SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 245
LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA QUYEÅN 114
LUAÄN VEÀ AÙC HAØNH (Phaàn 3)
Ba nghieäp, ñoù laø nghieäp thaân – ngöõ vaø yù. Boán nghieäp, ñoù laø ng- hieäp Haéc haéc dò thuïc, nghieäp Baïch baïch dò thuïc, nghieäp Haéc baïch – haéc baïch dò thuïc, nghieäp Phi haéc - phi baïch khoâng coù dò thuïc, coù theå khoâng coøn caùc nghieäp, laø ba thaâu nhieáp boán, hay laø boán thaâu nhieáp ba? Hoûi: Vì sao soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: Vì muoán phaân bieät veà nghóa trong kinh. Nhu trong king noùi: “Ba nghieäp - boán nghieäp.” Trong kinh tuy noùi ra ñieàu naøy maø chöa giaûi thích roäng ra, cuõng chöa heà noùi laø ba thaâu nhieáp boán, hay laø boán thaâu nhieáp ba, cho ñeán noùi roäng ra. Laïi coù ngöôøi noùi: Tröôùc ñaây tuy phaân bieät veà ba nghieäp, maø chöa phaân bieät veà boán nghieäp, nay caàn phaûi phaân bieät, cho neân soaïn ra phaàn luaän naøy. Trong naøy, theá naøo laø nghieäp Haéc haéc dò thuïc? Ñoù laø nghieäp baát thieän coù theå caûm ñeán dò thuïc ôû nôi hieåm aùc. Hoûi: Dò thuïc khoâng neân goïi laø Haéc. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì nhö luaän Phaåm Loaïi Tuùc noùi: “Theá naøo laø Haéc phaùp? Ñoù laø phaùp baát thieän vaø phaùp höõu phuù voâ kyù. Theá naøo Baïch phaùp? Ñoù laø phaùp thieän vaø phaùp voâ phuù voâ kyù.” Caùc quaû dò thuïc voâ phuù voâ kyù, taïi sao goïi laø Haéc? Ñaùp: Trong naøy chæ neân noùi theá naøo laø nghieäp Haéc, ñoù laø nghieäp baát thieän coù theå caûm ñeán ôû nôi hieåm aùc, chöù khoâng caàn phaûi noùi theâm töø Haéc dò thuïc. Neân noùi nhö vaäy maø khoâng noùi nhö vaäy, laø coù yù nghóa gì? Nghóa laø noùi nhö vaäy thì ñaõ thaønh laäp Haéc laø nhaân chöù khoâng phaûi laø quaû; nhö noùi: Ñöùa treû ngoå nghòch naøy ñaõ phaùt ra lôøi maéng chöôûi cha chöù khoâng phaûi laø con. Trong naøy cuõng nhö vaäy. Laïi coù ngöôøi noùi: Trong naøy döïa vaøo Haéc khoâng vöøa yù, cho neân ñöa ra caùch noùi naøy. Haéc coù hai loaïi:
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 246 1. Haéc nhieãm oâ.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 247
2. Haéc khoâng vöøa yù. Trong naøy, nghieäp bôûi vì hai Haéc cho neân noùi teân goïi laø Haéc, dò thuïc chæ bôûi vì Haéc khoâng vöøa yù cho neân cuõng goïi laø Haéc. Hoûi: Nghieäp Haéc cuõng caûm ñeán dò t Ñaùp: Cuõng neân noùi maø khoâng noùi, thì neân bieát laø nghóa naøy coù khaùc. Laïi coù ngöôøi noùi: Ñieàu aáy khoâng quyeát ñònh. Nghóa laø trong loaøi ngöôøi-trôøi, neáu nôi naøo coù dò thuïc cuûa nghieäp Haéc, thì nôi aáy nhaát ñònh phaûi coù dò thuïc cuûa nghieäp Baïch; khoâng coù nôi naøo chæ coù dò thuïc cuûa nghieäp Haéc, maø khoâng coù dò thuïc cuûa nghieäp Baïch. Trong caùc neõo aùc, neáu nôi naøo coù dò thuïc cuûa nghieäp Baïch, thì nôi aáy chaéc chaén coù dò thuïc cuûa nghieäp Haéc; coù nôi chæ coù dò thuïc cuûa nghieäp Haéc, chöù khoâng coù dò thuïc cuûa nghieäp Baïch. Bôûi vì trong neõo aùc coù nôi quyeát ñònh dò thuïc cuûa Haéc haéc, cho neân chæ noùi veà neõo aùc. Trong luaän Taäp Dò Moân laïi ñöa ra caùch noùi naøy: “Theá naøo laø nghieäp Haéc haéc dò thuïc? Ñoù laø nghieäp baát thieän caûm ñeán neõo ñòa nguïc.” Hoûi: Caùc nghieäp baát thieän cuõng caûm ñeán dò thuïc cuûa neõo baøng sinh vaø quyû, vì sao chæ noùi caûm ñeán ñòa nguïc maø khoâng noùi neõo khaùc? Ñaùp: Neân noùi maø khoâng noùi ñeán, thì neân bieát laø nghóa naøy coù khaùc. Laïi coù ngöôøi noùi: Ñieàu aáy khoâng quyeát ñònh. Nghóa laø neõo baøng sinh vaø quyû cuõng nhaän laáy dò thuïc cuûa nghieäp baát thieän, cuõng nhaän laáy dò thuïc cuûa nghieäp thieän; neõo ñòa nguïc quyeát ñònh chæ nhaän laáy dò thuïc cuûa nghieäp baát thieän, cho neân chæ noùi ñeán ñòa nguïc. Laïi coù ngöôøi noùi: Trong kinh, Ñöùc Theá Toân duøng nghieäp aùc truøng laëp ñeå khieán cho caùc höõu tình sôï haõi, vì thuaän theo kinh aáy cho neân chæ noùi caùc nghieäp baát thieän caûm ñeán ñòa nguïc goïi laø nghieäp Haéc haéc dò thuïc. Vì hieån baøy veà nghóa naøy cho neân daãn kinh aáy ñeå chöùng minh. “Coù hai ngoaïi ñaïo, moät ngöôøi teân goïi Boá-laït-naõ-kieàu-tró-ca, thoï trì giôùi Traâu; moät ngöôøi teân goïi AÙt-cheá-la-taây-nhó-ca, thoï trì giôùi choù. Hai ngoaïi ñaïo naøy ôû trong moät luùc cuøng ngoài laïi vôùi nhau, ñöa ra lôøi noùi nhö vaäy. Taát caû giôùi caám khoù thöïc haønh ôû theá gian, hai ngöôøi chuùng ta tu hoïc ñaõ ñaày ñuû, ai coù theå ghi nhaän ñuùng nhö thaät veà dò thuïc maø chuùng ta caûm ñeán? Nghe doøng hoï Thích-ca sinh ra moät Thaùi töû dung nhan töôùng maïo ñoan chaùnh, duøng ba möôi hai töôùng Ñaïi tröôïng phu vaø taùm möôi veû ñeïp ñeå trang nghieâm thaân mình, ngaém nhìn khoâng bieát thoûa maõn, thaân maøu vaøng roøng, aùnh saùng thöôøng toûa ra moät Taàm, tieáng noùi trong
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 248
treûo hoøa nhaõ thích yù, hôn caû aâm thanh tuyeät vôøi cuûa chim Yeát-la-taàn -ca, trí kieán voâ ngaïi-bieän taøi khoâng coù gì vöôùng maéc, chaùn ngaùn rôøi boû pheùp nhaø, ra beân ngoaøi ñeán nôi khoâng phaûi laø nhaø, thöôøng xuyeân tu khoå haïnh. Laïi vaãn chaùn ngaùn lìa boû ñeå tu haïnh Trung ñaïo (Xöû trung), chöùng ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Boà-ñeà, ñaày ñuû Nhaát thieát trí, chöùng thaáy taùnh töôùng cuûa caùc phaùp ñuùng nhö thaät, ñoaïn döùt taát caû löôùi nghi, thöïc hieän taát caû quyeát ñònh, suy xeùt thoâng hieåu ngoïn nguoàn cuûa taát caû moïi vaán ñeà baøn luaän. Hai ngöôøi chuùng ta baây giôø neân ñiñeán thöa hoûi, neáu ñöôïc ghi nhaän veà dò thuïc do giôùi caám chuùng ta maø caûm ñeán, thì seõ y theo hoïc hoûi, leõ naøo khoâng vui söôùng hay sao? Theá laø hai ngöôøi ñi ñeán nôi Ñöùc Phaät, duøng raát nhieàu lôøi noùi thaân thieän, thaêm hoûi nhau roài, luøi veà ngoài moät phía. Luùc aáy Boá-laït-naõ, tröôùc laø hoûi cho ngöôøi khaùc maø thöa vôùi Ñöùc Phaät raèng: Taây-nhó-ca naøy thoï trì giôùi Choù, tu hoïc ñaõ ñaày ñuû, seõ höôùng ñeán nôi naøo, seõ sinh vaøo nôi ñaâu? Ñöùc Theá Toân baûo raèng: Naøy Boá-laït -naõ, oâng döøng laïi khoâng caàn phaûi hoûi, ñöøng bôûi vì söï vieäc naøy, caùc oâng ñeàu seõ khoâng chaáp nhaän-khoâng tin ñöôïc, taâm mang ñaày oaùn haän nhuïc nhaõ! Nhö vaäy ñeán ba laàn, nhöng ngöôøi aáy vaãn aân caàn thöa hoûi khoâng döøng laïi. Ñöùc Phaät vì loøng thöông xoùt maø baûo raèng: Laéng nghe kyõ caøng, Ta seõ ghi nhaän ñuùng nhö thaät cho oâng, thoï trì giôùi Choù neáu khoâng coù khuyeát phaïm thì seõ sinh trong loaøi choù, neáu coù khuyeát phaïm thì seõ rôi vaøo ñòa nguïc. Luùc aáy Boá-laït-naõ nghe Ñöùc Phaät noùi roài, loøng daï lo sôï ñau buoàn, khoùc loùc nöùc nôû khoâng theå naøo töï keàm cheá ñöôïc. Ñöùc Phaät baûo raèng: Tröôùc ñoù khoâng phaûi laø Ta nhieàu laàn baûo vôùi oâng raèng döøng laïi khoâng caàn phaûi hoûi, ñöøng bôûi vì söï vieäc naøy, caùc oâng ñeàu seõ khoâng chaáp nhaän-khoâng tin ñöôïc, taâm mang ñaày oaùn haän nhuïc nhaõ hay sao? Nay quaû laø nhö vaäy. Luùc baáy Boá-laït-naõ lieàn töï neùn mình maø thöa vôùi Ñöùc Phaät raèng: Khoâng phaûi vì Ñöùc Theá Toân ghi nhaän laø Taây-nhó-ca seõ sinh vaøo loaøi choù maø con ñau buoàn khoùc loùc, nhöng con luoân luoân thoï trì giôùi Traâu, tu hoïc ñaõ ñaày ñuû, sôï raèng cuõng seõ nhö vaäy cho neân lo sôï, chæ nguyeän Ñaáng Ñaïi Töø noùi roõ cho con thoï trì giôùi Traâu, seõ höôùng ñeán nôi naøo, seõ sinh vaøo nôi ñaâu? Ñöùc Theá Toân baûo raèng: Thoï trì giôùi Traâu neáu khoâng coù khuyeát phaïm thì seõ sinh trong loaøi traâu, neáu coù khuyeát phaïm thì seõ rôi vaøo ñòa nguïc.” Nhöõng söï vieäc nhö vaäy noùi roäng ra nhö trong kinh. Hoûi: Taïi sao thoï trì giôùi Choù-giôùi Traâu goïi laø khoâng coù khuyeát phaïm? Ñaùp: Neáu trì giôùi Choù hoaøn toaøn gioáng nhö pheùp taéc cuûa choù thì goïi laø khoâng coù khuyeát phaïm, neáu trì giôùi Traâu hoaøn toaøn gioáng nhö
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 249
pheùp taéc cuûa traâu thì goïi laø khoâng coù khuyeát phaïm; neáu khoâng nhö vaäy thì goïi laø coù khuyeát phaïm. Vì vaäy, Ñöùc Theá Toân duøng nghieäp aùc truøng laëp ñeå khieán cho caùc höõu tình sôï haõi, cho neân noùi caùc nghieäp baát thieän coù theå caûm ñeán ôû neõo ñòa nguïc. Vì thuaän theo kinh aáy cho neân luaän Taäp Dò Moân ñöa ra caùch noùi nhö vaäy: “Caùc nghieäp baát thieän caûm ñeán ñòa nguïc goïi laø nghieäp Haéc haéc dò thuïc.” Laïi coù ngöôøi noùi: Caùc nghieäp baát thieän do kieán Ñaïo maø ñoaïn goïi laø nghieäp Haéc haéc dò thuïc, bôûi vì töø trong chuûng loaïi aáy khoâng coù nghieäp Baïch xen laãn. Noùi nhö vaäy thì taát caû nghieäp baát thieän ñeàu goïi laø nghieäp Haéc haéc dò thuïc, bôûi vì baát thieän trong coõi Duïc raát maïnh meõ, khoâng bò phaùp thieän laøm cho xen taïp, maø phaùp baát thieän coù theå cheøn eùp - coù theå ñoaïn maát thieän ôû ñòa cuûa mình; nghieäp thieän yeáu keùm maø bò söï xen taïp cuûa baát thieän, cho neân thieän cuûa coõi Duïc khoâng coù theå ñoaïn ñöôïc baát thieän. Theá naøo laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc? Ñoù laø nghieäp thieän heä thuoäc coõi Saéc. Hoûi: Nghieäp thieän heä thuoäc coõi Voâ saéc cuõng caûm ñeán Baïch dò thuïc, taïi sao chæ noùi nghieäp thieän heä thuoäc coõi Saéc goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc, maø khoâng noùi ñeán nghieäp thieän heä thuoäc coõi Voâ saéc? Ñaùp: Neân noùi maø khoâng noùi ñeán, thì neân bieát laø nghóa naøy coù khaùc. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu noùi nghieäp thieän heä thuoäc coõi Saéc goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc, thì neân bieát ñaõ noùi nghieäp thieän heä thuoäc coõi Voâ saéc cuõng laø nghieäp aáy, bôûi vì cuøng laø phaùp cuûa Ñònh, ñòa Tu. Neáu noùi ñeán coõi naøy thì neân bieát laø cuõng noùi ñeán coõi kia. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu caùc nghieäp thieän coù theå caûm ñeán quaû dò thuïc cuûa hai loaïi, ñoù laø Trung höõu vaø Sinh höõu, thì nghieäp thieän naøy goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc; nghieäp cuûa coõi Voâ saéc chæ caûm ñeán Sinh höõu, khoâng caûm ñeán Trung höõu, cho neân khoâng noùi ñeán. Nhö Trung höõu vaø Sinh höõu nhö vaäy, khôûi thoï, sinh thoï, khôûi dò thuïc, sinh dò thuïc, khôûi quaû, sinh quaû, quaû teá, quaû thoâ, neân bieát cuõng nhö vaäy. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu nghieäp coù theå caûm ñeán hai loaïi dò thuïc, ñoù laø Saéc vaø Phi saéc, thì caùc nghieäp thieän naøy goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc; nghieäp cuûa coõi Voâ saéc chæ caûm ñeán Phi saéc, khoâng caûm ñeán Saéc, khoâng caûm ñeán Saéc, cho neân khoâng noùi ñeán. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu coù ñuû hai nghieäp coù theå caûm ñeán dò thuïc, ñoù laø Saéc vaø Phi saéc, thì nghieäp thieän trong naøy goïi laø nghieäp Baïch baïch dò
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 250
thuïc; coõi Voâ saéc chæ coù nghieäp Phi saéc, khoâng coù nghieäp Saéc, cho neân khoâng noùi ñeán. Nhö Saéc vaø Phi saéc nhö vaäy, töông öng, khoâng töông öng, coù sôû y, khoâng coù sôû y, coù haønh töôùng, khoâng coù haønh töôùng, coù sôû duyeân khoâng coù sôû duyeân, coù taùc yù, khoâng coù taùc yù, hai loaïi nghieäp neân bieát cuõng nhö vaäy. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu coù ñuû ba nghieäp coù theå caûm ñeán dò thuïc, ñoù laø thaân-ngöõ vaø yù, thì nghieäp thieän thanh tònh naøy goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc; trong coõi Voâ saéc chæ coù yù nghieäp coù theå caûm ñeán dò thuïc, cho neân khoâng noùi ñeán. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu duøng taát caû naêm Uaån coù theå caûm ñeán dò thuïc, thì nghieäp thieän thanh tònh naøy goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc; trong coõi Voâ saéc chæ coù boán Uaån coù theå caûm ñeán dò thuïc, cho neân khoâng noùi ñeán. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu coù ñaày ñuû möôøi nghieäp ñaïo thieän coù theå caûm ñeán dò thuïc, thì nghieäp thieän thanh tònh naøy goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc; trong coõi Voâ saéc chæ coù ba nghieäp ñaïo thieän coù theå caûm ñeán dò thuïc, cho neân khoâng noùi ñeán. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu trong coõi naøy coù hai loaïi trong saùng, hai loaïi roõ raøng, moät laø nhaân, hai laø quaû, thì nghieäp thieän cuûa coõi naøy goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc; trong coõi Voâ saéc coù moät loaïi trong saùng, roõ raøng, ñoù laø nhaân, cho neân khoâng noùi ñeán. Bôûi vì caùc loaïi nhaân duyeân nhö vaäy, cho neân chæ rieâng nghieäp thieän heä thuoäc coõi Saéc goïi laø nghieäp Baïch baïch dò thuïc. Theá naøo laø nghieäp Haéc baïch, haéc baïch dò thuïc? Ñoù laø nghieäp thieän heä thuoäc coõi Duïc, coù theå caûm ñeán nghieäp dò thuïc cuûa loaøi ngöôøi, trôøi. Hoûi: Khoâng coù moät nghieäp naøo vöøa Haéc vöøa Baïch, taïi sao goïi laø nghieäp Haéc baïch, haéc baïch dò thuïc? Ñaùp: Bôûi vì muoán bieåu hieän roõ raøng trong moät söï nöông töïa, trong moät söï noái tieáp nhau, nhaän laáy dò thuïc do hai loaïi nghieäp ñaõ caûm ñeán: 1. Haéc. 2. Baïch. Vì vaäy noùi laø nghieäp Haéc baïch, haéc baïch dò thuïc. Hoûi: Trong caùc neõo aùc cuõng nhaän laáy dò thuïc cuûa hai nghieäp Haéc Baïch, taïi sao chæ noùi nghieäp dò thuïc coù theå caûm ñeán cuûa loaøi ngöôøi -trôøi, goïi laø nghieäp Haéc baïch, haéc baïch dò thuïc, maø khoâng noùi ñeán nghieäp dò thuïc coù theå caûm laáy cuûa neûo aùc? Ñaùp: Neân noùi maø khoâng noùi ñeán, thì neân bieát laø nghóa naøy coù
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 251
khaùc. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu noùi nghieäp thieän coù theå caûm ñeán cuûa ngöôøi, trôøi goïi laø nghieäp Haéc baïch, haéc baïch dò thuïc, thì neân bieát ñaõ noùi nghieäp thieän coù theå caûm ñeán cuûa neûo aùc cuõng laø nghieäp aáy, bôûi vì töôùng xen taïp ñuû loaïi khoâng coù gì sai bieät. Neáu noùi ñeán loaøi naøy thì neân bieát laø ñaõ noùi ñeán loaøi kia. Laïi coù ngöôøi noùi: Ñieàu aáy khoâng quyeát ñònh, vì vaäy khoâng noùi ñeán. Nghóa laø ôû trong loaøi ngöôøi, trôøi thuoäc coõi Duïc, khoâng coù moät nôi naøo maø khoâng nhaän laáy dò thuïc cuûa nghieäp Haéc, Baïch xen laãn; trong caùc neõo aùc tuy coù nôi nhaän laáy dò thuïc cuûa nghieäp Haéc, Baïch xen laãn, maø laïi coù nôi luoân luoân nhaän laáy dò thuïc cuûa nghieäp Haéc hoaøn toaøn, ñoù laø moät phaàn baøng sinh, quyû, vaø taát caû ñòa nguïc. Bôûi vì Trung höõu cuûa neûo aùc khoâng quyeát ñònh, cho neân khoâng noùi ñeán. Laïi coù ngöôøi noùi; Nghieäp thieän, baát thieän do tu maø ñoaïn heä thuoäc coõi Duïc, goïi laø nghieäp Haéc baïch, haéc baïch dò thuïc, bôûi vì hai nghieäp xen laãn trong moät chuûng loaïi. Laïi coù ngöôøi noùi: Neáu nghieäp thieän, baát thieän coù theå caûm ñeán dò thuïc trong loaøi trôøi-ngöôøi-baøng sinh vaø quyû cuûa coõi Duïc, thì goïi laø nghieäp Haéc baïch-haéc baïch dò thuïc, bôûi vì ôû trong moät loaøi nhaän laáy dò thuïc cuûa hai nghieäp xen laãn. Noùi nhö vaäy thì taát caû nghieäp thieän cuûa coõi Duïc, goïi laø nghieäp Haéc baïch-haéc baïch dò thuïc, bôûi vì Theå cuûa nghieäp thieän aáy tuy laø Baïch, maø bò söï cheøn eùp xen taïp cuûa Haéc baát thieän, bôûi vì baát thieän coù theå ñoaïn maát thieän ôû ñòa cuûa mình. Baát thieän thì khoâng nhö vaäy, khoâng bò söï cheøn eùp xen taïp do thieän ôû ñòa cuûa mình, bôûi vì thieän ôû ñòa cuûa mình khoâng coù theå ñoaïn maát baát thieän ôû ñòa cuûa mình. Vì vaäy nghieäp thieän cuûa coõi Duïc goïi laø nghieäp thöù ba. Theá naøo laø nghieäp Phi haéc-phi baïch khoâng coù dò thuïc, coù theå khoâng coøn caùc nghieäp? Ñoù laø Tö veà Hoïc coù theå vónh vieãn ñoaïn heát caùc nghieäp. Hoûi: Caùc nghieäp voâ laäu laø Baïch thuoäc thaéng nghóa, taïi sao laïi noùi laø Phi haéc-phi baïch? Ñaùp: Trong luaän Taäp Dò Moân-luaän Thi Thieát, ñeàu noùi veà nghieäp naøy khoâng gioáng nhau, Haéc baát thieän nhieãm oâ vaø caûm Haéc dò thuïc khoâng vöøa yù, cho neân noùi laø Phi haéc; laïi cuõng khoâng gioáng nhau, Baïch thieän höõu laäu vaø caûm Baïch dò thuïc vöøa yù, cho neân noùi laø Phi baïch. Laïi coù ngöôøi noùi: ÔÛ ñaây döïa vaøo Baïch thuoäc quaû, cho neân noùi laø Phi baïch. Baïch coù hai loaïi:
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 252
1. Baïch thuoäc nhaân. 2. Baïch thuoäc quaû. Nghieäp thieän höõu laäu coù ñuû hai Baïch, cho neân goïi laø Baïch; caùc nghieäp voâ laäu tuy coù Baïch thuoäc nhaân maø khoâng coù Baïch thuoäc quaû, cho neân khoâng goïi laø Baïch. Laïi coù ngöôøi noùi: Döïa vaøo Baïch dò thuïc, cho neân goïi laø Phi baïch. Baïch coù hai loaïi: 1. Baïch thuoäc töï Theå. 2. Baïch thuoäc dò thuïc. Nghieäp thieän höõu laäu coù ñuû hai Baïch, cho neân goïi laø Baïch; nghieäp voâ laäu chæ coù Baïch thuoäc töï theå chöù khoâng coù Baïch thuoäc dò thuïc, cho neân khoâng goïi laø Baïch. Laïi coù ngöôøi noùi: Nghieäp voâ laäu naøy coù theå ñoaïn dò thuïc yeâu quyù cuûa theá gian, khoâng phaûi laø khoâng coù töôùng Baïch maø theá gian yeâu quyù, cho neân khoâng goïi laø Baïch. Bôûi vì nghóa naøy cho neân goïi laø Phi haéc - phi baïch. Nghieäp voâ laäu naøy khoâng phaûi laø nhö ba nghieäp tröôùc caûm ñeán quaû dò thuïc, vì vaäy noùi laø nghieäp khoâng coù dò thuïc. Nghieäp voâ laäu naøy laøm cho ba nghieäp tröôùc hoaøn toaøn dieät heát, cuøng heát, taát caû heát, vónh vieãn laøm haïi, rôøi boû, ñoåi thay, lìa duïc, vaéng laëng, vì vaäy noùi laø coù theå khoâng coøn caùc nghieäp. Nhö vaäy thì noùi veà möôøi baûy Tö thuoäc Hoïc, nghóa laø trong Kieán ñaïo coù Tö thuoäc Hoïc töông öng vôùi boán Phaùp trì nhaãn, lìa nhieãm cuûa coõi Duïc coù Tö thuoäc Hoïc töông öng vôùi taùm ñaïo voâ giaùn, möôøi hai Tö naøy coù theå khoâng coø nghieäp Haéc haéc dò thuïc; lìa nhieãm cuûa coõi Duïc coù Tö thuoäc Hoïc töông öng vôùi ñaïo voâ giaùn thöù chín, coù theå khoâng coøn nghieäp Haéc haéc dò thuïc, vaø nghieäp Haéc baïch - haéc baïch dò thuïc; lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát coù Tö thuoäc Hoïc töông öng vôùi ñaïo voâ giaùn thöù chín, cho ñeán lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù tö coù Tö thuoäc Hoïc töông öng vôùi ñaïo voâ giaùn thöù chín, coù theå khoâng coøn nghieäp Baïch baïch dò thuïc. Nhö vaäy möôøi baûy Tö voâ laäu naøy, noùi laø Tö thuoäc Hoïc coù theå ñoaïn caùc nghieäp. Laïi coù ngöôøi noùi: Taát caû Tö voâ laäu thuoäc ñaïo voâ giaùn, ñeàu goïi laø Tö thuoäc Hoïc coù theå ñoaïn caùc nghieäp, bôûi vì taát caû ñaïo voâ giaùn ñeàu coù theå ñoaïn caùc nghieäp. Laïi coù ngöôøi noùi: Taát caû Tö thuoäc Hoïc ñeàu goïi laø Tö thuoäc Hoïc coù theå ñoaïn caùc nghieäp, bôûi vì caùc Tö thuoäc Hoïc coù theå ñoái trò vôùi nghieäp höõu laäu. Noùi nhö vaäy thì nghóa laø ban ñaàu noùi chæ coù möôøi baûy tö voâ laäu, ñích thöïc coù theå ñoái trò vôùi ba nghieäp tröôùc.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 253
Hoûi: Caùc Tueä coâ laäu töông öng cuøng coù, ñeàu coù theå ñích thöïc ñoaïn tröø ba loaïi nghieäp tröôùc, vì sao chæ noùi ñeán Tö thuoäc Hoïc voâ laäu? Ñaùp: Tö coù theå phaùt ñoäng caùc phaùp laøm cho ñoaïn tröø, vì vaäy chæ noùi ñeán Tö. Laïi coù ngöôøi noùi: Tuy ñeàu coù theå ñoaïn tröø maø trong naøy giaûi thích veà nghieäp, cho neân chæ noùi ñeán Tö. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì cuõng phaûi noùi ñeán nghieäp thaân-ngöõ tuøy chuyeån, taïi sao chæ noùi ñeán Tö? Ñaùp: Bôûi vì Tö thuoäc Hoïc naøy töông öng vôùi Tueä voâ laäu maø chuyeån, cuøng moät sôû duyeân, cuøng moät haønh töôùng, cuøng moät sôû y, hoã trôï nhau coù söùc maïnh coù theå ñoaïn caùc nghieäp; khoâng phaûi laø nghieäp thaân-ngöõ coù theå coù söï vieäc naøy, vì vaäy khoâng noùi ñeán nghieäp thaân-ngöõ. Ñaõ noùi veà töï taùnh cuûa ba nghieäp, boán nghieäp, nay seõ bieåu hieän roõ raøng veà töôùng xen taïp, khoâng xen taïo. Hoûi: Ba nghieäp vaø boán nghieäp, laø ba thaâu nhieáp boán, hay laø boán thaâu nhieáp ba? Ñaùp: Ba thaâu nhieáp boán, khoâng phaûi laø boán thaâu nhieáp ba. Khoâng thaâu nhieáp nhöõng gì? Ñoù laø tröø ra Tö thuoäc Hoïc coù theå ñoaïn caùc nghieäp, coøn laïi nghieäp voâ laäu, nghieäp thieän heä thuoäc coõi Voâ saéc, taát caû nghieäp voâ kyù. Trong naøy, tröø ra Tö thuoäc Hoïc coù theå ñoaïn caùc nghieäp, coøn laïi nghieäp voâ laäu. Nhöõng caùch noùi veà möôøi baûy Tö voâ laäu laø nghieäp thöù tö, ñoù laø noùi tröø ra möôøi baûy Tö, coøn laïi Tö töông öng vôùi ñaïo voâ laäu, gia haïnh, voâ giaùn, giaûi thoaùt, thaéng tieán, vaø Hoïc tuøy chuyeån gnh, cuøng vôùi taát caû nghieäp Voâ hoïc, thì goïi laø coøn laïi nghieäp voâ laäu. Nhöõng caùch noùi veà Tö thuoäc Hoïc töông öng vôùi taát caû ñaïo voâ giaùn laø nghieäp thöù tö, ñoù laø noùi tröø ra taát caû ñaïo voâ giaùn, coøn laïi Tö thuoäc Hoïc töông öng vôùi ñaïo voâ laäu, gia haïnh, giaûi thoaùt, thaéng tieán, vaø Hoïc tuøy chuyeån nghieäp, cuøng vôùi taát caû nghieäp Voâ hoïc, thì goïi laø coøn laïi nghieäp voâ laäu. Nhöõng caùch noùi veà taát caû Tö thuoäc Hoïc laø nghieäp thöù tö, ñoù laø noùi veà Hoïc tuøy chuyeån, taát caû nghieäp Voâ hoïc, thì goïi laø coøn laïi nghieäp voâ laäu. Noùi nhö vaäy thì nghóa laø ban ñaàu noùi tröø ra nghieäp thieän heä thuoäc coõi Voâ saéc, ñoù laø taát caû nghieäp thieän heä thuoäc coõi Voâ saéc; tröø ra nghieäp voâ kyù, ñoù laø caùc nghieäp voâ kyù heä thuoäc ba coõi. Döïa vaøo ñaïo lyù naøy, ba nghieäp thaâu nhieáp ñaày ñuû nghieäp Hoïc -Voâ hoïc vaø Phi hoïc phi voâ hoïc, boán nghieäp chæ thaâu nhieáp nghieäp Hoïc vaø Phi hoïc phi voâ hoïc; ba nghieäp thaâu nhieáp ñaày ñuû nghieäp heä thuoäc coõi Duïc, coõi Saéc vaø coõi Voâ saéc, boán nghieäp chæ thaâu nhieáp nghieäp heä thuoäc coõi
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 254
Duïc vaø coõi Saéc; ba nghieäp thaâu nhieáp ñaày ñuû nghieäp thieän, baát thieän vaø voâ kyù, boán nghieäp chæ thaâu nhieáp nghieäp thieän vaø baát thieän; ba nghieäp thaâu nhieáp ñaày ñuû nghieäp do kieán maø ñoaïn, do tu maø ñoaïn vaø khoâng ñoaïn, boán nghieäp chæ thaâu nhieáp moät phaàn cuûa ba loaïi; ba nghieäp thaâu nhieáp ñaày ñuû nghieäp höõu laäu, voâ laäu, nghieäp nhieãm oâ, nghieäp coù dò thuïc, khoâng coù dò thuïc, nghieäp töông öng, khoâng töông öng, nghieäp coù tuøy chuyeån, khoâng coù tuøy chuyeån, nghieäp Bieåu, Voâ bieåu, boán nghieäp chæ thaâu nhieáp phaàn ít cuûa caùc loaïi hai nghieäp. Caùc moân nhö vaäy ñeàu caàn phaûi noùi roäng ra, vì vaäy noùi laø ba thaâu nhieáp boán, khoâng phaûi laø boán thaâu nhieáp ba. Khoâng thaâu nhieáp nhöõng gì? Ñoù laø tröø ra Tö thuoäc Hoïc coù theå ñoaïn caùc nghieäp, coøn laïi nghieäp voâ laäu, nghieäp thieän heä thuoäc coõi Voâ saéc, taát caû nghieäp voâ kyù. Ba nghieäp, ñoù laø nghieäp thaân-ngöõ vaø yù. Laïi coù ba nghieäp, ñoù laø nghieäp thuaän vôùi phaùp hieän taïi nhaân quaû baùo, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû baùo, nghieäp thuaän theo ñôø keá tieáp thöù hai nhaän quaû baùo. Hoûi: Vì sao soaïn ra phaàn luaän naøy? Ñaùp: Vì muoán phaân bieät veà nghóa trong kinh. Nhö trong kinh noùi: “Coù ba nghieäp, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû…”trong kinh noùi ra ñieàu naøy maø khoâng giaûi thích roäng ra; noùi roäng ra nhö tröôùc. Laïi coù ngöôøi noùi: Tröôùc tuy phaân bieät veà ba nghieäp nhö thaân…, maø chöa phaân bieät veà ba nghieäp nhö nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû…, nay caàn phaûi phaân bieät cho neân soaïn ra phaàn luaän naøy. Theá naøo laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû? Ñoù laø neáu nghieäp taïo taùc taêng tröôûng ôû ñôøi naøy, ngay trong ñôøi naøy nhaän laáy quaû dò thuïc, thì goïi laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Hoûi: Neáu nghieäp taïo taùc taêng tröôûng ôû luùc naøy, thì ngay luùc naøy nhaän laáy quaû dò thuïc chaêng? Ñaùp: Khoâng phaûi nhö vaäy. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì caùc nghieäp thieän-aùc noái tieáp nhau, hoaëc laø vöôït qua noái tieáp nhau môùi nhaän laáy dò thuïc. Nghóa laø neáu taïo taùc taêng tröôûng nghieäp naøy, thì hoaëc laø ngay trong moät söï noái tieáp nhau naøy, hoaëc laø ngay trong moät thôøi gian naøy, hoaëc laø ngay trong moät chuùng ñoàng phaàn naøy maø nhaän laáy quaû dò thuïc. Nhö vaäy goïi laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Nhaát ñònh khoâng coù nghóa veà nghieäp taïo taùc trong saùt-na naøy, ngay saùt-na naøy vaø saùt-na keá tieáp chín muoài, bôûi vì khaùc loaïi, bôûi vì töï mình daãn phaùt. Trong naøy, taát caû nhöõng söï vieäc maø theá gian hieän thaáy, laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Töøng nghe: Coù ngöôøi laøm ngheà haùi cuûi, ñi vaøo nuùi gaëp luùc tuyeát rôi
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 255
laïc maát ñöôøng ñi. Luùc aáy trôøi ñaõ veà chieàu, tuyeát daøy laïnh coùng, khoâng bao laâu seõ cheát, lieàn tieãn veà phía tröôùc ñi vaøo moät luøm caây raäm trong röøng, môùi troâng thaáy moät con gaáu trong luøn caây tröôùc roài, thaân hình ñeân tuyeàn, ñoâi maét nhö hai ngoïn neán. Ngöôøi aáy sôï haõi voâ cuøng, chaéc chaén laø seõ maát maïng. Thöïc söï ñaây laø vò Boà-taùt hieän taïi nhaän chòu thaân loaøi gaáu, thaáy ngöôøi aáy lo sôï lieàn an uûi noùi cho bieát raèng: Nay oâng ñöøng sôï haõi, cha meï ñoái vôùi con caùi coù luùc coù taâm khaùc, nay Ta ñoái vôùi oâng khoâng coù yù xaâu aùc. Lieàn tieán veà phía tröôùc naâng leân ñöa ñi vaøo trong hang ñaù, söôûi aám thaân ngöôøi aáy laøm cho tænh taùo roài, laáy caùc loaïi traùi caây-reã cuû khuyeân nhuû tuøy yù maø aên, sôï raèng laïnh leõo khoâng tieâu cho neân oâm giöõ maø naèm. AÂn caàn nuoâi döôõng nhö vaäy traûi qua saùu ngaøy, ñeán ngaøy thöù baûy thì trôøi quang ñaõng, ñöôøng ñi thaáy roõ raøng, ngöôøi aáy coù yù muoán trôõ veà. Con gaáu ñaõ bieát roài, laïi laáy quaû ngoït no troøn maø môùi aên, ñöa ra ñeán ngoaøi röùng aân caàn chia tay. Ngöôøi aáy quyø xuoáng caûm ôn raèng: Laøm sao ñeå baùo aân? Con gaáu noùi: Nay Ta khoâng caàn ñeàn ñaùp gì khaùc, chæ nhö nhöõng ngaøy qua Ta baûo veä thaân oâng, oâng ñoái vôùi maïng soáng cuûa Ta cuõng mong nhö vaäy. Ngöôøi aáy cung kính vaâng daï, gaùnh cuûi ñi suoáng nuùi. Gaëp hai ngöôøi thôï saên, hoûi raèng: Thaáy trong nuùi coù nhöõng loaøi thuù naøo? Ngöôøi haùi cuûi ñaùp raèng : Toâi cuõng khoâng thaáy loaøi thuù naøo khaùc, chæ thaáy moät con gaáu. Thôï saên caàu xin: Coù theå chæ roõ cho nhau ñöôïc khoâng? Ngöôøi haùi cuûi ñaùp raèng: Neáu coù theå cho toâi hai phaàn ba, thì toâi seõ chæ roõ cho oâng. Thôï saên y lôøi ñoàng yù vôùi nhau roài cuøng ñi. Cuoái cuøng gieát haïi maïng soáng con gaáu, chia thít laøm ba phaàn. Hai tay ngöôøi haùi cuûi saép nhaän laáy thòt gaáu, bôûi vì söùc maïnh cuûa nghieäp aùc maø hai caùnh tay cuøng rôi xuoáng, nhö saâu ngoïc ñöùt daây, nhö ngoù sen bò caét lìa. Thôï saên hoát hoaûng kinh ngaïc hoûi nguyeân do, ngöôøi haùi cuûi xaáu soá keå laïi nguyeân do. Hai ngöôøi thôï saên naøy traùch moùc ngöôøi haùi cuûi raèng: Ngöôøi ta ñaõ coù aân to lôùn nhu vaäy roài ñoái vôùi oâng, nay oâng vì sao ñaønh loøng laøm ñieàu aùc nghòch naøy, quaùi laï thay sao thaân oâng khoâng naùt röõa ra? Theá laø thôï saên cuøng nhau mang thòt aáy ñeán cho chuøa Taêng. Luùc aáy Thöôïng toïa trong Taêng ñaït ñöôïc trí Dieäu nguyeän, laäp töùc nhaäp Ñònh quaùn xeùt laø thòt gì, thì bieát laø thòt cuûa Ñaïi Boà taùt laøm lôïi laïc cho taát caû chuùng sinh, ngay luùc aáy xuaát Ñònh ñem söï vieäc naøy trình baøy vôùi ñaïi chuùng. Ñaïi chuùng ñeàu kinh haõi than thôû, cuøng nhau laáy cuûi thôm ñoát chaùy thòt aáy, thaâu nhaït soá xöông coøn laïi, döïng thaùp thôø maø leã laïy cuùng döôøng. Nghieäp aùc nhö vaäy, caàn phaûi noái tieáp nhau, hoaëc laø vöôït qua noái tieáp nhau, môùi nhaän laáy quaû aáy. Laïi nöõa, xöa coù ngöôøi ñi buoân traâu veà gieát thòt, luøa traâu vöôït qua
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 256
ñöôøng daøi, nhieàu ngöôøi maø heát löông thöïc, ñoùi khaùc thieáu thoán böùc ngaët, döøng laïi baøn baït raèng: Baày traâu nhö vaäy cuoái cuøng khoâng phaûi laø vaät cuûa mình, neân caét laáy löôõi ñeå qua luùc ñoùi thieáu. Laäp töùc laáy muoái xoa vaøo mieäng nhöõng con traâu, traâu ham vò maën leø löôøi ra lieám, lieàn duøng dao saét laäp töùc caét laáy, duøng löûa nöôùng chín maø cuøng aên vôùi nhau. AÊn xong cuøng nhau ñeán tröôùc doøng nöôùc suùc mieäng, cuøng xæa raêng, chuøi mieäng roài, duøng ngoùn tay ñeå caïo löôõi. Bôûi vì söùc maïnh cuûa nghieäp aùc, cho neân cuoáng löôõi cuûa nhöõng ngöôøi aáy gioáng nhö traùi caây chín röõa, trong moät luùc cuøng ruïng xuoáng. Nghieäp aùc nhö vaäy, caàn phaûi noái tieáp nhau, hoaëc laø vöôït qua noái tieáp nhau, môùi nhaän laáy quaû aáy. Laïi nöõa, nghe xöa coù ngöôøi hung baïo aùc ñoäc, khieán meï caàm ñoà ñöïng ñeà töï mình vaét laáy söõa traâu. Vaét ñaõ vöôït quaù soá löôïng, ngöôøi meï ngaên laïi vaø noùi: Phaàn coøn laïi coù theå ñeå cho traâu ngheù buù. Ngöôøi aáy nghe roài boãng nhieân sinh ra töùc giaän, duøng tay voác söõa vaåy vaøo maët ngöôøi meï. Heã bao nhieâu gioït söõa dính vaøo thaân meï, thì bôûi vì söùc maïnh cuûa nghieäp aùc, cho neân khieán treân thaân cuûa ngöôøi aáy laïi sinh ra baáy nhieâu muït nhoït. Nghieäp aùc nhö vaäy, caàn phaûi noái tieáp nhau, hoaëc laø vöôït qua noái tieáp nhau, môùi nhaän laáy quaû aáy. Ñaây laø sô löôïc daãn ra ba loaïi nghieäp aùc thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Xöa ôû nöôùc Kieàu-taùt-la coù vò vua teân goïi Thaéng Quaân, sinh ñöôïc moät coâ con gaùi xaáu xí ñaõ ñeán tuoåi möôøi taùm, maø ngöôøi ngheøo heøn khoâng qua laïi, ngöôøi giaøu sang khoâng caàu ñeán. Coù con trai cuûa Tröôûng giaû maát heát cuûa caûi ñòa vò, nhaø vua nghe noùi lieàn sai ngöôøi goïi ñeán cho bieát raèng: Ta coù coâ con gaùi thieáu huït veà dung maïo nhan saéc, neáu khanh khoâng xaáu hoå thì ta seõ ban cho nhieàu tieàn baïc chaâu baùu. Ngöôøi aáy nhaän lôøi, nhaø vua nghe raát vui möøng, ban cho nhieàu tieàn cuûa chaâu baùu-ruoäng ñaát nhaø cöûa, toâi tôù phuïc vuï, tuøy theo yù muoán cuûa ngöôøi aáy. Ñeán khi laøm leã ñoùn daâu, bí maät khieán trôû veà phuû, ngöôøi aáy xaáu hoâ cho neân ra ngoaøi thì khoùa chaët cöûa, baïn beø quen bieát khoâng coù ai troâng thaáy. Coù nhöõng ngöôøi baïn thaân traùch raèng: Vì sao khoâng chæ roõ vôï mình? Con trai cuûa Tröôûng gia noùi raèng: Coù gì maø voäi vaøng. Moïi ngöôøi caûm thaáy quaùi laï vì ngöôøi aáy coá yù ñaäy luøi laïi, lieàn cuøng nhau ñöa ra quy öôùc: Baûy ngaøy sau taát caû daãn theo vôï taäp trung taïi khu vöôøn aáy döï tieäc chôi ñuøa vui veû, ai laøm sai quy öôùc seõ phaït naêm traêm ñoàng tieàn vaøng. Ñeán ngaøy thöù baûy moïi ngöôøi ñeàu ñuùng nhö lôøi ñaõ heïn, chæ rieâng con trai cuûa Tröôûng giaû khoâng daãn theo vôï ñeán tham gia, töï caäy mình giaøu coù chaáp nhaän phaït nhieàu ít tuøy
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 257
yù. Ngöôøi vôï moät mình ôû trong nhaø töï traùch moùc, töï oaùn haän mình: Ñôøi tröôùc toâi coù toäi gì maø nhaän laáy thaân xaáu xa naøy, moïi ngöôøi ñeàu vui veû chæ rieâng moät mình toâi ñau khoå, khoâng baèng cheát sôùm cho xong! Luùc aáy doác loøng nieäm Phaät, muoán töï haïi mình. Ñöùc Phaät bieát ñeán luùc, lieàn ôû nôi naøy aån hình maø baát ngôø hieän ra tröôùc maët ngöôøi aáy. Ngöôøi nöõ troâng thaáy Nhö Lai, loøng daï heát söùc ñau xoùt, phaùt taâm thanh tònh thieát tha ngaém nhìn töôùng toát cuûa Ñöùc Phaät. Bôûi vì söùc maïnh cuûa nghieäp thieän, cho neân trong phuùt choác thaân hình thay ñoåi gioáng nhö Thieân nöõ, caøng theâm vui möøng. Ñöùc Phaät thuyùeât phaùp cho nghe, xaï lìa traàn caáu ñaït ñöôïc quaû Döï löu. Ñöùc Theá Toân ñaõ quay veà, ngöôøi nöõ aáy ngoài moät mình, ñoan chaùnh khoâng ai baèng, an oån vui söôùng voâ cuøng. Luùc aáy baïn beø cuûa ngöôøi kia ñaõ thaáy ngöôøi aáy khoâng daãn vôï mình theo, lieàn chuoác röïôu cho say, troäm laáy chìa khoùa coång cuøng nhau ñi ñeán nhaø ngöôøi aáy, töø xa troâng thaáy vôï cuûa ngöôøi aáy ñoan nghieâm khoâng ai baèng, gioáng nhö cung phi cuûa Ñeá Thích. Theá laø moùi ngöôøi sinh loøng ca ngôïi ngöôõng moä heát söùc, vì vaäy noùi vôùi nhau raèng: Nhieàu laàn khoâng chæ roõ cho moïi ngöôøi, ñích thöïc do ñieàu naøy. Laäp töùc chaïy ñeán khu vöôøn cuøng nhau xin loãi ngöôøi choàng vaø chuùc möøng ca ngôïi. Ngöôøi aáy theïn ñoû maët cho laø cheá gieãu ñuøa côït nhau, ñeán luùc quay veà troâng thaáy thì sinh loøng nghi ngôø quaùi laï heát söùc, hoûi raèng: Thaùnh nöõ laø do huyeãn thuaät, hay laø ma quyû? Vôï toâi ôû nôi naøo? Ngöôøi vôï ñem taát caû söï vieäc treân maø traû lôøi, theá laø ngöôøi choàng coù ñöôïc ñieàu chöa töøng coù, phaùt taâm quy y Tam Baûo. Nghieäp thieän nhö vaäy, caàn phaûi noái tieáp nhau, hoaëc laø vöôït qua noái tieáp nhau, môùi nhaän laáy quaû aáy. Xöa vua Ca-nò-saéc-ca nöôùc Kieän-ñaø-la, coù moät Hoaøng moân ( löôõng tính) luoân luoân theo doõi moïi chuyeän trong cung, moät luùc noï ñi ra ngoaøi thaønh thaáy coù ñaøn traâu ñeán ñuû naêm traêm con ñang ñi vaøo trong thaønh, hoûi ngöôøi ñi luøa traâu: ñaây laø traâu gì? Ngöôøi luøa traâu ñaùp raèng: Traâu naøy ñem ñi caét boû gioáng cuûa noù. Ngay luùc aáy Hoaøng moân lieàn töï suy nghó: Nghieäp aùc ñôøi tröôùc cuûa mình nhaän laáy thaân khoâng phaûi ñaøn oâng, nay neân laáy tieàn baïc cöùu naïn cho ñaøn traâu naøy. Lieàn ñeàn buø giaù trò aáy laøm cho ñeàu ñöôïc thoaùt naïn. Bôûi vì söùc maïnh cuûa nghieäp thieän, cho neân khieán Hoaøng moân naøy laäp töùc trôû laïi thaân ñaøn oâng, sinh loøng vui möøng heát söùc, lieàn trôû veà trong thaønh, ñöùng laëng hoài laâu tröôùc cöûa cung, nhôø ngöôøi taâu vôùi nhaø vua, xin ñöôïc vaøo yeát kieán. Nhaø vua truyeàn leänh goïi vaøo, caûm thaáy quaùi laï maø hoûi nguyeân do. Theá laø Hoaøng moân taáu trình ñaày ñuû söï vieäc treân, nhaø vua nghe vöøa kinh ngaïc vöøa vui möøng, ban thöôûng nhieàu cuûa caûi chaâu baùu, chuyeån ñoåi cho chöùc quan cao hôn,
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 258
khieán cho troâng coi quaûn lyù moïi vieäc beân ngoaøi. Nghieäp thieän nhö vaäy, caàn phaûi noái tieáp nhau, hoaëc laø vöôït qua noái tieáp nhau, môùi nhaän laáy quaû aáy. Xöa ôû nöôùc Ñaùt-xoa-thi-la coù moät ngöôøi nöõ, ñeán vôùi Nguyeät Quang Vöông xaû boû moät ngaøn caùi ñaàu, leã laïy ngoâi mieáu thôø do Voâ Öu Vöông xaây döïng, thaáy coù phaân choù ôû tröôùc baøn thôø Phaät, lieàn suy nghó nhö vaäy: Nôi naøy thanh tònh, laøm sao phaân choù laïi khieán trong ñoù oâ ueá? Lieàn duøng tay hoát vöùt ñi roài laáy boät thôm hoøa nhaõo xoa trong ñieän thôø. Bôûi vì söùc maïnh cuûa nghieäp thieän, cho neân khieán toaøn thaân cuûa ngöôøi nöõ naøy phaùt sinh muøi thôm nhö caây chieân ñaøn, trong mieäng thöôøng coù muøi thôm cuûa hoa sen xanh toûa ra. Nghieäp thieän nhö vaäy, caàn phaûi noái tieáp nhau, hoaëc laø vöôït qua noái tieáp nhau, môùi nhaän laáy quaû aáy. Ñaây laø sô löôïc daãn ra ba loaïi nghieäp thieän thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Theá naøo laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû baùo? Ñoù laø neáu nghieäp taïo taùc taêng tröôûng ôû ñôøi naøy, nhaän laáy quaû dò thuïc tuøy theo ñôøi thöù ba, hoaëc tuøy theo ñôøi thöù tö, hoaëc laïi vöôït qua soá naøy, thì goïi laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû. Hoûi: Caùc nghieäp thuïaân theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, chaéc chaén nhaän quaû ñoái vôùi phaùp hieän taïi chaêng? Thuaän theo ñôøi keá tieáp, thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai, thì hoûi cuõng nhö vaäy? Ñaùp: Phaùi Thí Duï noùi: Ñieàu naøy khoâng quyeát ñònh, bôûi vì taát caû caùc nghieäp ñeàu coù theå chuyeån, cho ñeán nghieäp voâ giaùn cuõng coù theå laøm cho thay ñoåi. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì taïi sao noùi laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaø baùo…? Ñaùp: Hoï ñöa ra caùch noùi naøy: Caùc nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû thì khoâng nhaát ñònh laø nhaän laáy quaû dò thuïc ôû trong phaùp hieän taïi, neáu nhaän laáy thì nhaát ñònh laø ñoái vôùi phaùp hieän taïi chöù khoâng phaûi laø phaùp naøo khaùc, cho neân goïi laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Thuaän theo ñôøi keá tieáp, thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai, ñaõ noùi cuõng nhö vaäy. Hoï noùi taát caû caùc nghieäp ñeàu coù theå chuyeån, cho ñeán nghieäp voâ giaùn cuõng coù theå chuyeån. Neáu nghieäp voâ giaùn khoâng coù theå chuyeån, thì leõ ra khoâng coù ai coù naêng löïc vöôït qua quaû baùo thöù nhaát; nhöng maø ngöôøi coù naêng löïc vöôït qua quaû baùo thöù nhaát, cho neân nghieäp voâ giaùn cuõng thuaän theo coù theå chuyeån. Caùc Luaän Sö A-tyø-ñaït-ma noùi: Caùc nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, quyeát ñònh nhaän laáy quaû dò thuïc ôû trong phaùp hieän taïi, cho
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 259
neân goïi laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Thuaän theo ñôøi keá tieáp, thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai, ñaõ noùi cuõng nhö vaäy. Vì vaäy, neáu hoûi taïi sao goïi laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, cho ñeán nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, thì neân duøng caùch naøy ñeå traû lôøi. Laïi coù Sö khaùc noùi: Boán loaïi nghieäp, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Caùc nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, cho ñeán nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, nghieäp naøy khoâng coù theå chuyeån. Caùc nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû, nghieäp naøy coù theå chuyeån. Chæ vì chuyeån nghieäp thöù tö naøy, cho neân ngöôøi thoï trì giôùi caám, chòu khoù tu phaïm haïnh, hoï daáy leân suy nghó naøy: Nguyeän cho toâi töø ñaây seõ chuyeån ñöôïc nghieäp naøy. Laïi coù Sö khaùc noùi: Naêm loaïi nghieäp, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, ñeàu chæ coù moät loaïi; trong nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû laïi coù hai loaïi: 1. Dò thuïc quyeát ñònh. 2. Dò thuïc khoâng quyeát ñònh. Caùc nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, nghieäp dò thuïc quyeát ñònh trong nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû, ñeàu khoâng theå chuyeån ñöôïc; nghieäp dò thuïc khoâng quyeát ñònh trong nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû, nghieäp naøy coù theå chuyeån. Chæ vì chuyeån nghieäp thöù naêm naøy, cho neân ngöôøi thoï trì giôùi caám, chòu khoù tu phaïm haïnh, hoï daáy leân suy nghó naøy: Nguyeän cho toâi töø ñaây seõ chuyeån ñöôïc nghieäp naøy. Laïi coù Sö khaùc noùi: Taùm loaïi nghieäp, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû coù hai loaïi: 1. Dò thuïc quyeát ñònh. 2. Dò thuïc khoâng quyeát ñònh. Nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû, cuõng ñeàu coù hai loaïi: 1. Dò thuïc quyeát ñònh. 2. Dò thuïc khoâng quyeát ñònh. Ñoù goïi laø taùm nghieäp. Trong ñoù, caùc nghieäp dò thuïc quyeát ñònh ñeàu khoâng theå chuyeån ñöôïc, caùc nghieäp dò thuïc khoâng quyeát ñònh ñeàu coù theå chuyeån. Vì chuyeån caùc nghieäp naøy
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 260
cho neân thoï trì giôùi caám, chòu khoù tu phaïm haïnh. Vì vaäy trong naøy neân laøm thaønh boán caâu phaân bieät: 1. Hoaëc coù nghieäp laø thôøi gian quyeát ñònh maø dò thuïc khoâng nhaát ñònh. 2. Hoaëc coù nghieäp laø dò thuïc quyeát ñònh maø thôøi gian khoâng nhaát ñònh. 3. Hoaëc coù nghieäp laø thôøi gian quyeát ñònh maø dò thuïc cuõng nhaát ñònh. 4. Hoaëc coù nghieäp laø thôøi gian khoâng nhaát ñònh maø dò thuïc cuõng khoâng nhaát ñònh. Theá naøo laø nghieäp coù thôøi gian quyeát ñònh maø dò thuïc khoâng nhaát ñònh? Ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp dò thuïc khoâng nhaát ñònh trong nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû. Theá naøo laø nghieäp coù dò thuïc quyeát ñònh maø thôøi gian khoâng nhaát ñònh? Ñoù laø nghieäp dò thuïc quyeát ñònh trong nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Theá naøo laø nghieäp coù thôøi gian quyeát ñònh maø dò thuïc cuõng nhaát ñònh? Ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp dò thuïc quyeát ñònh trong nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû. Theá naøo laø nghieäp coù thôøi gian khoâng nhaát ñònh maø dò thuïc cuõng khoâng nhaát ñònh? Ñoù laø nghieäp dò thuïc khoâng quyeát ñònh trong nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Nhö vaäy goïi laø boán caâu phaân bieät veà taùm nghieäp. Hoûi: Coù theå coù trong moät luùc, trong moät saùt-na coù theå khôûi leân ba loaïi nghieäp, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû? Ñaùp: Coù, ñoù laø tröôùc sai khieán ngöôøi khaùc saùt sinh-troäm caép, sau töï mình laøm ñieàu taø daâm, bôûi vì nghieäp naøy do töï mình maø hoaøn thaønh chöù khoâng phaûi laø do ngöôøi khaùc. Neáu phaùp coù chuûng loaïi nhö vaäy phaùt sinh thì ba nghieäp cuøng luùc ñeàu ñöôïc hoaøn thaønh. Trong ñoù, nghieäp thöù nhaát nhaän laáy quaû dò thuïc ôû trong phaùp hieän taïi, nghieäp thöù hai nhaän laáy quaû dò thuïc ñoái vôùi ñôøi keá tieáp, nghieäp thöù ba nhaän laáy quaû dò thuïc ôû caùc ñôøi thuaän theo ñôøi thöù ba veà sau. Nhöõng nghieäp ñaïo khaùc töï mình laøm, baûo ngöôøi khaùc laøm, sai bieät cuõng nhö vaäy. Hoûi: Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû… naøy, maáy loaïi coù theå daãn ñeán quaû Chuùng ñoàng phaàn, maáy loaïi coù theå ñaày ñuû quaû Chuùng ñoàng phaàn?
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 261
Ñaùp: Hoaëc coù ngöôøi noùi: Hai nghieäp coù theå daãn ñeán quaû Chuùng ñoàng phaàn, cuõng coù theå ñaày ñuû quaû Chuùng ñoàng phaàn, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû; hai nghieäp coù theå ñaày ñuû quaû Chuùng ñoàng phaàn maø khoâng coù theå daãn ñeán quaû Chuùng ñoàng phaàn, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Laïi coù ngöôøi noùi: Ba nghieäp coù theå daãn ñeán quaû Chuùng ñoàng phaàn, cuõng coù theå ñaày ñuû quaû Chuùng ñoàng phaàn, ñoù laø tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû; moät nghieäp coù theå ñaày ñuû quaû Chuùng ñoàng phaàn maø khoâng coù theå daãn ñeán quaû Chuùng ñoàng phaàn, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Laïi coù ngöôøi muoán laøm cho nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, cuõng coù theå daãn ñeán quaû Chuùng ñoàng phaàn. Neáu nhö vaäy thì boán loaïi nghieäp naøy, taát caû ñeàu coù theå daãn ñeán quaû Chuùng ñoàng phaàn, vaø ñaày ñuû quaû Chuùng ñoàng phaàn. Hoûi: Caùc nghieäp nhö vaäy thì nghieäp naøo maïnh nhaát? Ñaùp: Hoaëc coù ngöôøi noùi: Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû maïnh nhaát, nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì ñaït ñöôïc quaû gaàn. Laïi coù ngöôøi noùi: Nghieäp thuïaân theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû maïnh nhaát. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi ví taát caû caùc nghieäp cuûa Boà-taùt laø maïnh nhaát, maø ñeàu laø thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû. Hoûi: Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû coù theå ñaït ñöôïc quaû gaàn, ôû trong caùc nghieäp coù theå noùi laø hôn haún, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû thì caùch quaû raát xa, theá naøo laø maïnh nhaát? Ñaùp: Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû tuy ñaït ñöôïc quaû gaàn, maø quaû thaáp keùm cho neân khoâng goïi laø maïnh nhaát; nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû tuy caùch xa quaû, maø quaû thuø thaéng khoù heát cho neân goïi laø maïnh nhaát. Nhö haït gioáng ôû ngoaøi coù loaïi ñaït ñöôïc quaû gaàn maø quaû thaáp keùm, coù loaïi caùch xa quaû maø quaû maïnh nhaát. Nhö coù loaïi gieo vaøo muøa Thu traûi qua ba thaùng röôõi thì ñaõ keát quaû, quaû naøy gaàn nhaát maø thaáp keùm nhaát. Nhö luùa mì, luùa maïch… traûi qua saùu thaùng thì quaû aáy môùi chín, caùch quaû xa hôn maø laø maïnh hôn. Nhö caây Khö-leâ traûi qua naêm, saùu naêm hoaëc laø möôøi hai naêm thì quaû aáy môùi keát thaønh, quaû naøy thuø thaéng hôn. Nhö caây Ña-la traõi qua tram naêm thì quaû aáy môùi keát thaønh, quaû naøy thuø thaéng hôn. Nhö haït gioáng ôû ngoaøi, caùch quaû gaàn nhaát thì quaû aáy keùm nhaát, caùch quaû xa hôn thì quaû aáy maïnh hôn, caùch quaû xa nhaát thì quaû aáy maïnh nhaát, tuøy theo chuûng loaïi maø quaû aáy hôn-keùm khaùc nhau, nghieäp beân
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 262
trong cuõng nhö vaäy. Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, caùch quaû gaàn nhaát maø quaû keùm nhaát; nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, caùch quaû xa hôn maø quaû maïnh hôn; nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, caùch quaû xa nhaát maø quaû maïnh nhaát, tuøy theo nghieäp loaïi maø quaû aáy hôn- keùm khaùc nhau, cho neân nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, laø maïnh nhaát chöù khoâng phaûi laø nghieäp naøo khaùc. Hoûi: ÔÛ trong coõi naøo coù theå taïo taùc maáy nghieäp? Ñaùp: Coù ngöôøi noùi: Coõi Duïc coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp thieän -baát thieän, coõi Saéc-Voâ saéc coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp thieän, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Nguyeân côù theá naøo? Bôûi vì ôû trong coõi Duïc döïa vaøo beân caïnh Phaät, Boà-taùt, Ñoäc giaùc, Thanh vaên, cha meï, thaày daïy vaø nhöõng ngöôøi coù ñöùc, phaùt khôûi caùc nghieäp thieän-aùc taêng thöôïng, cho neân nghieäp naøy nhanh coùng nhaän laáy quaû dò thuïc; coõi Saéc-Voâ saéc khoâng coù duyeân thuø thaéng naøy, cho neân ôû coõi aáy khoâng coù theå daáy khôûi nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì luaän Phaåm Loaïi Tuùc noùi neân thoâng hieåu theá naøo? Nhö luaän aáy noùi: “Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, laø söï tuøy taêng cuûa taát caû tuøy mieân.” Ñaùp: ÔÛ trong luaän aáy neân ñöa ra caùch noùi naøy: Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, laø söï tuøy taêng cuûa taát caû tuøy mieân thuoäc coõi Duïc; nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, laø taát caû tuøy mieân cuûa coõi Duïc, tuøy mieân bieán haønh cuøa coõi Saéc-Voâ saéc, vaø söï tuøy taêng cuûa tuøy mieân do tu maø ñoaïn. Caàn phaûi noùi theo caùch naøy maø khoâng noùi, laø coù yù nghóa gì? Neân bieát raèng vaên aáy toùm löôïc toaøn boä maø noùi. Hoûi: Neáu nhö vaäy thì luaän Taäp Dò Moân noùi laïi thoâng hieåu theá naøo? Nhö luaän aáy noùi: “Nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, laø taát caû tuøy mieân cuûa coõi Duïc, tuøy mieân bieán haønh cuûa coõi Saéc-Voâ saéc, vaø söï tuøy taêng cuûa tuøy mieân do tu maø ñoaïn.” Ñaùp: Vaên aáy neân noùi theo caùch naøy: nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, laø söï tuøy taêng cuûa taát caû tuøy mieân thuoäc coõi Duïc; nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, laø taát caû tuøy mieân cuûa coõi Duïc tuøy mieân bieán haønh cuûa coõi Saéc-Voâ saéc, vaø söï tuøy taêng cuûa tuøy mieân do tu maø ñoaïn. Caàn phaûi noùi theo caùch naøy maø khoâng noùi, laø coù yù nghóa gì? Neân bieát raèng trong luaän
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 263
aáy noùi do theá maïnh ñaõ daãn daét, cho neân ñöa ra caùch noùi naøy. Noùi nhö vaäy laø coõi Saéc-Voâ saéc cuõng coù theå daãn ñeán phaùt khôûi nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Hoûi: Tröôùc ñaây noùi coõi Duïc döïa vaøo duyeân thuø thaéng nhö Phaùp Boà-taùt… coù theå phaùt khôûi nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, hai coõi treân khoâng coù duyeân thuø thaéng naøy, laøm sao coù theå phaùt khôûi? Ñaùp: Nôi aáy chæ duøng söùc maïnh cuûa nhaân ñeå duy trì, cuõng coù theå daãn ñeán phaùt khôûi nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Coõi Duïc cuõng coù loaïi chæ do söùc maïnh cuûa nhaân maø phaùt khôûi nghieäp naøy, ñoù laø hoaëc coù ngöôøi môû cöûa boá trí raát nhieàu vaø cuùng döôøng caùc baät Hieàn Thaùnh, maø khoâng coù theå daãn daét nghieäp thhuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû; hoaëc laïi coù ngöôøi duøng moät naém thöùc aên giuùp cho moät baøng sinh, maø coù theå daãn ñeán phaùt khôûi nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Bôûi vì nhöõng loaïi nhö vaäy, cho neân bieát khoâng haún ñeàu laø döïa vaøo duyeân thuø thaéng maø phaùt khôûi nghieäp naøy, nhöng chuû yeáu laø do söùc maïnh cuûa nhaân duy trì thì môùi coù theå daãn daét phaùt khôûi. Vì vaäy xöa kia caùc Ñaïi Luaän Sö A-tyø-ñaït-ma cuûa nöôùc Ca-thaáp-di-la ñeàu ñöa ra caùch noùi naøy: Neáu taâm thanh tònh thieát tha caàm moät naém coû giuùp cho con traâu cuûa ngöôøi khaùc aên, thì neân bieát laø coù theå daãn daét ñeán nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû dò thuïc. Hoûi: ÔÛ trong neõo naøo coù theå taïo taùc maáy nghieäp? Ñaùp: Trong ñòa nguïc coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp baát thieän, ba loaïi nghieäp thieän, tröø ra thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Trong baøng sinh, ngaï quyû vaø ngöôøi ba chaâu, trôøi coõi Duïc, coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp thieän, baát thieän; Baéc Caâu-loâ-chaâu coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp thieän-ba loaïi nghieäp baát thieän, tröø ra phaùp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Trong trôøi coõi Saéc-Voâ saéc, coù theå taïo taùc nhieàu-ít, nhö tröôùc ñaõ noùi. Hoûi: ÔÛ trong Sinh loaïi naøo coù theå taïo taùc maáy nghieäp ? Ñaùp: ÔÛ trong boán Sinh loaïi ñeàu coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp thieän, baát thieän. Hoûi: Ngöôøi naøo, ôû ñòa naøo coù theå taïo taùc maáy nghieäp? Ñaùp: Neáu caùc dò sinh, sinh ôû coõi Duïc chöa lìa nhieãm cuûa coõi Duïc, thì coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp thieän, baát thieän cuûa coõi Duïc; neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa coõi Duïc maø chöa lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát, neáu laø ngöôøi lui suït phaùp , thì ngöôøi aáy coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp cuûa coõi Duïc, coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 264
Coù ngöôøi noùi: Ngöôøi aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, ñoù laø thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu laø ngöôøi khoâng lui suït phaùp,thì ngöôøi aáy coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp thieän cuûa coõi Duïc, tröø ra nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát, chöa lìa nhieãm cuøa Tónh löï thöù hai, neáu laø ngöôøi lui suït phaùp , thì ngöôøi aáy coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp cuûa coõi Duïc, coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa hai Tónh löï ñaàu, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Coù ngöôøi noùi: Ngöôøi aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù hai, ñoù laø thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu laø ngöôøi khoâng lui suït phaùp, thì ngöôøi aáy coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp thieän cuûa coõi Duïc, tröø ra nghieäp thuïaân theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû; coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, ñoù laø thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; Coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù hai, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Noùi roäng ra cho ñeán, neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Voâ sôû höõu xöù, neáu laø ngöôøi lui suït phaùp, thì ngöôøi aáy coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp cuûa coõi Duïc, coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa boán Tónh löï-boán Voâ saéc, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû dò thuïc. Coù ngöôøi noùi: Ngöôøi aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, ñoù laø thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu khoâng lui suït phaùp, thì ngöôøi aáy coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp thieän cuûa coõi Duïc, tröø ra nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû; coù theå taïotaùc hai loaïi nghieäp cuûa boán Tónh löï-ba voâ saéc, ñoù laø thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Nhö vaäy ñaõ noùi veà dò sinh, sinh ôû coõi Duïc. Neáu caùc dò sinh, sinh ôû Tónh löï thöù nhaát chöa lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát, thì luùc aáy coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát maø chöa lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù hai, thì luùc aáy coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, tröø ra nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù hai, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Noùi roäng ra cho ñeán, neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Voâ sôû höõu xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 265
cuûa Tónh löï thöù nhaát, tröø ra nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû; coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa ba Tónh löï, ba voâ saéc, tröø ra thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Nhö noùi veà sinh ôû Tónh löï thöù nhaát, nhö vaäy cho ñeán sinh ôû Phi töôûng phi phi töôûng xöù, cuõng caàn phaûi noùi roäng ra. Nhö vaäy ñaõ noùi veà dò sinh ôû caùc ñòa. Neáu caùc Thaùnh giaû sinh ôû coõi Duïc chöa lìa nhieãm cuûa coõi Duïc, thì luùc aáy coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp thieän-baát thieän cuûa coõi Duïc. Ñaõ lìa nhieãm cuûa coõi Duïc maø chöa lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát, luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa coõi Duïc, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba laoïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Ñaõ lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát, chöa lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù hai, neáu lui suït phaùp thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa coõi Duïc, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa hai Tónh löï ñaàu, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Coù ngöôøi noùi: Luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù hai, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh nhaän quaû. Neáu khoâng lui suït phaùp, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp thieän cuûa coõi Duïc, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñòhmaø nhaän quaû; coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù hai, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Noùi roäng ra cho ñeán, neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Voâ sôû höõu xöù, chöa lìa nhieãm cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, neáu lui suït phaùp thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa coõi Duïc, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa boán Tónh löï, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa boán Voâ saéc, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Ñaây laø noùi toång quaùt. Neáu noùi rieâng bieät thì trong boán Voâ saéc, neáu taïo taùc nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû, thì khoâng taïo taùc nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû; neáu taïo taùc nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû, thì khoâng taïo taùc nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû.
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 266
Coù ngöôøi noùi: Luùc aáy coù theå taïo tac hai loaïi nghieäp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu khoâng lui suït phaùp thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp thieän cuûa coõi Duïc, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa boán Tónh löï, ba Voâ saéc, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa coõi Duïc, coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa boán Tónh löï, boán Voâ saéc, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Nhö vaäy ñaõ noùi veà Thaùnh giaû sinh ôû coõi Duïc. Nhö vaäy ñaõ noùi veà Thaùnh giaû sinh ôû coõi Duïc. Neáu caùc Thaùnh giaû sinh ôû Tónh löï thöù nhaát, chöa lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát, thì luùc aáy coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, tröø ra nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp thöù hai nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù nhaát, chöa lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù hai, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuøa Tænh löï thöù hai, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Tónh löï thöù hai, chöa lìa nhieãn cuûa Tónh löï thöù ba, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc ba loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù ba, tröø ra nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû. Noùi roäng ra cho ñeán, neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Voâ sôû höõu xöù, chöa lìa nhieãm cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa ba Tónh löï, ba Voâ saéc, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Tónh löï thöù nhaát, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieân taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa ba Tónh löï, boán Voâ saéc, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Nhö noùi veà Thaùnh giaû sinh ôû Tinh löï thöù nhaát, nhö vaäy sinh ôû Tónh löï thöù hai, thöù ba, thöù tö, noùi roäng ra cuõng nhö vaäy. Tröø ra chöa lìa
SOÁ 1545 - LUAÄN A TYØ ÑAÏT MA ÑAÏI TYØ BAØ SA, Quyeån 114 267
nhieãm cuûa ñòa mình, luùc aáy coù theå taïo taùc boán loaïi nghieäp cuûa ñòa mình, cuøng vôùi tröôùc coù sai khaùc. Neáu caùc Thaùnh giaû sinh ôû Khoâng voâ bieân xöù, chöa lìa nhieãm cuûa Khoâng voâ bieân xöù, thì luùc aáy coù theå coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Khoâng voâ bieân xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Khoâng voâ bieân xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Khoâng voâ bieân xöù, chöa lìa nhieãm cuûa Thöùc voâ bieân xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Khoâng voâ bieân xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Thöùc voâ bieân xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Thöùc voâ bieân xöù, chöa lìa nhieãm cuûa Voâ sôû höõu xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Khoâng voâ bieân xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa Thöùc voâ bieân xöù, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Voâ sôû höõu xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Voâ sôû höõu xöù, chöa lìa nhieãm cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Khoâng voâ bieân xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa Thöùc voâ bieân xöù, Voâ sôû höõu xöù, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Neáu ñaõ lìa nhieãm cuûa Phi töôûng phi phi töôûng xöù, thì luùc aáy coù theå taïo taùc hai loaïi nghieäp cuûa Khoâng voâ bieân xöù, ñoù laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû vaø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû; coù theå taïo taùc moät loaïi nghieäp cuûa ba Voâ saéc, ñoù laø khoâng nhaát ñònh maø nhaän quaû. Nhö noùi veà Thaùnh giaû sinh ôû Khoâng voâ bieân xöù, nhö vaäy cho ñeán sinh ôû Phi töôûng phi phi töôûng xöù, noùi roäng ra cuõng nhö vaäy. Truù trong phaàn vò Trung höõu cuûa coõi Duïc, coù theå taïo taùc hai möôi hai loaïi nghieäp, ñoùlaø nghieäp dò thuïc quyeát ñònh vaø nghieäp khoâng nhaát ñònh cuûa phaàn vò Trung höõu; nhö vaäy Yeát-la-lam. AÙt-boä-ñaøm, Beá-thi, Kieän-nam, Baùt-la-xa-khö, môùi loït loøng, treû sô sinh, treû nhoû, trai treû, giaø yeáu, taát caû phaàn vò ñeàu coù nghieäp dò thuïc quyeát ñònh vaø nghieäp khoâng nhaát ñònh, ñaây goïi laø hai möôi hai nghieäp. Truù trong phaàn vò Yeát-la-lam, coù theå taïo taùc hai möôi hai loaïi
nghieäp, ñoù laø tröø ra hai nghieäp cuûa Trung höõu. Nhö vaäy cho ñeán truù trong phaàn vò giaø yeáu, coù theå taïo taùc hai nghieäp, ñoù laø nghieäp quyeát ñònh vaø nghieäp khoâng nhaát ñònh cuûa phaàn vò Laõo. Hoûi: Neáu caùc nghieäp do phaàn vò trung höõu ñaõ taïo taùc, ñeán phaàn vò Boån höõu maø nhaän laáy quaû dò thuïc, thì nghieäp naøy neáu noùi laø thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, hay laø thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû? Ñaùp: Ñaây laø nghieäp thuaän theo phaùp hieän taïi nhaän quaû, khoâng phaûi laø nghieäp thuaän theo ñôøi keá tieáp nhaän quaû. Nguyeân côù theá naøo? Bôøi toaøn boä Chuùng ñoàng phaàn cuûa Trung höõu vaø Boån höõu khoâng coù sai bieät. Ñaõ noùi veà töï taùnh cuûa ba nghieäp tröôùc, sau, nay seõ bieåu hieän roõ raøng veà töôùng xen taïp, khoâng xen taïp. Hoûi: Laø tröôùc thaâu nhieáp sau, hay laø sau thaâu nhieáp? Ñaùp: Tröôùc thaâu nhieáp sau, khoâng phaûi laø sau thaâu nhieáp tröôùc. Khoâng thaâu nhieáp nhöõng gì? Ñoù laø nghieäp khoâng nhaát ñònh, nghieäp voâ kyù, nghieäp voâ laäu. Trong naøy, ba nghieäp tröôùc thaâu nhieáp bao goàm nghieäp quyeát ñònh, khoâng nhaát ñònh, ba nghieäp sau chæ thaâu nhieáp caùc nghieäp quyeát ñònh; ba nghieäp tröôùc thaâu nhieáp bao goàm nghieäp thieän, baát thieän vaø voâ kyù, ba nghieäp sau chæ thaâu nhieáp nghieäp thieän, baát thieän; ba nghieäp thaâu nhieáp bao goàm nghieäp höõu laäu, voâ laäu, ba nghieäp sau chæ thaâu nhieáp nghieäp höõu laäu. Nhö vaäy noùi roäng ra coù voâ löôïng moân sai bieät tröôùc, sau; nay noùi giaûn löôïc, cho neân noùi laø tröôùc thaâu nhieáp sau chöù khoâng phaûi laø sau thaâu nhieáp tröôùc. Khoâng thaâu nhieáp nhöõng gì? Ñoù laø nghieäp khoâng nhaát ñònh, nghieäp voâ lyù, nghieäp voâ laäu.