47-THUOÁC BOÁN THAÙNG284 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Ni-caâu-luaät, Ca-duy-la-veä, taïi Thích-suyù-saáu285. Baáy giôø, Ma-ha-nam gioøng hoï Thích phaùt nguyeän cung caáp thuoác cho chuùng Taêng. Thí chuû cung kính caùc Thöôïng toïa, neân cuùng döôøng thöù toát, duø hoï caàn hay khoâng caàn cuõng cuùng. Baáy giôø, nhoùm saùu Tyø-kheo cuøng baûo nhau raèng,- Ma-ha-nam Thích töû naøy, nguyeän cung caáp thuoác cho chuùng Taêng, cung kính baäc Thöôïng toïa, cuùng döôøng thöù toát. Ñoái vôùi chuùng ta, khoâng coù loøng cung kính, neân duøng thöù xaáu ñeå cho chuùng ta. Khi yeâu caàu coøn khoâng cho; huoáng chi luùc khoâng yeâu caàu. Roài baûo nhau: Chuùng ta haõy ñeán nhaø ñoù yeâu caàu thöù khoù kieám, vaø loaïi thuoác khoâng theå coù286. Baøn xong hoï lieàn ñeán nhaø cuûa Ma-ha-nam noùi: - Chuùng toâi caàn thöù thuoác nhö vaäy, nhö vaäy. Ma-ha-nam noùi: - Neáu trong nhaø toâi coù thì seõ cuùng döôøng. Neáu khoâng, toâi seõ ra chôï mua ñeå cung caáp. Nhoùm saùu Tyø-kheo noùi: - Trong nhaø oâng, khoâng theå coù thöù thuoác nhö vaäy, nhö vaäy hay s ao? Ma-ha-nam noùi: - Trong nhaø coù thì cuùng lieàn. Neáu khoâng, seõ ra chôï mua ñeå cuùng. Khi aáy, nhoùm saùu Tyø-kheo laïi noùi: - OÂng nguyeän cuùng döôøng thuoác cho chuùng Taêng. Maø oâng cung kính baäc Thöôïng toïa, neân oâng cuùng thöù toát. Duø hoï caàn hay khoâng caàn oâng cuõng cuùng. Coøn ñoái vôùi Haï toïa, oâng khoâng aân caàn cung kính, neân cho thöù xaáu. Coù yeâu caàu coøn khoâng ñöôïc; huoáng chi khoâng yeâu caàu?
284. Nguõ phaàn: Ba-daät-ñeà 62; Taêng kyø, Thaäp tuïng, Caên baûn: 74. Pali, Paâc. 47. 285. Thích-suyù-saáu 釋翅搜. Pali: Sakkesu, giöõa nhöõng ngöôøi hoï Thích. 286. Pali: Hoï tìm caùch laøm maát tieáng Mahānāma.
Trong nhaø oâng khoâng coù thuoác, taïi sao oâng laïi nguyeän cuùng thuoác cho chuùng Taêng? OÂng laø ngöôøi coù thieân vò, laïi voïng ngöõ nöõa. Ma-ha-nam noùi: - Tröôùc ñaây, toâi coù nguyeän cung caáp cho chuùng Taêng thuoác maø trong nhaø coù. Neáu trong nhaø khoâng coù, seõ ra chôï mua cho. Taïi caùc thaày laïi noùi toâi laø ngöôøi thieân vò vaø laïi voïng ngöõ, khoâng coù loøng chí thaønh? Tröôûng laõo haõy ñi ñi! Töø nay trôû ñi toâi khoâng cung caáp thuoác cho chuùng Taêng nöõa. Luùc aáy, caùc Tyø-kheo nghe vieäc naøy, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu ñaø, öa hoïc giôùi, bieát taøm quyù, hieàm traùch nhoùm saùu Tyø-kheo: Ma-ha-nam Thích töû öa cung kính, thích boá thí, thöôøng cung caáp thuoác cho chuùng Taêng, taïi sao caùc thaày laïi maï nhuïc, noùi oâng aáy coù thieân vò vaø voïng ngöõ, khieán cho oâng khoâng cung caáp thuoác cho chuùng Taêng nöõa? Caùc Tyø-kheo ñeán choã Ñöùc Theá Toân, ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, roài ngoài qua moät beân, ñem nhaân duyeân naøy baïch ñaày ñuû leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân lieàn vì nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, quôû traùch nhoùm saùu Tyø-kheo: - Vieäc caùc oâng laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Taïi sao Ma-ha-nam Thích töû coù tín taâm, öa boá thí, thöôøng cung caáp thuoác cho chuùng Taêng, maø caùc oâng maï nhuïc, noùi oâng aáy coù thieân vò vaø voïng ngöõ, khieán cho oâng ta khoâng cung caáp thuoác cho chuùng Taêng nöõa? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch nhoùm saùu Tyø- kheo roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Nhöõng keû ngu si naøy, laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø keû phaïm giôùi naøy ban ñaàu. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp toàn taïi laâu daøi. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, coù nhaân duyeân ñöôïc thænh caàu cuùng döôøng thuoác boán thaùng287 thì coù theå nhaän, neáu nhaän quaù, Ba-daät-ñeà. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø, coù caùc Tyø- kheo bò beänh coù taâm e sôï khoâng daùm nhaän thuoác quaù, neân baïch Phaät. 287. Töù nguyeät (thænh) nhaân duyeân thænh döõ döôïc 四月(請)因緣請與藥. trong naøy dö chöõ thænh ñaàu.Töø nhaân duyeân 因緣 töùc Pali paccaya, duyeân; ñaây chæ moät trong boán duyeân hay boán nhu yeáu cuûa Tyø-kheo laø thuoác. Nguõ phaàn: Töù nguyeät töï töù thænh 四月自恣請 . Taêng kyø: Töù nguyeät bieät töï töù thænh 四月別自恣請 . Thaäp tuïng: Töù nguyeät töï töù thænh 四月自恣請 . Pali: Cātumāsapaccaya- pavāraā, ñöôïc yeâu caàu tuyø yù ñoái vôùi caùc nhu yeáu trong boán thaùng.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn l (Tieáp Theo) l4l
Ñöùc Phaät daïy: - Töø nay trôû ñi cho pheùp caùc Tyø-kheo beänh ñöôïc nhaän thuoác quaù boán thaùng. Töø nay veà sau neân noùi giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, khoâng beänh, ñöôïc nhaän thuoác thænh caàu cuùng döôøng boán thaùng, neáu nhaän quaù, Ba-daät-ñeà. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø, coù caùc cö só thöôøng thænh cung caáp thuoác cho caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo coù taâm e sôï khoâng daùm nhaän söï thöôøng thænh cung caáp thuoác aáy, baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Töø nay trôû ñi cho pheùp caùc Tyø-kheo nhaän söï thöôøng thænh cung caáp thuoác. Töø nay veà sau neân noùi giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, khoâng beänh, ñöôïc nhaän thuoác thænh caàu cuùng döôøng boán thaùng, neáu nhaän quaù, Ba-daät-ñeà. Tröø thöôøng thænh. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø, Ma-ha-nam Thích töû laïi nghó, - Nay, ta khoâng theå vì moät hay hai ngöôøi maø chaám döùt söï cung caáp thuoác cho chuùng Taêng. Nay, ta neân thænh chuùng Taêng cung caáp thuoác trôû laïi. Nghó nhö vaäy roài, Ma-ha-nam lieàn trong Taêng-giaø-lam thöa vôùi caùc Tyø-kheo: - Nguyeän xin chö Ñaïi ñöùc Taêng nhaän laïi söï cung caáp thuoác cuûa toâi. Caùc Tyø-kheo vì caån thaän neân sôï, khoâng daùm nhaän söï cung caáp thuoác trôû laïi. Baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Töø nay trôû ñi cho pheùp caùc Tyø-kheo nhaän thuoác ñöôïc thænh caàu cung caáp trôû laïi. Caùc Tyø-kheo tính coïng laïi nhöõng ngaøy tröôùc. Baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Khoâng neân tính laïi nhöõng ngaøy tröôùc. Neân tính keå töø ngaøy cung caáp trôû laïi. Töø nay veà sau neân noùi giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, khoâng beänh, ñöôïc nhaän thuoác thænh caàu cuùng döôøng boán thaùng, neáu nhaän quaù, Ba-daät-ñeà. Tröø thöôøng thænh, thænh trôû laïi. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø, coù caùc cö só thænh Tyø-kheo nhaän thuoác chia phaàn. Caùc Tyø-kheo vì sôï neân caån thaän khoâng daùm nhaän, baïch Phaät, Ñöùc Phaät daïy: - Töø nay veà sau cho pheùp caùc Tyø-kheo ñöôïc nhaän thuoác chia p haàn. Töø nay trôû ñi neân noùi giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, khoâng beänh, ñöôïc nhaän thuoác thænh caàu cuùng döôøng
boán thaùng, neáu nhaän quaù, Ba-daät-ñeà. Tröø thöôøng thænh, thænh trôû laïi, thænh chia phaàn. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø, coù caùc cö só thænh Tyø-kheo cung caáp thuoác troïn ñôøi. Caùc Tyø-kheo vì sôï neân caån thaän khoâng daùm nhaän thuoác troïn ñôøi, baïch Phaät, Ñöùc Phaät daïy: - Töø nay trôû ñi cho pheùp caùc Tyø-kheo ñöôïc nhaän thuoác troïn ñôøi. Töø nay veà sau vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, khoâng beänh, ñöôïc nhaän thuoác thænh caàu cuùng döôøng boán thaùng, neáu nhaän quaù, Ba-daät-ñeà. Tröø thöôøng thænh, thænh trôû laïi, thænh chia phaàn, thænh troïn ñôøi288. B. GIÔÙI TÖÔNG Tyø-kheo: Nghóa nhö treân. Boán thaùng: Laø boán thaùng muøa haï. Nhaân duyeân:289 nguyeän cung caáp thuoác. Beänh: Thaày thuoác baûo uoáng thöù thuoác ñoù. Thöôøng thænh: Thí chuû thöa, Toâi nguyeän thöôøng xuyeân cuùng thuoác. Thænh trôû laïi: Chaám döùt roài, thænh trôû laïi. Thænh chia phaàn: Thí chuû ñem thuoác ñeán Taêng-giaø-lam cuùng roài phaân chia. Thænh troïn ñôøi: Thí chuû thöa, Toâi seõ cuùng thuoác troïn ñôøi. Thænh: Coù boán caùch. Coù giôùi haïn ngaøy maø khoâng giôùi haïn thuoác; coù giôùi haïn thuoác, ngaøy cuõng coù giôùi haïn; coù giôùi haïn thuoác, khoâng coù giôùi haïn ngaøy; ngaøy khoâng giôùi haïn thuoác cuõng khoâng giôùi haïn. Theá naøo goïi laø coù giôùi haïn ngaøy maø khoâng giôùi haïn thuoác? Thí chuû coù quy ñònh thôøi gian maø khoâng aán ñònh soá thuoác. Nhö noùi, Toâi nguyeän cuùng thuoác vôùi chöøng ñoù ngaøy. Ñoù goïi laø thænh coù giôùi haïn ngaøy maø khoâng giôùi haïn thuoác. Theá naøo goïi laø coù giôùi haïn thuoác, khoâng giôùi haïn ngaøy? Thí chuû xin cuùng moät soá thuoác, nhöng khoâng giôùi haïn thôøi gian. Noùi nhö vaày, - Toâi cuùng loaïi thuoác nhö vaäy. Ñoù goïi laø thænh thuoác coù giôùi haïn maø thôøi gian khoâng giôùi haïn. Theá naøo goïi laø coù giôùi haïn thuoác, ngaøy cuõng coù giôùi haïn? Thí chuû
288. Caên baûn, boán ngoaïi tröø: Bieät thænh, caùnh thænh, aân caàn thænh, thöôøng thænh. Thaäp tuïng, tröø ba: Thöôøng thænh, saùc saùc thænh, bieät thænh. Nguõ phaàn, tröø ba: Caùnh thænh, töï toáng thænh, tröôøng thænh. Taêng kyø, tröø hai: Caùnh thænh vaø tröôøng thænh. Pali, tröø hai: yeâu caàu theâm nöõa (punapavārana) vaø yeâu caàu thöôøng xuyeân (niccapavārana). 289. Töø ñöôïc duøng trong vaên keát giôùi laàn ñaàu. Caùc laàn sau, baûn Haùn löôïc boû. Pali: Paccaya, duyeân; ñaây chæ thuoác laø moät trong boán duyeân cuûa Tyø-kheo.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn l (Tieáp Theo) l4>
nguyeän cuùng moät soá thuoác trong thôøi gian ñaõ ñöôïc aán ñònh. Noùi nhö vaày, Toâi höùa cuùng thuoác nhö vaäy trong khoaûng thôøi gian nhö vaäy. Ñoù laø thuoác vaø thôøi gian ñöôïc aán ñònh. Theá naøo goïi laø khoâng giôùi haïn thuoác, khoâng giôùi haïn ngaøy. Thí chuû xin cuùng thuoác, chöù khoâng noùi soá thuoác bao nhieâu vaø thôøi gian bao laâu. Noùi nhö vaày, Toâi xin cuùng thuoác cho thaày. Ñoù goïi laø thænh thuoác vaø thôøi gian khoâng haïn ñònh. Trong boán caùch thænh treân, thôøi gian coù haïn ñònh, thuoác khoâng haïn ñònh, vaø thôøi gian coù haïn ñònh, thuoác coù haïn ñònh, töùc laø thoï thænh boán thaùng muøa haï. Trong boán caùch thænh treân, thuoác coù haïn ñònh, thôøi gian khoâng haïn ñònh. Thôøi gian khoâng haïn ñònh, thuoác cuõng khoâng haïn ñònh, tuøy theo thôøi gian daâng cuùng maø nhaän. Tyø-kheo kia khoâng coù beänh, neân nhaän söï cung caáp thuoác trong boán thaùng muøa haï. Neáu nhaän quaù, tröø thöôøng thænh, thænh laïi, thænh phaân chia, thænh troïn ñôøi, moãi laàn nuoát laø phaïm moät Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo-ni, Ba-daät-ñeà. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät- kieát-la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Nhaän söï cung caáp thuoác trong boán thaùng; coù beänh neân nhaän quaù; thöôøng thænh, thænh laïi, thænh phaân chia, thænh troïn ñôøi; thaûy ñeàu khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: Phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi, si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch.