11-GIÔÙI ÑOÀNG LOÕA VÔÙI NGÖÔØI PHAÙ TAÊNG Khi Phaät an truù taïi thaønh Vöông-xaù noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo taùc phaùp Yeát-ma cöû toäi Ñeà-baø-ñaït-ña. Laàn Yeát-ma ñaàu tieân xong, khoâng coù ai ngaên caûn, ñeán laàn Yeát-ma thöù hai chaám döùt, cuõng khoâng coù ai ngaên caûn. Nhöng ñeán laàn Yeát-ma thöù ba, thì Ñeà-baø-ñaït-ña nhìn vaøo maët nhoùm saùu Tyø-kheo, noùi nhö sau: “Naøy nhoùm saùu Tyø-kheo! Caùc oâng töø laâu phuïng söï ta, cuøng coäng taùc vôùi ta, nay chuùng Taêng laøm Yeát-ma vaïch toäi ta ñeán laàn thöù hai maø sao caùc oâng vaãn im laëng? Ngaøy nay, caùc oâng ñem ta boû vaøo giöõa ñaùm ñoâng gioáng nhö duøng söõa chua pheát leân buùn, roài ñem cho quaï, hoaëc nhö duøng vaùng söõa boâi leân baùnh, roài ñem cho Na-caâu-la, hoaëc nhö duøng daàu troän vôùi côm, roài ñem cho daõ can. Ngöôøi tu phaïm haïnh troâng thaáy keû khaùc bò khoán ñoán maø laïi ngoài xem sao?”. Laäp töùc nhoùm saùu Tyø-kheo lieàn ñöùng daäy noùi vôùi (ngöôøi laøm Yeát-ma): “Nhö vaäy, nhö vaäy ñoù Tröôûng laõo. Vò Tyø-kheo aáy noùi ñuùng nhö phaùp, noùi ñuùng nhö luaät. Ñieàu gì Tyø-kheo aáy noùi thì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän caû, nhöõng yù kieán cuûa Tyø-kheo aáy chuùng toâi cuõng ñeàu coâng nhaän. Vò Tyø-kheo aáy bieát môùi noùi, chöù khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi”. Vì luùc aáy coù nhieàu ngöôøi ngaên caûn, neân Yeát-ma khoâng thaønh. Theá roài, caùc Tyø-kheo beøn noùi vôùi nhoùm Tyø-kheo saùu ngöôøi: “Caùc Tröôûng laõo chôù trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, cuøng a dua, cuøng ñoàng yù, maø neân coäng taùc vôùi Taêng. Vì taát caû Taêng caàn phaûi hoøa hôïp, hoan hyû, khoâng tranh caõi, cuøng hoïc moät giôùi phaùp, nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñieàu gì nhö phaùp thì noùi laø nhö phaùp moät caùch roõ raøng, ñeå ñöôïc soáng an laïc”. Khuyeân can laàn thöù nhaát nhö vaäy maø khoâng töø boû; hoï beøn khuyeân can ñeán laàn thöù hai, thöù ba, vaãn ngoan coá khoâng töø boû. Theá neân, caùc Tyø-kheo beøn ñem nhaân duyeân aáy baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Phaät lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Nhoùm saùu Tyø-kheo naøy cuøng vôùi Ñeà-baø-ñaït- ña ngu si muoán phaù hoaïi söï hoøa hôïp cuûa Taêng, neân a dua, ñoàng yù vôùi nhau, Taêng ñaõ moät laàn, hai laàn, ba laàn khuyeân can vaãn khoâng töø boû. Vaäy caùc oâng haõy ñi tôùi choã vaéng khuyeân can ba laàn, roài tôùi giöõa choã ñoâng ngöôøi khuyeân can ba laàn; sau cuøng ñeán giöõa Taêng chuùng khuyeân can Ba laàn, khieán cho boû vieäc aáy”. Tyø-kheo laõnh giaùo lieàn ñi tôùi choã vaéng hoûi nhoùm saùu Tyø-kheo: “Coù thaät chaêng caùc oâng cuøng vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña ngu si phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, cuøng a dua, cuøng ñoàng yù keát laøm beø nhoùm, roài caùc Tyø-kheo ñaõ ba laàn khuyeân can vaãn ngoan coá khoâng töø boû?”... Hoï ñaùp: “Ñuùng nhö vaäy”. Caùc Tyø-kheo lieàn khuyeân can: “Naøy nhoùm saùu Tyø-kheo, chôù caâu keát vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña ñeå phaù söï hoøa hôïp cuûa chuùng Taêng, roài cuøng a dua, cuøng ñoàng yù. Caùc oâng phaûi hôïp taùc vôùi chuùng Taêng. Vì taát caû chuùng Taêng caàn phaûi hoøa hôïp, hoan hyû, khoâng tranh caõi, cuøng hoïc moät giôùi phaùp, nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñieàu gì nhö phaùp thì noùi laø nhö phaùp moät
caùch roõ raøng, coù vaäy môùi soáng an laïc ñöôïc. Caùc Tröôûng laõo, phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng laø toäi aùc raát lôùn, seõ ñoaï vaøo coõi aùc, rôi xuoáng ñòa nguïc, chòu ñau khoå laâu daøi. Nay toâi vì taâm töø khuyeân caùc oâng, muoán cho caùc oâng ñöôïc lôïi ích. Vaäy phaûi nghe lôøi toâi. Moät laàn khuyeân ñaõ xong, coøn hai laàn khuyeân nöõa, caùc oâng phaûi boû vieäc aáy ñi”. Neáu hoï khoâng boû, thì laàn thöù hai, thöù ba cuõng noùi nhö theá. Roài laïi khuyeân can ôû giöõa ñoâng ngöôøi ba laàn, cuõng nhö vaäy. Neáu vaãn khoâng töø boû, thì phaûi ñeán giöõa Taêng laøm phaùp Yeát-ma caàu thính nhö sau: “Xin Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe! Nhoùm saùu Tyø-kheo naøy cuøng vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, cuøng a dua, cuøng ñoàng yù vôùi nhau, ñaõ ñöôïc khuyeân can ba laàn ôû choã vaéng, khuyeân can ba laàn ôû choã ñoâng ngöôøi, vaãn ngoan coá khoâng boû. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, thì neân khuyeân can ba laàn ôû giöõa Taêng, khieán cho boû vieäc aáy”. Theá roài, thaày Yeát-ma hoûi nhoùm saùu Tyø-kheo: “Coù thaät chaêng caùc oâng cuøng vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, cuøng a dua, cuøng ñoàng yù vaø ñaõ ñöôïc khuyeân can ba laàn ôû choã vaéng, ñöôïc khuyeân can ba laàn ôû choã ñoâng ngöôøi maø vaãn ngoan coá khoâng boû?”. Hoï ñaùp: “Ñuùng nhö vaäy”. Caùc Tyø-kheo lieàn khuyeân can: “Naøy nhoùm saùu Tyø-kheo! Caùc oâng chôù caáu keát vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña ñeå phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, roài cuøng a dua, cuøng ñoàng yù. Vì phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng laø toäi aùc raát lôùn, seõ ñoïa vaøo neûo aùc, rôi xuoáng ñòa nguïc, chòu ñau khoå laâu daøi. Nay Taêng coù loøng töø khuyeân can caùc oâng laø vì muoán cho caùc oâng ñöôïc lôïi ích. Vaäy haõy vaâng lôøi chuùng Taêng. Moät laàn khuyeân can ñaõ xong coøn hai laàn nöõa, caùc oâng haõy boû vieäc aáy”. Neáu nhö khoâng chaám döùt, thì laàn thöù hai, thöù ba cuõng khuyeân can nhö vaäy. Theá nhöng hoï vaãn ngoan coá khoâng boû. Caùc Tyø-kheo lieàn ñem vieäc aáy baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Phaät lieàn baûo goïi nhoùm saùu Tyø-kheo ñeán, hoï beøn ñi goïi ñeán. Baáy giôø, Phaät lieàn hoûi nhoùm saùu Tyø-kheo: “Coù thaät caùc oâng cuøng vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña ngu si cuøng a dua, cuøng ñoàng yù phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, roài caùc Tyø-kheo ñaõ khuyeân can ôû choã vaéng ba laàn, khuyeân can ôû choã ñoâng ngöôøi ba laàn, khuyeân can giöõa chuùng Taêng ba laàn maø vaãn khoâng boû phaûi khoâng?”. Ñaùp: “Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân”. Phaät beøn khieån traùch: “Naøy caùc Tyø-kheo! Ñoù laø vieäc aùc, caùc oâng khoâng thöôøng nghe Ta duøng nhieàu nhaân duyeân ñeå cheâ traùch tính öông ngaïnh, khoù khuyeân baûo vaø duøng nhieàu nhaân duyeân ñeå khen ngôïi tính nhu hoøa deã khuyeân baûo hay sao? Caùc oâng vì sao laïi öông ngaïnh khoù khuyeân baûo? Ñoù laø vieäc phi phaùp, phi luaät, traùi lôøi Ta daïy; khoâng theå
duøng vieäc ñoù ñeå nuoâi lôùn phaùp thieän ñöôïc”. Caùc Tyø-kheo lieàn baïch vôùi Phaät: “Baïch Theá Toân! Vì sao nhoùm saùu Tyø-kheo cuøng caáu keát vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña cuøng a dua, cuøng ñoàng yù, ñeå phaûi chòu ñau khoå moät caùch oan uoång?”. Phaät noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Nhoùm saùu Tyø-kheo naøy khoâng nhöõng ngaøy nay cuøng a dua, cuøng ñoàng yù ñeå phaûi chòu ñau khoå oan uoång maø trong ñôøi quaù khöù cuõng ñaõ töøng nhö vaäy”. Caùc Tyø-kheo beøn hoûi Phaät: “Ñaõ töøng coù nhö vaäy sao? Xin Theá Toân haõy noùi veà vieäc aáy”. Phaät baûo vôùi caùc Tyø-kheo: “Trong thôøi quaù khöù taïi thaønh Ba-la- naïi, nöôùc Giaø-thi coù naêm traêm con khæ ñoät sinh soáng trong röøng taïi moät nôi hoang vaéng, roài chuùng du haønh ñeán moät caây Ni-caâu-luaät. Döôùi caây naøy coù moät caùi gieáng. Trong gieáng coù boùng traêng hieän ra. Con khæ ñoät chuùa khi thaáy boùng traêng aáy, lieàn noùi vôùi ñoàng boïn: “Maët traêng hoâm nay ñaõ cheát vaø rôi vaøo trong gieáng, chuùng ta phaûi cuøng nhau vôùt leân, chôù ñeå theá gian soáng maõi trong taêm toái”. Theá roài chuùng cuøng nhau baøn baïc: “Vôùt leân baèng caùch naøo ñaây?”. Ñoaïn, khæ ñoät chuùa noùi: “Ta bieát caùch ñem leân. Ta naém caønh caây, caùc ngöôi naém ñuoâi ta, noái keát vaøo nhau, thì coù theå vôùt leân ñöôïc”. Theá roài, caùc khæ ñoät lieàn laøm theo lôøi khæ chuùa, laàn löôït naém vaøo nhau, nhöng chöa tôùi nöôùc maø vì moät chuøm khæ quaù naëng coøn caønh caây thì yeáu ôùt neân bò gaõy tieän. Theá laø, caû chuøm khæ ñoät ñeàu rôi toõm vaøo trong gieáng nöôùc. Baáy giôø, thaàn caây lieàn ñoïc keä: “Moät baày thuù laån thaån Ngu si naém ñuoâi nhau Töï mình gaây khoå naõo Laøm sao cöùu theá gian?”. Baáy giôø, Phaät lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Con khæ ñoät chuùa thuôû aáy, nay laø Ñeà-baø-ñaït-ña, coøn baày khæ ñoät luùc aáy, nay laø nhoùm saùu Tyø- kheo naøy. Ngaøy xöa ñaõ töøng tuøy thuaän nhau maø chuoác laáy khoå naõo, roài ngaøy nay cuõng laïi nhö theá”. Ñoaïn, Phaät truyeàn leänh cho caùc Tyø-kheo soáng taïi thaønh Vöông-xaù phaûi taäp hoïp laïi taát caû, roài vì möôøi lôïi ích maø cheá giôùi cho caùc Tyø-kheo, duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: “Neáu Tyø-kheo ñoàng yù töông trôï nhau, hoaëc moät, hoaëc hai, hoaëc nhieàu ngöôøi cuøng noùi, cuøng yù kieán, muoán phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng; khi caùc Tyø-kheo khuyeân can Tyø-kheo aáy, thì Tyø-kheo ñoàng boïn noùi:
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 7 4
“Caùc Tröôûng laõo chôù noùi veà vieäc toát xaáu cuûa Tyø-kheo aáy, taïi vì sao? Vì Tyø-kheo aáy noùi ñuùng phaùp, noùi ñuùng luaät. Nhöõng lôøi noùi cuûa Tyø-kheo aáy chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän, nhöõng yù kieán vaø vieäc laøm cuûa Tyø-kheo aáy chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän. Tyø-kheo aáy bieát môùi noùi, chöù khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi”. Caùc Tyø-kheo phaûi khuyeân can Tyø-kheo ñoàng tình naøy nhö sau: “Caùc Tröôûng laõo chôù neân noùi: Tyø-kheo aáy noùi ñuùng phaùp, noùi ñuùng luaät. Taïi vì sao? Vì ñoù laø Tyø-kheo noùi phi phaùp, noùi phi luaät. Caùc Tröôûng laõo chôù neân trôï giuùp vieäc phaù Taêng, maø neân vui veû taùn trôï söï hoøa hôïp cuûa Taêng. Taïi vì sao? Vì Taêng hoøa hôïp, hoan hyû, khoâng tranh caõi, cuøng hoïc moät giôùi, nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñieàu gì ñuùng phaùp thì noùi laø ñuùng phaùp moät caùch roõ raøng thì môùi soáng an laïc. Caùc Tröôûng laõo neân boû vieäc phaù Taêng aáy ñi”. Neáu Tyø-kheo ñoàng boïn khi ñöôïc caùc Tyø-kheo khuyeân can maø vaãn kieân trì khoâng boû, thì caùc Tyø-kheo neân khuyeân can laàn thöù hai, thöù ba ñeå oâng ta boû vieäc aáy. Neáu khuyeân can ñeán laàn thöù hai, thöù ba maø boû vieäc aáy thì toát, neáu khoâng boû thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa”. GIAÛI THÍCH: - Tyø-kheo: ÔÛ ñaây chæ cho Ñeà-baø-ñaït-ña. - Tyø-kheo cuøng noùi, cuøng yù kieán: Chæ cho nhoùm saùu Tyø-kheo. - Hoaëc moät, hoaëc hai, hoaëc nhieàu ngöôøi cuøng noùi, cuøng yù kieán: Hoaëc coù khi cuøng noùi maø khoâng cuøng yù kieán, hoaëc coù khi cuøng moät yù kieán maø khoâng cuøng noùi; hoaëc coù khi cuøng noùi cuõng cuøng yù kieán; hoaëc coù khi khoâng cuøng noùi cuõng khoâng cuøng moät yù kieán. - Cuøng noùi maø khoâng cuøng yù kieán: Duøng lôøi noùi ñeå trôï giuùp nhau, nhöng khoâng ñoàng yù kieán vôùi ngöôøi aáy; ñoù goïi laø cuøng noùi maø khoâng cuøng moät yù kieán. - Cuøng yù kieán maø khoâng cuøng noùi: Cuøng chung yù kieán vôùi ngöôøi aáy maø khoâng noùi giuùp vaøo. Ñoù goïi laø cuøng moät yù kieán maø khoâng cuøng noùi. - Cuøng noùi vaø cuøng yù kieán: Hoã trôï lôøi noùi cuûa ngöôøi aáy, ñoàng thôøi cuøng yù kieán vôùi hoï. Ñoù goïi laø cuøng noùi cuøng yù kieán. - Chaúng cuøng noùi cuõng chaúng cuøng yù kieán: Khoâng taùn trôï lôøi noùi cuûa ngöôøi aáy, cuõng khoâng cuøng yù kieán. Ñoù goïi laø chaúng cuøng noùi cuõng chaúng cuøng yù kieán. Trong nhöõng tröôøng hôïp treân: Cuøng noùi chaúng cuøng yù kieán vaø cuøng noùi cuøng yù kieán, thì ñaùng khieån traùch. - Cuøng noùi vaø cuøng chung yù kieán: Ñoái vôùi möôøi hai phaùp (möôøi hai
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 7 5
ñoaïn cuûa baøi töïa giôùi kinh), Phaät khoâng cheá maø cheá ra, Phaät ñaõ cheá maø khai ra, ñoù goïi laø cuøng noùi vaø cuøng yù kieán. Laïi nöõa, ñoái vôùi naêm chuùng toäi, Phaät khoâng cheá maø cheá, Phaät ñaõ cheá beøn khai ra; ñoái vôùi boán chuùng, ba chuùng, hai chuùng vaø moät chuùng toäi cuõng theá, nghóa laø Phaät khoâng cheá maø cheá ra, Phaät ñaõ cheá lieàn khai môû. Laïi nöõa, ñoái vôùi saùu phaùp “Taùc xaû”, Phaät khoâng cheá maø cheá ra, Phaät ñaõ cheá beøn khai môû. Ñoù goïi laø cuøng noùi cuøng yù kieán. Trong tröôøng hôïp naøy, caùc Tyø-kheo neân khuyeân can thaày Tyø-kheo aáy: “Tröôûng laõo ñöøng tham döï vaøo vieäc phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, roài tìm ñuû moïi caùch ñeå cuøng noùi vaø cuøng ñoàng yù”. Trong khi caùc Tyø-kheo khuyeân can maø caùc Tyø-kheo aáy vaãn kieân trì coá chaáp vaøo vieäc ñoù: Ñoù laø nhoùm saùu Tyø-kheo. - Caùc Tyø-kheo: Hoaëc laø Taêng, hoaëc laø nhieàu ngöôøi, hoaëc laø moät ngöôøi vaäy. - Khuyeân can ba laàn: Khuyeân can ôû choã vaéng ba laàn, khuyeân can ôû giöõa nhieàu ngöôøi ba laàn vaø khuyeân can giöõa chuùng Taêng ba laàn. - Khuyeân can ôû choã vaéng: Chaúng haïn noùi: “Caùc Tröôûng laõo coù thaät tham döï vaøo vieäc phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, taïo phöông tieän, cuøng noùi cuøng chung yù kieán vôùi ngöôøi ñoù chaêng?”. Ñaùp: “Coù thaät nhö vaäy!” Laïi noùi: “Tröôûng laõo! OÂng chôù coù tham döï vaøo vieäc phaù söï hoøa hôïp cuûa Taêng, roài taïo phöông tieän cuøng noùi, cuøng chung yù kieán vôùi ngöôøi ñoù. Vì phaù Taêng laø vieäc aùc raát lôùn, seõ rôi vaøo ñöôøng aùc, chòu ñau khoå laâu daøi. Toâi nay vì taâm töø khuyeân can oâng. Vaäy oâng neân boû vieäc ñoù ñi. Laàn khuyeân can thöù nhaát ñaõ heát, coøn hai laàn khuyeân can nöõa”. Neáu boû thì toát, neáu khoâng boû thì laàn thöù hai, laàn thöù ba cuõng noùi nhö theá. Khi khuyeân can ôû giöõa nhieàu ngöôøi cuõng nhö vaäy. Roài ñeán giöõa Taêng ba laàn Yeát-ma khuyeân can maø vaãn khoâng ñình chæ, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa. Taêng-giaø-baø-thi-sa: Nhö treân ñaõ noùi. Neáu Tyø-kheo aáy ñöôïc khuyeân can ôû choã vaéng moät laàn maø khoâng chaám döùt thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Laàn thöù hai, thöù ba cuõng nhö vaäy. Ñöôïc khuyeân can ôû choã nhieàu ngöôøi ba laàn cuõng nhö vaäy. Nhöng neáu ôû giöõa Taêng laøm Yeát-ma khuyeân laàn ñaàu chöa xong maø khoâng chaám döùt, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Nhöng neáu noùi xong (laàn ñaàu) thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Laàn Yeát-ma thöù hai chöa xong maø khoâng chaám döùt, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu noùi xong, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Laàn Yeát-ma thöù ba chöa xong maø khoâng chaám döùt, thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Neáu noùi xong, thì phaïm toäi Taêng-giaø- baø-thi-sa.
Toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa phaùt khôûi töø khi khuyeân can ba laàn ôû choã vaéng (phaïm toäi Vieät-tyø-ni) Ba laàn ôû giöõa nhieàu ngöôøi (cuõng phaïm toäi Vieät-tyø-ni) vaø ôû giöõa chuùng Taêng phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Taát caû caùc toäi aáy goäp laïi thaønh moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu giöõa chöøng maø ñình chæ, thì tuøy theo ñình chæ ôû choã naøo maø theo ñoù trò toäi. Do ñoù Ñöùc Theá Toân noùi: “Neáu Tyø-kheo ñoàng tình hoã trôï nhau, hoaëc moät, hoaëc hai, hoaëc nhieàu ngöôøi cuøng noùi, cuøng yù kieán, roài ñöôïc Taêng khuyeân can ba laàn vaãn khoâng boû, thì phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa”. (Heát giôùi Taêng taøn thöù möôøi moät)