaåm caên thieän coù ñöôïc maø khoâng thuoäc veà thaân thaønh töïu, khoâng hieän roõ tröôùc maét. Ngöôøi phaûi sinh vaøo baøng sinh-ngaï quyû, ba phaåm caên thieän coù ñöôïc maø khoâng thuoäc veà thaân thaønh töïu, khoâng hieän roõ tröôùc maét. Ngöôøi seõ sinh vaøo neõo trôøi, ngöôøi, thì chín phaåm caên thieän coù ñöôïc cuõng thuoäc veà thaân thaønh töïu, cuõng hieän roõ tröôùc maét. Hoûi: Caên thieän bò ñoaïn maát laø nhieàu, hay ñöôïc noùi tieáp laø nhieàu? Ñaùp: Tuøy theo nôi aáy maø ñoaïn maát, trôû laïi nôi aáy maø ñoaïn maát. Nghóa laø ñoaïn maát ôû coõi Duïc thì coõi Duïc laïi noái tieáp, ñoaïn maát nôi Sinh ñaéc thì sinh ñaéc laïi noái tieáp, ñoaïn maát chín phaåm thì chín phaåm laïi noái tieáp. Hoûi: Ñoaïn maát caên thieän roài ôû trong phaùp hieän taïi vaãn coù theå noái tieáp hay khoâng? Ñaùp: Taïm thôøi döïa vaùo luaän Thi thieát noùi thì luùc aáy trong phaùp hieän taïi khoâng theå naøo noái tieáp caên thieän ñöôïc, quyeát ñònh ôû trong ñòa
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 641
nguïc coù luùc sinh hoaëc luùc cheát môùi coù theå noái tieáp caên thieän, nhö luaän aáy noùi: “Neáu laøm haïi tröùng kieán maø taâm khoâng coù neân chuùt hoái haän thì neân noùi ngöôøi naøy ñoaïn maát caên hieän cuûa ba coõi, ngöôøi aáy ñoái vôùi phaùp hieän taïi khoâng theå naøo noái tieáp caên thieän, chaéc chaén ôû trong ñòa nguïc vaøo luùc sinh hoaëc luùc cheát môùi coù theå noái tieáp caên thieän”. Hoûi: Luùc sinh ôû ñòa nguïc thì ai coù theå noái tieáp caên thieän, luùc cheát ôû ñòa nguïc thì ai coù theå noái tieáp caên thieän? Ñaùp: Neáu ôû trong ñòa nguïc maø thaân Trung höõu chöa tieáp nhaän quaû dò thuïc cuûa taø kieán ñoaïn maát caên thieän, thì ngöôøi aáy luùc sinh ôû ñòa nguïc coù theå noùi tieáp caên thieän. Neáu ôû trong ñòa nguïc maø thaân Trung höõu ñaõ tieáp nhaän quaû Dò thuïc cuûa taø kieán aáy, cho ñeán luùc cheát ôû ñòa nguïc maø quaû dò thuïc cuûa taø kieán aáy khoâng coøn thì coù theå noái tieáp caên thieän. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì nhö taø kieán cuøng vôùi caên thieän gaây trôû ngaïi cho nhau, quaû cuûa noù cuõng nhö vaäy. Laïi nöõa, neáu ñoaïn maát caên thieän do söùc maïnh cuûa nhaân thì luùc cheát ôû ñòa nguïc môùi noái tieáp, neáu ñoaïn maát caên thieän do söùc maïnh cuûa duyeân thì luùc sinh ôû ñòa nguïc coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu ñoaïn maát caên thieän do söùc maïnh cuûa mình thì luùc cheát ôû ñòa nguïc môùi noái tieáp, neáu ñoaïn maát caên thieän do söùc maïnh cuûa ngöôøi khaùc thì luùc sinh coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu ñoaïn maát do söùc maïnh cuûa töï taùnh thì luùc cheát môùi noái tieáp, neáu ñoaïn maát do söùc maïnh cuûa tö löông thì luùc sinh coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu kieán vaø giôùi ñeàu huûy hoaïi maø ñoaïn maát luùc cheát môùi noái tieáp, neáu kieán huûy hoaïi, giôùi khoâng huûy hoaïi maø ñoaïn maát thì luùc sinh coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu yù thích vaø gia haïnh ñeàu huûy hoaïi maø ñoaïn maát thì luùc cheát môùi noái tieáp, neáu yù thích vaø gia haïnh khoâng huûy hoaïi maø ñoaïn thì luùc sinh coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu Thöôøng kieán vì gia haïnh maø ñoaïn maát thì luùc cheát môùi noái tieáp, neáu ñoaïn kieán vì gia haïnh maø ñoaïn maát thì luùc sinh môùi noái tieáp. Toân giaû Dieâu AÂm noùi raèng: “Ngöôøi kia ñoaïn maát caên thieän, hoaëc coù luùc sinh vaøo ñòa nguïc, thaáy quaû dò thuïc cuûa nghieäp baát thieän cuøng hieän roõ tröôùc maét, lieàn daáy leân nghóa raèng: Tröôùc ñaây mình töï gaây ra aùc nghieäp nhö vaäy, nay phaûi nhaän chòu quaû baùo khoâng nhö yù naøy. Luùc khôûi leân nieàm tin naøy goïi laø noái tieáp caên thieän. Hoaëc coù ngöôøi sinh vaøo ñòa nguïc roài lieàn nhaän chòu quaû dò thuïc khoå ñau, daáy leân yù nghó nhö vaäy: Tröôùc ñaây mình töï gaây ra aùc nghieäp nhö vaäy, nay vaãn töï mình nhaän chòu quaû baùo khoå ñau nhö vaäy. luùc khôûi leân nieàm tin naøy goïi laø noái tieáp caên thieän”. Laïi nöõa, neáu döïa vaøo lyù maø noùi thì ngöôøi ñoaïn maát caên thieän ôû trong phaùp hieän taïi cuõng coù luùc coù theå noái tieáp, nghóa laø ngöôøi aáy neáu gaëp ñöôïc baïn toát hieåu bieát nhieàu, ñaày ñuû giôùi haïnh, bieän taøi kheùo leùo,
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 642
ngoân töø chuaån möïc, oai nghi nghieâm tuùc, coù theå noùi phaùp cho nghe, daãn daét phaùt khôûi taâm tö, noùi cho bieát raèng: OÂng neân sinh loøng tin hieåu ñoái vôùi chaùnh lyù nhaân quaû, ñöøng khôûi leân baøi baùng taø vaïy, nhö duøng taâm trong saùng thanh tònh cung kính cuùng döôøng ñoái vôùi toâi, ôû beân nhöõng ngöôøi cuøng chung phaïm haïnh toân troïng khaùc cuõng neân nhö vaäy, töø ñaây khieán cho oâng luoân luoân ñöôïc yeân laønh. Ngöôøi aáy nghe lôøi noùi ñoù hoan hyû maø tieáp nhaän, neân bieát raèng chính laø caên thieän ñaõ noái tieáp. Vì vaäy, caên thieän coù luùc noái tieáp trong phaùp hieän taïi, coù luùc noái tieáp khi chuyeån ñoåi thaân. Hoûi: Ai noái tieáp trong phaùp hieän taïi, ai noái tieáp khi chuyeån thaân? Ñaùp: Neáu ngöôøi ñoaïn maát caên thieän maø khoâng taïo nghieäp voâ giaùn thì coù theå noái tieáp trong phaùp hieän taïi, neáu ngöôøi ñoaïn maát caên thieän maø khoâng taïo nghieäp voâ giaùn thì coù theå noái tieáp trong phaùp hieän taïi, neáu ngöôøi ñoaïn maát caên thieän maø cuõng taïo nghieäp voâ giaùn thì chuyeån thaân môùi noái tieáp. Laïi nöõa, neáu ñoaïn maát caên thieän do söùc maïnh cuûa duyeân thì coù theå noái tieáp trong phaùp hieän taïi, neáu ñoaïn maát caên thieän do söùc maïnh cuûa nhaân thì chuyeån thaân môùi coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu ñoaïn maát do söùc maïnh cuûa ngöôøi khaùc thì coù theå noái tieáp trong phaùp hieän taïi, neáu ñoaïn maát do söùc maïnh cuûa chính mình thì chuyeån thaân môùi coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu ñoaïn maát do söùc maïnh cuûa tö löông thì coù theå noái tieáp trong phaùp hieän taïi, neáu ñoaïn maát do söùc maïnh cuûa töï taùnh thì chuyeån thaân môùi coù theå noùi tieáp. Laïi nöõa, neáu kieán huûy hoaïi, giôùi khoâng huûy hoaïi maø ñoaïn thì coù theå noái tieáp trong phaùp hieän taïi, neáu kieán vaø giôùi ñeàu huûy hoaïi maø ñoaïn thì chuyeån thaân môùi coù theå noái tieáp. Laïi nöõa, neáu yù thích huûy hoaïi - gia haïnh khoâng huûy hoaïi maø ñoaïn thì coù theå noái tieáp trong phaùp hieän taïi, neáu yù thích vaø gia haïnh ñeàu huûy hoaïi maø ñoaïn thì chuyeån thaân môùi coù theå noái tieáp. Hoûi: Neáu trong phaùp hieän taïi cuõng coù theå noái tieáp, thì tröôùc ñaây luaän Thi thieát noùi phaûi thoâng hieåu nhö theá naøo? Ñaùp: Luaän aáy noùi trong phaùp hieän taïi khoâng coù theå noái tieáp, chính laø noùi ñeán coù ngöôøi ñoaïn maát caên thieän maø cuõng taïo nghieäp voâ giaùn, hoaëc ñoaïn maát caên thieän do söùc maïnh cuûa nhaân… Hoûi: Neáu trong phaùp hieän taïi noái tieáp caên thieän, thì ngöôøi aáy maïng chung roài sinh vaøo ñòa nguïc chaêng? Ñaùp: Ngöôøi aáy khoâng quyeát ñònh sinh vaøo ñòa nguïc, chæ coù ngöôøi chuyeån thaân noái tieáp caên thieän thì chaéc chaén sinh vaøo ñòa nguïc. Hoûi: Truù trong nhöõng taâm naøo coù theå ñoaïn maát caên thieän? Ñaùp: Hoaëc laø truù vaøo taâm nghi, hoaëc truù vaøo chaùnh kieán. Nghóa laø
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 643
ñoái vôùi nhaân quaû, coù luùc sinh nghi laø nhaân quaû naøy coù leõ phaûi coù, hoaëc naûy sinh chaùnh kieán veà nhaân quaû naøy quyeát ñònh laø coù, luùc baáy giôø caên thieän coù laïi ñöôïc tieáp tuïc phaùt khôûi, caên thieän ñöôïc phaùt khôûi cho neân goïi laø noái tieáp caên thieän. Hoûi: Ai truù vaøo taâm nghi maø noái tieáp, ai truù vaøo chaùnh kieán maø noái tieáp? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Chuyeån thaân noái tieáp laø truù laøm taâm nghi maø noái tieáp, noái tieáp trong phaùp hieän taïi laø truù vaøo chaùnh kieán maø noái tieáp. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Ñieàu naøy khoâng quyeát ñònh. Hoûi: Caên thieän neáu noái tieáp thì coù theå phaùt khôûi chaêng? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Noái tieáp trong phaùp hieän taïi thì coù theå phaùt khôûi hieän roõ tröôùc maét, noái tieáp khi chuyeån thaân thì chæ laø thaønh töïu. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: Ñieàu naøy khoâng quyeát ñònh. Hoûi: Neáu trong phaùp hieän taïi noái tieáp caên thieän, thì thaân hieän taïi aáy coù theå tieán vaøo chaùnh taùnh ly sinh hay khoâng? Ñaùp: Coù ngöôøi noùi: Khoâng theå naøo, bôûi vì taø kieán aáy huûy hoaïi söï noái tieáp nhau, caên thieän yeáu keùm haõy coøn khoâng coù theå phaùt sinh Thuaän quyeát traïch phaàn, huoáng hoà coù theå tieán vaøo chaùnh taùnh ly sinh hay sao? Coù ngöôøi noùi: Thaân naøy tuy hieän taïi khoâng coù theå tieán vaøo Chaùnh taùnh ly sinh maø theå daãn daét phaùt khôûi Thuaän quyeát traïch phaàn. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noùi naøy: Thaân aáy coù theå daãn daét phaùt khôûi Thuaän quyeát traïch phaàn, laïi cuõng coù theå tieán vaøo Chaùnh taùnh ly sinh, cho ñeán coù theå ñaït ñöôïc quaû A-la-haùn. Nhö Baø-la-moân OÁt-yeát- tra… ñoaïn maát caên thieän roài, Toân giaû Xaù-lôïi-töû vì hoï maø noùi phaùp khieán cho noái tieáp caên thieän, daàn daàn ñaït ñöôïc Kieán ñeá cho ñeán cöùu caùnh. Nhö trong Tyø-naïi-da noùi roäng ra. Hoûi: Gieát ngöôøi ñoaïn caên thieän vaø laøm haïi tröùng kieán, loaïi naøo toäi naëng hôn? Ñaùp: Taïm thôøi döïa vaøo luaän thi thieát maø noùi, neáu truù trong nhöõng raøng buoäc thì dò thuïc phaûi nhaän chòu nhöõng toäi aáy baèng nhau chöù khoâng coù gì sai bieät, neáu söï raøng buoäc khoâng nhö nhau thì tuøy theo toäi maø khaùc bieät. Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi naøy: Laøm haïi tröùng kieán naëng hôn chöù khoâng phaûi laø gieát ngöôøi ñoaïn caên thieän. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì tröùng kieán thaønh töïu caùc caên thieän. Laïi coù ngöôøi noùi: Gieát ngöôøi ñoaïn
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 35 644
caên thì maéc toäi naëng hôn. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì ngöôøi laø neõo thieän maø laøm haïi thì toäi naëng hôn. Lôøi bình: Neân ñöa ra cach noùi nhö vaäy: Neáu döïa vaøo caùc söï phaït toäi thì gieát ngöôøi ñoaïn caên thieän seõ maéc toäi naëng vì maéc phaûi Bieân toäi( Ba-la-di toäi); neáu döïa vaøo nghieäp ñaïo thì thì laøm haïi tröùng kieán laø naëng, bôûi vì noù thaønh töïu caùc phaùp thieän. Hoûi: Nhöõng ngöôøi ñoaïn maát caên thieän thì hoï ñeàu laø taùnh Taø ñònh tu chaêng? Ñaùp: Coù ngöôøi ñöa ra caùch noùi nhö naøy: Nhöõng ngöôøi ñoaïn maát caên thieän thì hoï ñieàu laø taùnh Taø ñònh tuï; hoaëc coù luùc laø taùnh Taø ñònh tuï maø khoâng phaûi laø ñoaïn maát caên thieän, nhö vua Vò Sinh Oaùn ( A-xaø- theá)…, bôûi vì hoï taïo nghieäp voâ giaùn maø khoâng ñoaïn maát caên thieän. Lôøi bình: Neân ñöa ra caùch noí nhö vaäy: Vaán ñeà naøy coù boán caâu phaân bieät: 1. Coù ngöôøi ñoaïn maát caên thieän maø khoâng phaûi laø taùnh Taø ñònh tuï, nhö Luïc Sö Boá Laït Noa…, hoï ñoaïn maát caên thieän maø khoâng taïo nghieäp voâ giaùn. 2. Coù ngöôøi laø taùnh Taø ñònh tuï maø khoâng phaûi laø ñoaïn maát caên thieän, nhö vua Vò Sinh Oaùn… 3. Coù ngöôøi ñoaïn maát caên thieän maø cuõng taïo nghieäp voâ giaùn. 4. Coù ngöôøi khoâng ñoaïn maát caên thieän maø cuõng khoâng phaûi laø Taùnh Taø ñònh tuï, ñoù laø tröø ra nhöõng töôùng tröôùc. Hoûi: ÔÛ nôi naøo nhaän laáy quaû dò thuïc cuûa taø kieán ñoaïn caên thieän Ñaùp: ÔÛ ñòa nguïc Voâ giaùn nhaän laáy quaû Dò thuïc aáy; nhö nôi höôùng veà cuûa A-la-haùn thì cao nhaát laø ñeán choán Nieát-baøn, nôi höôùng veà cuûa ngöôøi ñoaïn maát caên thieän thì thaáp nhaát laø ñeán ñòa nguïc voâ giaùn. Laïi nöõa, nhö Tö cuûa ñònh Höõu Ñaûnh laø phaùp thuø thaéng trong phaùp thieän höõu laäu, cho neân tieáp nhaän quaû dò thuïc cuûa Höõu Ñaûnh; nhö vaäy taø kieán ñoaïn caên thieän laø phaùp hôn haún trong moïi phaùp aùc cho neân nhaän laáy quaû dò thuïc ôû ñòa nguïc voâ giaùn. Hoûi : ÔÛ nôi naøo nhaän laáy quaû cuûa nghieäp voâ giaùn? Ñaùp : Neáu ngöôøi ñoaïn maát caên thieän thì caùc nghieäp voâ giaùn vaø caùc toäi phaù Taêng chaéc chaén nhaän chòu ôû ñòa nguïc voâ giaùn; neáu ngöôøi khoâng ñoaïn maát caên thieän ngoaøi boán nghieäp voâ giaùn thì hoaëc laø nhaän chòu quaû dò thuïc ôû trong ñòa nguïc voâ giaùn hoaëc laø ôû trong ñòa nguïc khaùc. Hoûi : Taø kieán ñoaïn caên thieän ñoái vôùi chuùng ñoàng phaàn laø chæ coù theå ñaày ñuû hay laø cuõng coù theå daãn daét ? Ñaùp: Cuõng coù theå daãn daét, cuõng coù theå ñaày ñuû. Coù ngöôøi ñöa ra
caùch noùi naøy: Chæ coù theå ñaày ñuû chöù khoâng theå daãn daét. Nguyeân côù theá naøo ? Bôûi vì nghieäp coù theå daãn daét quaû cuûa chuùng ñoàng phaàn maø taø kieán kia khoâng phaûi laø nghieäp. Lôøi bình: Caùch noùi tröôùc laø thích hôïp, bôûi vì taø kieán coù töông öùng vôùi nghieäp coù tö duy, cho neân taø kieán vaø nghieäp aáy cuøng chung neân quaû.