IV-ÑAÏI VOÏNG NGÖÕ 1. Öu-ba-ly thænh vaán 1. Theá Toân ôû taïi Tyø-xaù-ly. Baáy giôø, Öu-ba-ly töø choã ngoài ñöùng daäy, ñeå troáng vai beân phaûi, ñaàu goái beân phaûi chaám ñaát, chaáp tay baïch Ñöùc Theá Toân: - Kính baïch Ñaïi ñöùc, Tyø-kheo ôû beân soâng Baø-caàu, söï thaät mình khoâng coù, nhöng vì mieáng aên, laïi ñeán tröôùc baïch y, töï khen mình, noùi laø ñöôïc phaùp thöôïng nhaân. Nhö vaäy coù phaïm hay khoâng? Ñöùc Phaät daïy: - Ban ñaàu chöa cheá giôùi, khoâng phaïm. 2. Coù Tyø-kheo taêng thöôïng maïn, töï baûo laø ñaõ ñaéc ñaïo, sau ñoù tinh caàn khoâng bieáng nhaùc, chöùng taêng thöôïng thaéng phaùp. Vò kia nghó: Ñöùc Theá Toân vì caùc Tyø-kheo cheá giôùi, Neáu Tyø-kheo naøo khoâng töï tri kieán maø töï xöng laø ñaéc phaùp thöôïng nhaân, noùi: “Toâi bieát nhö vaäy, toâi thaáy nhö vaäy.” Sau thôøi gian khaùc, hoaëc coù ngöôøi hoûi, hoaëc khoâng coù ngöôøi hoûi, vì mong caàu söï thanh tònh, cho neân noùi: “Toâi thaät söï khoâng bieát, khoâng thaáy maø töï noùi laø bieát laø thaáy.” Tyø-kheo noùi hö voïng, phaïm Ba- la-di, khoâng ñöôïc soáng chung. Toâi do taêng thöôïng maïn, töï baûo laø ñaõ ñaéc ñaïo. Sau ñoù, tinh taán khoâng bieáng nhaùc, ñaëng taêng thöôïng thaéng phaùp. Ta neân laøm theá naøo? Vò aáy, lieàn ñem nhaân duyeân naøy trình baøy ñaày ñuû vôùi caùc Tyø-kheo ñoàng yù, noùi: - Laønh thay, Tröôûng laõo vì toâi baïch Ñöùc Theá Toân. Tuøy theo lôøi daïy cuûa Ñöùc Theá Toân, toâi seõ y theo ñoù maø thöïc haønh. Caùc Tyø-kheo ñeán choã Ñöùc Phaät, ñaàu maët kính leã saùt chaân, roài ñem nhaân duyeân naøy baïch leân Ñöùc Phaät moät caùch ñaày ñuû.
Ñöùc Theá Toân vì nhaân duyeân naøy taäp hôïp Tyø-kheo Taêng, tuøy thuaän noùi phaùp, duøng voâ soá phöông tieän khen ngôïi trang nghieâm haïnh ñaàu-ñaø laø ñieàu khoù laøm, thieåu duïc tri tuùc öa xuaát ly, vaø baûo caùc Tyø-kheo: Neáu laø taêng thöôïng maïn thì khoâng phaïm.
Caùc Tyø-kheo baïch Phaät:
- Baïch Ñaïi ñöùc, neáu ñoái tröôùc loaøi suùc sinh khoâng theå bieán hoùa, töï xöng laø ñaéc phaùp thöôïng nhaân thì phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Phaïm Ñoät-kieát-la.
- Baïch Ñaïi ñöùc, ngöôøi töôûng laø ngöôøi, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Phaïm Ba-la-di.
- Ngöôøi maø nghi, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Phaïm Thaâu-lan-giaù.
- Ngöôøi maø khôûi yù töôûng chaúng phaûi ngöôøi, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Phaïm Thaâu-lan-giaù.
- Chaúng phaûi ngöôøi maø töôûng laø ngöôøi, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Thaâu-lan-giaù.
- Chaúng phaûi ngöôøi maø nghi, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Thaâu-lan-giaù.
- Baïch Ñaïi ñöùc, neáu tröôùc ngöôøi nam maø khôûi yù töôûng laø nöõ, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Ba-la-di.
- Tröôùc ngöôøi nöõ maø töôûng laø nam, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Ba-la-di.
- Neáu ñoái vôùi tröôùc ngöôøi nöõ naøy maø khôûi yù töôûng laø ngöôøi nöõ kia, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy:
- Neáu noùi roõ raøng thì phaïm Ba-la-di. Noùi khoâng roõ raøng phaïm
Thaâu-lan-giaù.
- Ñoái tröôùc ngöôøi nam naøy maø khôûi yù töôûng ngöôøi nam kia, phaïm hay khoâng?
Ñöùc Phaät daïy: - Neáu noùi roõ raøng thì phaïm Ba-la-di. Noùi khoâng roõ raøng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu baèng aán tín, hoaëc sai ngöôøi, hay vieát thö, hieän töôùng khieán cho hoï bieát roõ raøng thì phaïm Ba-la-di; khoâng roõ raøng phaïm Thaâu-langiaù. - Kính baïch Ñaïi ñöùc, neáu ñoái tröôùc Trôøi roàng, A-tu-la, Kieàn-thaùtbaø, Daï-xoa, Ngaï quyû, suùc sinh coù theå bieán hoùa ñöôïc, töï xöng ñaéc phaùp thöôïng nhaân, phaïm hay khoâng? Ñöùc Phaät daïy: - Noùi roõ raøng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng roõ raøng phaïm Ñoätkieát-la. Baèng aán tín, sai söù, vieát thö, hieän töôùng khieán cho hoï bieát roõ raøng thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng roõ raøng phaïm Ñoät-kieát-la. 2. Töï xöng 1. Coù Tyø-kheo tröôùc ngöôøi khaùc töï xöng laø ñaéc phaùp thöôïng nhaân, roài nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Neáu noùi roõ raøng thì phaïm Ba-la-di. Khoâng roõ raøng, phaïm Thaâulan-giaù. Muoán noùi vôùi ngöôøi naøy, laïi noùi vôùi ngöôøi kia , taát caû ñeàu phaïm Ba-la-di. 2. Coù soá ñoâng Tyø-kheo du haønh taïi nöôùc Caâu-taùt-la. Khi aáy, coù Baø-la-moân tin Phaät, gioûi xem töôùng, gaëp hoï, noùi: - Ñaïi ñöùc A-la-haùn ñeán. Tyø-kheo hoûi: - OÂng noùi gì? Ñaùp: - Ñaïi ñöùc xöùng ñaùng nhaän y phuïc, thuoác men, nhöõng gì caàn thieât. - Coù lyù ñoù. Tyø-kheo noùi roài nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Khoâng phaïm. >. Coù Tyø-kheo töï noùi chöùng ñaéc caên, löïc, giaùc yù, thieàn ñònh, giaûi thoaùt, tam muoäi, chaùnh thoï. Tyø-kheo nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Phaïm Ba-la-di. 4. Coù Tyø-kheo giaûng cho ngöôøi veà caên löïc, giaùc yù, thieàn ñònh, giaûi thoaùt tam muoäi, chaùnh thoï. Nhöng khoâng töï noùi laø ñaõ ñaït ñöôïc. Tyø-kheo nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Khoâng phaïm.
200 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
3. Töï aùm chæ
1. Baáy giôø, Tyø-kheo coù ñaøn-vieät. Tyø-kheo noùi:
- Ngöôøi thöôøng noùi phaùp cho thí chuû ñaây laø vò A-la-haùn.
Ñaøn-vieät lieàn hoûi:
- Ñaïi ñöùc vöøa noùi gì?
Tyø-kheo im laëng, roài nghi. Ñöùc Phaät daïy:
- Noùi khoâng roõ raøng, phaïm Thaâu-lan-giaù.
2. Baáy giôø, Tyø-kheo coù ñaøn-vieät. Tyø-kheo noùi:
- Ngöôøi thöôøng ñeán nhaø thí chuû ñaây laø A-la-haùn.
Ñaøn-vieät lieàn hoûi:
- Ñaïi ñöùc vöøa noùi gì?
Tyø-kheo khoâng traû lôøi, roài nghi. Ñöùc Phaät daïy:
- Noùi khoâng roõ raøng phaïm Thaâu-lan-giaù.
>. Tyø-kheo coù ñaøn-vieät. Tyø-kheo noùi:
- Ngöôøi thöôøng ñeán ngoài choã ngoài ñaây laø A-la-haùn.
Ñaøn-vieät lieàn hoûi:
- Ñaïi ñöùc vöøa noùi gì?
Tyø-kheo im laëng; roài nghi. Ñöùc Phaät daïy:
- Noùi khoâng roõ raøng, phaïm Thaâu-lan-giaù.
4. Tyø-kheo coù ñaøn-vieät. Tyø-kheo noùi ngöôøi:
- Thöôøng nhaän thöùc aên cuûa ngöôi laø A-la-haùn.
Ñaùn vieät lieàn hoûi:
- Ñaïi ñöùc vöøa noùi gì?
Vò kia im laëng, roài nghi. Ñöùc Phaät daïy:
- Noùi khoâng roõ raøng phaïm Thaâu-lan-giaù.
4. Töï hieän töôùng
1. Baáy giôø, ñaøn-vieät noùi vôùi Tyø-kheo maø mình thöôøng cuùng döôøng:
Neáu Ñaïi ñöùc laø A-la-haùn thì côûi Taêng-giaø-leâ ra.
Tyø-kheo lieàn côûi y, hieän töôùng, maø khoâng noùi; nhöng roài nghi. Ñöùc
Phaät daïy:
- Phaïm Thaâu-lan-giaù.
2. Ñaøn-vieät noùi vôùi Tyø-kheo maø mình thöôøng cuùng döôøng:
- Neáu Ñaïi ñöùc laø A-la-haùn thì coù theå ngoài treân giöôøng giaây.
Vò kia lieàn ngoài, hieän töôùng, khoâng noùi; nhöng roài nghi. Ñöùc Phaät
daïy:
- Phaïm Thaâu-lan-giaù.
>. Ñaøn-vieät noùi vôùi Tyø-kheo maø mình thöôøng cuùng döôøng:
- Neáu Ñaïi ñöùc laø A-la-haùn thì ñöùng daäy.
SOÁ 1428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN (Phaàn 4) 5
Vò kia lieàn ñöùng daäy, hieän töôùng, khoâng noùi; nhöng roài nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Phaïm, Thaâu-lan-giaù. 4. Ñaøn-vieät noùi vôùi Tyø-kheo maø mình thöôøng cuùng döôøng: - Neáu Ñaïi ñöùc laø A-la-haùn, thì leân treân taàng gaùc. Tyø-kheo ñi leân, hieän töôùng, maø khoâng noùi. Nhöng roài nghi. Phaät noùi: - Phaïm Thaâu-lan-giaù. 5. Ñaøn-vieät noùi vôùi Tyø-kheo maø mình thöôøng cuùng döôøng: - Neáu Ñaïi ñöùc laø A-la-haùn thì coù theå böôùc xuoáng. Tyø-kheo lieàn böôùc xuoáng, hieän töôùng, khoâng noùi roài nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Phaïm Thaâu-lan-giaù. 6. Tyø-kheo coù ñaøn-vieät. Tyø-kheo noùi: - Ngöôøi thöôøng noùi phaùp cho thí chuû ñaây laø Thanh vaên ñeä töû Phaät. Ñaøn-vieät hoûi: - Ñaïi ñöùc noùi gì? Vò kia im laëng, roài nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Noùi khoâng roõ raøng, phaïm Thaâu-lan-giaù. Thöôøng vaøo nhaø ñaøn-vieät, nhaän choã ngoài, nhaän thöùc aên, cuõng nhö vaäy. 7. Coù ñaøn-vieät noùi vôùi Tyø-kheo maø mình thöôøng cuùng döôøng: - Neáu Ñaïi ñöùc laø Thanh vaên ñeä töû Phaät thì côûi taêng-giaø-leâ. Vò kia lieàn côûi, hieän töôùng, khoâng noùi nhöng roài nghi. Ñöùc Phaät daïy: - Phaïm Thaâu-lan-giaù. Khoaùc taêng-giaø-leâ, ngoài, ñöùng daäy, leo leân nhaø gaùc, leo xuoáng cuõng nhö vaäy. 5. Muïc-lieân töï thuyeát 1. Baáy giôø, Toân giaû Muïc-lieân noùi vôùi caùc Tyø-kheo, veà nghieäp, baùo nhaân duyeân, ñaït ñöôïc thaàn tuùc. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Toân giaû: - Toân giaû noùi coù nghieäp baùo, nhaân duyeân, ñaït ñöôïc thaàn tuùc. Vieäc khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, phaïm Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Coù nghieäp baùo, nhaân duyeân, vaø coù theå ñaït ñöôïc thaàn tuùc nhö vaäy. Muïc-lieân khoâng phaïm.
202 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
2. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo laø coù nghieäp baùo, nhaân duyeân, ñaït ñöôïc thieân nhó, bieát tuùc maïng, bieát ñöôïc taâm cuûa keû khaùc, thieân nhaõn. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Toân giaû noùi coù nghieäp baùo nhaân duyeân ñaït ñöôïc thieân nhó, cho ñeán thieân nhaõn, laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Coù nghieäp baùo, nhaân duyeân, coù theå ñaït ñöôïc thieân nhó, cho ñeán ñaït ñöôïc thieân nhaõn. Muïc-lieân khoâng phaïm. >. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Naøy caùc Tröôûng laõo, coù chuùng sinh nhö vaäy, töø hö khoâng bay qua, nghe tieáng xuùc chaïm cuûa xöông coát noù. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Ñaïi ñöùc, thaày noùi coù chuùng sinh nhö vaäy töø hö khoâng bay qua, nghe tieáng khua ñoäng cuûa xöông coát hoï. Ñoù laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø- kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät, Ñöùc Phaät daî: - Coù chuùng sinh nhö vaäy. Muïc-lieân khoâng phaïm. 4. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi thaáy coù chuùng sinh toaøn loâng trong ngöôøi cuûa noù ñeàu baèng kim, khi ruùt ra, khi ñaâm vaøo, nhaän laáy voâ löôïng khoå. Noù keâu lôùn tieáng vöøa khoùc vöøa la. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Toân giaû noùi coù chuùng sinh nhö vaäy. Ñoù laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø- kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Tröôùc ñaây ta cuõng thaáy chuùng sinh nhö vaäy, maø ta khoâng noùi. Taïi sao vaäy? Vì sôï moïi ngöôøi khoâng tin. Ngöôøi khoâng tin seõ chòu khoå laâu daøi. Chuùng sinh ôû trong thaønh Vöông-xaù naøy öa noùi hai löôõi, ñaáu tranh. AÙc nghieäp nhaân duyeân naøy phaûi ñoïa vaøo trong ñòa nguïc traûi qua traêm ngaøn vaïn naêm, thoï caùc khoå naõo. Ñaây laø nhaân duyeân toäi coøn soùt laïi, neân thoï laáy hình traïng nhö vaäy. Do ñoù Muïc-lieân khoâng phaïm. 5. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi Thaáy coù chuùng sinh laën huïp trong haàm xí, chòu ñaïi khoå thoáng, reân khoùc keâu la. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân:
SOÁ 1428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN (Phaàn 4) 20>
- Toân giaû töï noùi thaáy coù chuùng sinh laën huïp trong haàm caàu, chòu ñaïi khoå thoáng keâu la reân khoùc nhö vaäy. Ñoù laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Tröôùc ñaây, ta cuõng thaáy chuùng sinh nhö vaäy, maø khoâng noùi. Taïi sao vaäy? Vì sôï moïi ngöôøi khoâng tin. Ngöôøi khoâng tin phaûi chòu khoå laâu daøi. Chuùng sinh ôû trong nöôùc Ba-la-naïi naøy, thôøi Ñöùc Phaät Ca-dieáp, laøm Baø-la-moân, khi aáy thænh Phaät vaø Taêng thoï thöïc, roài duøng caùi maùng ñöïng ñaày phaån, sai ngöôøi ñeán baïch: “Ñeán giôø.” Khi Phaät vaø Taêng ñeán, Baø-la-moân thöa: “Chö Ñaïi ñöùc, caùc Ngaøi coù theå duøng thöùc aên naøy theo yù muoán cuûa mình, vaø tuøy yù mang ñi.” Do aùc nghieäp nhaân duyeân naøy maø ñoïa trong ñòa nguïc Neâ leâ, thoï khoå traêm ngaøn vaïn naêm. Vì toäi aùc nhaân duyeân coøn soùt laïi, phaûi laën trong haàm caàu tieâu. Cho neân Muïc-lieân khoâng phaïm. 6. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi thaáy coù chuùng sinh ngoài treân giöôøng baèng saét. Löûa töø giöôøng saét tuoân ra ñoát chaùy caû thaân, y baùt toïa cuï, oáng ñöïng kim cuõng ñeàu bò ñoát chaùy. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Toân giaû noùi thaáy chuùng sinh nhö vaäy, thoï khoå nhö vaäy, laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Tröôùc ñaây ta cuõng thaáy chuùng sinh nhö vaäy, maø khoâng noùi. Taïi sao vaäy? Vì sôï moïi ngöôøi khoâng tin. Ngöôøi khoâng tin phaûi thoï khoå laâu daøi. Chuùng sinh ôû nöôùc Ba-la-naïi naøy, trong quaù khöù, thôøi Ñöùc Phaät Ca- dieáp, ñaõ laøm Tyø-kheo aùc. Do nhaân duyeân naøy ñoïa vaøo ñòa nguïc traêm ngaøn vaïn naêm thoï caùc khoå thoáng. Vì aùc nghieäp nhaân duyeân coøn soùt laïi neân thoï thaân nhö vaäy. Do ñoù Muïc-lieân khoâng phaïm. Tyø-kheo-ni aùc, thöùc-xoa-ma-na aùc, sa-di, sa-di-ni thoï khoå cuõng nhö vaäy. 7. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi thaáy chuùng sinh, thaân hình cuûa noù bò ñoát chaùy, caùc con ruoài bao quanh ruùc ræa, ñau khoå keâu la Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Toân giaû noùi thaáy coù chuùng sinh nhö vaäy, thoï khoå nhö vaäy, laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo.
204 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
Caùc Tyø-kheo ñeán baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Tröôùc ñaây ta cuõng thaáy chuùng sinh nhö vaäy, maø khoâng noùi. Taïi sao vaäy? Vì sôï moïi ngöôøi khoâng tin. Ngöôøi khoâng tin thoï khoå laâu daøi. Chuùng sinh naøy laø ñeä nhaát phu nhaân cuûa vua Ca-laêng-giaø, vì taâm taät ñoá, neân laáy daàu vaø nöôùc soâi roùt vaøo ñaàu cuûa ñeä nhò phu nhaân ñang nguû. Do nghieäp baùo nhaân duyeân naøy phaûi ñoïa vaøo ñòa nguïc traêm ngaøn vaïn naêm chòu caùc söï ñau khoå. Vì nghieäp baùo nhaân duyeân coøn dö neân thoï thaân naøy nhö vaäy. Do ñoù Muïc-lieân khoâng phaïm. 8. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi thaáy cung ñieän thaønh quaùch cuûa A-tu-la ôû döôùi ñaùy bieån maø nöôùc treo beân treân, khoâng vaøo trong cung thaønh cuûa hoï. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Toân giaû töï noùi laø thaáy cung thaønh cuûa A-tu-la ôû döôùi ñaùy bieån, boán beân vaø treân ñeàu khoâng coù nöôùc vaøo, laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Coù söï vieäc nhö vaäy. Cung thaønh cuûa A-tu-la, boán phía vaø treân coù boán loaïi gioù ñeå giöõ nöôùc laïi:>09 truï phong, trì phong, baát dieät phong, lao heä phong. Cho neân Muïc-lieân khoâng phaïm. 9. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi thaáy coù chuùng sinh nhö vaày: Khoâng xöông, khoâng da, khoâng thòt, khoâng maùu, khoâng coù baát tònh cuõng khoâng coù nhoïc meät, vaø ngöôøi nöõ maø khoâng sinh saûn. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Toân giaû töï noùi coù chuùng sinh nhö vaäy, cho ñeán coù ngöôøi nöõ maø khoâng sinh saûn, laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Coù chuùng sinh nhö vaäy, Muïc-lieân khoâng phaïm. 10. Theá Toân ôû taïi thaønh Vöông-xaù. Baáy giôø, ñaïi Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Caùc Tröôûng laõo, toâi nhaäp ñònh khoâng hueä,>10 nghe coù tieáng nöôùc
>09. Boán thöù gioù: Truï phong 住風, trì phong 持風, baát dieät phong 不滅風, lao heä phong 牢繫風. Xem Tröôøng A-haøm 20 (T01n01 tr.1>0a25): Truï phong 住, trì phong 持, baát ñoäng phong 不動, kieân coá phong 堅固. >10. Ñaây chæ khoâng voâ bieân xöù ñònh. Ñònh thuoäc theá gian, höõu laäu. Cf. Vin.iii. 108: Nghe ñaøn voi ñang qua soâng khi nhaäp baát ñoäng tam muoäi (āneñja samādhi).
SOÁ 1428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN (Phaàn 4) 205
khi voi chuùa Y-la-baø-ni ñi>11 xuoáng ao Nan-ñaø.>12 Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Ñaïi ñöùc Muïc-lieân: - Ñaïi ñöùc noùi nhaäp ñònh khoâng hueä, nghe tieáng coù nöôùc khi voi chuùa Y-la-baø-ni ñi xuoáng ao Nan-ñaø. Ñaïi ñöùc nhaäp ñònh khoâng hueä maø nghe aâm thanh laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Coù loaïi ñònh nhö vaäy maø khoâng thanh tònh. Muïc-lieân khoâng phaïm. 11. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi nhaäp ñònh khoâng hueä, nghe tieáng nöôùc khua ñoäng cuûa taùm möôi boán ngaøn con voi vaøo trong ao Maïn-ñaø-dieân. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Ñaïi ñöùc töï noùi nhaäp ñònh khoâng hueä maø nghe tieáng khua ñoäng cuûa nöôùc do caùc con voi kia vaøo trong ao Maïn-ñaø-dieân. - Ñaïi ñöùc, vaøo ñònh khoâng hueä maø con nghe aâm thanh laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo ñeán baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Coù loaïi ñònh nhö vaäy, nhöng khoâng thanh tònh. Muïc-lieân khoâng phaïm. 12. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Toâi nhaäp ñònh khoâng hueä, nghe tieáng nöôùc khua ñoäng cuûa voi chuùa noï vaøo trong ao Toâ. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Töï noùi, nhaäp ñònh khoâng tueä maø nghe tieáng khua ñoäng cuûa nöôùc do voi chuùa noï vaøo trong ao Toâ. Laøm sao nhaäp vaøo ñònh khoâng hueä naøo maø coøn nghe aâm thanh? Ñieàu naøy khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Phaät daïy: - Coù loaïi ñònh nhö vaäy, nhöng chaúng phaûi laø thanh tònh. Muïc-lieân khoâng phaïm. Thöùc khoâng hueä xöù, voâ sôû hueä khoâng xöù>1> cuõng nhö vaäy. 1>. Baáy giôø, Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo:
>11. Y-la-baø-ni töôïng vöông 伊羅婆尼象王. Pali: erāvana (Skt. airāvana), con voi saùu ngaø cuûa Thieân ñeá Thích. Xem, Tröôøng A-haøm 20 (T01n01 tr.1>2a19): Y-baùt-la Long vöông 伊羅龍王. >12. Nan-ñaø trì 難陀池. Pali: Nandapokkharanī, ao sen trong vöôøn Nanda treân trôøi Ñao-lôïi (Tāvatisa). Xem Tröôøng A-haøm 20 (T01n01 tr.1>2a11): Ñaïi hyû trì 大喜池. >1>. Töùc thöùc voâ bieân xöù ñònh, vaø voâ sôû höõu xöù ñònh
206 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
- Caùc Tröôûng laõo, phöông Baéc coù ao teân laø A-naäu-ñaït.>14 Nöôùc trong ao thanh tònh khoâng coù caáu ueá. Trong ao coù hoa phaân-ñaø-lôïi,>15 lôùn nhö baùnh xe, goác cuûa noù nhö caùi truïc xe. Beû noù, thì coù moät loaïi nöôùc maøu traéng tieát ra nhö söõa, vò cuûa noù nhö maät. Caùc Tyø-kheo noùi: - Toân giaû töï noùi phöông Baéc coù caùi ao nhö vaäy, ñoù laø ñieàu khoâng theå coù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Phöông Baéc coù caùi ao nhö Muïc-lieân ñaõ noùi. Muïc-lieân khoâng phaïm. 14. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Phöông Baéc coù ao teân laø A-naäu-ñaït. Caùch ao aáy khoâng xa, laïi coù moät ao teân laø Man-ñaø-dieân,>16 ngang doïc naêm möôi do tuaàn. Nöôùc trong ao thanh tònh, khoâng coù caáu ueá. Trong ao coù boâng sen saéc vaøng, lôùn nhö baùnh xe. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Nhö lôøi Thaày noùi coù caùi ao nhö vaäy, ñoù laø ñieàu khoâng theå coù. Baáy giôø, ñaïi Muïc-lieân duøng söùc thaàn löïc ñeán nôi ñoù, haùi moät boâng sen ñem veà chuøa ñeå trong phoøng, môøi caùc Tyø-kheo ñeán noùi: - Phöông Baéc coù ao teân laø A-naäu-ñaït, caùch ao ñoù khoâng xa coù ao teân laø Man-ñaø-dieân, trong ao coù hoa sen saéc vaøng, lôùn nhö baùnh xe. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Khoâng coù ñieàu ñoù. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Baáy giôø, Muïc-lieân trôû veà trong phoøng laáy hoa sen ñem ra chæ cho caùc Tyø-kheo vaø noùi: - Caùc Tröôûng laõo, hoa sen naøy laø thaät chaêng? Caùc Tyø-kheo laïi noùi: - Toân giaû laø A-la-haùn, coù söùc thaàn thoâng, coù theå bieán hoùa ra chöù chaúng phaûi laø chaân thaät. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Muïc-lieân noùi ñuùng söï thaät. Khoâng phaïm.
>14. A-naäu-ñaït 阿耨達. Pali: Anotatta, xem cht. treân. >15. Phaân-ñaø-lôïi 分陀利. Pali: Puttarīka, hoa sen traéng >16. Maïn-ñaø-dieân 曼陀延. Pali: Mandākinī, moät trong baûy hoà lôùn treân Himālaya. Cf. A.iv. 101.
SOÁ 1428 - LUAÄT TÖÙ PHAÀN (Phaàn 4) 207
15. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - Phöông baéc coù ao teân laø A-naäu-ñaït. Nöôùc töø trong ao aáy chaûy ñeán ñaây; traøo voït ra ôû ñaây.>17 Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Toân giaû noùi phöông Baéc coù ao teân laø A-naäu-ñaït. Nöôùc töø trong ao aáy chaûy ñeán ñaây; traøo voït ra ôû ñaây. Ñöùc Theá Toân ñaõ daïy nhö vaày: “Döïa vaøo goác ñeå bieát.” Nöôùc trong ao kia trong maø maùt, maø nöôùc naøy noùng vaø baån ñuïc. Söï vieäc naøy khoâng phuø hôïp. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Muïc-lieân noùi ñuùng vì nöôùc naøy chaûy qua tieåu ñòa nguïc roài môùi tuoân ra nôi thaønh Vöông-xaù, cho neân môùi noùng vaø baån. Muïc-lieân khoâng phaïm. 16. Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - ÔÛ choã xuaát xöù cuûa doøng nöôùc naøy, beân döôùi ñoù coù ao nöôùc trong maùt. Nöôùc töø ñoù chaûy ñeán ñaây. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Muïc-lieân noùi nhö vaäy. Nhöng Theá Toân daïy: “Döïa vaøo goác ñeå bieát.” Nöôùc naøy noùng soâi; maø nöôùc beân döôùi laïi trong maùt. Ñieàu naøy khoâng phuø hôïp. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Naøy caùc Tyø-kheo, nhö Muïc-lieân noùi. Choã xuaát xöù cuûa doøng nöôùc soâi naøy, beân döôùi coù ao nöôùc trong maùt, khoâng coù baån ñuïc. Nöôùc töø ñoù chaûy qua tieåu ñòa nguïc roài tuoân ra nôi thaønh Vöông-xaù, cho neân noùng soâi, coù baån ñuïc. Muïc-lieân khoâng phaïm. 17. Baáy giôø, vua Ba-tö-naëc nöôùc Caâu-taùt-la, vaø vua A-xaø-theá nöôùc Ma-kieät, ñaùnh nhau ôû bieân giôùi giöõa hai nöôùc. Vua Ba-tö-naëc phaù vôõ quaân cuûa vua A-xaø-theá. Luùc aáy, Muïc-lieân baûo caùc Tyø-kheo: - vua Ba-tö-naëc, vaø vua A-xaø-theá ñaùnh nhau ôû bieân giôùi giöõa hai nöôùc. Vua Ba-tö-naëc ñaõ thaéng. Sau ñoù, vua A-xaø-theá caát quaân ñaùnh laïi. Vua A-xaø-theá thaéng. Baáy giôø, thaønh Vöông-xaù coâng boá cho quoác noäi ñöôïc bieát, vua A- xaø-theá phaù quaân cuûa vua Ba-tö-naëc. Caùc Tyø-kheo noùi vôùi Muïc-lieân: - Thaày noùi, vua Ba-tö-naëc cuøng vua A-xaø-theá ñaùnh nhau, vua Ba- tö-naëc phaù quaân cuûa A-xaø-theá, maø nay trong nöôùc Ma-kieät coâng boá vua
>17. A-naäu-ñaït ñöôïc coi laø phaùt nguyeân cuûa boán soâng lôùn: Haèng haø, Tín ñoä, Ñoà-ña, Phöôïc-xo. Xem Caâu-xaù 11.
208 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
A- xaø-theá phaù quaân cuûa vua Ba-tö-naëc. Muïc-lieân, doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Coù söï vieäc nhö vaäy. Vua Ba Tö Naëc phaù quaân vua A-xaø-theá. Vua A Xaø Theá, sau ñoù laïi caát quaân phaù quaân cuûa vua Ba-tö-naëc trôû laïi. Muïc-lieân thaáy vieäc tröôùc maø khoâng thaáy vieäc sau cho neân Muïc-lieân khoâng phaïm. Vua A Xaø Theá cuøng Tyø-xaù-ly ñaùnh nhau cuõng nhö vaäy. 18. Baáy giôø, Ñöùc Theá Toân baûo Muïc-lieân: - Thoâi, ñuû roài, Thaày ñöøng noùi nöõa. Taïi sao vaäy? Caùc Tyø-kheo khoâng tin lôøi Thaày. Ñöøng khieán cho caùc Tyø-kheo khoâng tin maø phaûi maéc nhieàu toäi. Ñöùc Theá Toân baûo caùc Tyø-kheo: - Caùc ngöôi neân tin Tyø-kheo A-la-haùn coù ñaïi thaàn löïc naøy. Chôù coù nghi ngôø, khoâng tin, ñeå roài phaûi chòu khoå laâu daøi. 19. Trong soá ñoù coù Tyø-kheo teân laø Nghieâm Haûo,>18 baûo caùc Tyø- kheo: - Caùc Tröôûng laõo, toâi nhôù söï vieäc cuûa naêm traêm kieáp. Caùc Tyø-kheo noùi: - Ñöùc Theá Toân chöa töøng töï noùi laø nhôù söï vieäc cuûa naêm traêm kieáp,
SOÁ 14>4 - TÖÙ PHAÀN TYØ KHEO NI YEÁT MA PHAÙP 5>2 maø Thaày töï noùi nhö vaäy. Doái xöng ñaït ñöôïc phaùp thöôïng nhaân, maéc 09 toäi Ba-la-di, chaúng phaûi Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo baïch Phaät. Ñöùc Phaät daïy: - Tyø-kheo Nghieâm Haûo nhôù söï vieäc cuûa moät ñôøi soáng.>19 Ta coøn nhôù söï vieäc cuûa voâ soá ñôøi soáng khaùc nhau, cho ñeán vieäc thoï hình töôùng maïo, nhöõng gì ñaõ noùi naêng thaûy ñeàu nhôù heát. Ñöùc Phaät daïy: Tyø-kheo Nghieâm Haûo khoâng phaïm.