Phaàn 9: PHAÙP LINH TINH
(Ni khoâng coù phaùp xin chæ choã laøm phoøng. Coøn caùc phaùp khaùc ñeàu gioáng vôùi phaùp cuûa Ñaïi Taêng.) Phaùp yeát-ma noäi hoä giaùp cho Taêng chuùng taãn phaït: Luaät Taïng ñaõ noùi chaùnh phaùp cuûa Taêng, coát yeáu coù ba neân keát laäp goïi laø phaùp, laø Tyø-ni, laø lôøi Phaät daïy. - Phaùp coù naêm loaïi haïnh vieãn ly: 1. Phaùp xuaát ly chaúng phaûi theá gian. 2. Phaùp vöôït qua chaúng phaûi thoï nhaäp. >. Voâ duïc chaúng phaûi höõu duïc. 4. Khoâng keát chaúng phaûi coù keát. 5. Khoâng thaân caän sinh töû chaúng phaûi thaân caän sinh töû. - Tyø-ni coù naêm loaïi coát yeáu xuaát ly: 1. Thieåu duïc chaúng phaûi ña duïc. 2. Bieát ñuû chaúng phaûi khoâng bieát ñuû. >. Deã hoä trì chaúng phaûi khoù hoä trì. 4. Deã nuoâi döôõng chaúng phaûi khoù nuoâi döôõng. 5. Trí huïeâ chaúng phaûi ngu si. - Lôøi cuûa Ñöùc Phaät daïy coù naêm haïnh giaùo giôùi: 1. Ngöôøi coù toäi thì caám. 2. Ngöôøi khoâng coù toäi thì cho pheùp. >. Hoaëc caám hoaëc cho pheùp maø coù ngöôøi giôùi bò khuyeát thì nhö phaùp cöû toäi hoï. 4. Ngöôøi luoân luoân vi phaïm thì neân chieát phuïc vaø öùc nieäm. 5. Coâng ñöùc chaân thaät thích nghó goïi laø toát. Cho neân, trong kinh daïy: chaùnh phaùp tuïc, chaùnh phaùp dieät, nghóa laø ngöôøi truyeàn phaùp naøy cuõng coù ba ñieàu, neân lôøi baäc Thaùnh goïi laø bieát phaùp, bieát luaät, bieát Ma-di (Luaän). Bieát phaùp, nghóa laø kheùo thoï trì Taïng Tu-ña-la, nhö A-nan v.v… Bieát luaät, nghóa laø kheùo thoï trì Taïng Tyø-ni, nhö Öu-ba-ly v.v… Bieát luaän, nghóa laø kheùo laõnh ñaïo caàm caân naûy möïc nhö Ñaïi Ca- dieáp v.v…. cho neân, phaøm muoán laøm raïng rôõ con ñöôøng cuûa baäc Thaùnh, ñeå höng thònh ñaïo giaùo, keá thöøa pheùp taéc, ñôøi sau khoâng bò ñoaïn tuyeät luùc ñoù chaúng phaûi caùc vò aáy thì ai! - Naêm phaùp nhaäp chuùng: 1. Neân theå hieän taâm töø. 2. Neân töï haï mình xuoáng nhö caùi thaân lau buïi. >. Kheùo bieát luùc ñöùng ngoài phaûi coù oai nghi treân döôùi. 4. Khoâng noùi lung tung chuyeän theá tuïc, vì chuùng thuyeát phaùp, hoaëc thænh ngöôøi khaùc noùi.
5. Neáu trong Taêng coù vieäc khoâng theå cung kính taâm khoâng an nhaãn thì neân im laëng. - Naêm vieäc im laëng nhö phaùp: 1. Thaáy ngöôøi khaùc phi phaùp im laëng. 2. Khoâng coù ngöôøi hoã trôï im laëng. >. Phaïm toäi naëng im laëng. 4. Ñoàng tuùc im laëng. 5. Ñoàng tuùc ôû choã khaùc im laëng. - Naêm vieäc im laëng phi phaùp: 1. Yeát-ma nhö phaùp taâm baát ñoàng maø vaãn maëc tình im laëng. 2. Ñöôïc baïn ñoàng yù maø vaãn maëc tình im laëng. >. Hoaëc thaáy toäi nhoû maø vaãn im laëng. 4. Vì laøm bieät truù maø im laëng. 5 .ÔÛ treân giôùi tröôøng maø im laëng. - Coù naêm loaïi phaùp boû: 1. Tyø-kheo phaïm toäi, Tyø-kheo khaùc hoûi: OÂng coù thaáy mình phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng thaáy. Vò kia noùi: Neáu oâng thaáy toäi thì neân saùm hoái. 2. Tyø-kheo phaïm toäi, Tyø-kheo khaùc hoûi: OÂng coù thaáy mình phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng thaáy. Ngöôøi kia noùi: Neáu oâng thaáy toäi neân saùm hoái trong Taêng. >. Tyø-kheo phaïm toäi, Tyø-kheo khaùc hoûi: OÂng coù thaáy mình phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng thaáy. Ngöôøi kia noùi: Neáu oâng thaáy mình coù toäi thì neân ôû trong Taêng naøy saùm hoái. 4. Tyø-kheo phaïm toäi, Tyø-kheo khaùc hoûi: OÂng coù thaáy mình phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng thaáy. Chuùng Taêng neân boû khoâng noùi nöõa, oâng khoâng thaáy toäi loãi thì tuøy yù muoán ñi choã naøo thì ñi, khoâng cho oâng boátaùt, nhö ngöïa chöùng khoù ñieàu phuïc, haøm, cöông, noäc ñeàu boû. OÂng cuõng gioáng nhö vaäy. 5. Tyø-kheo phaïm toäi, Tyø-kheo khaùc hoûi: OÂng coù thaáy mình phaïm toäi khoâng? Ñaùp: Khoâng thaáy! Ngöôøi kia neân ôû trong chuùng taùc phaùp Yeát-ma cöû toäi khoâng thaáy. - Coù naêm loaïi taùc phaùp Yeát-ma: 1. Hieän tieàn. 2. Töï noùi. >. Khoâng thanh tònh. 4. Nhö phaùp. 5. Hoøa hôïp. Tö nghóa laø bieát beänh, bieát thuoác, bieát ñoái trò. Thieän ôû trong nghi pheá, laäp, thoâng, taéc, toàn hoä. Cho neân, cuoái cuøng ñöa ñeán coâng giöõ gìn, nghóa roõ ôû ñaây. - Ba loaïi phaùp ñieàu:
SOÁ 14>> - YEÁT MA 51>
1. Yeát-ma quôû traùch. 2. Yeát-ma khu taãn (ñuoåi). >. Yeát-ma y chæ. - Ba loaïi phaùp dieät: 1. Choã phaïm toäi. 2. Nhieàu ngöôøi noùi. >. Nhö coû che ñaát. - Ba phaùp baát coäng tuïc: 1. Yeát-ma ba cöû. 2. Trò ngöõa chöùng. >. Yeát-ma dieät taãn. Phaùp Yeát-ma quôû traùch: (Tröôùc heát neâu toäi phaïm, taùc phaùp nhôù nghó ñeå ñònh toäi roài sau ñoù môùi taùc phaùp Yeát-ma.) Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe! Tyø-kheo naøy teân laø… thích tranh chaáp laãn nhau, cuøng nhau nhuïcmaï, noùi lôøi hung döõ, nhau nhau hôn thua. Caùc Tyø-kheo kia töï cuøng nhau tranh chaáp roài. Neáu laïi coù Tyø-kheo khaùc tranh chaáp nhau maø ngöôøi kia lieàn ñeán khuyeán khích: Caùc oâng khoûe maïnh, khoâng gioáng nhö hoï. Caùc oâng hoïc nhieàu, trí hueä, giaøu coù, cuõng coù trí thöùc hôn hoï nhieàu. Chuùng toâi seõ laøm baïn vôùi caùc oâng ñeå laøm cho trong Taêng chöa coù söï tranh caõi thì sinh ra söï tranh caõi, ñaõ coù söï tranh caõi thì khoâng chaám döùt ñöôïc. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng ñoàng yù vì Tyø-kheo teân laø… taùc phaùp Yeát-ma quôû traùch. Neáu sau cuøng hoï tranh chaáp laïi, nhuïc maï vôùi nhau laïi, Taêng chuùng seõ taêng theâm toäi ñeå trò hoï. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe! Tyø-kheo naøy teân laø… thích tranh chaáp vôùi nhau, cuøng nhuïc maï laãn nhau, mieäng toaøn noùi lôøi hung döõ, tranh nhau hôn thua. Caùc Tyø-kheo kia töï tranh chaáp laãn nhau roài, neáu laïi coù Tyø-kheo khaùc tranh chaáp thì ngöôøi ñoù ñeán khuyeán khích vò kia: Caùc oâng khoûe maïnh, khoâng gioáng nhö hoï. Caùc oâng hoïc nhieàu, coù trí hueä, vaø giaøu coù, laïi cuõng coù tri thöùc hôn hoï nhieàu. Chuùng toâi seõ laøm baïn vôùi caùc oâng ñeå laøm cho trong Taêng chöa coù söï tranh caõi thì sinh ra söï tranh caõi, ñaõ coù söï tranh caõi thì khoâng chaám döùt ñöôïc. Taêng vì Tyø-kheo teân laø… taùc phaùp Yeát-ma quôû traùch. Caùc Tröôûng laõo naøo ñoàng yù Taêng cho Tyø-kheo teân laø… Yeát-ma quôû traùch. Neáu sau naøy hoï laïi tranh chaáp nhau, nhuïc maï nhau, chuùng Taêng seõ taêng theâm toäi ñeå trò hoï thì im laëng. Vò naøo khoâng ñoàng yù thì noùi ra. Ñaây laø laàn Yeát-ma ñaàu tieân. (Thöa ba laàn nhö vaäy.) Taêng ñaõ ñoàng yù cho Tyø-kheo teân laø… taùc phaùp Yeát-ma quôû traùch
514 BOÄ LUAÄT TAÄP 4
roài. Taêng ñaõ ñoàng yù vì im laëng. Vieäc aáy, nay toâi xin ghi nhaän nhö vaäy. (Khi cho Yeát-ma roài, ñoaït ba möôi laêm vieäc ñeå khieán hoï chieát phuïc. Sau ñoù, neáu hoï tuøy thuaän hoái caûi thì Taêng neân traû laïi vaø Yeát-ma giaûi cho hoï. Vaên yeát-ma cho choã phaïm toäi: (Tröôùc neâu toäi phaïm, taùc phaùp nhôù nghó ñònh toäi hoï roài, sau ñoù môùi taùc phaùp Yeát-ma) Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe! Tyø-kheo naøy teân laø… khoâng hoå khoâng theïn, phaïm nhieàu caùc toäi coù thaáy, nghe vaø nghi. Tröôùc töï noùi phaïm, sau noùi khoâng phaïm, lôøi noùi tröôùc sau ñeàu traùi ngöôïc nhau. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng ñoàng yù, nay Taêng Yeát-ma ñònh choã toäi cuûa Tyø-kheo teân laø… Ñaây laø lôøi taùc baïch. Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe! Tyø-kheo naøy teân laø… voâ taâm, voâ quyù phaïm nhieàu toäi loãi coù thaáy, nghe vaø nghi, tröôùc töï noùi phaïm, sau noùi khoâng phaïm, lôøi noùi tröôùc sau ñeàu traùi ngöôïc nhau. Nay Taêng Yeát-ma ñònh choã toäi cuûa Tyø-kheo… naøy. Caùc Tröôûng laõo naøo ñoàng yù, nay Taêng Yeát-ma ñònh choã toäi cuûa Tyø-kheo teân laø… thì im laëng. Vò naøo khoâng ñoàng yù thì noùi ra. Ñaây laø laàn Yeát-ma thöù nhaát. (Thöa ba laàn nhö vaäy.) Taêng ñaõ ñoàng yù cho Tyø-kheo teân laø…. Yeát-ma ñònh choã toäi roài. Taêng ñaõ ñoàng yù vì im laëng. Vieäc aáy, nay toâi xin ghi nhaän nhö vaäy. (Cho Yeát-ma roài töôùc ñoaït ba möôi laêm vieäc ñeå cho ngöôøi naøy veà sau ñieàu phuïc. Neáu tuøy thuaän hoái caõi, Taêng neân traû laïi vaø cho y giaûi. Vaên yeát-ma cho dieät taãn: (Tröôùc heát neâu toäi phaïm, taùc phaùp nhôù nghó, ñònh toäi roài, sau ñoù môùi taùc phaùp Yeát-ma.) Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe! Tyø-kheo naøy teân laø… phaïm toäi Ba-la-di. Neáu thôøi gian thích hôïp ñoái vôùi Taêng, Taêng ñoàng yù. Nay Taêng cho Tyø- kheo teân laø… phaïm toäi Ba-la-di yeát-ma dieät taãn (ñuoåi ñi) khoâng ñöôïc cuøng soáng chung vaø khoâng ñöôïc cuøng laøm vieäc. Ñaây laø lôøi taùc baïch. Ñaïi ñöùc Taêng laéng nghe! Tyø-kheo naøy teân laø… phaïm toäi Ba-la- di. Nay Taêng cho Tyø-kheo teân laø… phaïm toäi Ba-la-di Yeát-ma dieät taãn, khoâng ñöôïc ôû chung vaø khoâng ñöôïc laøm vieäc chung. Caùc Tröôûng laõo naøo ñoàng yù, Taêng cho Tyø-kheo teân laø… phaïm toäi Ba-la-di Yeát-ma dieät taãn, khoâng ñöôïc soáng chung, khoâng ñöôïc laøm vieäc chung thì im laëng. Vò naøo khoâng ñoàng yù thì noùi tra. Ñaây laø laàn Yeát-ma thöù nhaát. (Thöa ba laàn nhö vaäy.) Taêng ñaõ ñoàng yù cho Tyø-kheo teân laø… phaïm toäi Ba-la-di Yeát-ma dieät taãn (ñuoåi ñi) khoâng ñöôïc ôû chung, khoâng ñöôïc laøm vieäc chung.
SOÁ 14>4 - TÖÙ PHAÀN TYØ KHEO NI YEÁT MA PHAÙP 5>5 15 Taêng ñaõ ñoàng yù vì im laëng. Vieäc aáy, nay toâi xin ghi nhaän nhö vaäy. (Phaùp naøy ñuoåi ñi vónh vieãn khoâng giaûi) Ba Yeát-ma sau naøy ñeàu laø phaùp töï phaït. Nhöng vì loãi coù naëng coù nheï, neân thöù baäc chia laøm ba: Tröôùc Yeát-ma quôû traùch laø phaùp ñieàu phuïc, Yeát-ma chæ choã toäi laø phaùp chieát phuïc, Yeát-ma dieät taãn laø phaùp khu xuaát (ñuoåi ñi). Vì theá, trong kinh coù daïy: Ngöôøi neân ñieàu phuïc thì ñieàu phuïc, ngöôøi neân chieát phuïc thì chieát phuïc, ngöôøi neân ñuoåi ñi thì ñuoåi ñi. Neáu noùi theo söï vieäc thì Yeát-ma chaúng phaûi chæ coù moät, noùi ñuû ôû trong luaät ñieån, laøm sao söu taäp ñaày ñuû ñöôïc, neân moãi caùi ñeàu phaân ra. Nay chæ neâu moät Yeát-ma ñeå thaáy, coøn caùc loaïi khaùc thì chuaån theo ñaây coù theå bieát.