PHAÀN 2: GIÔÙI PHAÙP CUÛA TYØ KHEO NI
Chöông III: NOÙI VEÀ 30 PHAÙP NI-TAÙT-KYØ Ba-daät-ñeà684
A. THOÂNG GIÔÙI685 Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân ñem nhöõng nhaân duyeân naøy686 taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, baûo caùc Tyø-kheo: - Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: ÑIEÀU 1 Tyø-kheo-ni naøo, y ñaõ xong, y ca-thi-na ñaõ xaû, caát chöùa y dö trong möôøi ngaøy khoâng tònh thí ñöôïc pheùp chöùa. Neáu quaù, Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà.* 687 ÑIEÀU 2 Tyø-kheo-ni naøo, y ñaõ xong, y ca-thi-na ñaõ xaû, lìa moät trong naêm y nguû ñeâm choã khaùc, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tröø taêng yeát-ma.*688 ÑIEÀU 3 Tyø-kheo-ni naøo, y ñaõ xong, y ca-thi-na ñaõ xaû, neáu ñöôïc vaûi phi thôøi, caàn thì nhaän. Nhaän xong nhanh choùng may thaønh y. Ñuû thì toát; khoâng ñuû thì ñöôïc pheùp chöùa moät thaùng. Vì chôø cho ñuû vaäy. Neáu chöùa quaù haïn, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 689
684. Baûn Haùn: T22nl428, tr.727b29. Nguõ phaàn l2: T22nl42l, tr.8>al>. Taêng kyø >7: T22nl425, tr.524b04. Thaäp tuïng 4>: T2>nl4>5, tr.>l>b05. Pali, Vin.iv. 24>. 685. Töù phaàn: >0 ñieàu, l8 thoâng giôùi. Duyeân khôûi, giôùi töôùng, vaø caùc giaûi thích, xem caùc ñieàu lieân heä trong Phaàn I, Ch. iv Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.- Nhöõng ñieàu thuoäc thoâng giôùi coù ñaùnh daáu hoa thò (*). - Nguõ phaàn, Taêng kyø, Thaäp tuïng: >0 ñieàu. Caên baûn: >> ñieàu. Pali, >0 ñieàu, l8 thoâng giôùi 686. Duyeân khôûi caùc thoâng giôùi, nhö Tyø-kheo. 687. Phaàn I, Ch. iv Ni-taùt-kyø l 688. nt. Ni-taùt-kyø 2 689. nt. Ni-taùt-kyø >
ÑIEÀU 4 Tyø-kheo-ni naøo, xin y töø cö só hay vôï cö só khoâng phaûi thaân quyeán, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tröø tröôøng hôïp ñaëc bieät laø y bò cöôùp, y bò maát, y bò chaùy, y bò nöôùc cuoán. Ñaây goïi laø tröôøng hôïp ñaëc bieät.* 690 ÑIEÀU 5 Tyø-kheo-ni naøo, y bò cöôùp, y bò maát, bò chaùy, y bò nöôùc cuoán troâi. Neáu cö só hay vôï cö só khoâng phaûi baø con thaân quyeán ñem cho nhieàu y, yeâu caàu tuøy yù nhaän, Tyø-kheo-ni aáy neân bieát ñuû ñeå nhaän y. Neáu nhaän quaù, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.*69l ÑIEÀU 6 Tyø-kheo-ni naøo, coù cö só hay vôï cö só vì Tyø-kheo-ni ñeå daønh tieàn saém y, nghó: “Mua y nhö theá cho Tyø-kheo-ni coù teân nhö theá.” Tyø-kheo- ni aáy tröôùc khoâng ñöôïc yeâu caàu tuøy yù maø ñeán nhaø cö só, noùi nhö vaày: “Laønh thay cö só, neân vì toâi ñeå daønh soá tieàn thì saém y nhö vaäy, nhö vaäy cho toâi.” Vì muoán ñeïp. Neáu nhaän ñöôïc y, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 692 ÑIEÀU 7 Tyø-kheo-ni naøo, neáu coù hai nhaø cö só, hay vôï cö só ñeå daønh tieàn saém y cho Tyø-kheo-ni, noùi raèng, “Chuùng ta ñeå daønh tieàn saém y nhö theá cho Tyø-kheo-ni coù teân nhö theá.” Tyø-kheo-ni aáy, tröôùc chöa nhaän ñöôïc söï yeâu caàu tuøy yù maø ñeán hai nhaø cö só, noùi nhö vaày: “Laønh thay cö só, ñaõ ñeå daønh tieàn saém y nhö theá nhö theá cho toâi, haõy chung laïi laøm thaønh moät y.” Vì muoán ñeïp. Neáu nhaän ñöôïc y, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 69> ÑIEÀU 8 Tyø-kheo-ni naøo, hoaëc vua, hoaëc ñaïi thaàn, hoaëc Baø-la-moân, hoaëc cö só hay vôï cö só, sai söù mang tieàn saém y ñeán Tyø-kheo-ni, baûo: “Haõy mang soá tieàn saém y nhö theá cho Tyø-kheo-ni coù teân nhö theá.” ngöôøi söù aáy ñeán choã Tyø-kheo-ni noùi: “A-di, nay tieàn saém y naøy ñöôïc gôûi ñeán coâ. Coâ haõy nhaän.” Tyø-kheo-ni aáy neân noùi vôùi söù giaû: “Toâi khoâng ñöôïc pheùp nhaän tieàn may y naøy. Khi naøo caàn y hôïp thôøi vaø thanh tònh, toâi seõ nhaän.” Ngöôøi söù naøy coù theå hoûi Tyø-kheo-ni: “A-di coù ngöôøi chaáp söï khoâng?”Tyø-kheo-ni caàn y neân noùi: “Coù”, vaø chæ moät tònh nhaân Taêng- giaø-lam, hay moät öu-baø-di, noùi: “Ñoù laø ngöôøi chaáp söï cuûa Tyø-kheo-ni, thöôøng chaáp söï cho Tyø-kheo-ni.” Baây giôø, söù giaû ñi ñeán choã ngöôøi chaáp
690. nt. Ni-taùt-kyø 6 69l. nt. Ni-taùt-kyø 7 692. nt. Ni-taùt-kyø 8. 693. nt. Ni-taùt-kyø 9.
söï trao soá tieàn saém y, roài trôû laïi choã Tyø-kheo-ni, noùi nhö vaày: “A- di, toâi ñaõ trao tieàn saém y cho ngöôøi chaáp söï maø coâ ñaõ chæ. A-di, khi naøo caàn haõy ñeán ngöôøi aáy, seõ ñöôïc y.” Tyø-kheo-ni khi caàn y, seõ ñeán choã ngöôøi chaáp söï, hoaëc hai laàn, hoaëc ba laàn khieán cho nhôù laïi, baèng caùch noùi: “Toâi caàn y.” Hoaëc hai laàn, hoaëc ba laàn nhö vaäy, khieán cho nhôù laïi. Neáu nhaän ñöôïc y thì toát; baèng khoâng, thì boán laàn, naêm laàn, saùu laàn ñöùng im laëng tröôùc ngöôøi aáy. Neáu boán laàn, naêm laàn, saùu laàn ñöùng im laëng tröôùc ngöôøi aáy maø ñöôïc y thì toát. Baèng khoâng ñöôïc y, maø coá caàu quaù thôøi haïn aáy, neáu ñöôïc y, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng ñöôïc y, töï mình hoaëc sai ngöôøi ñeán choã, ngöôøi xuaát tieàn saém y, noùi: “Ngaøi tröôùc kia ñaõ sai söù mang tieàn saém y cho Tyø- kheo-ni teân nhö vaäy. Nhöng cuoái cuøng Tyø-kheo-ni aáy khoâng nhaän ñöôïc y. Ngaøi neân ñeán laáy laïi tieàn, ñöøng ñeå maát.” Nhö vaäy laø hôïp thöùc.* 694
ÑIEÀU 9 Tyø-kheo-ni naøo, töï mình nhaän laáy vaøng baïc hoaëc tieàn hay daïy ngöôøi laáy, hoaëc duøng mieäng ñeå nhaän, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 695 ÑIEÀU 10 Tyø-kheo-ni naøo, kinh doanh taøi baûo döôùi moïi hình thöùc, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 696 ÑIEÀU 11 Tyø-kheo-ni naøo, kinh doanh maäu dòch döôùi moïi hình thöùc, Ni-taùtkyø Ba-daät-ñeà.* 697 ÑIEÀU 12 Tyø-kheo-ni naøo, Tyø-kheo naøo, chöùa baùt traùm döôùi naêm choã khoâng chaûy ræ, maø tìm xin baùt môùi, vì muoán ñeïp, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo-ni kia neân ñeán trong Taêng ñeå xaû, laàn löôït cho ñeán laáy caùi baùt toái haï trao cho Tyø-kheo-ni naøy, noùi raèng, “Coâ haõy thoï trì baùt naøy cho ñeán khi vôõ.” Ñoù laø ñieàu hôïp thöùc.* 698 ÑIEÀU 13 Tyø-kheo-ni naøo, töï mình xin chæ sôïi, khieán thôï deät khoâng phaûi thaân quyeán deät y, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 699
694. nt. Ni-taùt-kyø l0.
695. nt. Ni-taùt-kyø l8.
696. nt. Ni-taùt-kyø l9
697. nt. Ni-taùt-kyø 20.
698. nt. Ni-taùt-kyø 22
699. nt. Ni-taùt-kyø 2>
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >7l
ÑIEÀU 14 Tyø-kheo-ni naøo, coù cö só hay vôï cö só khieán thôï deät vì Tyø-kheo-ni deät y. Tyø-kheo-ni naøy, tröôùc chöa ñöôïc yeâu caàu tuøy yù lieàn ñeán choã thôï deät noùi: “Y naøy voán laøm cho toâi. Haõy deät cho toâi thaät heát söùc kheùo, khieán cho roäng, daøi, beàn chaéc, teà chænh ñeïp, toâi seõ traû coâng cho ít nhieàu.” Tyø-kheo-ni aáy traû coâng, duø chæ ñaùng giaù moät böõa aên, neáu ñöôïc y, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.*700 ÑIEÀU 15 Tyø-kheo-ni naøo, tröôùc ñaõ cho y cho Tyø-kheo-ni roài, sau vì giaän hôøn, töï mình ñoaït laïi, hoaëc baûo ngöôøi ñoaït laïi, noùi: “Haõy traû y laïi toâi. Toâi khoâng cho coâ.” Neáu Tyø-kheo-ni kia traû y laïi, Tyø-kheo-ni naøy nhaän laáy y, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 70l ÑIEÀU 16 Tyø-kheo-ni naøo, coù beänh, caùc loaïi thuoác dö taøn nhö toâ, du, sanh toâ, maät, thaïch maät. Trong thôøi gian baûy ngaøy ñöôïc pheùp duøng, neáu quaù baûy ngaøy coøn duøng Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. ÑIEÀU 17 Tyø-kheo-ni naøo, coøn möôøi ngaøy nöõa môùi maõn ba thaùng haï, neáu nhaän ñöôïc y caáp thí, Tyø-kheo-ni bieát ñoù laø y caáp thí thì neân thoï. thoï roài, chæ chöùa cho ñeán thôøi cuûa y. Neáu chöùa quaù, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.* 702 ÑIEÀU 18 Tyø-kheo-ni naøo, bieát vaät cuûa Taêng maø xoay veà cho mình, Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà.* 70> ,704 B. BAÁT COÄNG GIÔÙI ÑIEÀU 19 705 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø coù ñaøn-vieät. Saùng sôùm, coâ ñaép y mang baùt ñeán nhaø ngöôøi ñaøn-vieät, noùi: - Toâi caàn vaùng söõa706. Ngöôøi ñaøn- vieät noùi:
700. nt. Ni-taùt-kyø 24.
70l. nt. Ni-taùt-kyø 25.
702. nt. Ni-taùt-kyø 28.
703. nt. Ni-taùt-kyø >0.
704. Baûn Haùn, heát quyeån 2>
705. Pali, Niss. 4, Vin.iv 248; Cf. Niss. 5, Vin.iv 249. Nguõ phaàn: ñieàu l8. Thaäp tuïng: ñieàu 25.
706. Haùn: toâ tô 酥. Pali, Thullanandā bònh, caàn thuïc toâ töùc bô loûng (sappina).
- Ñöôïc! Vaø lieàn mua vaùng söõa veà cho. Luùc mua vaùng söõa ñem veà coâ ni laïi noùi: - Toâi khoâng caàn vaùng söõa maø caàn daàu. Ñaøn-vieät noùi: - Cuõng ñöôïc! Ñaøn-vieät lieàn ñeán nhaø baùn vaùng söõa noùi: - Toâi khoâng caàn vaùng söõa maø caàn daàu. Nhaø buoân noùi: - Toâi phaûi baøy ra pheùp mua vaùng söõa ñeå nhaän vaùng söõa cuûa oâng. Roài baøy ra pheùp mua daàu ñeå laáy daàu cho oâng. Vì vaäy, ngöôøi ñaøn-vieät cô hieàm noùi: - Tyø-kheo-ni khoâng bieát nhaøm chaùn, khoâng bieát ñuû, khoâng bieát hoå theïn. Beân ngoaøi töï xöng laø toâi bieát chaùnh phaùp. Caàn daàu laïi ñoøi söõa, caàn söõa laïi ñoøi daàu. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Neáu caàn söõa cöù noùi caàn söõa, caàn daàu cöù noùi daàu. Neáu caàn caùi gì thì cöù noùi caùi ñoù chöù! Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát hoå theïn, quôû traùch Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan- ñaø: Sao coâ caàn vaùng söõa laïi ñoøi daàu, caàn daàu laïi ñoøi vaùng söõa? Caùc Tyø-kheo-ni baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch Ñöùc Phaät. Ñöùc Phaät vì nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, quôû traùch Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø: - Vieäc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Sao coâ caàn söõa laïi ñoøi daàu, caàn daàu laïi ñoøi söõa? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch Tyø-kheo-ni Thaâu- la-nan-ñaø roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø naøy, laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo- ni kieát giôùi goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, caàn vaät naøy laïi ñoøi vaät kia,707 Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Caàn vaät naøy laïi ñoøi vaät kia: xin vaùng söõa roài laïi xin daàu; ñoøi daàu
707. Nguõ phaàn: … xin ñöôïc vaät naøy roài, khoâng duøng. Laïi xin vaät khaùc. Thaäp tuïng: … ñaõ xin ñöôïc caùi naøy roài, laïi xin theâm caùi khaùc.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >7>
roài laïi ñoøi vaùng söõa. Hoaëc caàu vaät khaùc cuõng nhö vaäy. Tyø-kheo-ni muoán vaät naøy laïi ñoøi vaät kia, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy neân xaû cho ni Taêng, hoaëc nhieàu ngöôøi, hoaëc moät ngöôøi, khoâng ñöôïc xaû bieät chuùng. Xaû khoâng thaønh xaû, phaïm Ñoät-kieát- la. Khi xaû, phaûi ñeán trong Taêng, troáng vai beân höõu, côûi boû giaøy deùp, kính leã döôùi chaân Taêng roài, ñaàu goái beân höõu chaám ñaát, chaép tay baïch: - Ñaïi tyû Taêng, xin nghe cho! Toâi Tyø-kheo-ni teân laø…, caàn vaät naøy laïi xin vaät kia, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho Taêng. Xaû roài neân saùm hoái. Ngöôøi nhaän saùm phaûi taùc baïch tröôùc khi nhaän. Vaên baïch: - Ñaïi tyû Taêng, xin laéng nghe! Tyø-kheo-ni teân laø…, ñoøi vaät naøy roài laïi ñoøi vaät khaùc, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho Taêng. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän toâi nhaän söï saùm hoái cuûa Tyø-kheo-ni naøy. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Taùc baïch roài, khi nhaän söï saùm hoái cuûa ñöôïng söï neân noùi: - Coâ neân töï traùch taâm mình. Ñöông söï traû lôøi: - Xin vaâng. Tyø-kheo-ni Taêng neân hoaøn laïi vaät xaû cuûa Tyø-kheo-ni naøy lieàn, baèng phaùp baïch nhò yeát-ma, theo dieãn tieán nhö vaày: Trong Taêng neân sai moät vò coù khaû naêng yeát-ma, döïa theo söï vieäc treân taùc baïch: - Ñaïi tæ Taêng, xin laéng nghe! Tyø-kheo-ni naøy teân laø…, ñoøi vaät naøy roài laïi ñoøi vaät khaùc, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho Taêng. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän, ñem vaät xaû cuûa Tyø-kheo-ni naøy hoaøn laïi cho Tyø-kheo-ni coù teân… Ñaây laø lôøi taùc baïch. - Ñaïi tæ Taêng, xin laéng nghe! Tyø-kheo-ni naøy coù teân laø…, ñoøi vaät naøy roài laïi ñoøi vaät khaùc, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho Taêng. Taêng ñem vaät xaû naøy traû laïi cho Tyø-kheo-ni coù teân… Caùc ñaïi tæ naøo ñoàng yù Taêng traû laïi vaät xaû cho Tyø-kheo-ni coù teân… thì im laëng. Vò naøo khoâng ñoàng yù xin noùi. - Taêng ñaõ chaáp thuaän traû laïi vaät xaû cho Tyø-kheo-ni teân laø… roài. Taêng ñoàng yù neân im laëng. Vieäc naøy ñöôïc ghi nhaän nhö vaäy. Vaät xaû roài khoâng traû laïi, phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khi traû laïi, coù ngöôøi baûo “Ñöøng traû,” ngöôøi aáy phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khoâng traû laïi maø chuyeån laøm tònh thí, hoaëc sai cho ngöôøi,708 hoaëc coá laøm cho hö hoaïi,
708. Pali (Cf. Vin.iv 24>): vissajjati, ñem gôûi taëng (cho ngöôøi khaùc).
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >74
hoaëc ñem ñoát, hoaëc laøm phi vaät duïng, hoaëc duøng thöôøng xuyeân709, taát caû phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieátla. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: neáu caàn söõa noùi söõa, caàn daàu noùi daàu; caàn vaät gì noùi vaät aáy; hoaëc töø nôi baø con maø yeâu caàu, töø nôi ngöôøi xuaát gia maø yeâu caàu, hoaëc mình vì ngöôøi khaùc, ngöôøi khaùc vì mình maø yeâu caàu, hay khoâng ñoøi maø ñöôïc, thaûy ñeàu khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 20 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, coù soá ñoâng Tyø-kheo-ni thuyeát giôùi giöõa ñaát troáng, coù moät cö só thaáy hoûi: - Thöa A-di, taïi sao thuyeát giôùi nôi ñaát troáng? Khoâng coù nhaø thuyeát giôùi hay sao? Chö ni traû lôøi: - Khoâng. Cö só thöa: - Neáu coù cung caáp phöông tieän, coù theå caát nhaø thuyeát giôùi ñöôïc khoâng? Chö ni noùi: - Ñöôïc. Cö só lieàn cung caáp vaät duïng ñeå xaây nhaø thuyeát giôùi. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo-ni beøn khôûi yù nghó: Chuùng ta gaëp ngaøy thuyeát giôùi coù theå tìm choã ngoài ñeå thuyeát giôùi, chöù y phuïc khoù coù theå coù ñöôïc ñaày ñuû naêm y. Nay ta neân ñem vaät naøy ñoåi laáy y, cuøng chia cho nhau thì hôn. Hoï lieàn ñem ñoåi laáy y chia cho nhau. Sau ñoù, caùc Tyø-kheo-ni vaãn thuyeát giôùi nôi ñaát troáng, cö só thaáy hoûi: - Taïi sao caùc coâ vaãn thuyeát giôùi nôi ñaát troáng? Khoâng coù nhaø thuyeát giôùi sao? Chö ni noùi: - Khoâng coù. Cö só hoûi: - Tröôùc ñaây, toâi ñaõ cuùng vaät lieäu ñeå caát nhaø thuyeát giôùi roài. Caùc
709. Vì muoán cho hö nhanh
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >75
coâ ñem laøm gì? Caùc Tyø-kheo-ni noùi: - Chuùng toâi nghó, ñeán ngaøy thuyeát giôùi chuùng toâi tìm choã ngoài thuyeát cuõng ñöôïc. Coøn y phuïc, khoù coù ñuû naêm y, neân chuùng toâi ñem vaät lieäu ñoåi laáy y. Chuùng toâi ñaõ ñem vaät lieäu ñi ñoåi laáy y, roài chia cho nhau. Cö só cô hieàm noùi: - Tyø-kheo-ni naøy khoâng bieát taøm quyù, thoï nhaän khoâng nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng laø toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Ñem vaät lieäu toâi cuùng ñeå caát nhaø thuyeát giôùi ñoåi laáy y chia cho nhau. Laøm nhö toâi khoâng bieát y phuïc khoù coù ñuû naêm y. Ñöùc Phaät daïy, phöôùc ñieàn thöù nhaát laø xaây caát phoøng xaù cuùng döôøng cho töù phöông Taêng kia maø! Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát taøm quyù, hieàm traùch Tyø-kheo-ni kia: Sao cö só cuùng vaät lieäu ñeå caát nhaø thuyeát giôùi, caùc coâ laïi ñem ñoåi laáy y chia cho nhau? Caùc Tyø-kheo-ni baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø- kheo, quôû traùch Tyø-kheo-ni kia: - Vieäc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Caùc Tyø-kheo-ni, sao cö só cuùng vaät lieäu ñeå xaây caát nhaø thuyeát giôùi, caùc coâ laïi ñem ñoåi laáy y chia cho nhau? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch Tyø-kheo-ni kia roài baûo caùc Tyø-kheo: - Caùc Tyø-kheo-ni naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, bieát vaät ñöôïc ñaøn-vieät cuùng Taêng ñeå laøm vieäc naøy, ñem laøm vieäc kia710, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Duøng vaät thí cho Taêng maø laøm vieäc khaùc: vaät thí ñeå laøm nhaø thuyeát giôùi laïi ñem may y; vaät thí may y laïi ñem laøm nhaø thuyeát giôùi; vaät cuùng
7l0. Cf. Nguõ phaàn, Ni-taùt-kyø 25: …vì Taêng… xin töø moät cö syõ… Thaäp tuïng: …vì Taêng, xin ñeå laøm vieâc naøy, ñem duøng vaøo vieäc khaùc
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >76
choã naøy ñem duøng choã khaùc. Vaät cuûa Taêng, vaät vì Taêng, vaät thuoäc Taêng: - Vaät cuûa taêng: vaät ñaõ höùa cho Taêng. - Vaät vì Taêng: vaät vì Taêng laøm maø chöa höùa cho Taêng. - Vaät thuoäc Taêng: vaät ñaõ höùa cho Taêng, ñaõ xaû cho Taêng. Tyø-kheo-ni bieát ñaøn-vieät cuùng cho Taêng ñeå laøm vieäc naøy, ñem duøng vaøo vieäc khaùc, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy neân xaû cho Taêng, hoaëc nhieàu ngöôøi, hoaëc moät ngöôøi, khoâng ñöôïc xaû bieät chuùng. Neáu xaû khoâng thaønh xaû, phaïm Ñoät-kieát-la. Khi xaû cho Taêng, ñöông söï phaûi ñeán giöõa Taêng, troáng vai beân höõu, côûi boû giaøy deùp, kính leã saùt chaân Thöôïng toïa, ñaàu goái beân höõu chaám ñaát, chaép tay thöa: - Ñaïi tæ Taêng xin laéng nghe! toâi, Tyø-kheo-ni teân laø…, ñem vaät cuùng cho Taêng ñeå laøm vieäc naøy, duøng vaøo vieäc khaùc, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho taêng. Xaû roài phaûi saùm hoái. Ngöôøi thoï saùm phaûi taùc baïch tröôùc, sau ñoù môùi thoï. Vaên baïch nhö sau: - Ñaïi tæ Taêng xin laéng nghe! Tyø-kheo-ni naøy teân laø…, vaät cuùng cho Taêng ñeå laøm vieäc naøy laïi ñem duøng vaøo vieäc khaùc, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho Taêng. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän, nay toâi nhaän söï saùm hoái cuûa Tyø-kheo-ni coù teân… Ñaây laø lôøi taùc baïch. Baïch nhö vaäy roài, sau ñoù môùi nhaän söï saùm hoái. Khi nhaän söï saùm hoái neân noùi vôùi ngöôøi kia: - Coâ haõy töï traùch taâm mình. Ngöôøi kia thöa: - Xin vaâng. Taêng neân traû laïi y cho Tyø-kheo-ni naøy lieàn, baèng phaùp baïch nhò yeát-ma nhö vaày: Trong taêng neân sai moät vò coù theå taùc phaùp yeát-ma, theo söï vieäc treân taùc baïch: - Ñaïi tæ Taêng xin laéng nghe! Tyø-kheo-ni naøy teân laø…, ñem vaät cuùng cho Taêng ñeå laøm vieäc naøy laïi duøng vaøo vieäc khaùc, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho Taêng. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng chaáp thuaän, traû laïi y cho Tyø-kheo-ni coù teân… naøy. Ñaây laø lôøi taùc baïch. - Ñaïi tæ Taêng xin laéng nghe! Tyø-kheo-ni coù teân… naøy ñem vaät cuùng cho Taêng ñeå laøm vieäc naøy laïi duøng vaøo vieäc khaùc, phaïm xaû ñoïa, nay xaû cho Taêng. Caùc ñaïi tæ naøo chaáp thuaän Taêng traû y laïi cho Tyø-kheo-ni coù teân… naøy thì im laëng. Vò naøo khoâng ñoàng yù xin noùi. - Taêng ñaõ chaáp thuaän traû y laïi cho Tyø-kheo-ni coù teân… naøy roài.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >77
Taêng ñoàng yù neân im laëng. Vieäc naøy ñöôïc ghi nhaän nhö vaäy. Y ñaõ ñöôïc xaû giöõa Taêng roài, Taêng khoâng traû y laïi phaïm Ñoät-kieát- la. Khi traû y laïi coù ngöôøi baûo “ñöøng traû!” ngöôøi aáy phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu nhaän ñeå laøm naêm y, hoaëc chuyeån laøm tònh thí, hoaëc duøng vaøo vieäc khaùc, hoaëc sai cho ngöôøi, hoaëc coá yù laøm cho hö hoaïi, hoaëc ñem ñoát, hoaëc laøm phi y, hoaëc maëc thöôøng xuyeân, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát- la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: hoaëc hoûi chuû roài duøng; tuøy theo söï phaân phoái maø duøng; hoaëc khi cuùng, ngöôøi chuû noùi: “Tuøy yù cöù xöû duïng;” thaûy ñeàu khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 217ll A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Tyø-kheo-ni An AÅn7l2 muoán ñeán nöôùc Xaù-veä. Vò Tyø-kheo-ni cöïu truù nghe tin Tyø-kheo-ni An AÅn seõ ñeán, beøn ñi töø nhaø naøy ñeán nhaø khaùc khaát caàu vaø nhaän ñöôïc moät soá taøi vaät aåm thöïc, raát nhieàu. Ñeán kyø haïn, Tyø-kheo-ni An AÅn khoâng ñeán. Caùc cöïu truù Tyø-kheo- ni cuøng nhau baøn tính: Tyø-kheo-ni An AÅn heïn cuøng chuùng ta ñeán nöôùc Xaù-veä. Nhöng coâ aáy laïi khoâng ñeán. Y phuïc cuûa Tyø-kheo-ni raát khoù kieám. Nhöng caàn phaûi ñuû naêm y. Chuùng ta coù theå laáy caùc taøi vaät naøy ñoåi laáy y, cuøng chia cho nhau. Roài hoï ñoåi laáy naêm y vaø chia nhau. Sau ñoù, Tyø-kheo-ni An AÅn ñeán nöôùc Xaù-veä. Saùng ngaøy hoâm sau, ñeán giôø, maëc y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, caùc cö só thaáy, hoûi: - Naøy A-di, coâ caàn gì? Coâ ñaùp: - Toâi khaát thöïc. Laïi hoûi: - Chuùng Taêng khoâng coù thöùc aên sao? An AÅn traû lôøi: - Khoâng coù. Sau ñoù maáy ngaøy, cö só ñeán choã caùc cöïu truù Tyø-kheo-ni hoûi: - Tröôùc ñaây chuùng toâi ñeàu coù xuaát taøi vaät cung caáp ñeå laøm thöùc aên
711. Cf. Pali, Niss.7. 7l2. An AÅn 安隱; nôi khaùc, phieân aâm Sai-ma. Xem treân, Taêng-giaø-baø-thi-sa 7.a
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >78
cho Tyø-kheo-ni An AÅn. Caùc coâ coù laøm thöùc aên khoâng? Traû lôøi: - Khoâng. Laïi hoûi: - Vì sao khoâng laøm? Caùc coâ ñaùp: - Tröôùc ñaây Tyø-kheo-ni An AÅn heïn vôùi chuùng toâi seõ ñeán nöôùc Xaù- veä. Nhöng roài coâ An AÅn khoâng ñeán. Do ñoù chuùng toâi nghó: “Tyø-kheo-ni An AÅn heïn cuøng chuùng ta ñeán nöôùc Xaù-veä. Nhöng coâ aáy laïi khoâng ñeán. Y phuïc cuûa Tyø-kheo-ni raát khoù kieám. Nhöng caàn phaûi ñuû naêm y. Chuùng ta coù theå laáy caùc taøi vaät naøy ñoåi laáy y, cuøng chia cho nhau.” Roài chuùng toâi ñoåi y, chia nhau. Caùc cö só ñeàu cô hieàm, noùi: - Caùc Tyø-kheo-ni naøy khoâng bieát hoå theïn, thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng toâi bieát chaùnh phaùp. Nhöng maø tröôùc ñaây chuùng toâi vì Tyø-kheo-ni An AÅn cuùng taøi vaät ñeå laøm thöùc aên, sau ñoù hoï ñem ñoåi laáy y chia cho nhau. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Chuùng toâi ñaâu khoâng bieát raèng y phuïc cuûa Tyø-kheo-ni khoù kieám cho ñuû naêm y. Nhöng chuùng toâi sôû dó cung caáp, chính laø ñeå laøm thöùc aên Tyø-kheo-ni An AÅn töø xa ñeán. Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát hoå theïn, quôû traùch caùc Tyø-kheo-ni kia: - Taïi sao cö só cung caáp taøi vaät ñeå saém thöùc aên cho Tyø-kheo-ni An AÅn maø caùc coâ laïi ñem ñoåi laáy y chia cho nhau? Tyø-kheo-ni ñeán baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø- kheo, quôû traùch caùc Tyø-kheo-ni kia: - Vieäc caùc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Caùc Tyø-kheo-ni, sao cö só cung caáp taøi vaät ñeå laøm thöùc aên cho Tyø- kheo-ni An AÅn maø caùc coâ laïi ñem ñoåi laáy y chia cho nhau? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch Tyø-kheo-ni roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Caùc Tyø-kheo-ni kia laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày:
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >79
Tyø-kheo-ni naøo, vaät ñöôïc boá thí cho vieäc khaùc do töï mình xin, xoay duøng vieäc khaùc cho Taêng,713 Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Vaät ñöôïc boá thí cho vieäc khaùc: vì thöùc aên neân xin maø ñem may y; vì y neân xin maø ñem duøng laøm thöùc aên; hoaëc vì caùc vieäc khaùc neân xin maø ñem laøm caùc vieäc khaùc nöõa. Töï mình xin: chính mình ñi khaát caàu. Taêng vaät:7l4 nhö tröôùc ñaõ giaûi. Tyø-kheo-ni töï mình nhaân danh chuùng Taêng ñi khaát caàu roài ñem duøng vaøo vieäc khaùc, phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy neân xaû cho Taêng, nhö giôùi tröôùc, roài saùm hoái cuõng nhö giôùi tröôùc. Taêng neân traû y xaû naøy laïi cho Tyø-kheo-ni kia baèng phaùp baïch nhò yeát-ma, cuõng nhö giôùi tröôùc. Neáu khoâng traû laïi, ñem laøm naêm y, cho ñeán laøm phi y hay maëc thöôøng xuyeân, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, nhö tröôùc. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni Ñoät-kieátla. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: noùi vôùi cö só roài môùi duøng, hoaëc khi cö só cung caáp vaät coù noùi: Tuøy yù xöû duïng, nhö vaäy khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: ngöôøi phaïm ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; ngöôøi si cuoàng, loïan taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 22 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø7l5 ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Tyø-kheo-ni An AÅn coù moät cö só kia laø ñaøn-vieät. Ñeán giôø, coâ khoaùc y, böng baùt, ñeán nhaø ñaøn-vieät, traûi choã ngoài roài ngoài leân. Baáy giôø, cö só thöa thaêm hoûi: - Coâ coù ñöôïc an laïc khoâng? Tyø-kheo-ni An AÅn noùi: - Khoâng ñöôïc an laïc. Cö só hoûi: - Vì sao khoâng ñöôïc an laïc?
7l>. Nguõ phaàn, Ni-taùt-kyø 28: … töï mình vì Taêng… xin töø nhieàu cö syõ 7l4. Thích töø khoâng coù trong giôùi vaên 7l5. Baø-giaø-baø 婆伽婆, trong baûn Haùn, töùc Theá Toân. Pali: bhagavā.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >80
An AÅn noùi:
- Choã oàn aøo neân khoâng ñöôïc an laïc.
Cö só hoûi:
- Coâ khoâng coù phoøng rieâng hay sao?
An aån noùi:
- Khoâng coù.
Cö só noùi:
- Toâi cuùng phöông tieän, coâ coù theå caát ñöôïc khoâng?
An AÅn noùi:
- Ñöôïc.
Cö só lieàn cung caáp phöông tieän cho. Tyø-kheo-ni kia lieàn nghó:
Ta maø xaây caát phoøng xaù laïi theâm laém chuyeän. Trong khi y phuïc cuûa
Tyø-kheo-ni, khoù kieám ñuû naêm y. Nay ta neân ñem phöông tieän xaây caát phoøng xaù naøy ñoåi laáy y. Roài coâ ñi ñoåi laáy y.
Sau ñoù moät thôøi gian, Tyø-kheo-ni An AÅn khoaùc y, böng baùt, ñeán nhaø cö só, ngoài nôi choã ngoài.
Cö só chaøo hoûi:
- Thöa A-di, neáp soáng ñöôïc an laïc chaêng?
Ñaùp:
- Neáp soáng khoâng ñöôïc an laïc.
Cö só hoûi:
- Taïi sao khoâng an laïc?
Coâ ni noùi:
- Vì choã ôû oàn aøo neân khoâng ñöôïc an laïc.
Cö só laïi hoûi:
- Sö coâ khoâng coù phoøng rieâng hay sao?
Coâ ni noùi:
- Khoâng coù.
Cö só vaën hoûi:
- Tröôùc kia toâi ñaõ ñöa coâ tieàn ñeå coâ laøm nhaø, maø coâ khoâng laøm h aû? Coâ ni noùi:
- Toâi khoâng laøm.
Laïi hoûi:
- Vì sao khoâng laøm?
Traû lôøi:
- Toâi töï nghó, ta maø ñem ñoà naøy ñi xaây caát phoøng xaù laïi theâm laém chuyeän. Trong khi y phuïc cuûa Tyø-kheo-ni khoù kieám ñuû naêm y.
Nay ta
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >8l
neân ñem phöông tieän xaây caát phoøng xaù naøy ñoåi laáy y. Cö só cô hieàm noùi: - Tyø-kheo-ni naøy thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn, khoâng bieát ñuû. Beân ngoaøi töï xöng toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Toâi cho tieàn laøm nhaø, laïi ñem ñi ñoåi laáy y. Toâi haù khoâng bieát y phuïc Tyø-kheo-ni khoù khaên laém môùi coù ñuû naêm y. Nhöng chuùng toâi nghe Ñöùc Theá Toân daïy, phöôùc ñieàn ñöùng vaøo haøng thöù nhaát laø xaây caát phoøng xaù cuùng döôøng cho töù phöông Taêng. Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát hoå theïn, quôû traùch An AÅn: Ñaøn-vieät cho vaät duïng ñeå xaây caát phoøng xaù, sao coâ laïi ñem ñoåi laáy y? Caùc Tyø-kheo-ni baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø- kheo, quôû traùch Tyø-kheo-ni An AÅn: - Vieäc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Ñaøn-vieät cho vaät duïng ñeå xaây caát phoøng xaù, sao coâ laïi ñem ñoåi laáy y? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch roài, baûo caùc Tyø- kheo: - Tyø-kheo-ni An AÅn laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, vaät duïng ñaøn-vieät cuùng cho ñeå laøm vieäc naøy, xoay laøm vieäc khaùc,716 ni taùt kyø ba daät ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Vaät thí cho vieäc khaùc: cuùng ñeå xaây phoøng xaù laïi ñem may y; cuùng ñeå may y laïi ñem xaây phoøng xaù; cuùng laøm caùc vieäc naøy laïi ñem laøm caùc vieäc kia; phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy phaûi xaû cho Taêng nhö tröôùc. Caùch xaû, saùm hoái cuõng nhö tröôùc. Taêng phaûi traû laïi y xaû naøy baèng phaùp baïch nhò yeát-ma, cuõng nhö tröôùc. Neáu khoâng traû laïi thoï laøm naêm y, cho ñeán laøm phi y, hoaëc maëc thöôøng xuyeân, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát-
7l6. Nguõ phaàn, Ni-taùt-kyø 27: … töï mình (vì caù nhaân)… xin töø moät cö só
la, Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: hoûi ñaøn-vieät, tuøy theo yù cuûa ñaøn-vieät xöû duïng, hoaëc khi cuùng ñaøn-vieät noùi: Cöù xöû duïng theo yù muoán; hoaëc ngöôøi baø con noùi: Cöù duøng nhö yù muoán, toâi seõ noùi vôùi thí chuû cho, thì khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 23 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø7l7 ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø-ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, coù soá ñoâng Tyø-kheo-ni caàn laøm phoøng xaù neân ñi khaép trong nhaân gian caàu xin thöù naøy vaät kia. Keát quaû thu ñöôïc soá taøi vaät raát nhieàu. Sau ñoù caùc Tyø-kheo-ni laïi töï nghó: Neáu ta duøng vaät lieäu naøy xaây caát phoøng xaù thì theâm nhieàu chuyeän. Trong khi ñoù y phuïc cuûa Tyø-kheo- ni raát khoù coù ñuû naêm y. Nay ta coù theå duøng taøi vaät naøy ñeå ñoåi laáy y chia cho nhau. Nghó nhö vaäy xong, hoï lieàn ñoåi laáy y cuøng chia. Sau ñoù moät thôøi gian caùc cö só hoûi: - Tröôùc ñaây chuùng toâi cuùng taøi vaät ñeå xaây phoøng xaù. Cuoái cuøng coù xaây caát hay khoâng? Caùc coâ ni noùi: - Khoâng xaây caát. Caùc cö só hoûi: - Taïi sao khoâng xaây caát? Caùc coâ traû lôøi: - Chuùng toâi töï nghó, caát phoøng xaù thì theâm chuyeän. Trong khi ñoù y phuïc cuûa Tyø-kheo-ni khoù ñuû ñöôïc naêm y. Neân chuùng toâi ñem taøi vaät ñoù ñoåi laáy y vaø chia cho nhau. Nghó xong, chuùng toâi lieàn ñoåi laáy y chia cho nhau. Khi aáy caùc cö só nghe, ñeàu cô hieàm noùi: - Caùc Tyø-kheo-ni naøy thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy thì coù gì laø chaùnh phaùp? Ñem tieàn chuùng toâi cuùng ñeå caát phoøng xaù, ñoåi laáy y chia cho nhau. Ñaâu phaûi chuùng toâi khoâng bieát y phuïc cuûa Tyø-kheo-ni khoù ñuû naêm y! Nhöng chuùng toâi nghe Ñöùc Theá Toân daïy, phöôùc ñieàn ñeä nhaát hôn heát laø xaây caát phoøng xaù cuùng döôøng cho töù phöông Taêng. Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát taøm quyù, quôû traùch Tyø-kheo-ni kia: Sao caùc coâ
7l7. Xem cht. l0 ñieàu 22
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >8>
ñem tieàn cho ñeå laøm nhaø ñi doåi laáy y chia nhau? Caùc Tyø-kheo-ni ñeán baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân vì nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø- kheo, quôû traùch caùc Tyø-kheo-ni: - Vieäc caùc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Sao caùc coâ ñem tieàn cho ñeå laøm nhaø ñi ñoåi laáy y chia nhau? Duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch caùc Tyø-kheo-ni roài, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: - Caùc Tyø-kheo-ni kia laø nhöõng ngöôøi ngu si, laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, vaät ñaøn vieät cuùng ñeå laøm vieäc naøy do töï mình ñaõ tìm caàu cho Taêng, xoay duøng qua vieäc khaùc,718 Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Vaät cuùng ñeå laøm vieäc naøy: cuùng laøm phoøng Taêng ñem may y, cuùng may y ñem laøm phoøng Taêng, cuùng laøm caùc vieäc naøy ñem laøm caùc vieäc kia. Töï mình tìm caàu: töï mình ñích thaân ñeán caùc nôi xin. Vaät vì Taêng: töùc laø vaät cuûa Taêng, nhö treân ñaõ noùi. Tyø-kheo-ni ñem vaät cuûa thí chuû cuùng cho Taêng, laøm vieäc khaùc, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy neân xaû cho Taêng. Phöông thöùc xaû, xaû roài phaûi saùm hoái, nhö treân ñaõ noùi. Taêng neân traû y xaû kia laïi baèng baïch nhò yeát-ma cuõng nhö tröôùc ñaõ noùi. Neáu khoâng traû laïi, thoï laøm naêm y, cho ñeán laøm phi y, hay maëc thöôøng xuyeân, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, nhö treân. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát- la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: neáu hoûi ngöôøi chuû, xöû duïng theo yù nguyeän cuûa hoï, hoaëc khi cuùng hoï noùi: Cöù xöû duïng theo yù muoán, hoaëc ngöôøi baø con noùi: Cöù xöû duïng theo yù chö Taêng, toâi seõ noùi laïi vôùi chuû cho, nhö vaäy thì khoâng phaïm.
7l8. Nguõ phaân, Ni-taùt-kyø 26: … töï mình vì Taêng… xin töø nhieàu cö só
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >84
Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 247l9 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø- ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, nhoùm saùu Tyø-kheo-ni thoï trì baùt coù maøu saéc toát; coøn caùi cuõ thì caát ñi. Hoï chöùa nhieàu baùt maø khoâng röûa, khoâng vaù. Soá baùt chöùa ñeå nhö vaäy raát nhieàu. Caùc cö só ñeán thaêm chuøa, thaáy vaäy, cô hieàm noùi: Tyø-kheo-ni naøy thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy laøm gì coù chaùnh phaùp? Chöùa nhieàu baùt, caùi naøo maøu saéc toát thì duøng, caùi naøo cuõ thì boû böøa baõi nôi ñaát; gioáng nhö cöûa haøng baùn ñoà goám. Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát hoå theïn, quôû traùch nhoùm saùu Tyø-kheo-ni: Sao caùc coâ caát chöùa nhieàu baùt, caùi toát duøng, caùi cuõ khoâng röûa, khoâng tu boå, boû böøa baõi döôùi ñaát? Caùc Tyø-kheo-ni ñeán baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø- kheo, quôû traùch nhoùm saùu Tyø-kheo-ni: - Vieäc caùc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni, sao caùc coâ thoï trì baùt coù maøu môùi toát, coøn nhöõng caùi cuõ khoâng röûa, khoâng vaù, boû böøa baõi döôùi ñaát? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch nhoùm saùu Tyø- kheo-ni roài baûo caùc Tyø-kheo: - Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, chöùa baùt dö,720 Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG
7l9. Cf. Pali, Niss. l, Vin. iv 24>. Nguõ phaàn: ñieàu >0; Taêng kyø: ñieàu l4, cf. ñieàu 2l; Thaäp tuïng: ñieàu l9; Caên baûn: ñieàu 20. 720. Suùc tröôûng baùt 畜⾧. Nguõ phaàn: ña tích tuï baùt, chaát chöùa nhieàu baùt. Taêng kyø: ñieàu l4: chöùa baùt dö…; ñieàu 2l: …baùt dö ñöôïc pheùp chöùa l0 ngaøy… Thaäp tuïng: chöùa baùt dö cho ñeán moät ñeâm. Caên baûn: ñöôïc chöùa baùt dö qua moät ñeâm. Pali: pattasannicayam, tích chöùa baùt. Giaûi thích, Vin. iv. 24>: nissaggiyo hotīti saha arunuggamana nissaggiyo hoti, (caát chöùa qua moät ñeâm), khi maët trôøi moïc, phaïm Ni-taùt-kyø.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >85
Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Tyø-kheo-ni kia ngaøy naøo nhaän ñöôïc baùt, ngay trong ngaøy hoâm aáy neân thoï trì moät baùt, coøn bao nhieâu caùi khaùc neân tònh thí, hoaëc sai cho ngöôøi khaùc. Neáu Tyø-kheo-ni chöùa baùt dö, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy neân xaû cho Taêng. Phaùp xaû, phaùp saùm hoái, sau khi xaû nhö treân. Taêng neân traû laïi chieác baùt xaû naøy baèng baïch nhò yeát-ma, nhö treân. Neáu khoâng traû laïi (…) cho ñeán caâu: duøng nhö phi baùt, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, nhö treân. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát- la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: trong ngaøy nhaän ñöôïc baùt lieàn thoï trì moät baùt, coøn nhöõng caùi kia tònh thí; hoaëc sai cho ngöôøi;72l hoaëc töôûng bò cöôùp, töôûng bò maát, töôûng bò vôõ, töôûng bò nöôùc cuoán maø khoâng tònh thí, khoâng sai cho ngöôøi thì khoâng phaïm. Neáu baùt bò cöôùp, baùt bò maát, baùt bò vôõ, baùt bò cuoán troâi, hoaëc töï laáy duøng, hoaëc ngöôøi khaùc cho duøng thì khoâng phaïm. Hoaëc ngöôøi gôûi baùt qua ñôøi, hoaëc ñi xa, hoaëc thoâi tu, hoaëc bò cöôùp baét daãn ñi, hoaëc gaëp aùc thuù, hoaëc bò nöôùc cuoán troâi khoâng taùc tònh thí, khoâng sai cho ngöôøi thì khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 25722 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø- ñaø taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, nhoùm saùu Tyø-kheo-ni caát chöùa nhieàu ñoà duøng vôùi maøu saéc toát ñeïp; nhöõng caùi xaáu vaát boû böøa baõi döôùi ñaát khoâng söûa chöõa, khoâng röûa, khoâng saép xeáp. Luùc aáy coù soá ñoâng cö só ñeán chuøa thaêm, nhìn thaáy, cô hieàm noùi: Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni naøy, thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn, khoâng bieát hoå theïn. Beân ngoaøi töï xöng toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Chöùa nhieàu ñoà duøng, boû böøa baõi döôùi ñaát nhö cöûa haøng baùn ñoà goám. Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, coù taøm quyù, quôû traùch nhoùm saùu Tyø-kheo-ni: Sao caùc coâ chöùa nhieàu ñoà duøng, boû böøa baõi döôùi ñaát?
72l. Pali, vissajjati, xem cht. 4, Ni-taùt-kyø l9 treân. 722. Nguõ phaàn, ñieàu 29.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >86
Caùc Tyø-kheo-ni ñeán baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân vì nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø- kheo, quôû traùch nhoùm saùu Tyø-kheo-ni: - Vieäc caùc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni, sao caùc coâ chöùa nhieàu ñoà duøng, boû böøa baûi döôùi ñaát? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch nhoùm saùu Tyø- kheo-ni roài, baûo caùc Tyø-kheo: - Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo- ni kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, chöùa nhieàu ñoà duøng723 coù maøu saéc ñeïp, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Tyø-kheo-ni ngaøy naøo nhaän ñöôïc ñoà duøng, trong ngaøy nhaän ñöôïc neân thoï trì ngay, ñöôïc tính vaøo möôøi saùu thöù caàn duøng. Ngoaøi ra neân tònh thí hoaëc sai cho ngöôøi. Möôøi saùu thöù laø: choõ lôùn, naép choõ, baùt lôùn, thìa lôùn, huû nhoû, naép huû, baùt nhoû, thìa, bình nöôùc uoáng, naép bình, baùt lôùn chöùa nöôùc uoáng, thìa nhoû, bình ñöïng nöôùc röûa, naép bình, baùt uoáng nöôùc, ly uoáng nöôùc. Tyø-kheo-ni naøo, chöùa nhieàu ñoà duøng, Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy phaûi xaû giöõa Taêng, nhö tröôùc. Xaû roài phaûi saùm hoái. Phaùp saùm hoái cuõng nhö tröôùc. Taêng phaûi traû laïi vaät xaû naøy baèng phaùp baïch nhò yeát-ma, nhö treân. Neáu Taêng khoâng traû laïi, cho ñeán, thöôøng xuyeân duøng, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, nhö treân. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát- la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: ngaøy naøo nhaän ñöôïc ñoà duøng thoï trì ñöôïc tính vaøo möôøi saùu thöù caàn duøng nhö treân, ngoaøi ra tònh thí hay sai cho ngöôøi; hoaëc töôûng bò cöôùp, töôûng bò maát, töôûng bò phaù vôõ, töôûng bò cuoán troâi maø khoâng taùc tònh, khoâng sai cho ngöôøi; thaûy ñeàu khoâng phaïm. Neáu ñoà bò
72>. Haùn: suùc ña khí 畜多器. Nguõ phaàn: taøng tích khí vaät 藏積器物; giaûi thích (T22nl42l, tr.85a25): Khí vaät, chæ ñoà ñöïng nhu yeáu sinh hoaït (tö sinh khí vaät 資生器物). Chæ cho pheùp chöùa bình ñöïng söõa, daàu, maät, höông döôïc, töông laïc. Moãi thöù moät caùi.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >87
cöôùp, bò maát, bò vôõ, bò nöôùc cuoán troâi, hoaëc caàn laáy ñeå duøng, hoaëc ngöôøì khaùc cho xöû duïng, hoaëc Tyø-kheo-ni gôûi ñoà bò quaù vaõng, hoaëc thoâi tu, hoaëc ñi xa, hoaëc giaëc baét daãn ñi, hoaëc bò naïn aùc thuù, nöôùc troâi neân khoâng taùc tònh, khoâng sai cho ngöôøi; thaûy ñeàu khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 26724 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø- ñaø taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo-ni ñeán ngaøy nguyeät kyø, y vaø ngoïa cuï bò laøm baån725. Caùc Tyø-kheo-ni baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân cho pheùp maëc y ngaên nguyeät kyø726. Neáu bò tuoät, cho pheùp laøm daây ñai. Nguyeät thuûy vaãn töø hai beân tieát ra, laøm baån y, Phaät laïi cho pheùp may beänh y maëc choàng leân, beân ngoaøi maëc nieát-baøn-taêng. Khi ñeán nhaø baïch y, hoï môøi ngoài, neân noùi: Toâi coù beänh. Neáu hoï noùi: “Cöù ngoài, khoâng sao. Tyø-kheo-ni neân veùn nieát-baøn-taêng, roài laáy y beänh che thaân maø ngoài. Baáy giôø, coù Tyø-kheo-ni Chieân-ñaøn-thaâu-na thöôøng töï noùi mình khoâng coù duïc töôûng, vaø baûo taát caû caùc Tyø-kheo-ni khaùc: Khi naøo coù nguyeät kyø thì ñeán toâi laáy y naøy maø duøng. Caùc coâ ñaùp: Ñöôïc. Caùc Tyø- kheo-ni thöôøng troâng vaøo y ñoù neân khoâng may y khaùc. Sau ñoù Tyø-kheo- ni Chieân-ñaøn-thaâu-na laïi coù nguyeät kyø. Ñoàng thôøi Tyø-kheo-ni khaùc cuõng coù nguyeät kyø. Caùc Tyø-kheo-ni khaùc sai ngöôøi ñeán Tyø-kheo-ni Chieân- ñaøn-thaâu-na noùi: - Tröôùc ñaây coâ höùa cho toâi beänh y, nay xin ñöôïc nhaän. Tyø-kheo-ni Chieân-ñaøn-thaâu-na noùi: - Nay toâi cuõng coù nguyeät kyø, khoâng theå cho ñöôïc. Tyø-kheo-ni hieàm traùch: - Tröôùc ñaây coâ baûo toâi, khi coù nguyeät kyø ñeán coâ laáy beänh y. Toâi tin töôûng möôïn ñöôïc neân khoâng saém beänh y. Nay toâi nhôø ngöôøi ñeán hoûi, taïi sao khoâng ñöa? Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh
724. Pali, Paâc. 47. Caên baûn: Ba-daät-ñeà, ñieàu l4> & l44 725. Cf. Nguõ phaàn, Ni-taùt-kyø 22, T22nl42l, tr.84a26. 726. Giaø nguyeät kyø y 遮月期衣. Nguõ phaàn: giaø nguyeät thuûy y 遮月水衣. Pali: āvasathacīvara: y nghæ nhaø, giaûi thích (Vin.iv >0>): ñeå Tyø-kheo-ni duøng khi coù kinh (utuniyo bhikkhuniyo pa- ribhuñjantu).
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >88
ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát taøm quyù, hieàm traùch Tyø-kheo-ni Chieân- ñaøn- thaâu-na: - Coâ ñaõ höùa cho Tyø-kheo-ni kia möôïn beänh y, neân khoâng saém. Nay sai ngöôøi ñeán laáy, sao coâ laïi khoâng ñöa? Caùc Tyø-kheo-ni ñeán baïch chö Taêng Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, quôû traùch Tyø-kheo-ni Chieân-ñaøn-thaâu-na: - Vieäc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Tyø-kheo-ni Chieân-ñaøn-thaâu-na, Coâ ñaõ höùa cho Tyø- kheo-ni kia möôïn beänh y, neân khoâng saém. Nay sai ngöôøi ñeán laáy, sao coâ laïi khoâng ñöa? Duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch Tyø-kheo-ni Chieân-ñaøn-thaâu-na roài, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: - Tyø-kheo-ni Chieân-ñaøn-thaâu-na naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau Ta vì Tyø-kheo-ni kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, höùa cho Tyø-kheo-ni khaùc y beänh,727 sau khoâng cho, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 728
B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: Nghóa nhö treân. Y beänh: khi nguyeät thuûy xuaát, maëc ñeå ngaên thaân trong, beân ngoaøi maëc nieát-baøn-taêng. Y: Coù möôøi loaïi nhö treân ñaõ giaûi. Tyø-kheo-ni höùa cho y beänh maø khoâng trao, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ngoaøi y beänh, höùa cho caùc y khaùc maø khoâng cho, maéc Ñoät-kieát-la. Ngoaøi y, höùa cho caùc vaät duïng khaùc maø khoâng cho ñeàu maéc Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø-kheo-ni höùa cho y beänh cho Tyø-kheo-ni roài sau khoâng cho, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy phaûi xaû cho Taêng, nhö treân. Xaû roài phaûi saùm hoái cuõng nhö treân. Taêng neân traû vaät xaû naøy laïi lieàn cuõng nhö tröôùc. Neáu khoâng traû laïi, thoï laøm naêm y, cho ñeán caâu thöôøng xuyeân duøng, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. 727. Haùn: bònh y 病衣. 728. Nguõ phaàân: … baûo Tyø-kheo-ni khaùc haõy duøng giaø nguyeät thuûy y, mình khoâng duøng; nhöng laâm thôøi laïi duøng tröôùc… Pali, Pāc. 47: anissajjitvā paribhuñjeyya, khoâng xaû maø tieáp tuïc duøng; giaûi thích: Ñaõ söû duïng qua hai hoaëc ba ngaøy; ñeán ngaøy thöù tö, ñem giaët roài duøng maø khoâng xaû cho caùc Tyø-kheo-ni khaùc...
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >89
Tyø-kheo (?)729 Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni Ñoät- kieát-la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Höùa cho y beänh roài cho. Neáu khoâng coù y beänh; hoaëc y beänh ñang ñöôïc may, giaët, nhuoäm, ñaäp, caát nôi baûo ñaûm khoâng tìm ñöôïc; khoâng phaïm. Hoaëc Tyø-kheo-ni kia phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi, hoaëc bò cöû toäi, hoaëc bò dieät taãn, hoaëc ñaùng dieät taãn, hoaëc do nhaân duyeân naøy ñöa ñeán maïng naïn, phaïm haïnh naïn, neân höùa cho y beänh maø khoâng cho thì khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 277>0 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø- ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, nhoùm saùu Tyø-kheo-ni duøng y phi thôøi thoï laøm thôøi y7>l. Caùc Tyø-kheo-ni thaáy, noùi: - Ñöùc Theá Toân cho pheùp Tyø-kheo-ni ñöôïc chöùa naêm y, y naøy laø y cuûa ai? Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni noùi: - Thôøi y cuûa chuùng toâi ñoù. Chö ni hoûi: - Naøy caùc coâ, hieän taïi laø thôøi, hay laø phi thôøi ñoái vôùi y? Caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát taøm quyù, hieàm traùch nhoùm saùu Tyø-kheo-ni: - Sao caùc coâ duøng phi thôøi y thoï laøm thôøi y? Caùc Tyø-kheo-ni baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø- kheo, quôû traùch nhoùm saùu Tyø-kheo-ni: - Caùc coâ laøm ñieàu phi phaùp, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni, sao caùc coâ duøng phi thôøi y thoï laøm thôøi y?
729. Y theo baûn Haùn. 7>0. Pali, Niss. 2, Vin. iv 245. Nguõ phaàn: ñieàu l9. Thaäp tuïng: ñieàu 20, ñieàu 2l. 7>l. Nguõ phaàn, ñieàu l9: Vì vaäy, Tyø-kheo-ni khaùch khoâng theå ñöôïc y. Pali, Niss.2: Sau an cö, cö só cuùng cho caùc Tyø-kheo-ni y phi thôøi (akālacīvarā) cho caùc Tyø-kheo-ni coù y raùch. Tyø-kheo-ni Thullanandaâ noùi ñoù laø thôøi y (kālacīvaran ti), beøn ñem phaân phoái trong Taêng; do ñoù. caùc Tyø- kheo-ni coù y raùch khoâng nhaän ñöôïc y môùi.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >90
Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch nhoùm saùu Tyø- kheo-ni roài baûo caùc Tyø-kheo: - Nhoùm saùu Tyø-kheo-ni naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo- ni kieát giôùi goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, duøng y phi thôøi, söû duïng laøm y ñuùng thôøi732, Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Thôøi y: y ñuùng thôøi, an cö xong khoâng thoï y ca-thi-na, trong voøng moät thaùng, coù thoï y ca-thi-na trong voøng naêm thaùng. Y phi thôøi: ngoaøi thôøi gian noùi treân, ñöôïc y maø caát chöùa. Y: coù möôøi loaïi nhö treân. Neáu Tyø-kheo-ni duøng y phi thôøi naøy söû duïng laøm y ñuùng thôøi, Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy neân xaû cho Taêng, nhö treân. Xaû roài phaûi saùm hoái, nhö treân. Taêng neân traû laïi y vaät ñaõ xaû baèng phaùp baïch nhò yeát-ma, cuõng nhö treân. Neáu khoâng traû laïi, thoï laøm naêm y... cho ñeán caâu: thöôøng xuyeân duøng, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, nhö treân. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát- la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Y phi thôøi söû duïng laøm y phi thôøi; y ñuùng thôøi söû duïng laøm y ñuùng thôøi thì khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 287>> A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, röøng caây Kyø- ñaø, taïi nöôùc Xaù-veä. Baáy giôø, Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø cuøng vôùi Tyø- kheo-ni khaùc ñoåi y. Sau vì giaän hôøn ñoaït laáy laïi, noùi: Traû y laïi cho toâi. Toâi khoâng ñoåi cho coâ. Y cuûa coâ thuoäc veà coâ. Y cuûa toâi thuoäc veà toâi. Coâ
7>2. Thaäp tuïng, ñieàu 20: … laáy thôøi y laøm phi thôøi y roài phaân chia. (thôøi y chæ chia cho cöïu truï Tyø-kheo-ni taïi truù xöù an cö; phi thôøi y, chia caû cöïu vaø khaùch). Ñieàu 2l, ngöôïc laïi: …laáy y phi thôøi y laøm thôøi y roài phaân chia… (ñeå khoûi phaûi chia cho khaùch ni). Pali: akālacīvaram kālacīvaran ti aditthahitvā bhājāpeyya, nhö Thaäp tuïng. 7>>. Pali, Niss.>, Vin. iv. 246. Nguõ phaàn: ñieàu 20. Taêng kyø: ñieàu 24. Thaäp tuïng: ñieàu 22. Caên baûn: ñieàu l7.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >9l
töï laáy y cuûa coâ. Toâi töï laáy y cuûa toâi. Baáy giôø, caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc, soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát taøm quyù, hieàm traùch Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø: Sao coâ cuøng vôùi Tyø-kheo-ni ñoåi y, sau vì giaän hôøn ñoaït laáy laïi vaø noùi, “Traû y laïi cho toâi. Toâi khoâng ñoåi cho coâ. Y cuûa coâ thuoäc veà coâ. Y cuûa toâi thuoäc veà toâi. Coâ töï laáy y cuûa coâ. Toâi töï laáy y cuûa toâi.”? Khi aáy caùc Tyø-kheo-ni ñeán baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, quôû traùch Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø: - Vieäc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø, sao coâ cuøng vôùi Tyø-kheo- ni khaùc ñoåi y, sau vì giaän hôøn ñoaït laáy laïi? Duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø roài, Phaät baûo caùc Tyø-kheo: - Tyø-kheo-ni Thaâu-la-nan-ñaø naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo- ni kieát giôùi goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, cuøng vôùi Tyø-kheo-ni khaùc trao ñoåi y, sau giaän hôøn ñoaït laáy laïi, hoaëc baùo ngöôøi ñoaït laáy, noùi: “Coâ traû y toâi laïi. Toâi khoâng ñoåi cho coâ. Y coâ thuoäc veà coâ. Y toâi traû laïi toâi”; Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: Nghóa nhö treân. Y: coù möôøi loaïi, nhö treân. Trao ñoåi: Duøng y ñoåi y; duøng y ñoåi phi y; duøng phi y ñoåi y; hoaëc duøng phi y ñoåi phi y. Hoaëc duøng kim, dao, chæ, taïp vaät ñoåi laãn nhau; cho ñeán duøng moät vieân thuoác ñeå ñoåi. Tyø-kheo-ni cuøng vôùi Tyø-kheo-ni khaùc trao ñoåi y, sau vì giaän hôøn ñoaït laïi, hoaëc baûo ngöôøi ñoaït, laáy ñem caát, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ñoaït maø khoâng laáy ñem caát, Ñoät-kieát-la. Tyø-kheo-ni kia ñöôïc y ñem treo treân caây, treân töôøng, treân raøo, treân truï coät, treân ngaø voi, treân giaù moùc y, treân giöôøng daây, giöôøng caây, treân neäm lôùn, neäm nhoû, hoaëc traûi treân ñaát, neáu laáy khoûi choã, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Laáy khoâng khoûi choã, Ñoät-kieát-la. Ni-taùt-kyø naøy phaûi xaû cho Taêng, nhö tröôùc. Xaû roài phaûi saùm hoái nhö tröôùc. Taêng phaûi traû laïi y kia baèng baïch nhò yeát-ma cuõng nhö tröôùc. Neáu
khoâng traû laïi, thoï laøm naêm y, cho ñeán duøng maëc maõi, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng nhö treân. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát- la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Duøng lôøi hoøa nhaõ, khuyeán duï noùi: Naøy coâ, toâi hoái haän. Coâ traû laïi y cuûa toâi. Coâ kia bieát coù söï hoái haän, traû laïi y. Hoaëc coù Tyø-kheo-ni khaùc noùi: Tyø-kheo-ni naøy muoán ñoåi laïi. Coâ neân traû y laïi cho coâ aáy. Hoaëc coâ kia möôïn maëc moät caùch khoâng ñaïo lyù, cho neân phaûi ñoøi laïi. Hoaëc döï bieát seõ bò maát, hoaëc sôï hö hoaïi, hoaëc ngöôøi kia phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi, hoaëc bò cöû toäi, hoaëc dieät taãn, hoaëc ñaùng bò dieät taãn, hoaëc söï vieäc naøy seõ ñöa ñeán maïng naïn, phaïm haïnh naïn, ñoaït laïi maø khoâng ñem caát. Thaûy ñeàu khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 297>4 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø ôû treân giaûng ñöôøng Cao caùc7>5, beân soâng Di haàu taïi Tyø-xaù-ly. Baáy giôø, Leâ-xa Tyø-xaù-ly coù nhaân duyeân caàn nhaän taøi vaät töø moät cö só noï. Khi aáy coù Tyø-kheo-ni teân laø Ca-la thöôøng lui tôùi nhaø cö só naøy, xem nhö laø moät ñaøn-vieät. Leâ-xa noùi vôùi Ca-la: - A-di, toâi muoán ñeán sö coâ nhôø chuùt vieäc veà taøi vaät. Ca-la noùi: - Coù theå ñöôïc. Roài coâ giuùp laøm xong vieäc aáy. Leâ-xa ñöôïc taøi vaät vui veû, hoûi: - Sö coâ caàn vaät gì, baûo cho toâi bieát. Ca-la noùi: - Thoâi, nhö theá ñaõ laø cuùng döôøng cho toâi roài. Leâ-xa laïi hoûi: - Sö coâ caàn gì, xin cöù noùi. Ca-la noùi: - Thoâi, noùi laøm gì. Giaû söû toâi coù caàn gì ñi nöõa, thì oâng cuõng khoâng theå cho. Cö só laïi noùi: - Sö coâ cöù noùi caàn caùi gì, toâi seõ cuùng cho.
734. Pali, Nis. 11. 7>5. Cao caùc giaûng ñöôøng 高閣講堂. Nhöõng choã khaùc, hoaëc noùi laø Truøng caùc giaûng ñöôøng; hoaëc noùi laø Laâu caùc giaûng ñöôøng.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >9>
Tyø-kheo-ni Ca-la lieàn chæ moät chieác y trò giaù moät ngaøn tröông ñieäp vaø noùi: - Toâi caàn taám y nhö vaäy. Baáy giôø, caùc cö só cuøng nhau cô hieàm: Tyø-kheo-ni naøy thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Sao laïi yeâu saùch y trò giaù moät ngaøn tröông ñieäp? Giaû söû ñaøn-vieät coù cho, thì mình cuõng phaûi bieát vöøa ñuû. Cö só lieàn ñem y trao cho Ca-la, laïi noùi: - Vöøa roài neáu toâi töï thu xeáp coâng vieäc thì ñaâu coù phaûi maát chieác y naøy! Baáy giôø, laïi coù Tyø-kheo-ni Baït-ñaø Ca-tyø-la cuõng ñeán nhaø baø con, an toïa nôi choã ngoài. Caùc cö só hoûi: - A-di caàn thöù gì? Coâ ni noùi: - Thoâi, nhö theá cuõng laø cuùng döôøng cho toâi roài. Ngöôøi cö só laïi noùi: - Caàn thöù gì xin cöù noùi. Coâ ni noùi: - Thoâi, noùi laøm gì. Giaû söû toâi coù caàn gì ñi nöõa, thì oâng cuõng khoâng theå cho. Cö só noùi: - Toâi seõ cho chöù khoâng phaûi khoâng cho. Nhöng cöù noùi muoán caàn caùi gì. Khi aáy, coâ ni chæ taám y (vaûi) trò giaù moät ngaøn tröông ñieäp vaø noùi: Toâi caàn taám y ñaây. Baáy giôø, caùc cö só cuøng nhau cô hieàm: Tyø-kheo-ni naøy thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Sao laïi yeâu saùch y trò giaù moät ngaøn tröông ñieäp? Giaû söû ñaøn-vieät coù cho, thì mình cuûng phai bieát vöøa ñuû. Cö só ñöa taám y (vaûi) roài, noùi: - Tyø-kheo-ni duøng chieác y quyù giaù naøy ñeå laøm gì? Baáy giôø caùc Tyø-kheo-ni nghe nhöõng vieäc naøy, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi bieát taøm quyù, hieàm traùch Tyø- kheo-ni Baït-ñaø-ca-tyø-la: Sao Tyø-kheo-ni laïi ñeán nôi cö só ñoøi hoûi chieác y trò giaù moät ngaøn tröông ñieäp?” Caùc Tyø-kheo-ni ñeán baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp caùc Taêng Tyø-kheo, quôû traùch Tyø-kheo-ni Ca-la vaø Baït-ñaø Ca-tyø-la:
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >94
- Vieäc caùc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Sao laïi ñeán cö só ñoøi hoûi chieác y trò giaù moät ngaøn tröông ñieäp? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch roài baûo caùc Tyø- kheo: - Hai Tyø-kheo-ni Ca-la vaø Baït-ñaø Ca-tyø-la naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa, cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, xin y naëng736, toái ña baèng giaù boán lôùp tröông ñieäp737; neáu quaù, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Y naëng (y daøy): y choáng laïnh. Y: coù möôøi loaïi nhö treân. Khi Tyø-kheo-ni mong caàu y daøy, nhieàu nhaát laø möôøi saùu ñieàu. Neáu Tyø-kheo-ni mong caàu y daøy, trò giaù quaù boán tröông ñieäp, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy neân xaû cho Taêng, nhö treân. Xaû y roài phaûi saùm hoái, cuõng nhö treân. Taêng phaûi traû y laïi cho Tyø-kheo-ni kia baèng phaùp baïch nhò yeát- ma, nhö treân. Neáu Taêng khoâng traû laïi, hoaëc thoï laøm naêm y, cho ñeán thöôøng xuyeân duøng, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, nhö treân. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Ñoät-kieát- la. Ñoù goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Ñoøi hoûi y baèng boán tröông ñieäp, hoaëc ít hôn; hoaëc xin nôi ngöôøi xuaát gia; hoaëc ngöôøi kia vì mình xin, mình vì ngöôøi kia xin; hoaëc khoâng xin maø ñöôïc; thaûy ñeàu khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng,
7>6. Troïng y 重衣 (y daøy), traùi vôùi khinh y (y nheï) ñöôïc noùi ôû ñieàu sau. Pali, Niss.ll, Vin.iv. 255): garupāvurana, giaûi thích: yam kiñci sītakāle pāvuranam, loaïi aùo choaøng ngoaøi vaøo muøa laïnh. 7>7. Tröông ñieäp 張疊. Nguõ phaàn (ñieàu 2>): … y naëng vôùi giaù tieàn lôùn (töù ñaïi tieàn 四大錢). Taêng kyø (ñieàu l9): …mua y naëng quaù 4 yeát-lò-sa-baøn 羯利沙槃… Thaäp tuïng (ñieàu 29): …xin y naëng, neân xin y vôùi giaù 4 tieàn, khoâng ñöôïc quaù… Pali, ibid., catukamsaparamam, 4 tieàn ñoàng. Kamsa, tieàn ñuùc baèng ñoàng thau hay ñoàng la. l kamsa baèng 4 kahāpana. Khoâng coù yù kieán thoáng nhaát veà
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >95 giaù trò caùc ñôn vò tieàn teä naøy.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >96
loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch. ÑIEÀU 307>8 A. DUYEÂN KHÔÛI Moät thôøi, Ñöùc Baø-giaø-baø ôû taïi Tyø-xaù-ly. Baáy giôø, Leâ-xa Tyø-xaù-ly coù nhaân duyeân caàn laáy taøi vaät töø moät cö só noï. Coù moät Tyø-kheo-ni teân laø Ca-la thöôøng tôùi lui nhaø naøy, xem nhö moät ñaøn-vieät. Leâ-xa noùi vôùi Tyø-kheo-ni Ca-la: - A-di, coâ coù theå vì toâi thu xeáp chuyeän taøi vaät naøy ñöôïc khoâng? Coâ ni traû lôøi: - Ñöôïc. Sau khi thu xeáp taøi vaät xong, nhaän ñöôïc taøi vaät roài, Leâ-xa vui veû n oùi: - A-di, coâ caàn thöù gì? Coâ ni noùi: - Thoâi, nhö theá laø cuùng döôøng toâi roài! Leâ-xa laïi noùi: - Caàn gì, sö coâ cöù noùi. Coâ ni noùi: - Thoâi, giaû söû toâi coù caàn ñi nöõa, oâng cuõng khoâng theå cho. Leâ-xa laïi noùi: - Toâi seõ cho chöù khoâng phaûi khoâng cho. Coâ cöù noùi. Coâ ni lieàn chæ nôi chieác y nheï (moûng) trò giaù naêm traêm tröông ñieäp n oùi: - Toâi caàn taám y (vaûi) nhö vaäy. Cö só ñeàu cô hieàm, noùi: - Tyø-kheo-ni naøy thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng laø toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Sao laïi ñoøi y moûng vôùi giaù naêm traêm tröông ñieäp? Duø ñaøn-vieät coù cuùng cuõng phaûi bieát ñuû chöù! Leâ-xa ñem chieác y trao cho coâ ni vaø noùi nhö vaày: - Vöøa roài, neáu toâi töï thu xeáp coâng vieäc thì ñaâu coù maát chieác y naøy! Baáy giôø, laïi coù Tyø-kheo-ni Baït-ñaø Ca-tyø-la cuõng ñeán nhaø baø con, an toïa nôi choã ngoài. Caùc cö só hoûi: - A-di caàn thöù gì? Coâ ni noùi: - Thoâi, nhö theá cuõng laø cuùng döôøng cho toâi roài.
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >97 738. Pali, Niss. 12
SOÁ l428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN, Phaàn 2 >98
Ngöôøi cö só laïi noùi: - Caàn thöù gì xin cöù noùi. Coâ ni noùi: - Thoâi, noùi laøm gì. Giaû söû toâi coù caàn gì ñi nöõa, thì oâng cuõng khoâng theå cho. Cö só noùi: - Toâi seõ cho chöù khoâng phaûi khoâng cho. Nhöng cöù noùi muoán caàn caùi gì. Coâ ni lieàn chæ nôi chieác y moûng, trò giaù naêm traêm tröông ñieäp vaø n oùi: - Toâi caàn chieác y naøy. Cö só kia cô hieàm noùi: - Tyø-kheo-ni naøy thoï nhaän khoâng bieát nhaøm chaùn. Beân ngoaøi töï xöng laø toâi bieát chaùnh phaùp. Nhö vaäy coù gì laø chaùnh phaùp? Sao laïi ñoøi y moûng vôùi giaù naêm traêm tröông ñieäp? Duø ñaøn-vieät coù cuùng cuõng phaûi bieát ñuû chöù! Cö só ñem chieác y trao vaø noùi: - Tyø-kheo-ni naøy duøng chieác y quyù giaù naøy ñeå laøm gì? Baáy giôø, coù caùc Tyø-kheo-ni nghe, trong ñoù coù vò thieåu duïc tri tuùc soáng haïnh ñaàu-ñaø, öa hoïc giôùi, bieát taøm quyù, hieàm traùch hai Tyø-kheo-ni Ca-la vaø Baït-ñaø Ca-tyø-la: “Sao caùc coâ laïi ñeán cö só ñoøi chieác y moûng trò giaù naêm traêm tröông ñieäp?” Baáy giôø caùc Tyø-kheo-ni ñeán baïch vôùi caùc Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch leân Ñöùc Theá Toân. Ñöùc Theá Toân duøng nhaân duyeân naøy taäp hôïp Taêng Tyø-kheo, quôû traùch Tyø-kheo-ni Ca-la vaø Baït-ñaø Ca-tyø-la: - Vieäc caùc coâ laøm laø sai quaáy, chaúng phaûi oai nghi, chaúng phaûi phaùp Sa-moân, chaúng phaûi tònh haïnh, chaúng phaûi haïnh tuøy thuaän, laøm ñieàu khoâng neân laøm. Sao hai coâ laïi ñeán cö só ñoøi chieác y moûng trò giaù naêm traêm tröông ñieäp? Ñöùc Theá Toân duøng voâ soá phöông tieän quôû traùch roài baûo caùc Tyø- kheo: - Hai Tyø-kheo-ni Ca-la vaø Baït-ñaø Ca-tyø-la naøy laø nôi troàng nhieàu gioáng höõu laäu, laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaïm giôùi naøy. Töø nay veà sau, Ta vì caùc Tyø-kheo-ni kieát giôùi, goàm möôøi cuù nghóa cho ñeán caâu chaùnh phaùp cöûu truï. Muoán noùi giôùi neân noùi nhö vaày: Tyø-kheo-ni naøo, muoán xin y nheï (moûng),739 giaù toái ña laø hai tröông
7>9. Khinh y 輕衣, y (vaûi) nheï hay moûng; traùi vôùi troïng y, xem treân. Pali, Paâc. l2, Vin. iv 256:
ñieäp röôõi740; neáu quaù, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. B. GIÔÙI TÖÔÙNG Tyø-kheo-ni: nghóa nhö treân. Y nheï (moûng): y choáng noùng. Y: coù möôøi loaïi nhö treân. Neáu Tyø-kheo-ni xin y moûng, nhieàu nhaát laø möôøi ñieàu. Neáu Tyø- kheo-ni xin y moûng quaù 2,5 tröông ñieäp, Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø naøy phaûi xaû cho Taêng, nhö treân. Xaû roài phaûi saùm hoái cuõng nhö treân. Taêng phaûi traû y xaû naøy laïi cho vò kia baèng phaùp baïch nhò yeát-ma, nhö tröôùc. Neáu Taêng khoâng traû laïi, thoï laøm naêm y,... cho ñeán laøm phi y, hay duøng maëc maõi, taát caû ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, nhö treân. Tyø-kheo, Ñoät-kieát-la. Thöùc-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni Ñoät-kieát- la, nhö vaäy goïi laø phaïm. Söï khoâng phaïm: Xin y moûng vôùi möùc 2,5 tröông ñieäp, hoaëc döôùi 2,5 tröông ñieäp; hoaëc ñeán ngöôøi xuaát gia xin; hoaëc mình vì ngöôøi xin, ngöôøi vì mình xin, hay khoâng xin maø ñöôïc; thaûy ñeàu khoâng phaïm. Ngöôøi khoâng phaïm: phaïm laàn ñaàu tieân khi chöa cheá giôùi; si cuoàng, loaïn taâm, thoáng naõo, böùc baùch.