SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 29 590 PHEÙP DUØNG BAÙNH Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, Ñöùc Theá Toân cöù boán thaùng caïo toùc moät laàn. Khi caïo toùc, ngöôøi ñôøi thöôøng ñem baùnh traùi ñeán hieán Theá Toân. Khi aáy, coù moät Baø-la-moân hoûi vôï: - Trong nhaø coù vaät lieäu ñeå laøm baùnh khoâng? - Coù! Gaïo luùa maïch hai ñaáu, daàu boán thaêng. OÂng ñònh duøng ñeå laøm gì? - Hoâm nay Sa-moân Cuø-ñaøm caïo toùc, daân chuùng aét mang baùnh ñeán cuùng döôøng. Baø haõy laøm baùnh cho nhanh leân ñeå toâi theo baïn beø ñem ñeán cuùng döôøng Sa-moân Cuø-ñaøm. Theá roài, baø vôï laøm baùnh, boû vaøo trong thoá, duøng khaên saïch ñaäy leân treân ñöa cho oâng choàng mang ñi. Luùc aáy, coù caùc quoác vöông, ñaïi thaàn, Saùt-lôïi, Baø-la-moân, caùc laõnh chuùa cuûa möôøi taùm thoân lôùn, taát caû ñaïi chuùng ñang quaây quaàn xung quanh Theá Toân. Thaáy theá, Baø-la-moân naøy nghi ngaïi, sôï seät khoâng daùm ñöôøng ñoät ñi tôùi tröôùc, beøn ngoài moät mình ôû moät choã suy nghó: “Neáu Sa-moân Cuø-ñaøm coù Nhaát thieát trí, Nhaát thieát kieán thöôøng quan saùt theá gian khoâng coù gì laø khoâng thaáy, khoâng coù gì laø khoâng bieát, thì nay ta ñaây cuõng laø theá gian, ñöông nhieân Ngaøi seõ bieát taâm cuûa ta”. Khi aáy, Phaät bieát taâm nieäm cuûa Baø-la-moân, töø xa goïi oâng ta ñeán. Luùc oâng ñeán roài, Phaät bieát maø vaãn hoûi: - Naøy Baø-la-moân! Trong caùi thoá cuûa oâng ñang ñöïng vaät gì vaäy? - Ñoù laø baùnh, baïch Theá Toân! - Haõy ñem doïn cho chuùng Taêng moãi ngöôøi moät caùi. - Ñaïi chuùng naøy ñeán naêm traêm ngöôøi maø baùnh thì raát ít, khoâng theå naøo doïn ñuû, baïch Theá Toân! - OÂng cöù doïn ñi. Theá roài, Baø-la-moân ñem doïn cho moãi ngöôøi moät caùi maø soá baùnh vaãn khoâng giaûm bôùt. Thaäm chí oâng ñi phaùt ñeán ba laàn maø soá baùnh vaãn nhö cuõ khoâng heà giaûm bôùt. Luùc aáy, Baø-la-moân suy nghó: “Sa-moân Cuø- ñaøm coù ñaïi thaàn löïc, soá baùnh ít oûi nhö theá maø phaùt cho ñaïi chuùng ñeán ba laàn vaãn khoâng heà giaûm bôùt”. Phaät bieát taâm yù Baø-la-moân hoan hyû, lieàn tuøy thuaän thuyeát phaùp, chæ baûo laøm cho oâng ñöôïc lôïi ích, vui veû. Baø-la- moân ñaït ñöôïc quaû vò Tu-ñaø-hoaøn. Caùc Tyø-kheo baïch vôùi Phaät: - Baïch Theá Toân! Vì sao Baø-la-moân naøy duøng phöông tieän nhoû maø laïi ñöôïc quaû baùo lôùn? - Khoâng nhöõng ngaøy nay oâng duøng phöông tieän nhoû ñaït ñöôïc quaû baùo lôùn maø trong thôøi quaù khöù cuõng ñaõ töøng coù nhö vaäy, nhö trong kinh Boån sinh ñaõ ñeà caäp. Veà baùnh thì goàm coù caùc loaïi: Baùnh ñaïi maïch, baùnh luùa maïch, baùnh tieåu maïch, baùnh gaïo, baùnh ñaäu, baùnh daàu, baùnh söõa chua, baùnh ma haàu la, baùnh baùt ba laëc, baùnh tai traâu, baùnh ba lôïi tö, baùnh soâ ñoà,
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 29 591 baùnh maïn chæ la, baùnh hoan hyû hoaøn nhuïc. Taát caû caùc loaïi töông tôï nhö vaäy ñeàu ñöôïc goïi laø baùnh. Tröø baùnh thòt, baùnh taân traø, ngoaøi ra taát caû caùc loaïi baùnh khaùc khi aên khoâng ñöôïc xem laø aên bieät chuùng, aên nhieàu choã, aên no. Ñoù goïi laø pheùp duøng baùnh. ------------------------
PHEÙP DUØNG RAU Khi Phaät an truù taïi aáp lôùn teân Taàn Ñaàu daõy nuùi phía Nam, luùc aáy coù hai Öu-baø-di, ngöôøi thöù nhaát teân Ta-baø-cö, ngöôøi thöù hai teân Xoa-ba- naêng. Hoï naáu (chaùo) rau kheùo ñeán noåi coù muøi vò gioáng nhö thòt. Khi naáu xong beøn ñem cuùng döôøng cho caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo khoâng nhaän, loøng sinh hoà nghi, nghó: “Ñöùc Theá Toân cheá giôùi khoâng ñöôïc aên nhieàu choã (laàn), vì sao chuùng ta laïi xem moùn naøy laø hôïp phaùp ñeå maø aên?” Theá roài, hoï ñem söï vieäc aáy baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Phaät lieàn daïy: - AÊn taát caû caùc loaïi rau khoâng phaûi laø aên nhieàu laàn, khoâng phaûi laø aên bieät chuùng, khoâng phaûi laø aên no. Veà rau goàm coù caùc loaïi: rau khoâ, rau caûi, haønh, baàu v.v... töông töï nhöõng loaïi nhö vaäy ñeàu goïi laø rau. -----------------------
PHEÙP DUØNG LÖÔNG KHOÂ Löông khoâ goàm coù caùc loaïi: löông khoâ ñaïi maïch, tieåu maïch, khoaùng maïch, moâng cuï, ma-sa, ca-la-na, y ly, meø. Caùc loaïi löông khoâ töông töï nhö vaäy khi aên khoâng ñöôïc xem laø aên bieät chuùng, aên nhieàu laàn, aên no. Ñoù goïi laø pheùp duøng löông khoâ. -------------------------
PHEÙP DUØNG NÖÔÙC TRAÙI CAÂY Khi Phaät an truù taïi thaønh Vöông xaù, luùc aáy cö só Öu-giaø-leâ môû hoäi boá thí lôùn goàm voi, ngöïa, noâ tyø moãi thöù naêm traêm vaø trong caùc vaät boá thí linh tinh khaùc coù nöôùc eùp traùi caây ñeå laâu ngaøy, do ñoù caùc Tyø-kheo uoáng vaøo bò say. Hoï beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Phaät daïy: - Töø nay veà sau, nöôùc eùp traùi caây ñeå laâu ngaøy, Ta khoâng cho pheùp uoáng. Laïi nöõa, khi Phaät an truù taïi thoân cuûa Baø-la-moân Taàn Ñaàu, ôû nuùi phía Nam, luùc aáy nhaèm ngaøy leã hoäi, caùc Baø-la-moân, cö só ñem caùc thöùc aåm thöïc cuùng döôøng cho caùc Sa-moân ôû trong thoân. Baáy giôø, ñeán giôø khaát thöïc, Ñöùc Theá Toân khoaùc y, caàm baùt vaøo thoân khaát thöïc. Khi aáy,
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 29 592
ma Ba-tuaàn suy nghó: “Sa-moân Cuø-ñaøm ñang vaøo thoân khaát thöïc, vaäy ta haõy vaøo tröôùc trong thoân meâ hoaëc taâm cuûa nhöõng ñaøn-vieät, khieán hoï khoâng cuùng döôøng thöïc phaåm cho oâng ta”. Theá roài, Ñöùc Theá Toân vaøo thoân khaát thöïc khaép moïi choã maø khoâng ñöôïc thöù gì neân mang baùt khoâng trôû ra, ñeán ngoài beân moät goác caây. Luùc aáy, ma Ba-tuaàn suy nghó: “Sa-moân Cuø-ñaøm ñi khaát thöïc khaép nôi maø khoâng ñöôïc thöù gì, giôø ñaây ta haõy ñeán quaáy nhieãu laøm cho taâm yù oâng roái loaïn”. Töùc thì y ñeán choã Phaät, ñöùng qua moät beân, noùi nhö sau: - Sa-moân Cuø-ñaøm! Neân vaøo thoân khaát thöïc, ta seõ khieán cho luùc vöøa vaøo ñeán thoân, lieàn ñöôïc caùc moùn aên ngon. Khi aáy, Theá Toân vì ma Ba-tuaàn ñoïc keä nhö sau: Nay ngöôi maát lôïi ích Vì nhieãu loaïn Nhö Lai, Töï chuoác voâ löôïng toäi, Nhö Lai chaúng khoå saàu, Vì ñaõ lìa phieàn naõo, Thöôøng ñöôïc soáng an laïc. Nieäm phaùp vui thieàn ñònh, Gioáng nhö Quang AÂm Thieân. Luùc aáy, ma Ba-tuaàn boãng nhieân bieán maát. Theá laø ngaøy hoâm aáy Theá Toân khoâng ñöôïc aên. Caùc Tyø-kheo nghe ñöôïc tin naøy, nhöõng ai ñaõ aên thì hoái haän, nhöõng ai aên nöûa chöøng thì nghæ aên, coøn nhöõng ai chöa aên thì khoâng aên. Caùc Sa-moân, Baø-la-moân nghe tin Phaät vaø Tyø-kheo Taêng khoâng ñöôïc aên, lieàn ñem naêm traêm chieác baùnh ñöôøng pheøn ñeán daâng leân Theá Toân. Phaät baûo caùc Tyø-kheo duøng nöôùc taùc tònh roài nhaän laáy, ñeå nhöõng Tyø-kheo beänh hay khoâng beänh cuõng ñeàu ñöôïc aên caû. Laïi nöõa, khi Phaät an truù beân soâng Leâ-kyø-xaø, luùc aáy, baùt cuûa Theá Toân vaø baùt cuûa Tyø-kheo ñeàu ñeå ôû choã ñaát troáng. Boãng coù con khæ ñi ngang qua buïi caây, thaáy trong caây coù toå ong maät ñaõ chín maø khoâng coù ong, lieàn ñeán laáy baùt cuûa Theá Toân. Caùc Tyø-kheo ngaên caûn noù, Phaät daïy: - Ñöøng coù ngaên caûn, noù khoâng coù aùc yù ñaâu. Theá laø con khæ beøn caàm baùt ñi laáy maät ñem laïi cuùng döôøng. Theá Toân chöa nhaän, ñònh duøng nöôùc taùc tònh roài môùi nhaän. Con khæ khoâng hieåu yù Phaät, töôûng laø Phaät cheâ trong baùt coù truøng. Noù xem laïi baùt thì thaáy coù veát maät chaûy ôû ngoaøi baùt. Noù lieàn caàm baùt ñem xuoáng nöôùc röûa vaø nöôùc ñaõ rôi vaøo trong baùt. Ñoaïn, noù caàm ñeán daâng leân cho Phaät, Phaät lieàn nhaän laáy. Khi ñöôïc Phaät nhaän roài, con khæ vui möøng cöïc ñoä, neân vöøa
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 29 593
ñi vöøa muùa, nhöng ruûi thay bò rôi xuoáng haàm, cheát lieàn töùc khaéc. Luùc aáy, caùc Tyø-kheo lieàn ñoïc keä: Khi Phaät an truù taïi röøng caây Baùt Phaät, baùt Taêng ñeå choã troáng Daõ thuù coù trí muoán gieo phuùc, Thaáy toå ong maät khoâng coù ong. Lieàn ñi ngay ñeán laáy baùt Phaät, Tyø-kheo ñònh ngaên, Phaät khoâng cho. Laáy baùt ñöïng maät daâng leân Phaät Nhö Lai xoùt thöông, lieàn nhaän laáy. Loøng möøng khaép khôûi nhaûy tung taêng, Ruûi rôi xuoáng hoá lieàn vong maïng. Beøn sinh coõi trôøi Ba möôi ba, Taùi sinh xuaát gia thaønh La haùn. Laïi nöõa, khi Phaät du haønh nöôùc Öông-caàu-ña-la, luùc aáy, Phaïm chí Keâ-ni-da-loa-keá nghe Theá Toân ñeán beøn chuaån bò caùc loaïi nöôùc eùp traùi caây ñeå ñôïi Theá Toân. Khi Theá Toân ñeán, oâng ñem caùc loaïi nöôùc aáy daâng leân Phaät vaø chuùng Taêng. Caùc Tyø-kheo taâm sinh nghi, nghó: “Ñöùc Theá Toân cheá giôùi khoâng cho pheùp uoáng nöôùc eùp traùi caây ñeå laâu ngaøy thì laøm sao chuùng ta uoáng ñöôïc?”. Nghó theá roài, caùc Tyø-kheo ñem yù nghó aáy ñeán baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Phaät daïy: - Ta cho pheùp ñöôïc uoáng nöôùc traùi eùp. Nöôùc traùi eùp goàm coù 14 loaïi. Möôøi boán loaïi ñoù laø gì? Ñoù laø: 1. Nöôùc am la. 2. Nöôùc caâu leâ. 3. Nöôùc an thaïch löïu. 4. Nöôùc ñieân ña. 5. Nöôùc nho. 6. Nöôùc ba laâu sa. 7. Nöôùc laâu laâu truø. 8. Nöôùc traùi chuoái. 9. Nöôùc keá giaø ñeà. 10. Nöôùc kieáp pha la. 11. Nöôùc ba lung cöø. 12. Nöôùc ñöôøng pheøn. 13. Nöôùc ha leâ ñaø. 14. Nöôùc khö phi leâ. Ñoù goïi laø möôøi boán loaïi nöôùc traùi caây eùp. Khi ñem loïc cho saïch
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 29 594
thì taát caû ñeàu cho pheùp uoáng. Neáu chuùng bieán ra maøu röôïu, vò röôïu, muøi röôïu thì taát caû ñeàu khoâng cho pheùp uoáng. Neáu coù ai mang nöôùc eùp traùi caây ñeán thì neân taùc tònh. Neáu döôùi ñaùy huõ coøn laïi chuùt ít nöôùc laïnh thì ñoù ñöôïc xem laø taùc tònh. Neáu trôøi möa, nöôùc rôi vaøo trong huõ cuõng ñöôïc xem laø taùc tònh. Neáu khi suùc huõ coøn soùt laïi chuùt nöôùc cuõng ñöôïc xem laø taùc tònh. Neáu xe chôû ñöôøng pheøn bò maéc möa, cuõng ñöôïc xem laø taùc tònh. Neáu duøng thuyeàn chôû, nöôùc vaêng vaøo trong huõ, cuõng ñöôïc xem laø taùc tònh. Neáu tònh nhaân röûa tay, nöôùc vaêng vaøo trong huõ, cuõng ñöôïc xem laø taùc tònh. Ñoù goïi laø pheùp duøng nöôùc eùp traùi caây. ------------------------