65-GIÔÙI ÑUØA GIÔÕN TRONG NÖÔÙC Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, ñöôïc chö Thieân vaø ngöôøi ñôøi cuùng döôøng raát nhieàu phaåm vaät. Baáy giôø, trong thaønh Xaù-veä coù hai chò em ngöôøi kia, (moät ngöôøi) ñang mang thai maø chöa sinh, vì coù loøng tin neân xuaát gia tu haønh. Caùc Tyø-kheo ni troâng thaáy töôùng buïng cuûa coâ nhö theá, lieàn ñuoåi ñi, roài ñem söï kieän aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät daïy raèng mang thai ôû nhaø thì khoâng coù toäi. Theá roài, Tyø-kheo ni naøy sau ñoù sinh moät beù trai, beøn ñaët teân laø Ñoàng töû Ca-dieáp. Ñeán naêm taùm tuoåi, caäu beù aáy xuaát gia tu haønh, thaønh A-la-haùn. Roài oâng cuøng vôùi nhoùm möôøi saùu Tyø-kheo moãi ngöôøi ñeàu mang thau taém ra soâng A-kyø-la xuoáng nöôùc taém. Hoï naèm saáp, naèm ngöûa, bôi qua, bôi laïi ñuøa giôõn, taùt nöôùc maø taém. Khi aáy, vua Ba-tö-naëc ñang ñöùng treân laàu nhìn xem boán phöông, thaáy söï vieäc nhö theá caøng sinh baát tín, vì luùc naøy vua chöa tin phaùp Phaät, lieàn noùi vôùi phu nhaân Maït-lôïi: “Haõy xem phöôùc ñieàn maø aùi khanh phuïng söï kia kìa”. Vì phu nhaân thaâm tín khoâng nghi, neân khoâng ngoaùi ñaàu laïi xem, lieàn ñaùp: “Taâu ñaïi vöông, coù leõ laø hoï xuaát gia coøn treû, môùi thoï Cuï tuùc neân chöa am töôøng giôùi luaät, hoaëc laø Ñöùc Theá Toân chöa cheá giôùi aáy, neân môùi nhö theá”. Vua beøn noùi vôùi phu nhaân: “Ví nhö khi gia tröôûng noùi thì quyeán thuoäc phaûi nghe theo; khi Hoøa thöôïng A-xaø-leâ noùi thì ñeä töû nghe theo; khi Sa-moân Cuø-ñaøm noùi thì ñeä töû ñeàu ñaùp: “Nhö vaäy ñoù Theá Toân, nhö vaäy ñoù Thieän Theä”. Theá maø traãm noùi vôùi khanh, khanh khoâng ngoaùi laïi xem”. Luùc aáy, Toân giaû Ñoàng Töû Ca-dieáp ñang nhaäp vaøo möùc choùt cuûa Thieàn thöù tö, duøng Thieân nhó nghe ñöôïc tieáng noùi cuûa nhaø vua, lieàn baûo caùc Tyø-kheo baïn: “Caùc Tröôûng laõo, vua ñang sinh taâm baát tín vaø phu nhaân Maït-lôïi thì loøng khoâng vui, giôø ñaây chuùng ta haõy laøm cho hoï phaùt taâm hoan hyû”. Theá roài, taát caû ñeàu noùi: “Laønh thay”, roài moãi ngöôøi ñeàu duøng thau muùc ñaày thau nöôùc ñeå tröôùc maët saép haøng ngoài kieát giaø ñi treân hö khoâng ngang qua treân ñieän cuûa vua. Baáy giôø, phu nhaân Maït-lôïi ñang ngoài ngoaøi trôøi, thaáy boùng cuûa hoï chieáu xuoáng, lieàn ngöôùc leân xem, troâng thaáy hoï ñang ngoài kieát giaø theo thöù töï, tröôùc maët ñeàu ñaët thau nöôùc taém maø ñi treân hö khoâng, gioáng nhö ñaøn nhaïn chuùa, khieán taâm baø raát hoan hyû, lieàn taâu vôùi vua: “Ñaïi vöông haõy xem, phöôùc ñieàn cuûa nhaø thieáp thaàn ñöùc nhö theá ñoù”. Vua thaáy theá roài, loøng raát hoan hyû, lieàn noùi: “Laønh thay! Traãm ñöôïc thieän lôïi, mong Theá Toân cuøng caùc Tyø- kheo soáng suoát ñôøi trong nöôùc cuûa traãm, ñeå laøm phöôùc ñieàn toát nhaát”. Caùc Tyø-kheo vì tröôùc ñoù nghe vua nhaïo baùng, neân ñem nhaân duyeân aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn baûo ñi goïi nhoùm möôøi saùu Tyø-kheo ñeán. Khi hoï ñeán roài, Phaät lieàn hoûi ñaày ñuû söï vieäc treân: - Caùc oâng coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân. - Nay Ta phaït caùc ngöôi; nhaân vieäc caùc ngöôi Ta phaûi cheá giôùi cho
caùc Tyø-kheo. Theá roài, Phaät truyeàn leänh cho caùc Tyø-kheo ñang soáng taïi thaønh Xaù-veä phaûi taäp hoïp laïi taát caû, vì möôøi lôïi ích maø cheá giôùi cho caùc Tyø- kheo, duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: Neáu Tyø-kheo ñuøa giôõn trong nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà.
Giaûi Thích: Tyø-kheo: Nhö treân ñaõ noùi. Nöôùc: Goàm coù möôøi loaïi. Ñuøa giôõn: Neáu nhaûy, loäi, bôi qua laïi, laën xuoáng, troài leân, quaït nöôùc, taït nöôùc, xoái nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà. Ba-daï-ñeà: Nhö treân ñaõ noùi. - Nhaûy: Vì ñuøa giôõn maø nhaûy xuoáng nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu ñi treân bôø maø bò ngaõ xuoáng nöôùc, hay ñi treân thuyeàn maø va nhaèm caây ñaù treân bôø bò rôi xuoáng nöôùc thì khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø nhaûy. - Loäi: Neáu vì ñuøa giôõn maø loäi nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu ñang ñi ñöôøng phaûi loäi nöôùc, hoaëc keùo vaät gì qua soâng, hoaëc coù coâng vieäc cuûa Taêng, cuûa thaùp ôû beân kia bôø neân phaûi thöôøng qua laïi ñeå giaûi quyeát, hoaëc vì muoán taäp bôi (maø loäi nöôùc) thì khoâng coù toäi. - Bôi qua laïi: Neáu vì ñuøa giôõn maø bôi qua laïi döôùi nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu vì ñeå queân vaät gì ôû beân kia bôø maø phaûi bôi qua ñeå laáy, thì khoâng coù toäi. - Laën xuoáng: Neáu vì ñuøa giôùn maø laën xuoáng nöôùc thì phaïm Ba- daï-ñeà. Nhöng neáu baùt, toâ cheùn, oáng ñöïng kim, caùc vaät khaùc bò rôi xuoáng nöôùc neân phaûi laën xuoáng laáy, thì khoâng coù toäi. Hoaëc vì taém röûa maø phaûi laën trong nöôùc, thì khoâng coù toäi. - Troài leân: Neáu vì ñuøa giôùn maø xuoáng nöôùc roài troài leân khoûi nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu laáy vaät thì khoâng coù toäi. - Quaït nöôùc: Neáu vì ñuøa giôõn maø quaït nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu nöôùc ôû treân maët noùng, muoán laáy nöôùc maùt neân phaûi quaït nöôùc ôû treân ñeå laáy nöôùc ôû döôùi, thì khoâng coù toäi. - Taït nöôùc: Neáu vì ñuøa giôõn maø taït nöôùc thì phaïm Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu treân maët nöôùc coù laêng quaêng neân phaùt, taït nöôùc ñeå chuùng laën xuoáng maø laáy nöôùc khoâng coù truøng, thì khoâng coù toäi. - Xoái nöôùc: Neáu vì ñuøa giôõn maø laáy nöôc töø döôùi soâng ñoå leân bôø thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Hoaëc ñoå nöôùc töø treân bôø xuoáng soâng cuõng phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Nhöng neáu laáy nöôùc döôùi soâng ñoå laïi xuoáng soâng thì phaïm Ba-daï-ñeà. Neáu laáy nöôùc töø treân ñaát ñoå xuoáng ñaát, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu Tyø-kheo bò caûm gioù, leå ñaàu laáy maùu khieán bò hoân meâ, hoaëc bò beänh nhieät maø hoân meâ neân phaûi duøng nöôùc laïnh röôùi leân ñaàu thì khoâng coù toäi. Neáu treân thöùc aên cuûa Tyø-kheo bò Sa-di quaáy phaù (vieát baäy
baï), sôï ngöôøi theá tuïc sinh taâm baát tín, neân thaày tri söï laáy nöôùc xoái ñi, thì khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø xoái nöôùc. Neáu khi taém cho Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ maø laáy nöôùc veõ treân löng caùc Ngaøi thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu vì ñuøa giôõn maø vieát chöõ treân baùt, toâ, cheùn duøng ñöïng thöùc aên cuûa Tyø-kheo thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Neáu khi röûa chaân maø duøng nöôùc veõ leân caây hay treân ang, treân thaïp, thì cöù moãi choã veõ phaïm moãi toäi Vieät-tyø-ni. Neáu duøng ngoùn tay buùng trong nöôùc thaønh tieáng thì phaïm toäi Vieät- tyø-ni. Neáu laáy nöôùc vung leân treân khoâng roài ñöa tay höùng laáy, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Theá neân noùi (nhö treân).