LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ
QUYEÅN 24
Phaàn 2: NEÂU DAÃN VEÀ PHAÅM TAÏP TUÏNG VAØ PHAÙP
OAI NGHI
NOÙI ROÕ PHAÅM TAÏP TUÏNG THÖÙ HAI
6. Quan Vieân: Khi Phaät an truù taïi vöôøn Truùc Ca-lan-ñaø, nôi thaønh Vöông xaù, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù Tyø-kheo ñoä moät quan vieân xuaát gia, thoï Cuï tuùc. Vieân quan hình söï thaáy theá, lieàn baét Tyø-kheo toáng ñeán choã quan toøa, noùi nhö sau: “Vò Sa-moân naày leùn ñoä quan vieân”. Vò quan toøa noùi: “Ñem Hoøa thöôïng ra beû gaõy ba xöông söôøn, daãn giôùi sö ñeán keùo löôõi ra, loâi thaäp sö ra ñaùnh moãi ngöôøi taùm roi. Coøn keû thoï cuï tuùc kia thì duøng cöïc hình trò toäi”. Khi ñaùm ñoâng ñang hoä toáng caùc toäi nhaân ra khoûi thaønh thì nhaèm luùc vua Taàn Baø Ta La treân ñöôøng ñi ñeán Theá Toân, troâng thaáy ñaùm ñoâng naày, vua lieàn hoûi taû höõu: “Ñoù laø nhöõng ngöôøi naøo vaäy?”. Quaân haàu lieàn ñem söï vieäc keå treân taâu ñaày ñuû vôùi vua. Vua nghe xong, giaän döõ cöïc ñoä, lieàn ra leänh thaû ra, noùi: “Töø nay veà sau, ai muoán xuaát gia thì cho pheùp thaày ñöôïc tieáp ñoä”. Ñoaïn, vua baûo goïi quan toøa ñeán. Khi y ñeán, vua hoûi: - Trong nöôùc naày ai laø vua? - Ñaïi vöông laø vua. - Neáu traãm laø vua thì vì sao ngöôi trò toäi ngöôøi maø khoâng taâu vôùi traãm? Ñoaïn, vua ra leänh quan Höõu ty caùch chöùc vieân quan toøa, ñoàng thôøi tòch thu heát taøi saûn sung vaøo coâng khoá. Quan Höõu ty lieàn thi haønh meänh leänh cuûa vua, loät chöùc quan cuûa y, vaø tòch thu heát taøi saûn cuûa y nhaäp vaøo coâng khoá.
Caùc Tyø-kheo beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn noùi vôùi caùc Tyø-kheo: “Öôùc gì taát caû caùc vì vua ñeàu coù loøng tin nhö theá! Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp thu nhaän quan chöùc xuaát gia. Quan chöùc coù boán loaïi: 1. Hoaëc coù danh maø khoâng coù boång loäc. 2. Hoaëc coù boång loäc maø khoâng coù danh. 3. Hoaëc vöøa coù boång loäc vöøa coù danh. 4. Hoaëc khoâng coù danh, khoâng coù boång loäc. Trong ñaây, coù danh maø khoâng coù boång loäc, coù danh vaø coù boång loäc, thì ôû nöôùc naày khoâng cho xuaát gia vaø caùc nöôùc khaùc cuõng khoâng cho. Coøn loaïi coù boång loäc maø khoâng coù danh thì ôû ñaây khoâng cho, nhöng ôû nôi khaùc thì cho. Coøn haïng khoâng coù danh, khoâng coù boång loäc thì ôû ñaây cho vaø caùc nôi khaùc cuõng cho. Toùm laïi, khoâng neân cho quan chöùc xuaát gia, (cho ñeán...) phaïm toäi Vieät-tyø-ni”. Ñoù goïi laø quan chöùc. 26. Keû maéc nôï: Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù Tyø-kheo ñoä keû maéc nôï xuaát gia. Chuû nôï gaëp ñöôïc, lieàn thoâïp coå ñem ñeán quan toøa, noùi: “Ngöôøi naày maéc nôï toâi chöa traû maø xuaát gia”. Vieân quan toøa voán coù loøng tin phaùp Phaät, beøn noùi vôùi chuû nôï: “Ngöôøi naày ñaõ xaû boû taøi saûn xuaát gia, vì sao laïi maéc nôï?”, lieàn tha cho ñi. Chuû nôï beøn than traùch: “Ngöôøi naày voán ñang mang nôï cuûa toâi chöa traû, vì sao Sa-moân Thích töû laïi cho y xuaát gia? Ñaây laø haïng ngöôøi baïi hoaïi, naøo coù ñaïo haïnh gì!”. Caùc Tyø-kheo beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn baûo goïi Tyø-kheo aáy ñeán. Khi thaày ñeán roài, Phaät lieàn hoûi: - OÂng coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân. - Töø nay veà sau, nhöõng ngöôøi maéc nôï khoâng neân cho xuaát gia. Neáu hoï ñeán ñònh xin xuaát gia thì tröôùc heát phaûi hoûi: “Ngöôi coù maéc nôï ngöôøi ta khoâng?”. Neáu noùi: “Coù maéc nôï, nhöng nhaø toâi coù vôï con ruoäng ñaát taøi saûn, toâi seõ traû”, thì neân cho xuaát gia. Neáu noùi: “Khoâng maéc nôï”, thì neân cho xuaát gia. Sau khi xuaát gia maø chuû nôï ñeán ñoøi, neáu moùn nôï ít thì laáy y baùt cuûa ngöôøi aáy traû cho chuû nôï. Neáu khoâng ñuû thì phaûi ñem y baùt cuûa mình maø traû. Hoaëc xin theâm ñeå giuùp vaøo maø traû. Neáu soá nôï nhieàu khoâng theå traû noåi, thì neân noùi: “Tröôùc ñaây ta ñaõ hoûi ngöôi coù maéc nôï hay khoâng thì ngöôi noùi laø khoâng maéc nôï, vaäy ngöôi haõy töï ñi xin tieàn cuûa ñeå traû nôï ngöôøi ta”. Toùm laïi, ngöôøi maéc nôï khoâng neân cho xuaát gia.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 24 405
neáu ñaõ xuaát gia thì khoâng neân ñuoåi ñi. Cho ñeán... phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Ñoù goïi laø maéc nôï. 27. Bò beänh: Khi Phaät an truù taïi vöôøn Truùc Ca-lan-ñaø, thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù moät ngöôøi beänh ñeán choã löông y Kyø-vöùc, noùi nhö sau: - Kyø-vöùc, trò beänh cho toâi roài toâi seõ traû cho oâng naêm traêm löôïng vaøng vaø hai caây luïa moûng. - Toâi khoâng theå trò. Toâi chæ trò cho hai haïng beänh nhaân: Moät laø Ñöùc Phaät, Tyø-kheo Taêng; hai laø nhaø vua vaø caùc phu nhaân haäu cung cuûa vua. Ngöôøi beänh lieàn ñi ñeán phoøng Nan-ñaø, Öu-ba-nan-ñaø. Tôùi roài, Nan-ñaø hoûi: - Laõo tröôïng, boán ñaïi coù ñieàu hoøa khoâng? - Bò beänh, khoâng ñöôïc ñieàu hoøa. Toâi ñeán choã Kyø-vöùc, duøng naêm traêm löôïng vaøng, hai caây luïa moûng thueâ oâng trò beänh maø oâng khoâng chòu trò, laïi noùi: “Toâi chæ trò hai haïng beänh nhaân: Phaät, Tyø-kheo Taêng vaø nhaø vua cuøng caùc phu nhaân haäu cung”. - OÂng boû naêm traêm löôïng vaøng, hai caây luïa moûng laøm chi cho uoång. OÂng chæ caàn boû hai thöù: moät laø boû toùc, hai laø boû y phuïc theá tuïc laø ñöôïc. - Thöa thaày, thaày muoán toâi xuaát gia sao? - Dó nhieân. Nan-ñaø lieàn ñoä oâng ta xuaát gia cho thoï Cuï tuùc. Theá roài, saùng sôùm thaày khoaùc y thöôøng maëc, ñi ñeán nhaø Kyø-vöùc, noùi nhö sau: - Ñoàng töû, toâi coù ñeä töû ñoàng haønh bò beänh, haõy trò giuùp giuøm toâi. - Ñöôïc thoâi. Con ñònh ñem thuoác ñeán ñaây. Kyø-vöùc beøn mang thuoác ñeán tu vieän, thaáy ngöôøi beänh, oâng nhaän dieän ra ngay, lieàn hoûi: - Toân giaû ñaõ xuaát gia roài sao? - Vaâng. - Toát laém. Giôø toâi seõ trò beänh cho thaày. Theá roài, Kyø-vöùc lieàn duøng thuoác chöõa trò. Khi trò laønh coøn ñem hai caây luïa moûng cuùng döôøng vaø caàu chuùc: “Mong Toân giaû haõy soáng trong phaùp Phaät tònh tu phaïm haïnh”. Ngöôøi beänh aáy nhaän vaät cuùng döôøng roài lieàn baõi ñaïo, côûi aùo ca sa, maëc hai taám luïa moûng, ñi vaøo trong ñöôøng heûm, chöûi xeùo nhö sau: “Löông y Kyø-vöùc coù raát nhieàu con. Toâi ñem naêm traêm löôïng vaøng, hai
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 24 406
caây luïa moûng thueâ oâng trò beänh maø oâng khoâng chòu trò. Nhöng khi thaáy toâi xuaát gia lieàn chöõa trò, laïi coøn cuùng döôøng nöõa chöù”. Kyø-vöùc nghe theá, loøng raát caêm haän, lieàn ñi ñeán choã Theá Toân, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, roài ñöùng qua moät beân, baïch vôùi Phaät: “Baïch Theá Toân! Ngöôøi beänh kia nhôø con môùi ñöôïc soáng maø traùi laïi coøn nhuïc maï con. Baïch Theá Toân! Con laø Öu-baø-taéc, vì muoán cho phaùp Phaät ñöôïc taêng tröôûng, kính xin Theá Toân töø nay veà sau ñöøng cho caùc Tyø-kheo ñoä ngöôøi beänh xuaát gia”. Baáy giôø, Theá Toân vì ñoàng töû Kyø-vöùc tuøy thuaän thuyeát phaùp, chæ baûo nhöõng ñieàu lôïi ích, khieán oâng hoan hyû, ñaûnh leã döôùi chaân roài ra ñi. Theá roài, Theá Toân ñi ñeán choã coù ñoâng caùc Tyø-kheo, traûi toïa cuï ngoài, thuaät laïi ñaày ñuû söï vieäc keå treân cho caùc Tyø-kheo nghe. Ñoaïn, Phaät noùi: “Töø naøy veà sau, nhöõng ngöôøi beänh khoâng neân cho xuaát gia. beänh nghóa laø beänh gheû, beänh lôû loeùt, beänh huûi, beänh ung thö, beänh tró, beänh ñaùi thaùo, beänh vaøng da, beänh soát reùt, beänh suyeån, beänh gaày coøm, beänh ñieân cuoàng, beänh nhieät, beänh phong thuõng, thuûy thuõng, buïng chöôùng v.v... noùi chung, neáu uoáng thuoác chöa bình phuïc thì khoâng neân cho xuaát gia. Neáu beänh soát reùt trong voøng töø moät ñeán boán ngaøy maø khoâng taùi phaùt thì neân cho xuaát gia. Toùm laïi, neáu laø ngöôøi beänh thì khoâng neân cho xuaát gia. Neáu ñaõ xuaát gia thì khoâng neân ñuoåi ñi. Neáu ai ñoä hoï xuaát gia, thoï Cuï tuùc thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni”. Ñoù goïi laø beänh. 28. Ngoaïi ñaïo: Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù Tyø-kheo ñoä ngoaïi ñaïo xuaát gia. Sau khi xuaát gia, heã ai noùi veà nhöõng thoùi xaáu cuûa ngoaïi ñaïo nhö: Ngoaïi ñaïo khoâng coù loøng tin, taø kieán, phaïm giôùi, khoâng coù hoå theïn. Khi nghe cheâ bai veà nhöõng thoùi xaáu cuûa ngoaïi ñaïo nhö theá, thì oâng ta lieàn beânh vöïc: “Naày Tröôûng laõo, chôù noùi nhö theá. Trong haøng nguõ aáy cuõng coù nhöõng baäc hieàn thieän, cuõng giöõ giôùi. Taát caû ñeàu ñaït ñöôïc Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na-haøm vaø A-la-haùn”. Caùc Tyø-kheo beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn baûo goïi Tyø-kheo aáy ñeán. Khi thaày ñeán roài, Phaät lieàn hoûi laïi ñaày ñuû söï vieäc keå treân: - OÂng coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân. - Vì sao ngoaïi ñaïo chöa ñöôïc thöû thaùch maø oâng cho hoï xuaát gia? Töø nay veà sau, neáu ngoaïi ñaïo chöa ñöôïc thöû thaùch, thì khoâng neân cho xuaát gia. Neáu ngoaïi ñaïo ñeán xin xuaát gia thì phaûi cho hoï soáng chung trong boán thaùng ñeå thöû thaùch. Vò Tyø-kheo nhaän hoï phaûi baïch Taêng. Khi
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 24 407
baïch Taêng roài, tröôùc heát Taêng neân cho vò aáy phaùp yeát-ma caàu thính, roài sau môùi cho caàu xin. Ngöôøi laøm yeát-ma neân noùi nhö sau: - Xin Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe. Moã giaùp ngoaïi ñaïo muoán xuaát gia theo giaùo phaùp cuûa Nhö Lai. Neáu thôøi gian cuûa Taêng ñaõ ñeán, Taêng nay cho Moã giaùp ngoaïi ñaïo xin soáng boán thaùng trong Taêng ñeå thöû thaùch. Xin Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe. Moã giaùp ngoaïi ñaïo muoán xin soáng boán thaùng trong Taêng ñeå thöû thaùch. Vì Taêng ñaõ baèng loøng neân im laëng, vieäc naày toâi ghi nhaän nhö vaäy. Theá roài ngöôøi naày phaûi theo Taêng xin nhö sau: - Xin Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe. Con laø ngoaïi ñaïo Moã giaùp, muoán xuaát gia thoï Cuï tuùc trong giaùo phaùp cuûa Ñöùc Nhö Lai. Con laø Moã giaùp theo Taêng xin soáng boán thaùng thöû thaùch. Kính xin chö Ñaïi ñöùc Taêng thöông xoùt cho con soáng boán thaùng. (Xin nhö vaäy ba laàn). Theá roài, thaày yeát-ma noùi nhö sau: - Xin Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe. Ngoaïi ñaïo Moã giaùp muoán xuaát gia, thoï Cuï tuùc trong giaùo phaùp Nhö Lai, ñaõ xin Taêng boán thaùng thöû thaùch. Neáu thôøi gian cuûa Taêng ñaõ ñeán, nay Taêng cho ngoaïi ñaïo Moã giaùp soáng boán thaùng thöû thaùch. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Xin Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe. Ngoaïi ñaïo Moã giaùp muoán xuaát gia thoï Cuï tuùc trong giaùo phaùp cuûa Ñöùc Nhö Lai, ñaõ theo Taêng xin boán thaùng thöû thaùch. Taêng nay cho ngoaïi ñaïo Moã giaùp soáng boán thaùng thöû thaùch. Ñaïi ñöùc naøo baèng loøng Taêng cho ngoaïi ñaïo Moã giaùp soáng boán thaùng thöû thaùch thì im laëng; ai khoâng baèng loøng haõy noùi. Taêng ñaõ baèng loøng cho ngoaïi ñaïo Moã giaùp soáng boán thaùng thöû thaùch xong, vì Taêng ñaõ im laëng. Vieäc naày toâi ghi nhaän nhö vaäy. Sau khi laøm yeát-ma xong, neáu ngöôøi naày coù theå theo Taêng laøm caùc coâng vieäc nhö Sa-di, thì xeáp döôùi Sa-di theo thöù töï laáy thöùc aên. Neáu khoâng theå laøm vieäc ñöôïc thì neân baûo: “OÂng töï tìm laáy thöùc aên”. Theá roài, haèng ngaøy neân chæ trích ngoaïi ñaïo ôû tröôùc maët y nhö sau: Ngoaïi ñaïo khoâng coù nieàm tin, taø kieán, phaïm giôùi, khoâng bieát hoå theïn v.v... khi chæ trích caùc ñieåm nhö vaâïy maø y noùi: “Tröôûng laõo ñöøng noùi nhö vaäy, trong haøng nguõ aáy cuõng coù ngöôøi hieàn thieän, coù ngöôøi giöõ giôùi, taát caû ñeàu ñaït ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn”, thì neân noùi vôùi y: “Ngöôi haõy trôû veà nôi ñoù maø caàu A-la-haùn”. Neáu y noùi: “Ñuùng nhö Tröôûng laõo noùi, ngoaïi ñaïo coù taø kieán, (cho ñeán...) khoâng bieát xaáu hoå, gaây nghieäp ñòa nguïc, xin Tröôûng laõo haõy cöùu vôùt con”. Ñoàng thôøi qua boán thaùng thöû thaùch maø taâm y baát ñoäng khoâng dôøi ñoåi thì neân cho xuaát gia. Neáu nöûa chöøng maø ñöôïc Thaùnh phaùp thì chaám döùt söï thöû
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 24 408
thaùch. Neáu ngöôøi aáy boû hình thöùc ngoaïi ñaïo maëc saéc phuïc cuûa ngöôøi ñôøi ñeán xin xuaát gia thì neân cho xuaát gia. Neáu hoï maëc hình thöùc ngoaïi ñaïo ñeán maø khoâng cho boán thaùng thöû thaùch, lieàn cho xuaát gia, thoï Cuï tuùc, thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Ñoù goïi laø ngoaïi ñaïo. 29. Treû con: Khi Phaät an truù taïi Tinh xaù cuûa doøng hoï Thích, beân caây Ni-caâu- luaät, nöôùc Ca-duy-la-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù ñoàng töû con nhaø hoï Thích cha meï khoâng cho maø caùc Tyø-kheo ñoä cho xuaát gia. Sau ñoù, caùc ñöùa con coøn laïi khi cha meï daïy baûo, thì chuùng giaän döõ, noùi: “Ñöùc Theá Toân luùc saép trôû thaønh Chuyeån luaân Thaùnh vöông, coøn boû nhaø xuaát gia, con coøn luyeán tieác ñieàu gì maø khoâng xuaát gia?”. Khi aáy, caùc ngöôøi hoï Thích lieàn ñeán choã vua Baïch Tònh taâu: “Taâu ñaïi vöông, con cuûa toâi khoâng cho maø caùc Tyø-kheo ñoä cho xuaát gia, cho neân nhöõng ñöùa coøn laïi khoâng theå daïy baûo ñöôïc. Neáu coù daïy baûo chuùng, thì chuùng haäm höïc, noùi: “Ñöùc Theá Toân khi saép trôû thaønh Chuyeån luaân Thaùnh vöông maø coøn boû ñi xuaát gia, thì con coøn luyeán tieác ñieàu gì maø khoâng xuaát gia?”. Kính mong ñaïi vöông ñeán Theá Toân xin moät nguyeän voïng: “Neáu cha meï khoâng cho thì ñöøng cho xuaát gia”. Khi aáy, vua Baïch Tònh cuøng vôùi caùc ngöôøi hoï Thích ñeán choã Theá Toân, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, roài ngoài qua moät beân. Ñoaïn, nhaø vua baïch vôùi Phaät: “Baïch Theá Toân! Caùc ñoàng töû doøng hoï Thích cha meï khoâng cho maø caùc Tyø-kheo cho xuaát gia. Cho neân nhöõng ñöùa coøn laïi neáu coù daïy baûo ñieàu gì thì chuùng haäm höïc ñoøi xuaát gia, noùi: “Ñöùc Theá Toân saép ñaït ñòa vò Chuyeån luaân Thaùnh vöông maø coøn boû ñi xuaát gia, vaäy thì con coøn luyeán tieác thöù gì maø khoâng xuaát gia?” Baïch Theá Toân! Cha meï nghó ñeán con nhôù thöông thaáu suoát xöông tuûy. Toâi cuõng ñaõ töøng nhö vaäy. Trong thôøi gian baûy naêm Theá Toân xuaát gia, khi ngoài ñöùng, aên uoáng, khoâng luùc naøo laø toâi khoâng thaàm khoùc. Kính mong Theá Toân cheá ñònh: Neáu cha meï chöa cho pheùp thì caùc Tyø-kheo ñöøng cho xuaát gia”. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân beøn tuøy thuaän thuyeát phaùp cho vua Baïch Tònh, khieán vua phaùt taâm hoan hyû, ñoaïn, vua cuùi ñaàu ñaûnh leã chaân Theá Toân, roài ra ñi. Khi vua ñi khoâng bao laâu, Theá Toân lieàn ñeán choã ñoâng ñuùc caùc Tyø-kheo, traûi toïa cuï ngoài, töôøng thuaät laïi ñaày ñuû söï vieäc keå treân cho caùc Tyø-kheo. Roài Phaät nhaán maïnh: “Töø nay veà sau (ngöôøi con naøo) cha meï khoâng cho pheùp thì khoâng neân cho xuaát gia. Con goàm coù ba loaïi: Con ruoät, con nuoâi vaø con ñeán (xin laøm con nuoâi). Con ruoät: töùc laø con do cha meï sinh. Con nuoâi: töùc cha meï xin treû con coøn nhoû ñem veà nuoâi döôõng. Con töï ñeán: töùc ngöôøi töï ñeán nöông töïa xin laøm con. ÔÛ ñaây, con
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 24 409
ruoät thì nöôùc naày khoâng cho pheùp (cha meï khoâng cho maø ñoä hoï xuaát gia) maø caùc nöôùc khaùc cuõng khoâng cho pheùp. Coøn con nuoâi vaø con töï ñeán xin nöông töïa, thì nöôùc naày khoâng cho pheùp, nhöng caùc nöôùc khaùc thì cho pheùp. Toùm laïi, neáu ñöùa con cha meï khoâng cho thì khoâng neân cho xuaát gia. Neáu ñaõ xuaát gia thì khoâng neân ñuoåi ñi. Neáu ai ñoä hoï xuaát gia, thoï Cuï tuùc thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Ñoù goïi laø con. 30. Ñaày tôù: Khi Phaät an truù taïi Tinh xaù cuûa doøng hoï Thích, döôùi caây Ni-caâu- luaät, nöôùc Ca-duy-la-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, coù moät ngöôøi ñaày tôù cuûa doøng hoï Thích, chuû nhaø khoâng ñuoåi maø caùc Tyø-kheo ñoä y xuaát gia. Do theá, boïn ñaày tôù coøn laïi khi ñöôïc chuû nhaø daïy baûo, phaân coâng coâng vieäc, chuùng khoâng chòu phuïc tuøng maø haäm höïc, noùi: “Toân giaû Xieån-ñaø maø coøn xuaát gia, thì toâi coøn luyeán tieác thöù gì, thaø boû ñi xuaát gia coøn ñöôïc ngöôøi ta leã baùi cung kính cuùng döôøng”. Khi aáy, caùc ngöôøi hoï Thích beøn ñi ñeán choã vua Baïch Tònh, taâu: “Thöa ñaïi vöông, boïn gia noâ cuûa chuùng toâi, chuùng toâi khoâng ñuoåi maø caùc Tyø-kheo ñoä hoï xuaát gia. Do theá, soá coøn laïi khi ñöôïc phaân coâng coâng vieäc thì chuùng haäm höïc, noùi: “Toân giaû Xieån-ñaø maø coøn xuaát gia thì toâi coøn luyeán tieác thöù gì; boû ñi xuaát gia coøn ñöôïc ngöôøi ta leã baùi toân kính cuùng döôøng”. Thöa ñaïi vöông, doøng hoï Thích chuùng toâi coù nhieàu ñaày tôù duøng ñeå sai khieán laøm caùc coâng vieäc. Kính mong ñaïi vöông ñeán Phaät, caàu xin moät nguyeän voïng: nhöõng ñaày tôù naøo chuû khoâng ñuoåi thì ñöøng cho xuaát gia”. Theá roài, vua Baïch Tònh cuøng vôùi caùc ngöôøi hoï Thích ñi ñeán choã Theá Toân, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, roài ngoài sang moät beân, ñem söï vieäc keå treân baïch ñaày ñuû vôùi Theá Toân: “Baïch Theá Toân! Mong Theá Toân cheá ñònh raèng töø nay veà sau nhöõng noâ boäc naøo chuû khoâng ñuoåi thì caùc Tyø-kheo ñöøng cho xuaát gia”. Khi aáy, Ñöùc Theá Toân beøn tuøy thuaän thuyeát phaùp cho vua Baïch Tònh, khieán oâng phaùt taâm hoan hyû, roài vua cuùi ñaàu ñaûnh leã chaân Theá Toân maø ra veà. Khi vua ñi khoâng bao laâu, Theá Toân beøn ñi ñeán choã coù ñoâng Tyø-kheo, traûi toïa cuï ngoài, trình baøy laïi ñaày ñuû söï vieäc keå treân vôùi caùc Tyø-kheo. Ñoaïn, Phaät noùi: “Töø nay veà sau, nhöõng noâ boäc naøo chuû khoâng ñuoåi thì khoâng neân cho xuaát gia. Noâ boäc goàm coù naêm loaïi: Sanh ra töø trong nhaø; mua veà; baét ñöôïc; ngöôøi ta cho; töï ñeán. 1. Sinh ra töø trong nhaø: Do tyø thieáp trong nhaø sinh ra. 2. Mua veà: Ñem tieàn ñi mua veà. 3. Baét ñöôïc: Baét ñöôïc quaân cuûa nöôùc laùng gieàng. 4. Ngöôøi ta cho: Do ngöôøi khaùc ñem ñeán cho.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 24 410
5. Töï ñeán: Töï ñeán xin laøm noâ boäc. ÔÛ trong ñaây, ba loaïi ñaày tôù: sinh töø trong nhaø, mua veà vaø baét ñöôïc thì ôû ñaây khoâng cho pheùp (Neáu chuû nhaø khoâng ñuoåi thì khoâng ñöôïc ñoä xuaát gia) maø caùc nôi khaùc cuõng khoâng cho pheùp. Coøn hai loaïi: do ngöôøi ta cho, töï ñeán laøm noâ boäc, thì ôû ñaây khoâng cho pheùp, nhöng ôû caùc nôi khaùc thì cho pheùp. Toùm laïi, neáu gia chuû khoâng ñuoåi thì khoâng neân cho xuaát gia. Neáu ñaõ xuaát gia thì khoâng neân ñuoåi ñi. Neáu ai cho hoï xuaát gia thoï Cuï tuùc thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Ñoù goïi laø ñaày tôù. 31. Thaân theå dò daïng: Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñoä nhöõng ngöôøi maø caùc phaàn treân thaân theå dò daïng xuaát gia, bò ngöôøi ñôøi cheâ cöôøi: “Vì sao Sa-moân Thích töû laïi ñoä nhöõng ngöôøi thaân theå dò daïng? Ngöôøi xuaát gia leõ ra thaân theå phaûi hoaøn haûo, ñaây laø haïng ngöôøi baïi hoaïi, naøo coù ñaïo haïnh gì!”. Caùc Tyø-kheo beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn baûo goïi Tyø-kheo aáy ñeán. Khi thaày ñeán roài, Phaät lieàn hoûi laïi ñaày ñuû söï vieäc keå treân: - OÂng coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân. - Töø nay veà sau, nhöõng ngöôøi thaân theå dò daïng khoâng neân cho xuaát gia. Thaân theå dò daïng nghóa laø maét leù, löng guø, chaân queø, goùt leäch, raêng hoâ, ñaàu böï; nhöõng ngöôøi coù thaân theå dò daïng nhö vaäy khoâng neân cho xuaát gia. Neáu ñaõ xuaát gia thì khoâng neân ñuoåi ñi. Neáu ai ñoä hoï xuaát gia thoï Cuï tuùc thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Ñoù goïi laø thaân theå dò daïng. 32. Hình daùng xaáu xí: Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân, ñöôïc chö Thieân vaø ngöôøi ñôøi cuùng döôøng. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ñoä nhöõng ngöôøi coù hình daùng xaáu xí xuaát gia, nhö quaù ñen, quaù traéng, quaù vaøng, quaù ñoû, quaù cao, quaù luøn, quaù lôùn, quaù beù, bò ngöôøi ñôøi cheâ cöôøi: “Vì sao Sa-moân Thích töû laïi ñoä nhöõng keû coù hình daùng xaáu xí xuaát gia? Ngöôøi xuaát gia thì hình daùng phaûi ñoan trang, maø nhöõng ngöôøi naày thì hình daùng xaáu xí, khoâng ai thích nhìn caû. Ñaây laø haïng ngöôøi baïi hoaïi, naøo coù ñaïo haïnh gì!”. Laïi coù ngöôøi cheá nhaïo: “Nhöõng Sa-moân naày chæ coù hai haïng ngöôøi hoï khoâng ñoä maø thoâi, moät laø ngöôøi cheát, hai laø ngöôøi khoâng thích xuaát gia. Neáu khoâng ñoä thì ñoà chuùng khoâng taêng tröôûng”. Caùc Tyø-kheo beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn baûo goïi Tyø-kheo aáy ñeán. Khi thaày ñeán, Phaät lieàn hoûi laïi ñaày ñuû söï kieän keå treân:
- OÂng coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân. - Töø nay veà sau, nhöõng ngöôøi coù hình daùng xaáu xí khoâng neân ñoä xuaát gia. Hình daùng xaáu xí nghóa laø quaù ñen, quaù traéng, quaù vaøng, quaù ñoû, quaù cao, quaù luøn, quaù thoâ, quaù beù. Vì leõ, nhöõng keû coù hình daùng xaáu xí thì khi ngöôøi ta vui veû coøn khoâng muoán nhìn, huoáng gì khi ngöôøi ta töùc giaän. Do ñoù, nhöõng ngöôøi coù hình daùng xaáu xí khoâng neân cho xuaát gia. Neáu ñaõ xuaát gia thì khoâng neân ñuoåi ñi. Neáu ai ñoä hoï xuaát gia thoï Cuï tuùc thì phaïm toäi Vieät-tyø-ni. Ñoù goïi laø nhöõng hình daùng xaáu xí. Neáu rôi vaøo trong ba möôi hai tröôøng hôïp treân thì khoâng theå goïi laø thoï Cuï tuùc. Traùi laïi, neáu thanh tònh, nhö phaùp thì goïi laø thoï Cuï tuùc. Baây giôø ñeà caäp ñeán vaán ñeà yeát-ma vaø vieäc yeát-ma. -----------------------------