SOÁ 1430
TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN (TRÍCH TÖØ BOÄ ÑAØM VOÂ ÑÖÙC) Haùn dòch: Ñôøi Haäu Taàn, Tam taïng Phaät Ñaø Da Xaù, ngöôøi nöôùc Keá Taân.
Cuùi ñaàu leã chö Phaät
Leã Phaùp vaø leã Taêng
Nay dieãn phaùp Tyø-ni
Ñeå chaùnh phaùp coøn maõi.
Giôùi nhö bieån khoâng bôø
Nhö baùu mieät maøi tìm
Muoán giöõ phaùp taøi Thaùnh
Chuùng nhoùm nghe toâi noùi.
Muoán tröø boán toäi Khí
Muoán dieät toäi Taêng-taøn
Ngaên ba möôi Xaû-ñoïa
Chuùng hoïp nghe toâi noùi.
Tyø Baø Thi, Thi Khí
Tyø Xaù, Caâu Löu Toân
Caâu Na Haøm Maâu Ni
Ca Dieáp, Thích Ca Vaên.
Caùc Ñaïi ñöùc Theá Toân
Vì chuùng ta thuyeát giôùi
Nay giôùi kinh, toâi tuïng
Caùc Hieàn giaû cuøng nghe.
Ví ngöôøi chaân thöông taät
Khoâng kham chuyeän ñi laïi
>58 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
Ngöôøi phaù giôùi cuõng vaäy
Khoâng sinh vaøo trôøi, ngöôøi.
Muoán sinh leân chö Thieân
Hoaëc sinh coõi ngöôøi naøy
Chaân giôùi thöôøng baûo hoä
Ñöøng ñeå cho toån hoaïi.
Nhö ñöôøng hieåm, xe qua
Lo choát rôi, truïc gaõy
Phaù giôùi cuõng nhö vaäy
Khi cheát canh caùnh lo.
Nhö ngöôøi töï soi göông
Vui, lo theo ñeïp - xaáu
Noùi giôùi laø soi göông
Vui, buoàn theo veïn - hoûng.
Nhö hai beân chieán ñaáu
Duõng: thaéng, khieáp nhöôïc: thua
Noùi giôùi gioáng nhö vaäy
Vui, sôï theo tònh-nhô.
Theá gian, vua treân heát
Moïi doøng chaûy, bieån hôn
Caùc sao, traêng saùng nhaát
Caùc Thaùnh, Phaät laø treân.
Trong taát caû caùc Luaät
Giôùi kinh laø toái thöôïng
Nhö Lai laäp giôùi caám
Nöûa thaùng tuïng moät laàn.
- Taêng hoøa hôïp, taäp hôïp ñoâng ñuû.
- Ngöôøi chöa thoï Ñaïi giôùi ñaõ ra.
- Tyø-kheo khoâng ñeán Boá-taùt coù thuyeát duïc vaø thanh tònh.
- Ni chuùng coù sai Tyø-kheo-ni ñeán nhaän giaùo giôùi.
- Taêng nay hoøa hôïp? Laøm vieäc gì?
(Ñaùp lôøi ñeå yeát-ma noùi giôùi)
- Ñaïi ñöùc Taêng haõy laéng nghe! Hoâm nay ngaøy möôøi laêm, ngaøy chuùng Taêng thuyeát giôùi Boá-taùt, laø thôøi gian thích hôïp cuûa Taêng. Neáu chö Taêng chaáp thuaän nghe giôùi thì hoøa hôïp Boá-taùt tuïng giôùi. Xin thöa roõ vaán ñeà nhö theá.
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >3
- Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Ngay sau ñaây toâi seõ thuyeát giôùi. Chö vò hieän taäp hôïp tröôùc ñaây haõy im laëng laéng nghe vaø kheùo taâm nieäm, suy nghó kyõ. Neáu xeùt mình coù phaïm thì phaûi phaùt-loà, neáu khoâng phaïm thì im laëng, vì söï im laëng naøy seõ cho bieát chö Taêng thanh tònh. Neáu coù vò naøo khaùc neâu ra ñieàu gì thì phaûi ñuùng nhö söï thaät maø traû lôøi. Nhö vaäy, chö vò Tyø-kheo ôû trong ñaïi chuùng naøy coù ñeán ba laàn ñöôïc xöôùng hoûi maø nhôù nghó coù toäi phaûi phaùt-loà. Ai khoâng phaùt loà thì phaïm toäi coá yù noùi doái. Ñöùc Phaät daïy: Toäi coá yù noùi doái laø ñieàu ngaên trôû ñaïo nghieäp. Vò Tyø-kheo naøo ñoù töï thaân nhôù nghó mình coù toäi, muoán caàu ñöôïc thanh tònh thì phaûi saùm hoái, saùm hoái thì ñöôïc an oån, khoâng saùm hoái toäi caøng saâu naëng theâm. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi töïa cuûa Giôùi kinh. Baây giôø xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc, ñoái vôùi lôøi daïy môû ñaàu naøy thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc trong vaán ñeà naøy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Tieáp ñaây laø boán phaùp Khí, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo cuøng Tyø-kheo chung moät giôùi, cuøng chung söï raên caám, khoâng xaû giôùi, giôùi suy yeáu, khoâng töï saùm hoái, phaïm vieäc baát tònh, laøm vieäc daâm duïc, ñeán caû haønh daâm cuøng vôùi loaøi suùc sinh, thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc cuøng Taêng soáng chung. 2. Neáu Tyø-kheo ôû trong xoùm laøng hoaëc choã vaéng veû, vaät khoâng cho, vôùi taâm tham troäm laáy, tuøy theo phaùp luaät laáy vaät khoâng cho, neân bò vua hay ñaïi thaàn cuûa vua xöû: hoaëc gieát, hoaëc troùi, hoaëc ñuoåi ra khoûi xöù;,maéng ngöôi laø giaëc, ngöôi laø keû ngu si, ngöôi laø keû chaúng bieát gì, Tyø-kheo troäm caép nhö vaäy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc cuøng Taêng soáng chung. >. Neáu Tyø-kheo coá yù töï tay gieát cheát maïng ngöôøi, hoaëc caàm dao ñöa cho ngöôøi vaø khen ngôïi ñeà cao söï cheát, khuyeán khích söï cheát: “OÂi! Ngöôøi kia! Vaän duïng caùi xaáu xa theá naøy maø soáng laøm gì! Thaø cheát ñi coøn hôn soáng”. Vôùi taâm taïo taùc nhö vaäy, suy nghó tìm ra moïi phöông caùch, coå vuõ, ñeà cao söï cheát, khuyeán khích söï cheát, thì Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc cuøng Taêng chung soáng. 4. Neáu Tyø-kheo thaät söï khoâng bieát, laïi töï xöng: “Toâi ñaéc phaùp cuûa baäc thöôïng nhaân, toâi ñaõ ñaït ñöôïc phaùp thuø thaéng cuûa Thaùnh trí. Toâi bieát ñieàu aáy, toâi thaáy ñieàu aáy”. Tyø-kheo aáy vaøo moät thôøi ñieåm khaùc, hoaëc ñöôïc hoûi, hoaëc khoâng ñöôïc hoûi, vì muoán söï thanh tònh, noùi theá naøy: “Toâi
>60 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
thaät khoâng thaáy, khoâng bieát, toâi noùi doái, löøa gaït, hö caáu, noùi thaáy, noùi bieát”, ngoaïi tröø taêng thöôïng maïn, Tyø-kheo naøy phaïm Ba-la-di, khoâng ñöôïc cuøng vôùi Taêng soáng chung. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi boán phaùp Ba-la-di. Neáu Tyø-kheo phaïm moãi moät phaùp Ba-la-di thì khoâng ñöôïc soáng chung vôùi caùc Tyø- kheo khaùc. Nhö tröôùc khi chöa thoï giôùi, sau khi thoï giôùi maø phaïm giôùi thì cuõng nhö vaäy. Tyø-kheo naøy phaïm toäi Ba-la-di, khoâng ñöôïc cuøng vôùi Taêng soáng chung. Nay hoûi caùc Ñaïi ñöùc, trong boán giôùi Ba-la-di coù thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn) Caùc Ñaïi ñöùc trong boán giôùi aáy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin giöõ gìn ñuùng nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Ñaây laø möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo coá yù laøm xuaát tinh, tröø chieâm bao, thì phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa. 2. Neáu Tyø-kheo vôùi yù daâm duïc, tieáp caän thaân ngöôøi nöõ, rôø chaïm hoï, hoaëc naém tay, hoaëc naém toùc, hoaëc chaïm rôø vaøo baát cöù phaàn thaân naøo cuûa hoï, thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. >. Neáu Tyø-kheo vôùi yù daâm duïc, ñem lôøi thoâ tuïc daâm oâ noùi vôùi ngöôøi nöõ, tuøy theo lôøi noùi thoâ tuïc daâm duïc, thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa. 4. Neáu Tyø-kheo vôùi yù daâm duïc, tröôùc ngöôøi nöõ töï ca ngôïi mình: “Naøy quyù coâ, toâi tu phaïm haïnh, giöõ giôùi, tinh taán tu caùc phaùp thieän, coù theå ñem vieäc daâm duïc cung phuïng cho toâi, söï cung phuïng nhö vaäy laø toät ñænh”, thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 5. Neáu Tyø-kheo qua laïi laøm mai moái cho ngöôøi naøy ngöôøi kia, ñem yù ngöôøi nam noùi vôùi ngöôøi nöõ, ñem yù ngöôøi nöõ noùi vôùi ngöôøi nam, hoaëc taùc hôïp neân vôï choàng, hoaëc laøm chuyeän tö thoâng vôùi nhau, duø chæ trong choác laùt, thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 6. Neáu Tyø-kheo ñích thaân tìm xin phöông tieän laøm nhaø khoâng coù thí chuû, töï laøm cho mình, thì vieäc caát phaûi ñuùng löôïng möùc. Löôïng möùc ôû ñaây laø daøi möôøi hai gang tay Phaät, beân trong roäng baèng baûy gang tay Phaät. Ñòa ñieåm caát phaûi môøi caùc Tyø-kheo khaùc ñeán chæ ñònh. Caùc Tyø- kheo aáy neân chæ cuï theå nôi choã, nôi ñoù khoâng coù naïn, khoâng coù trôû ngaïi. Neáu Tyø-kheo caát tö thaát ôû choã coù naïn, choã coù trôû ngaïi, khoâng coù thí chuû, töï laøm cho mình, khoâng môøi caùc Tyø-kheo ñeán chæ ñònh nôi choã, hoaëc
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >5
laøm quaù ñònh möùc thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 7. Neáu Tyø-kheo muoán laøm nhaø lôùn, coù thí chuû laøm cho mình, ñòa ñieåm caát phaûi môøi caùc Tyø-kheo khaùc ñeán chæ ñònh. Caùc Tyø-kheo aáy neân chæ ñònh choã, nôi aáy khoâng coù caùc naïn, khoâng coù trôû ngaïi. Neáu Tyø-kheo nôi xaûy ra naïn, nôi coù trôû ngaïi maø laøm nhaø lôùn, coù thí chuû laøm cho mình, khoâng môøi caùc Tyø-kheo khaùc ñeán chæ ñònh nôi choán thì phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. 8. Neáu Tyø-kheo vì aám öùc, töùc giaän, söû duïng phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù phæ baùng Tyø-kheo chaúng phaûi phaïm Ba-la-di nhaèm phaù hoaïi ñöùc haïnh thanh tònh cuûa vò aáy. Vaøo thôøi gian sau, Tyø-kheo aáy - ñöôïc hoûi hay khoâng ñöôïc hoûi - bieát vieäc phæ baùng naøy laø khoâng cô sôû, baûo: “Vì toâi töùc giaän maø noùi lôøi nhö vaäy”. Tyø-kheo phæ baùng nhö theá thì phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa. 9. Neáu Tyø-kheo vì aám öùc, töùc giaän, neân töø trong phaàn vieäc khaùc nhau ruùt ra moät khía caïnh, söû duïng laøm phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù ñeå phæ baùng Tyø-kheo chaúng phaûi phaïm Ba-la-di, nhaèm phaù hoaïi ñöùc haïnh thanh tònh cuûa vò aáy. Vaøo thôøi gian sau, Tyø-kheo kia - ñöôïc hoûi hay khoâng ñöôïc hoûi - bieát ñoù laø moät khía caïnh laáy töø trong phaàn vieäc khaùc, vò naøy töï noùi leân: “Vì toâi töùc giaän neân khinh mieät nhö vaäy”, thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 10. Neáu Tyø-kheo muoán phaù hoaïi Taêng hoøa hôïp neân chaáp nhaän moïi phöông tieän ñeå phaù hoaïi vieäc hoøa hôïp cuûa Taêng, kieân trì khoâng boû. Caùc Tyø-kheo neân can giaùn Tyø-kheo aáy: “Ñaïi ñöùc, ñöøng phaù hoaïi Taêng hoøa hôïp, ñöøng tìm caùc phöông tieän phaù hoaïi söï hoøa hôïp cuûa Taêng, ñöøng coá chaáp giöõ söï ngoan coá maø khoâng xaû boû vieäc phaù hoaïi hoøa hôïp cuûa Taêng. Ñaïi ñöùc neân cuøng Taêng hoøa hôïp, neân hoan hyû khoâng tranh caõi, cuøng hoïc moät thaày, nhö nöôùc vôùi söõa hoøa nhau, ñöôïc nhö theá, trong phaùp Phaät môùi coù ñôøi soáng taêng ích, an vui”. Tyø-kheo naøy khi ñöôïc can giaùn nhö vaäy maø vaãn kieân trì khoâng boû, thì caùc Tyø-kheo neân caên giaùn ñeán laàn thöù ba ñeå cho boû söï coá chaáp phaù hoaïi aáy ñi. Can giaùn ñeán laàn thöù ba maø boû thì toát, khoâng boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 11. Neáu Tyø-kheo coù beø caùnh, hoaëc vôùi moät, hoaëc vôùi hai, ba, cho ñeán voâ soá Tyø-kheo. Caùc Tyø-kheo beø caùnh aáy noùi vôùi caùc Tyø-kheo naøy: “Caùc Ñaïi ñöùc, chôù neân can giaùn Tyø-kheo kia. Tyø-kheo kia laø Tyø-kheo noùi ñuùng phaùp, laø Tyø-kheo noùi ñuùng luaät Tyø-kheo. Nhöõng vaán ñeà Tyø- kheo aáy noùi, taâm chuùng toâi öa thích, loøng chuùng toâi cuõng chaáp nhaän nhöõng ñieàu Tyø-kheo aáy noùi ra”. Caùc Tyø-kheo cuûa chuùng kia neân can giaùn Tyø-kheo aáy: “Ñaïi ñöùc,
>62 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
ñöøng noùi nhö vaäy, ñöøng baûo Tyø-kheo aáy noùi ñuùng giaùo phaùp, ñöøng baûo Tyø-kheo aáy noùi ñuùng luaät Tyø-kheo, ñöøng baûo: Nhöõng vaán ñeà Tyø-kheo aáy noùi loøng chuùng toâi öa thích. Nhöõng ñieàu Tyø-kheo aáy noùi, taâm chuùng toâi chaáp nhaän ñöôïc. Taïi sao vaäy? Vì Tyø-kheo aáy noùi lôøi chaúng ñuùng phaùp, Tyø-kheo aáy noùi lôøi chaúng ñuùng luaät Tyø-kheo. Ñaïi ñöùc muoán phaù hoaïi Taêng hoøa hôïp, caùc vò phaûi vui, phaûi saün loøng laøm cho Taêng hoøa hôïp. Ñaïi ñöùc neân cuøng Taêng hoøa hôïp, hoan hyû khoâng tranh caõi, cuøng hoïc hoûi moät thaày, nhö nöôùc vôùi söõa hoøa nhau. Ñöôïc theá thì trong phaùp Phaät, ñôøi soáng an vui taêng ích môùi hieän höõu”. Caùc Tyø-kheo aáy khi ñöôïc can giaùn nhö vaäy maø kieân trì khoâng boû, thì caùc vò Tyø-kheo khaùc neân can giaùn ba laàn ñeå boû söï coá chaáp phaù hoaïi ñoù ñi. Can giaùn ñeán laàn thöù ba, boû ñöôïc thì toát, khoâng boû thì Tyø-kheo aáy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 12. Neáu Tyø-kheo soáng nöông nhôø xoùm laøng hay thaønh aáp maø haønh ñoäng xaáu xa laøm hoen oá tín ñoà; laøm nhöõng vieäc xaáu xa, ai cuõng thaáy cuõng nghe; vieäc laøm hoen oá tín ñoà, ai cuõng thaáy cuõng nghe. Caùc Tyø- kheo noùi vôùi Tyø-kheo aáy: “Ñaïi ñöùc! Thaày ñaõ laøm nhöõng vieäc laøm xaáu xa laøm hoen oá tín ñoà, thaày haønh ñoäng xaáu xa, ai cuõng thaáy cuõng nghe. Ñaïi ñöùc! Thaày laøm nhöõng vieäc laøm xaáu xa laøm hoen oá nhaø ngöôøi. Nay toát hôn laø ñi xa khoûi xoùm laøng naøy, khoâng caàn thieát soáng nôi ñaây nöõa”. Tyø-kheo aáy noùi vôùi Tyø-kheo cuûa chuùng kia: “Ñaïi ñöùc! Caùc vò Tyø- kheo coù thöông, coù gheùt, coù sôï, coù si; Tyø-kheo coù toäi ñoàng nhö theá, sao coù ngöôøi bò ñuoåi, coù ngöôøi khoâng bò ñuoåi?”. Caùc Tyø-kheo traû lôøi: “Ñaïi ñöùc! Chôù neân noùi lôøi nhö vaäy: Coù thöông, coù gheùt, coù sôï, coù si. Tyø-kheo coù toäi ñoàng nhö vaäy, sao coù ngöôøi bò ñuoåi, coù ngöôøi khoâng bò ñuoåi? Taïi sao vaäy? Vì caùc Tyø-kheo khoâng thöông, khoâng gheùt, khoâng sôï, khoâng si. Ñaïi ñöùc! Thaày haønh ñoäng xaáu xa laøm hoen oá tín ñoà, Thaày laøm nhöõng vieäc xaáu xa, ai cuõng thaáy cuõng nghe; thaày laøm hoen oá tín ñoà, ai cuõng thaáy cuõng nghe”. Tyø-kheo aáy khi can giaùn nhö vaäy, vaãn kieân trì khoâng boû thì caùc Tyø-kheo neân can giaùn ba laàn, nhaèm loaïi boû söï coá chaáp aáy ñi. Can giaùn ñeán laàn thöù ba, boû ñöôïc thì toát, khoâng boû thì Tyø-kheo aáy phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa. 1>. Neáu Tyø-kheo baûn taùnh xaáu, khoâng chaáp nhaän lôøi khuyeân can cuûa ai, ñoái vôùi giôùi phaùp, caùc Tyø-kheo khuyeân can ñuùng phaùp, song töï thaân vò aáy khoâng chaáp nhaän söï can giaùn, laïi baûo: “Caùc Ñaïi ñöùc ñöøng ñeà caäp chuyeän xaáu hay chuyeän toát cuûa toâi. Toâi cuõng khoâng ñeán caùc Ñaïi ñöùc ñeå noùi chuyeän toát hay chuyeän xaáu. Caùc Ñaïi ñöùc thoâi ñi, ñöøng can
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >6>
giaùn toâi nöõa”. Caùc Tyø-kheo can giaùn Tyø-kheo aáy: “Ñaïi ñöùc! Ñöøng phuû nhaän lôøi can giaùn cho töï thaân thaày, maø töï thaân Ñaïi ñöùc phaûi nhaän lôøi can giaùn. Ñaïi ñöùc haõy ñuùng phaùp can giaùn caùc Tyø-kheo, caùc Tyø-kheo cuõng nhö phaùp can giaùn Ñaïi ñöùc. Coù nhö vaäy, chuùng ñeä töû cuûa Phaät môùi ñöôïc taêng ích, môû roäng ra söï can giaùn cho nhau, môû roäng chuyeån ñoåi cho nhau söï chæ baûo, laàn löôït saùm hoái, saùm hoái nhau”. Tyø-kheo aáy khi ñöôïc can giaùn nhö vaäy maø vaãn kieân trì khoâng boû, caùc Tyø-kheo neân can giaùn ba laàn nhaèm loaïi boû söï coá chaáp aáy ñi. Can giaùn ñeán laàn thöù ba, boû thì toát, khoâng boû thì Tyø-kheo aáy phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa. Chín giôùi tröôùc vöøa vi phaïm laø phaïm toäi. Boán giôùi sau cho ñeán ba laàn can giaùn môùi thaønh phaïm. Neáu Tyø-kheo phaïm moãi moät phaùp, bieát phaïm maø che giaáu thì Taêng phaûi cöôõng böùc thi haønh “Pheùp coâ laäp soáng rieâng” (Ba-lôïi-baø-sa) thi haønh xong “Pheùp soáng rieâng”, laïi phaûi thi haønh theâm “Saùu ñeâm hoan hyû” (Ma-na-ñoûa), thi haønh xong “Saùu ñeâm hoan hyû” roài coøn phaûi ñöôïc giaûi toäi. Vieäc giaûi toäi cho Tyø-kheo naøy phaûi thöïc hieän giöõa hai möôi vò Taêng, neáu thieáu moät vò, chuùng khoâng hoäi ñuû hai möôi vò maø giaûi toäi cho Tyø-kheo naøy thì toäi cuûa Tyø-kheo naøy khoâng giaûi tröø ñöôïc, caùc Tyø-kheo cuõng bò khieån traùch. Quy thöùc naøy luoân ñuùng nhö vaäy. Nay xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc, ñoái vôùi möôøi ba phaùp naøy coù thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc trong möôøi ba phaùp aáy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Tieáp ñaây laø hai phaùp Baát ñònh, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh: 1. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ (chæ coù hai ngöôøi) ngoài nôi choã khuaát, choã kín ñaùo, choã coù theå haønh daâm… noùi moät thöù ngoân ngöõ phi giôùi phaùp. Coù vò Öu-baø-di loøng tin vöõng chaéc nhaän xeùt: “Vôùi caûnh naøy thì Tyø-kheo phaïm moät trong ba phaùp: hoaëc toäi Ba-la-di, hoaëc toäi Taêng-giaø- baø-thi-sa, hoaëc toäi Ba-daät-ñeà”. Tyø-kheo ngoài chung aáy töï noùi: “Toâi phaïm toäi aáy”. Ñoái vôùi moät trong ba phaùp: hoaëc Ba-la-di, hoaëc Taêng-giaø-baø-thi- sa, hoaëc Ba-daät-ñeà, ñuùng nhö lôøi noùi phaïm cuûa ngöôøi Öu-baø-di coù loøng tin vöõng chaéc aáy, neân phaûi xöû trò nhö phaùp Tyø-kheo naøy. Ñaây goïi laø phaùp Baát ñònh.
>64 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
2. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi nöõ ngoài choã troáng, choã khoâng theå haønh daâm, noùi lôøi thoâ tuïc, daâm duïc. Coù vò Öu-baø-di loøng tin vöõng chaéc nhaän xeùt: “Vôùi caûnh naøy thì Tyø-kheo phaïm moät trong hai phaùp: hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa, hoaëc Ba-daät-ñeà”. Tyø-kheo ngoài vôùi ngöôøi nöõ aáy cuõng töï noùi: “Toâi phaïm toäi aáy”. Ñoái vôùi moät trong hai phaùp neân trò moät: hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa, hoaëc Ba-daät-ñeà ñuùng nhö ñieàu noùi phaïm cuûa ngöôøi Öu-baø-di coù loøng tin vöõng chaéc aáy, caàn phaûi xöû trò nhö phaùp Tyø-kheo aáy. Ñaây goïi laø phaùp Baát ñònh. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi hai phaùp Baát ñònh. Nay xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc: Trong hai phaùp naøy thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc trong hai phaùp naøy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Tieáp ñaây laø ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh. 1. Neáu Tyø-kheo y ñaõ ñuû roài, y coâng ñöùc ñaõ xaû, chöùa ñeå y dö, trong möôøi ngaøy, khoâng tònh thí thì ñöôïc pheùp caát giöõ. Neáu quaù thôøi gian aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 2. Neáu Tyø-kheo y ñaõ ñuû roài, y coâng ñöùc ñaõ xaû, vôùi ba y cuûa mình rôøi khoûi moät y qua moät ñeâm nguû choã khaùc, tröø yeát-ma Taêng cho pheùp thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. >. Neáu Tyø-kheo y ñaõ ñuû roài, y coâng ñöùc ñaõ xaû, maø phi thôøi nhaän ñöôïc vaûi y, caàn thì nhaän, nhaän roài kòp may thaønh y ngay. Neáu vaûi ñuû thì toát, khoâng ñuû thì ñöôïc pheùp caát laïi moät thaùng chôø ñuû vaûi ñeå laøm thaønh y. Neáu quaù haïn naøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 4. Neáu Tyø-kheo ñeán Tyø-kheo-ni chaúng phaûi thaân quyeán laáy y tröø vieäc ñoåi chaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 5. Neáu Tyø-kheo baûo Tyø-kheo-ni chaúng phaûi thaân quyeán giaët y cuõ, hoaëc nhuoäm, hoaëc ñaäp thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 6. Neáu Tyø-kheo ñeán cö só, vôï cö só chaúng phaûi thaân quyeán ñeå xin y, tröø tröôøng hôïp khaùc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp khaùc laø: hoaëc Tyø-kheo aáy y bò cöôùp, y bò maát, y bò chaùy, y bò nöôùc cuoán… nhö theá goïi laø tröôøng hôïp khaùc. 7. Neáu Tyø-kheo y bò maát, y bò cöôùp, y bò chaùy, y bò nöôùc cuoán; neáu coù cö só, hay vôï cö só chaúng phaûi thaân quyeán ñem cuùng cho nhieàu loaïi y vaø môøi Tyø-kheo nhaän tuøy yù, Tyø-kheo aáy phaûi bieát nhaän y vöøa ñuû. Neáu nhaän quaù möùc ñònh aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >65
8. Neáu Tyø-kheo, cö só, hay vôï cö só vì Tyø-kheo aáy daønh duïm tieàn ñeå saém y nhö vaäy cho Tyø-kheo. Vôùi soá tieàn cuûa chuùng ta saém y nhö vaäy cuøng cuùng cho Tyø-kheo teân nhö vaäy. Tyø-kheo aáy tröôùc khoâng môøi nhaän tuøy yù, ñeán nhaø hai cö só kia noùi nhö vaày: “Cö só, thaät toát laém! Xin haõy vì toâi daønh tieàn saém loaïi y ñaét giaù nhö vaäy… cuùng cho toâi” vì muoán cho ñeïp. Neáu nhaän ñöôïc y nhö theá thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 9. Neáu Tyø-kheo, coù hai gia ñình cö só vaø vôï cö só lo lieäu ñöôïc tieàn saém y nhö vaäy cho Tyø-kheo. Vôùi soá tieàn chuùng ta saém y nhö vaäy cuøng cuùng cho Tyø-kheo teân nhö vaäy. Tyø-kheo aáy tröôùc khoâng ñöôïc môøi nhaän tuøy yù, laïi ñeán nhaø hai cö só noùi nhö vaày: “Cö só, thaät toát laém! Haõy goùp chung tieàn laïi may moät y thoâi, neân saém nhö theá ñeå cuùng cho toâi”, vì muoán cho ñeïp. Neáu nhaän ñöôïc y aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 10. Neáu Tyø-kheo, hoaëc vua, hoaëc ñaïi thaàn, hoaëc Baø-la-moân, hoaëc cö só, vôï cö só sai ngöôøi ñöa tieàn saém y ñeán cho Tyø-kheo, baûo: “Haõy mang soá tieàn saém y nhö vaäy ñeán cuùng cho Tyø-kheo teân nhö vaäy”. Ñeán choã Tyø-kheo, ngöôøi söù aáy noùi vôùi Tyø-kheo: “Thöa Ñaïi ñöùc, nay ñöôïc leänh ñem soá tieàn saém y ñeán cuùng thaày. Xin thaày nhaän cho”. Tyø-kheo aáy neân noùi vôùi ngöôøi söù kia nhö vaày: “Nay toâi khoâng tieän nhaän soá tieàn saém y naøy. Neáu caàn y thì phaûi hôïp luùc vaø thanh tònh thì toâi seõ nhaän”. Ngöôøi söù aáy noùi vôùi Tyø-kheo: “Thöa Ñaïi ñöùc, coù ngöôøi naøo giuùp vieäc cho thaày khoâng?” Caàn y thì Tyø-kheo neân noùi: “Coù, chính ngöôøi troâng nom Taêng-giaø- lam hoaëc Öu-baø-taéc, ñoù laø ngöôøi chaáp söï cuûa Tyø-kheo, thöôøng vì caùc Tyø-kheo giuùp ñôõ coâng vieäc”. Ngöôøi söù kia ñeán thaúng choã ngöôøi chaáp söï trao soá tieàn saém y cho hoï roài quay trôû laïi choã Tyø-kheo, thöa nhö vaày: “Thöa Ñaïi ñöùc, ngöôøi chaáp söï teân… maø thaày ñaõ chæ, toâi ñaõ giao soá tieàn saém y cho hoï roài. Thöa Ñaïi ñöùc, khi naøo nhaän thaáy hôïp luùc, thaày ñeán ngöôøi ñoù seõ ñöôïc y”. Luùc caàn y thì ñeán choã ngöôøi chaáp söï. Neáu ñeán, hoaëc laàn thöù hai, hoaëc laàn thöù ba thì noùi vôùi ngöôøi chaáp söï: “Toâi caàn y”. Neáu ñeán laàn thöù hai, laàn thöù ba nhaèm laøm cho hoï nhôù ra, ñöôïc y thì toát. Coøn khoâng ñöôïc y thì laàn thöù tö, laàn thöù naêm, laàn thöù saùu, ñeán tröôùc hoï ñöùng im laëng, khieán cho hoï suy nghó nhôù ra. Neáu laàn thöù tö, laàn thöù naêm, laàn thöù saùu ñeán tröôùc hoï ñöùng im laëng maø ñöôïc y thì toát, khoâng ñöôïc y maø ñoøi quaù saùu laàn ñeå caàu cho baèng ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp khoâng ñöôïc y thì phaûi ñeán choã ngöôøi chuû cuùng tieàn
>66 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
saém y, hoaëc töï mình ñeán, hoaëc sai ngöôøi ñeán noùi vôùi thí chuû: “Tröôùc ñaây ngöôøi cuûa oâng mang tieàn saém y ñeán cuùng cho Tyø-kheo teân nhö vaäy. Tyø- kheo aáy roát cuoäc khoâng ñöôïc y, vaäy haõy ñeán laáy veà, ñöøng ñeå maát tieàn aáy”. Ñaây laø hôïp caùch. 11. Neáu Tyø-kheo laøm ngoïa cuï môùi baèng ñuû loaïi tô taèm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 12. Neáu Tyø-kheo laøm ngoïa cuï môùi baèng caùc loaïi loâng deâ thuaàn maøu ñen, thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 1>. Neáu Tyø-kheo laøm ngoïa cuï môùi thì neân duøng loâng deâ goàm hai phaàn thuaàn maøu ñen, phaàn thöù ba maøu traéng vaø phaàn thöù tö maøu xaùm. Neáu Tyø-kheo laøm ngoïa cuï môùi khoâng duøng hai phaàn thuaàn maøu ñen, phaàn thöù ba maøu traéng vaø phaàn thöù tö maøu xaùm, thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà. 14. Neáu Tyø-kheo laøm ngoïa cuï môùi thì neân giöõ duøng ñeán saùu naêm. Neáu döôùi saùu naêm, khoâng xaû caùi cuõ, laïi laøm caùi môùi, tröø Taêng yeát-ma, thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 15. Neáu Tyø-kheo laøm toïa cuï môùi thì phaûi laáy moät mieáng toïa cuï cuõ vuoâng vöùc moät gang tay, may ñieåm leân treân toïa cuï môùi nhaèm hoaïi saéc. Neáu laøm toïa cuï môùi, khoâng laáy moät mieáng toïa cuï cuõ vuoâng vöùc moät gang tay, may ñieåm leân treân toïa cuï môùi ñeå hoaïi saéc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 16. Neáu Tyø-kheo giöõa ñöôøng ñi, ñöôïc loâng deâ, thaáy caàn thì neân laáy; neáu khoâng coù ngöôøi mang hoä thì ñöôïc pheùp töï mình mang ñi, moät chaëng ba do-tuaàn. Neáu khoâng coù ngöôøi mang vaùc hoä maø töï mình xaùch mang quaù ba do-tuaàn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 17. Neáu Tyø-kheo sai nhôø Tyø-kheo-ni chaúng phaûi thaân quyeán giaët, nhuoäm, chaûi loâng deâ thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 18. Neáu Tyø-kheo töï tay caàm laáy tieàn hay vaøng baïc, hay baûo ngöôøi laáy, hoaëc mieäng baûo coù theå nhaän thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 19. Neáu Tyø-kheo mua baùn caùc loaïi vaøng baïc, vaät baùu thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 20. Neáu Tyø-kheo vôùi moïi hình thöùc mua baùn sinh lôïi, thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 21. Neáu Tyø-kheo giöõ caát baùt dö, khoâng tònh thí thì ñöôïc pheùp caát giöõ trong voøng möôøi ngaøy. Neáu quaù haïn aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà. 22. Neáu Tyø-kheo baùt bò vôõ haøn gaén döôùi naêm choã, khoâng chaûy ræ, laïi tìm baùt môùi vì muoán cho ñeïp. Neáu ñöôïc baùt aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >67
Ba-daät-ñeà. Tyø-kheo aáy neân ñeán giöõa Taêng xaû baùt môùi. Taêng trao xaû baùt laàn löôït theo thöù baäc roài laáy baùt baäc thaáp nhaát trao cho Tyø-kheo aáy khieán gìn giöõ söû duïng cho ñeán baùt beå. 2>. Neáu Tyø-kheo ñích thaân ñi xin chæ sôïi, nhôø caäy baûo thôï deät khoâng phaûi thaân quyeán deät y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 24. Neáu Tyø-kheo coù cö só, vôï cö só vì Tyø-kheo aáy nhôø caäy baûo thôï deät, deät y cho Tyø-kheo. Tyø-kheo aáy tröôùc khoâng nhaän lôøi môøi tuøy yù, nhöng laïi ñeán choã thôï deät baûo: “Y naøy ñöôïc deät cho toâi. Haõy deät cho toâi heát söùc kheùo, cho thaät roäng khoå, chaéc chaén, saéc saûo baèng ñaàu baèng ñuoâi, chænh cho kheùo. Ñöông nhieân, ít nhieàu toâi cuõng traû coâng cho anh xöùng ñaùng”. Neáu Tyø-kheo traû cho thôï deät caùi coâng xöùng ñaùng aáy maø giaù trò chæ ñeán baèng moät böõa aên, nhaän ñöôïc y aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà. 25. Neáu Tyø-kheo tröôùc ñem y cho Tyø-kheo khaùc, sau vì töùc giaän hoaëc töï ñoaït laïi, hay sai ngöôøi khaùc ñoaït laáy, noùi: “Haõy traû y laïi cho toâi. Toâi khoâng cho ngöôøi nöõa”. Tyø-kheo aáy neân traû laïi y, Tyø-kheo nhaän laáy y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 26. Neáu Tyø-kheo coù beänh, caát giöõ toâ, daàu, sinh toâ, maät vaø ñöôøng pheøn… thì trong voøng baûy ngaøy ñöôïc pheùp giöõ ñeå uoáng. Neáu quaù haïn aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 27. Neáu Tyø-kheo, muøa Xuaân coøn moät thaùng thì neân tìm kieám y taém möa, coøn nöûa thaùng duøng taém. Tyø-kheo tröôùc moät thaùng heát Xuaân maø kieán tìm y taém möa vaø quaù tröôùc nöûa thaùng ñeán Haï duøng y taém thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 28. Neáu Tyø-kheo coøn möôøi ngaøy nöõa môùi heát ba thaùng kieát Haï, maø coù thí chuû vì vieäc gaáp, voäi cuùng y cho caùc Tyø-kheo thì neân nhaän. Nhaän roài neân giöõ caát cho ñeán thôøi cuûa y. Neát caát giöõ quaù haïn aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. 29. Neáu Tyø-kheo ba thaùng Haï an cö xong, tieáp ñoù ngaøy möôøi laêm thaùng taùm cuõng ñaõ qua, hoaëc ôû nôi xa xoâi heûo laùnh nghi coù söï khuûng boá, nôi e sôï coù naïn… Tyø-kheo aáy soáng taïi nhöõng nôi nhö vaäy, thì trong ba y, coù theå göûi laïi moät y trong nhaø thoân xoùm vaø coù lyù do ñeå rôøi y nguû, nhieàu laém laø saùu ñeâm. Neáu quaù haïn aáy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. >0. Neáu Tyø-kheo bieát ngöôøi khaùc muoán cuùng vaät cho Taêng laïi xoay xôû ñem veà cho mình thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Nay xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc: Ñoái vôùi ba möôi phaùp naøy thanh tònh khoâng?
>68 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
(Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc trong ba möôi phaùp aáy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Tieáp ñaây laø chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh. 1. Neáu Tyø-kheo coá yù noùi doái thì phaïm Ba-daät-ñeà. 2. Neáu Tyø-kheo ñem doøng doõi, saéc toäc, ñòa vò xaõ hoäi ra ñeå maéng nhieác, laøm nhuïc Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. >. Neáu Tyø-kheo duøng mieäng löôõi hai chieàu ñeå ly giaùn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 4. Neáu Tyø-kheo cuøng moät nhaø coù ngöôøi nöõ maø nguû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 5. Neáu Tyø-kheo cuøng ngöôøi chöa thoï Ñaïi giôùi cho hoï nguû chung phoøng quaù hai ñeâm, ñeán ñeâm thöù ba thì phaïm Ba-daät-ñeà. 6. Neáu Tyø-kheo vôùi ngöôøi chöa thoï Ñaïi giôùi cuøng ñoïc tuïng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 7. Neáu Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc coù toäi thoâ aùc, ñem noùi vôùi ngöôøi chöa thoï Ñaïi giôùi, tröø Taêng Yeát-ma, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 8. Neáu Tyø-kheo, ñoái töôïng laø ngöôøi chöa thoï Ñaïi giôùi maø ñem phaùp hôn ngöôøi noùi vôùi hoï: “Toâi thaáy ñieàu aáy, toâi bieát ñieàu aáy”, duø söï thaáy bieát laø thaät ñi nöõa, cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. 9. Neáu Tyø-kheo thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ quaù naêm, saùu lôøi, thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø coù maët ngöôøi nam hieåu bieát. 10. Neáu Tyø-kheo töï tay ñaøo ñaát hay baûo ngöôøi ñaøo ñaát thì phaïm Ba-daät-ñeà. 11. Neáu Tyø-kheo chaët phaù caây coái laø choã cö nguï cuûa quyû thaàn… thì phaïm Ba-daät-ñeà. 12. Neáu Tyø-kheo bòa chuyeän, noùi lôøi khaùc söï thaät, gaây phieàn böïc cho ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 1>. Neáu Tyø-kheo hieàm haän, maéng chöûi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 14. Neáu Tyø-kheo laáy giöôøng daây, giöôøng caây, ñeäm naèm ngoài cuûa Taêng ñem ñaêït ra nôi ñaát troáng, hoaëc baûo ngöôøi ñaët ra, naèm ngoài xong boû ñi, khoâng töï thu doïn, khoâng baûo ai thu doïn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 15. Neáu Tyø-kheo ôû trong phoøng cuûa Taêng, traûi ngoïa cuï ñeäm ngoài cuûa Taêng, hoaëc töï traûi hay baûo ngöôøi traûi, ñeå naèm hay ngoài leân ñoù. Sau laïi boû ñoù ñi, khoâng töï thu doïn hay baûo ai thu doïn, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 16. Neáu Tyø-kheo bieát choã nghæ ñoù laø cuûa Tyø-kheo aáy, mình ñeán sau laïi cöôõng laán vaøo giöõa, traûi toïa cuï ñeå nguû nghæ, vôùi yù nghóa: “Tyø-
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >69
kheo kia hieàm chaät choäi thì töï traùnh ta maø ñi”. Chaúng coù lyù do naøo khaùc ngoaøi vieäc laøm maát oai nghi nhö vaäy thì phaïm Ba-daät-ñeà. 17. Neáu Tyø-kheo töùc giaän Tyø-kheo khaùc, khoâng thích vò naøy ôû trong phoøng cuûa Taêng, töï tay keùo ra hay baûo ngöôøi khaùc keùo ra ngoaøi, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 18. Neáu Tyø-kheo phoøng treân nhaø gaùc ñaët giöôøng daây, giöôøng caây, chaân raùp deã suùt ra, maø naèm ngoài treân ñoù thì phaïm Ba-daät-ñeà. 19. Neáu Tyø-kheo bieát nöôùc coù truøng maø töï laáy töôùi leân buøn ñaát, leân coû hay baûo ngöôøi khaùc töôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 20. Neáu Tyø-kheo muoán laøm nhaø lôùn coù ñaày ñuû cöûa caùnh, cöûa soå vaø trang trí caùc thöù thì vieäc lôïp maùi phaûi höôùng daãn lôïp tranh chöøng hai ba lôùp laø vöøa. Neáu lôïp quaù ñònh möùc aáy, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 21. Neáu Tyø-kheo Taêng khoâng sai maø giaùo thoï cho Tyø-kheo-ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. 22. Neáu Tyø-kheo duø ñöôïc Taêng sai maø giaùo thoï cho Tyø-kheo-ni maõi ñeán khi maët trôøi laën thì phaïm Ba-daät-ñeà. 2>. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc: “Caùc Tyø-kheo chæ vì aên uoáng maø giaùo thoï Tyø-kheo-ni” thì phaïm Ba-daät-ñeà. 24. Neáu Tyø-kheo ñem y cho Tyø-kheo-ni chaúng phaûi thaân quyeán, tröø ñoåi chaùc, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 25. Neáu Tyø-kheo may y cho Tyø-kheo-ni chaúng phaûi thaân quyeán thì phaïm Ba-daät-ñeà. 26. Neáu Tyø-kheo cuøng vôùi Tyø-kheo-ni ngoài ôû choã vaéng khuaát thì phaïm Ba-daät-ñeà. 27. Neáu Tyø-kheo cuøng Tyø-kheo-ni heïn ñi chung moät ñöôøng, duø chæ ñeán moät thoân xoùm, tröø tröôøng hôïp khaùc, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp khaùc laø baïn ñöôøng cuøng ñi nôi nghi coù söï khuûng boá, ñaây laø tröôøng hôïp khaùc. 28. Neáu Tyø-kheo cuøng Tyø-kheo-ni heïn ñi cuøng thuyeàn, hoaëc xuoâi doøng hay ngöôïc doøng, tröø thuyeàn ñöa sang ngang bôø, thì phaïm Ba-daät- ñeà. 29. Neáu Tyø-kheo bieát do nhaân duyeân ca ngôïi cuûa Tyø-kheo-ni maø ñöôïc ñoà aên, maø aên tröø thí chuû tröôùc ñoù coù y môøi, thì phaïm Ba-daät-ñeà. >0. Neáu Tyø-kheo cuøng heïn vôùi ngöôøi nöõ ñi chung moät ñöôøng, duø chæ ñeán moät xoùm laøng, thì phaïm Ba-daät-ñeà. >1. Neáu Tyø-kheo nôi naøo chæ cuùng moät böõa aên, khoâng beänh thì Tyø- kheo neân nhaän moät böõa. Neáu nhaän aên quaù thì phaïm Ba-daät-ñeà. >2. Neáu Tyø-kheo cöù laàn löôït aên nhieàu laàn, tröø tröôøng hôïp khaùc
>70 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp khaùc laø: khi beänh, khi cuùng y, ñaây laø tröôøng hôïp khaùc. >>. Neáu Tyø-kheo aên rieâng chuùng, tröø caùc tröôøng hôïp khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp khaùc laø: khi beänh, khi may y, khi cuùng y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn, khi ñaïi hoäi, khi Sa-moân cuùng böõa aên, ñaây laø tröôøng hôïp khaùc. >4. Neáu Tyø-kheo ñeán nhaø thí chuû, aân caàn môøi cuùng baùnh, buùn, côm… thaáy caàn thì Tyø-kheo neân nhaän hai, ba baùt roài veà laïi trong chuøa, neân san seû phaàn aên cho caùc Tyø-kheo khaùc aên cuøng. Neáu Tyø-kheo khoâng beänh maø nhaän quaù hai, ba baùt veà trong chuøa, khoâng phaân ra, san seû cho caùc Tyø-kheo khaùc aên cuøng, thì phaïm Ba-daät-ñeà. >5. Neáu Tyø-kheo ñaõ aên ñuû roài, hoaëc gaëp luùc ñöôïc môøi nhaän aên theâm, maø khoâng laøm pheùp thöùc aên dö laïi aên tieáp thì phaïm Ba-daät-ñeà. >6. Neáu Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc ñaõ aên ñuû hoaëc nhaän lôøi môøi aên nöõa maø khoâng laøm pheùp thöùc aên dö, aân caàn môøi aên cho baèng ñöôïc: “Ñaïi ñöùc, aên ñoà aên naøy”. Chæ vôùi nhaân duyeân nhö vaäy. Ngoaøi ra khoâng coøn lyù do naøo khaùc laø muoán laøm cho vò kia phaïm, thì phaïm Ba-daät-ñeà. >7. Neáu Tyø-kheo aên phi thôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà. >8. Neáu Tyø-kheo aên ñoà aên coøn laïi ñeå qua ñeâm thì phaïm Ba-daät- ñeà. >9. Neáu Tyø-kheo khoâng nhaän aên maø aên, keå caû thuoác, khoâng nhaän môøi maø ñöa vaøo trong mieäng, tröø nöôùc vaø taêm xæa raêng, thì phaïm Ba- daät-ñeà. 40. Neáu Tyø-kheo duø ñöôïc aên thöùc aên ngon boå nhö: söõa, bô, caù vaø thòt… nhöng khoâng beänh maø töï mình ñoøi aên caùc thöùc aên aáy thì phaïm Ba- daät-ñeà. 41. Neáu laø nam ngoaïi ñaïo, nöõ ngoaïi ñaïo maø Tyø-kheo töï tay ñöa thöùc aên cho hoï thì phaïm Ba-daät-ñeà. 42. Neáu Tyø-kheo tröôùc ñaõ nhaän lôøi môøi nhöng tröôùc böõa aên, sau böõa aên ñeán thaúng nhaø ngöôøi khaùc aên, khoâng daën doø caùc Tyø-kheo khaùc, tröø tröôøng hôïp khaùc, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp khaùc laø: Khi beänh, khi may y, khi cuùng y … ñaây laø caùc tröôøng hôïp khaùc. 4>. Neáu Tyø-kheo trong nhaø aên coù vaät baùu maø cöôõng ngoài nôi choã khuaát thì phaïm Ba-daät-ñeà. 44. Neáu Tyø-kheo trong nhaø coù ñoà quyù baùu maø ngoài nôi choã khuaát thì phaïm Ba-daät-ñeà.
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >71
45. Neáu Tyø-kheo cuøng ngoài vôùi ngöôøi nöõ ôû choã ñaát troáng thì phaïm Ba-daät-ñeà. 46. Neáu Tyø-kheo noùi vôùi Tyø-kheo khaùc lôøi nhö vaày: “Ñaïi ñöùc cuøng ñi vôùi toâi ñeán xoùm laøng, thaày seõ ñöôïc böõa aên”. Tyø-kheo aáy nghe theo, ñeán xoùm laøng roài, nhöng khoâng ñöôïc höôùng daãn ai trao cho Tyø- kheo aáy böõa aên, laïi baûo: “Thaày ñi ñi. Toâi vôùi thaày cuøng chung ngoài ñaây, cuøng chung noùi naêng khoâng vui laém ñaâu! Toâi ngoài moät mình ñoäc thoaïi vui hôn”. Chæ vôùi lyù do nhö theá, khoâng coøn lyù do naøo khaùc ngoaøi vieäc tìm caùch xua ñuoåi ñi, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 47. Neáu Tyø-kheo ñöôïc môøi cuùng thuoác cho boán thaùng, khoâng beänh Tyø-kheo neân nhaän. Neáu nhaän quaù haïn aáy, tröø môøi thöôøng cuùng thuoác, môøi cuùng thuoác tieáp theo, môøi cuùng thuoác ñöôïc Taêng phaân chia, môøi cuùng thuoác suoát ñôøi, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 48. Neáu Tyø-kheo ñeán xem quaân traän, tröø tröôøng hôïp coù lyù do, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 49. Neáu Tyø-kheo coù lyù do ñeán trong quaân binh maø nguû laïi quaù hai ñeâm, ñeán ñeâm thöù ba maø nguû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà. 50. Neáu Tyø-kheo ôû trong quaân hai ñeâm, ba ñeâm, hoaëc khi xem daøn quaân chieán ñaáu, hoaëc khi theo xem theá löïc quaân voi, quaân ngöïa thì phaïm Ba-daät-ñeà. 51. Neáu Tyø-kheo uoáng röôïu thì phaïm Ba-daät-ñeà. 52. Neáu Tyø-kheo ñuøa giôõn trong nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 5>. Neáu Tyø-kheo laáy ngoùn tay choïc leùt Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 54. Neáu Tyø-kheo khoâng nhaän söï can giaùn thì phaïm Ba-daät-ñeà. 55. Neáu Tyø-kheo gaây hoát hoaûng sôï haõi cho Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 56. Neáu Tyø-kheo môùi nöûa thaùng taém röûa, khoâng beänh Tyø-kheo neân giöõ laáy nhö vaäy, neáu taém röûa quaù möùc aáy, tröø tröôøng hôïp khaùc, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp khaùc laø: Khi noùng böùc, khi beänh, khi laøm vieäc, khi bò möa gioù, khi ñi xa veà. Ñaây laø caùc tröôøng hôïp khaùc. 57. Neáu Tyø-kheo khoâng beänh, ñeå töï söôûi thaân, ñoát löûa nôi ñaát troáng, hoaëc baûo ngöôøi ñoát, tröø tröôøng hôïp khaùc, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 58. Neáu Tyø-kheo giaáu y, baùt, toïa cuï, oáng ñöïng kim cuûa Tyø-kheo khaùc, hoaëc töï caát giaáu hay baûo ngöôøi caát giaáu, duø chæ ít laø ñeå vui ñuøa thì phaïm Ba-daät-ñeà. 59. Neáu Tyø-kheo ñaõ tònh thí y cho Tyø-kheo, Tyø-kheo-ni, Thöùc-
>72 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, nhöng khoâng hoûi chuû y maø voäi laáy maëc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 60. Neáu Tyø-kheo coù ñöôïc y môùi, thì phaûi laøm hoaïi saéc môùi baèng ba loaïi maøu: xanh, ñen, lam, Tyø-kheo naøo coù ñöôïc y môùi maø khoâng laøm hoaïi saéc môùi baèng ba loaïi maøu: xanh, ñen, lam, cöù ñeå nguyeân y môùi maø maëc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 61. Neáu Tyø-kheo coá gieát cheát maïng soáng cuûa suùc sinh thì phaïm Ba-daät-ñeà. 62. Neáu Tyø-kheo bieát nöôùc coù truøng maø uoáng, duøng thì phaïm Ba- daät-ñeà. 6>. Neáu Tyø-kheo coá yù gaây phieàn haø Tyø-kheo khaùc, duø chæ laøm cho vò aáy khoâng ñöôïc vui trong choác laùt thoâi, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 64. Neáu Tyø-kheo bieát Tyø-kheo khaùc coù toäi thoâ aùc maø che giaáu thì phaïm Ba-daät-ñeà. 65. Neáu Tyø-kheo, ngöôøi tuoåi ñuû hai möôi thì phaûi cho thoï giôùi Cuï tuùc. Neáu Tyø-kheo bieát ngöôøi chöa ñuû tuoåi hai möôi maø cho thoï Ñaïi giôùi thì ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, coøn Tyø-kheo aáy ñaùng bò khieån traùch vì ngu si, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 66. Neáu Tyø-kheo bieát Taêng ñaõ ñuùng phaùp daäp taét söï buøng leân tranh caõi roài, sau laïi khôi daäy vaán ñeà thì phaïm Ba-daät-ñeà. 67. Neáu Tyø-kheo bieát giaëc maø keát baïn, heïn cuøng ñi chung moät ñöôøng, duø chæ ñi trong moät xoùm laøng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. 68. Neáu Tyø-kheo noùi nhö vaày: “Toâi bieát ñieàu Phaät thuyeát phaùp thì vaán ñeà daâm duïc khoâng phaûi phaùp chöôùng ñaïo”. Caùc Tyø-kheo neân can Tyø-kheo naøy: “Ñaïi ñöùc ñöøng noùi lôøi nhö vaäy, ñöøng phæ baùng Theá Toân, phæ baùng Theá Toân laø khoâng toát. Theá Toân khoâng noùi nhö theá. Theá Toân vaän duïng raát nhieàu hình thöùc daïy roõ: haønh daâm duïc laø ñieàu chöôùng ñaïo”. Tyø-kheo aáy khi can giaùn nhö vaäy maø vaãn kieân trì khoâng boû, neân ba laàn can giaùn Tyø-kheo aáy ñeå loaïi boû söï kieân trì naøy. Neán can giaùn ñeán laàn thöù ba, boû thì toát, khoâng boû, Tyø-kheo aáy phaïm Ba-daät-ñeà. 69. Neáu Tyø-kheo bieát ngöôøi noùi lôøi xuyeân taïc toäi loãi nhö theá, Taêng chöa taùc phaùp khoâng boû aùc kieán nhö vaäy maø mình laïi chöùa chaáp, cuøng nguû nghæ, cuøng yeát-ma, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 70. Neáu Tyø-kheo bieát Sa-di noùi lôøi nhö vaày: “Toâi bieát Phaät thuyeát phaùp thì haønh daâm duïc khoâng phaûi laø vaán ñeà chöôùng ñaïo”. Caùc Tyø-kheo phaûi can giaùn Sa-di naøy: “OÂng ñöøng noùi lôøi nhö vaäy, ñöøng huûy baùng Theá Toân, huûy baùng Theá Toân laø khoâng toát. Theá Toân khoâng noùi lôøi nhö vaäy. Naøy Sa-di! Ñöùc Theá Toân vaän duïng raát nhieàu hình thöùc daïy roõ: haønh
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >7>
daâm duïc chính laø ñieàu chöôùng ñaïo”. Caùc Tyø-kheo khi can giaùn nhö vaäy maø Sa-di naøy kieân trì khoâng boû thì caùc Tyø-kheo neân ba laàn can giaùn nhaèm loaïi boû söï kieân trì naøy. Can giaùn ñeán laàn thöù ba, boû thì toát, khoâng boû thì caùc Tyø-kheo neân baûo Sa-di naøy: “OÂng töø nay trôû ñi chaúng phaûi laø ñeä töû Phaät, khoâng ñöôïc ñi theo caùc Tyø-kheo khaùc. Caùc Sa-di khaùc ñöôïc cuøng Ñaïi Tyø-kheo nguû gaàn hai ñeâm, ba ñeâm, oâng nay khoâng coøn ñaëc aân naøy nöõa. OÂng haõy ra ñi, ñi cho khuaát, khoâng ñöôïc soáng trong ñaây nöõa”. Neáu Tyø-kheo bieát Sa-di aáy bò ñuoåi nhö vaäy, maø chöùa chaáp, cuøng nguû nghæ thì phaïm Ba-daät-ñeà. 71. Neáu Tyø-kheo trong luùc can giaùn Tyø-kheo khaùc ñuùng phaùp, Tyø-kheo aáy laïi noùi nhö vaày: “Toâi seõ hoûi vò trì luaät coù trí tueä”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Muoán caàu söï hieåu bieát, neân hoûi roõ vaán ñeà thì khoâng phaïm. 72. Neáu Tyø-kheo khi nghe thuyeát giôùi, laïi noùi nhö vaày: “Ñaïi ñöùc noùi nhöõng giôùi lænh kænh aáy laøm gì? AÙp duïng vaøo ñaâu? Khi noùi nhöõng giôùi naøy chæ laøm cho ngöôøi ta phieàn naõo, xaáu hoå, hoaøi nghi”. Vì khinh cheâ giôùi neân phaïm Ba-daät-ñeà. 7>. Neáu Tyø-kheo khi nghe tuïng giôùi, noùi nhö vaày: “Ñaïi ñöùc, nay toâi môùi bieát vaán ñeà naøy laø giôùi kinh, moãi nöûa thaùng theo trong Giôùi kinh tuïng giôùi”. Trong luùc caùc Tyø-kheo khaùc bieát Tyø-kheo naøy hai ba laàn ngoài trong choã thuyeát giôùi, huoáng nöõa laø nhieàu laàn. Tyø-kheo aáy khoâng bieát khoâng hieåu ö? Neáu phaïm toäi thì neân trò ñuùng phaùp, laïi phaûi taêng theâm toäi khoâng bieát. “Ñaïi ñöùc, khoâng lôïi gì cho thaày, thaày khoâng ñöôïc phaùp thieän. Khi tuïng giôùi thaày khoâng duïng taâm ghi nhôù, laïi khoâng taäp trung laéng nghe giôùi”. Vì vò aáy khoâng hieåu bieát, phaïm Ba-daät-ñeà. 74. Neáu Tyø-kheo cuøng yeát-ma roài sau ñoù noùi nhö vaày: “Caùc Tyø- kheo tuøy choã thaân thuoäc mình, laáy vaät cuûa chuùng Taêng cho hoï” thì phaïm Ba-daät-ñeà. 75. Neáu Tyø-kheo, chuùng Taêng xeùt xöû vieäc, khoâng döõ duïc maø ñöùng daäy ñi ra, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 76. Neáu Tyø-kheo döõ duïc, sau laïi quôû traùch thì phaïm Ba-daät-ñeà. 77. Neáu Tyø-kheo khaùc ñang tranh caõi gaây caán vôùi nhau, mình laïi laéng nghe roài ñem lôøi ngöôøi naøy noùi vôùi ngöôøi kia, thì phaïm Ba-daät- ñeà. 78. Neáu Tyø-kheo vì töùc giaän, khoâng hoan hyû, ñaùnh Tyø-kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 79. Neáu Tyø-kheo, vì töùc giaän, khoâng hoan hyû, duøng tay taùt Tyø- kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. 80. Neáu Tyø-kheo, vì töùc giaän, khoâng hoan hyû, ñem phaùp Taêng-
>74 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
giaø-baø-thi-sa phæ baùng Tyø-kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà. 81. Neáu Tyø-kheo naøo ñoái vôùi doøng vua Saùt-ñeá-lôïi Thuûy nghieâu ñaàu, vua chöa caát vaät baùu, chöa thu caát baûo vaät maø böôùc qua khoûi ngaïch cöûa cung thì phaïm Ba-daät-ñeà. 82. Neáu Tyø-kheo vôùi baùu vaät vaø ñoà trang söùc, hoaëc töï caàm laáy, hay baûo ngöôøi caàm laáy, tröø trong Taêng giaø lam vaø choã troï nguû, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoaëc ôû trong Taêng giaø lam hay choã troï nguû, hoaëc vaät baùu hoaëc ñoà trang söùc, maø töï caàm hay baûo ngöôøi caàm, thì seõ cho ngöôøi naøo ñoù nhaän laïi neáu bieát vaät cuûa mình. Ngoaøi nhaân duyeân nhö theá, khoâng coøn lyù do naøo khaùc. 8>. Neáu Tyø-kheo naøo phi thôøi vaøo xoùm laøng maø khoâng noùi cho Tyø-kheo khaùc bieát thì phaïm Ba-daät-ñeà. 84. Neáu Tyø-kheo laøm giöôøng daây, giöôøng caây, thì chaân giöôøng cao baèng taùm ngoùn tay cuûa Nhö Lai, tröø phaàn treân choã moäng raùp thaønh giöôøng. Caét teà chaân giöôøng roài maø quaù, thì phaïm Ba-daät-ñeà. 85. Neáu Tyø-kheo ñem boâng Ñaâu la ñoän laøm ñeäm, giöôøng daây, giöôøng caây, ngoïa cuï, ñeäm ngoài thì phaïm Ba-daät-ñeà. 86. Neáu Tyø-kheo duøng xöông, raêng, söøng laøm oáng ñöïng kim thì phaïm Ba-daät-ñeà. 87. Neáu Tyø-kheo laøm Ni sö ñaøn thì phaûi laøm ñuùng kích côõ. Kích côõ ñònh ôû ñaây laø: daøi hai gang tay cuûa Phaät vaø roäng moät gang röôõi tay cuûa Ngaøi. Laïi caàn theâm thì moãi beà daøy roäng theâm nöûa gang tay nöõa. Neáu quaù thì phaïm Ba-daät-ñeà. 88. Neáu Tyø-kheo laøm y che gheû thì phaûi laøm ñuùng kích côõ. Kích côõ ñònh ra ôû ñaây laø: daøi saùu gang tay Phaät, roäng hai gang röôõi tay cuûa Ngaøi. Thaønh y roài maø quaù möùc aáy thì phaïm Ba-daät-ñeà. 90. Neáu Tyø-kheo may y thì kích côõ ngang baèng y cuûa Phaät. Kích côõ ôû ñaây laø: daøi möôøi gang tay vaø roäng saùu gang tay cuûa Phaät. Ñaây laø kích côõ y cuûa Phaät. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà. Nay xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc: Trong chín möôi phaùp naøy thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc trong chín möôi phaùp aáy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Ñaây laø boán phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh. 1. Neáu Tyø-kheo vaøo trong xoùm laøng, khoâng beänh, ñeán choã Tyø-
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >75
kheo-ni khoâng phaûi thaân quyeán töï tay nhaän thöùc aên vaø aên, thì Tyø-kheo naøy neân höôùng ñeán Tyø-kheo khaùc noùi lôøi saùm hoái: “Ñaïi ñöùc, toâi phaïm phaûi ñieàu ñaùng khieån traùch, laøm vieäc khoâng ñaùng laøm. Nay toâi höôùng ñeán Ñaïi ñöùc xin saùm hoái”. Ñaây goïi laø phaùp hoái quaù. 2. Neáu Tyø-kheo ñeán duøng böõa taïi nhaø cö só, trong böõa aên naøy coù söï chæ daãn cuûa Tyø-kheo-ni: “Haõy ñöa canh cho vò naøy, haõy ñöa côm cho vò kia”. Caùc Tyø-kheo neân noùi vôùi Tyø-kheo-ni aáy: “Naøy chò, thoâi ñi! Caàn ñeå caùc Tyø-kheo aên xong ñaõ”. Neáu khoâng coù moät Tyø-kheo naøo noùi vôùi Tyø-kheo-ni aáy: “Naøy chò, thoâi ñi! Caàn ñeå caùc Tyø-kheo aên xong ñaõ”, thì Tyø-kheo aáy phaûi ñeán Tyø-kheo khaùc noùi lôøi saùm hoái nhö sau: “Ñaïi ñöùc! Toâi phaïm ñieàu ñaùng traùch, laøm vieäc khoâng neân laøm. Nay toâi höôùng ñeán Ñaïi ñöùc xin saùm hoái”. Ñoù goïi laø phaùp Hoái quaù. >. Coù caùc hoïc gia, Taêng ñaõ taùc phaùp yeát-ma hoïc gia, neáu Tyø-kheo bieát ñoù laø hoïc gia, tröôùc khoâng môøi nhaän, khoâng beänh, töï tay nhaän laáy thöùc aên vaø aên, Tyø-kheo aáy phaûi ñeán Tyø-kheo khaùc noùi lôøi saùm hoái: “Ñaïi ñöùc, toâi phaïm ñieàu ñaùng traùch, laøm vieäc khoâng neân laøm. Nay toâi höôùng ñeán Ñaïi ñöùc xin saùm hoái”. Ñoù goïi laø phaùp hoái quaù. 4. Hoaëc A-lan-nhaõ, hoaëc nôi xa xoâi heûo laùnh, coù nghi sôï nôi coù khuûng boá, neáu Tyø-kheo ôû taïi A-lan-nhaõ nhö theá maø khoâng baùo tröôùc cho thí chuû bieát laø ngoaøi Taêng giaø lam thì khoâng nhaän ñoà aên, trong Taêng giaø lam khoâng beänh töï tay nhaän thöùc aên vaø aên thì Tyø-kheo naøy phaûi höôùng ñeán Tyø-kheo khaùc noùi lôøi saùm hoái: “Ñaïi ñöùc toâi phaïm ñieàu ñaùng traùch, laøm vieäc khoâng neân laøm. Nay toâi höôùng ñeán Ñaïi ñöùc xin saùm hoái”. Ñoù goïi laø phaùp hoái quaù. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi boán phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Nay xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc ñoái vôùi boán phaùp naøy thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc ñoái vôùi boán phaùp aáy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Ñaây laø caùc phaùp hoïc giôùi, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh: 1. Maëc noäi y cho teà chænh, neân phaûi hoïc. 2. Phaûi maëc ba y cho teà chænh, neân phaûi hoïc. >. Khoâng ñöôïc vaét ngöôïc y ñi vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 4. Khoâng ñöôïc vaét ngöôïc y ñi vaøo nhaø cö só ngoài, neân phaûi hoïc. 5. Khoâng ñöôïc quaán y nôi coå vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 6. Khoâng ñöôïc quaán y nôi coå vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 7. Khoâng ñöôïc truøm ñaàu vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc.
>76 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
8. Khoâng ñöôïc truøm ñaàu vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 9. Khoâng ñöôïc vöøa ñi vöøa nhaûy vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 10. Khoâng ñöôïc vöøa ñi vöøa nhaûy vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 11. Khoâng ñöôïc ngoài xoaïc ñuøi trong nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 12. Khoâng ñöôïc choáng naïnh ñi vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 1>. Khoâng ñöôïc choáng naïnh ñi vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 14. Khoâng ñöôïc laéc mình vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 15. Khoâng ñöôïc laéc mình vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 16. Khoâng ñöôïc ñaùnh caùnh tay vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 17. Khoâng ñöôïc ñaùnh caùnh tay ñi vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 18. Kheùo che thaân vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 19. Kheùo che thaân vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 20. Khoâng ñöôïc xoay nhìn beân traùi, beân phaûi maø vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 21. Khoâng ñöôïc nhìn beân naøy beân kia vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 22. Yeân laëng ñi vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 2>. Yeân laëng ñi vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 24. Khoâng ñöôïc giôõn cöôøi vaøo nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 25. Khoâng ñöôïc giôõn cöôøi vaøo ngoài nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 26. Chuù yù nhaän thöùc aên, neân phaûi hoïc. 27. Nhaän côm vöøa mieäng baùt, neân phaûi hoïc. 28. Nhaän canh vöøa mieäng baùt, neân phaûi hoïc. 29. Côm, canh aên ñeàu nhau, neân phaûi hoïc. >0. Tuaàn töï aên, neân phaûi hoïc. >1. Khoâng ñöôïc moi chính giöõa baùt maø aên, neân phaûi hoïc. >2. Khoâng beänh, khoâng ñöôïc töï ñoøi côm canh cho mình, neân phaûi hoïc. >>. Khoâng ñöôïc duøng côm che khuaát canh, laïi mong ñöôïc theâm, neân phaûi hoïc. >4. Khoâng ñöôïc lieác nhìn trong baùt ngöôøi ngoài beân caïnh sinh taâm xaáu, neân phaûi hoïc. >5. Phaûi chuù yù nôi baùt maø aên, neân phaûi hoïc. >6. Khoâng ñöôïc voác lôùn naém côm ñeå aên, neân phaûi hoïc. >7. Khoâng ñöôïc haù lôùn mieäng ñôïi côm aên, neân phaûi hoïc. >8. Khoâng ñöôïc ngaäm côm maø noùi, neân phaûi hoïc.
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >77
>9. Khoâng ñöôïc voác côm neùm töø xa vaøo mieäng aên, neân phaûi hoïc. 40. Khoâng ñöôïc aên côm ñeå rôi rôùt soùt laïi, neân phaûi hoïc. 41. Khoâng ñöôïc aên ñeå thöùc aên buùng maù, neân phaûi hoïc. 42. Khoâng ñöôïc nhai côm thaønh tieáng maø aên, neân phaûi hoïc. 4>. Khoâng ñöôïc hôùp côm maø aên, neân phaûi hoïc. 44. Khoâng ñöôïc le löôõi lieám aên, neân phaûi hoïc. 45. Khoâng ñöôïc raûy tay maø aên, neân phaûi hoïc. 46. Khoâng ñöôïc nhaët côm rôi vaõi maø aên, neân phaûi hoïc. 47. Khoâng ñöôïc tay baån naém ñoà ñöïng côm, neân phaûi hoïc. 48. Khoâng ñöôïc ñoå nöôùc röûa baùt vaøo trong nhaø cö só, neân phaûi hoïc. 49. Khoâng ñöôïc ñaïi tieåu tieän, hæ, nhoå treân coû töôi, tröø luùc ñau oám, neân phaûi hoïc. 50. Khoâng ñöôïc ñaïi tieåu tieän, hæ, nhoå vaøo nöôùc saïch, tröø luùc ñau oám, neân phaûi hoïc. 51. Khoâng ñöôïc ñöùng maø ñaïi tieåu tieän, tröø ngöôøi ñau beänh, neân phaûi hoïc. 52. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi vaét ngöôïc y leân vai, khoâng cung kính, tröø ngöôøi ñau oám, neân phaûi hoïc. 5>. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi quaán y nôi coå, tröø ngöôøi ñau beänh, neân phaûi hoïc. 54. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi che ñaàu, tröø ngöôøi ñau beänh, neân phaûi hoïc. 55. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi truøm ñaàu, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 56. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi choáng naïnh, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 57. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi mang deùp da, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 58. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi mang guoác goã, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 59. Khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho ngöôøi cöôõi ngöïa, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 60. Khoâng ñöôïc nguû nghæ trong thaùp Phaät, tröø vì troâng nom giöõ gìn, neân phaûi hoïc. 61. Khoâng ñöôïc choân caát cuûa caûi trong thaùp Phaät, tröø vieäc baûo veä chaéc chaén, neân phaûi hoïc. 62. Khoâng ñöôïc mang deùp da vaøo trong thaùp Phaät, neân phaûi hoïc.
>78 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
6>. Khoâng ñöôïc caàm deùp da vaøo trong thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 64. Khoâng ñöôïc mang deùp da nhieãu quanh thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 65. Khoâng ñöôïc mang giaøy phuù la vaøo trong thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 66. Khoâng ñöôïc caàm giaøy phuù la vaøo trong thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 67. Khoâng ñöôïc ngoài döôùi thaùp Phaät maø aên ñeå laïi raùc röôûi vaø thöùc aên laøm baån ñaát roài boû ñi, neân phaûi hoïc. 68. Khoâng ñöôïc khieâng thaây cheát ñi qua döôùi thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 69. Khoâng ñöôïc choân thaây cheát caïnh döôùi thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 70. Khoâng ñöôïc ñoát xaùc cheát ôû döôùi thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 71. Khoâng ñöôïc höôùng veà thaùp Phaät maø ñoát xaùc cheát, neân phaûi hoïc. 72. Khoâng ñöôïc ñoát xaùc cheát caïnh boán phía thaùp Phaät khieán muøi hoâi thoái bay vaøo thaùp, neân phaûi hoïc. 7>. Khoâng ñöôïc caàm y ngöôøi cheát ñi qua döôùi thaùp Phaät, tröø y ñaõ giaët nhuoäm vaø xoâng höông, neân phaûi hoïc. 74. Khoâng ñöôïc ñaïi tieåu tieän döôùi thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 75. Khoâng ñöôïc höôùng veà thaùp Phaät maø ñaïi tieåu tieän, neân phaûi hoïc. 76. Khoâng ñöôïc ñaïi tieåu tieän quanh boán phía thaùp Phaät, khieán muøi hoâi thoái bay vaøo, neân phaûi hoïc. 77. Khoâng ñöôïc mang aûnh töôïng Phaät ñeán choã ñaïi tieåu tieän, neân phaûi hoïc. 78. Khoâng ñöôïc ôû döôùi thaùp xæa raêng, neân phaûi hoïc. 79. Khoâng ñöôïc höôùng ñeán thaùp Phaät xæa raêng, neân phaûi hoïc. 80. Khoâng ñöôïc xæa raêng quanh boán phía thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 81. Khoâng ñöôïc ôû beân döôùi thaùp hæ muõi, khaït nhoå, neân phaûi hoïc. 82. Khoâng ñöôïc höôùng veà thaùp hæ, nhoå, neân phaûi hoïc. 8>. Khoâng ñöôïc hæ, nhoå quanh boán phía thaùp, neân phaûi hoïc. 84. Khoâng ñöôïc ngoài duoãi chaân veà phía thaùp Phaät, neân phaûi hoïc. 85. Khoâng ñöôïc ñaët töôïng Phaät ôû phoøng döôùi coøn mình ôû phoøng treân, neân phaûi hoïc. 86. Ngöôøi ngoài maø mình ñöùng, khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, tröø
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >79
ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 87. Ngöôøi naèm maø mình ngoài, khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 88. Ngöôøi ngoài gheá maø mình ngoài choã chaúng phaûi gheá, khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 89. Ngöôøi ngoài choã cao maø mình ngoài choã thaáp, khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 90. Ngöôøi ñi tröôùc maø mình ñi sau, khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 91. Ngöôøi ôû choã kinh haønh cao maø mình ôû choã kinh haønh thaáp, khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 92. Ngöôøi ôû taïi choã ñöôøng ñi maø mình ôû choã chaúng phaûi ñöôøng ñi, khoâng ñöôïc thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 9>. Khoâng ñöôïc naém daét tay nhau treân ñöôøng ñi, neân phaûi hoïc. 94. Khoâng ñöôïc leo caây cao quaù ñaàu ngöôøi, tröø tröôøng hôïp ñaëc bieät, neân phaûi hoïc. 95. Khoâng ñöôïc xoû ñaõy vaøo ñaàu gaäy, roài vaùc leân vai maø ñi, neân phaûi hoïc. 96. Ngöôøi caàm gaäy khoâng cung kính, khoâng neân thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 97. Ngöôøi caàm kieám, khoâng neân thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 98. Ngöôøi caàm maâu, khoâng neân thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 99. Ngöôøi caàm dao, khoâng neân thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. 100. Ngöôøi caàm duø, khoâng neân thuyeát phaùp cho hoï, tröø ngöôøi beänh, neân phaûi hoïc. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi caùc phaùp Chuùng hoïc. Nay xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc: Trong caùc phaùp naøy thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc trong caùc phaùp naøy ñeàu thanh tònh vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Sau heát laø baûy phaùp Dieät traùnh, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong giôùi kinh. Neáu coù söï vieäc tranh caõi khôûi leân trong caùc Tyø-kheo, lieàn phaûi ngaên chaën, phaûi daäp taét ngay: 1. Neân aùp duïng Tyø ni Hieän tieàn, thì phaûi aùp duïng Tyø ni Hieän tieàn.
>80 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
2. Neân aùp duïng Tyø ni ÖÙc nieäm, thì phaûi aùp duïng Tyø ni ÖÙc nieäm. >. Neân aùp duïng Tyø ni Baát si, thì phaûi aùp duïng Tyø ni Baát si. 4. Neân aùp duïng Töï ngoân trò, thì phaûi aùp duïng Töï ngoân triï. 5. Neân aùp duïng xeùt tìm toäi töôùng thì phaûi aùp duïng xeùt tìm toäi töôùng. 6. Neân aùp duïng nhieàu ngöôøi xeùt tìm toäi thì phaûi aùp duïng nhieàu ngöôøi xeùt tìm toäi. 7. Neân aùp duïng nhö coû che laáp ñaát thì aùp duïng nhö coû che laáp ñaát. Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi baûy phaùp Dieät traùnh. Nay xin hoûi caùc Ñaïi ñöùc: Ñoái vôùi baûy phaùp Dieät traùnh naøy thanh tònh khoâng? (Hoûi ba laàn). Caùc Ñaïi ñöùc trong baûy phaùp naøy ñeàu thanh tònh, vì im laëng. Vieäc naøy xin ghi nhaän nhö vaäy.
Thöa caùc Ñaïi ñöùc! Toâi ñaõ noùi baøi töïa Giôùi kinh, ñaõ noùi boán phaùp Ba-la-di, ñaõ noùi möôøi ba phaùp Taêng taøn, ñaõ noùi hai phaùp Baát ñònh, ñaõ noùi ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, ñaõ noùi chín möôi phaùp Ba-daätñeà, ñaõ noùi boán phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, ñaõ noùi caùc phaùp Chuùng hoïc, ñaõ noùi baûy phaùp Dieät traùnh. Giôùi kinh laø bao goàm caùc giôùi ñieàu naøy ñaây, do chính Ñöùc Phaät ñaõ thuyeát cheá, cöù moãi nöûa thaùng ñeàu tuïng theo trong Giôùi kinh. Coøn nhöõng phaùp Phaät khaùc nöõa thì trong ñoù haõy cuøng chung hoøa hôïp maø hoïc. Nhaãn nhuïc haïnh baäc nhaát Voâ vi Phaät noùi hôn Xuaát gia laøm ngöôøi buoàn Khoâng goïi laø Sa-moân. Ñaây laø baøi tuïng giôùi kinh ñöôïc thuyeát daïy do Ñöùc Nhö Lai Tyø Baø Thi, baäc Voâ Sôû Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc. Ví nhö ngöôøi maét saùng Ñöôøng hieåm ngheøo traùnh ñöôïc Ñôøi coù keû thoâng minh Thöôøng xa rôøi caùc aùc. Ñaây laø baøi tuïng giôùi kinh ñöôïc thuyeát daïy do Ñöùc Nhö Lai Thi Khí, baäc Voâ Sôû Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc. Khoâng cheâ cuõng khoâng gheùt Vôùi giôùi phaûi phuïng trì AÊn uoáng vöøa bieát ñuû Thöôøng öa choã thanh vaéng
SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN >81
Taâm ñònh vui tinh taán
Laø lôøi chö Phaät daïy.
Ñaây laø baøi tuïng giôùi kinh ñöôïc thuyeát daïy do Ñöùc Nhö Lai Tyø
Dieáp La, baäc Voâ Sôû Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc.
Nhö ong huùt maät hoa
Khoâng hoaïi saéc vaø höông
Chæ laáy maät roài ñi
Tyø-kheo vaøo xoùm laøng
Khoâng choáng traùi vieäc ngöôøi
Khoâng nghó laøm, khoâng laøm
Chæ xem chính mình laøm
Chaân chính hay khoâng chính.
Ñaây laø baøi tuïng giôùi kinh ñöôïc thuyeát daïy do Ñöùc Nhö Lai Caâu
Löu Toân, baäc Voâ Sôû Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc.
Taâm ñöøng ñeå buoâng lung
Thaùnh phaùp phaûi caàn hoïc
Nhö vaäy khoâng öu saàu
Ñònh taâm vaøo Nieát-baøn.
Ñaây laø baøi tuïng giôùi kinh ñöôïc thuyeát daïy do Ñöùc Nhö Lai Caâu Na
Haøm Maâu Ni, baäc Voâ Sôû Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc.
Taát caû aùc chôù laøm
Phaûi giöõ laøm caùc thieän
Töï laéng yù chí mình
Laø lôøi chö Phaät daïy.
Ñaây laø baøi tuïng giôùi kinh ñöôïc thuyeát daïy do Ñöùc Nhö Lai Ca
Dieáp, baäc Voâ Sôû Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc.
Vôùi mieäng kheùo giöõ lôøi
YÙ chí töï trong saïch,
Thaân khoâng laøm caùc aùc
Laø ba nghieäp thanh tònh
Thöôøng laøm ñöôïc nhö theá
Chính ñaïo baäc ñaïi tieân.
Ñaây laø baøi tuïng giôùi kinh ñöôïc thuyeát daïy do Ñöùc Thích Ca Maâu
Ni Nhö Lai, baäc Voâ Sôû Tröôùc Ñaúng Chaùnh Giaùc ñaõ thuyeát daïy cho chuùng Taêng khoâng heà coù toäi gì xaûy ra trong suoát möôøi hai naêm ñaàu. Töø ñoù veà sau, giôùi kinh ñöôïc Ñöùc Phaät thuyeát cheá môû roäng khoâng coù söï phaân bieät thaønh giôùi ñieàu. Caùc Tyø-kheo naøo töï thaân öa thích phaùp, öa thích Sa-moân, töï thaân coù bieát xaáu hoå, coù bieát theïn maø loøng haâm moä hoïc
>82 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
giôùi thì phaûi hoïc caùc giôùi kinh naøy.
Ngöôøi trí kheùo giöõ giôùi
Thöôøng ñöôïc ba ñieàu vui
Danh tieáng vaø lôïi döôõng
Sinh thieân luùc qua ñôøi.
Phaûi thaáy roõ ñieàu naøy
Coù trí sieâng giöõ giôùi
Giôùi tònh, trí tueä sinh
Ñaïo baäc nhaát lieàn thaønh.
Nhö chö Phaät quaù khöù
Caû veà Phaät vò laïi
Caùc Theá Toân hieän taïi
Thaéng vöôït moïi öu lo.
Ñeàu cuõng toân kính giôùi
Phaùp chö Phaät laø ñaây
Neáu coù thaân vì thaân
Muoán caàu vaøo Phaät ñaïo.
Phaûi toân troïng chaùnh phaùp
Laø lôøi chö Phaät daïy
Baûy Phaät laø Theá Toân
Dieät tröø moïi kieát söû.
Thuyeát baûy giôùi kinh naøy
Giaûi thoaùt ñöôïc buoäc raøng
Ñaõ chöùng nhaäp Nieát-baøn
Coøn ñaâu caùc hyù luaän.
Toân kính lôøi Ñaïi Tieân
Thaùnh Hieàn khen ngôïi giôùi
Phaùp tu cuûa ñeä töû
Nhaäp Nieát-baøn tòch dieät.
Theá Toân khi Nieát-baøn
Vôùi ñaïi bi böøng daäy
Hoïp caùc chuùng Tyø-kheo
Ngaøi giaùo giôùi nhö vaày:
Ñöøng töôûng Ta Nieát-baøn
Tònh haïnh khoâng ngöôøi hoä
Hieän giôùi kinh Ta noùi
Cuõng noùi thieän Tyø ni.
Ta tuy nhaäp Nieát-baøn
SOÁ 14>4 - TÖÙ PHAÀN TYØ KHEO NI YEÁT MA PHAÙP 5>8 SOÁ 14>0 - TÖÙ PHAÀN TAÊNG GIÔÙI BOÅN 3 >8>
Phaûi thaáy giôùi nhö Phaät
Ñôøi coøn maõi giôùi kinh
Phaùp Phaät ñöôïc höng thònh.
Vì söï höng thònh aáy
Maø ñöôïc vaøo Nieát-baøn
Neáu khoâng trì giôùi naøy
Khoâng Boá-taùt nhö phaùp.
Ví nhö hoaøng hoân taét
Theá giôùi toái mòt muø
Phaûi hoä trì giôùi naøy
Nhö traâu mao meán ñuoâi.
Hoøa hôïp ngoài moät choã
Noùi giôùi nhö Phaät daïy
Toâi ñaõ thuyeát giôùi kinh
Chuùng Taêng Boá-taùt roài.
Toâi nay thuyeát giôùi kinh
Caùc coâng ñöùc noùi giôùi
Giuùp taát caû chuùng sinh
Ñeàu troïn thaønh Phaät ñaïo.