SOÁ 1424 - BOÅN DI SA TAÉC YEÁT MA 1 X. PHAÙP TRUÏ TRÌ LINH TINH (Chæ taùc tu ñaày ñuû, töï tha ñeàu lôïi, giaùo haïnh nhaân quaû chöùng cöù caàn phaûi trình baøy roõ raøng. Tröôùc trình baøy roõ veà toâng naøy, sau ngaên thuyeát caùc boä khaùc). Taùc phaùp saùu nieäm: (Luaät ghi: Tyø-kheo bieát soá ngaøy moãi nöûa thaùng bieát ngaøy Boá-taùt saùm hoái thanh tònh. Laïi ghi: Tröôùc neân khôûi taâm boá thí thöùc aên, neáu khoâng khôûi taâm boá thí thöùc aên maø aên phaïm Ñoät-kieát-la. Nhöng vaên naøy laïi loän xoän khoâng theo thöù töï pheùp taéc luïc nieäm ruùt ra ôû trong Taêng Kyø. Nay nöông theo vaên nghóa chuaån laøm phaùp. Noù thöôøng laøm neân ghi ôû ñaàu). 1. Nghó bieát soá ngaøy thaùng (neân noùi): Hoâm nay laø ngaøy khoâng traêng, nhoû laø ngaøy moàng moät (cho ñeán ngaøy möôøi boán. Neáu lôùn thì noùi lôùn, nghóa laø ngaøy traêng troøn laø lôùn khoâng phaûi nhoû. Coù theå tuøy theo thôøi gian ñeå goïi). 2. Nghó bieát choã thöùc aên (Neáu thöôøng xin thöùc aên neân noùi: Toâi thöôøng xin thöùc aên. Neáu xin thöùc aên cuûa Taêng thì neân noùi: Toâi xin thöùc aên cuûa Taêng. Neáu thöùc aên töï laøm thì neân noùi: Toâi aên thöùc aên töï laøm. Neáu nhaän thöùc aên ngöôøi thænh moät böõa muoán ñi ñeán choã thænh thì neân noùi: Toâi aên thöùc aên cuûa nhaø teân... Neáu nhaän thænh nhieàu choã khoâng theå töï ñi heát ñöôïc, neân töï ñi ñeán moät choã thænh. Coøn nhöõng choã khaùc neân boá thí cho ngöôøi. Ngöôøi boá thí laø Tyø-kheo hay Sa-di, chæ ôû tröôùc ngöôøi ñöôïc thí taùc phaùp trao): Tröôûng laõo... ñaøn-vieät... boá thí cho toâi naêm moùn aên chính naøy, toâi coù nhaân duyeân khoâng ñeán ñöôïc, nay ñem boá thí laïi cho Ñaïi ñöùc (Neáu thôøi gian quaù gaáp khoâng coù ngöôøi boá thí laïi. Luaät môû baøy neân taâm nieäm thí cho, ngöôøi neân taâm nieäm nhö sau): Phaàn toâi thænh cho Tyø-kheo... Neáu khoâng ñònh thöïc xöù thì neân noùi: Toâi khoâng boû thænh thöïc. 3. Nghó bieát thoï soá thôøi an cö muøa haï. (Neân noùi: Toâi ôû döôùi chöøng aáy boùng caây moät thöôùc vaøo ngaøy... thaùng… naêm... thoï giôùi cuï tuùc khoâng haï. Neáu moät haï hay nhieàu haï thì cöù theo soá maø goïi). 4. Nghó bieát y baùt thoï tònh (Neân noùi: Toâi ba y vaø bình baùt ñaày ñuû thoï trì y dö vaø thuyeát tònh. Neáu thieáu y baùt hoaêc chöa thoï trì vaø chöa thuyeát tònh neân nghó töø nghó thuyeát tònh, tuøy theo vieäc ñeå goïi). 5. Nghó bieát thaân maïnh yeáu, neân noùi: Nay toâi khoâng beänh coù theå haønh ñaïo ñöôïc. Neáu coù beänh neân noùi: Toâi coù beänh caàn phaûi ñieàu trò. Taùc phaùp taøn thöïc (thöùc aên dö): (Ñöùc Phaät daïy: Giöõ thöùc aên trong baùt thuû hình ñoái vôùi Tyø-kheo chöa ñuû thöùc aên, tròch vai aùo beân phaûi, quyø goái phaûi xuoáng ñaát noùi nhö sau):
SOÁ 1424 - BOÅN DI SA TAÉC YEÁT MA 2 Tröôûng laõo nhaát taâm nieäm! Toâi teân laø... thöùc aên ñaõ ñuû, xin tröôûng laõo vì toâi laøm phaùp taøn thöïc. (Tyø-kheo kia laáy thöùc aên roài hoûi: Thöùc aên naøy cho toâi phaûi khoâng? Ñaùp: Cho. Neân traû thöùc aên laïi cho ngöôøi khaùc, khoâng neân aên chæ laáy moät ít roài traû laïi. Laïi noùi: Thöùc aên naøy toâi ñaõ laøm pheùp taøn thöïc cho tröôûng laõo roài. Phaùp baïch ñoàng lôïi thöïc tröôùc sau vaøo thoân xoùm: Ñaïi ñöùc nhaát taâm nieäm! Toâi Tyø-kheo teân laø... tröôùc thoï thænh vò... nay coù duyeân söï... muoán vaøo thoân xoùm... ñeán nhaø... toâi thöa vôùi Ñaïi ñöùc bieát. Phaùp baïch phi thôøi vaøo xoùm laøng. Baïch tröôûng laõo! Toâi phi thôøi vaøo xoùm laøng. Luaät Thaäp Tuïng ghi: Ñeán thaønh aáp, xoùm laøng... nhaø... (Ngöôøi tröôùc ñaùp): Coù theå. Phaùp phoøng hoä mua baùn caàu lôïi: (Luaät ghi: Neáu Tyø-kheo muoán mua baùn neân sai tònh nhaân noùi: Vì toâi ñem vaät naøy buoân baùn. Laïi neân nghó: Thaø sai ngöôøi kia ñöôïc lôïi cho mình, mình khoâng ñöôïc laøm lôïi cho mình. Phaùp ñeä töû muoán töø giaû ñi Hoøa thöôïng löôïng nghi: (Neáu treân ñöôøng coù nghi sôï, hoaëc ñi vôùi baïn khoâng hieåu bieát, khoâng bieát tuïng giôùi yeát-ma, Boá-taùt, hoaëc ngöôøi kia môùi khaát thöïc, khoù trì ñöôïc phaùp luaät, hieåu luaät nghi cuûa ngöôøi, hoaëc thích tranh chaáp, phaù Boá-taùt Taêng söï, hoaëc ngöôøi kia môùi maéc beänh, khoâng tuøy theo beänh maø cho thuoác vaø thöùc aên, khoâng ngöôøi nuoâi beänh. Neáu coù moät vieäc trong caùc vieäc aáy thì khoâng cho pheùp ñi. Neáu ñeä töû cöôõng ñi thì phaïm toäi Ba- daät-ñeà, khinh thaày. Neáu Hoøa thöôïng truø löôïng cho pheùp ñi phaïm toäi Ñoät-kieát-la. Phaùp Tyø-kheo trì luaät ñeán neân ra nghinh ñoùn cuùng döôøng: (Ñöùc Phaät daïy: Nay vì caùc Tyø-kheo keát öùng hoïc phaùp ñaàu tieân. Neáu nghe Tyø-kheo trì luaät ñeán khoâng neân traùnh ñi, phaûi queùt töôùi, söûa sang phoøng oác vaø ngoïa cuï roài ñi ra nöûa do-tuaàn nghinh ñoùn. Choã nghi coù naïn neân mang y vaät duøng, laøm öôùt vaø soaït thöùc aên ngoï neân thænh thuyeát phaùp, neáu thaät caàu söï hieåu bieát neân nhö phaùp thöa. Neáu hoûi böïc boäi thì khoâng neân traû lôøi. Saùng laøm thöùc aên tröôùc, thöùc aên sau, caàu thænh ôû laïi an cö, neân caàu vì ñaøn-vieät thí y. Caàn phaûi cuùng döôøng nhöõng thöù nhö vaäy, neáu khoâng phaïm toäi Ñoät-kieát-la). (Tyø-kheo trì luaät coù baûy nghi: 1. Ña vaên caùc phaùp. 2. Coù theå bieát ñöôïc phaùp vaø phi phaùp. 3. Truø löôïng Tyø-kheo-ni. 4. Kheùo giöõ lôøi thaày daïy. 5. Khi ñeán noùi ôû choã khaùc khoâng sôï. 6. Soáng trong giôùi luaät.
SOÁ 1424 - BOÅN DI SA TAÉC YEÁT MA 3 7. Bieát giôùi coäng vaø baát coäng). Phaùp ngöôøi neân tuïng giôùi: (Coù moät truï xöù, Baït-nan-ñaø laøm Thöôïng toïa. Chuùng Taêng thænh thuyeát giôùi. Ñaùp: Tuïng queân roài. Caùc Tyø-kheo noùi: Tuïng queân taïi sao ôû treân choã Thöôïng toïa? Ñem vieäc naøy baïch Ñöùc Phaät, Ñöùc Phaät daïy: Thöôïng toïa phaûi thuyeát giôùi, neáu khoâng thuyeát giôùi phaïm toäi Ñoät-kieát- la. Khoâng bieát thì laøm sao laøm Thöôïng toïa? Ñöùc Phaät daïy: ÔÛ treân moïi ngöôøi ñeàu goïi laø Thöôïng toïa). Phaùp toân ty leã kính cuûa hai chuùng Taêng Ni: (Ñöùc Phaät daïy: Töø nay cho pheùp caùc Tyø-kheo tuøy thöù töï leã Thöôïng toïa. Caùc Tyø-kheo-ni ñaûnh leã taát caû caùc Tyø-kheo vaø cuõng tuøy theo thöù ñaûnh leã. Thöùc-xoa-ma-na ñaûnh leã taát caû Tyø-kheo vaø Tyø-kheo-ni cuõng tuøy theo thöù töï ñaûnh leã. Sa-di cuõng nhö vaäy. Phaùp kính leã: Cho pheùp Tyø- kheo-ni caùch Tyø-kheo khoâng gaàn khoâng xa chaáp tay ñeå ñaàu thöa: Hoøa na. Luaät Töù Phaàn ghi: Thaùp cuõng ñaûnh leã nhö vaäy. Ñöùc Phaät daïy: Khi aên chaùo, quaû, khi ñi kinh haønh, khi khoâng maëc ba y, khi toái, khi khoâng cuøng noùi, töùc giaän nhau nôi choã vaéng, taát caû nhöõng tröôøng hôïp naøy ñeàu khoâng ñaûnh leã. Phaïm laø toäi Ñoät-kieát-la. Yeát-ma naêm ngöôøi. Ngöôøi bò cöû khoâng cuøng noùi chuyeän. Boån noùi trò. Taâm taùn loaïn, ñieân, beänh hoaïi taâm, bieät tuïc, haønh Ma-na-ñoûa, Boån nhaät, A phuù ha na ñeàu khoâng neân ñaûnh leã. Tònh naêm sinh chuûng. Neáu aên quaû khoâng laøm naêm loaïi tònh chuûng (Löûa tònh, dao tònh, chim tònh, höông tònh vaø chöa thaønh chuûng tònh). Neáu aên reã neân laøm naêm loaïi chuûng tònh (Caét tònh, loät tònh, phaù tònh, röûa tònh vaø hoïa tònh). Neáu aên laù quaû neân laøm ba loaïi chuûng tònh (dao tònh, löûa tònh, vaø röûa tònh). Gom laïi trong moät ñoà ñöïng, neáu tònh moät goïi laø toång tònh). Phaùp maëc y cao thaáp. (Ñöùc Phaät daïy: Maëc y döôùi töø ñaàu goái trôû xuoáng chaân chöøng moät khuyûu tay, giöõ ôû treân cho hai beân ñeàu nhau, giöõ chaët ñaèng sau vaø coät chaët laïi). Phaùp thoï thænh öùng cuùng. (Baáy giôø coù tröôûng giaû thænh Phaät vaø Taêng. Tyø-kheo hoûi Ñöùc Phaät: Neáu ngöôøi thænh Taêng laø thænh ai? Ñöùc Phaät daïy: Neáu höôùng ñuùng ñeán ngöôøi ñoù ñaàu ñaûnh leã thænh. Tuy chaúng ñuùng höôùng ñeán, neáu vì ngöôøi xuaát gia giaûi thoaùt, hoaëc ngöôøi toïa thieàn, hoaëc ngöôøi ñoïc tuïng kinh, hoaëc ngöôøi sieâng laøm vieäc chuùng, tröø ngöôøi giôùi aùc coøn taát caû Taêng ñeàu neân aên. Neáu thænh Taêng neân aên caû hai chuùng. Tyø-kheo vaø Sa-di. Neáu thænh hai boä thì naêm chuùng aên). Coù naêm loaïi vaät boán phöông Taêng chuùng khoâng theå giöõ, khoâng
theå baùn vaø khoâng theå chia: 1. Ñaát ôû truï xöù. 2. Phoøng xaù. 3. Phaàn caàn duøng. 4. Quaû caây. 5. Hoa quaû. Taát caû Tyø-kheo Sa-moân Thích töû ñeàu coù phaàn trong ñoù. Neáu giöõ baùn hoaëc chia ñeàu phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Caùc oâng phaûi neân buoäc nieäm hieän tieàn, töï phoøng hoä taâm (Theá naøo goïi laø buoäc nieäm? Nghóa laø quaùn haønh boán nieäm xöù, trong thaân quaùn chieáu töø boû voâ minh ôû theá gian, hoaëc hoä quaùn ngoaøi thaân vaø cheá ngöï taâm, phaùp cuõng nhö vaäy. Theá naøo goïi laø taïi tieàn? Nghóa laø khi ñi, khi ñöùng, khi ngoài, khi naèm, hoaëc nguû, hoaëc thöùc, hoaëc ñi, hoaëc ñeán, xem xeùt tröôùc sau, hoaëc che thaân phuû ngöôõng, hoaëc maëc y trì baùt, hoaëc aên uoáng tieän lôiï, hoïaêc noùi, hoaëc im laëng thöôøng phaûi coù taâm aáy. Ñaây laø lôøi daïy cuûa Ta). Ñöùc Phaät baûo caùc Ly-xa: (Theá gian coù naêm baùu raát laø khoù gaëp 1. Taát caû chö Phaät Theá Toân. 2. Giaùo phaùp kheùo noùi cuûa chö Phaät. 3. Nghe phaùp khoù hieåu. 4. Theo giaùo phaùp thöïc haønh. 5. Khoâng queân aân nhoû). Phaùp cung döôõng cha meï( Ñöùc Phaät baûo caùc Tyø-kheo, neáu ngöôøi traûi qua moät traêm naêm vai phaûi coõng meï, vai traùi coõng cha ôû treân ñaïi tieåu tieän, hoaëc ñem nhöõng vaät chaâu baùu quyù giaù, y phuïc, thöùc aên uoáng cuõng khoâng ñeàn ñaùp ñöôïc moät phaàn nhoû cuûa aân ñöùc sinh thaønh döôõng duïc. Töø nay cho pheùp caùc Tyø-kheo heát loøng, doác söùc cung döôõng cha meï, neáu khoâng cung döôõng thì phaïm toäi naëng.