SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 7 1 Phaàn 1: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO
Ñoaïn 3: NOÙI VEÀ 2 PHAÙP BAÁT ÑÒNH
1. GIÔÙI NGOÀI CHOÃ KHUAÁT VÔÙI NGÖÔØI NÖÕ 2. GIÔÙI NGOÀI CHOÃ TROÁNG VÔÙI NGÖÔØI NÖÕ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, oâng Baø-la-moân ñoàng höông, baïn cuõ cuûa Tröôûng laõo Öu-ñaø-di coù coâ con gaùi vöøa veà nhaø choàng, öu saàu, khoâng vui, neân coâ sai ngöôøi baùo tin cho cha coâ ñeán thaêm, neáu khoâng ñi ñöôïc thì nhôø Tröôûng laõo Öu-ñaø-di ñeán thaêm coâ. Ngöôøi cha ñöôïc tin beøn ñeán noùi vôùi Öu-ñaø-di: “Con gaùi toâi vöøa môùi veà nhaø choàng, öu saàu khoâng vui, neân sai ngöôøi nhaén tin toâi, ñoàng thôøi cuõng nhaén tin thaày (ñeán thaêm). Toâi nay laø ngöôøi theá tuïc coù nhieàu vieäc neân khoâng theå ñi ñöôïc, xin thaày thænh thoaûng ñeán thaêm noù”. Öu-ñaø-di noùi: “Coù theå ñöôïc! Neáu oâng khoâng daën doø, toâi cuõng phaûi ñeán thaêm, huoáng gì oâng ñaõ daën”. Theá roài, Tröôûng laõo Öu-ñaø-di saùng sôùm hoâm sau khoaùc y ñi ñeán nhaø aáy. Khi aáy, coâ ta ñang ñoùng cöûa maø ngoài. Öu-ñaø-di ôû beân ngoaøi keâu: “Coâ Tuyeát coù ôû nhaø khoâng?”. Coâ hoûi: “Ai ñoù?”. Ñaùp: “Toâi laø Öu-ñaø-di ñaây!”. Coâ noùi: “Sö phuï! Thaày haõy vaøo. Sö phuï, thaày haõy vaøo”. Thaày beøn böôùc vaøo, ngoài ôû trong phoøng cuøng noùi chuyeän vaõng vôùi coâ. Baáy giôø, baø meï choàng cuûa coâ laø Tyø-xaù-khö-loäc- maãu coù ba möôi hai caäu con trai vaø ba möôi hai coâ con gaùi, vaø caùc naøng daâu baø ñeàu coù phöôùc ñöùc, thaønh töïu caùc töôùng toát. Khi aáy, baø thöôøng daïy baûo con trai, con gaùi vaø caùc naøng daâu, khuyeân raên hoï veà caùch ñoái xöû vôùi cha meï, baø con. Roài baø ñi tôùi tröôùc phoøng cuûa coâ aáy. Baø voán laø ngöôøi bieát roõ luùc naøo laø ñuùng thôøi, neân khoâng vaøo lieàn maø ñöùng truø tröø
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 7 2
ôû ngoaøi cöûa. Theá roài, baø nhìn vaøo khe cöûa, thaáy trong phoøng coù ngöôøi caïo toùc, khoaùc y, ñang nhaùy nhoù thì thaàm (vôùi naøng daâu baø). Baø bieát ñoù laø ngöôøi xuaát gia nhöng khoâng bieát laø Tyø-kheo hay Tyø-kheo ni, lieàn goïi coâ daâu. Coâ daâu öùng ngoân hoûi: “Ai ñoù?”. Ñaùp: “Ta ñaây”. Coâ noùi: “Ñaïi gia xin môøi vaøo”. Baø hoûi: “Ngöôøi ôû beân ngöôi laø ai vaäy?”. Coâ ñaùp: “Thaày Öu-ñaø-di ñaáy”. Öu-ñaø-di noùi: “Öu-baø-di vì sao khoâng böôùc vaøo?”. Loäc maãu lieàn böôùc vaøo, hoûi: “Thaày Öu-ñaø-di! Thaày ngoài ñaây sao?”. Ñaùp: “Ñuùng vaäy”. Baø thöa: “Thöa thaày, choã ngoài naøy khoâng ñöôïc toû roõ, giaû söû coù ñieàu gì môø aùm thì ai coù theå bieát ñöôïc! Con seõ ñem vieäc naøy noùi vôùi caùc thaày Tyø-kheo”. Öu-ñaø-di vaën laïi: “Baø noùi nhöõng gì?”. Tyø-xaù-khö-loäc-maãu noùi: “Thaáy Öu-ñaø-di cuøng ngoài vôùi phuï nöõ”. Öu-ñaø-di lieàn phaûn phaùo: “Toâi cuõng seõ ñeán Phaät noùi veà baø”. Baø beøn hoûi: “Thaày ñònh noùi ñieàu chi?”. Öu-ñaø-di noùi: “Toâi thaáy Tyø-xaù-khö-loäc-maãu cuøng ngoài vôùi ñaøn oâng”. Baø lieàn hoûi: “Ñaøn oâng naøo?”. Öu-ñaø-di noùi: “Ta chaúng phaûi ñaøn oâng sao?”. Baø lieàn noùi: “Thöa thaày! Phaät khoâng caám con cuøng ngoài vôùi ñaøn oâng, nhöng thaày laø ngöôøi xuaát gia phaûi giöõ gìn pheùp cuûa Sa-moân chöù?”. Öu-ñaø-di giaän döõ: “Than oâi! Ngöôi ñaõ naõo loaïn ta khoâng ít!”, roài ñöùng leân boû ñi. Theá roài, thaày ñi tôùi nôi khaùc vaø cuøng ngoài vôùi phuï nöõ taïi moät choã troáng. Coøn Tyø-xaù-khö-loäc-maãu thì daïy baûo caùc con gaùi, con daâu xong roài, beøn ñi ra, laïi thaáy Öu-ñaø-di cuøng ngoài noùi chuyeän vôùi phuï nöõ taïi moät choã troáng, baø lieàn ñeán beân Öu-ñaø-di noùi: “Ñoù laø vieäc baát thieän, khoâng phaûi pheùp taéc cuûa Sa-moân. Vì sao thaày laïi ngoài vôùi phuï nöõ ôû choã troáng traûi, toâi seõ ñem vieäc naøy noùi vôùi caùc Tyø-kheo”. Öu-ñaø-di hoûi: “Baø noùi vieäc gì?”. Tyø-xaù-khö-loäc-maãu noùi: “Thaáy Öu-ñaø-di ngoài moät mình vôùi phuï nöõ ôû choã troáng maø noùi chuyeän”. Öu-ñaø-di lieàn phaûn phaùo: “Ta cuõng seõ ñeán Phaät noùi veà vieäc cuûa baø”. Tyø-xaù-khö-loäc-maãu hoûi: “Thaày noùi ñieàu gì?”. Öu-ñaø-di noùi: “Toâi thaáy Loäc Maãu cuøng ngoài noùi chuyeän vôùi
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 7 1032
ñaøn oâng ôû choã troáng”. Tyø-xaù-khö-loäc-maãu hoûi: “Ngöôøi ñaøn oâng naøo?”. Ñaùp: “Ta chaúng phaûi ñaøn oâng chaéc?”. Tyø-xaù-khö-loäc-maãu noùi: “Toâi laø ngöôøi theá tuïc ngoài vôùi ñaøn oâng thì Phaät cho pheùp, coøn thaày laø Sa-moân phaûi giöõ gìn pheùp taéc chôù sao laïi theá?”. Öu-ñaø-di noùi: “Baø quaáy raày ta ôû moïi choã”. Noùi nhö theá roài, lieàn ñöùng daäy ñi. Baáy giôø, Tyø-xaù-khö-loäc-maãu beøn ñem vieäc ñoù baïch vôùi caùc Tyø- kheo. Caùc Tyø-kheo beøn ñem baïch ñaày ñuû vôùi Theá Toân. Phaät baûo: “Goïi Öu-ñaø-di ñeán”. Hoï lieàn goïi ñeán. Phaät beøn hoûi Öu-ñaø-di: “OÂng coù thaät nhö theá chaêng?”. Ñaùp: “Coù thaät nhö theá, baïch Theá Toân!”. Phaät lieàn khieån traùch Öu-ñaø-di: “OÂng laø keû ngu si. Ñoù laø moät vieäc xaáu, ngöôøi theá tuïc coøn bieát pheùp taéc cuûa ngöôøi xuaát gia ñieàu gì neân laøm, ñieàu gì khoâng neân laøm. Coøn oâng laø ngöôøi xuaát gia maø laïi khoâng bieát pheùp taéc ngoài ñöùng, noùi naêng, ñieàu gì neân, ñieàu gì khoâng neân. Haù oâng khoâng thöôøng nghe Ta duøng nhieàu nhaân duyeân cheâ traùch vieäc tuøy thuaän daâm duïc vaø khen ngôïi ly duïc hay sao? Nay vì sao oâng laøm vieäc xaáu nhö theá? Ñoù laø vieäc phi phaùp, phi luaät, traùi lôøi Ta daïy, khoâng theå duøng noù ñeå nuoâi lôùn phaùp thieän”. Roài Phaät truyeàn leänh cho caùc Tyø-kheo soáng taïi thaønh Xaù-veä phaûi taäp trung laïi taát caû. Khi ñaõ taäp hoïp xong, Theá Toân beøn ñem nhaân duyeân aáy höôùng ñeán caùc Tyø-kheo noùi roäng veà caùc nguyeân nhaân sinh khôûi nhöõng söï loãi laàm, khieån traùch nhöõng loãi laàm ñaõ sinh khôûi, roài tuøy thuaän thuyeát phaùp cho caùc Tyø-kheo. Vì möôøi vieäc lôïi ích maø Nhö Lai ÖÙng Cuùng Chaùnh Bieán Tri cheá giôùi cho caùc ñeä töû, laäp ra phaùp Ba- la-ñeà-moäc-xoa. Möôøi vieäc ñoù laø: 1. Vì thaâu phuïc Taêng. 2. Vì thaâu phuïc Taêng moät caùch trieät ñeå. 3. Vì ñeå cho Taêng ñöôïc an laïc. 4. Vì ñeå haøng phuïc keû khoâng bieát xaáu hoå. 5. Vì ñeå nhöõng ai coù hoå theïn ñöôïc soáng an laïc. 6. Vì ñeå cho ngöôøi khoâng coù loøng tin khieán hoï tin töôûng. 7. Vì ñeå ngöôøi ñaõ coù loøng tin taêng theâm tin töôûng. 8. Vì muoán chaám döùt Laäu hoaëc ngay trong hieän taïi. 9. Vì ñeå cho caùc Laäu hoaëc chöa sinh khôûi thì khoâng sinh khôûi. 10. Vì muoán cho chaùnh phaùp ñöôïc toàn taïi laâu daøi, môû cöûa cam loà cho chö Thieân vaø nhaân loaïi. Ñoù goïi laø vì möôøi vieäc lôïi ích maø Nhö Lai ÖÙng Cuùng Chaùnh Bieán Tri cheá giôùi cho caùc ñeä töû; ai chöa nghe thì nghe, ai nghe roài neân nghe laïi:
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 7 1033
“Neáu Tyø-kheo ngoài moät mình vôùi ngöôøi nöõ ôû choã vaéng veû, che khuaát, coù theå haønh daâm ñöôïc, roài Öu-baø-di khaû tín toá caùo Tyø-kheo aáy phaïm moät trong ba phaùp: Hoaëc Ba-la-di, hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa, hoaëc Ba-daï-ñeà. Ñoaïn Tyø-kheo aáy töï noùi: “Toâi ngoài choã aáy”, thì trong ba phaùp kia phaïm phaùp naøo trò phaït theo phaùp ñoù: Hoaëc Ba-la-di, hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa; hoaëc Ba-daï-ñeà, phaûi tuøy theo lôøi toá caùo cuûa Öu-baø- di khaû tín maø trò phaït ñuùng nhö phaùp. Thaày Tyø-kheo aáy laø ngöôøi phaïm phaùp Baát ñònh thöù nhaát. Neáu Tyø-kheo ngoài moät mình vôùi ngöôøi nöõ taïi choã troáng, khoâng theå haønh daâm ñöôïc, roài coù Öu-baø-di khaû tín toá caùo Tyø-kheo aáy phaïm moät trong hai phaùp: Hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa, hoaëc Ba-daï-ñeà. Ñoaïn Tyø-kheo aáy töï noùi: “Toâi ngoài choã aáy”, thì phaûi caên cöù vaøo lôøi toá caùo cuûa Öu-baø-di khaû tín maø trò phaït Tyø-kheo aáy ñuùng nhö phaùp: Hoaëc Taêng- giaø-baø-thi-sa, hoaëc Ba-daï-ñeà”. GIAÛI THÍCH: (Xem laïi moät soá töø ngöõ ñaõ ñöôïc giaûi thích ôû tröôùc) - Choã che khuaát: Hoaëc ôû choã toái, hoaëc choã coù che chaén. - Choã coù theå haønh daâm: Choã nam nöõ coù theå giao hoan maø khoâng sôï hoå theïn. - Moät mình: Chæ coù moät nam, moät nöõ maø khoâng coù ngöôøi khaùc; giaû söû coù ngöôøi khaùc maø ñang nguû, hoaëc ñieân cuoàng, hoaëc treû con, phi nhaân, suùc sinh thì cuõng goïi laø moät mình. - Ngoài chung: Ngoài gaàn nhau. - Öu-baø-di khaû tín: Ngöôøi thaønh töïu möôøi saùu phaùp sau ñaây thì goïi laø Öu-baø-di khaû tín: 1. Quy y Phaät. 2. Quy y Phaùp. 3. Quy y Taêng. 4. Khoâng laøm toån thöông loøng tònh tín ñoái vôùi Phaät. 5. Khoâng laøm toån thöông loøng tònh tín ñoái vôùi Phaùp. 6. Khoâng laøm toån thöông loøng tònh tín ñoái vôùi Taêng. 7. Taêng chöa ñöôïc lôïi ích coù theå laøm cho lôïi ích. 8. Taêng ñaõ ñöôïc lôïi ích coù theå laøm cho taêng tröôûng. 9. Taêng chöa ñöôïc danh döï thì coù theå laøm cho danh döï vang xa. 10. Taêng bò tieáng xaáu coù theå sôùm tröø dieät. 11. Khoâng haønh ñoäng tuøy theo söï thieân vò. 12. Khoâng haønh ñoäng tuøy theo söï giaän döõ. 13. Khoâng haønh ñoäng tuøy theo söï sôï haõi.
14. Khoâng haønh ñoäng tuøy theo söï meâ muoäi. 15. Höôùng ñeán söï lìa duïc. 16. Thaønh töïu thaùnh giôùi. Nhöõng ai thaønh töïu möôøi saùu phaùp naøy thì goïi laø ngöôøi khaû tín (ñaùng tin). Neáu Tyø-kheo aáy töï noùi raèng bieát söï vieäc, nhöng khoâng bieát laø mình coù ngoài hay khoâng, thì neân trò phaït veà söï vieäc. Neáu noùi bieát laø mình coù ngoài, nhöng khoâng bieát veà söï vieäc, thì neân trò phaït veà loãi ñaõ ngoài. Neáu noùi bieát veà söï vieäc cuõng bieát laø mình coù ngoài, thì neân trò phaït caû hai. Neáu noùi khoâng bieát veà söï vieäc, cuõng khoâng bieát laø mình coù ngoài hay khoâng, thì neân caên cöù vaøo lôøi toá caùo cuûa Öu-baø-di khaû tín maø laøm pheùp Yeát-ma mích toäi töôùng (tìm xem daáu hieäu cuûa toäi). (Moät soá töø ngöõ ñaõ giaûi thích ôû tröôùc) - Choã troáng traûi: Choã saùng suûa troáng traûi, khoâng coù gì che chaén, ñoù goïi laø choã troáng traûi. - Choã khoâng theå haønh daâm: Choã maø, neáu nam nöõ giao hoan thì coù theå coâng xuùc tu só. Theá neân noùi: “Neáu Tyø-kheo ngoài moät mình vôùi moät ngöôøi nöõ ôû choã che khuaát, kín ñaùo, coù theå haønh daâm ñöôïc... cho ñeán bò Öu-baø-di khaû tín toá caùo, thì Taêng phaûi trò phaït Tyø-kheo aáy ñuùng phaùp. Ñoù goïi laø phaùp Baát ñònh thöù nhaát. Neáu Tyø-kheo ngoài moät mình vôùi ngöôøi nöõ ôû choã troáng traûi, khoâng theå haønh daâm ñöôïc... cho ñeán bò Öu-baø-di khaû tín toá caùo, thì Taêng phaûi trò phaït Tyø-kheo aáy ñuùng phaùp. Ñoù goïi laø phaùp Baát ñònh thöù hai. (Heát hai phaùp Baát ñònh)