SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 1
36-Giôùi AÊn Bieät Chuùng: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vua A-xaø-theávaø caùc quan ñaïi thaàn ñeàu tín kính Ñeà-baø-ñaït-ña, daân trong thaønh trôï giuùp cho Ñeà-baø-ñaït-ña vaø cuùng döôøng thöùc aên Ñaùt-baùt-na, böõa aên saùng, böõa aên tröa. Coù caùc Tyø kheo treû tuoåi xuaát gia chöa bao laâu, Ñeà-baø-ñaït-ña ñem baùt lôùn baùt nhoû, kieàn tö lôùn, kieàn tö nhoû, moùc y, daây thieàn… caùc vaät caàn duøng cuûa- Tyø kheo cho caùc Tyø kheo treû tuoåi naøy ñeå duï daãn hoï. Cho neân Ñeà-baø- ñaït-ña coù ñeán moät traêm, hai, ba, boán, naêm traêm Tyø kheo cung kính vaây quanh cuøng ñi vaøo thaønh Vöông xaù thoï cuùng döôøng thöùc aên ngon rieâng Ñaùt-baùt-na vaøo böõa aên saùng, böõa aên tröa. Coøn caùc Tyø kheo Tröôûng laõo Thöôïng toøa tu phaïm haïnh laâu, ñöôïc phaùp vò cuûa Phaät vaøo thaønh khaát thöïc chæ ñöôïc thöùc aên nguoäi caùch ñeâm hoaëc côm thieâu hoaëc thöùc aên thoâ dôõ, coù khi khoâng ñöôïc gì neân luùc ñöôïc no luùc khoâng ñöôïc no. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng moät traêm, hai, ba, boán, naêm traêm Tyø kheo cung kính vaây quanh… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu luùc khoâng ñöôïc no”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay do hai ñieàu lôïi neân ngaên aên bieät chuùng, cho ba ngöôøi cuøng aên: Moät laø tuøy hoä ñaøn vieät vì taâm thöông xoùt, Hai laø vì phaù theá löïc cuûa caùc Tyø kheo aùc duïc, khoâng ñeå cho keû aùc duïc taïo laäp chuùng rieâng, taùc phaùp rieâng vaø cuøng taêng tranh chaáp. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. AÊn bieät chuùng laø ít nhaát boán ngöôøi cuøng ngoài aên moät choã. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø boán Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu coù ba-Tyø kheo aên rieâng chuùng, ngöôøi thöù tö neân laáy phaàn aên cuûa mình ñeå aên thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo bònh do nhaân duyeân khaát thöïc neân khoå naõo oám gaày, cö só trong thaønh thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Caùc thaày bònh thì toâi thænh caùc thaày ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo bònh noùi: “Phaät chöa cho vì nhaân duyeân bònh ñöôïc aên rieâng chuùng”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo bònh ñöôïc aên rieâng chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh hoaëc bònh laïnh hay bònh noùng… Töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo khoâng bònh maø aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ñeán thôøi may y neân caùc Tyø kheo saùng sôùm
2 BOÄ LUAÄT 5 tìm vaät duïng ñeå nhuoäm y nhö cuûi ñoát, löôït nöôùc ñeå naáu nöôùc nhuoäm y. Trong khi laøm nhöõng coâng vieäc naøy thì ñeán giôø aên, khoâng theå ñi khaát thöïc ñöôïc, do ñaây sanh khoå naõo. Caùc cö só trong thaønh thaáy vaäy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Caùc thaày nhuoäm y thì toâi thænh caùc thaày ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo naøy noùi: “Phaät chöa cho vì nhaân duyeân nhuoäm may y ñöôïc aên rieâng chuùng”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñeán thôøi may y, nhöõng ngöôøi lo nhuoäm may y ñöôïc aên rieâng chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y. Töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo thôøi may y chöa ñeán maø aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; thôøi may y ñeán thì aên bieät chuùng khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, nöôùc naøy laø ñoàng baèng neân thoân xoùm caùch nhau xa, caùc Tyø kheo naøy töôûng gaàn neân muoán ñeán tuï laïc phía tröôùc ñeå khaát thöïc, khoâng ngôø khi ñeán tuï laïc ñoù thì ñaõ qua ngoï neân phaûi ñoaïn thöïc raát khoå naõo. Caùc cö só trong tuï laïc thaáy vaäy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Caùc thaày ñi ñöôøng xa thì toâi thænh caùc thaày ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho nhaân duyeân ñi ñöôøng xa ñöôïc aên bieät chuùng”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñi ñöôøng xa ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng. Ñi ñöôøng laø ñi gaàn nhaát cho ñeán nöûa do tuaàn, baän ñi hay trôû veà. Töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo ñeán hoâm qua maø ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; saùng mai ñi maø ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngay ngaøy nay ñi ít nhaát nöûa do tuaàn, baän ñi hay trôû veà maø aên bieät chuùng thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñi thuyeàn ñeàn nöôùc Xaù-veä, khi ñi gaàn tôùi tuï laïc caùc Tyø kheo noùi vôùi vò thuyeàn sö: “Xin haõy ñöa thuyeàn ñeán bôø cho chuùng toâi khaát thöïc”, thuyeàn sö lieàn ñöa thuyeàn ñeán bôø. Caùc Tyø kheo leân bôø vaøo trong tuï laïc khaát thöïc roài thoï thöïc… ñeán khi trôû laïi choã cuõ thì thuyeàn ñaõ ñi xa, caùc Tyø kheo ôû treân bôø chaïy theo thuyeàn lieàn gaëp caùc naïn sö töû, coïp, soùi… , treân ñöôøng nhoû thì bò gai goùc ñaâm… , vì theá neân khoå naõo. Luùc ñoù coù cö só thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Nay toâi thænh caùc thaày, nhöõng ngöôøi ñi thuyeàn ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho nhaân duyeân ñi
SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 3
thuyeàn ñöôïc aên bieät chuùng”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho nhaân duyeân ñi thuyeàn ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn. Ñi thuyeàn laø ñi ít nhaát nöûa do tuaàn, baän ñi hay baän veà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñeán vaøo ngaøy hoâm qua, ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngaøy mai ñi ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngay ngaøy nay ñi ít nhaát nöûa do tuaàn, baän ñi hay baän veà duø aên bieät chuùng ñeàu khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù trong thaønh ñaïi chuùng nhoùm hoïp, Phaät cuøng moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò Tyø kheo caâu hoäi, khi caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc, caùc cö só chæ coù theå cuùng cho hai, ba-Tyø kheo, khoâng theå cuùng cho nhieàu vò vaø noùi: “Caùc vò ñoâng quaù laøm sao cuùng cho heát ñöôïc”. Caùc Tyø kheo ñeán sau khaät thöïc ñeàu khoâng ñöôïc thöùc aên neân khoå naõo, coù cö só thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Nay toâi thænh caùc thaày, nhöõng ngöôøi ñeán döï ñaïi chuùng nhoùm hoïp, ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho nhaân duyeân döï ñaïi chuùng nhoùm hoïp ñöôïc aên bieät chuùng”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo do nhaân duyeân ñaïi chuùng nhoùm hoïp ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn, khi ñaïi chuùng nhoùm hoïp. Ñaïi chuùng nhoùm hoïp laø ít nhaát taùm ngöôøi, boán cöïu Tyø kheo vaø boán khaùch Tyø kheo ñeán nhoùm hoïp. Do nhaân duyeân naøy khieán caùc cö só khoâng theå cung caáp ñuû heát aåm thöïc cho caùc Tyø kheo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø khi caùc Tyø kheo khoâng tôùi taùm ngöôøi nhoùm hoïp maø aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ñuû taùm hay hôn taùm ngöôøi nhoùm hoïp, aên bieät chuùng khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caäu cuûa vua Bình sa xuaát gia trong phaùi ngoaïi ñaïo A-kyø-duy nghó raèng: “Vua Bình sa laø chaùu ngoaïi cuûa ta raát kính Phaät vaø caùc ñeä töû cuûa Phaät, ta neân vì vua coá thænh Phaät vaø caùc ñeä töû cuûa Phaät thoï thöïc”, nghó roài lieàn vaøo thaønh xin gaïo, baùnh, hoà ma, ñaäu…, caùc cö só thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài cho nhieàu gaïo, baùnh
BOÄ LUAÄT TAÄP 4
…. Khi ra khoûi thaønh gaëp moät Tyø kheo lieàn noùi: “Thaày haõy vì toâi thænh Phaät vaø vaøi ñeä töû cuûa Phaät ngaøy mai ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï Sa-moân thí ñöôïc aên bieät chuùng”, ngöôøi caäu cuûa vua noùi: “Ñeàu laø ngöôøi xuaát gia, vì sao laïi khoâng cho thoï, toâi voán khoâng kính caùc vò nhöng vì chaùu ngoaïi cuûa toâi laø vua Bình sa kính Phaät, toâi muoán chaùu toâi hoan hæ neân môùi thænh caùc vò thoï thöïc”. Luùc ñoù ngöôøi caäu cuûa vua suy nghó: “Ta ñaõ lo lieäu ñuû caùc moùn aên uoáng, neáu Phaät vaø caùc ñeä töû ñeán thì ta seõ cuùng thí, neáu khoâng ñeán thì ta seõ töï aên”, Tyø kheo naøy khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo nhaân duyeân Sa-moân thænh thöïc ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn, khi ñaïi chuùng nhoùm hoïp, khi Sa-moân thænh thöïc. Sa-moân laø chæ cho ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo A-kyø-duy-ni-kieàn-töû, toùm laïi tröø naêm chuùng ñeä töû cuûa Phaät, nhöõng ngöôøi xuaát gia trong caùc phaùi ngoaïi ñaïo ñeàu goïi laø Sa-moân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Sa-moân thænh Tyø kheo, baïch y töï tay daâng cuùng thöùc aên thì Tyø kheo thoï thænh khoâng phaïm, nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu baïch y thænh Tyø kheo, Sa-moân töï tay daâng cuùng thöùc aên, Tyø kheo thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la nhöng aên thì khoâng phaïm; neáu baïch y thænh Tyø kheo vaø töï tay daâng cuùng thöùc aên, Tyø kheo thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la vaø khi aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Sa- moân thænh Tyø kheo vaø töï tay daâng thöùc aên, Tyø kheo thoï thænh vaø aên ñeàu khoâng phaïm.