SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 915
LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ
QUYEÅN 40
Phaàn 3: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO NI
Ñoaïn 4: NOÙI VEÀ 141 PHAÙP BA DAÏ ÑEÀ (Tieáp Theo)
126. GIÔÙI DU HAØNH TRONG LUÙC AN CÖ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy ñang muøa an cö, Tyø-kheo- ni Ca-leâ nhaän giöôøng neäm cuûa Ni chuùng xong roài boû ñi du haønh. Caùc Tyø- kheo-ni beøn ñem vieäc aáy noùi vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo Cuø-ñaøm-di... Cuoái cuøng, Phaät hoûi roài coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Vì sao trong luùc an cö maø ngöôi du haønh? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp laøm nhö vaäy. Theá roài, Phaät daïy: Duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni du haønh trong luùc an cö thì phaïm toäi Ba-daï- ñeà. Giaûi Thích: An cö: Töùc laø Tieàn an cö vaø Haäu an cö. Du haønh: Ít nhaát laø ñi ñeán truù nguï trong thoân xoùm thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Ba-daï-ñeà: Nhö treân ñaõ noùi. Neáu trong luùc an cö maø Tyø-kheo-ni rôøi khoûi cöông giôùi moät ñeâm thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu vì naïn vua, hoaëc boïn giaëc töø nôi khaùc ñeán, hoaëc sôï bò maát maïng, hoaëc sôï toån thöông phaïm haïnh maø boû ñi, thì khoâng coù toäi. Trong luùc an cö, neáu Tyø-kheo-ni khoâng laøm yeát-ma caàu thính maø vì vieäc cuûa thaùp, cuûa Ni chuùng ñi du haønh (thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà). Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân).
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 916
127. GIÔÙI AN CÖ XONG KHOÂNG DU HAØNH Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy caùc Tyø-kheo-ni an cö taïi thaønh Xaù-veä xong beøn ñi ñeán nhaø baø con cuûa Tyø-kheo-ni Baït-ñaø-la taïi Tyø-xaù-ly. Nhöõng ngöôøi baø con aáy hoûi: - Caùc coâ an cö ôû ñaâu vaäy? - ÔÛ thaønh Xaù-veä. - Taïi thaønh Xaù-veä coù nhöõng gì toát ñeïp khoâng? - Röøng caây Kyø-hoaøn, hoa traùi sum sueâ, hoà nöôùc trong maùt, Tinh xaù nhö theá ñoù, choã ôû cuûa Theá Toân nhö theá ñoù, Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi- muïc-lieân nhö theá, cö só Tu-ñaït nhö theá. - Ñaáy thaät laø chaân chính xuaát gia. Coøn Baït-ñaø-la cuûa toâi thì sinh ra nôi ñaây, tröôûng thaønh taïi ñaây, töø beù ñeán giôø chaúng chòu ñi ñaâu, gioáng nhö ngöôøi khoâng coù tay chaân. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc ñoù ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng coâ ñaùp khi Phaät hoûi: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Vì sao an cö xong maø ngöôi khoâng du haønh? Töø nay Ta khoâng cho pheùp laøm nhö vaäy. Theá roài, Phaät daïy: Duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni an cö xong maø khoâng du haønh thì phaïm toäi Ba- daï-ñeà. Giaûi Thích: An cö xong: Töùc heát ba thaùng. Khoâng du haønh: Ít nhaát laø khoâng rôøi khoûi xoùm laøng ñeå vaân du thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Ba-daï-ñeà: Nhö treân ñaõ noùi. Khi an cö xong maø khoâng rôøi khoûi cöông giôùi ít nhaát laø trong moät ñeâm thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Nhöng neáu vì giaø yeáu beänh hoaïn khoâng theå ñi ñöôïc thì khoâng coù toäi. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân).
128. GIÔÙI RUÛ AN CÖ, SAU TRAÙCH CÖÙ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni Thaâu-lan-nan- ñaø noùi vôùi Thoï-ñeà: “Chuùng ta haõy an cö taïi ñaây”. Roài coâ ñi ñeán nhaø ñaøn-vieät ca ngôïi: “Tyø-kheo-ni Thoï-ñeà hieàn thieän, giöõ giôùi, baø neân cuùng döôøng”. Ñuùng laø Thoï-ñeà coù oai nghi ñoan chaùnh, cöû ñoäng nhìn ngoù khoâng traùi pheùp taéc, khieán ñaøn-vieät thaáy theá sinh taâm hoan hyû. Theá nhöng, sau ñoù, Thaâu-lan-nan-ñaø laïi traùch moùc laøm naõo loaïn Thoï-ñeà. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc ñoù ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 917
cuøng, coâ ñaùp khi Phaät hoûi: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Ñoù laø vieäc xaáu. Theá roài, Phaät daïy: Duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc: “Naøy Thaùnh giaû, chuùng ta haõy an cö taïi ñaây”, nhöng sau ñoù traùch cöù, xuùc naõo thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Giaûi Thích: Neáu Tyø-kheo-ni noùi vôùi Tyø-kheo-ni khaùc: “Chuùng ta haõy an cö taïi ñaây”, nhöng trong luùc an cö laïi töï mình duøng thaân, mieäng, hoaëc sai ngöôøi khaùc duøng thaân mieäng xuùc naõo ngöôøi kia, thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Neáu tröôøng hôïp ngöôøi ñoù khoâng giöõ giôùi, sôï hoï laøm ñieàu phi phaùp neân ñuoåi ñi, thì khoâng coù toäi. Neáu Tyø-kheo-ni xuùc naõo Thöùc-xoa-ma-ni, Sa-di-ni thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Neáu xuùc naõo ngöôøi theá tuïc thì phaïm toäi Vieät tyø-ni taâm hoái. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân).
129. GIÔÙI NHIEÃU LOAÏN NGÖÔØI AN CÖ TRÖÔÙC MÌNH Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy, ñeán ngaøy an cö thì Tyø- kheo-ni Ca-leâ beøn ñi nôi khaùc. Ñeán khi thoï an cö xong, coâ trôû veà thì phoøng oác ñaõ ñöôïc phaân chia hoaøn taát. Coâ lieàn ñeán phoøng cuõ cuûa mình ñoøi ngöôøi ñang ôû trong phoøng: - Ñaây laø phoøng cuûa toâi, haõy traû laïi cho toâi. - Toâi ñaõ nhaän roài, coâ khoâng ñöôïc ñoøi. Theá laø hai ngöôøi gaây loän nhau. Luùc aáy coù thieän Tyø-kheo-ni goïi coâ, noùi: “Naøy Thaùnh giaû, haõy ñeán phoøng naøy maø ôû”. Coâ beøn ñem nhöõng ñoà lau nhaø, cuûi, coû chaát ñoáng trong phoøng. Vò Tyø-kheo-ni ôû tröôùc lieàn noùi: - Naøy Thaùnh giaû, ñaáy laø nhöõng vaät khoâng caàn duøng ñöøng ñeå trong phoøng. - Naøy hieàn giaû, ngöôi mua caên phoøng naøy chaêng? - Caên phoøng naøy cuûa Ni chuùng, theo thöù töï maø toâi nhaän ñöôïc. - Neáu caên phoøng naøy cuûa Ni chuùng thì taïi sao toâi laïi khoâng chaát ñoà ñöôïc? Theá laø coâ duøng thaân mieäng nhieãu loaïn ngöôøi kia. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi, coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Ñoù laø vieäc xaáu. Vì sao ngöôi bieát ngöôøi khaùc ñaõ an cö tröôùc maø
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 918
sau ñoù ñeán nhieãu loaïn? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp laøm nhö vaäy. Theá roài, Phaät daïy: Duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni bieát Tyø-kheo-ni khaùc ñaõ an cö tröôùc, roài sau ñoù mình ñeán töï nhieãu loaïn hoaëc sai ngöôøi khaùc nhieãu loaïn thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Giaûi Thích: Bieát ngöôøi khaùc ñaõ an cö tröôùc: Töùc laø Tieàn an cö vaø Haäu an cö. Nhieãu loaïn: Neáu töï mình duøng thaân mieäng, hoaëc sai ngöôøi duøng thaân mieäng nhieãu loaïn thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Neáu nhieãu loaïn Tyø-kheo-ni thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà, nhieãu loaïn Thöùc-xoa-ma-ni, Sa-di-ni thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Cuoái cuøng, neáu nhieãu loaïn ngöôøi theá tuïc thì phaïm toäi Vieät tyø-ni taâm hoái. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân).
130. GIÔÙI ÑOÅ ÑOÀ BAÁT TÒNH KHOÂNG COI TRÖÔÙC Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy coù Tyø-kheo-ni khoâng xem tröôùc beân ngoaøi töôøng maø ñem ñoå ñoà ñaïi tieåu tieän, khoâng ngôø ngay khi aáy coù ngöôøi Baø-la-moân vöøa môùi taém röûa saïch seõ, maëc y phuïc môùi ñang ñi treân con ñöôøng heûm, bò phaån ueá ñoå nhaèm treân ñaàu. OÂng Baø-la-moân lieàn noåi giaän maéng: “Ñaùm Sa-moân ni con cuûa nhieàu ngöôøi laøm baån ta nhö theá naøy ñaây”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñi ñeán baïch vôùi Phaät. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Ñoù laø vieäc xaáu. Vì sao ngöôi khoâng chòu xem kyõ tröôùc maø ñoå ñoà baát tònh? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp laøm nhö vaäy. Theá roài, Phaät daïy: Duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni khoâng xem tröôùc ngoaøi bôø töôøng maø ñoå ñoà baát tònh ra ngoaøi, thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Giaûi Thích: Ngoaøi bôø töôøng: Ngoaøi haøng raøo bôø töôøng. Ñoå ñoà baát tònh: Nhö ñaïi tieåu tieän, ñaøm daõi, raùc röôûi vaø nöôùc röûa tay chaân, toùc, moùng tay v.v... Khoâng xem: Khoâng xem tröôùc maø ñoå. Khi muoán ñoå vaät gì thì phaûi xem kyõ tröôùc, neáu coù nhieàu ngöôøi ñi thì phaûi chôø luùc vaéng ngöôøi roài môùi ñoå. Neáu ngöôøi ñi thöa thôùt thì phaûi khaûy moùng tay roài môùi ñoå. Neáu khoâng xem, khoâng khaûy moùng tay maø ñoå thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 919
Neáu Tyø-kheo khoâng xem maø ñoå thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân).
131. GIÔÙI ÑAÏI TIEÅU TIEÄN TREÂN COÛ TÖÔI 132. GIÔÙI ÑAÏI TIEÅU TIEÄN TRONG NÖÔÙC Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä. Baáy giôø, vua Ba-tö-naëc khoâng caám Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni vaøo chôi trong hoa vieân, hoà nöôùc ôû phía Ñoâng. Do theá, nhoùm saùu Tyø-kheo-ni vaøo trong hoa vieân aáy noùi nhöõng chuyeän theá tuïc, ñaïi tieåu tieän, khaïc nhoå treân coû töôi, roài haùi laù sen goùi ñoà baát tònh (phaân) boû vaøo trong hoà nöôùc. Saùng sôùm, vua Ba-töï-naëc cuøng haäu cung phu nhaân ñi ñeán hoa vieân, hoà nöôùc ñeå du ngoaïn. Vì boïn cung nöõ bò caám cung laâu ngaøy khoâng ñöôïc ra ngoaøi, giôø ñaây môùi ñöôïc du ngoaïn neân raát phaán khôûi thích chí, ai naáy ñeàu chieám nhöõng ñaùm coû töôi, noùi: “Ñaây laø baõi coû cuûa toâi”, roài chaïy laïi naém coû, lieàn bò baån tay. Theá laø hoï ñeán hoà nöôùc ñeå röûa, thì laïi thaáy coù nhöõng goùi laù treân hoà nöôùc, beøn suy nghó: “Chaéc laø caùc chaøng thanh nieân nghe chuùng ta saép du ngoaïn neân hoï goùi nhöõng goùi höông ñeå taëng chuùng ta ñaây”, lieàn chaïy ñeán giaønh laáy, neân bò baån tay. Hoï beøn ñeán taâu vôùi vua: “Ñaây laø nhöõng thöù gì maø dô baån theá naøy?”. Vua lieàn goïi ngöôøi giöõ vöôøn ñeán hoûi: - Ai laøm baån hoa vieân naøy vaäy? - Hoâm qua, nhoùm saùu Tyø-kheo-ni vaøo coâng vieân taém röûa, ñuøa giôõn roài ra veà, chöù khoâng ai khaùc caû. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Theá roài, Phaät daïy: “Ñoù laø vieäc xaáu”. Cho ñeán: Duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. - Neáu Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän trong nöôùc thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Giaûi Thích: Coû: Goàm taát caû moïi loaïi coû, neáu ñaïi tieåu tieän treân ñoù thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Neáu vaøo muøa möa, coû moïc phuû ñaát, thì neân tìm choã khoâng coù coû maø ñaïi tieåu tieän. Neáu khoâng coù choã ñaát troáng thì neân ñaïi tieän treân gaïch, ngoùi, caây coû khoâ, treân phaân traâu ngöïa hay choã maø ngöôøi ta ñaïi tieän. Neáu cuõng khoâng coù thì ít nhaát tìm moät khuùc caây, ñaïi tieän cho rôi treân khuùc caây tröôùc roài môùi rôi treân coû. Neáu choã ñi kinh haønh coù coû thì neân ñeå moät oáng nhoå ôû ñaàu ñoaïn ñöôøng ñi kinh haønh. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân). Tyø-kheo-ni: Nhö treân ñaõ noùi. Nöôùc: Goàm coù möôøi loaïi nhö treân ñaõ noùi. Neáu ñaïi tieåu tieän khaïc
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 920
nhoå trong nöôùc thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Neáu vaøo muøa möa nöôùc ngaäp traøn lan thì neân ñaïi tieåu tieän treân choã cao. Neáu khoâng coù choã cao thì neân ñaïi tieåu tieän treân gaïch, ñaù, caây coû khoâ, treân phaân boø, phaân ngöïa. Neáu cuõng khoâng coù thì neân duøng caây, coû, caønh ñeå loùt, ñaïi tieåu tieän cho rôi treân caây coû tröôùc roài môùi rôi xuoáng nöôùc sau. Neáu ñaøo caàu tieâu maø ôû döôùi coù nöôùc chaûy ra thì khoâng ñöôïc ñi tieåu tieän tröôùc trong ñoù; maø neân baûo tònh nhaân ñaïi tieåu tieän tröôùc, roài Tyø-kheo-ni môùi ñi sau. Neáu ôû döôùi caàu coù doøng nöôùc chaûy thì neân ñaët moät taám vaùn, ñeå khi ñi caàu rôi treân taám vaùn tröôùc roài môùi rôi xuoáng nöôùc sau. Neáu khi ñi thuyeàn coù caàu tieâu thì neân ñaët moät taám vaùn, ñeå khi ñi caàu phaân rôi treân taám vaùn tröôùc roài môùi rôi xuoáng nöôùc sau. Neáu khoâng coù taám vaùn thì ñaët moät caønh caây ñeå khi ñi caàu phaân rôi treân caønh caây tröôùc, roài môùi rôi xuoáng nöôùc sau. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân).
133. GIÔÙI CHUYEÅN LÔÏI CUÛA TAÊNG CHO MOÄT NHOÙM NGÖÔØI Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, baáy giôø nhoùm saùu Tyø-kheo-ni ñi du haønh khuyeán hoùa, noùi vôùi ngöôøi phuï nöõ: “Baø haõy cuùng döôøng caùc thöïc phaåm ñeå toâi saém thöùc aên cho caùc Tyø-kheo”. Ngöôøi phuï nöõ beøn ñöa thöïc phaåm, roài daën: “Ñeán ngaøy cuùng döôøng, coâ tin cho toâi bieát ñeå toâi ñeán naáu nöôùng”. Theá roài, hoï môøi Toân giaû Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi-muïc-lieân, Ly-baø-ña, Kieáp-taân-na, Toân giaû La-haàu-la; ñoàng thôøi môøi nhoùm saùu Tyø- kheo, roài saép hai daõy gheá, moät daõy daønh cho Tyø-kheo Tröôûng laõo, moät daõy daønh cho nhoùm saùu Tyø-kheo. Khi ñeán giôø, caùc Tröôûng laõo Tyø-kheo beøn khoaùc y caàm baùt ñi ñeán nhaø thí chuû, ngoài theo thöù töï. Theá roài, hoï doïn cho Toân giaû Xaù-lôïi-phaát côm gaïo traéng, canh moâng cöï vaø caùc loaïi söõa. Cöù theá chuyeån daàn ñeán thöùc aên thoâ. Hoï doïn cho Toân giaû Muïc-lieân côm gaïo thoâ, canh ma-sa, daàu, söõa. Coøn caùc Tyø-kheo khaùc thì doïn côm gaïo ñoû, canh ma-sa, hoaëc coù choã thì coù côm maø khoâng coù canh, hoaëc coù canh maø khoâng coù côm. Cuoái cuøng, ñeán Toân giaû La-vaân, hoï doïn côm gaïo ñoû, canh rau taïp. Khi nhöõng phuï nöõ böng caùc thöùc aên ngon leân hoûi nhoùm saùu Tyø-kheo-ni: “Doïn nhöõng thöù naøy cho ai?”, thì caùc Tyø-kheo-ni aáy beøn duøng thaân mình che caùc Tröôûng laõo Tyø-kheo maø chæ nhoùm saùu Tyø-kheo, baûo doïn côm traéng canh ngon, caùc moùn söõa; ñoàng thôøi töï tay mình böng doïn phuû pheâ. Khi caùc Tyø-kheo thoï trai xong trôû veà, Phaät bieát nhöng vaãn hoûi Xaù-lôïi-phaát:
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 921
- Naøy Xaù-lôïi-phaát, ñöôïc aên caùc thöùc ngon ñaày ñuû khoâng? - Ñaõ aên roài, baïch Theá Toân! Phaät hoûi ba laàn nhö vaäy thì thaày cuõng ñeàu ñaùp gioáng nhau. Phaät laïi hoûi töøng Tröôûng laõo Tyø-kheo nhö vaäy, hoï cuõng ñeàu ñaùp gioáng y nhö theá. Cuoái cuøng, Phaät hoûi La-vaân: - Vì sao maø troâng saéc dieän, söùc löïc cuûa oâng coù veû khoâng ñaày ñuû? Coù ñöôïc aên nhöõng thöùc ngon no neâ khoâng? - Baïch Theá Toân! AÊn daàu thì coù söùc löïc, aên söõa thì coù saéc dieän, coøn aên canh rau thì khoâng coù saéc dieän, söùc löïc. Ñoaïn, Phaät hoûi nhoùm saùu Tyø-kheo: - Caùc oâng coù ñöôïc aên ngon khoâng? - Baïch Theá Toân! Chuùng con ñöôïc côm gaïo traéng, canh ngon, caùc moùn söõa vaø nhöõng thöùc aên ngon laønh ñeàu do caùc chò em coù nieàm tin aân caàn daâng cuùng. - Ngöôøi ngoài treân heát (Thöôïng toïa) laø ai vaäy? - Laø Toân giaû Xaù-lôïi-phaát. Phaät lieàn hoûi Xaù-lôïi-phaát: - OÂng coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Ñaây laø caùch aên phi phaùp. Vì sao oâng ngoài nhìn Tyø-kheo Taêng bò nhieãu loaïn maø vaãn giöõ thaùi ñoä thaûn nhieân? - Neáu Theá Toân daïy raèng ñoù laø böõa aên phi phaùp thì duø traûi qua moät kieáp hay hôn moät kieáp cuõng khoâng tieâu hoùa ñöôïc. Theá laø Toân giaû beøn duøng chieác loâng chim ngoaùy vaøo yeát haàu cho möûa thöùc aên ra. Ñoàng thôøi, khi aáy, Phaät baûo goïi nhoùm saùu Tyø-kheo-ni ñeán. Khi hoï tôùi roài, Phaät lieàn hoûi: - Caùc ngöôi coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Ñoù laø vieäc xaáu. Vì sao caùc ngöôi bieát ñoù laø lôïi ích cuûa caû chuùng maø laïi xoay veà cho moät nhoùm ngöôøi? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp laøm nhö vaäy. Theá roài, Phaät daïy: Duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni bieát ñoù laø lôïi ích cuûa caû chuùng maø xoay veà cho moät nhoùm ngöôøi thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Giaûi Thích: Bieát: Hoaëc töï bieát hoaëc do nghe ngöôøi khaùc maø bieát. Chuùng: Töùc laø chuùng Tyø-kheo, chuùng Tyø-kheo-ni. Lôïi: Goàm coù taùm thöù sau ñaây: Thuoác duøng ñuùng luùc, thuoác duøng
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 922
ban ñeâm, thuoác duøng trong baûy ngaøy, thuoác duøng troïn ñôøi, vaät tuøy thaân, vaät naëng, vaät baát tònh, vaät vöøa tònh vöøa baát tònh. Xoay veà: Neáu vaät aáy thí chuû ñaõ ñònh cuùng choã naøy maø xoay sôû ñeå hoï cuùng choã khaùc thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Ba-daï-ñeà: Nhö treân ñaõ noùi. Neáu coù ngöôøi ñeán hoûi: “Toâi muoán cuùng döôøng, vaäy neân cuùng döôøng nôi naøo?”, thì neân ñaùp: “Tuøy theo yù oâng, thích cuùng döôøng nôi naøo thì cuùng döôøng nôi aáy”. Neáu hoï hoûi: “ÔÛ ñaâu coù coâng ñöùc lôùn?”, thì neân ñaùp: “Cuùng döôøng cho Taêng”. Neáu hoï hoûi: “ÔÛ ñaâu coù chuùng Taêng giöõ giôùi tinh nghieâm?”, thì neân ñaùp: “Khoâng coù chuùng Taêng naøo laïi phaïm giôùi caû”. Neáu hoï hoûi: “ÔÛ ñaâu coù Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni giöõ giôùi, ít vieäc, ngoài thieàn, tuïng kinh, ít ñi vaân du ñeå toâi thöôøng ñöôïc thaáy vaät cuùng döôøng naøy?”, thì ñöôïc noùi: “Neân cuùng döôøng cho Moã giaùp”. Neáu Tyø-kheo-ni bieát vaät ñoù thí chuû ñònh cuùng cho Taêng maø vaän ñoäng hoï cuùng cho mình thì phaïm toäi Ni-taùt-kyø-ba-daï-ñeà. Neáu vaän ñoäng hoï cuùng cho ngöôøi khaùc thì phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Neáu bieát hoï ñònh cuùng cho chuùng naøy maø vaän ñoäng hoï cuùng cho chuùng khaùc thì phaïm toäi Ba- daï-ñeà. Neáu hoï ñònh cuùng cho nhoùm ngöôøi baø con naøy maø vaän ñoäng hoï cuùng cho nhoùm ngöôøi baø con khaùc cuõng phaïm toäi Ba-daï-ñeà. Neáu vaät hoï ñònh cuùng cho ngöôøi naøy maø vaän ñoäng hoï cuùng cho ngöôøi khaùc thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Neáu Tyø-kheo bieát vaät thí chuû ñònh cuùng cho chuùng naøy maø vaän ñoäng hoï cuùng cho chuùng khaùc thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi (nhö treân). Keä toùm taét: “Giaùo huaán, muït choã kín, Nguû lang, khoâng du haønh. An cö, sau traùch cöù, An cö roài môùi ñeán. Caùch töôøng vöùt chaát baån, Coû, nöôùc, xoay Taêng vaät Heát phaàn thöù möôøi boán”. Trong moät traêm boán möôi moát giôùi Ba-daï-ñeà cuûa Tyø-kheo-ni thì baûy möôi giôùi gioáng vôùi giôùi cuûa Tyø-kheo coøn baûy möôi moát giôùi thì khaùc. Ñeán ñaây thuyeát minh xong giôùi Ba-daï-ñeà. ---------------------------
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 923
Phaàn 3: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO NI
Ñoaïn 5: NOÙI VEÀ 8 PHAÙP ÑEÀ XAÙ NI
Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, Ngaøi noùi vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo: “Moät thuôû noï, Nhö Lai ôû taïi thaønh Xaù-veä, nhoùm saùu Tyø-kheo-ni heã gaëp cöûa haøng söõa thì xin söõa, gaëp cöûa haøng daàu thì xin daàu, gaëp cöûa haøng maät thì xin maät, gaëp cöûa haøng ñöôøng pheøn thì xin ñöôøng pheøn, gaëp cöûa haøng thòt thì xin thòt, gaëp cöûa haøng caù thì xin caù, gaëp cöûa haøng söûa töôi thì xin söõa töôi, gaëp cöûa haøng söõa ñoâng laïnh thì xin söõa ñoâng laïnh veà aên, neân bò ngöôøi ñôøi chæ trích: “Vì sao Sa-moân Cuø-ñaøm ca ngôïi thieåu duïc, ñaû kích ña duïc v.v…” (nhö trong nhaân duyeân cuûa Tyø-kheo ñaõ noùi roõ). Tyø-kheo- ni Cuø-ñaøm-di cuõng phaûi hoïc nhö vaäy. Laïi nöõa, naøy Cuø-ñaøm-di, moät thuôû noï Ta ñang soáng ôû taïi Tinh xaù cuûa doøng hoï Thích, nôi thaønh Ca-duy-la-veä, töøng cho pheùp Tyø-kheo coù beänh ñöôïc xin thöùc aên ngon”. Theá roài, Phaät baûo Ñaïi-aùi-ñaïo Cuø-ñaøm-di truyeàn leänh cho caùc Tyø- kheo-ni ñang soáng taïi thaønh Xaù-veä phaûi taäp hoïp laïi taát caû, duø ai nghe roài cuõng phaûi nghe laïi: - Neáu Tyø-kheo-ni khoâng coù beänh maø vì muoán söôùng thaân, töï mình ñeán nhaø baïch y xin söõa, hoaëc sai ngöôøi ñi xin veà ñeå aên hoaëc uoáng, thì Tyø-kheo-ni naøy phaûi ñeán Tyø-kheo-ni khaùc saùm hoái nhö sau: “Thöa Thaùnh giaû, toâi phaïm ñieàu ñaùng traùch, xin saùm hoái toäi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù- ni naøy”. Giaûi Thích: Taùm loaïi thöïc phaåm ngon: 1. Söõa ñoùng vaùng. 2. Daàu. 3. Maät. 4. Ñöôøng pheøn. 5. Söõa töôi. 6. Söõa ñoâng laïnh. 7. Caù. 8. Thòt. Vì muoán söôùng thaân: Chæ töï cung phuïng cho thaân mình. Beänh: Neáu bò beänh maø duøng thì Theá Toân noùi laø khoâng coù toäi. Theá naøo goïi laø beänh? - Nhö bò giaø yeáu, hoaëc luùc uoáng thuoác xoå, leå ñaàu chaûy maùu, ñaïi loaïi caùc thöù beänh nhö theá.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 924
Nhaø: Töùc nhaø cuûa boán chuûng taùnh. Söõa ñoùng vaùng: Nhö söõa boø, söõa traâu, söõa deâ. Xin: Tö mình ñi xin hoaëc sai ngöôøi ñi xin. Hoaëc aên hoaëc uoáng: Tyø-kheo-ni naøy phaûi ñeán Tyø-kheo-ni khaùc saùm hoái nhö sau: “Thöa Thaùnh giaû, toâi phaïm ñieàu ñaùng traùch, xin saùm hoái vôùi Thaùnh giaû”. Vò chuû saùm neân hoûi: - Coâ coù thaáy toäi naøy khoâng? - Daï thöa thaáy. - Coâ ñöøng coù taùi phaïm nheù. - Xin cuùi ñaàu vaâng leänh. Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni: Toäi naøy phaûi phaùt loà, coøn goïi laø hoái quaù. Neáu Tyø-kheo-ni bò beänh nhieät caàn söõa thì ñöôïc pheùp xin; nhöng khoâng ñöôïc ñeán nhaø khoâng coù nieàm tin ñeå xin, maø neân ñeán nhaø coù loøng tin ñeå xin. Khi ñi khaát thöïc, thaáy ngöôøi baùn söõa lieàn chaøo: - Laõo tröôïng maïnh khoûe chöù? - Thaùnh giaû muoán thöù gì? - Muoán xin thöùc aên. - Toâi khoâng coù thöùc aên, chæ coù söõa thoâi, neáu coâ caàn söõa thì toâi cho. Gaëp tröôøng hôïp nhö vaäy thì ñöôïc laáy ñaày baùt, ñoàng thôøi cuõng ñöôïc khuyeân hoï cuùng döôøng cho ngöôøi khaùc. Neáu gaëp ngöôøi baùn daàu cuõng ñöôïc laøm nhö vaäy. Neáu bò beänh phong cuõng ñöôïc xin daàu, nhöng khoâng neân ñeán nhaø eùp daàu ñeå xin, maø neân ñeán nhaø coù nieàm tin ñeå xin. Neáu ñi khaát thöïc maø thaáy ngöôøi baùn daàu, thì neân chaøo: - Laõo tröôïng maïnh khoûe chöù? - Thaùnh giaû caàn thöù gì? - Caàn xin thöùc aên. - Toâi khoâng coù thöùc aên maø chæ coù daàu, neáu Thaùnh giaû caàn, toâi seõ cuùng döôøng. Gaëp tröôøng hôïp nhö vaäy thì ñöôïc laáy ñaày baùt khoâng coù toäi. Khi aáy, cuõng ñöôïc khuyeân hoï cuùng cho baïn nhö maät, hoaëc nöôùc. Khi bò beänh thì ñöôïc xin maät; nhöng khoâng ñöôïc ñeán nhöõng nhaø laáy maät ñeå xin maø neân ñeán nhaø coù nieàm tin ñeå xin. Ñoàng thôøi cuõng ñöôïc khuyeân hoï cuùng döôøng cho baïn nhö laø ñöôøng pheøn. Neáu coù beänh maø thaày thuoác baûo neân uoáng nöôùc ñöôøng pheøn, thì ñöôïc xin ñöôøng pheøn; nhöng khoâng ñöôïc ñeán nhaø laøm ñöôøng pheøn xin maø neân ñeán nhaø coù nieàm tin ñeå xin. Neáu khi ñi khaát thöïc maø thaáy ngöôøi
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 925
caân ñöôøng pheøn v.v... cho ñeán cuõng ñöôïc khuyeân hoï cuùng cho baïn. Neáu coù beänh maø thaày thuoác baûo neân uoáng söõa töôi, thì ñöôïc xin söõa töôi. Neáu ñi khaát thöïc maø thaáy nhaø nuoâi boø ñang vaét söõa töôi, thì neân chaøo: - Laõo tröôïng maïnh khoûe chöù? - Thaùnh giaû coù muoán thöù gì khoâng? - Toâi muoán xin thöùc aên. - Toâi khoâng coù thöùc aên maø chæ coù söõa töôi, neáu Thaùnh giaû caàn toâi seõ cho. Neáu nhö theá thì ñöôïc laáy. Hoaëc xin söõa ñoâng laïnh maø hoï noùi khoâng coù söõa ñoâng laïnh maø chæ coù söõa töôi, cuõng ñöôïc laáy. Neáu bò beänh maø thaày thuoác baûo neân uoáng söõa ñoâng laïnh, thì ñöôïc xin söõa ñoâng laïnh. Neáu khi ñi khaát thöïc maø thaáy ngöôøi ñang ñong söõa ñoâng laïnh thì neân chaøo: - Laõo tröôïng maïnh khoûe chöù? - Thaùnh giaû coù caàn thöù gì khoâng? - Toâi muoán xin thöùc aên. - Toâi khoâng coù thöùc aên maø chæ coù söõa ñoâng laïnh. Khi aáy, mình ñöôïc laáy. Ñoàng thôøi cuõng ñöôïc khuyeân hoï cuùng cho baïn. Neáu ñi xin söõa ñoâng laïnh ñaõ bieán cheá thaønh nöôùc maø hoï cho söõa ñoâng laïnh cuõng ñöôïc laáy. Neáu Tyø-kheo-ni uoáng thuoác xoå, roài thaày thuoác baûo neân uoáng nöôùc caù haàm, thì ñöôïc xin caù. Neáu khi ñi khaát thöïc, xin söõa ñoâng laïnh maø gaëp caù thì cuõng ñöôïc nhaän laáy. Neáu khi leå ñaàu chaûy maùu, roài thaày thuoác baûo neân aên thòt, thì ñöôïc xin thòt, nhöng khoâng ñöôïc ñeán nhaø moå thòt ñeå xin maø neân ñeán nhaø coù loøng tin ñeå xin. Khi ñi khaát thöïc, xin nöôùc rau, neáu thí chuû noùi: “Khoâng coù nöôùc rau maø chæ coù nöôùc thòt”, maø mình caàn thì ñöôïc laáy. Neáu töï bieát mình vaøo nhöõng luùc aáy thöôøng phaùt sinh beänh, maø luùc aáy tìm thuoác raát khoù, thì ñöôïc xin ñeå döï tröõ khoâng coù toäi. Nhöng neáu luùc khoâng beänh maø xin roài luùc coù beänh ñem aên thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Luùc coù beänh xin, luùc khoâng beänh aên, thì khoâng coù toäi. Luùc coù beänh xin, luùc coù beänh aên cuõng khoâng coù toäi. Luùc khoâng beänh xin, luùc khoâng beänh aên, thì phaïm toäi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Neáu khoâng tuøy theo beänh maø naáu thöùc aên roài tuøy theo beänh maø aên thì khoâng coù toäi. Neáu tuøy theo beänh naáu thöùc aên, khoâng tuøy theo beänh
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 926
maø aên thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Neáu tuøy beänh naáu thöùc aên, roài tuøy beänh maø aên thì khoâng coù toäi. Neáu khoâng tuøy theo beänh naáu thöùc aên, khoâng tuøy theo beänh maø aên cuõng khoâng coù toäi; vì leõ ngöôøi xuaát gia nhôø ngöôøi khaùc maø soáng coøn. Theá neân Ñöùc Theá Toân noùi veà taùm thöùc aên ngon: Söõa ñoùng vaùng, daàu, maät, ñöôøng pheøn, söõa töôi, söõa ñoâng laïnh, thòt vaø caù. Giôùi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni cuûa Tyø-kheo-ni ñeán ñaây laø heát. ---------------------
Phaàn 3: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO NI Ñoaïn 6: NOÙI VEÀ 65 PHAÙP CHUÙNG HOÏC Veà Chuùng hoïc phaùp, chæ tröø vieäc nhoùm saùu Tyø-kheo-ni ñaïi tieåu tieän treân coû töôi vaø trong nöôùc, ngoaøi ra caùc giôùi khaùc hoaøn toaøn gioáng nhö giôùi cuûa Tyø-kheo maø ôû tröôùc ñaõ noùi roõ. -----------------------
Phaàn 3: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO NI Ñoaïn 7: NOÙI VEÀ 7 PHAÙP DIEÄT TRAÙNH 1. Hieän tieàn Tyø-ni (Khi giaûi quyeát vieäc tranh chaáp phaûi coù söï hieän dieän cuûa ñöông söï). 2. ÖÙc nieäm Tyø-ni (Ñeå can phaïm nhôù laïi nhöõng vi phaïm cuûa mình). 3. Baát-si Tyø-ni (Xaùc ñònh can phaïm heát beänh cuoàng si). 4. Töï ngoân Tyø-ni (Cho can phaïm ñeà nghò möùc ñoä hình phaït ñoái vôùi mình). 5. Mích toäi töôùng Tyø-ni (Tìm nhöõng chöùng cöù veà toäi phaïm). 6. Ña mích Tyø-ni (Giaûi quyeát söï vieäc theo bieåu quyeát cuûa ña soá). 7. Boá thaûo Tyø-ni (Hai beân hoøa giaûi nhö raûi coû treân ñaát ñeå daäp taét tranh chaáp). Phaùp, tuøy thuaän phaùp nhö trong phaàn cuûa Tyø-kheo treân kia ñaõ noùi roõ. Veà phaàn khaùc nhau cuûa giôùi boån Tyø-kheo-ni ñeán ñaây laø heát. ------------------------
Phaàn 3: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO NI Ñoaïn 8: NOÙI VEÀ OAI NGHI CUÛA TYØ KHEO NI
PHEÙP TAÉC NGOÀI Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni ngoài kieát giaø
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 927
vaøo ñaàu ñeâm, cuoái ñeâm, bò moät con raén chui vaøo trong cöûa mình. Caùc Tyø-kheo-ni beøn noùi vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo. Ñaïi-aùi-ñaïo laïi ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn daïy: “Neân ñoå thöù thuoác Moã giaùp vaøo, con raén khoâng cheát maø seõ boø ra”. Theá laø hoï ñoå thöù thuoác aáy vaøo, con raén lieàn chui ra. Phaät lieàn quôû traùch Tyø-kheo-ni aáy: “Vì sao ngöôi ngoài xeáp baèng? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp ngoài nhö theá. Khi ngoài neân co laïi moät chaân, duøng goùt chaân bòt vaøo choã cöûa mình. Neáu Tyø-kheo-ni ngoài xeáp baèng thì phaïm toäi Vieät tyø-ni”.
PHEÙP SÖÛ DUÏNG CHIEÁU ÑAN Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni traûi chieáu ñan ra ngoài ñeå vaù y, bò caät tre ñaâm vaøo ñöôøng tieåu tieän chaûy maùu. Caùc Tyø- kheo-ni beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp Tyø-kheo-ni ngoài treân chieáu tre. Khi vaù y, neân duøng gieû lau saïch giaûng ñöôøng hay phoøng söôûi roài traûi y ra vaù. Neáu khoâng coù choã thì neân traûi y treân giöôøng, treân ñaàu goái maø vaù. Neáu ai ngoài treân chieáu tre thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø pheùp duøng chieáu tre”.
PHEÙP DUØNG ÑAI LÖNG Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy, Tyø-kheo-ni Thaâu-lan-nan- ñaø cuøng vôùi nhieàu phuï nöõ khaùc ra soâng A-kyø-la côûi y phuïc roài xuoáng taém. Theá roài, coâ leân tröôùc, laáy ñoà trang söùc thaét löng cuûa phuï nöõ ñeo vaøo löng mình, roài hoûi hoï: - Xem toâi coù ñeïp khoâng? - Chuùng toâi laø nhöõng ngöôøi coøn tham duïc, neân duøng ñai buoäc ñeå cho löng coù eo, haàu mong ñöôïc choàng yeâu chuoäng, coøn Thaùnh giaû duøng noù ñeå laøm gì? Caùc Tyø-kheo-ni nghe theá, beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch ñaày ñuû vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi, coâ lieàn ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Ñoù laø vieäc xaáu. Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp Tyø-kheo-ni buoäc ñai löng. Neáu ai duøng ñai löng cuûa phuï nöõ ñeå buoäc löng mình thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Nhöng neáu coù ung nhoït thì buoäc ñai löng khoâng coù toäi.
KHOÂNG ÑÖÔÏC MAËC TRANG PHUÏC PHUÏ NÖÕ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni Thaâu-lan-nan- ñaø cuøng vôùi caùc phuï nöõ ra soâng A-kyø-la, côûi y phuïc ñeå moät choã roài
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 928
xuoáng nöôùc taém. Ñoaïn, coâ leân bôø tröôùc, maëc vaùy cuûa phuï nöõ vaøo, roài hoûi hoï: - Xem toâi maëc caùi naøy coù thích hôïp khoâng? - Toâi laø ngöôøi theá tuïc maëc caùi naøy laø muoán ñöôïc choàng yeâu thöông, coøn coâ maëc noù ñeå laøm gì? Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp maëc vaùy. Neáu vaùy ñöôïc duøng caùc loaïi voû oác, löu ly, chaân traâu, ngoïc, vaøng, baïc, ma ni trang ñieåm thì khoâng ñöôïc pheùp maëc. Ít nhaát laø neáu duøng vaûi sôïi ñoùng vaùy thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Nhöng neáu treân aâm hoä coù muït nhoït, neân phaûi boïc noù thì khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø vaùy. Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, coù Tyø-kheo-ni (cho ñeán) xuoáng taém roài leân bôø tröôùc, maëc trang phuïc cuûa phuï nöõ vaøo. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc ñoù ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp maëc trang phuïc phuï nöõ. Nhöõng trang phuïc cuûa phuï nöõ nhö: Treân ñaàu chít khaên, tröôùc traùn treo nhöõng tua vaøng, loã tai ñeo voøng coù naïm ngoïc anh laïc, ngoùn tay ñeo nhaãn, coå tay, coå chaân ñeo xuyeán; ñaïi loaïi taát caû caùc duïng cuï maø phuï nöõ duøng ñeå trang söùc nhö theá ñeàu khoâng ñöôïc ñeo. Neáu ai ñeo thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Theá nhöng, neáu treân mình coù muït nhoït phaûi ròt thuoác, roài buoäc nhöõng thöù keå treân thì khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø nhöõng thöù trang söùc cuûa phuï nöõ.
KHI ÑOÄ XUAÁT GIA PHAÛI ÑOÅI TRANG PHUÏC Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, baáy giôø Tyø-kheo-ni ñoä nhöõng ngöôøi phuï nöõ thuoäc doøng hoï Thích, hoï Ma-la, hoï Ly-xa vaø nhöõng phuï nöõ con nhaø ñaïi phuù xuaát gia, ñeå hoï maëc nguyeân xi nhöõng trang phuïc theá tuïc. Khi aáy, con gaùi cuûa nhöõng nhaø ngheøo luùc ra khoûi nhaø vaø ñi döï caùc leã hoäi thöôøng ñeán thueâ nhöõng trang phuïc aáy, neân bò ngöôøi ñôøi cheâ traùch: “Ñaây laø keû cho thueâ y phuïc, khoâng phaûi pheùp taéc xuaát gia”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, khi ñoä phuï nöõ xuaát gia khoâng neân ñeå hoï maëc
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 929
nguyeân caû y phuïc theá tuïc, maø phaûi baûo hoï côûi boû roài môùi ñoä. Pheùp xaû boû nhö sau: Neáu phuï nöõ ñeán xin xuaát gia thì neân baûo hoï côûi boû nhöõng trang phuïc theá tuïc. Neáu hoï nghó: “Coù theå vaøo luùc aáy thoùc gaïo ñaét ñoû, khaát thöïc khoù khaên hoaëc laø giaø beänh caàn ñeán thuoác men, maø phuï nöõ thì khoù ñöôïc nhöõng vaät caàn thieát”, thì neân ñeå gôûi ôû nhaø daân. Neáu phuï nöõ maëc trang phuïc theá tuïc ñeán maø ñeå nguyeân nhö vaäy ñoä hoï xuaát gia thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø ñeå nguyeân trang phuïc theá tuïc xuaát gia.
KHOÂNG ÑÖÔÏC NUOÂI DAÂM NÖÕ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy, nhöõng phuï nöõ con doøng hoï Thích, hoï Ma-la, hoï Ly-xa, con nhaø haøo quyù daãn theo ngöôøi haàu ñoan chaùnh xuaát gia, roài baûo ngöôøi haàu baùn thaân cho ngöôøi ngoaøi ñeå giuùp mình nuoâi soáng, neân bò ngöôøi ñôøi cheâ cöôøi: “Ñaáy khoâng phaûi laø ngöôøi xuaát gia maø laø daâm nöõ”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Vì sao ngöôi nuoâi daâm nöõ ñeå giuùp mình nuoâi soáng? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp nuoâi daâm nöõ ñeå giuùp mình sinh soáng. Neáu ai nuoâi thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø daâm nöõ.
KHOÂNG ÑÖÔÏC BAÛO NGÖÔØI LAØM VÖÔØN BAÙN DAÂM Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Theá Toân cheá giôùi khoâng cho nuoâi daâm nöõ thì Tyø-kheo-ni leùn nuoâi phuï nöõ laøm vöôøn, roài ñeå hoï töï baùn thaân ñeå nuoâi mieäng, neân bò ngöôøi ñôøi cheâ traùch: “Ñaáy khoâng phaûi laø pheùp taéc xuaát gia maø laø daâm nöõ”. Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp leùn nuoâi phuï nöõ laøm vöôøn roài baûo hoï baùn daâm ñeå töï nuoâi soáng. Neáu ai nuoâi thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø phuï nöõ laøm vöôøn.
CAÀN PHAÛI MAËC YEÁM Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy coù Tyø-kheo-ni treû tuoåi ñoan chaùnh, nhuõ hoa cuûa coâ ròn söõa, ngöôøi ñôøi thaáy theá ñeàu cöôøi. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 930
hoûi, thì coâ ñaùp: - Ñuùng nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau phaûi may yeám. Caùch may yeám nhö treân ñaõ noùi. Tröôùc heát neân maëc yeám che vuù roài môùi maëc y khaùc. Neáu ai khoâng saém yeám thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Neáu coù maø khoâng maëc cuõng phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø yeám (Taêng-kyø-chi). Khi Phaät an truù taïi Tyø-xaù-ly, nhö trong nhaân duyeân cuûa Tyø-kheo- ni Baït-ñaø-la ôû treân ñaõ noùi roõ. Theá roài, Phaät daïy: “Ta khoâng cho pheùp taém khoûa thaân maø phaûi maëc aùo khi taém. Ñoàng thôøi khoâng cho pheùp khoûa thaân vaøo trong soâng, trong hoà nöôùc ñeå taém maø phaûi maëc aùo taém khi taém. Neáu ai taém khoûa thaân thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Nhöng neáu taïi choã vaéng veû khoâng coù ngöôøi thì taém khoûa thaân khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø aùo taém. Keä toùm taét: “Pheùp ngoài, ngoài chieáu tre, Thaét löng vaø maëc vaùy Maëc trang phuïc theá tuïc, Ñoä ngöôøi maëc ñoà ñôøi. Ngöôøi haàu, ngöôøi laøm vöôøn, Saém yeám vaø aùo taém. Heát phaàn ñaàu linh tinh”.
KHOÂNG ÑÖÔÏC DUØNG TAY VOÃ VAØO AÂM HOÄ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy choã ôû cuûa Tyø-kheo-ni chæ caùch choã ôû cuûa ngöôøi theá tuïc qua moät böùc töôøng. Vì taâm duïc sinh khôûi, Tyø-kheo-ni beøn duøng tay voã vaøo aâm hoä cuûa mình. Khi aáy, ngöôøi choàng nghe tieáng lieàn hoûi vôï: - Ñoù laø tieáng gì vaäy? - Khoâng hieåu vì sao maø coù tieáng keâu nhö vaäy? - Ngöôøi xuaát gia naøy tu phaïm haïnh, taâm duïc sinh khôûi khoâng töï kieàm cheá ñöôïc neân voã vaøo aâm hoä maø phaùt ra tieáng keâu nhö theá. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc ñoù ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät hoûi: - Ngöôi coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp voã vaøo aâm hoä. Voã nghóa laø duøng tay maø voã. Neáu ai duøng cheùn hoaëc toâ voã ñeå cho laéng dòu taâm duïc thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø duøng tay voã vaøo aâm hoä.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 931
KHOÂNG ÑÖÔÏC DUØNG CAO NAÉN NAM CAÊN Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy coù Tyø-kheo-ni bò taâm duïc sinh khôûi beøn duøng cao laøm nam caên (döông vaät) roài buoäc döôùi chaân giöôøng. Sau ñoù caên phoøng bò hoûa hoaïn, sôï giöôøng neäm bò chaùy neân ñem ra ngoaøi. Roài coù ngöôøi theá tuïc thaáy hoûa hoaïn, beøn ñi xem xem nôi naøo bò löûa chaùy, phaùt hieän ñöôïc beøn cheâ traùch: “Vì sao ngöôøi xuaát gia maø laøm chuyeän ñoài baïi naøy”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp duøng cao laøm nam caên. Nam caên baèng cao nghóa laø duøng cao ñeå laøm, hoaëc duøng ñoàng, thieác, chì, baïch laïp, hoaëc raêng, hoaëc saùp ong, ñaïi loaïi laøm caùc loaïi nam caên nhö theá. Neáu ai söû duïng nam caên baèng cao ñeå laøm cho laéng dòu loøng duïc thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Ñoù goïi laø nam caên baèng cao.
CAÙCH LAØM VEÄ SINH AÂM HOÄ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, baáy giôø Ñaïi-aùi-ñaïo ñi ñeán choã Phaät, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, ñöùng qua moät beân, baïch vôùi Phaät: - Baïch Theá Toân! Nöõ nhaân hình (boä phaän sinh duïc cuûa ngöôøi nöõ) xuù ueá coù ñöôïc röûa raùy khoâng? - Ñöôïc röûa. Theá roài, Tyø-kheo-ni röûa beân ngoaøi, nhöng beân trong vaãn coøn xuù ueá, beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, hoï hoûi Phaät: - Baïch Theá Toân! Coù ñöôïc röûa beân trong khoâng? - Ñöôïc röûa. Caùch röûa laø röûa vaøo trong chöøng moät loùng tay chöù khoâng ñöôïc saâu hôn möùc ñoù. Neáu nhö röûa saâu hôn möùc ñoù ñeå cho laéng dòu loøng duïc thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Ñoù goïi laø caùch röûa raùy (aâm ñaïo).
CAÙCH DUØNG VAÛI THAÁM KINH NGUYEÄT Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni coù kinh nguyeät khieán cho giöôøng neäm bò dô baån. Ñaïi-aùi-ñaïo beøn ñeán baïch vôùi Theá Toân: - Baïch Theá Toân! Coù theå may moät taám vaûi duøng ñeå thaám kinh nguyeät ñöôïc khoâng? - Ñöôïc, neân duøng mieáng vaûi cuõ ñeå may, nhöng khoâng ñöôïc duøng vaät cöùng, cuõng khoâng ñöôïc duøng vaät caï saâu vaøo aâm hoä ñeå kích thích
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 932
daâm duïc, maø neân duøng vaät meàm maïi ñeå che ñöôøng tieåu tieän. Neáu ai duøng vaät cöùng ñeå caï saùt trong aâm hoä cho dòu bôùt loøng duïc thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Ñoù goïi laø caùch duøng taám vaûi thaám kinh nguyeät.
CAÙCH GIAËT VAÛI THAÁM KINH NGUYEÄT Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni ñeán choã taém röûa cuûa phuï nöõ giaët vaùy thaám kinh nguyeät, bò phuï nöõ cheâ traùch: “Sa- moân ni aáy laøm baån choã nöôùc naøy, khieán cho ñoû thaém nhö vaäy ñoù”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp ñem vaùy thaám kinh nguyeät ñeán choã taém röûa cuûa phuï nöõ ñeå giaët. Neáu ai giaët thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø caùch giaët vaùy thaám kinh nguyeät cuûa phuï nöõ.
KHOÂNG ÑÖÔÏC GIAËT ÑOÀ DÔ CHOÃ ÑAØN OÂNG TAÉM Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, sau khi Theá Toân cheá giôùi khoâng cho ñem ñoà thaám kinh nguyeät ñeán giaët taïi choã taém röûa cuûa phuï nöõ, thì caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem ñeán choã taém röûa cuûa nam töû ñeå giaët. Cuoái cuøng, Phaät daïy: - Neáu Tyø-kheo-ni ñem ñoà thaám kinh nguyeät ñeán giaët taïi choã taém röûa cuûa nam töû thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø giaët ñoà taïi choã taém cuûa nam töû.
KHOÂNG ÑÖÔÏC GIAËT ÑOÀ DÔ CHOÃ DU KHAÙCH GIAËT Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, sau khi Theá Toân cheá giôùi khoâng cho pheùp ñem ñoà thaám kinh nguyeät ñeán giaët taïi choã taém röûa cuûa nam töû thì caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem ñeán choã giaët ñoà cuûa du khaùch ñeå giaët. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Ta khoâng cho pheùp ñem vaùy thaám kinh nguyeät ñeán choã giaët ñoà cuûa haønh khaùch ñeå giaët, maø neân duøng caùi thau hoaëc caùi chaäu saønh ñem ñeán choã vaéng veû ñeå giaët. Khi giaët xong khoâng ñöôïc ñem ñoå nöôùc baån treân ñaát, maø neân ñem ñoå xuoáng khe, laïch, nôi khoâng coù ngöôøi troâng thaáy, roài ñem chieác vaùy aáy phôi khoâ ñeå sau naøy khi caàn seõ duøng ñeán. Neáu Tyø-kheo-ni ñem vaùy thaám kinh nguyeät ñeán choã giaët ñoà cuûa du khaùch maø giaët thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø choã giaët y phuïc cuûa du khaùch.
KHOÂNG ÑÖÔÏC DUØNG AÂM HOÄ HÖÙNG CHOÃ NÖÔÙC XOÁI Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni bò loøng duïc sinh khôûi beøn ñöa aâm hoä ra höùng ngay choã nhöõng gioït nöôùc xoái, lieàn bò
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 933
xuaát baát tònh (tinh khí), neân taâm sinh nghi ngôø. Caùc Tyø-kheo-ni beøn noùi vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo. Ñaïi-aùi-ñaïo laïi baïch vôùi Theá Toân. Phaät lieàn daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp ñöa aâm hoä ra höùng taïi choã gioït nöôùc xoái. Nöôùc xoái nghóa laø nhöõng gioït nöôùc töø treân cao chaûy xuoáng. Neáu Tyø- kheo-ni muoán taém taïi choã coù nöôùc xoái thì neân duøng taám vaûi che ôû treân. Neáu ai ñöa aâm ñaïo ra höùng ngay choã gioït nöôùc xoái, choã gioït nöôùc maùi nhaø doät ñeå dòu bôùt loøng duïc thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Khi muoán taém taïi choã gioït nöôùc xoái, choã gioït nöôùc maùi nhaø doät thì khoâng ñöôïc ngöûa thaân mình veà phía gioït nöôùc maø phaûi quay löng laïi. Neáu ai ngöûa thaân mình veà phía gioït nöôùc cho vôi bôùt loøng duïc thì phaïm toäi Thaâu- lan-giaù. Ñoù goïi laø choã gioït nöôùc xoái”.
KHOÂNG ÑÖÔÏC LOÄI NGÖÔÏC DOØNG NÖÔÙC CHAÛY Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni xuoáng taém choã doøng nöôùc chaûy xieát, roài loøng duïc sinh khôûi, beøn loäi ngöôïc leân doøng nöôùc, khieán tinh khí bò xuaát ra. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp loäi ngöôïc doøng nöôùc chaûy xieát ñeå cho nöôùc xoaùy vaøo ñöôøng tieåu tieän. Neáu ai ñi ngöôïc leân doøng nöôùc töø treân nuùi ñoå xuoáng, doøng nöôùc ñang chaûy xieát, hoaëc coá yù loäi ngöôïc leân doøng nöôùc ñeå cho vôi bôùt loøng duïc thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Khi taém taïi doøng nöôùc chaûy xieát khoâng ñöôïc höôùng maët veà phía doøng nöôùc maø neân quay löng laïi. Neáu ai höôùng maët veà phía doøng nöôùc chaûy xieát thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø doøng nöôùc chaûy”.
KHOÂNG ÑÖÔÏC DUØNG CUÛ LAØM NAM CAÊN Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy coù Tyø-kheo-ni duøng caùc vaät ñuùt vaøo aâm hoä cho xuaát tinh, nhö duøng caùc thöù cuû caûi, cuû haønh ñöa vaøo aâm hoä cho xuaát tinh. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp laøm nhö theá. Neáu Tyø-kheo-ni naøo duøng cuû caûi, cuû haønh ñuùt vaøo aâm hoä cho xuaát tinh ñeå laøm dòu bôùt loøng duïc thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Ñoù goïi laø cuû”. Keä toùm taét: “Voã aâm hoä, duøng cao, Loùng tay, vaùy kinh nguyeät. Giaët choã phuï nöõ taém, Choã nam töû cuõng vaäy.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 934
Giaët choã khaùch giaët aùo
Choã nöôùc xoái, doøng chaûy.
Duøng cuû laøm xuaát tinh
Keát thuùc phaàn thöù hai”.
KHOÂNG ÑÖÔÏC LAØM YEÁT MA CÖÛ TOÄI TYØ KHEO Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy caùc Tyø-kheo taäp hoïp maø khoâng bieát laøm yeát-ma cöû toäi, lieàn sai Tyø-kheo-ni laøm. Khi laøm xong, Tyø-kheo-ni sinh taâm nghi ngôø, hoái haän beøn noùi vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo. Ñaïi-aùi- ñaïo laïi ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät lieàn khieån traùch: “Ñoù laø chuùng ñaùng toân kính, vì sao ngöôi daùm laøm yeát-ma cöû toäi? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp laøm yeát-ma cöû toäi Tyø-kheo. Neáu trong caùc Tyø-kheo khoâng ai coù theå tuïng ñoïc ñöôïc thì coù theå sai Ni tuïng, vaø khi laøm yeát-ma, neáu khoâng theå laøm ñöôïc thì (Tyø-kheo-ni coù theå) töø xa trao ( phaùp yeát-ma) khoâng coù toäi. Neáu Tyø-kheo-ni laøm yeát-ma cöû toäi Tyø-kheo thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Nhöng Tyø-kheo ñöôïc laøm yeát-ma cho Tyø-kheo-ni maø khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø laøm yeát-ma.
KHOÂNG ÑÖÔÏC MAËC Y KIEÀU XAÙ DA Khi Phaät an truù taïi Tyø-xaù-ly, luùc aáy Tyø-kheo-ni Baït-ñaø-la maëc y Kieàu-xaù-da ñeán nhaø baø con. Treân ñöôøng ñi, gaëp traän möa to khieán thaân theå coâ öôùt suõng, nhìn vaøo thaáy suoát thaân coâ nhö töôïng thuûy tinh. Daân chuùng hieáu kyø vaây quanh ñeán xem, neân ngöôøi ñeä töû y chæ phaûi ñöùng che moät beân cho coâ. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc pheùp maëc y Kieàu-xaù-da. Y Kieàu-xaù-da goàm coù hai loaïi: Moät laø loaïi tô soáng, hai laø loaïi tô deät. Loaïi soáng sôïi moûng manh, loaïi deät thì sôïi ñöôïc saên laïi. Neáu ai maëc y Kieàu- xaù-da baèng tô moûng thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Neáu maëc loaïi tô ñöôïc deät daøy thì phaïm toäi Vieät tyø-ni taâm hoái. Nhöng Tyø-kheo maëc thì khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø y Kieàu-xaù-da.
KHOÂNG ÑÖÔÏC MAËC YEÁM MOÛNG Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni Thaâu-lan-nan- ñaø coù ñoâi nhuõ hoa lôùn maø maëc moät lôùp Taêng-kyø-chi (yeám) ñi kinh haønh treân gaùc. Nhöõng ngöôøi theá tuïc töø xa troâng thaáy theá baûo nhau: “Haõy xem kìa, gioáng nhö quaû baàu noåi treân maët nöôùc”.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 935
Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, neân may Phuù kieân y (taám vaûi che vai). Taám vaûi che vai naøy ñöôïc gaáp nhieàu lôùp roài buoäc vaøo treân vai. Neáu ai khoâng may, khoâng maëc loaïi naøy thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ta khoâng cho pheùp Tyø-kheo-ni maëc moät lôùp Taêng- kyø-chi ñi kinh haønh treân choã cao. Nhöng ôû choã vaéng veû thì maëc moät lôùp Taêng-kyø-chi khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø Taêng-kyø-chi”.
KHOÂNG ÑÖÔÏC TRANG ÑIEÅM CHO PHUÏ NÖÕ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy coù nhöõng coâ gaùi cuûa doøng hoï Thích, hoï Ma-la, hoï Ly-xa, con gaùi nhaø quyù toäc xuaát gia, raát thieän ngheä trang ñieåm. Roài caùc coâ gaùi laáy choàng, chaøng trai cöôùi vôï ñeàu thueâ hoï trang ñieåm, nhôø ñoù maø ñöôïc aên ngon, neân bò ngöôøi ñôøi nhaïo baùng: “Ñaáy khoâng phaûi laø ngöôøi xuaát gia maø laø nhöõng chuyeân vieân trang ñieåm”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau khoâng ñöôïc trang ñieåm cho phuï nöõ. Trang ñieåm nghóa laø: chaûi ñaàu, boâi maét, thoa phaán leân maët, sôn moâi v.v… Neáu ai duøng ngheà trang ñieåm ñeå töï nuoâi soáng thì phaïm toäi Vieät tyø- ni. Nhöng neáu bò ñau ñaàu, ñau maét thì ñöôïc boâi thuoác, nhoû thuoác khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø trang ñieåm.
KHOÂNG ÑÖÔÏC TROÀNG HOA ROÀI ÑEM BAÙN Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy caùc coâ gaùi thuoäc doøng hoï Thích, hoï Ma-la, gia ñình voïng toäc xuaát gia; hoï troàng hoa Öu-baùt-la, roài haùi ñem ñi baùn. Vì theá bò ngöôøi ñôøi cheâ bai: “Ñaáy khoâng phaûi laø ngöôøi xuaát gia maø laø nhöõng phuï nöõ baùn hoa”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì hoï ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp troàng hoa ñem baùn ñeå töï nuoâi soáng. Neáu Tyø-kheo-ni troàng hoa Öu-baùt-la ñem baùn ñeå töï nuoâi soáng thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Nhöng neáu vì thaùp, vì cuùng döôøng Phaät maø troàng thì khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø hoa Öu-baùt-la. Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni troàng hoa Tu- maïn-na, cho ñeán Phaät daïy: “Neáu vì thaùp, vì cuùng döôøng Phaät thì khoâng coù toäi”.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 936
KHOÂNG ÑÖÔÏC XAÂU VOØNG HOA ÑEM BAÙN Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, sau khi Theá Toân cheá giôùi khoâng cho troàng hoa, thì nhöõng Ni coâ xuaát thaân töø hoï Thích, hoï Ma-la beøn keát voøng hoa ñem baùn ñeå töï nuoâi soáng. Vì theá bò ngöôøi ñôøi chæ trích: “Ñaáy khoâng phaûi laø ngöôøi xuaát gia maø laø nhöõng coâ gaùi baùn voøng hoa”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp keát voøng hoa. Voøng hoa nhö caùc loaïi: Hoa Öu-baùt-la, hoa Ma-leâ, hoa Tu-maïn-na. Neáu ai keát caùc loaïi voøng hoa naøy ñem baùn ñeå nuoâi soáng thì phaïm toäi Vieät tyø- ni. Nhöng neáu gaëp caùc ngaøy ñaïi hoäi Phaät ñaûn sinh, Phaät thaønh ñaïo, Chuyeån phaùp luaân, kyû nieäm A-nan, La-haàu-la, ngaøy ñaïi hoäi naêm naêm moät laàn, roài ñaøn-vieät noùi: “Thaùnh giaû giuùp con keát voøng hoa naøy”, thì khi aáy, ñöôïc keát caùc voøng hoa maø khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø keát voøng hoa.
KHOÂNG ÑÖÔÏC XE SÔÏI ÑEM ÑI BAÙN Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy caùc coâ gaùi doøng hoï Thích, hoï Ma-la, hoï Ly-xa xuaát gia roài xe sôïi ñem baùn, bò ngöôøi ñôøi mæa mai: “Ñaáy khoâng phaûi laø ngöôøi xuaát gia maø laø nhöõng keû baùn chæ sôïi”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp xe sôïi. Xe sôïi goàm coù caùc loaïi nhö: sôïi kieáp-boái, sôïi soâ-ma, sôïi kieàu-xaù-da, sôïi xaù-na-ma. Neáu ai xe sôïi ñem baùn ñeå nuoâi soáng thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Nhöng neáu muoán laøm tuùi loïc nöôùc, daây buoäc löng maø xe thì khoâng coù toäi. Ñoù goïi laø xe sôïi.
KHOÂNG ÑÖÔÏC HUÛY HOAÏI OAI NGHI Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tu-ñeà-na qua ñôøi, baø vôï beøn xuaát gia laøm Tyø-kheo-ni, ngöôøi chuù thöôøng thöôøng mong coâ thoâi tu. Moät hoâm, coâ vaøo thoân khaát thöïc, oâng chuù troâng thaáy ñònh baét veà, coâ lieàn chaïy vaøo moät gia ñình haøo phuù noùi vôùi ngöôøi ñaøn baø: - Coù chuyeän ñoät ngoät, vì coù keû muoán huûy hoaïi phaïm haïnh cuûa toâi. - Taïi sao vaäy? - OÂng chuù muoán toâi boû ñaïo. - Coâ ñöøng sôï, toâi seõ baûo veä coâ. - Toâi muoán trôû veà choã cuûa Hoøa thöôïng. - Coâ muoán ñi thì phaûi caûi trang maëc ñoà theá tuïc môùi coù theå thoaùt
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 937
ñöôïc. Theá laø coâ mang xuyeán vaøo coå tay, ñeo voøng vaøng vaøo tai, maëc ñoà theá tuïc, daãn theo boán, naêm ngöôøi tuøy tuøng maø ra ñi. Khi aáy, oâng chuù ñöùng ôû ngoaøi thaáy theá suy nghó: “Ñaây khoâng phaûi laø Tyø-kheo-ni maø laø ngöôøi theá tuïc”. Khi coâ veà ñeán truù xöù, caùc Tyø-kheo-ni thaáy theá, lieàn khieån traùch: - Vì sao ngöôi aên maëc nhö theá? - Ngöôøi chuù ñònh baét toâi, vì ñeå töï baûo veä, neân phaûi phöông tieän caûi trang nhö theá naøy. Caùc Tyø-kheo-ni beøn noùi vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo. Ñaïi-aùi-ñaïo laïi ñem vieäc aáy ñeán baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Phaät lieàn baûo goïi Tyø-kheo-ni aáy ñeán. Khi coâ tôùi roài, Phaät lieàn hoûi: - Ngöôi coù vieäc ñoù thaät khoâng? - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Vì sao ngöôi huûy hoaïi oai nghi? Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp huûy hoaïi oai nghi. Neáu ai quyeát ñònh huûy hoaïi oai nghi thì chaúng phaûi laø Tyø-kheo-ni. Neáu ai vì phöông tieän töï veä maø huûy hoaïi oai nghi thì phaïm toäi Vieät tyø-ni, nhöng vaãn coøn laø Tyø-kheo-ni. Neáu Tyø-kheo-ni naøo quyeát ñònh huûy hoaïi oai nghi thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù. Nhöng neáu vì phöông tieän ñeå töï veä thì khoâng coù toäi. Keä toùm taét: “Yeát-ma, Kieàu-xaù-da, Taêng-kyø-chi, trang ñieåm, Troàng hoa Tu-maïn-na, Keát voøng hoa, xe sôïi. Hoaïi oai nghi sau cuøng, Keát thuùc phaàn thöù ba”.
CAÙCH ÑAÄY VAØ MÔÛ NAÉP BAÙT Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni Thaâu-lan-nan- ñaø ñi khaát thöïc ñeán moät nhaø haøo phuù thì coù moät ngöôøi ñaøn baø bò saåy thai noùi vôùi coâ: - Nhôø coâ ñem vöùt giuøm toâi caùi naøy. - Toâi khoâng theå laøm ñöôïc. - Toâi seõ taëng cho coâ chöøng aáy thöù. Theá laø coâ laáy baøo thai boû vaøo trong baùt roài ra ñi. Luùc aáy, Ñaïi Ca-dieáp ñi khaát thöïc thöôøng suy nghó nhö sau: “Khi ñöôïc thöùc aên ñaàu tieân ta seõ cuùng döôøng cho Tyø-kheo hoaëc Tyø-kheo-ni”. Do ñoù, luùc thaáy
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 938
Tyø-kheo-ni aáy, Ngaøi lieàn baûo: “Laáy baùt laïi ñaây”. Nhöng coâ ta vaãn ñaäy kín khoâng cho xem. Toân giaû beøn goïi laàn nöõa, nhöng coâ cuõng khoâng cho xem. Ñaïi Ca-dieáp voán coù uy phong, lieàn lôùn tieáng goïi. Coâ hoaûng sôï beøn môû naép baùt cho xem. Khi thaáy theá, Toân giaû quôû traùch: “OÂi chao! Vì sao maø ngöôi laøm vieäc aùc naøy?” Ñoaïn, Toân giaû noùi vôùi caùc Tyø-kheo-ni. Caùc Tyø-kheo-ni lieàn ñem söï vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Ñoù laø vieäc aùc, phi phaùp. Vì sao ngöôi ñaäy baùt laïi (khoâng cho xem?). Töø nay veà sau Ta khoâng cho pheùp ñaäy baùt laïi (khoâng cho xem), cuõng khoâng ñöôïc caàm baùt ñeå troáng. Khi khaát thöïc ñaày roài ñaäy laïi maø thaáy Tyø-kheo thì phaûi dôõ ra ñöa cho xem. Neáu ai caàm baùt ñeå troáng thì phaïm toäi Vieät tyø-ni, ñoàng thôøi khi thaáy Tyø-kheo maø khoâng dôõ cho xem cuõng phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø vaán ñeà lieân quan ñeán baùt.
CAÙCH NHAÄN THÍ VAÄT CUÛA NGÖÔØI PHAÏM TOÄI Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy coù vieân ñaïi thaàn vi phaïm phaùp luaät cuûa vua, gia taøi cuûa oâng ñeàu bò sung coâng. Vua beøn sai quaân lính ñeán gìn giöõ. Khi aáy, Tyø-kheo-ni Thaâu-lan-nan-ñaø ñi khaát thöïc tuaàn töï ñeán nhaø aáy, baø vôï vieân quan noùi vôùi coâ: - Naøy Thaùnh giaû, choàng toâi phaïm vöông phaùp coù theå bò töû hình, taøi saûn ñeàu bò sung coâng. Toâi coù ít vaät baùu duøng trang ñieåm muoán gôûi cho coâ. Neáu toâi thoaùt cheát thì xin coâ hoaøn laïi, coøn neáu toâi cheát, thì xem nhö toâi ñaõ cuùng döôøng. Theá roài, Tyø-kheo-ni lieàn ñöa baùt, baø kia beøn boû vaät baùu vaøo ñaäy naép laïi, roài coâ böng ñi. Luùc aáy lính giöõ cöûa troâng thaáy beøn hoûi coâ: “Trong baùt coù vaät gì maø khoâng ñöa xem?”. Roài y quaùt naït khieán coâ hoaûng sôï beøn ñöa cho xem. Tyø-kheo-ni nghe ñöôïc chuyeän aáy beøn baïch vôùi Phaät. Cuoái cuøng, khi Phaät hoûi thì coâ ñaùp: - Coù thaät nhö vaäy, baïch Theá Toân! - Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp boû vaät baùu trong baùt roài ñaäy laïi. Neáu coù ngöôøi vi phaïm quoác phaùp maø chöa bò baét, taøi saûn chöa bò tòch thu, hoï muoán gôûi gaám taøi saûn thì ñöôïc nhaän. Nhöng neáu keû aáy ñaõ bò vua baét, taøi saûn ñaõ bò tòch thu (maø hoï muoán gôûi) thì neân noùi: “Ñöùc Theá Toân cheá giôùi khoâng cho pheùp toâi nhaän nhöõng vaät naøy”. Neáu hoï noùi: “Toâi gôûi cho coâ ñeå cuùng cho thaùp, cho Taêng”, thì ñöôïc nhaän. Nhöng khi nhaän roài khoâng ñöôïc ñaäy naép baùt laïi maø phaûi ñeå troáng böng ñi. Neáu
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 939
quaân lính hoûi thì neân ñaùp: “Ñaây laø vaät cuûa thaùp, cuûa Taêng, cuûa toâi”. Neáu hoï cho ñi thì toát. Neáu hoï khoâng cho ñi thì phaûi traû laïi cho hoï. Ñoù goïi laø tröôøng hôïp ñaäy naép baùt.
KHI LAØM CAÀU TIEÂU KHOÂNG ÑÖÔÏC ÑAÄY NAÉP Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Tyø-kheo-ni laøm caàu tieâu maø duøng ñoà vaät ñaäy mieäng caàu laïi. Caùc ngöôøi nöõ beøn ñem thai nhi bò cheát boû vaøo trong ñoù. Sau ñoù, coù keû haï tieän Chieân-ñaø-la, dôõ naép caàu ra, thaáy theá, noùi: “Ñaây laø cuûa Tyø-kheo-ni bò saåy thai roài neùm vaøo trong naøy”. Caùc Tyø-kheo-ni beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp ñaäy naép caàu tieâu, maø phaûi dôõ ra trong khi laøm. Neáu ñaäy naép caàu tieâu trong khi laøm thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø pheùp duøng caàu tieâu”.
KHOÂNG ÑÖÔÏC VAØO NHAØ TAÉM THEÁ TUÏC ÑEÅ TAÉM Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy coù coâ gaùi thuoäc doøng hoï Thích, hoï Ma-la xuaát gia, roài vaøo trong nhaø taém theá tuïc ñeå taém, beøn bò keû thanh nieân coân ñoà vaøo phoøng taém huûy hoaïi phaïm haïnh cuûa coâ. Caùc Tyø-kheo-ni beøn noùi vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo. Cuoái cuøng, Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp vaøo trong nhaø taém theá tuïc. Neáu bò beänh thì ñöôïc ñoát löûa trong phoøng, thoa daàu leân mình roài kyø coï. Neáu Tyø-kheo-ni vaøo nhaø taém theá tuïc ñeå taém thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø pheùp taéc vaøo nhaø taém”.
KHOÂNG ÑÖÔÏC ÔÛ TAÏI A LUYEÄN NHAÕ Khi Phaät an truù taïi thaønh Xaù-veä, luùc aáy Ngaøi chöa cheá giôùi, caùc Tyø-kheo-ni ôû nôi A-luyeän-nhaõ, vì trong thoân xoùm chöa coù choã truù. Do ñoù, naêm traêm Tyø-kheo-ni vôùi Ñaïi-aùi-ñaïo laø Thöôïng thuû phaûi ôû trong vöôøn cuûa nhaø vua. Caùc coâ voán laø con gaùi cuûa doøng hoï Thích, hoï Ma-la coøn son treû, ñoan chaùnh neân caùc thanh nieân trai treû ñaàu ñeâm rình raäp ñeå baét coùc. Tyø-kheo-ni thaáy chuùng lieàn voït leân hö khoâng maø chaïy thoaùt. Ñeán nöûa ñeâm chuùng trôû laïi, hoï cuõng thoaùt ñöôïc. Theá roài, luùc cuoái ñeâm chuùng trôû laïi, trong soá caùc coâ coù ngöôøi chaäm luït, khoâng nhaäp ñònh maø nguû guïc neân khoâng chaïy thoaùt ñöôïc, bò chuùng xaâm phaïm. Ñaïi-aùi-ñaïo beøn ñem vieäc aáy ñeán baïch leân Theá Toân. Phaät daïy: “Töø nay veà sau, Ta khoâng cho pheùp Tyø-kheo-ni soáng taïi A-luyeän-nhaõ. Nhöng neáu taïi ñoù coù boán chuùng taäp hoïp thuyeát phaùp suoát ñeâm thì ñöôïc ôû, nhöng luùc aáy
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 940
khoâng ñöôïc ôû trong boùng toái. Neáu Tyø-kheo-ni soáng nôi A-luyeän- nhaõ thì phaïm toäi Vieät tyø-ni. Ñoù goïi laø soáng taïi A-luyeän-nhaõ”.
VAÁN ÑEÀ Y CA HI NA Tyø-kheo thoï y Ca-hi-na khaùc vôùi Tyø-kheo-ni. Tyø-kheo-ni thoï y Ca-hi-na khaùc vôùi Tyø-kheo. Tyø-kheo xaû y Ca-hi-na khaùc vôùi Tyø-kheo- ni. Tyø-kheo-ni xaû y Ca-hi-na khaùc vôùi Tyø-kheo. Tyø-kheo A-ñeà-ha-loã, A-na-ñeà-ha-loã khaùc vôùi Tyø-kheo-ni. Tyø-kheo-ni A-ñeà-ha-loã, A-na-ñeà- ha-loã khaùc vôùi Tyø-kheo. Keä toùm taét: “Ñaäy baùt, baùt ñöïng cuûa, Môû caàu vaøo nhaø taém. Soáng taïi A-luyeän-nhaõ. Tyø-kheo thoï Ca-hi, Khaùc vôùi Tyø-kheo-ni. Tyø-kheo xaû Ca-hi, Khaùc vôùi Tyø-kheo-ni Keát thuùc phaàn thöù tö”. VAÁN ÑEÀ THÖÏC PHAÅM GIÖÕA TAÊNG VAØ NI. Coù nhöõng thöïc phaåm ñoái vôùi Tyø-kheo khoâng thanh tònh nhöng ñoái vôùi Tyø-kheo-ni thì thanh tònh. Coù nhöõng loaïi thöïc phaåm ñoái vôùi Tyø-kheo-ni khoâng thanh tònh, nhöng ñoái vôùi Tyø-kheo thì thanh tònh. Tyø- kheo ñöôïc pheùp sai Tyø-kheo-ni trao thöùc aên cho mình, ngoaïi tröø vaøng baïc, tieàn maët vaø naêm loaïi taùc tònh. Tyø-kheo-ni ñöôïc pheùp nhaän thöùc aên töø Tyø-kheo, ngoaïi tröø vaøng baïc, tieàn maët vaø naêm loaïi taùc tònh. Coù ba nguyeân nhaân laøm cho maát baûn chaát Tyø-kheo, ñoù laø: Quyeát taâm xaû giôùi; coù toäi thöïc söï bò Taêng truïc xuaát; nam caên chuyeån thaønh nöõ caên. Ñoù goïi laø ba yeáu toá laøm maát baûn chaát Tyø-kheo. Neáu Tyø-kheo bò nam caên bieán thaønh nöõ caên thì neân baûo qua Tinh xaù cuûa Tyø-kheo-ni, nhöng khoâng ñöôïc ôû cuøng phoøng vôùi Tyø-kheo-ni maø phaûi ôû phoøng rieâng. Neáu sau ñoù nöõ caên bieán thaønh nam caên trôû laïi, thì ñöôïc trôû veà vôùi Tyø-kheo Taêng, ñöôïc xem laø moät Tyø-kheo hoaøn toaøn, vaø ñöôïc tính tuoåi ñaïo nhö cuõ. Coù ba nguyeân nhaân laøm cho Tyø-kheo-ni maát baûn chaát Tyø-kheo-ni, ñoù laø: Quyeát taâm huûy hoaïi oai nghi; coù toäi thöïc söï bò Taêng truïc xuaát; nöõ caên bieán thaønh nam caên; nhö trong tröôøng hôïp Tyø-kheo ñaõ noùi ôû treân. Tyø-kheo-ni khoâng ñöôïc laøm pheùp taøn thöïc (laøm pheùp ñeå ñöôïc aên theâm), maø chæ ngoài xuoáng moät laàn aên no roài thoâi.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 941
CAÙCH SAÉP XEÁP THÖÙ TÖÏ Khi Phaät an truù treân bôø soâng A-kyø-la taïi thaønh Xaù-veä coù ñaøn-vieät môøi hai boä Taêng cuùng döôøng trai phaïn. Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni ñeàu muoán qua soâng. Tyø-kheo noùi: “Ñöùc Theá Toân cheá giôùi khoâng cho pheùp hai beân cuøng ñi chung thuyeàn”. Theá laø Tyø-kheo cöù hai ngöôøi, ba ngöôøi ngoài treân thuyeàn nheï nhaøng qua soâng. Hoï qua roài, Tyø-kheo-ni môùi ñöôïc qua. Khi qua tôùi nôi laïi phaûi hoûi tuoåi taùc ñeå saép xeáp choã ngoài, thì maët trôøi ñaõ quaù ngoï. Vì theá Ñaïi-aùi-ñaïo maát böõa aên ñoùi laû, Ni sö ñi ñeán choã Theá Toân cuùi ñaàu ñaûnh leã, ñöùng haàu moät beân. Phaät thaáy theá, bieát nhöng vaãn hoûi: “Vì sao maø saéc dieän baø coù veû ñoùi khaùt nhö theá?”. Ni sö beøn ñem söï vieäc treân baïch ñaày ñuû leân Theá Toân. Phaät lieàn daïy: “Töø nay veà sau, trong taùm vò Thöôïng toïa ñaàu phaûi ngoài theo thöù töï ñuùng phaùp, coøn nhöõng ngöôøi khaùc thì tuøy nghi, ai ñeán tröôùc thì ngoài tröôùc. Neáu vaøo dòp naêm naêm ñaïi hoäi moät laàn coù nhieàu ngöôøi tuï hoäi thì taùm vò Thöôïng toïa ñaàu cuûa Tyø-kheo- ni phaûi ngoài theo thöù töï, coøn nhöõng ngöôøi khaùc thì tuøy yù maø ngoài. Neáu trong taùm ngöôøi ñaàu khoâng ngoài theo thöù töï thì phaïm toäi Vieät tyø-ni”. Cuoái cuøng Theá Toân daïy (toùm taét baèng baøi keä): “Hai chuùng tònh khoâng ñoàng, Hôn nöõa coù ba vieäc, Laøm cho maát baûn chaát, Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni. Khoâng taøn, taùm Thöôïng toïa, Keát thuùc phaàn thöù naêm”. Trong phaàn linh tinh cuûa Tyø-kheo thì chín vieäc: “Bieät truï, toûi, oâ duø, xe coä, duøng dao chöõa beänh, giaøy deùp, ngoài chung moät giöôøng, naèm chung moät giöôøng, ca nhaïc” khaùc vôùi Tyø-kheo-ni. Ngoaøi ra möôøi ba vieäc coøn laïi gioáng vôùi Tyø-kheo-ni. Trong phaàn linh tinh thuoäc veà oai nghi thì naêm vieäc: “ÔÛ A-luyeän-nhaõ, vaøo nhaø taém, laøm caàu tieâu, vaù y, chieáu ñan” khaùc vôùi Tyø-kheo-ni. Ngoaøi ra, caùc vieäc khaùc gioáng vôùi Tyø- kheo-ni. Giôùi kinh cuûa Ni boä goàm naêm traêm hoïc giôùi ñöôïc Ñöùc Theá Toân chia ra thuyeát minh tuaàn töï: Baøi töïa cuûa giôùi kinh; taùm Ba-la-di, möôøi chín Taêng-giaø-baø-thi-sa; ba möôi Ni-taùt-kyø-ba-daï-ñeà; moät traêm boán möôi moát Ba-daï-ñeà; taùm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; saùu möôi boán phaùp Chuùng hoïc, baûy phaùp Dieät traùnh; sau cuøng laø baøi keä noùi veà Phaùp vaø tuøy thuaän phaùp. Giôùi boån cuûa Tyø-kheo-ni ñeán ñaây laø heát. ------------------------------
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 942
GHI CHUÙ RIEÂNG VEÀ LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ Ngaøy xöa khi vò aùc vöông taïm thôøi cai trò Trung Thieân Truùc, caùc Sa-moân phaûi laùnh ñi khaép nôi; nhöõng Tyø-kheo tinh thoâng Tam Taïng coøn raát thöa thôùt. Ñeán khi aùc vöông baêng haø, Thieän vöông leân ngoâi, beøn môøi caùc Sa-moân veà nöôùc cuùng döôøng. Luùc aáy, taïi aáp Ba-lieân-phaát coù naêm traêm vò Taêng muoán giaûi quyeát coâng vieäc nhöng khoâng coù Luaät sö, laïi khoâng coù Luaät vaên, khoâng laáy gì ñeå laøm cô sôû, lieàn sai ngöôøi ñeán Tinh xaù Kyø-hoaøn cheùp ñöôïc baûn luaät coøn truyeàn ñeán ngaøy nay (töùc boä Luaät naøy ñaây). Phaùp Hieån toâi cheùp ñöôïc baûn luaät naøy baèng chöõ Phaïn taïi Tinh xaù Thieân Vöông, phía Nam thaùp A-duïc vöông, aáp Ba-lieân-phaát, nöôùc Ma- kieät-ñeà, roài ñem veà Döông Chaâu. Theá roài, toâi cuøng Thieàn sö (Phaät-baø- baït-ñaø-la) dòch töø chöõ Phaïn sang chöõ Taàn (Haùn), taïi chuøa Ñaáu Tröôøng, töø thaùng möôøi moät naêm Bính Thìn, nieân hieäu Nghóa Hi thöù möôøi hai (416) ñôøi Taán ñeán cuoái thaùng hai naêm Nghóa Hi thöù möôøi boán (418) thì hoaøn thaønh; do ñoù ghi laïi ñoâi doøng ñeå bieát. Sau khi Phaät Neâ-hoaøn, Toân giaû Ñaïi Ca-dieáp taäp hoïp caùc vò Ñaïi sö tinh thoâng taùm vaïn Phaùp taïng ñeå keát taäp Luaät Taïng. Theá roài, sau khi Ñaïi Ca-dieáp nhaäp dieät, Toân giaû A-nan laïi keá theá giöõ gìn ñaày ñuû taùm vaïn Phaùp taïng. Keá ñeán Toân giaû Maït-ñieàn-ñòa cuõng giöõ gìn ñaày ñuû taùm vaïn Phaùp taïng. Keá ñeán Toân giaû Xaù-na-baø-tö cuõng giöõ gìn ñaày ñuû taùm vaïn Phaùp ta- ïng. Keá ñeán, Toân giaû Öu-ba-quaät-ña (ngöôøi ñöôïc Theá Toân thoï kyù laø Phaät Voâ Töôùng, nhö trong nhaân duyeân haøng ma ñaõ noùi roõ) khoâng theå giöõ gìn ñaày ñuû taùm vaïn Phaùp taïng, do ñoù maø phaùt sinh ra teân cuûa naêm boä phaùi. Ñaàu tieân, Ñaøm-ma-quaät-ña laäp rieâng ra moät boä. Tieáp theo, Di-sa-taéc laäp rieâng ra moät boä. Tieáp theo, Ca-dieáp-duy laïi laäp ra moät boä. Tieáp theo laø Taùt-baø-ña maø Taùt-baø-ña nöôùc Taán (Haùn) dòch laø Thuyeát Nhaát Thieát Höõu, nghóa laø yù nghóa vaø toâng chæ cuûa caùc boä treân ñeàu chuû tröông khaùc nhau. Boä Taùt-baø-ña cho thaân trung aám trong ba giai ñoaïn quaù khöù, hieän taïi vaø vò lai ñeàu coù tính caùch khaùc nhau, do ñoù maø goïi Nhaát thieát höõu. Theá roài, naêm boä naøy laäp ra thuyeát rieâng, ai naáy ñeàu töï cho chuû tröông cuûa mình laø ñuùng. Khi aáy, vua A-duïc suy nghó: “Nay ta phaûi laøm sao ñeå bieát ai laø ñuùng, ai laø sai?”. Theá roài vua hoûi chö Taêng laøm caùch naøo ñeå phaùn ñoaùn phaùp Phaät, thì hoï cho bieát laø phaûi theo nguyeân taéc ña soá. Vua noùi: “Neáu vaäy thì phaûi ruùt thaêm ñeå bieát beân naøo nhieàu ngöôøi”. Ñoaïn, vua cho tieán haønh vieäc ruùt thaêm vaø keát quaû nhöõng ngöôøi theo quan ñieåm cuõ nhieàu nhaát. Vì hoï thuoäc soá ñoâng neân goïi laø Ma Ha Taêng Kyø, nghóa laø ñaïi chuùng hay chuùng lôùn.
SOÁ 1425 - LUAÄT MA HA TAÊNG KYØ, Quyeån 40 943
PHAÄT NOÙI KINH TOÄI BAÙO NAËNG NHEÏ VEÀ VIEÄC PHAÏM GIÔÙI Toâi nghe nhö vaày: Moät thuôû noï, Phaät truù taïi thaønh Vöông xaù, luùc aáy vaøo buoåi xeá, Toân giaû Muïc-lieân xaû thieàn ñònh, ñi ñeán choã Theá Toân, cuùi ñaàu ñaûnh leã döôùi chaân, ñöùng haàu moät beân, baïch vôùi Phaät: - Baïch Theá Toân! Taâm con coù ñieàu nghi ngôø, nay xin hoûi Theá Toân, mong Theá Toân chuaån thuaän. - Ta cho pheùp oâng hoûi, roài ta seõ traû lôøi cho oâng. - Baïch Theá Toân! Neáu Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni khoâng coù taâm hoå theïn, coi thöôøng lôøi Phaät daïy, phaïm giôùi chuùng hoïc, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ba- daï-ñeà, Thaâu-lan-giaù, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-la-di thì maéc bao nhieâu toäi loãi baát lôïi? Kính mong Theá Toân haõy chæ roõ. - Naøy Muïc-lieân haõy laéng nghe, laéng nghe! Ta seõ noùi roõ ñeå oâng bieát. Neáu Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni khoâng bieát hoå theïn, coi thöôøng lôøi Phaät daïy, phaïm giôùi chuùng hoïc, thì nhö Töù Thieân Vöông thoï naêm traêm tuoåi, bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, maø theo caùch tính cuûa nhaân gian laø chín traêm ngaøn naêm. Naøy Muïc-lieân, neáu Tyø-kheo... khoâng bieát hoå theïn, coi thöôøng lôøi Phaät daïy, phaïm giôùi Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, thì gioáng nhö chö Thieân ôû coõi trôøi Ba Möôi Ba thoï moät ngaøn tuoåi, bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, maø theo caùch tính cuûa nhaân gian laø ba öùc saùu möôi ngaøn naêm. Naøy Muïc-lieân, neáu Tyø-kheo... khoâng bieát hoå theïn, coi thöôøng lôøi Phaät daïy, phaïm giôùi Ba-daï-ñeà, thì gioáng nhö chö Thieân ôû coõi trôøi Daï- ma thoï hai ngaøn tuoåi, bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, maø theo caùch tính cuûa nhaân gian laø hai möôi öùc boán möôi ngaøn naêm. Naøy Muïc-lieân, neáu Tyø-kheo... khoâng bieát hoå theïn, coi thöôøng lôøi Phaät daïy, phaïm toäi Thaâu-lan-giaù, thì gioáng nhö chö Thieân ôû coõi trôøi Ñaâu-suaát thoï boán ngaøn tuoåi, bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, maø theo caùch tính cuûa nhaân gian laø naêm möôi öùc saùu möôi ngaøn naêm. Naøy Muïc-lieân, neáu Tyø-kheo... khoâng bieát hoå theïn coi thöôøng lôøi Phaät daïy, phaïm giôùi Taêng-giaø-baø-thi-sa thì gioáng nhö chö Thieân ôû coõi trôøi Baát Kieâu Laïc (Hoùa Laïc Thieân) thoï taùm ngaøn tuoåi, bò ñoïa vaøo ñòa nguïc, maø theo caùch tính cuûa nhaân gian laø hai traêm ba möôi öùc boán möôi ngaøn naêm. Naøy Muïc-lieân, neáu Tyø-kheo... khoâng bieát hoå theïn, coi thöôøng lôøi Phaät daïy, phaïm giôùi Ba-la-di, thì gioáng nhö chö Thieân ôû coõi trôøi Tha Hoùa Töï Taïi thoï möôøi saùu ngaøn tuoåi, bò ñoïa vaøo ñòa nguïc maø theo caùch tính cuûa nhaân gian laø chín traêm hai möôi moát öùc saùu möôi ngaøn naêm.
Khi aáy, Toân giaû Muïc-lieân nghe Phaät tuyeân thuyeát nhö vaäy, lieàn hoan hyû phuïng haønh; roài Toân giaû ñoïc keä:
“Vì nguyeân nhaân khi aùc.
Do nguyeân nhaân tu thieän,
Nhôø theá sinh leân trôøi.
Nöông vaøo ñaây tu phöôùc,
Lìa aùc ñöôïc giaûi thoaùt.
Khoâng kheùo quaùn nhaân duyeân,
Thaân hoaïi vaøo ñòa nguïc”.