SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 26 1 VIEÄC NEÂN LAØM YEÁT MA (438c) VAØ KHOÂNG NEÂN LAØM YEÁT MA Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, noùi roäng nhö treân. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo ôû nöôùc Chieâm-ba tranh chaáp caõi vaõ nhau, soáng khoâng hoøa hôïp. Moät ngöôøi cöû toäi moät ngöôøi, hai ngöôøi cöû toäi hai ngöôøi, nhieàu ngöôøi cöû toäi nhieàu ngöôøi. Caùc Tyø-kheo beøn ñem söï kieän aáy ñeán baïch leân Theá Toân: - Baïch Theá Toân! Caùc Tyø-kheo ôû nöôùc Chieâm-ba soáng phi phaùp. Moät Tyø-kheo cöû toäi moät Tyø-kheo, hai Tyø-kheo cöû toäi hai Tyø-kheo, nhieàu Tyø-kheo cöû toäi nhieàu Tyø-kheo”. Phaät lieàn baûo caùc Tyø-kheo: Coù boán phaùp yeát-ma. Theá naøo laø boán? Ñoù laø: 1. Yeát-ma phi phaùp, khoâng hoøa hôïp. 2. Yeát-ma phi phaùp hoøa hôïp. 3. Yeát-ma nhö phaùp khoâng hoøa hôïp. 4. Yeát-ma nhö phaùp hoøa hôïp. 1. Yeát-ma phi phaùp khoâng hoøa hôïp: Tyø-kheo khoâng coù vieäc gì maø Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc. Caùc Tyø-kheo bieát laø phi phaùp neân ngaên caûn. Nhöõng Tyø-kheo khoâng ñeán thì khoâng gôûi duïc, coøn ngöôøi nhaän duïc ñeán thì khoâng noùi. Tyø-kheo khoâng coù vieäc gì maø Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc, roài khoâng tuøy thuaän laøm maø cho xaû (toäi). Caùc Tyø-kheo bieát laø phi phaùp neân ngaên caûn. Nhöõng Tyø-kheo khoâng ñeán thì khoâng gôûi duïc, coøn ngöôøi nhaän duïc ñeán thì khoâng noùi. Hai tröôøng hôïp treân ñöôïc goïi laø yeát-ma phi phaùp khoâng hoøa hôïp. 2. Yeát-ma phi phaùp hoøa hôïp: Tyø-kheo khoâng coù vieäc gì maø Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laø phi phaùp neân khoâng ngaên caûn. Caùc Tyø-kheo khoâng ñeán thì gôûi duïc, ngöôøi nhaän duïc ñeán thì trình baøy. Tyø-kheo khoâng coù vieäc gì maø Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc, roài khoâng tuaân haønh maø cho xaû (toäi). Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laø phi phaùp neân khoâng ngaên caûn. Caùc Tyø-kheo khoâng ñeán thì gôûi duïc, coøn ngöôøi nhaän duïc ñeán thì trình baøy. Hai tröôøng hôïp treân ñeàu goïi laø yeát-ma phi phaùp hoøa hôïp. 3. Yeát-ma nhö phaùp khoâng hoøa hôïp: Tyø-kheo coù vieäc neân Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc. Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laø ñuùng phaùp neân ngaên caûn. Caùc Tyø-kheo khoâng ñeán maø khoâng gôûi duïc, coøn ngöôøi nhaän duïc ñeán thì khoâng trình baøy. Tyø-kheo coù vieäc neân Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc, tuøy thuaän chaáp haønh vaø ñöôïc xaû (toäi). Caùc Tyø-kheo khoâng bieát laø ñuùng phaùp neân ngaên caûn. Nhöõng Tyø-kheo khoâng ñeán maø khoâng gôûi duïc, coøn ngöôøi nhaän duïc
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 26 2 ñeán thì khoâng trình baøy. Hai tröôøng hôïp treân ñeàu goïi laø yeát-ma nhö phaùp khoâng hoøa hôïp. 4. Yeát-ma nhö phaùp hoøa hôïp: Tyø-kheo coù toäi, Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc. Caùc Tyø-kheo bieát laø ñuùng phaùp neân khoâng ngaên caûn. Nhöõng Tyø-kheo khoâng ñeán thì gôûi duïc, coøn ngöôøi nhaän duïc ñeán thì trình baøy. Tyø-kheo coù vieäc, Taêng laøm yeát-ma haøng phuïc, tuøy thuaän chaáp haønh roài ñöôïc xaû (toäi). Caùc Tyø-kheo bieát laø ñuùng phaùp neân khoâng ngaên caûn. Nhöõng Tyø-kheo khoâng ñeán thì gôûi duïc, coøn ngöôøi nhaän duïc ñeán thì trình baøy. Hai tröôøng hôïp treân ñeàu goïi laø yeát-ma nhö phaùp hoøa hôïp. ÔÛ ñaây, yeát-ma nhö phaùp hoøa hôïp thì goïi laø yeát-ma thích hôïp. Ngoaøi ra, caùc yeát-ma khaùc thì khoâng thích hôïp. Laïi coù yeát-ma khoâng thích hôïp: Tyø-kheo khoâng coù vieäc ñaùng haøng phuïc maø laøm yeát-ma haøng phuïc. Caùc Tyø-kheo bieát laø phi phaùp neân ngaên caûn. Ñöông söï khoâng hieän dieän, khoâng hoûi, khoâng daãn chöùng loãi laàm, laøm phi phaùp khoâng hoøa hôïp, chuùng khoâng thaønh töïu, baïch khoâng thaønh töïu, yeát-ma khoâng thaønh töïu. Neáu moãi moät vieäc naøo khoâng thaønh töïu thì goïi laø yeát-ma khoâng thích hôïp. Neáu tuøy thuaän laøm xong thì neân xaû. Xaû coù saùu vieäc: 1. Laøm yeát-ma haøng phuïc. 2. Laøm yeát-ma khoâng noùi chuyeän. 3. Laøm yeát-ma taãn xuaát. 4. Laøm yeát-ma phaùt hyû. 5. Laøm yeát-ma cöû toäi. 6. Laøm yeát-ma Bieät truï, Ma-na-ñoûa. 1. Laøm yeát-ma haøng phuïc: Neân tuøy thuaän laøm naêm vieäc: Vieäc thuoäc Tyø-kheo. Vieäc thuoäc Tyø-kheo-ni. Vieäc thuoäc quyeán thuoäc. Vieäc thuoäc Yeát-ma. Vieäc thuoäc nhaø vua. Sau khi laøm yeát-ma xong, neân noùi: “Naøy Tröôûng laõo, thaày chôù coù taùi phaïm. Neáu taùi phaïm thì Taêng seõ trò phaït naëng hôn. Naêm vieäc naøy neân tuøy thuaän laøm taát caû”. Khi laøm xong, taâm yù ñaõ ñöôïc haøng phuïc nhuõn nhaën thì Taêng neân cho yeát-ma xaû (toäi). Ñoù goïi laø xaû taùc (Khoâng laøm nöõa). 2. Laøm yeát-ma khoâng noùi chuyeän: Neân tuøy thuaän laøm naêm vieäc: Vieäc thuoäc Tyø-kheo. Vieäc thuoäc Tyø-kheo-ni. Vieäc thuoäc quyeán thuoäc. Vieäc thuoäc yeát-ma. Vieäc thuoäc nhaø vua. Khi laøm yeát-ma xong, neân tuøy thuaän laøm naêm vieäc treân. Tuy ngöôøi moät traêm tuoåi cuõng phaûi theo y chæ vôùi vò Tyø-kheo trì giôùi, bieát hai boä luaät, ít nhaát möôøi tuoåi (haï). Saùng sôùm
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 26 3
thöùc daäy phaûi vaán an, ñem ñoå boâ ñaïi tieåu tieän, oáng nhoå, roài caát laïi choã cuõ, ñöa ñoà chaø raêng, queùt phoøng, ñöa thöùc aên, giaët y, hong baùt; cung caáp taát caû moïi thöù, chæ tröø vieäc leã baùi, xoa boùp. Nhöng neáu thaày y chæ beänh thì ñöôïc sai xoa boùp. Thaày y chæ neân daïy hai boä luaät. Neáu khoâng coù khaû naêng thì daïy moät boä. Neáu khoâng coù khaû naêng nöõa, thì neân daïy roõ veà naêm thieân toäi, neân daïy cho bieát roõ veà aám, giôùi, nhaäp, möôøi hai nhaân duyeân, neân daïy cho bieát theá naøo laø toäi, theá naøo laø khoâng phaûi toäi, khi thaáy coù oai nghi neân khích leä, traùi oai nghi neân ngaên caûn. Neáu hoïc xong thì ñöôïc goïi laø xaû. 3. Laøm yeát-ma taãn xuaát: Neân tuøy thuaän laøm naêm vieäc, töø vieäc thuoäc Tyø-kheo, cho ñeán vieäc thuoäc nhaø vua. Khi laøm yeát-ma xong, neân cho ôû beân caïnh Taêng-giaø-lam, ñeå tuøy thuaän laøm naêm vieäc. Neáu moãi moãi vieäc ñeàu laøm ñuùng phaùp xong thì neân cho xaû toäi. Ñoù goïi laø xaû taãn xuaát. 4. Laøm yeát-ma phaùt hyû: Neân tuøy thuaän laøm naêm vieäc, töø vieäc thuoäc Tyø-kheo cho ñeán vieäc thuoäc nhaø vua. Khi laøm yeát-ma xong, neân sai ñeán nhaø theá tuïc maø ñöông söï ñaõ sai phaïm xin loãi. Neáu ngöôøi theá tuïc hoûi: “Toân giaû vaãn coøn ôû Tinh xaù cuõ sao? Toâi seõ caét ñöùt thöïc phaåm, y phuïc, tieàn baïc vaø caùc phaåm vaät khaùc taïi nôi ñoù”, thì Taêng neân noùi (Vôùi ngöôøi phaïm loãi): “Ñaây khoâng phaûi laø loãi cuûa Taêng, thaày neân trôû laïi choã ngöôøi aáy laøm cho hoï nguoâi giaän, khieán hoï vui veû”. Neáu ngöôøi aáy hoan hyû thì goïi laø xaû. 5. Laøm yeát-ma cöû toäi: Neân tuøy thuaän laøm naêm vieäc, töø vieäc thuoäc Tyø-kheo ñeán vieäc thuoäc nhaø vua. Sau khi laøm yeát-ma xong, neân an trí toäi nhaân ôû ngoaøi cöûa Taêng giaø-lam, höôùng veà nôi hoang vaéng. Neáu ngöôøi aáy vaøo queùt töôùc nôi Thaùp, Vieän, taêng phoøng, thì Tyø-kheo neân queùt daáu chaân cuûa hoï. Neáu ngöôøi aáy ñeán muùc nöôùc ñoå vaøo thuøng nöôùc duøng röûa chaân, thuøng nöôùc duøng ñi ñaïi tieåu tieän thì neân muùc ñoå ra. Neáu laø ñeä töû ñoàng haønh, ñeä töû y chæ thì khoâng ñöôïc goïi laø ñeä töû cuûa Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ. Khoâng ai neân noùi chuyeän vôùi ngöôøi bò cöû toäi, chæ neân noùi vôùi nhöõng ngöôøi khaùc: “Haõy tuøy thuaän laøm, haõy boû aùc taø” nhöng khoâng neân noùi chuyeän vôùi Tyø-kheo aùc taø, khoâng neân soáng chung, khoâng neân cuøng aên chung, khoâng neân cuøng sinh hoaït chung trong Phaät, Phaùp, Taêng, khoâng Boá-taùt chung, khoâng Töï tuùc chung, khoâng yeát-ma chung; coù theå noùi vôùi ngoaïi ñaïo: “OÂng muoán ngoài cöù ngoài”, maø khoâng ñöôïc baûo ngöôøi bò cöû toäi ngoài. Neáu ngöôøi aáy bò beänh thì khoâng neân chaêm soùc, nhöng ñöôïc baûo ñaøn-vieät hay thaân quyeán cuûa ngöôøi aáy: “Ngöôøi bò cöû toäi ñang laâm beänh, oâng haõy ñeán chaêm soùc”. Neáu voâ thöôøng (söï cheát) xaûy ñeán thì khoâng neân duøng höông hoa cuùng döôøng töû thi, khoâng neân
saém caùc thöù aåm thöïc, nöôùc uoáng phi thôøi ñeå cuùng döôøng. Taêng khoâng neân chia y baùt, khoâng neân cho thieâu thaân, laáy y baùt buoäc vaøo coå töû thi, ñaët töû thi treân giöôøng maø oâng ta nguû roài khieâng ra ngoaøi, noùi: “Vieäc cuûa chuùng Taêng ñaõ thanh tònh, vieäc cuûa chuùng Taêng ñaõ thanh tònh”. Ñoái vôùi Tyø-kheo aùc taø naøy khoâng neân khôûi aùc taâm. Vì sao vaäy? Vì duø bò thieâu ñoát (?) cuõng khoâng neân khôûi taâm aùc. Neân suy nghó theá naøy: “Ñöøng ñeå cho ngöôøi ñôøi sau baét chöôùc theo taø kieán naøy”. Neáu nhöõng keû chaên boø, nhöõng ngöôøi ñi laáy cuûi ñem y baùt (cuûa ngöôøi aáy) ñeán cuùng döôøng thì ñöôïc laáy, vì xem hoï laø thí chuû. Neáu ngöôøi bò cöû toäi tuøy thuaän laøm naêm vieäc, ñöôïc chaùnh kieán, taâm yù nhu hoøa thì neân cho hoï xaû toäi. Tyø-kheo haønh Ba-lôïi-baø-sa, Ma-na-ñoûa neân tuøy thuaän laøm baûy vieäc, töø vieäc thuoäc Tyø-kheo cho ñeán vieäc thuoäc nhaø vua, ñaõ ñöôïc giaûi thích roõ ôû treân. Ñoù goïi laø xaû (toäi). -------------------------