63-COÁ GIEO NGHI HOÁI>49 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø nöôùc Xaù- veä. Baáy giôø, nhoùm möôøi baûy Tyø-kheo ñeán hoûi nhoùm saùu Tyø-kheo: - Kính thöa tröôûng laõo! Theá naøo laø vaøo sô thieàn? Ñeä nhò, ñeä tam, ñeä töù thieàn? Theá naøo laø vaøo khoâng, voâ töôùng, voâ nguyeän? Theá naøo laø ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn? Quaû Tö-ñaø-haøm, quaû A-na-haøm, quaû A-la-haùn? Baáy giôø, nhoùm saùu Tyø-kheo baûo: - Nhö nhöõng ñieàu caùc oâng ñaõ hoûi, thôøi caùc oâng ñaõ phaïm phaùp Ba- la-di, chaúng phaûi laø Tyø-kheo>50. Baáy giôø, nhoùm möôøi baûy Tyø-kheo lieàn ñeán choã vò Tyø-kheo Thöôïng toïa, hoûi: - Neáu coù caùc Tyø-kheo hoûi nhö vaày, “Theá naøo laø vaøo sô thieàn? Ñeä nhò, ñeä tam, ñeä töù thieán? Theá naøo laø vaøo khoâng, voâ töôùng, voâ nguyeän? Theá naøo laø ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn? Quaû Tö-ñaø-haøm, quaû A-na-haøm, quaû A-la-haùn?” Thì bò phaïm toäi gì? Vò Thöôïng toïa baûo: - Hoûi nhö vaäy khoâng phaïm toäi gì caû. Nhoùm möôøi baûy Tyø-kheo noùi: - Chuùng con coù ñeán nhoùm saùu Tyø-kheo hoûi, “Theá naøo laø vaøo sô thieàn? Ñeä nhò, ñeä tam, ñeä töù thieán? Theá naøo laø vaøo khoâng, voâ töôùng, voâ nguyeän? Theá naøo laø ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn? Quaû Tö-ñaø-haøm, quaû A-na- haøm, quaû A-la-haùn?” Caùc thaày nhoùm saùu Tyø-kheo laïi noùi, “Caùc oâng töï xöng ñöôïc phaùp thöôïng nhaân,>5l phaïm Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo!” Vò Thöôïng toïa Tyø-kheo kia quaùn saùt, bieát nhoùm saùu Tyø-kheo muoán gieo nghi ngôø hoang mang cho nhoùm möôøi baûy Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo nghe bieát, trong soá ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu ñaø, öa hoïc giôùi, bieát hoå theïn, hieàm traùch nhoùm saùu Tyø-kheo, - Taïi sao caùc thaày gieo nghi ngôø hoang mang cho nhoùm möôøi baûy Tyø- kheo? Caùc Tyø-kheo ñeán choã Ñöùc Theá Toân, ñaûnh leã döôùi chaân Phaät, roài ngoài qua moät beân, ñem nhaân duyeân naøy baïch ñaày ñuû leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân lieàn vì nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, quôû traùch nhoùm saùu Tyø-kheo:
>48. Baûn Haùn, heát quyeån l6. >49. Nguõ phaàn: Ba-daät-ñeà 52; Taêng kyø: 62; Thaïp tuïng, Caên baûn: 62. Pali, Paâc. 77.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn l (Tieáp Theo) l7> - Vieäc caùc oâng laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Taïi sao caùc oâng laïi gieo nghi ngôø hoang mang cho nhoùm möôøi baûy Tyø-kheo? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän khieån traùch nhoùm saùu Tyø- kheo roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Nhöõng keû ngu si naøy, laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø keû phaïm giôùi naøy ban ñaàu. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp toàn taïi laâu daøi. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, gieo nghi ngôø hoang mang cho ngöôøi khaùc, Ba-daät- ñeà. Theá Toân vì caùc Tyø-kheo kieát giôùi nhö vaäy. Baáy giôø, coù soá ñoâng Tyø-kheo taäp hoïp laïi moät choã, cuøng baøn luaän veà phaùp luaät, nhöng coù moät Tyø-kheo boû ñi. Sau khi ra ñi, vò aáy khôûi taâm nghi noùi raèng, - Caùc Tyø- kheo kia coù cho laø ta ñaõ gieo nghi ngôø cho hoï hay khoâng? Caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Ñöùc Phaät daïy: - Khoâng coá taâm laøm thì khoâng phaïm. Töø nay veà sau neân noùi giôùi nhö vaày: Tyø-kheo naøo, coá yù gieo nghi ngôø hoang mang cho ngöôøi khaùc, khieán cho khoâng an taâm, duø chæ trong choác laùt,352 Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo: Nghóa nhö treân. Nghi ngôø:>5> laøm cho nghi ngôø veà söï sanh, tuoåi taùc, thoï giôùi, yeát- ma, phaïm toäi, caùc phaùp>54. - Laøm cho nghi ngôø veà söï sanh: Nhö hoûi, - Thaày sanh bao laâu roài? Ngöôøi aáy traû lôøi, - Toâi sanh vaøo luùc aáy. Laïi noùi, - Thaày khoâng sanh vaøo luùc ñoù ñaâu. So vôùi thôøi gian sanh cuûa ngöôøi khaùc, thaày chaúng phaûi sanh luùc ñoù. Ñoù goïi laø gieo nghi ngôø veà söï sanh. - Theá naøo goïi laø gieo nghi ngôø khi hoûi ñeán tuoåi taùc? Nhö hoûi, Thaày bao nhieâu tuoåi? Vò aáy traû lôøi: Toâi ñöôïc chöøng aáy tuoåi. Laïi noùi, Thaày chaúng phaûi tuoåi ñoù ñaâu. So vôùi ngöôøi khaùc thoï giôùi, thaày chöa tôùi tuoåi ñoù. Ñoù goïi laø hoûi veà tuoåi taùc ñeå gieo nghi ngôø cho ngöôøi.
>50. Caùc boä ñeàu noùi, gieo nghi ngôø l7 Tyø-kheo naøy khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc vì thoï khoâng nhö phaùp. >5l. Ñoaïn treân, khoâng neâu toäi danh naøy.
- Theá naøo goïi laø hoûi ñeå gieo nghi ngôø veà vieäc thoï giôùi? Nhö hoûi, Khi thaày thoï giôùi, chöa ñuû hai möôi tuoåi. Laïi nöõa, trong cöông giôùi bieät chuùng. Ñoù goïi laø gieo nghi ngôø khi thoï giôùi. - Theá naøo goïi laø gieo nghi ngôø veà yeát-ma? Nhö hoûi, Khi thaày thoï giôùi, taùc baïch baát thaønh, yeát-ma baát thaønh, phi phaùp bieät chuùng? Ñoù goïi laø hoûi ñeå gieo nghi ngôø khi taùc phaùp yeát-ma. - Theá naøo goïi laø gieo nghi ngôø veà toäi phaïm? Nhö noùi, Thaày phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Thaâu-lan- giaù, Ñoät-kieát-la, aùc thuyeát. Ñoù goïi laø gieo nghi ngôø veà toäi phaïm. - Theá naøo goïi laø gieo nghi ngôø veà caùc phaùp? Nhö noùi, Thaày hoûi phaùp nhö vaäy, töùc phaïm Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Ñoù goïi laø gieo nghi ngôø ñoái vôùi phaùp. Neáu Tyø-kheo naøo coá yù laøm cho Tyø-kheo khaùc nghi; hoaëc baèng söï sanh, hoaëc veà tuoåi taùc, cho ñeán gieo nghi ngôø ñoái vôùi phaùp, noùi roõ raøng thì phaïm Ba-daät-ñeà; noùi khoâng roõ raøng phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo-ni, Ba-daät-ñeà. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät- kieát-la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Söï thaät laø nhö vaäy, khoâng coá yù taïo neân. Ngöôøi kia khoâng phaûi sanh luùc ñoù; sôï sau naøy hoï nghi hoái, voâ côù maø ñeå cho hoï thoï söï cuùng döôøng cuûa ngöôøi, nhaän söï kính leã cuûa ñaïi Tyø-kheo, neân noùi - Thaày chaúng phaûi sanh vaøo luùc aáy. So vôùi thôøi gian sanh cuûa nhöõng ngöôøi khaùc, neân bieát thaày chaúng phaûi sanh vaøo thôøi gian ñoù. Söï thaät laø nhö vaäy, ngöôøi kia khoâng phaûi vôùi soá tuoåi ñoù; sôï sau naøy hoï coù söï nghi hoái, voâ côù maø hoï thoï söï lôïi döôõng cuûa ngöôøi, nhaän söï kính leã cuûa ñaïi Tyø-kheo, cho neân noùi: Thaày khoâng phaûi vôùi soá tuoåi taùc ñoù. Nhö tuoåi cuûa caùc Tyø-kheo khaùc, thì thaày chöa phaûi laø soá tuoåi ñoù. Söï thaät laø nhö vaäy, neáu tuoåi khoâng ñuû hai möôi, trong cöông giôùi bieät chuùng; sôï sau hoï coù söï nghi hoái, voâ côù maø hoï nhaän lôïi döôõng cuûa ngöôøi, thoï söï kính leã cuûa ñaïi Tyø-kheo, khieán cho hoï bieát ñeå trôû veà tröôøng hôïp cuõ, seõ thoï giôùi laïi, neân noùi: Thaày chöa ñuû hai möôi tuoåi, trong cöông giôùi bieät chuùng. Söï thaät laø nhö vaäy, baïch khoâng thaønh, yeát-ma khoâng thaønh, phi phaùp bieät chuùng; sôï sau naøy hoï coù söï nghi hoái, voâ côù maø thoï lôïi döôõng cuûa ngöôøi, nhaän kính leã cuûa ñaïi Tyø-kheo, neân noùi ñeå cho hoï bieát, trôû veà laïi vò trí cuõ, roài thoï giôùi laïi, neân noùi: Thaày baïch khoâng thaønh, yeát-ma khoâng thaønh töïu, phi phaùp bieät chuùng. - >52. Thaäp tuïng l6 (T2>nl4>5, tr.lllbl7) - Chæ vôùi muïc ñích aáy chöù khoâng gì khaùc. >5>. Nghi naõo 疑惱. Nguõ phaàn, Taêng kyø, Thaäp tuïng: Nghi hoái 疑悔. Caên baûn: Naõo 惱. Pali: Sañcicca kukkucca upadaheyya, coá yù khôi daäy söï hoang mang (hoái tieác).
Söï thaät laø nhö vaäy, phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Thaâu-lan-giaù, Ñoät-kieát-la, aùc thuyeát; sôï sau hoï coù söï nghi hoái, voâ côù hoï thoï lôïi döôõng cuûa ngöôøi, nhaän söï kính leã cuûa Tyø- kheo trì giôùi, muoán khieán cho hoï bieát ñeå nhö phaùp saùm hoái, neân môùi noùi - Thaày phaïm Ba-la-di cho ñeán aùc thuyeát. Laïi nöõa, neáu ngöôøi kia taùnh caïn côït, khoâng bieát caùch noùi naêng, cho neân môùi noùi - Thaày noùi nhö vaäy töùc laø töï xöng phaùp thöôïng nhaân, phaïm Ba-la-di, chaúng phaûi haïnh cuûa Tyø-kheo. Hoaëc noùi ñuøa giôõn, noùi gaáp gaùp, noùi moät mình, noùi trong moäng, hoaëc muoán noùi vieäc naày nhaèm noùi vieäc khaùc. Taát caû treân, khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: Phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch.
>54. Taêng kyø: Tröng daãn gaây nghi ngôø veà söï ñaéc giôùi: Sanh hay tuoåi taùc; yeát-ma, hình töôùng, beänh, toäi, maï lî, keát söû.