📜 Giảng Sư
Kho kinh › Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)

T075 Bộ Luật 5 - Luật Thập Tụng - số 1435 (quyển 1-40)

Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo) · 2,001,183 ký tự · ~1819 phút đọc
🏠 📜

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

LINH SÔN PHAÙP BAÛO ÑAÏI TAÏNG KINH TAÄP 75

LUAÄT THAÄP TUÏNG SOÁ 1435 ( QUYEÅN 1 |40 )

HOÄI VAÊN HOÙA GIAÙO DUÏC LINH SÔN ÑAØI BAÉC XUAÁT BAÛN

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

SOÁ 1435

THAÄP TUÏNG LUAÄT QUYEÅN 1

TUÏNG THÖÙ NHAÁT

I. BOÁN PHAÙP BA-LA-DI: 1. Giôùi Daâm: Phaät ôû nöôùc Tyø-da-ly, caùch thaønh khoâng xa coù moät tuï laïc, trong tuï laïc naøy coù con cuûa moät tröôûng giaû teân laø Tu-ñeà-na-ca-lan-ñaø töû giaøu coù nhieàu tieàn taøi, ñuû thöù thaønh töïu, töï quy y Tam baûo laøm ñeä töû Phaät. Sau ñoù nhaøm lìa theá gian, caïo boû raâu toùc maëc phaùp phuïc laøm Tyø kheo, rôøi boû tuï laïc ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la ôû moät choã an cö. Luùc ñoù theá gian maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, ñoái vôùi nhaân daân vôï con trong nhaø coøn thieáu aên, laøm sao coù theå cho nhöõng ngöôøi khaát thöïc. Tu-ñeà-na suy nghó: “Luùc naøy ôû theá gian maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc nhöng thaân quyeán cuûa ta giaøu coù, ñuùng laø luùc ta neân khuyeân hoï boá thí laøm phöôùc”, nghó roài qua ba thaùng haï an cö, töï töù vaø may y xong Tu-ñeà- na ñaép y mang baùt trôû veà Tyø-da-ly, ñi traûi qua nhieàu nöôùc môùi veà ñeán queâ mình. Saùng hoâm sau, Tu-ñeà-na ñaép y mang baùt vaøo trong thoân khaát thöïc, ñeán nhaø baø con khuyeân hoï cuùng döôøng ñaày ñuû thöùc aên uoáng cho caùc Tyø kheo; coøn mình thì haønh haïnh ñaàu ñaø, thoï phaùp khaát thöïc, theo thöù lôùp khaát thöïc ñeàn tröôùc nhaø cuûa mình noùi raèng: “Tröôùc kia toâi höùa seõ trôû veà, nay toâi ñaõ trôû veà”, noùi roài voäi vaû boû ñi. Luùc ñoù moät tyø nöõ troâng thaáy nhaän ra Tu-ñeà-na lieàn chaïy ñi baùo cho meï cuûa Tu-ñeà-na: “Hoài naûy Tu-ñeà-na coù veà ñeán nhaø nhöng laïi voäi vaû boû ñi”, baø meï suy nghó: “Tu-

4 BOÄ LUAÄT 5

ñeà-na vöøa veà ñeán nhaø laïi ñi ngay, coù leõ laø öu saàu muoán xaû giôùi hoaøn tuïc, khoâng thích tu phaïm haïnh nöõa. Ta neân ñeán khuyeân noù trôû veà nhaø höôûng thoï nguõ duïc, tu boá thí laøm phöôùc”. Nghó roài baø meï lieàn ñi ñeán choã Tu- ñeà-na khuyeân raèng: “Neáu con öu saàu khoâng thích tu phaïm haïnh, muoán xaû giôùi thì con neân trôû veà nhaø höôûng thoï nguõ duïc, tu boá thí laøm phöôùc”, Tu-ñeà-na noùi: “Con khoâng coù öu saàu, khoâng muoán xaû giôùi, khoâng nhaøm chaùn phaïm haïnh cuõng khoâng muoán boû phaùp Sa-moân, taâm öa thích phaïm haïnh”, baø meï suy nghó: “Ta duø coù khuyeân cuõng khoâng lay chuyeån ñöôïc taâm noù, phaûi baûo vôï cuûa noù môùi ñöôïc”. Nghó roài baø meï lieàn ñeán choã vôï cuûa Tu-ñeà-na noùi: “Khi naøo trong ngöôøi con saïch seõ thì ñeán noùi cho meï bieát”, naøng daâu nhôù lôøi meï choàng, ñôïi ñeán khi trong ngöôøi saïch seõ lieàn ñeán noùi vôùi meï choàng: “Meï muoán con laøm gì?” Baø meï noùi: “Nhöõng y phuïc vaø trang söùc maø tröôùc kia Tu-ñeà-na öa thích, con nay neân ñem ra maëc heát, naøng daâu nghe lôøi trôû veà phoøng maëc y phuïc vaø trang söùc maø tröôùc kia Tu-ñeà-na öa thích. Baø meï daãn naøng daâu ñeán choã Tu-ñeà-na noùi raèng: “Neáu con öu saàu khoâng thích tu phaïm haïnh, muoán xaû giôùi hoaøn tuïc thì con haõy trôû veà nhaø tu boá thí laøm phöôùc, Phaät phaùp khoù thaønh, xuaát gia caàn khoå”, Tu-ñeà-na noùi: “Con khoâng öu saàu, taâm con khoâng ñoäng chuyeån, con öa thích tu phaïm haïnh, khoâng öa thích nguõ duïc”, baø meï noùi: “Laønh thay Tu-ñeà-na, tuy con öa thích tu phaïm haïnh khoâng muoán xaû giôùi, nhöng nay vôï con ñuùng luùc ñeán, con neân ñeå laïi haït gioáng noái doøng. Neáu gia ñình ta khoâng coù ngöôøi noái doøng thì taøi saûn ñaõ coù seõ bò quan tòch thu”. Luùc ñoù Theá toân chöa cheá giôùi naøy, taâm Tu-ñeà-na cuõng ñoäng neân baèng loøng, baø meï lieàn traùnh ñi, Tu-ñeà-na lieàn daãn vôï ñeán choã khuaát cuøng haønh daâm, nhö vaäy ñeán hai, Ba-laàn. Sau ñoù ngöôøi vôï mang thai, ñuû ngaøy thaùng sanh ra ñöùa con phöôùc ñöùc, ñaët teân laø Tuïc chuûng, ñeán tuoåi tröôûng thaønh tin öa Phaät phaùp, xuaát gia hoïc ñaïo tinh taán sieâng tu, ñöôïc laäu taän chöùng quaû A-la-haùn. Tu-ñeà-na sau khi cuøng vôï haønh daâm roài taâm sanh nghi hoái, öu saàu bieán saéc khoâng coù oai ñöùc, im laëng cuùi ñaàu, buoàn baõ khoâng vui, khoâng thích noùi naêng. Luùc ñoù coù caùc Tyø kheo quen bieát ñeán thaêm, ngoài moät beân hoûi Tu-ñeà-na: “Tröôùc ñaây thaày coù oai ñöùc, nhan saéc an hoøa thích tu phaïm haïnh, nay vì sao öu saàu bieán saéc buoàn baõ khoâng vui. Thaày coù thaân bònh hay laø lôõ laøm vieäc xaáu gì roài ?” Tu-ñeà-na noùi: “Thaân toâi khoâng bònh, chæ laø ñaõ lôõ laøm vieäc xaáu neân taâm öu saàu”. Caùc Tyø kheo töø töø gaïn hoûi, Tu-ñeà-na lieàn ñem vieäc treân keå laïi, caùc Tyø kheo nghe roài ñuû lôøi quôû traùch Tu-ñeà-na: “Thì ra thaày öu saàu vì ñaõ laøm vieäc xaáu nhö theá, vieäc maø thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân, khoâng phaûi ñaïo tuøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 1 5

thuaän, ñaõ laøm haïnh baát tònh laø vieäc maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày khoâng bieát Theá Toân ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng, duïc giaùc, duïc nhieät vaø duøng ñuû lôøi khen ngôïi ñoaïn duïc, xaû duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Phaät thöôøng thuyeát phaùp daïy ngöôøi ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laø laøm nghieäp xaáu caên baûn baát tònh, khôûi kieát phöôïc duïc nhueá si”, caùc Tyø kheo ñuû lôøi quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy taäp hoïp Tyø kheo taêng, thöôøng phaùp cuûa chö Phaät laø ñuùng thôøi môùi hoûi, khoâng ñuùng thôøi thì khoâng hoûi; coù lôïi môùi hoûi, khoâng lôïi thì khoâng hoûi ñeå döùt tröø nghi hoaëc. Luùc ñoù Phaät duøng chaùnh nieäm an hueä hoûi Tu-ñeà-na: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Con thaät ñaõ laøm, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch Tu-ñeà-na: “Vieäc maø thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, ñaõ laøm haïnh baát tònh laø vieäc maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng, duïc giaùc, duïc nhieät vaø duøng ñuû lôøi khen ngôïi ñoaïn duïc, xaû duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng thuyeát phaùp daïy ngöôøi ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laø laøm nghieäp xaáu caên baûn baát tònh, khôûi kieát phöôïc duïc nhueá si”. Quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Ngöôøi ngu si naøy ñaõ môû cöûa höõu laäu, thaø ñem thaân phaàn ñeå vaøo mieäng raén ñoäc chöù khoâng ñem thaân naøy xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ. Do möôøi lôïi neân ta keát giôùi cho caùc Tyø kheo: - Moät laø nhieáp thuû Taêng, - Hai laø kheùo nhieáp phuïc, - Ba laø khieán Taêng ñöôïc an laïc truï, - Boán laø chieát phuïc ngöôøi coù taâm coáng cao, - Naêm laø khieán ngöôøi taøm quyù ñöôïc an laïc, - Saùu laø khieán ngöôøi khoâng tin ñöôïc tònh tín, - Baûy laø khieán ngöôøi ñaõ tin ñöôïc taêng tröôûng, - Taùm laø ngaên phieàn naõo laäu hoaëc ñôøi naøy, - Chín laø ñoaïn nghieäp aùc ñôøi sau, - Möôøi laø khieán phaïm haïnh truï laâu. Töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñaõ ñoàng vaøo phaùp hoïc cuûa-Tyø kheo, khoâng xaû giôùi maø haønh phaùp daâm, Tyø kheo naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung.” Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø kheo teân laø Baït-kyø-töû khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra maø veà nhaø haønh phaùp daâm, sau ñoù muoán xuaát gia laïi, töï nghó: “Ta neân ñeán hoûi caùc Tyø kheo tröôùc, neáu ñöôïc xuaát gia thoï giôùi trôû laïi thì ta seõ xuaát gia laøm Tyø kheo, neáu khoâng ñöôïc

6 BOÄ LUAÄT 5

thì thoâi”, nghó roài ñeán hoûi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu coù ngöôøi khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm khoâng xaû maø trôû veà nhaø laøm vieäc daâm thì khoâng ñöôïc xuaát gia laïi. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñaõ ñoàng vaøo phaùp hoïc cuûa-Tyø kheo, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng noùi ra maø veà nhaø laøm vieäc daâm thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung.” Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo ôû nöôùc Kieàu-taùt-la soáng moät mình trong röøng, coù moät con khæ caùi thöôøng ñeán choã Tyø kheo, Tyø kheo ñeàu cho thöùc aên duï noù, taâm khæ yeáu meàm neân cuøng Tyø kheo haønh daâm. Sau ñoù coù caùc Tyø kheo thaân höõu ñeán thaêm ngoài moät beân, con khæ caùi chaïy ñeán nhìn maët caùc Tyø kheo roài ñöùng tröôùc maët Tyø kheo maø noù thöông, nhìn chaêm chaêm vaøo maët cuûa vò aáy muoán cuøng haønh daâm, Tyø kheo naøy hoå theïn khoâng nhìn con khæ, con khæ töùc giaän caøo caáu tai muõi cuûa-Tyø kheo naøy khieán cho traày truïa roài boû ñi. Caùc Tyø kheo thaân höõu gaïn hoûi, Tyø kheo naøy lieàn keå laïi söï vieäc treân, caùc Tyø kheo duøng ñuû lôøi quôû traùch raèng: “Vieäc maø thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, ñaõ laøm haïnh baát tònh laø vieäc maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày khoâng bieát Theá toân ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng, duïc giaùc, duïc nhieät vaø duøng ñuû lôøi khen ngôïi ñoaïn duïc, xaû duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Phaät thöôøng thuyeát phaùp daïy ngöôøi ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laø laøm nghieäp xaáu caên baûn baát tònh, khôûi kieát phöôïc duïc nhueá si”, quôû traùch roài trôû veà ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy taäp hoïp Tyø kheo taêng hoûi roõ söï thaät, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Tröôùc kia ta ñaõ keát giôùi naøy, nay phaûi tuøy keát giôùi naøy laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñoàng vaøo phaùp hoïc cuûa- Tyø kheo, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng xuaát giôùi maø laøm phaùp daâm cho ñeán vôùi suùc sanh, Tyø kheo naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung. Tyø kheo coù boán: 1. Danh töï Tyø kheo laø Tyø kheo chæ coù teân goïi. 2. Töï ngoân Tyø kheo laø Tyø kheo ñöôïc Baïch-töù-yeát-ma thoï giôùi cuï tuùc; hoaëc laø Taëc truï Tyø kheo caïo boû raâu toùc, ñaép maëc Ca sa töï noùi ta laø Tyø kheo. 3. Khaát caàu Tyø kheo laø Tyø kheo ñeán nhaø ngöôøi khaát thöïc, nhö khi Baø-la-moân ñeán ngöôøi khaùc xin cuõng noùi ta laø Tyø kheo. 4. Phaù phieàn naõo Tyø kheo laø Tyø kheo ñoái vôùi caùc laäu hoaëc kieát phöôïc phieàn naõo laøm cho chuùng sanh phaûi thoï thaân sau, chòu quaû baùo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 1 7

ñau khoå laø nhaân duyeân töông tuïc qua laïi trong sanh töû… ñeàu coù theå thaáy bieát ñoaïn tröø, nhoå taän goác reã caùc laäu hoaëc aáy, nhö chaët caây Ña-la roát raùo khoâng sanh tröôûng ñöôïc nöõa. Sao goïi laø Tyø kheo thoï cuï tuùc giôùi ? Neáu taêng hoøa hôïp taùc phaùp Baïch-töù-yeát-ma, ngöôøi naøy tín thoï tuøy haønh, khoâng traùi nghòch, khoâng phaù giôùi. Hoïc coù Ba laø thieän hoïc Giôùi, thieän hoïc Taâm, thieän hoïc Hueä. Laïi coù ba Hoïc laø thieän hoïc Oai nghi, thieän hoïc Tyø-ni vaø thieän hoïc Ba-la-ñeà- moäc-xoa. Ñoàng vaøo phaùp hoïc cuûa-Tyø kheo laø nhöõng ñieàu giôùi maø Tyø kheo traêm tuoåi ñaõ hoïc, ngöôøi môùi thoï giôùi cuõng hoïc nhö vaäy; nhöõng ñieàu giôùi maø ngöôøi môùi thoï giôùi phaûi hoïc, Tyø kheo traêm tuoåi cuõng hoïc nhö vaäy. Trong ñoù moät taâm, moät giôùi, moät thuyeát, moät Ba-la-ñeà-moäc-xoa; ñoàng taâm, ñoàng giôùi, ñoàng thuyeát, ñoàng Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Khoâng xaû giôùi laø neáu Tyø kheo khi ñieân cuoàng hay khi taâm loaïn, taâm bònh hoaïi maø noùi xaû giôùi thì khoâng goïi laø xaû giôùi; hay noùi vôùi ngöôøi ñieân cuoàng, taâm loaïn, taâm bònh hoaïi; hoaëc moät mình xaû giôùi; hoaëc moät mình töôûng khoâng phaûi moät mình, khoâng phaûi moät mình töôûng laø moät mình; hoaëc ngöôøi ôû trong nöôùc noùi vôùi ngöôøi ôû bieân ñòa khoâng hieåu nhau; hoaëc ngöôøi ôû bieân ñòa noùi vôùi ngöôøi ôû trong nöôùc khoâng hieåu nhau; hoaëc noùi vôùi ngöôøi caâm, ngöôøi ñieác, ngöôøi caâm ñieác, ngöôøi khoâng bieát gì; hoaëc noùi vôùi phi nhôn, ngöôøi nguû meâ, ngöôøi nhaäp ñònh; hoaëc caùch vaùch hoaëc mình ñang saân hoaëc noùi vôùi ngöôøi ñang saân; hoaëc noùi trong moäng hoaëc noùi luùc taâm mình khoâng an ñònh; hoaëc noùi vôùi ngöôøi taâm khoâng an ñònh… caùc tröôøng hôïp treân ñeàu khoâng goïi laø xaû giôùi. Tröôøng hôïp xaû giôùi khoâng phaûi laø giôùi suy keùm: Neáu Tyø kheo noùi toâi boû Phaät töùc laø xaû giôùi; hoaëc noùi toâi boû Phaùp, boû Taêng, boû Giôùi, boû Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, boû ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø-leâ, boû Tyø kheo, Tyø kheo ni, boû Thöùc-xoa-ma-na, boû Sa di, boû Sa-di-ni, boû Öu-baø-taéc, Öu-baø-di… ñeàu goïi laø Xaû giôùi. Hoaëc noùi caùc vò neân bieát, toâi laø baïch y, laø Sa di, khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng phaûi Sa-moân Thích töû… cho ñeán noùi khoâng laøm baïn vaø cuøng hoïc chuùng vôùi caùc vò, ñeàu goïi laø Xaû giôùi khoâng goïi laø Giôùi suy keùm. Tröôøng hôïp Giôùi suy keùm khoâng phaûi laø Xaû giôùi: Neáu Tyø kheo öu saàu khoâng vui muoán boû giôùi, nhaøm phaùp Tyø kheo muoán boû phaùp phuïc cuûa baäc thaùnh ñeå maëc y phuïc cuûa baïch y; caàn phaùp baïch y khoâng caàn phaùp Tyø kheo, caàu vieäc taïi gia, laïi noùi: Toâi nhôù cha meï, anh chò em, hoï seõ daïy toâi ngheà nghieäp sinh soáng, saép xeáp cho toâi coù choã ôû toát, xem toâi

8 BOÄ LUAÄT 5

laø thieän tri thöùc. Noùi lôøi nhö theá goïi laø Giôùi suy keùm khoâng goïi laø xaû giôùi. Tröôøng hôïp Giôùi suy keùm cuõng laø Xaû giôùi: Neáu Tyø kheo buoàn baõ khoâng vui muoán xaû giôùi, nhaøm chaùn phaùp Tyø kheo muoán boû phaùp phuïc … gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xem toâi laø thieän tri thöùc. Laïi noùi toâi boû Phaät, Phaùp, Taêng cho ñeán boû Öu-baø-taéc, Öu-baø-di. Ñaây goïi laø Giôùi suy keùm vaø cuõng laø Xaû giôùi. Haønh phaùp Daâm laø laøm vieäc phi phaïm haïnh, phi phaïm haïnh laø hai thaân giao hoäi. Ba-la-di laø rôi vaøo choã khoâng nhö yù, laø toäi cöïc aùc, cöïc naëng. Ngöôøi phaïm toäi naøy rôi vaøo choã khoâng nhö yù khoâng goïi laø Tyø kheo, khoâng phaûi laø Sa-moân Thích töû vì ñaõ maát phaùp Tyø kheo. Khoâng ñöôïc cuøng ôû chung laø khoâng ñöôïc cuøng Tyø kheo taùc phaùp Ñôn-baïch-yeát-ma, Baïch-nhò-yeát- ma, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù, khoâng ñöôïc vaøo trong soá möôøi boán ngöôøi. Phaïm coù boán: Nam nöõ, huyønh moân vaø hai caên. Nöõ laø nöõ thuoäc loaøi ngöôøi, nöõ phi nhôn vaø suùc sanh gioáng caùi; NAm-laø nam thuoäc loaøi ngöôøi, nam phi nhôn vaø suùc sanh gioáng ñöïc; huyønh moân vaø hai caên cuõng thuoäc loaøi ngöôøi, phi nhôn vaø suùc sanh. Tyø kheo cuøng ngöôøi nöõ haønh daâm vaøo ba choã: Ñaïi tieåu tieän vaø mieäng, ñeàu phaïm Ba-la-di; cuøng nöõ phi nhôn, suùc sanh gioáng caùi vaø hai caên cuõng phaïm Ba-la-di; cuøng ngöôøi nam haønh daâm vaøo hai choã: Ñaïi tieän vaø mieäng cuõng phaïm Ba-la-di; cuøng nam phi nhôn, suùc sanh gioáng ñöïc vaø huyønh moân cuõng Ba-la-di. Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø kheo khaát thöïc teân laø Nan-ñeà saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaét Ni-sö-ñaøn leân vai traùi roài ñi vaøo röøng An hoaøn, ôû döôùi moät goác caây traûi Ni-sö-ñaøn chaùnh thaân ñoan toïa. Luùc ñoù coù thieân ma muoán phaù Tam muoäi cuûa-Tyø kheo naøy neân hoùa laøm ngöôøi nöõ ñoan chaùnh ñöùng tröôùc maët Tyø kheo. Tyø kheo vöøa xuaát ñònh, nhìn thaáy ngöôøi nöõ lieàn sanh taâm ñaém nhieãm, do thieàn ñònh cuûa theá tuïc khoâng theå kieân coá neân trong giaây phuùt ñoù thoái thaát, muoán xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ ñoù. Ngöôøi nöõ luøi daàn ra xa, Tyø kheo lieàn ñöùng daäy ñi theo muoán naém laáy ngöôøi nöõ. Luùc ñoù trong röøng coù moät con ngöïa cheát, ngöôøi nöõ ñi ñeán choã xaùc con ngöïa lieàn bieán maát, Tyø kheo do löûa duïc höøng thaïnh neân cuøng xaùc con ngöïa haønh daâm. Haønh daâm roài löûa duïc lieàn taét, Tyø kheo sanh taâm hoái haän nghó raèng: “Ta ñaõ thoái ñoïa, chaúng phaûi laø Tyø kheo, chaúng phaûi laø Thích töû, caùc Tyø kheo aét seõ xa laùnh ta, khoâng ôû chung vôùi ta nöõa, ta khoâng neân ñem thaân baát tònh maø maëc phaùp y naøy”, nghó roài lieàn côûi Ca sa xeáp caát vaøo trong tuùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 1 9

vaûi, vaùc leân vai ñi ñeán choã Phaät. Luùc ñoù Phaät ñang thuyeát phaùp cho traêm ngaøn vaïn chuùng vaây quanh, töø xa troâng thaáy Nan-ñeà ñi ñeán lieàn suy nghó: “Neáu ta khoâng duøng lôøi dòu daøng han hoûi, thaày aáy seõ vôõ tim vaø hoäc maùu ra”. Khi Nan-ñeàvöøa ñeán, Phaät lieàn hoûi: “Laønh thay Nan-ñeà, thaày coù muoán hoïc laïi phaùp Tyø kheo ñaõ hoïc hay khoâng ?”, Nan-ñeà nghe roài lieàn sanh taâm hoan hæ suy nghó: “Ta seõ ñöôïc cuøng ôû chung, caùc Tyø kheo seõ khoâng ñuoåi ta”, nghó roài lieàn ñaùp: “Theá toân, con muoán hoïc laïi phaùp hoïc Tyø kheo”. Phaät lieàn baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày haõy taùc phaùp cho Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc Tyø kheo, neáu coù ai khaùc gioáng nhö Nan-ñeà cuõng neân taùc phaùp cho hoïc laïi nhö sau: Taêng neân nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Nan-ñeà tròch baøy vai höõu quyø goái chaép tay baïch raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, toâi laø Tyø kheo Nan-ñeà khoâng xaû giôùi, giôùi khoâng suy keùm, khoâng noùi ra maø haønh phaùp daâm, toâi nay theo taêng xin hoïc laïi phaùp hoïc Tyø kheo, xin thöông xoùt. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Nan-ñeà khoâng xaû giôùi, giôùi khoâng suy keùm, khoâng noùi ra maø haønh phaùp daâm, nay theo Taêng xin hoïc laïi phaùp hoïc Tyø kheo, Taêng thöông xoùt cho Tyø kheo Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän cho Tyø kheo Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc Tyø kheo. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho Tyø kheo Nan-ñeà hoïc laïi phaùp hoïc Tyø kheo xong, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Cho hoïc haønh phaùp cuûa Sa di laø ñoái vôùi taát caû giôùi maø Phaät ñaõ keát ñeàu phaûi thoï haønh laïi heát, ngöôøi naøy ngoài ôû döôùi caùc Tyø kheo, neân trao thöùc aên uoáng vaø thuoác thang cho caùc Tyø kheo, töï theo Sa di vaø baïch y thoï thöùc aên uoáng; khoâng ñöôïc cuøng ñaïi Tyø kheo ôû chung phoøng quaù hai ñeâm, cuõng khoâng ñöôïc cuøng Sa di vaø baïch y ôû chung quaù hai ñeâm; khoâng ñöôïc cuøng Tyø kheo thoï cuï tuùc giôùi laøm hai phaùp Boá taùt vaø Töï töù, vì cho hoïc haønh phaùp cuûa Sa di thì khoâng ñöôïc vaøo trong Tuùc soá Taêng laøm Yeát ma Boá taùt vaø Töï töù, taát caû Yeát ma ñeàu khoâng ñöôïc laøm.

2. Giôùi Troäm Caép: Phaät ôû thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù nhieàu Tyø kheo cuøng an cö moät choã maø ít phoøng xaù, neân caùc Tyø kheo moãi ngöôøi tuøy choã quen bieát theo xin vaät lieäu ñeå xaây caát am thaát ôû, nhöng khi caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc coù ngöôøi haùi cuûi ñaõ phaù am thaát ñeå laáy caây goã mang ñi. Caùc Tyø kheo khaát thöïc trôû veà thaáy am thaát bò phaù, u saàu than raèng: “Chuùng ta vaát vaû xaây caát am thaát, vöøa ñi khaát thöïc ñaõ coù keû ñeán phaù laáy heát caây

10 BOÄ LUAÄT 5

goã ñi”, than roài laïi phaûi theo ngöôøi thaân quen xin caây goã khaùc ñeå caát laïi am thaát. Trong chuùng ñoù coù moät Tyø kheo teân Ñaït-ni-ca laø con cuûa ngöôøi thôï goám duøng tay ngheà kheùo cuûa mình töï xaây thaát baèng gaïch, cöûa caùi cöûa soå ñeàu baèng gaïch, coät keøo, giaù y… ñeàu laøm baèng ñaát seùt roài gom coû caây nung thaønh maøu saéc ñoû raát ñeïp; caát xong roài lieàn daën trao caùc Tyø kheo troâng coi giuùp trong thôøi gian mình ñi du haønh hai thaùng. Luùc ñoù Phaät cuøng A-nan ñi xem xeùt caùc phoøng, töø xa nhìn thaáy caùi thaát maøu saéc ñoû ñeïp, Phaät lieàn hoûi A-nan laø thaát cuûa ai, A-Nan ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät nghe roài lieàn baûo A-nan: “Thaày haõy ñi phaù boû caùi thaát maøu saéc ñoû cuûa-Tyø kheo Ñaït-ni-ca, chôù ñeå cho ngoaïi ñaïo hieàm traùch: Phaät coøn ôû ñôøi maø ñaõ coù phaùp nhaân duyeân laäu keát nhö theá”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi phaù boû. Ñaït-ni-ca du haønh hai thaùng xong trôû veà, thaáy thaát ñaõ bò phaù boû lieàn hoûi caùc Tyø kheo maø mình ñaõ daën trao troâng coi laø ai ñaõ phaù boû, caùc Tyø kheo noùi: “Chính Phaät ñaïi sö baûo phaù”, Ñaït-ni-ca suy nghó: “Phaùp vöông ñaõ baûo phaù thì khoâng ñöôïc noùi gì, trong thaønh Vöông xaù coù ngöôøi giöõ goã laø thaân höõu cuûa ta, ta neân laøm nhaø baèng goã”. Saùng hoâm sau Ñaït-ni-ca ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, khaát thöïc xong ñeán choã ngöôøi giöõ goã noùi raèng: “OÂng coù bieát khoâng, vua nöôùc Ma-kieät- ñaø, con cuûa phu nhaân Vi-ñeà-hi laø vua A-xaø-theá coù cho toâi goã”, Moäc sö noùi: “Neáu vua ñaõ cho thì toân giaû cöù tuøy yù laáy”. Trong ñaây coù caây goã quyù ñöôïc caát giöõ ñeå thuû hoä thaønh, khoâng cho mang ra vaøo cuõng khoâng cho ai. Ñaït-ni-ca lieàn laáy caây goã quyù naøy cöa thaønh khuùc ñeå 1 choã, ngöôøi coi giöõ thaønh thaáy caây goã quyù bò cöa thaønh khuùc nhö theá, kinh sôï loâng toùc döïng ñöùng cho laø coù oaùn taëc muoán mang ñi, lieàn ñeán hoûi Moäc sö, Moäc sö ñem vieäc teân keå laïi, ngöôøi coi giöõ thaønh nghe roài suy nghó: “Taïi sao nhaø vua laïi cho Tyø kheo caây goã quyù”, nghó roài lieàn ñeán hoûi vua: “Ñaïi vöông coøn coù nhöõng caây goã khaùc, taïi sao laïi cho Tyø kheo caây goã quyù ñöôïc caát giöõ ñeå thuû hoä thaønh ?” Vua noùi khoâng cho, ngöôøi coi giöõ thaønh noùi laø vua ñaõ cho, vua hoûi laø ai noùi, ñaùp laø Moäc sö noùi, vua baûo keâu Moäc sö ñeán, ngöôøi coi giöõ thaønh tuaân lònh keâu Moäc sö ñeán. Treân ñöôøng ñi ñeán choã vua, Moäc sö gaëp Ñaït-ni-ca lieàn noùi raèng: “Do thaày neân toâi bò vua hoûi toäi”, Ñaït-ni-ca noùi: “OÂng ñi tröôùc, toâi seõ ñeán sau”. Luùc ñoù vua thaáy Tyø kheo ñeán lieàn baûo thaû Moäc sö vaø cho goïi Tyø kheo ñeán, vua hoûi Tyø kheo: “Theo phaùp cuûa-Tyø kheo, taïi sao khoâng cho maø laáy ?” Ñaït-ni- ca noùi: “Ñaïi vöông, toâi khoâng phaûi khoâng cho maø laáy, tröôùc ñaây vua coù cho toâi”, vua noùi: “Ta khoâng nhôù laø coù cho”, ñaùp: “Nay toâi xin nhaéc ñeå cho nhaø vua nhôù laïi, khi môùi leân ngoâi nhaø vua noùi raèng: Caây coû vaø nöôïc trong nöôùc ta, caùc Sa-moân, Baø-la-moân trì giôùi tuøy yù laáy duøng”, vua noùi:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 1 11

“Caây coû maø ta noùi laø caây coû voâ chuû, thaày ñaõ phaïm ñaïi toäi”, Ñaït-ni-ca noùi: “Toâi laø ngöôøi xuaát gia nöông ôû trong nöôùc cuûa vua, sao vua laïi gieát toâi”, vua noùi: “Tyø kheo haõy ñi ñi, chôù coù laáy goã quyù nhö vaäy nöõa”, luùc ñoù moïi ngöôøi ñeàu baøn taùn: “Hy höõu thay cho Tyø kheo naøy, toäi ñaùng cheát maø nhaø vua chæ quôû traùch roài thaû”. Tyø kheo naøy phaïm ñaïi toäi ñöôïc thaû trôû veà trong chuùng taêng, sau ñoù noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Hoâm nay toâi suyùt bò nhaø vua gieát”, noùi roài ñem söï vieäc treân keå laïi, caùc Tyø kheo duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc maø thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, ñaõ laøm haïnh khoâng thanh tònh, laø vieäc maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày khoâng bieát Theá Toân ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch phaùp troäm caép vaø khen ngôïi phaùp khoâng troäm caép. Ñoái vôùi phaùp troäm caép thaày coøn khoâng neân sanh taâm, mieäng cuõng khoâng ñöôïc noùi huoáng chi laø laáy”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy taäp hoïp caùc Tyø kheo hoûi roõ söï thaät, quôû traùch gioáng nhö ñoaïn vaên treân roài baûo A-nan: “Thaày haõy daãn moät Tyø kheo Haï toøa vaøo thaønh Vöông xaù, ôû choã ngaõ tö ñöôøng ñoâng ngöôøi qua laïi, hoûi taát caû moïi ngöôøi goàm ngöôøi tin vaø khoâng tin, ngöôøi hieàn vaø khoâng hieàn cho ñeán ñaïi thaàn… raèng: Troäm caép ñeán bao nhieâu thì vua nöôùc Ma-kieät-ñaø laø vua A-xaø-theá keát ñaïi toäi”. A-nan vaâng lôøi Phaät daïy cuøng moät Tyø kheo Haï toøa vaøo thaønh Vöông xaù ñeán choã ngaõ tö ñöôøng hoûi taát caû moïi ngöôøi nhö treân, moïi ngöôøi ñeàu noùi: “Troäm ñeán naêm tieàn hay vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân lieàn keát ñaïi toäi”. A-nan trôû veà baïch laïi, Phaät lieàn baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi naøy cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ôû tuï laïc hay ñoàng troáng laáy caép vaät khoâng cho, do laáy caép vaät naøy, neáu vua hay ñaïi thaàn cuûa vua baét troùi hoaëc ñuoåi ñi hoaëc gieát hoaëc noäp vaøng chuoäc toäi, hoaëc maéng: Thaày laø ngöôøi ngu si khoâng bieát chi, laø keû giaëc thì Tyø kheo laáy vaät khoâng cho naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung. Laáy vaät khoâng cho laø ngöôøi chuû cuûa vaät khoâng cho, ngöôøi chuû bao goàm nam, nöõ, huyønh moân, hai caên. Vua laø ngöôøi thuoäc doøng Saùt-ñeá-lî thoï ngoâi vua ñaõ laøm pheùp quaùn ñaûnh (röôùi nöôùc toát laønh leân ñaàu) goïi laø Vua, cuõng goïi laø Quoác chuû, cuõng goïi laø Quaùn ñaûnh; neáu Baø-la-moân, cö só, ngöôøi nöõ thoï ngoâi vua cuõng goïi laø Vua. Baét troùi laø goâng cuøm xieàng xích baét giam vaøo trong nguïc. Ñuoåi ñi laø ñuoåi ra khoûi nöôùc. Keû giaëc coù hai laø aên cöôùp vaø aên troäm. Ba-la-di laø rôi vaøo choã khoâng nhö yù, laø toäi cöïc aùc, cöïc naëng. Ngöôøi phaïm toäi naøy rôi vaøo choã khoâng nhö yù khoâng goïi laø Tyø kheo, khoâng phaûi

12 BOÄ LUAÄT 5

laø Sa-moân Thích töû vì ñaõ maát phaùp Tyø kheo. Khoâng ñöôïc cuøng ôû chung laø khoâng ñöôïc cuøng Tyø kheo taùc phaùp Ñôn-baïch-yeát-ma, Baïch-nhò-yeát- ma, Baïch-töù-yeát-ma, boá taùt, töï töù, khoâng ñöôïc vaøo trong soá möôøi boán ngöôøi. Trong giôùi naøy coù ba tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi, phaïm Ba-la-di: 1. Töï laáy: Töï tay laáy nhaác leân rôøi khoûi choã ñeå ban ñaàu. 2. Baûo ngöôøi laáy: Tyø kheo baûo ngöôøi ñi laáy troäm vaät cuûa ngöôøi khaùc, ngöôøi naøy nghe lôøi ñi laáy troäm, khi laáy vaät rôøi khoûi choã ñeå ban ñaàu thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di. 3. Sai baûo laáy: Neáu Tyø kheo hoûi ngöôøi coù bieát choã caát vaät quyù troïng khoâng, ngöôøi naøy ñaùp laø bieát, Tyø kheo lieàn sai ñeán choã ñoù laáy troäm, ngöôøi naøy nghe lôøi ñi laáy troäm, khi laáy vaät rôøi khoûi choã ñeå ban ñaàu thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di. Laïi coù ba tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi, phaïm Ba-la- di: 1. Duøng taâm: Khôûi taâm suy nghó muoán laáy troäm. 2. Duøng thaân: duøng tay, chaân… hay thaân phaàn khaùc ñeå laáy troäm vaät cuûa ngöôøi khaùc. 3. Nhaác rôøi khoûi choã ñeå ban ñaàu: Töø choã ñeå vaät laáy ñem ñeán choã khaùc. Laïi coù ba tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi, phaïm Ba-la- di: 1. Ngöôøi chuû cuûa vaät khoâng cho: Bao goàm nam, nöõ, huyønh moân, ngöôøi hai caên… khoâng ñoàng yù cho. 2. Vaät laø vaät quyù troïng trò giaù naêm tieàn trôû leân. 3. Nhaác rôøi khoûi choã ñeå ban ñaàu. Laïi coù ba tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi, phaïm Ba-la- di: 1. Taâm troäm caép: Ngöôøi chuû khoâng cho maø coá yù laáy vôùi taâm troäm caép. Hai tröôøng hôïp sau cuõng nhö treân. Laïi coù ba tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi, phaïm Ba-la- di: 1. Vaät thuoäc cuûa ngöôøi: Vaät coù chuû bao goàm nam, nöõ, huyønh moân, ngöôøi hai caên… hai tröôøng hôïp sau cuõng nhö treân. Laïi coù ba tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi, phaïm Ba-la- di: 1. Töôûng cuûa ngöôøi: Bieát vaät coù chuû, bao goàm nam. Nöõ… nhö treân.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 1 13

Hai tröôøng hôïp sau cuõng nhö treân. Laïi coù boán tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi phaïm Ba-la- di: Moät laø ngöôøi chuû khoâng cho, hai laø coù taâm troäm caép, Ba laø vaät quyù troïng, boán laø nhaác rôøi khoûi choã ñeå ban ñaàu. Laïi coù boán tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi phaïm Ba-la- di: Moät laø bieát vaät thuoäc cuûa ngöôøi khaùc, ba tröôøng hôïp sau gioáng nhö treân. Laïi coù boán tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi phaïm Ba-la-di: Moät-vaät coù ngöôøi coi giöõ vaø hai laø vaät coù chuû, coù taâm ngaõ sôû: Nhö ngöôøi coù voi ngöïa, traâu, deâ… ôû trong nöôùc hay ôû nöôùc ngoaøi coù nhôø ngöôøi coi giöõ, coù taâm ngaõ sôû; heã ngöôøi naøo coù taâm ngaõ sôû thì vaät thuoäc cuûa ngöôøi aáy. Nhö ngöôøi coù ruoäng mía, ruoäng luùa… cho ñeán trong chuoàng voi, chuoàng ngöïa, trong nhaø aên, nhaø beáp coù caát chöùa ñoà vaät trong ñoù vaø coù nhôø ngöôøi coi giöõ, coù taâm ngaõ sôû. Heã ngöôøi naøo coù taâm ngaõ sôû thì vaät thuoäc cuûa ngöôøi ñoù. Hai tröôøng hôïp sau laø vaät quyù troïng vaø laáy rôøi khoûi choã cuõ gioáng nhö treân. Laïi coù boán tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi phaïm Ba-la-di: Moät laø vaät khoâng coù ngöôøi coi giöõ vaø hai laø vaät coù chuû, coù taâm ngaõ sôû: Nhö ngöôøi coù voi ngöïa…, vôï con… ôû nöôùc mình hay nöôùc khaùc tuy khoâng coù nhôø ngöôøi coi giöõ nhöng ngöôøi ñoù coù taâm ngaõ sôû; heã ngöôøi naøo coù taâm ngaõ sôû thì vaät thuoäc cuûa ngöôøi aáy. Hoaëc nhö ngöôøi coù ruoäng ñaát troàng luùa… gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Cho ñeán naêm loaïi vaät baùu hoaëc tôï baùu vaät thuoäc phuïc taøng tuy khoâng coù ngöôøi coi giöõ nhöng thuoäc veà cuûa quoác chuû coù taâm ngaõ sôû, goïi laø coù chuû maø khoâng coù coi giöõ. Hai tröôøng hôïp sau gioáng nhö treân. Laïi coù boán tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi phaïm Ba-la-di: Moät laø vaät coù ngöôøi coi giöõ vaø hai laø khoâng coù taâm ngaõ sôû: Nhö giaëc cöôùp cöôùp phaù thaønh aáp laáy ñöôïc nhieàu taøi vaät, neáu nhôø theá löïc cuûa vua hay cuûa laøng xoùm ñaùnh cöôùp laïi cuûa boïn cöôùp, giaëc cöôùp boû ñi ñeå laïi taøi vaät ñaõ cöôùp ñöôïc, taøi vaät naøy tuy coù ngöôøi coi giöõ nhöng khoâng coù taâm ngaõ sôû vì laø vaät ñaõ bò cöôùp; neáu ngöôøi naøo coi giöõ maø khoâng coù taâm ngaõ sôû thì ngöôøi ñoù laø ngöôøi cöôùp laïi ñöôïc. Hoaëc nhö Tyø kheo maát y baùt, Tyø kheo quen bieát thaáy ñoaït laáy laïi giuøm, tuy coi giöõ giuøm nhöng khoâng coù taâm ngaõ sôû; neáu ngöôøi naøo coi giöõ maø khoâng coù taâm ngaõ sôû thì ngöôøi ñoù laø ngöôøi ñoaït laïi ñöôïc. Hai tröôøng hôïp sau gioáng nhö treân. Noùi choã ñeå vaät laø bao goàm ôû treân ñaát hay ôû trong hö khoâng, ôû treân xe hay ôû treân thuyeàn hay ôû döôùi nöôùc, ôû trong ruoäng hay ôû trong taêng phöôøng hay ôû treân thaân, ôû choã ñoùng thueá hay choã öôùc heïn; treân loaøi

14 BOÄ LUAÄT 5

vaät khoâng chaân, hai chaân, boán chaân hay nhieàu chaân. ÔÛ treân ñaát laø nhö ngöôøi coù naêm loaïi baùu vaät hay tôï baùu vaät ñeå ôû treân ñaát, Tyø kheo khôûi taâm troäm caép laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, löïa choïn xong laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di; neáu duøng gaïch ñaù caây kheàu leân ñeå laáy, tuy vaät rôùt trôû xuoáng choã cuõ Tyø kheo vaãn phaïm Ba-la-di; neáu kheàu laáy nhöng chöa laáy rôøi khoûi choã ñeå ban ñaàu thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp naêm loaïi vaät baùu hay tôï vaät baùu ñöôïc caát giaáu trong bình saét, bình ñoàng … neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm caép laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, löïa choïn xong laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di; neáu vaät ôû ñaùy bình kheàu moùc leân gaàn tôùi mieäng bình thì phaïm Ba-la-di; neáu moùc leân gaàn tôùi mieäng mình laïi bò rôùt trôû xuoáng ñaùy bình vaãn phaïm Ba-la-di; neáu ñuïc bình laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân cuõng phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø kheo khôûi taâm muoán laáy khí cuï chöùa ñöïng maø khoâng muoán laáy moùn ñoà, hoaëc khôûi taâm muoán laáy moùn ñoà maø khoâng muoán laáy khí cuï ñöïng, hoaëc khôûi taâm muoán laáy caû hai trò giaù naêm tieàn trôû leân ñeàu phaïm Ba-la-di. Noùi choã ôû treân laø nhö treân giöôøng coù loã beä nhoû, treân giöôøng coù loã beä to, treân neäm daøy, treân neäm moûng, treân neäm taïp saéc coù vieàn ren, meàn daày, meàn moûng, treân thaûm, treân caây, treân nhaø…. Choã giöôøng coù loã beä nhoû laø choã chaân giöôøng, choã loã beä cuûa giöôøng… hay treân ñaàu giöôøng, treân voõng neáu duøng daây deät vôùi daây khaùc thì goïi laø choã khaùc; neáu duøng taám da hay taám phuû da moät maøu saéc thì goïi laø moät choã, khaùc maøu saéc thì goïi laø choã khaùc. Nhöõng choã nhö theá coù naêm loaïi baùu vaät hay tôï baùu vaät, neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm caép laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu- lan-giaù, löïa choïn xong laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Choã giöôøng coù loä beä to laø treân moät taám vaùn cuûa giöôøng goïi laø moät choã, neáu duøng da hay taám traûi phuû leân moät maøu saéc… gioáng nhö tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. Noùi treân neäm laø neäm laøm baèng moät loaïi loâng, moät lôùp thì goïi laø moät choã, beân ngoaøi beân trong moät maøu saéc thì goïi laø moät choã, khaùc maøu saéc thì goïi laø khaùc choã. Treân nhöõng choã aáy coù naêm loaïi vaät baùu… gioáng nhö ñoaïn vaên treân ñaõ noùi. Treân neäm daøy, neäm moûng, treân thaûm… cuõng gioáng nhö ñoaïn vaên ôû tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. Noùi treân caây laø choã goác caây, caønh caây, laù hoa quaû cho ñeán chuøm reã caây neáu coù naêm loaïi vaät baùu hay tôï vaät baùu, Tyø kheo khôûi taâm troäm caép laáy vaät trò giaù naêm tieàn rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, löïa choïn xong laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 1 15

phaïm Ba-la-di. Noùi choã treân nhaø laø ôû beân trong cöûa, choã cöûa soå, cöûa ra vaøo, choã then caøi, treân giaù moùc aùo, treân caàu thang… ôû treân cuøng moät baäc thang goïi laø moät choã, choã lan can cuøng moät thanh ngang noái goïi laø moät choã, choã chöa toâ queùt goïi laø moät choã… treân nhöõng choã ñoù neáu coù naêm loaïi vaät baùu… gioáng nhö ñoaïn vaên ôû tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. Noùi choã treân khoâng laø ôû trong phoøng xaù, ñieän ñöôøng, haønh lang coù treo y quyù giaù nhö y Ba-ñaàu-ma, y Ñaàu-caàu-la… bò gioù thoåi bay trong hö khoâng chöa rôùt xuoáng ñaát. Tyø kheo khôûi taâm troäm laáy thì phaïm Ba-la-di. Hoaëc y cuûa Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ töø döôùi bay leân hay töø treân bay xuoáng, Tyø kheo khôûi taâm troäm caép ñoùn laáy cuõng phaïm Ba-la-di. Laïi coù tröôøng hôïp nhö ngöôøi ñeå ñoà trang söùc ôû treân nhöõng choã nhö ôû cöûa soå, treân theàm… neáu bò caùc loaøi vaät nuoâi coù chuû nhö chim nhaïn, chim anh voõ… ngaäm laáy bay ñi, neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm ñoaït laáy töø chim thì phaïm Ba-la-di; khi ñang chôø chim bay ñeán thì phaïm Thaâu-lan-giaù, chim neáu bay ñeán choã Tyø kheo nhö yù muoán thì phaïm Ba-la-di; neáu chim bay ñeán choã khaùc khoâng nhö yù muoán thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu bò caùc loaøi chim hoang daõ ngaäm laáy bay ñi, Tyø kheo khôûi taâm troäm ñoaït laáy thì phaïm Thaâu-lan- giaù, ñang luùc ñôïi chim ñeán thì phaïm Ñoät-kieát-la, chim bay ñeán choã Tyø kheo nhö yù muoán thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu bay ñeán choã khaùc khoâng nhö yù muoán thì phaïm Ñoät-kieát-la. Noùi choã treân xe laø nhö treân xe voi, xe ngöïa… duø ôû treân baát cöù choã naøo cuûa thaân voi, ngöïa, boø… cho ñeán ñoøn xe, caøng xe, trong thuøng xe… coù ñeå naêm loaïi vaät baùu hay tôï vaät baùu; Tyø kheo khôûi taâm troäm caép laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, löïa choïn xong laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Noùi choã treân thuyeàn laø bao goàm treân caùc loaïi thuyeàn, beø… ôû baát cöù choã naøo treân thuyeàn beø naøy coù caát chöùa naêm loaïi vaät baùu neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm caép laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, löïa choïn xong laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Nhöõng choã treân thuyeàn neáu cuøng moät choã che lôïp hay phuû vaø cuøng moät maøu saéc thì goïi laø moät choã, neáu khaùc maøu saéc thì goïi laø khaùc choã; nhöõng choã nhö theá neáu coù naêm loaïi vaät baùu… gioáng nhö ñoaïn vaên ôû tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. Noùi choã trong nöôùc laø nhöõng vaät cuûa ngöôøi troâi trong nöôùc neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm vôùt laáy thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, löïa choïn xong laáy vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Duø coøn caàm giöõ ôû trong nöôùc hay nhaän chìm xuoáng ñaùy nöôùc hay vôùt ra khoûi maët nöôùc ñeàu phaïm Ba-la-di. Tröôøng hôïp trong ao nhaø ngöôøi coù caùc loaøi vaät nuoâi coù chuû, neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm baét

16 BOÄ LUAÄT 5

chuùng ñeàu phaïm Ba-la-di, ñang luùc löïa choïn ñeå baét laáy thì phaïm Thaâu- lan-giaù, löïa choïn xong baét laáy chim trò giaù naêm tieàn ra khoûi ao thì phaïm Ba-la-di. Neáu trong ao, soâng töï nhieân coù caùc loaøi vaät coù chuû coù ngöôøi coi giöõ, Tyø kheo khôûi taâm troäm baét laáy thì phaïm Ba-la-di… gioáng nhö treân. Noùi choã ruoäng ñaát coù hai tröôøng hôïp laø cuøng tranh caûi vaø laøm töôùng, neáu Tyø kheo cuøng tranh caûi vôùi ngöôøi khaùc ñöôïc thaéng, ñoaït laáy ruoäng ñaát cuûa ngöôøi thì phaïm Ba-la-di, neáu tranh caûi khoâng thaéng khoâng ñoaït ñöôïc ruoäng ñaát thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu laøm töôùng giaønh laáy phaàn ñaát quaù ranh giôùi cuûa mình trò giaù naêm tieàn trôû leân maø ñöôïc thì phaïm Ba-la-di; ñoái vôùi ñaát trong Taêng phöôøng cuõng gioáng nhö vaäy. Noùi choã treân thaân laø nhö Tyø kheo caàm y cho Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ ñi, töø caùc choã treân thaân nhö tay, caùnh tay… khôûi taâm troäm laáy dôøi töø choã naøy qua choã khaùc thì phaïm Ba-la-di. Noùi choã quan thueá laø Tyø kheo ñi qua cöûa quan thueá, neáu vaät phaûi ñoùng thueá maø khoâng ñoùng thueá trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Neáu coù thöông buoân ñi qua cöûa quan thueá noùi vôùi Tyø kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy, nhôø thaày mang giuùp qua choã ñoùng thueá”, Tyø kheo nhaän mang giuùp qua, neáu vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Neáu coù thöông buoân qua cöûa quan thueá noùi vôùi Tyø kheo: “Cho toâi gôûi vaät naøy, nhôø thaày mang giuùp qua, toâi seõ cho thaày phaân nöûa vaät phaûi ñoùng thueá naøy”, Tyø kheo nhaän mang giuùp qua, neáu vaät trò giaù naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Neáu coù thöông buoân qua cöûa quan thueá noùi vôùi Tyø kheo: “Thaày mang giuùp toâi vaät naøy qua, toâi seõ cho thaày heát vaät phaûi ñoùng thueá naøy”, Tyø kheo nhaän mang giuùp qua… gioáng nhö treân. Neáu coù thöông buoân ñi qua cöûa quan thueá, Tyø kheo chæ thöông buoân ñi ñöôøng khaùc ñeå khoûi phaûi ñoùng thueá, vaät ñoù trò giaù naêm tieàn trôû leân thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di. Neáu thöông buoân ñi chöa ñeán cöûa quan thueá maø Tyø kheo chæ cho ñi ñöôøng khaùc ñeå khoûi phaûi ñoùng thueá, vaät trò giaù naêm tieàn trôû leân thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu ôû choã quan thueá coù giaëc hay aùc thuù…, Tyø kheo chæ cho ñi con ñöôøng khaùc thì khoâng phaïm. Noùi choã öôùc heïn laø Tyø kheo öôùc heïn vôùi giaëc cöôùp neáu ñaùnh cöôùp trong tuï laïc maø ñöôïc taøi vaät thì chia phaàn cho Tyø kheo, phaàn ñöôïc chia neáu trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di. Noùi loaøi khoâng chaân laø nhö loaøi giun, truøn, ñæa… coù ngöôøi baét chuùng boû vaøo gioû, Tyø kheo khôûi taâm troäm laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu- lan-giaù, löïa choïn xong laáy chuùng trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba- la-di. Neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm nôi caùi gioû ñöïng khoâng ôû nôi truøn hoaëc ôû nôi truøn khoâng ôû nôi gioû hoaëc ôû caû hai, trò giaù naêm tieàn trôû leân ñeàu phaïm Ba-la-di. Noùi loaøi hai chaân laø nhö loaøi caàm nhö gaø, vòt, ngoãng,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 1 17

chim, khæ vaø ngöôøi; neáu coù ngöôøi baét chuùng nhoát vaøo trong loàng, Tyø kheo khôûi taâm troäm laáy rôøi khoûi choã cuõ thì phaïm Ba-la-di, neáu ñang löïa choïn ñeå laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù, löïa choïn xong laáy chuùng trò giaù naêm tieàn trôû leân thì phaïm Ba-la-di; neáu Tyø kheo khôûi taâm troäm nôi caùi loàng khoâng ôû nôi gaø vòt chim, hoaëc ôû nôi gaø vòt chim khoâng ôû nôi caùi loàng hoaëc ôû caû hai, chuùng trò giaù naêm tieàn trôû leân ñeàu phaïm Ba-la-di. Noùi troäm baét coùc ngöôøi coù hai: Mang chôû ñi hoaëc cuøng heïn ñi, neáu ñi quaù hai böôùc ñeàu phaïm Ba-la-di. Noùi loaøi boán chaân laø loaøi thuù nhö voi ngöïa traâu deâ…, coù ngöôøi duøng daây coät chuùng laïi moät choã, Tyø kheo khôûi taâm troäm môû daây daãn chuùng ñi quaù boán böôùc thì phaïm Ba-la-di; neáu chuùng ôû trong chuoàng, Tyø kheo khôûi taâm troäm luøa chuùng ra khoûi chuoàng boán böôùc thì phaïm Ba-la-di; hoaëc chuùng cuøng naèm moät choã, Tyø kheo khôûi taâm troäm daãn duï chuùng ñöùng daäy ñi theo mình quaù boán böôùc ñeàu phaïm Ba-la-di. Neáu ngöôøi chaên traâu deâ thaû chuùng ngoaøi ñoàng cho aên coû, Tyø kheo suy nghó: “Ñôïi ngöôøi chaên traâu vaøo thoân ta seõ baét troäm”, Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu gieát chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, gieát roài laáy thòt trò giaù naêm tieàn thì phaïm Ba-la-di. Noùi loaøi nhieàu chaân laø nhö con reát, coù ngöôøi baét boû chuùng vaøo trong bình… gioáng nhö tröôøng hôïp ôû loaøi khoâng khoâng chaân. Laïi coù baûy tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa ngöôøi phaïm Ba-la-di: Moät laø töôûng khoâng phaûi cuûa mình, hai laø chuû cuûa vaät khoâng ñoàng yù cho, Ba laø khoâng phaûi taïm laáy duøng, boán laø bieát vaät coù chuû, naêm laø khoâng coù bònh cuoàng, saùu laø taâm khoâng loaïn, baûy laø taâm khoâng bònh hoaïi. Ngöôïc vôùi baûy tröôøng hôïp treân thì laáy khoâng phaïm, töùc laø töôûng cuûa mình, chuû cuûa vaät ñoàng yù cho, laáy taïm duøng, töôûng khoâng coù chuû, bònh cuoàng, taâm loaïn vaø taâm bònh hoaïi. Coù baûy tröôøng hôïp laáy vaät quyù troïng cuûa phi nhôn phaïm Thaâu-lan- giaù: Moät laø töôûng khoâng phaûi cuûa mình, hai laø chuû cuûa vaät khoâng ñoàng yù cho, Ba laø khoâng phaûi taïm laáy duøng, boán laø bieát coù chuû, naêm laø khoâng coù bònh cuoàng, saùu laø taâm khoâng loaïn, baûy laø taâm khoâng bònh hoaïi. Ngöôïc vôùi baûy tröôøng hôïp treân thì laáy khoâng phaïm gioáng nhö tröôøng hôïp cuûa ngöôøi ôû treân. Coù baûy tröôøng hôïp laáy vaät khinh (khoâng ñaùng giaù, taàm thöôøng) cuûa ngöôøi phaïm Thaâu-lan-giaù: Moät laø töôûng khoâng phaûi cuûa mình… cho ñeán baûy laø taâm khoâng bònh hoaïi nhö treân. Ngöôïc vôùi treân thì khoâng phaïm, töùc laø töôûng cuûa mình… cho ñeán taâm bònh hoaïi. Coù baûy tröôøng hôïp laáy vaät khinh cuûa phi nhôn phaïm Ñoät-kieát-la: Moät laø töôûng khoâng phaûi cuûa mình… cho ñeán baûy laø taâm khoâng bònh hoaïi

18 BOÄ LUAÄT 5

nhö treân. Ngöôïc vôùi treân thì khoâng phaïm, töùc laø töôûng cuûa mình… cho ñeán taâm bònh hoaïi. Coù Tyø kheo ni teân Thi-vieät quen bieát roäng, laø ngöôøi coù phöôùc ñöùc, thích ñöôïc cuùng döôøng toâ, daàu, maät, thaïch maät. Luùc ñoù coù moät thöông buoân thaáy vò ni naøy sanh taâm tín kính noùi raèng: “Khi naøo coâ caàn toâ, daàu, maät, thaïch maät cöù ñeán nhaø con laáy veà duøng”, ni lieàn nhaän lôøi. Moät Tyø kheo ni khaùc nghe ñöôïc, qua maáy ngaøy sau ñeán nhaø thöông buoân ñoù noùi raèng: “Ni Thi-vieät caàn naêm thaêng daàu meø”, thöông buoân lieàn cuùng cho, vò ni naøy mang veà töï duøng. Vaøi ngaøy sau, thöông buoân naøy gaëp ni Thi-vieät lieàn noùi: “Sao coâ chæ caàn laáy daàu meø maø khoâng laáy thöù khaùc”, ni lieàn hoûi nguyeân do roài noùi: “Neáu coù xin thöù khaùc, oâng cuõng neân cho”, noùi roài trôû veà quôû traùch vò ni kia: “Coâ laø Tyø kheo ni xaáu xa, haï tieän, coâ ñaõ phaïm Ba-la-di”, ni kia hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Khoâng phaûi chuû khoâng cho maø toâi nhaän laáy, maø laø toâi möôïn teân coâ ñeå nhaän laáy”, noùi roài sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Coâ duøng taâm gì ñeå nhaän laáy ?” Ñaùp laø möôïn teân cuûa Thi-vieät ñeå nhaän laáy, Phaät noùi: “Khoâng phaïm Ba-la-di nhöng phaïm toäi voïng ngöõ Ba-daät-ñeà, töø nay khoâng ñöôïc doái möôïn teân ngöôøi khaùc ñeå laáy, neáu laáy thì phaïm toäi”. Coù moät Tyø kheo ni ôû Ñoâng phöông ñi chung ñöôøng vôùi Tyø kheo ni teân Ba lôïi, Ba lôïi ñi tröôùc ñaùnh rôi y, Ñoâng phöông ñi sau nhaët laáy, veà ñeán truù xöù lieàn hoûi laø ai ñaõ ñaùnh rôi y, Ba lôïi nghe roài lieàn hoûi: “Coâ ñaõ laáy y sao ?” Ñaùp laø ñaõ nhaët laáy, Ba lôïi lieàn noùi: “Coâ ñaõ phaïm Ba-la- di”, Ñoâng phöông hoûi taïi sao, Ba lôïi noùi: “Vì coâ duøng taâm troäm ñeå laáy”, Ñoâng phöông nghe roài sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi khoâng phaïm. Coù moät cö só caøy ruoäng gaàn Tinh xaù Kyø hoaøn, côûi aùo ñeå moät beân, luùc ñoù coù moät Tyø kheo tìm y phaán taûo troâng thaáy aùo naøy, ngoù boán phía thaáy khoâng coù ai lieàn nhaët laáy. Ngöôøi caøy ruoäng töø xa troâng thaáy lieàn noùi voïng tôùi: “Chôù laáy aùo cuûa toâi”, Tyø kheo khoâng nghe thaáy vaãn cöù laáy aùo mang ñi, ngöôøi caøy ruoäng ñuoåi theo naém Tyø kheo noùi raèng: “Phaùp cuûa-Tyø kheo khoâng cho maø laáy hay sao ?” Tyø kheo noùi: “Toâi cho laø y phaán taûo khoâng chuû neân löôïm laáy”, ngöôøi caøy ruoäng noùi: “Ñaây laø aùo cuûa toâi”, Tyø kheo noùi: “Neáu laø aùo cuûa oâng thì traû laïi cho oâng”. Luùc ñoù Tyø kheo sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi Tyø kheo duøng taâm gì löôïm laáy, ñaùp: “Con cho laø khoâng chuû neân löôïm laáy”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay muoán löôïm laáy phaûi xeùt kyõ, tuy y vaät khoâng coù ngöôøi giöõ nhöng aét laø coù chuû”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 19

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 2

I. BOÁN PHAÙP BA-LA-DI: (Tieáp Theo): 3. Giôùi Saùt: Luùc ñoù Phaät ôû beân soâng Baø-caàu-ma taïi nöôùc Baït-kyø baûo caùc Tyø kheo: “Tu taäp phaùp quaùn baát tònh seõ ñöôïc quaû lôùn, lôïi lôùn”, caùc Tyø kheo suy nghó: “Theá toân daïy chuùng ta neân tu taäp phaùp quaùn baát tònh seõ ñöôïc quaû lôùn, lôïi lôùn, vaäy chuùng ta neân sieâng tu taäp”, nghó roài lieàn sieâng tu phaùp quaùn baát tònh, khoâng bao laâu sau oâm loøng nhôøm gôùm thaân naøy. Ví nhö thieáu nieân thích trau chuoát, sau khi taém xong caét moùng tay, caïo raâu toùc, maëc y phuïc saïch ñeïp roài duøng höông thoa thaân; neáu coù ngöôøi ñem con raén cheát, choù cheát hay ngöôøi cheát ñaõ thuùi röûa coù truøng gioøi boø ra naøy choaøng leân coå thì thieáu nieân seõ sanh nhôøm gôùm. Caùc Tyø kheo sau khi tu taäp phaùp quaùn baát tònh cuõng nhôøm gôùm thaân nay gioáng nhö vaäy, neân caùc Tyø kheo muoán cheát, khen ngôïi caùi cheát; coù ngöôøi caàm dao töï saùt, coù ngöôøi uoáng thuoác ñoäc, coù ngöôøi töï thaét coå, coù ngöôøi nhaûy töø doác nuùi cao xuoáng… thaäm chí haïi maïng laãn nhau. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo sau khi tu phaùp quaùn baát tònh do nhôøm gôùm thaân naøy neân ñeán choã phaïm chí Loäc tröôïng noùi raèng: “Naøy thieän nhôn, neáu oâng coù theå gieát cheát toâi, toâi seõ cho oâng y baùt”, Loäc tröôïng nghe roài lieàn caàm dao beùn gieát cheát Tyø kheo, thaáy dao dính maùu lieàn caàm dao ñeán soâng Ba-caàu-ma ñeå röûa. Luùc ñoù thieân ma töø döôùi nöôùc hieän leân, ñöùng treân maët nöôùc khen Phaïm chí: “Naøy thieän nhôn, ngöôi ñaõ ñöôïc ñaïi phöôùc ñöùc, caùc Sa-moân Thích töû coù ai chöa ñöôïc ñoä ngöôi neân ñoä, ai chöa giaûi thoaùt ngöôi neân giuùp hoï ñöôïc giaûi thoaùt vaø ñöôïc caû y baùt cuûa hoï nöõa”, Loäc tröôïng nghe roài lieàn sanh taø kieán, töï cho laø ñuùng neân caàm dao ñi töø phoøng naøy ñeán phoøng khaùc, töø choã kinh haønh naøy ñeán choã kinh haønh khaùc noùi raèng: “Ai chöa ñöôïc ñoä toâi seõ ñoä, ai chöa giaûi thoaùt toâi seõ giuùp cho ñöôïc giaûi thoaùt”. Caùc Tyø kheo do tu phaùp quaùn baát tònh nhôøm gôùm thaân, neân sau khi nghe roài lieàn ñeán choã Loäc tröôïng yeâu caàu gieát cheát mình, Loäc tröôøng lieàn gieát cheát,

20 BOÄ LUAÄT 5

cöù nhö theá gieát cheát ñeán saùu möôi ngöôøi khieán cho Taêng ñoaøn giaûm ít. Ñeán ngaøy thöù möôøi laêm thuyeát giôùi thaáy Taêng giaûm ít, Phaät tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch laïi cho ñeán caâu: “Cöù nhö theá laàn löôït gieát cheát ñeán saùu möôi ngöôøi khieán cho Taêng ñoaøn giaûm ít. Cuùi xin Theá Toân chæ daïy phöông phaùp tu khaùc, phaùp haønh an laïc khoâng sanh nhôøm gôùm ñeå dieät tröø phaùp aùc ñaõ sanh khôûi”, Phaät baûo A- nan: “Coù phaùp tu khaùc goïi laø thieän ñaïo, laø phaùp haønh an laïc khoâng sanh nhôøm gôùm ñeå dieät tröø phaùp aùc ñaõ sanh khôûi”, A-nan hoûi: “Theá Toân, sao goïi laø thieän ñaïo, laø phaùp haønh an laïc khoâng sanh nhôøm gôùm coù theå dieät tröø phaùp aùc ñaõ sanh khôûi ?” Phaät noùi: “Ñoù laø phaùp A-na-ban-na- nieäm, neáu coù Tyø kheo tuy nöông ôû trong thaønh aáp tuï laïc naøo, saùng sôùm ñaép y mang baùt thu nhieáp caên thaân, nhaát taâm chaùnh nieäm vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong tìm ñeán choã ñaát troáng hay döôùi moät goác caây, traûi Ni- sö-ñaøn chaùnh thaân ñoan toïa heä nieäm tröø boû taâm tham taät ñoá, xa lìa taâm tham ñaém taøi vaät cuûa ngöôøi, cöù nhö theá Haønh giaû coù theå xa lìa boán Caùi coøn laïi laø saân nhueá, thuøy mieân, ñieàu hí vaø nghi hoái.Vì caùc aám caùi naøy coù theå laøm taâm phieàn naõo, khieán cho hueä löïc suy keùm khoâng ñeán ñöôïc nieát baøn, neân phaûi xa lìa. Khi quaùn hôi thôû vaøo phaûi nhaát taâm bieát hôi thôû vaøo, khi thôû ra phaûi nhaát taâm bieát hôi thôû ra, daøi ngaén cuõng vaäy. Neáu hôi thôû vaøo khaép trong thaân phaûi nhaát taâm bieát laø vaøo khaép trong thaân, ñoái vôùi hôi thôû ra cuõng vaäy. Ngoaøi thaân haønh nhaát taâm quaùn hôi thôû ra vaøo, cho ñeán caûm thoï hæ laïc thuoäc taâm haønh cuõng phaûi nhaát taâm quaùn hôi thôû ra vaøo. Ngoaøi taâm haønh ra cho ñeán giaùc taâm khieán taâm hæ laïc, taâm nhieáp phuïc, taâm giaûi thoaùt cuõng ñeàu phaûi nhaát taâm quaùn hôi thôû ra vaøo. Cho ñeán quaùn voâ thöôøng, quaùn bieán hoaïi, quaùn ly duïc, quaùn xaû ly, quaùn dieät taän ñeàu phaûi nhaát taâm quaùn hôi thôû ra vaøo. Ñaây goïi laø thieän ñaïo, laø phaùp haønh an laïc ñeå dieät tröø phaùp aùc ñaõ sanh khôûi, khoâng sanh nhôøm gôùm nöõa”. Caùc Tyø kheo sau khi nghe Phaät daïy phaùp tu A-na-ban-na-nieäm roài lieàn y theo lôøi Phaät daïy sieâng tu phaùp A-na-ban-na-nieäm, khoâng bao laâu sau ñöôïc voâ löôïng tri kieán taùc chöùng. Sau khi Phaät bieát ñaõ coù nhieàu Tyø kheo ñöôïc laäu taän chöùng quaû A-la-haùn, lieàn do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng ñuû lôøi quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø laïi caàm dao töï saùt, khen ngôïi caùi cheát vaø baûo ngöôøi khaùc gieát ?” Quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân nay keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá yù töï ñoaït maïng, hay caàm dao ñöa cho ngöôøi baûo ngöôøi cheát, khen ngôïi caùi cheát noùi raèng: “Ngöôi soáng nhô nhôùp laøm chi, thaø cheát coøn hôn soáng”. Ngöôøi kia nghe roài tuøy taâm muoán cheát, do duøng ñuû caùch khuyeân baûo cheát, khen ngôïi caùi cheát

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 21

maø ngöôøi kia cheát thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung. Ñoaït maïng: Bao goàm töï ñoaït hay baûo ngöôøi ñoaït. Trong giôùi naøy töôùng phaïm nhö theá naøo? Coù ba tröôøng hôïp Tyø kheo ñoaït maïng ngöôøi phaïm Ba-la-di: 1. Töï laøm: Laø töï töû hay töï mình ñoaït maïng ngöôøi. 2. Baûo ngöôøi laøm: Laø baûo ngöôøi raèng: “Haõy baét ngöôøi naøy coät troùi laïi roài gieát”. 3. Sai laøm: Laø hoûi ngöôøi kia: “Ngöôi coù bieát ngöôøi coù teân laø.......... khoâng ?” Ñaùp laø bieát, lieàn noùi: “Ngöôøi haõy baét ngöôøi ñoù coät troùi roài gieát cheát”. Neáu ngöôøi naøy nghe lôøi ñi gieát cheát ngöôøi kia thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di. Laïi coù ba caùch ñoaït maïng ngöôøi: 1. Duøng noäi saéc: Laø Tyø kheo duøng tay, chaân hay thaân phaàn khaùc ñeå ñaùnh ñaù ngöôøi kia muoán cho ngöôøi kia cheát, neáu ngöôøi kia nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng cheát vì bò ñaùnh ñaù tröôùc ñoù thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát vì bò ñaùnh tröôùc ñoù thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. 2. Duøng khoâng phaûi noäi saéc: Laø Tyø kheo duøng caây, ngoùi, ñaù, dao kieám, cung teân… töø xa neùm tôùi muoán cho ngöôøi kia cheát, neáu ngöôøi kia nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng cheát vì bò neùm tröôùc ñoù thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la- di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát vì bò ñaùnh tröôùc ñoù thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. 3. Duøng caû noäi saéc vaø phi noäi saéc: Laø Tyø kheo tay caàm caây, ngoùi ñaù, dao kieám cung teân… ñaùnh ñaäp hay daâm cheùm muoán cho ngöôøi kia cheát, neáu ngöôøi kia nhôn bò ñaùnh ñaäp maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la- di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng cheát vì bò ñaùnh ñaäp tröôùc ñoù thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát vì bò ñaùnh tröôùc ñoù thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Laïi coù Tyø kheo khoâng duøng ba caùch treân ñeå gieát ngöôøi, maø duøng thuoác ñoäc hoøa hôïp nhoû vaøo maét, tai muõi, mieäng hay trong nam nöõ caên cuûa ngöôøi ñoù cho ñeán boû trong canh côm, baùnh traùi… cho ngöôøi ñoù aên uoáng muoán cho ngöôøi kia cheát, neáu ngöôøi kia nhôn bò truùng ñoäc naøy maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng cheát vì bò truùng ñoäc tröôùc ñoù thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát vì bò truùng ñoäc tröôùc ñoù thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù.

22 BOÄ LUAÄT 5

Laïi coù Tyø kheo khoâng duøng ba caùch gieát ngöôøi vaø haï ñoäc ñeå gieát ngöôøi keå treân maø duøng nhieàu caùch khaùc nhö laøm baåy raäp, laøm cho saåy thai, hoaëc xoâ ñaåy hoaëc sai khieán ñi vaøo con ñöôøng hieåm chæ coù cheát, cho ñeán phöông tieän gieát cheát thai nhi môùi vöøa töôïng hình trong buïng meï. Noùi duøng caùch öu ña laø Tyø kheo bieát ngöôøi kia seõ ñi con ñöôøng naøy neân ôû giöõa ñöôøng ñaøo laøm haàm löûa roài phuû leân cho khoâng thaáy khoùi, muoán cho ngöôøi kia bò suïp haàm maø cheát, neáu ngöôøi kia nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng cheát vì bò suïp haàm tröôùc ñoù thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát vì bò suïp haàm tröôùc ñoù thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo nhaém vaøo ngöôøi maø ñaøo haàm, ngöôøi bò suïp haàm maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di; neáu phi nhôn suïp haàm maø cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù; suùc sanh suïp haàm maø cheát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo nhaém vaøo phi nhôn maø ñaøo haàm, phi nhôn suïp haàm maø cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù, ngöôøi vaø suùc sanh bò suïp haàm maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo nhaém vaøo suùc sanh maø ñaøo haàm, suùc sanh bò suïp haàm maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-daät-ñeà, ngöôøi vaø phi nhôn bò suïp haàm maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñaøo haàm khoâng nhaát ñònh nhaém vaøo ai thì tuøy ñoái töôïng bò suïp haàm cheát maø keát toäi, neáu laø ngöôøi thì phaïm Ba-la-di, neáu laø phi nhôn thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu laø suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu taát caû khoâng cheát thì keát phaïm Thaâu-lan-giaù hay Ñoät-kieát-la. Noùi duøng caùch ñaàu da: Coù hai laø ñòa ñaàu da vaø Moäc ñaàu da. Ñòa ñaàu da laø Tyø kheo ñaøo haàm choân ngöôøi hoaëc ñeán ñaàu goái, löng, ruùn… roài cho voi giaøy, ngöïa boø traâu daãm ñaïp; hoaëc cho raén rít… boø ñeán caén, muoán cho ngöôøi kia cheát, neáu ngöôøi kia nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau vì vieäc naøy cuõng cheát thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng vì vieäc naøy maø cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Moäc-ñaàu-da laø Tyø kheo ñuïc caây ñeå coät troùi ngöôøi roài cho voi giaøy… keát phaïm gioáng nhö caùch Ñòa-ñaàu-da. Noùi ñaët baãy, giaêng löôùi laø Tyø kheo bieát ngöôøi kia seõ ñi con ñöôøng naøy lieàn ôû giöõa ñöôøng ñaët baãy, giaêng löôùi… muoán cho ngöôøi kia sa baãy, sa löôùi maø cheát, keát phaïm cuõng gioáng nhö trong ñaøo haàm ôû treân. Noùi Tyø-ñaø-la laø Tyø kheo vaøo ngaøy hai möôi chín tìm thaây ngöôøi cheát roài ñoïc chuù trieäu hoàn sai khieán thaây cheát ñöùng daäy, raûy nöôùc vaøo aùo roài ñeå dao vaøo trong tay thaây cheát noùi raèng: “Ta vì ngöôøi coù teân laø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 23

............. maø laøm Tyø-ñaø-la”, noùi roài tuïng chuù thuaät, ñaây goïi laø Tyø-ñaø-la ñaõ thaønh. Neáu Tyø kheo muoán sai khieán thaây cheát ñi gieát ngöôøi thì phaûi nhaäp ñònh hay dieät taän ñònh hoaëc nhaäp Töø taâm tam muoäi hoaëc coù ñaïi löïc chuù sö hoä nieäm cöùu giaûi, hoaëc coù ñaïi löïc thieân thaàn thuû hoä thì môùi khoâng bò thaây cheát laøm haïi. Tyø kheo laøm Tyø-ñaø-la tröôùc phaûi chuaån bò moät con deâ hay moät caây chuoái ñeå phoøng ngöøa thaây cheát ñi gieát ngöôøi khoâng ñöôïc, noù seõ gieát cheát deâ hay chaët caây naøy thay theá. Tyø kheo laøm ñöôïc nhö theá thì toát, neáu khoâng laøm ñöôïc nhö theá thì thaây cheát seõ trôû laïi gieát cheát Tyø kheo laø ngöôøi ñaõ sai khieán noù. Noùi baùn Tyø-ñaø-la laø Tyø kheo vaøo ngaøy hai möôi chín sau khi laøm ngöôøi saét, xe saét roài ñoïc chuù trieäu hoàn ngöôøi cheát nhaäp vaøo ngöôøi saét, sai khieán ngöôøi saét ñöùng daäy, raûi nöôùc vaøo aùo roài ñaët dao vaøo tay ngöôøi saét noùi raèng: “Ta vì ngöôøi coù teân laø ............... maø laøm baùn Tyø-ñaø-la naøy”, ñaây goïi laø baùn Tyø-ñaø-la ñaõ thaønh. Neáu Tyø kheo muoán sai khieán ngöôøi saét naøy ñi gieát ngöôøi thì phaûi nhaäp ñònh… gioáng nhö tröôøng hôïp Tyø-ñaø-la. Noùi ñoaïn maïng laø Tyø kheo vaøo ngaøy hai möôi chín laáy phaân traâu treùt ñaát boû vaøo trong thöùc aên ñoát leân roài boû vaøo trong nöôùc, ñoïc chuù khaán vaùi raèng: “Neáu löûa trong nöôùc taét thì maïng cuûa ngöôøi teân.......... cuõng cheát”; nhö vaäy khi löûa trong nöôùc taét thì ngöôøi kia cuõng cheát theo. Laïi coù tröôøng hôïp Tyø kheo vaøo ngaøy hai möôi chín laáy phaân traâu treùt ñaát boû vaøo trong thöùc aên roài veõ hình töôïng ngöôøi muoán gieát, ñoïc chuù khaán vaùi raèng: “Neáu töôïng naøy dieät thì maïng ngöôøi kia cuõng cheát”; nhö vaäy khi töôïng kia dieät thì ngöôøi kia cuõng cheát theo. Laïi coù tröôøng hôïp Tyø kheo vaøo ngaøy hai möôi chín laáy phaân traâu treùt ñaát boû vaøo trong thöùc aên, laáy kim chaâm chích vaøo roài ruùt ra, ñoïc chuù vaùi raèng: “Neáu kim ñöôïc ruùt ra thì maïng ngöôøi teân laø ............ cuõng cheát”; nhö vaäy khi kim ñöôïc ruùt ra thì ngöôøi ñoù cuõng cheát theo. Noùi laøm cho saåy thai cheát laø Tyø kheo cho ngöôøi nöõ coù thai uoáng thuoác phaù thai hay chích thuoác laøm cho saåy thai… nghó raèng do nhaân duyeân naøy ngöôøi nöõ kia seõ cheát. Neáu ngöôøi nöõ naøy cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, muoán cho ngöôøi kia cheát, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng cheát vì thuoác phaù thai thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu caû ngöôøi meï vaø thai nhi ñeàu cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo cho uoáng thuoác muïc ñích laø gieát thai nhi, thai nhi cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, thai nhi neáu khoâng cheát maø ngöôøi meï cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu caû hai ñeàu cheát thì phaïm Ba-la-di, caû hai

24 BOÄ LUAÄT 5

khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Noùi ñeø buïng cheát laø Tyø kheo sai ngöôøi nöõ ñang coù mang laøm vieäc naëng hoaëc baûo chaïy veà phía tröôùc hoaëc baûo leo leân doác cao, muïc ñích muoán cho ngöôøi nöõ cheát. Neáu ngöôøi nöõ nhôn vieäc naøy maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng nhôn vieäc naøy maø cheát thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo muoán ngöôøi meï cheát neân ñeø buïng, ngöôøi meï cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, ngöôøi meï neáu khoâng cheát maø thai nhi cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù, caû hai ñeáu cheát thì phaïm Ba-la-di, caû hai ñeàu khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo muoán cho thai nhi cheát neân ñeø buïng ngöôøi meï, thai nhi cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, thai nhi khoâng cheát maø ngöôøi meï cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù, caû hai ñeàu cheát thì phaïm Ba-la-di, caû hai khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Noùi xoâ ñaåy vaøo trong löûa cho cheát laø Tyø kheo muoán ngöôøi kia cheát neân xoâ ñaåy vaøo trong löûa cuûi, löûa coû, löûa phaân traâu…; neáu ngöôøi kia nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, neáu baây giôø khoâng cheát nhöng sau cuõng nhôn vieäc naøy maø cheát thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-la-di; neáu baây giôø khoâng cheát, sau cuõng khoâng cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan- giaù. Noùi xoâ xuoáng nöôùc cho cheát laø Tyø kheo muoán cho ngöôøi kia cheát neân xuoáng ao, gieáng, soâng, bieån…; neáu ngöôøi kia nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di… gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Noùi xoâ töø treân cao xuoáng cho cheát laø Tyø kheo muoán cho ngöôøi kia cheát neân xoâ töø treân doác nuùi cao, laàu gaùc cao… xuoáng, neáu ngöôøi kia nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di… gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Noùi sai söû ñi vaøo ñöôøng hieåm, ñeán choã hieåm cho cheát laø Tyø kheo muoán cho ngöôøi kia cheát neân sai söû ngöôøi ñoù ñi ñöôøng coù giaëc cöôùp, coù thuù döõ… hoaëc ñeán choã coù khuûng boá…; neáu ngöôøi ñoù nhôn ñaây maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di… gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Noùi thai nhi vöøa môùi töôïng hình trong buïng meï laø maïng caên coøn laø Ca la la, neáu Tyø kheo khôûi taâm muoán gieát, phöông tieän gieát; neáu thai nhi cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di… gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Noùi caàm dao coù hai tröôøng hôïp: Töï caàm vaø baûo ngöôøi caàm. Noùi khen ngôïi caùi cheát coù ba tröôøng hôïp: Moät laø ñoái vôùi ngöôøi aùc giôùi nhö nhöõng ngöôøi gieát traâu deâ gaø choù, thaû chim öng baét caù, thôï saên saên baén thuù… neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi hoï raèng: “Caùc ngöôøi laø ngöôøi aùc giôùi, laâu nay ñaõ taïo nhieàu toäi, sao

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 25

khoâng cheát sôùm ñi”. Neáu hoï nhôn nghe theo lôøi naøy maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, khoâng cheát thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu ngöôøi aùc giôùi naøy khoâng nghe theo lôøi xuùi baåy cuûa-Tyø kheo maø cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu Tyø kheo sau khi khen ngôïi caùi cheát ñeå xuùi baåy ngöôøi kia cheát maø sanh hoái, beøn trôû laïi noùi vôùi ngöôøi kia raèng: “Caùc ngöôi tuy laøm nhieàu vieäc aùc nhöng neáu gaëp ñöôïc thieän tri thöùc, gaàn guûi baäc thieän nhôn, ñöôïc nghe dieäu phaùp coù theå chaùnh tö duy thì cuõng ñöôïc lìa toäi, khoâng neân töï saùt”. Neáu ngöôøi kia nghe theo lôøi khuyeân naøy khoâng töï saùt thì Tyø kheo cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Hai laø ñoái vôùi ngöôøi thieän giôùi nhö caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Öu- baø-taéc, Öu-baø-di; neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi hoï raèng: “Caùc vò trì thieän giôùi, coù ñaïi phöôùc ñöùc, neáu cheát thì ñöôïc thoï thieân phöôùc, taïi sao khoâng töï saùt”. Neáu hoï nghe theo lôøi naøy maø töï saùt thì Tyø kheo phaïm Ba-la- di, khoâng töï saùt thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo sau khi xuùi baåy ngöôøi ñoù cheát lieàn sanh truy hoái, beøn trôû laïi noùi vôùi ngöôøi ñoù raèng: “Ngöôi laø ngöôøi thieän giôùi, thoï maïng caøng laâu thì phöôùc ñöùc caøng nhieàu, phöôùc ñöùc nhieàu thì höôûng phöôùc cuõng nhieàu, chôù coù töï saùt”; neáu ngöôøi kia nghe theo lôøi naøy khoâng töï saùt nöõa thì Tyø kheo vaãn phaïm Thaâu-lan-giaù. Ba laø ñoái vôùi ngöôøi bònh: Bònh laø do boán ñaïi taêng giaûm neân chòu caùc khoå naõo, neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi ngöôøi bònh raèng: “Taïi sao ngöôi phaûi chòu khoå naõo laâu nhö vaäy, sao khoâng cheát sôùm ñi”, neáu ngöôøi bònh nghe theo lôøi noùi naøy maø cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-la-di, khoâng cheát thì Tyø kheo phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo sau khi noùi roài sanh truy hoái trôû laïi noùi vôùi ngöôøi bònh raèng:“Ngöôi tuy bònh naëng nhöng neáu gaëp ñöôïc thaày gioûi thuoác hay, hoaëc gaëp ñöôïc ngöôøi khaùn bònh gioûi bieát tuøy bònh cho aên uoáng thì bònh coù theå ñöôïc laønh, khoâng neân töï saùt; neáu ngöôøi bònh nghe theo lôøi noùi naøy khoâng töï saùt nöõa thì Tyø kheo vaãn phaïm Thaâu-lan-giaù.” Luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di thöôøng hay lui tôùi nhaø cö só, saùng sôùm hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñeán nhaø moät cö só, vôï cö só naøy coù con chöa döùt söõa, boàng ñeå con treân giöôøng ñaép chaên laïi roài ñi. Khi Ca-löu-ñaø-di böôùc vaøo nhaø khoâng xem xeùt kyõ lieàn ngoài xuoáng giöôøng, ngöôøi meï thaáy voäi noùi treân giöôøng coù ñöùa treû, nhöng luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di ñaõ ngoài leân mình ñöùa beù khieán cho loøi ruoät ra maø cheát. Ca-löu-ñaø-di trôû veà chuøa keå laïi vieäc treân cho caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày ñaõ khôûi taâm gì khi laøm vieäc ñoù?” Ñaùp: “Con do khoâng xem xeùt kyõ neân ngoài”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng töø nay khi

26 BOÄ LUAÄT 5

muoán ngoài phaûi xem xeùt kyõ roài môùi ngoài, neáu khoâng nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù hai Tyø kheo laø cha con cuøng ñi ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la thaønh Xaù-veä, khi ñi qua con ñöôøng hieåm ngöôøi con thuùc ngöôøi cha ñi mau, ngöôøi cha nghe lôøi voäi ñi mau neân bò vaáp ngaõ maø cheát. Ngöôøi con sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nguõ nghòch hay khoâng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày khôûi taâm gì khi thuùc cha ñi nhanh?” Ñaùp: “Con thaáy trôøi toái sôï khoâng ñi qua khoûi con ñöôøng hieåm, do taâm aùi troïng neân thuùc cha ñi mau, khoâng ngôø khieán cha vaáp ngaõ maø cheát”, Phaät noùi khoâng phaïm. Laïi coù hai Tyø kheo voán laø cha con cuøng ñi ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la thaønh Xaù-veä, khi ñeán moät tuï laïc khoâng coù taêng phöôøng, ngöôøi con lieàn hoûi cha nguû qua ñeâm ôû ñaâu, ngöôøi cha noùi neân nguû trong tuï laïc, ngöôøi con noùi: “Nguû trong tuï laïc coù khaùc gì baïch y”, ngöôøi cha hoûi: “Vaäy con muoán nguû ôû ñaâu ?” Ngöôøi con noùi neân nguû nôi ñaát troáng, ngöôøi cha noùi: “Nôi ñaây e coù coïp soùi, hai cha con ta neân thay phieân thöùc nguû, ta nguû tröôùc con thöùc”, ngöôøi con baèng loøng, ngöôøi cha lieàn naèm nguû tröôùc, khi nguû ngaùy to khieán coïp tìm ñeán caén beå ñaàu ngöôøi cha maø cheát, ngöôøi con thaáy cha cheát lieàn sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di vaø toäi nguõ nghòch hay khoâng, neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng neân la lôùn hay ñoát löûa laøm cho hoå sôï”. Laïi coù moät Tyø kheo trôøi toái ñi vaøo ñöôøng hieåm gaëp giaëc, giaëc muoán baét Tyø kheo, Tyø kheo boû chaïy rôi xuoáng söôøn nuùi ñeø truùng treân mình ngöôøi thôï deät khieán cho ngöôøi thôï deät cheát. Tyø kheo sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng töø nay chieàu toái chôù coù ñi nhö theá”. Luùc ñoù ôû nöôùc A-la-tyøø, trong Taêng phöôøng phoøng xaù hö cuõ, Tyø kheo ñang tu söûa ôû treân saûy tay laøm rôùt gaïch xuoáng truùng phaûi ngöôøi thôï moäc khieán cho ngöôøi thôï moäc naøy cheát. Tyø kheo sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng töø nay neân nhaát taâm trong khi laøm vieäc”. Laïi nöõa ôû nöôùc A-la-tyø, trong Taêng phöôøng hö cuõ, Tyø kheo ñang tu söûa thaáy trong gaïch ngoùi coù moät con rít neân hoaûng sôï nhaûy xuoáng ñeø truùng ngöôøi thôï moäc khieán cho ngöôøi naøy cheát. Tyø kheo sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, nhöng töø nay chôù laøm thaân haønh nhö theá”.

4. Giôùi Voïng Ngöõ:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 27

Phaät ôû nöôùc Duy-na-ly haï an cö cuøng chuùng ñaïi Tyø kheo, luùc ñoù ngoaøi theá gian ñang maát muøa ñoùi keùm neân khaát thöïc khoù ñöôïc, vôï con trong nhaø coøn khoâng ñuû côm aên aùo maëc laøm sao coù theå sôùt cho ngöôøi khaát thöïc. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp caùc Tyø kheo baûo raèng: “Caùc thaày neân bieát, luùc naøy ôû ngoaøi theá gian maát muøa… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu cho ngöôøi khaát thöïc. Caùc thaày neân theo baø con quen bieát hay thí chuû tònh tín maø ñeán ñoù an cö, chôù neân ôû nôi ñaây chòu khoå naõo vì aên uoáng”. Caùc Tyø kheo nghe lôøi Phaät daïy, ai naáy ñeàu ñeán nhaø baø con quen bieát ñeå an cö. Luùc ñoù coù caùc Tyø kheo ñeán moät choã trong nöôùc Kieàu-taùt-la an cö, laïi coù caùc Tyø kheo ñeán bôø soâng Baø-caàu- ma ôû trong moät tuï laïc an cö. Trong tuï laïc naøy coù nhieàu nhaø giaøu, noâ tyø, taøi baûo, thoùc luùa… ñuû thöù thaønh töïu. Caùc Tyø kheo naøy suy nghó: “Nay ngoaøi theá gian maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, vôï con trong nhaø coøn thieáu côm aên laøm sao sôùt cho ngöôøi khaùc. Trong tuï laïc naøy coù nhieàu nhaø giaøu… ñuû thöù thaønh töïu, chuùng ta neân ñeán nhöõng nhaø naøy khen ngôïi laãn nhau nhö sau: “Cö só neân bieát, caùc ngöôøi nay ñöôïc ñaïi thieän lôïi vì caùc Tyø kheo taêng nöông ôû trong tuï laïc naøy an cö, trong soá ñoù coù vò ñaõ chöùng A-la-haùn, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng A-la-haùn, coù vò ñaõ chöùng A-na- haøm, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng A-na-haøm, coù vò ñaõ chöùng Tö-ñaø-haøm, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng Tö-ñaø-haøm, coù vò ñaõ chöùng Tu-ñaø-hoaøn, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng Tu-ñaø-hoaøn, coù vò ñaõ ñöôïc Sô thieàn, Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn; coù vò ñaõ ñöôïc voâ löôïng töø taâm, voâ löôïng bi taâm, voâ luôïng hæ taâm, voâ löôïng xaû taâm; coù vò ñöôïc voâ löôïng thöùc xöù, khoâng xöù, voâ sôû höõu xöù, phi töôøng phi phi töôûng xöù; coù vò ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, coù vò ñöôïc A-na-ban-na-nieäm”, nghó roài caùc Tyø kheo lieàn vaøo trong tuï laïc ñeán caùc nhaø giaøu khen ngôïi laãn nhau gioáng nhö trong ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu coù vò ñöôïc A-na-ban-na-nieäm. Caùc cö só nghe roài lieàn sanh taâm tònh tín nghó raèng: “Chuùng ta nay ñöôïc thieän lôïi vì coù chuùng taêng laø ñaïi phöôùc ñieàn nöông ôû trong tuï laïc cuûa chuùng ta an cö, coù vò ñaõ chöùng A-la-haùn… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu coù vò ñöôïc A-na-ban-na-nieäm”, do coù loøng tin neân duø ñang laø luùc theá gian maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, maø caùc Tyø kheo naøy vaãn khaát thöïc deã ñöôïc nhö luùc theá gian ñöôïc muøa sung tuùc, caùc cö só cuùng döôøng cho caùc Tyø kheo hai thôøi no ñuû. Caùc Tyø kheo naøy do ñöôïc cuùng döôøng ñaày ñuû neân thaân theå sung maõn, nhan saéc hoàng haøo töôi saùng. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc

28 BOÄ LUAÄT 5

truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá Toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo an cö ôû nöôùc Kieàu-taùt-la xong, ñaép y mang baùt ñi ñeán thaønh Duy-na-ly, phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø caùc Tyø kheo cuøng Phaät an cö neáu thaáy coù caùc Tyø kheo töø nôi khaùc ñeán phaûi ñoùn tieáp thaêm hoûi vaø phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï cho nghæ ngôi, noùi raèng: “Ñaây laø phoøng cuûa thaày, giöôøng daây naøy coù loã beä to, giöôøng daây naøy coù loã beä nhoû, ñaây laù meàn goái…”, tuøy theo thöù lôùp maø phaân chia. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû Duy-na-ly thaáy caùc Tyø kheo ôû nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán lieàn ñoùn tieáp thaêm hoûi… gioáng nhö treân ñaõ noùi, cho ñeán caâu tuøy theo thöù lôùp phaân chia cho ôû roài hoûi: “Caùc thaày coù ñöôïc an laïc khoâng, khaát thöïc khoâng thieáu vaø ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät chöù ?” Caùc Tyø kheo Kieàu-taùt-la ñaùp: “Chuùng toâi ñöôïc an laïc truï, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät nhöng khaát thöïc khoù ñöôïc”, caùc Tyø kheo Duy-na-ly noùi: “Caùc thaày tuy ñöôïc an laïc truï, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät nhöng vì khaát thöïc khoù ñöôïc neân thaân theà gaày oám, nhan saéc tieàu tuïy”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo an cö ôû beân soâng Baø-caàu-ma ñi ñeán thaønh Duy-na-ly cuõng ñöôïc ñoùn tieáp thaêm hoûi vaø ñöôïc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï gioáng nhö treân. Khi caùc Tyø kheo Duy-na-ly thaêm hoûi coù ñöôïc an laïc truï… nhö treân thì caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma ñaùp raèng: “Chuùng toâi ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng thieáu nhöng ñi ñöôøng nhoïc meät”, caùc Tyø kheo Duy-na-ly noùi: “Caùc thaày quaû thaät ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng thieáu nhöng ñi ñöôøng nhoïc meät, vì sao, vì caùc thaày maäp maïp, nhan saéc hoàng haøo”, keá töø töø gaïn hoûi caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma: “Nay theá gian ñang luùc maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc, vôï con trong nhaø coøn thieáu côm aên laøm sao sôùt cho ngöôøi ñi khaát thöïc. Caùc thaày do nhaân duyeân gì trong ba thaùng an cö laïi khaát thöïc khoâng khoù, khí löïc ñöôïc doài daøo, nhan saéc töôi saùng nhö theá?” Caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma lieàn ñem vieäc treân keå laïi, caùc Tyø kheo Duy-na-ly hoûi: “Caùc thaày khen ngôïi laãn nhau nhö theá laø thaät coù coâng ñöùc naøy khoâng?” Ñaùp laø thaät khoâng coù, caùc Tyø kheo Duy-na-ly lieàn duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc maø caùc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi laø phaùp Sa-moân, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, khoâng coù taâm öa muoán, laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Caùc thaày khoâng bieát Theá toân ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch noùi doái, ñuû caùch khen ngôïi khoâng noùi doái hay sao. Phaät thöôøng noùi phaùp daïy chuùng ta lìa noùi doái, caùc thaày coøn khoâng neân sanh taâm khôûi töôûng noùi doái, huoáng chi laø vì chuùt aên uoáng, khoâng chöùng ñöôïc Thaùnh phaùp hôn ngöôøi maø töï noùi laø ñaõ chöùng?” Ñuû lôøi quôû traùch roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 29

nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng vaø hoûi caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma raèng: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp laø thaät ñaõ laøm, Phaät lieàn duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc maø caùc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi laø phaùp Sa-moân, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, khoâng coù taâm öa muoán, laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Caùc thaày thaät laø ngu si khoâng bieát chi, ta ñaõ duøng ñuû caùch ñuû lôøi quôû traùch voïng ngöõ, ñuû caùch ñuû lôøi khen ngôïi khoâng voïng ngöõ. Ta thöôøng noùi phaùp daïy caùc thaày lìa voïng ngöõ, caùc thaày coøn khoâng neân sanh taâm khôûi töôûng voïng ngöõ, huoáng chi laø vì chuùt aên uoáng, khoâng chöùng ñöôïc thaùnh phaùp hôn ngöôøi maø laïi töï noùi laø ñaõ chöùng”. Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Theá gian coù ba loaïi ñaïi taëc: Loaïi thöù nhaát laø laøm chuû moät traêm ngöôøi, ôû tröôùc moät traêm ngöôøi, ñöôïc moät traêm ngöôøi cung kính vaây quanh… cho ñeán ñöôïc naêm traêm ngöôøi cung kính vaây quanh, maø laïi vaøo trong thaønh aáp tuï laïc leo töôøng khoeùt vaùch, chaën ñöôøng cöôùp cuûa gieát ngöôøi. Loaïi thöù hai laø coù Tyø kheo laáy thöùc aên uoáng, taøi vaät cho ñeán hoa quaû trong vöôøn röøng cuûa Töù phöông Taêng ñem baùn ñeå töï soáng hoaëc ñem cho baïch y quen bieát. Loaïi thöù Ba laø coù Tyø kheo vì chuùt aên uoáng, lôïi döôõng cuùng döôøng, töï thaân khoâng chöùng ñöôïc Thaùnh phaùp hôn ngöôøi maø coá yù voïng ngöõ, töï noùi laø ñaõ chöùng. Trong ba loaïi ñaïi taëc naøy thì hai loaïi treân ñeàu goïi laø tieåu giaëc, loaïi thöù ba môùi laø ñaïi taëc nguy hieåm nhaát ñoái vôùi trôøi ngöôøi, ma Phaïm, Sa-moân, Baø-la-moân trong theá gian. Vì sao, vì chuùt aên uoáng, töï thaân khoâng coù chöùng Thaùnh phaùp hôn ngöôøi maø coá yù voïng ngöõ töï noùi laø ñaõ chöùng. Neáu ñem so vôùi hai loaïi giaëc treân thì goïi laø ñaïi giaëc nguy hieåm nhaát”, Phaät lieàn noùi keä: “Tyø kheo chöa ñaéc ñaïo, Töï noùi laø ñaéc ñaïo, Ñaïi taëc trong trôøi ngöôøi Ngöôøi phaù giôùi cöïc aùc, Ngöôøi si naøy thaân hoaïi, Seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc”. Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân nay keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng bieát, khoâng thaáy, khoâng coù thaùnh phaùp hôn ngöôøi maø laïi töï noùi laø ñaõ ñöôïc, ñaõ bieát, ñaõ thaáy nhö theá… Tyø kheo naøy thôøi gian sau coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, vì muoán phaùt loà toäi loãi neân noùi raèng: “Toâi vì tham ñaém lôïi döôõng neân duø khoâng bieát maø laïi noùi laø ñaõ bieát, duø khoâng thaáy maø laïi noùi laø ñaõ thaáy. Do noùi lôøi hö doái khoâng thaät neân Tyø kheo naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung. ”

30 BOÄ LUAÄT 5

Luùc ñoù Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, coù caùc Tyø kheo ôû choán lan nhaõ trong nöôùc Kieàu-taùt-la do quaùn Bieät töôùng ñöôïc ñònh neân tham duïc saân nhueá khoâng khôûi, lieàn cho raèng mình ñaõ ñaéc ñaïo, vieäc neân laøm ñaõ laøm xong. Do nghó nhö vaäy neân ñeán baïch Phaät: “Chuùng con laø A-la-haùn, sanh phaàn ñaõ heát, khoâng coøn thoï thaân sau”, sau ñoù hoï ñeán soáng trong moät taêng phöôøng gaàn tuï laïc, do thöôøng gaëp phuï nöõ neân tham duïc saân nhueá sanh khôûi trôû laïi neân noùi vôùi nhau: “Chuùng ta khoå naõo roài, tröôùc kia khi coøn ôû choán lan nhaõ do quaùn bieät thöông neân tham duïc saân nhueá khoâng khôûi, chuùng ta lieàn cho laø mình ñaõ ñaéc ñaïo, vieäc neân laøm ñaõ laøm xong. Khoâng ngôø nay ôû gaàn tuï laïc do thöôøng gaëp ngöôøi nöõ neân tham duïc saân nhueá lieàn khôûi trôû laïi, chuùng ta ñaõ maát phaùp Tyø kheo vì khoâng chöùng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi maø töï noùi laø ñaõ chöùng”. Caùc Tyø kheo naøy ñem söï vieäc baùch caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng, duøng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi, khen ngôïi ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng bieát khoâng thaáy, khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï noùi laø toâi ñöôïc, toâi thaáy, toâi bieát nhö theá nhö theá. Thôøi gian sau duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, vì muoán xuaát toäi neân noùi raèng: Toâi thaät khoâng bieát maø noùi laø bieát, thaät khoâng thaáy maø noùi laø thaáy. Do noùi lôøi hö doái khoâng thaät neân Tyø kheo naøy phaïm Ba-la-di khoâng ñöôïc ôû chung, tröø baäc Taêng thöôïng maïn.” Noùi khoâng bieát laø ñoái vôùi phaùp hôn ngöôøi khoâng bieát, khoâng thaáy, khoâng ñaéc, khoâng xuùc thoï, khoâng chöùng. Noùi khoâng thaáy laø ñoái vôùi lyù Töù ñeá khoâng thaáy khoå ñeá, khoâng thaáy taäp ñeá, khoâng thaáy dieät ñeá, khoâng thaáy ñaïo ñeá. Trong giôùi naøy töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo noùi toâi laø A-la-haùn maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di, noùi toâi laø Höôùng A-la-haùn maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di, noùi toâi laø A-na-haøm maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la- di, noùi toâi laø Höôùng A-na-haøm maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di, noùi toâi laø Tö-ñaø-haøm maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di, noùi toâi laø Höôùng Tö-ñaø- haøm maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di, noùi toâi laø Tu-ñaø-hoaøn maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di, noùi toâi laø höôùng Tu-ñaø-hoaøn maø khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di. Neáu Tyø kheo noùi toâi ñöôïc Sô thieàn, Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn; ñöôïc voâ löôïng Töø taâm, Bi taâm, Hæ taâm, Xaû taâm; Khoâng xöù, Thöùc xöù, Voâ sôû höõu xöù, Phi töôûng phi phi töôûng xöù; phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na-nieäm maø khoâng thaät ñeàu phaïm Ba-la-di; nhaãn ñeán noùi toâi laø ngöôøi kheùo hay trì giôùi, daâm duïc khoâng khôûi neáu khoâng thaät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 31

thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo noùi raèng: “Chö thieân ñeán choã toâi, cho ñeán Daï xoa… La saùt ñeán choã toâi, hoï hoûi toâi ñaùp, toâi hoûi hoï ñaùp, neáu khoâng thaät thì phaïm Ba-la-di; cho ñeán noùi trieàn phong thoå quyû ñeán choã toâi, neáu khoâng thaät thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû taïi nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp khoâng ñònh Voâ sôû höõu xöù, kheùo laáy töôùng nhaäp ñònh maø khoâng kheùo laáy töôùng xuaát ñònh, neân khi xuaát ñònh nghe thaáy trong thaønh A-tu-la coù tieáng kyû nhaïc, voäi nhaäp ñònh trôû laïi nghó raèng: “Ta ôû trong ñònh nghe thaáy trong thaønh A-tu-la coù tieáng kyû nhaïc”. Do nghó nhö theá neân sau khi xuaát ñònh noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp ñònh Voâ saéc Khoâng voâ sôû höõu xöù, nghe thaáy trong thaønh A-tu-la coù tieáng kyû nhaïc”, caùc Tyø kheo noùi: “Nhaäp Voâ saéc ñònh maø nghe tieáng thaáy saéc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì neáu nhaäp Voâ saéc ñònh laø phaù hoaïi saéc töôùng, xa lìa aâm thinh. Thaày khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù noùi voïng, thaày ñaùng bò dieät taãn”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Ñaïi Muïc-kieàn-lieân phaïm toäi, vì sao, vì Ñaïi Muïc- kieàn-lieân chæ thaáy vieäc tröôùc khoâng thaáy vieäc sau, Nhö lai thì thaáy caû vieäc tröôùc vieäc sau. Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ôû taïi nuùi Kyø-xaø-quaät nhaäp Voâ saéc ñònh Voâ sôû höõu xöù, kheùo laáy töôùng nhaäp ñònh maø khoâng kheùo laáy töôùng xuaát ñònh, neân khi xuaát ñònh nghe thaáy tieáng kyû nhaïc trong thaønh A-tu-la, nghe roài lieàn voäi nhaäp ñònh trôû laïi vaø töï cho raèng mình nhaäp ñònh nghe tieáng. Neáu nhaäp Voâ saéc ñònh maø nghe tieáng thaáy saéc laø khoâng coù lyù ñoù, vì sao, vì ñònh naøy phaù hoaïi saéc töôùng xa lìa aâm thanh. Neáu Ñaïi Muïc-kieàn-lieân khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù noùi voïng cuõng khoâng coù lyù ñoù, chæ vì Muïc-lieân tuøy taâm töôûng maø noùi neân khoâng toäi”. Laïi coù Tyø kheo hoûi Tröôûng laõo Muïc-lieân: “Nöôùc soâng A phuø ñaø töø ñaâu ñeán ?” Ñaùp laø töø ao A-naäu-ñaït ñeán, caùc Tyø kheo noùi: “Nöôùc ao A-naäu-ñaït ngoït coù taùm coâng ñöùc, coøn nöôùc naøy noùng soâi maën ñaéng neân khoâng coù lyù ñoù. Tröôûng laõo khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù noùi doái, ñaùng bò dieät taãn”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi, vì sao, vì nöôùc ao A naäu ñaït caùch ñaây raát xa, nöôùc naøy voán coù taùm coâng ñöùc ngon ngoït nhöng traûi qua naêm traêm ñòa nguïc nhoû môùi chaûy ñeán ñaây neân thaønh noùng vaø maën. Neáu caùc thaày hoûi Muïc-lieân nöôùc naøy côù sao maën noùng thì Muïc-lieân coù theå tuøy töôûng ñaùp, Muïc-lieân noùi thaät neân khoâng phaïm”. Luùc ñoù Ñaïi Muïc-kieàn-lieân nhaäp ñònh thaáy caùc Daï xoa nöôùc Baït- kyø cuøng caùc Daï xoa nöôùc Ma-kieät-ñaø ñaùnh nhau vaø phaù ñöôïc ñaï xoa nöôùc Ma-kieät-ñaø, sau khi xuaát ñònh noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Ngöôøi nöôùc

32 BOÄ LUAÄT 5

Baït kyø seõ phaù ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø”, thôøi gian sau vua A-xaø-theákheùo daãn binh chuùng phaù ñöôïc ngöôøi nöôùc Baït kyø, caùc Tyø kheo noùi: “Tröôûng laõo tröôùc kia coù noùi ngöôøi nöôùc Baït kyø seõ phaù ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø, nay ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø ñaõ phaù ñöôïc ngöôøi nöôùc Baït kyø, thaày khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù noùi voïng, ñaùng bò dieät taãn”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy vieäc tröôùc maø khoâng thaáy ñöôïc vieäc sau, coøn Nhö lai thaáy caû vieäc tröôùc vieäc sau. Daï xoa nöôùc Baït kyø cuøng daï xoa nöôùc Ma-kieät-ñaø ñaùnh nhau ñöôïc thaéng, do ñoù ngöôøi nöôùc Baït kyø cuõng phaù ñöôïc ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø, sau vua A-xaø-theá taäp hoïp binh chuùng laïi cuøng ñaùnh neân ñöôïc thaéng, Muïc-lieân tuøy taâm töôûng noùi neân khoâng phaïm”. Sau ñoù Muïc-lieân nhaäp ñònh thaáy daï xoa nöôùc Ma-kieät-ñaø ñaùnh vôùi daï xoa nöôùc Baït kyø ñöôïc thaéng, sau khi xuaát ñònh lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø seõ phaù ñöôïc ngöôøi nöôùc Baït kyø “, nhöng sau khi hai beân cuøng ñaùnh nhau thì ngöôøi nöôùc Baït kyø ñöôïc thaéng, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày tröôùc coù noùi ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø seõ thaéng ngöôøi Baït kyø, nay ngöôøi Baït kyø laïi phaù ngöôøi Ma-kieät-ñaø, thaày khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù voïng ngöõ, ñaùng bò dieät taãn”, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy vieäc tröôùc khoâng thaáy vieäc sau, coøn Nhö lai thaáy caû vieäc tröôùc vaø vieäc sau. Daï xoa Ma-kieät-ñaø ñaùnh vôùi daï xoa Baït-kyø ñöôïc thaéng, luùc ñoù ngöôøi nöôùc Ma-kieät-ñaø cuõng thaéng ngöôøi nöôùc Baït- kyø, sau ñoù ngöôøi nöôùc Baït-kyø nhoùm binh chuùng ñaùnh laïi ñöôïc thaéng, Muïc-lieân tuøy taâm töôûng noùi neân khoâng phaïm”. Luùc ñoù Muïc-lieân vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo nhaø cö só, traûi toøa môøi ngoài roài cuøng nhau thaêm hoûi, cö só hoûi: “Ñaïi-ñöùc, ngöôøi nöõ naøy coù mang seõ sanh con trai hay con gaùi ?”, Muïc-lieân ñaùp laø con trai roài ñi. Sau ñoù coù moät Phaïm chí vaøo nhaø, cö só laïi hoûi gioáng nhö treân, Phaïm chí ñaùp laø sanh con gaùi, sau quaû thaät sanh con gaùi. Caùc Tyø kheo noùi: “Thaày tröôùc coù noùi vôùi cö só laø seõ sanh con trai, nay laïi sanh con gaùi, thaày khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù noùi voïng, ñaùng bò dieät taãn”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân chæ thaáy vieäc tröôùc khoâng thaáy vieäc sau, coøn Nhö lai thaáy caû vieäc tröôùc vaø vieäc sau. Ngöôøi nöõ ñoù mang thai tröôùc laø nam, sau chuyeån thaønh nöõ, Muïc-lieân tuøy taâm töôûng noùi neân khoâng phaïm”. Sau ñoù Muïc-lieân xem töôùng ngöôøi khaùc noùi sanh con gaùi cuõng gioáng nhö vaäy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 2 33

Luùc ñoù trôøi ñaïi haïn, Muïc-lieân nhaäp ñònh thaáy sau baûy ngaøy nöõa trôøi seõ möa lôùn ngaäp traøn ngoøi raïch, moïi ngöôøi trong thaønh nghe roài raát vui möøng lieàn boû heát caùc coâng vieäc lo lôïp nhaø phuû kho roài ñeám töøng ngaøy chôø ñôïi, ñeán ngaøy thöù baûy khoâng coù hôi khí cuûa möa huoáng chi laø möa lôùn. Caùc Tyø kheo noùi vôùi Muïc-lieân: “Thaày noùi baûy ngaøy nöõa trôøi seõ möa lôùn ngaäp traøn ngoøi raïch, nay khoâng coù hôi khí cuûa möa huoáng chi laø möa lôùn. Thaày khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù voïng ngöõ, ñaùng bò dieät taãn”, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Muïc-lieân phaïm toäi naøy, vì sao, vì Muïc-lieân thaáy vieäc tröôùc khoâng thaáy vieäc sau, Nhö lai thaáy caû vieäc tröôùc vaø vieäc sau. Ngaøy thöù baûy quaû coù möa lôùn nhöng bò A-tu-la vöông ñöa tay ñoùn laáy ñoå vaøo bieån lôùn, Muïc- lieân tuøy taâm töôûng noùi neân khoâng phaïm”. Laïi coù tröôøng hôïp Tröôûng laõo Sa-giaø-ñaø noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi nhaäp ñònh coù theå khieán cho trong nguïc A-tyø leân ñeán trôøi A-ca-nò-tra ñaày löûa”, caùc Tyø kheo noùi: “Khoâng coù lyù ñoù, vì ñeä töû Thanh vaên môùi coù theå khieán cho trong nguïc A-tyø leán ñeán trôøi Phaïm, thaày khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù noùi voïng, ñaùng bò dieät taãn”, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Sa-giaø-ñaø phaïm toäi naøy, vì sao, vì neáu Tyø kheo nöông sô thieàn tu Nhö yù tuùc ñöôïc thaàn thoâng löïc, töø ñòa nguïc A-tyø leân ñeán trôøi A-ca-nò-tra töï taïi coù theå laøm ñaày löûa; neáu nöông Sô thieàn, Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn cuõng nhö vaäy. Sa-giaø-ñaø nöông nôi Töù thieàn kheùo tu Nhö yù tuùc ñöôïc thaàn thoâng löïc, neáu nieäm töï taïi tuøy yù coù theå laøm cho töø nguïc A-tyø leân ñeán coõi trôøi A-ca-nò-tra ñaày löûa, Sa-giaø-ñaø noùi thaät neân khoâng phaïm”. Laïi coù tröôøng hôïp Tröôûng laõo Thaâu-tyø-ñaø noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi trong moät nieäm coù theå bieát ñöôïc tuùc maïng, nhöõng vieäc trong naêm traêm kieáp”, caùc Tyø kheo noùi: “Khoâng coù lyù ñoù, Thanh vaên ñeä töû ôû trong moät nieäm nhieàu laém laø bieát ñöôïc moät ñôøi, thaày khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø coá yù voïng ngöõ, ñaùng bò dieät taãn”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày chôù noùi Thaâu-tyø-ñaø phaïm toäi naøy, vì sao, vì ngöôøi naøy thaân tröôùc töø coõi trôøi Voâ töôûng maïng chung sanh vaøo coõi naøy, treân coõi trôøi Voâ töôûng thoï naêm traêm kieáp neân môùi töï noùi: Ta trong moät nieäm coù theå bieát nhöõng vieäc trong naêm traêm kieáp, Thaâu-tyø-ñaø tuøy taâm töôûng noùi neân khoâng phaïm”.

34 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 3

II. MÖÔØI BA PHAÙP TAÊNG TAØN: 1. Giôùi Coá YÙ Laøm Xuaát Tinh: Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di coù phoøng rieâng, trong phoøng rieâng coù giöôøng ñoäc toïa ñeïp, treân traûi neäm chaên ñeïp, sau khi queùt doïn saïch seõ trong ngoaøi roài laáy bình ñöïng ñaày nöôùc saïch ñeå duøng. Heã khi taâm duïc phaùt sinh thì Ca-löu-ñaø-di töï laøm cho xuaát tinh, löûa duïc lieàn heát neân ñöôïc an laïc truï. Thôøi gian sau coù caùc Tyø kheo quen bieát ñeán thaêm Ca-löu-ñaø-di hoûi: “Thaày coù ñuû kham nhaãn khoâng, coù ñöôïc an laïc truï khoâng, coù thieáu thoán khoâng?” Lieàn ñaùp: “Toâi ñuû kham nhaãn, ñöôïc an laïc truï, khoâng thieáu thoán”, laïi hoûi: “Laøm theá naøo thaày coù theå ñuû kham nhaãn, ñöôïc an laïc truï vaø khoâng thieáu thoán?” Ñaùp: “Toâi coù phoøng rieâng, coù giöôøng ñoäc toïa ñeïp… nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu löûa duïc lieàn heát neân ñöôïc an laïc truï. Do nhaân duyeân naøy neân toâi ñuû kham nhaãn, ñöôïc an laïc truï vaø khoâng thieáu thoán”, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày chaúng phaûi ñuû kham nhaãn, bò khoå naõo haønh maø cho laø an laïc, vieäc maø thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, laø haïnh baát tònh, laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày khoâng bieát Theá toân ñaõ duøng ñuû caùch quôû duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Phaät thöôøng noùi phaùp daïy ngöôøi ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laø laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh khôûi kieát phöôïc duïc, nhueá si”, caùc Tyø kheo ñuû lôøi quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân… laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng daïy ngöôøi noùi phaùp ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 35

neân sanh taâm, huoáng chi laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh kieát phöôïc duïc nhueá si. Thaày ngu si ñaõ duøng tay naøy thoï cuûa tín thí cuùng döôøng, taïi sao laïi duøng tay naøy laøm haïnh baát tònh?” Ñuû lôøi quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá yù xuaát tinh, phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phaät kieát giôùi roài, caùc Tyø kheo trong moäng xuaát tinh, taâm sanh nghi hoái ñeán choã A-nan baïch raèng: “Theá toân ñaõ keát giôùi xuaát tinh, nay caùc Tyø kheo trong moäng xuaát tinh, taâm sanh nghi hoái, xin thaày vì chuùng toâi hoûi Phaät vieäc naøy”, A-nan nhaän lôøi, sau ñoù ñeán choã Phaät baïch Phaät raèng: “Theá toân keát giôùi xuaát tinh, nay caùc Tyø kheo trong moäng xuaát tinh taâm sanh nghi hoái, con khoâng bieát trong moäng coù taâm töôûng hay khoâng?” Phaät noùi: “Coù taâm töôûng nhöng khoâng coù laøm”. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng, ñuû lôøi khen ngôïi giôùi, khen ngôïi ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá yù xuaát tinh phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, tröø trong moäng. Taêng-giaø-baø-thi-sa: Toäi naøy thuoäc taêng, do ôû trong Taêng coù dö taøn neân ôû tröôùc Taêng saùm hoái thì toäi ñöôïc tröø dieät. Trong giôùi naøy töôùng phaïm coù ba: Moät laø khôûi taâm duïc muoán xuaát tinh, hai laø thaân ñoäng, Ba laø xuaát tinh. Laïi coù ba tröôøng hôïp: 1. Vì thoï laïc: Tyø kheo vì thoï laïc khôûi duïc muoán xuaát tinh, thaân ñoäng tinh xuaát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 2. Vì trò bònh: Tyø kheo vì trò bònh, xem thöû, taâm khôûi duïc, thaân ñoäng neân tinh xuaát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 3. Vì töï thöû: Tyø kheo vì töï thöû, taâm khôûi duïc, thaân ñoäng neân tinh xuaát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi coù boán tröôøng hôïp: Moät laø ñoäng trong hö khoâng, hai laø khôûi taâm duïc, Ba laø thaân ñoäng, boán laø xuaát tinh. Neáu Tyø kheo vì thoï laïc, vì trò bònh hay vì töï thöû maø ñoäng trong hö khoâng, khôûi duïc taâm, thaân ñoäng xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laïi coù naêm tröôøng hôïp: Moät laø gaõi choã tieåu tieän, hai laø aán choã tieåu tieän, Ba laø khôûi duïc taâm, boán laø thaân ñoäng, naêm laø xuaát tinh. Neáu Tyø kheo vì thoï laïc, vì trò bònh, vì töï thöû maø gaõi choã tieåu tieän, aán choã tieåu tieän, khôûi duïc taâm, thaân ñoäng xuaát tinh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tinh phaân bieät coù naêm: 1. Tinh maøu xanh laø tinh cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông vaø Thaùi töû cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông.

36 BOÄ LUAÄT 5

2. Tinh maøu vaøng laø tinh cuûa nhöõng ngöôøi con khaùc cuûa Chuyeån luaân vöông. 3. Tinh maøu ñoû laø tinh cuûa ñaïi thaàn toái thöôïng cuûa Chuyeån luaân vöông. 4. Tinh maøu traéng laø tinh cuûa ngöôøi ñaõ tröôûng thaønh. 5. Tinh maøu nhaït laø tinh cuûa ngöôøi chöa tröôûng thaønh. Neáu ngöôøi xuaát tinh xanh thì khoâng xuaát tinh maøu vaøng ñoû traéng, chæ xuaát tinh maøu xanh; ngöôøi xuaát tinh vaøng cuõng khoâng xuaát tinh maøu khaùc, chæ xuaát tinh maøu vaøng; ngöôøi xuaát tinh ñoû cuõng khoâng xuaát tinh maøu khaùc, chæ xuaát tinh maøu ñoû; ngöôøi xuaát tinh maøu traéng cuõng khoâng xuaát tinh maøu khaùc, chæ xuaát tinh maøu traéng; ngöôøi xuaát tinh maøu nhaït cuõng khoâng xuaát tinh maøu khaùc, chæ xuaát tinh maøu nhaït. Neáu Tyø kheo laøm xuaát tinh xanh do gaõi, aán choã choã tieåu tieän, khôûi duïc taâm, thaân ñoäng, tinh xuaát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo laøm xuaát tinh vaøng ñoû traêng nhaït do gaõi, aán choã tieåu tieän, khôûi duïc taâm, thaân ñoäng, tinh xuaát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Ngöôøi trong moät luùc xuaát tinh naêm maøu thì khoâng coù lyù ñoù, nhöng neáu ngöôøi naøo nhieàu laàn haønh daâm coù theå xuaát tinh naêm maøu hoaëc ngöôøi gaùnh naëng, ñi xa do gaân coát raõ rôøi neân coù theå xuaát tinh naêm maøu. Neáu Tyø kheo khôûi duïc, duïc töôûng, duïc nhieät, duïc giaùc, khoâng khôûi taâm duïc maø xuaát tinh, thaân khoâng ñoäng maø tinh töï xuaát thì khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo treân nam caên coù gheû ngöùa ung nhoït, vì trò bònh neân gaõi, aán khieán tinh xuaát thì khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo hô löûa, nam caên noùng sôø chaïm khieán tinh xuaát thì khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo khi ñi hai baép veá chaïm nhau, y chaïm hay do ñi xe thaân ñoäng khieán tinh xuaát thì khoâng phaïm; hoaëc do khoâng thaáy hình töôùng maø nhôù nghó neân tinh xuaát thì khoâng phaïm.

2. Giôùi Coá YÙ Xuùc Chaïm Thaân Ngöôøi Nöõ: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, aên roài veà phoøng, ñöùng ôû cöûa phoøng caàm caùi khoùa cöûa suy nghó: “Neáu coù ngöôøi nöõ muoán vaøo trong Taêng phöôøng tham quan phoøng xaù, ta seõ daãn ñi xem”, nghó roài lieàn thaáy coù nhieàu ngöôøi nöõ ñi ñeán lieàn noùi: “Caùc coâ haõy ñeán ñaây, toâi seõ daãn ñi xem phoøng xaù”. Sau khi daãn ñi caùc phoøng roài daãn ñeán phoøng cuûa mình, coá yù xuùc chaïm thaân hoï, trong soá ñoù ngöôøi nöõ naøo thích thì yeân laëng, ngöôøi khoâng thích lieàn chaïy ra khoûi phoøng noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Phaùp cuûa caùc Ñaïi-ñöùc laø nhö vaäy hay sao, khoâng ngôø nôi an oån laïi coù sôï haõi”, caùc Tyø kheo hoûi: “Taïi sao nôi an oån laïi coù sôï haõi?” Caùc ngöôøi nöõ keå laïi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 37

vieäc treân, caùc Tyø kheo nghe roài duøng lôøi an uûi roài noùi dieäu phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ. Sau khi hoï ra veà, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa- moân… laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng daïy ngöôøi noùi phaùp ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh kieát phöôïc duïc nhueá si. Thaày ngu si ñaõ duøng tay naøy thoï cuûa tín thí cuùng döôøng, taïi sao laïi duøng tay naøy laøm haïnh baát tònh?” Ñuû lôøi quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo do duïc thaïnh bieán taâm, coá yù xuùc chaïm thaân nöõ hoaëc naém tay, caùnh tay, ñaàu, toùc… baát cöù choã naøo treân thaân phaàn ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”. Duïc thaïnh bieán taâm laø taâm tham nhieãm, troùi buoäc; hoaëc coù tröôøng hôïp bieán taâm khoâng phaûi do duïc thaïnh, cuõng khoâng phaûi do taâm tham nhieãm troùi buoäc, ñoù laø nhöõng ngöôøi taâm loaïn, cuoàng si, taâm bònh hoaïi. Ngöôøi nöõ phaân bieät coù lôùn, vöøa vaø nhoû, ñoàng nöõ hay khoâng phaûi ñoàng nöõ coù theå laøm vieäc daâm duïc. Xuùc chaïm thaân laø cuøng ôû moät choã. Tay laø töø coå tay ñeán ngoùn tay; Caùnh tay laø töø coå tay ñeán vai; Toùc laø ñaàu toùc hay kieáp-boái keát treân ñaàu toùc; moãi moãi thaân phaàn laø maét, tai, muõi… Trong giôùi naøy töôùng phaïm coù chín: sôø treân, sôø döôùi, oâm, naém, keùo loâi, naâng leân, haï xuoáng, sôø moù choã ñaïi tieåu tieän. Neáu Tyø kheo duïc thaïnh bieán taâm xuùc chaïm treân döôùi ñaàu cuûa ngöôøi nöõ khoâng y thì phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa; neáu xuùc chaïm maët, coå, hoâng, ngöïc… ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa; nhö theá cho ñeán oâm naém, keùo loâi… cuõng phaïm nhö treân. Neáu Tyø kheo naâng ngöôøi nöõ khoâng y töø döôùi ñaát ñeå leân goø ñaát, hoaëc töø treân goø ñaát ñeå leân gheá ngoài, hoaëc töø treân gheá ngoài ñeå leân giöôøng ñôn, hoaëc töø treân giöôøng ñôn ñeå leân giöôøng lôùn, töø treân giöôøng lôùn ñeå leân kieäu, töø treân kieäu ñeå leân xe… ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo duïc thaïnh bieán taâm naâng ñôû ngöôøi nöõ khoâng y töø treân xe ñeå leân kieäu, töø kieäu ñeå leân giöôøng lôùn, töø giöôøng lôùn ñeå leân giöôøng ñôn… ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo duïc thaïnh bieán taâm xuùc chaïm treân ñaàu cuûa ngöôøi nöõ coù y thì phaïm Thaâu-lan-giaù; xuùc chaïm maët, coå, hoâng, ngöïc… ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù; nhö theá cho ñeán oâm naém keùo loâi… cuõng phaïm nhö treân. Neáu Tyø kheo duïc thaïnh bieán taâm naâng ñôû ngöôøi nöõ coù

38 BOÄ LUAÄT 5

y töø döôùi ñaát ñeå leân goø cao, töø goø cao ñeå leân gheá, töø gheá ñeå leân giöôøng ñôn … ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu ngöôøi nöõ duïc thaïnh bieán taâm xuùc chaïm treân ñaàu Tyø kheo khoâng y, Tyø kheo coù duïc taâm, thaân ñoäng thoï söï môn trôùn ñoù thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu xuùc chaïm treân maët, coå, hoâng, ngöïc… , Tyø kheo coù duïc taâm thaân ñoäng thoï söï môn trôùn ñoù cuõng phaïm nhö treân; nhö theá cho ñeán oâm naém keùo loâi…, Tyø kheo coù duïc taâm … cuõng phaïm nhö treân. Neáu ngöôøi nöõ duïc thaïnh bieán taâm naâng ñôû Tyø kheo khoâng y töø döôùi ñaát ñeå leân goø cao, töø goø cao ñeå leân gheá, töø gheá ñeå leân giöôøng ñôn…, Tyø kheo coù duïc taâm, thaân ñoäng thoï söï môn trôùn ñoù ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu ngöôøi nöõ duïc thaïnh bieán taâm naâng ñôû Tyø kheo khoâng y töø giöôøng lôùn leân giöôøng ñôn, töø giöôøng ñôn leân gheá… Tyø kheo coù duïc taâm, thaân ñoäng thoï söï môn trôùn ñoù cuõng phaïm nhö treân. Neáu ngöôøi nöõ duïc thaïnh bieán taâm xuùc chaïm treân ñaàu Tyø kheo coù y, Tyø kheo coù duïc taâm, thaân ñoäng thoï söï môn trôùn ñoù thì phaïm Thaâu-lan-giaù; xuùc chaïm treân maët, coå hoâng, ngöïc… Tyø kheo coù duïc taâm… cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; nhö theá cho ñeán oâm naém keùo loâi…, Tyø kheo coù duïc taâm thaân ñoäng… cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu ngöôøi nöõ duïc thaïnh bieán taâm naâng ñôõ Tyø kheo coù y töø döôùi ñaát leân goø cao, töø goø cao leân gheá, töø gheá leân giöôøng ñôn …, Tyø kheo coù duïc taâm, thaân ñoäng thoï söï môn trôùn ñoù ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu ngöôøi nöõ duïc thaïnh bieán taâm naâng ñôõ Tyø kheo coù y töø giöôøng lôùn leân giöôøng ñôn, töø giöôøng ñôn leân gheá…, Tyø kheo coù duïc taâm, thaân ñoäng thoï söï môn trôùn ñoù cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo xuùc chaïm moät ngöôøi nöõ phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu moät Tyø kheo xuùc chaïm hai, ba, boán ngöôøi nöõ ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu hai Tyø kheo xuùc chaïm boán, ba, hai, moät ngöôøi nöõ ñeàu phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa; cho ñeán ba, boán Tyø kheo xuùc chaïm boán, ba, hai, moät ngöôøi nöõ ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Xuùc chaïm ngöôøi nöõ töôûng laø ngöôøi nöõ thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; xuùc chaïm ngöôøi nöõ töôûng laø ngöôøi nam, huyønh moân, hai caên cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; xuùc chaïm ngöôøi nam töôûng laø ngöôøi nam, huyønh moân, hai caên, ngöôøi nöõ thì phaïm Thaâu- lan-giaù; xuùc chaïm huyønh moân töôûng laø huyønh moân, hai caên, ngöôøi nöõ, ngöôøi nam cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù; xuùc chaïm ngöôøi hai caên töôûng laø hai caên, ngöôøi nöõ, ngöôøi nam, huyønh moân cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu söï vieäc ôû beân ngöôøi nöõ phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa thì ôû beân nöõ phi nhôn phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu söï vieäc ôû beân ngöôøi nöõ phaïm Thaâu-lan-giaù thì ôû beân nöõ phi nhôn phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu töôûng laø meï, chò, em, con gaùi xuùc chaïm thì khoâng phaïm; neáu vì cöùu naïn nöôùc, löûa hay dao, hay rôøi töø choã cao xuoáng hay gaëp naïn truøng ñoäc caén, naïn aùc quyû ñeàu khoâng phaïm;

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 39

neáu xuùc chaïm maø taâm khoâng nhieãm thì khoâng phaïm.

3. Giôùi Noùi Lôøi Thoâ Tuïc Vôùi Ngöôøi Nöõ: Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc trôû veà, aên xong roài vaøo phoøng… duyeân khôûi gioáng nhö giôùi treân, cho ñeán caâu daãn caùc ngöôøi nöõ vaøo phoøng mình roài noùi vôùi hoï nhöõng lôøi thoâ tuïc baát tònh, trong soá ñoù ngöôøi nöõ naøo öa thích thì yeân laëng, ngöôøi nöõ naøo khoâng öa thích thì boû chaïy ra ngoaøi noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Phaùp cuûa caùc Ñaïi-ñöùc laø nhö vaäy hay sao, khoâng ngôø ôû choã an oån laïi coù sôï haõi”, caùc Tyø kheo hoûi: “Vì sao noùi raèng ôû choã an oån laïi coù sôï haõi?” Caùc ngöôøi nöõ keå roõ söï vieäc treân, caùc Tyø kheo nghe roài lieàn an uûi vaø noùi dieäu phaùp chæ daïy khieán cho hoï ñöôïc lôïi hæ. Sau khi hoï ra veà lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân… laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng daïy ngöôøi noùi phaùp ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh kieát phöôïc duïc nhueá si. Thaày ngu si ñaõ duøng tay naøy thoï cuûa tín thí cuùng döôøng, taïi sao laïi duøng tay naøy laøm haïnh baát tònh?” Ñuû lôøi quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo duïc thaïnh bieán taâm noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh vôùi ngöôøi nöõ, thuaän vôùi phaùp daâm duïc thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh laø tuøy thuaän phaùp Ba-la-di, hay Taêng-giaø- baø-thi-sa, nhöng nhaân duyeân toäi troïng naøy laø ôû nôi lôøi thoâ tuïc baát tònh. Thuaän vôùi phaùp daâm duïc laø hai thaân cuøng giao hoäi, do nam nöõ tuoåi treû taâm duïc höøng thaïnh neân noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh. Trong giôùi naøy töôùng phaïm coù chín: 1. Khen laø nhö Tyø kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khen ngôïi ba sang moân laø ñeïp, khoâng lôùn, khoâng nhoû, khoâng thoâ, khoâng teá… cho ñeán moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 2. Cheâ laø nhö Tyø kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ cheâ bai ba sang moân laø xaáu hoaëc lôùn hoaëc nhoû… cho ñeán moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 3. Caàu xin laø Tyø kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ caàu xin ñöôïc tuøy yù laøm

40 BOÄ LUAÄT 5

vieäc daâm trong ba sang moân, cho ñeán noùi moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 4. Mong muoán laø Tyø kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ mong muoán ñöôïc laøm vieäc daâm trong ba sang moân, cho ñeán noùi moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 5. Hoûi ngöôïc laïi laø Tyø kheo hoûi ngöôøi nöõ: Coâ chöa ôû trong ba sang moân cuûa choàng coâ laøm nhöõng vieäc nhö theá phaûi khoâng, cho ñeán moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 6. Saép baøy laø Tyø kheo ôû tröôùc ngöôøi nöõ noùi: Toâi ñaõ saém söûa röôïu thòt thöùc aên… traûi giöôøng neäm toát ñeå ñöôïc tuøy yù laøm vieäc daâm trong ba sang moân, cho ñeán noùi moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. 7. Chæ baûo laø Tyø kheo chæ baûo ngöôøi nöõ raèng: Coâ ôû trong ba sang moân tuøy yù cho ngöôøi nam-laøm vieäc daâm thì ñöôïc ngöôøi nam yeâu meán, nhaãn ñeán noùi moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. 8. Traùch maéng laø Tyø kheo traùch maéng ngöôøi nöõ vôùi lôøi thoâ hay teá, cho ñeán moät traêm lôøi, moãi moãi lôøi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu ngöôøi nöõ ñoái tröôùc Tyø kheo khen cheâ ba sang moân cho ñeán moät traêm lôøi, Tyø kheo tuøy thuaän taâm cuûa ngöôøi nöõ traû lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; nhö theá cho ñeán ngöôøi nöõ ñoái tröôùc Tyø kheo traùch maéng hoaëc thoâ hoaëc teá, cho ñeán moät traêm lôøi, Tyø kheo tuøy thuaän taâm cuûa ngöôøi nöõ traû lôøi, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu moät Tyø kheo ñoái tröôùc moät ngöôøi nöõ noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu hai Tyø kheo, cho ñeán ba, boán Tyø kheo ñoái tröôùc boán, ba, hai, moät ngöôøi nöõ noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh ñeàu phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. 9. Neáu Tyø kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ töôûng laø ngöôøi nöõ maø noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; ñoái tröôùc ngöôøi nöõ töôûng laø ngöôøi nam, huyønh moân, hai caên maø noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ñoái tröôùc ngöôøi nam töôûng laø ngöôøi nam, huyønh moân, hai caên, ngöôøi nöõ maø noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ñoái tröôùc huyønh moân töôûng laø huyønh moân, hai caên, ngöôøi nam, ngöôøi nöõ maø noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ñoái tröôùc ngöôøi hai caên töôûng laø ngöôøi nöõ, ngöôøi nam, huyønh moân, hai caên maø noùi lôøi thoâ tuïc baát tònh thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu söï vieäc ôû beân ngöôøi nöõ phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, thì ôû beân nöõ phi nhôn phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu söï vieäc ôû beân ngöôøi nöõ phaïm Thaâu-lan-giaù thì ôû beân nöõ phi nhôn phaïm Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 41

4. Giôùi Khen Ngöôøi Nöõ Ñem Thaân Cuùng Döôøng: Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc… duyeân khôûi gioáng nhö giôùi treân cho ñeán caâu caùc Tyø kheo an uûi roài noùi dieäu phaùp chæ daïy cho caùc ngöôøi nöõ ñöôïc lôïi hæ. Sau khi hoï ra veà, caùc Tyø kheo lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa- moân… laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng daïy ngöôøi noùi phaùp ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh kieát phöôïc duïc nhueá si. Thaày ngu si ñaõ duøng tay naøy thoï cuûa tín thí cuùng döôøng, taïi sao laïi duøng tay naøy laøm haïnh baát tònh?” Ñuû lôøi quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo duïc thaïnh bieán taâm ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khen ngôïi ñem thaân cuùng döôøng, noùi raèng: Coâ haõy ñem thaân cuùng döôøng cho ngöôøi trì giôùi haønh thieän, tu phaïm haïnh nhö chuùng toâi, trong caùc söï cuùng döôøng vieäc laøm naøy laø cuùng döôøng baäc nhaát, thì Tyø kheo naøy phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa”. Ñem thaân cuùng döôøng laø Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ haõy ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng, ñaây laø cuùng döôøng baäc nhaát trong caùc söï cuùng döôøng. Trì giôùi laø luaät phaùp ñaïi giôùi thaûy ñeàu thoï trì; Haønh thieän chaùnh kieán nhaãn nhuïc; phaïm haïnh laø hai thaân khoâng cuøng giao hoäi. Trong giôùi naøy töôùng phaïm coù chín laø thöôïng, ñaïi, thaéng, thieän, xaûo, haûo, phöôùc, dieäu, khoaùi. Thöôïng laø Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: Coâ haõy ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng cho chuùng toâi laø nhöõng ngöôøi trì giôùi (hoaëc haønh thieän hoaëc phaïm haïnh), thì trong caùc söï cuùng döôøng laø thöôïng cuùng döôøng, ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: Coâ haõy ñem thaân laøm vieäc cuùng döôøng cho ngöôøi trì giôùi haønh thieän, ngöôøi trì giôùi phaïm haïnh, ngöôøi haønh thieän phaïm haïnh, ngöôøi trì giôùi haønh thieän phaïm haïnh, ñaây laø thöôïng cuùng döôøng thì Tyø kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: Coâ haõy ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng cho khoâng ñaïi trì giôùi (hoaëc khoâng ñaïi haønh thieän hoaëc khoâng ñaïi phaïm haïnh), ñaây laø thöôïng cuùng döôøng thì Tyø kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ:

42 BOÄ LUAÄT 5

Coâ haõy ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng cho ngöôøi khoâng ñaïi trì giôùi haønh thieän, khoâng ñaïi trì giôùi phaïm haïnh, khoâng ñaïi trì giôùi haønh thieän phaïm haïnh, ñaây laø thöôïng cuùng döôøng thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: sao coâ khoâng ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng cho chuùng toâi laø nhöõng ngöôøi trì giôùi (hoaëc haønh thieän, hoaëc phaïm haïnh), ñaây laø thöôïng cuùng döôøng thì phaïm Thaâu-lan- giaù. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: sao coâ khoâng ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng cho ngöôøi trì giôùi haønh thieän, ngöôøi trì giôùi phaïm haïnh, ngöôøi haønh thieän phaïm haïnh, ngöôøi trì giôùi haønh thieän phaïm haïnh, ñaây laø thöôïng cuùng döôøng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: sao coâ khoâng ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng cho ngöôøi khoâng ñaïi trì giôùi (hoaëc khoâng ñaïi haønh thieän, hoaëc khoâng ñaïi phaïm haïnh), ñaây laø thöôïng cuùng döôøng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: sao coâ khoâng ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng cho ngöôøi khoâng ñaïi trì giôùi haønh thieän, khoâng ñaïi trì giôùi phaïm haïnh, khoâng ñaïi trì giôùi haønh thieän phaïm haïnh, ñaây laø thöôïng cuùng döôøng thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Nhö theá cho ñeán ñaïi, thaéng, thieän, xaûo… taùm töôùng phaïm coøn laïi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: Haõy ñem thaân laøm vieäc daâm duïc cuùng döôøng ngöôøi trì giôùi laø cuùng döôøng thöôïng ñaïi (hoaëc thöôïng thaéng, hoaëc thöôïng thieän, hoaëc thöôïng xaûo, hoaëc thöôïng haûo, thöôïng phöôùc hoaëc thöôïng dieäu hoaëc thöôïng khoaùi) ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø ñaïi thaéng hoaëc ñaïi thieän hoaëc ñaïi xaûo hoaëc ñaïi haûo, hoaëc ñaïi khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. Neáu noùi laø thaéng thieän, thaéng xaûo, thaéng phöôùc, thaéng dieäu, thaéng khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø thieän xaûo, thieän dieäu, thieän phöôùc, thieän haûo, thieän khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø xaûo dieäu, xaûo phöôùc, xaûo haûo, xaûo khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø haûo phöôùc, haûo dieäu, haûo khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø phöôùc dieäu, phöôùc khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø thöôïng ñaïi thaéng, thöôïng ñaïi thieän, thöôïng ñaïi xaûo, thöôïng ñaïi phöôùc, thöôïng ñaïi dieäu, thöôïng ñaïi haûo, thöôïng ñaïi khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø ñaïi thaéng thieän, ñaïi thaéng xaûo, ñaïi thaéng phöôùc, ñaïi thaéng dieäu, ñaïi thaéng haûo, ñaïi thaéng khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø thaéng xaûo thieän, thaéng xaûo dieäu, thaéng xaûo phöôùc, thaéng xaûo khoaùi cuùng döôøng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 43

ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø xaûo thieän dieäu, xaûo thieän phöôùc, xaûo thieän haûo,xaûo thieän khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. Neáu noùi laø thieän dieäu phöôùc, thieän dieäu haûo, thieän dieäu khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø dieäu phöôùc haûo, dieäu phöôùc khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø thöôïng ñaïi thaéng xaûo, thöôïng ñaïi thaéng thieän, thöôïng ñaïi thaéng dieäu, thöôïng ñaïi thaéng phöôùc, thöôïng ñaïi thaéng haûo, thöôïng ñaïi thaéng khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän, thöôïng ñaïi thaéng xaûo dieäu, thöôïng ñaïi thaéng xaûo phöôùc, thöôïng ñaïi thaéng xaûo haûo, thöôïng ñaïi thaéng xaûo khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän dieäu, thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän phöôùc, thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän haûo, thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu noùi laø thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän dieäu phöôùc, thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän dieäu haûo, thöôïng ñaïi thaéng xaûo thieän dieäu khoaùi cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi nöõ: “Neáu coâ ñem aåm thöïc, y phuïc, ngoïa cuï, höông hoa cuùng döôøng laø cuùng döôøng toái thöôïng; nhöng ñem thaân cuùng döôøng laïi laø baäc thöôïng trong toái thöôïng”, thì Tyø kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Nhö theá cho ñeán ñaïi thaéng xaûo thieän dieäu haûo khoaùi cuõng nhö vaäy. Neáu moät Tyø kheo cho ñeán hai, ba, boán Tyø kheo ñoái tröôùc moät ngöôøi nöõ cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nöõ khen ngôïi ñem thaân cuùng döôøng ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo ñoái tröôùc ngöôøi nöõ töôûng laø ngöôøi nöõ khen ngôïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; ñoái tröôùc ngöôøi nöõ töôûng laø ngöôøi nam, huyønh moân, hai caên khen ngôïi thì phaïm Thaâu-lan- giaù; ñoái tröôùc huyønh moân töôûng huyønh moân, hai caên, ngöôøi nöõ maø khen ngôïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; ñoái tröôùc hai caên töôûng hai caên, ngöôøi nöõ, ngöôøi nam, huyønh moân thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu söï vieäc ôû beân ngöôøi nöõ phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa thì ôû beân nöõ phi nhôn phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu söï vieäc ôû beân ngöôøi nöõ phaïm Thaâu-lan-giaù thì ôû beân nöõ phi nhôn phaïm Ñoät-kieát-la.

5. Giôùi Mai Moái: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù con cuûa tröôûng giaû Loäc töû teân laø Ca la thoâng minh lanh lôïi, thöôøng giaûi quyeát moái nghi giuøm cho moïi ngöôøi. Cho neân nhaø naøo coù con gaùi hay chò em gaùi, neáu coù ai ñeán hoûi cöôùi ñeàu

44 BOÄ LUAÄT 5

ñeán hoûi yù kieán cuûa Ca la: “OÂng A ñeán hoûi cöôùi con gaùi (chò em gaùi) cuûa toâi, ngöôøi naøy toát hay khoâng toát coù theå cung caáp y thöïc cho vôï con hay khoâng, neân cho cöôùi hay khoâng neân cho cöôùi ?” Neáu Ca la noùi khoâng toát, khoâng neân cho cöôùi vì khoâng theå cung caáp y thöïc cho vôï con thì ngöôøi ñoù nghe theo khoâng cho cöôùi; ngöôïc laïi neáu Ca la noùi toát neân cho cöôùi vì coù theå cung caáp y thöïc cho vôï con thì ngöôøi ñoù nghe theo lieàn cho cöôùi. Neáu ngöôøi nam naøo muoán tìm vôï hoûi cöôùi ñeàu ñeán hoûi Ca la: “Toâi muoán cöôùi coâ A, coâ gaùi naøy toát hay khoâng toát, coù theå thaønh gia söï ñöôïc khoâng ?”, neáu ca la noùi khoâng toát, khoâng theå thaønh gia söï chôù neân cöôùi thì ngöôøi ñoù nghe theo khoâng hoûi cöôùi; ngöôïc laïi neáu Ca la noùi toát, coù theå thaønh gia söï neân cöôùi thì ngöôøi ñoù nghe theo lieàn hoûi cöôùi. Laïi coù tröôøng hôïp sau khi nghe lôøi Ca la cho cöôùi, con gaùi hoaëc chò em gaùi cuûa hoï chòu ngheøo cuøng khoå sôû, y thöïc khoâng ñuû; hoaëc voán ñaõ ngheøo cuøng laïi caøng ngheøo cuøng khoå sôû hôn, lieàn cheâ bai Ca la raèng: “Vì nghe theo lôøi cuûa ca la neân con gaùi (chò em gaùi) cuûa chuùng ta phaûi rôi vaøo caûnh ngheøo cuøng”. Ngöôïc laïi neáu sau khi nghe lôøi Ca la cho cöôùi, con gaùi hoaëc chò em gaùi cuûa hoï ñöôïc giaøu sang sung söôùng, y thöïc ñaày ñuû; hoaëc voán ñaõ giaøu sang sung söôùng laïi caøng sung söôùng hôn, lieàn khen ngôïi Ca la raèng: “Nhôø nghe theo lôøi Ca la neân nay con gaùi (chò em gaùi) cuûa ta môùi ñöôïc giaøu sang sung söôùng nhö theá”; nhö theá Ca la hoaëc ñöôïc khen ngôïi hoaëc bò cheâ bai. Thôøi gian sau Ca la do loøng tin xuaát gia, caïo boû raâu toùc maëc Ca sa laøm Tyø kheo vaãn nhö tröôùc kia laøm mai moái. Neáu nhaø naøo coù con gaùi hay chò em gaùi, coù ai ñeán hoûi cöôùi ñeàu ñeán hoûi yù kieán cuûa-Tyø kheo Ca la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, cho ñeán caâu nhö theá Tyø kheo Ca la hoaëc ñöôïc khen ngôïi hoaëc bò cheâ bai. Tyø kheo Ca la thöôøng lui tôùi nhaø ñaøn vieät, coù ngöôøi hoûi Ca la: “Ñaïi-ñöùc coù ñeán nhaø oâng A khoâng, neáu coù ñeán nhôø thaày noùi giuùp nhaø ñoù gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con trai cuûa toâi”, Ca la nhaän lôøi, cöù nhö theá laøm mai moái qua laïi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy hoå theïn khoâng vui lieàn quôû traùch Ca la raèng: “Taïi sao laø Tyø kheo maø con laøm mai moái”, quôû traùch roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ca la: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng ?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân… laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng daïy ngöôøi noùi phaùp ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh kieát phöôïc duïc nhueá si.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 45

Thaày ngu si, ta coøn khoâng khen ngôïi ngöôøi ít duïc taâm huoáng chi laø laøm mai moái?” Ñuû lôøi quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo laøm vieäc mai moái, ñem lôøi ngöôøi nam noùi vôùi ngöôøi nöõ, ñem lôøi ngöôøi nöõ noùi vôùi ngöôøi nam, hoaëc thaønh vieäc vôï choàng hoaëc thaønh vieäc tö thoâng, cho ñeán moät laàn giao hoäi thì Tyø kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Laøm vieäc mai moái laø nhaän lôøi cuûa ngöôøi tôùi lui qua laïi laøm mai moái. Ngöôøi nöõ ñöôïc möôøi boán haïng ngöôøi baûo hoä: Cha baûo hoä, meï baûo hoä, cha meï cuøng baûo hoä, anh em baûo hoä, chò em baûo hoä, caäu baûo hoä, coâ baûo hoä, caû coâ caäu cuøng baûo hoä, baø con baûo hoä, doøng hoï baûo hoä, töï baûo hoä, luaät phaùp baûo hoä vaø choáng baûo hoä. Ñem lôøi ngöôøi nöõ noùi vôùi ngöôøi nAm-laø ngöôøi nöõ noùi vôùi Tyø kheo: “Thaày coù theå chuyeån lôøi noùi naøy ñeán ngöôøi nam kia khoâng, ñoù laø “Toâi muoán laøm vôï oâng hoaëc muoán cuøng oâng tö thoâng, oâng coù theå laøm choàng toâi hoaëc cuøng toâi tö thoâng khoâng?” Hoaëc “Toâi muoán gaû con gaùi (chò em gaùi) cho oâng, oâng coù theå laøm choàng con gaùi (chò em gaùi) toâi khoâng?”. Ñem lôøi ngöôøi nam noùi vôùi ngöôøi nöõ laø ngöôøi nam noùi vôùi Tyø kheo: “Thaày coù theå chuyeån lôøi noùi naøy ñeán coâ gaùi kia khoâng, ñoù laø: Toâi muoán laáy coâ (hoaëc con gaùi, chò em gaùi cuûa coâ) laøm vôï hoaëc muoán cuøng coâ (hoaëc con gaùi, chò em gaùi cuûa coâ) tö thoâng”. Tröôïng phu coù baûy loaïi vôï: Moät laø vôï do tìm caàu ñöôïc: Nhôø duøng chuùt ít taøi vaät maø tìm caàu ñöôïc vôï. Hai laø vôï nhôø nöôùc maø ñöôïc: Neáu coù ngöôøi naém tay vaø röôùi nöôùc vaøo loøng baøn tay cuûa ngöôøi con gaùi roài trao cho maø ñöôïc vôï. Ba laø vôï nhôø phaù maø ñöôïc: do cöôùp phaù nöôùc khaùc ñoaït ñöôïc roài laáy laøm vôï; hoaëc nöôùc phaûn nghòch ñi thaûo phaït ñoaït ñöôïc roài laáy laøm vôï. Boán laø vôï töï ñeán maø ñöôïc: do ngöôøi nöõ töï taâm tham aùi thoï laïc töï nguyeän ñeán laøm vôï. Naêm laø vôï nhôø y thöïc maø ñöôïc: do ngöôøi nöõ khoâng theå töï sinh soáng, vì y thöïc neân töï nguyeän ñeán laøm vôï. Saùu laø vôï do hôïp sanh maø ñöôïc: Neáu ngöôøi nöõ noùi vôùi ngöôøi nam: “Anh coù taøi saûn, toâi cuõng coù taøi saûn, khi sanh con trai hay con gaùi chuùng ta cuøng nuoâi döôõng”, ñaây goïi laø nhôø hôïp luïc sinh soáng maø ñöôïc vôï. Baûy laø vôï ñöôïc trong choác laùt: Laø chæ cuøng moät laàn giao hoäi. Trong giôùi naøy töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo nhaän lôøi cuûa ngöôøi

46 BOÄ LUAÄT 5

chuû, töï ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài töï trôû veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töï nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, töï ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töï nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, töï ñeán noùi vôùi söù giaû cuûa ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töï nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, sai söù ñeán noùi vôùi söù giaû cuûa ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töï nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, sai söù ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài töï mình veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töï nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, sai söù ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töø söù giaû nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, sai söù ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töø söù giaû nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, sai söù ñeán noùi vôùi söù giaû cuûa ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi cuõng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töø söù giaû nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, sai söù ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài töï mình veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töø söù giaû nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, töï ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài töï trôû veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Tyø kheo töø söù giaû nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, töï ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa. Neáu Tyø kheo töø söù giaû nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, töï ñeán noùi vôùi söù giaû cuûa ngöôøi kia roài sai söù veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tröôøng hôïp coù hai Tyø kheo nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, khi ra ngoaøi Tyø kheo naøy noùi vôùi Tyø kheo kia raèng: “Thaày noùi luoân yù cuûa toâi”, neáu Tyø kheo kia ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài trôû veà baùo laïi cho ngöôøi chuû bieát thì caû hai ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu khoâng trôû veà baùo laïi thì caû hai ñeàu phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu hai Tyø kheo nhaän lôøi cuûa ngöôøi chuû, khi ra ngoaøi Tyø kheo naøy noùi vôùi Tyø kheo kia raèng: “Thaày chôù noùi yù cuûa toâi”, Tyø kheo kia ñeán noùi vôùi ngöôøi kia roài trôû veà baùo laïi thì Tyø kheo kia phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, neáu khoâng trôû veà baùo laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp caùc Tyø kheo vaøo nhaø thí chuû, chuû nhaø hoûi Tyø kheo ñi tröôùc raèng: “Caùc thaày coù ñeán nhaø oâng A khoâng, neáu coù nhôø caùc thaày noùi giuùp ñeå nhaø ñoù gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con trai cuûa toâi ”, Tyø kheo ñi tröôùc noùi: “Chuùng toâi khoâng ñöôïc laøm mai moái”, Tyø kheo ñi sau nghe vaäy lieàn ñeán nhaø oâng A noùi raèng: “OÂng coù theå gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con traùi cuûa oâng B khoâng?” Sau ñoù trôû veà baùo laïi thì phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa, khoâng trôû veà baùo laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu chuû nhaø hoûi Tyø kheo ñi sau: “Thaày coù ra vaøo caùc nhaø oâng A, oâng B khoâng, neáu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 47

coù nhôø thaày noùi giuùp ñeå nhaø ñoù gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con trai cuûa toâi”, Tyø kheo ñi sau noùi: “Chuùng toâi khoâng ñöôïc laøm mai moái”, Tyø kheo ñi tröôùc nghe vaäy lieàn ñi ñeán caùc nhaø ñoù noùi vôùi hoï raèng: “OÂng coù theå gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con trai cuûa oâng C khoâng?” Neáu trôû veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng trôû veà baùo laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaëp moät ngöôøi nöõ noùi vôùi Tyø kheo raèng: “Thaày coù theå noùi vôùi oâng A gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con trai cuûa toâi khoâng?” Neáu Tyø kheo nhaän lôøi ñeán noùi vôùi oâng A roài trôû veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng trôû veà baùo laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Nhö theá cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nöõ cuõng vaäy hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo cuõng vaäy. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaëp moät ngöôøi nam noùi vôùi Tyø kheo raèng: “Thaày coù theå noùi vôùi oâng A gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con trai cuûa toâi khoâng?” Tyø kheo nhaän lôøi ñeán noùi vôùi oâng A roài trôû laïi baùo cho bieát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, neáu khoâng trôû laïi baùo thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Nhö theá cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nam cuõng vaäy hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo cuõng vaäy. Tröôøng hôïp Tyø kheo ñi reân ñöôøng gaëp moät ngöôøi nöõa vaø moät ngöôøi nam noùi vôùi Tyø kheo raèng: “Thaày coù theå noùi vôùi oâng A gaû con gaùi (chò em gaùi) cho con trai cuûa chuùng toâi khoâng?” Tyø kheo nhaän lôøi ñeán noùi vôùi oâng A… töôùng phaïm nhö tröôøng hôïp treân, nhö theá cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nöõ vaø ngöôøi nam cuõng vaäy hoaëc hai. Ba, boán Tyø kheo cuõng vaäy. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaëp moät ngöôøi nöõ vaø moät huyønh moân, cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nöõ vaø huyønh moân hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo töôùng phaïm cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaëp moät ngöôøi nöõ vaø ngöôøi hai caên, cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nöõ vaø ngöôøi hai caên hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo töôùng phaïm cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaép moät ngöôøi nam vaø moät huyønh moân, cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nam vaø huyønh moân hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo töôùng phaïm cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaëp moät ngöôøi nam vaø ngöôøi hai caên, cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nam vaø ngöôøi hai caên hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo töôùng phaïm cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaëp moät huyønh moân vaø ngöôøi hai caên, cho ñeán hai, ba, boán huyønh moân vaø ngöôøi hai caên hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo töôùng phaïm cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Tröôøng hôïp moät Tyø kheo ñi treân ñöôøng gaëp moät ngöôøi nöõ, moät ngöôøi nam, moät huyønh moân vaø moät ngöôøi hai caên; cho ñeán hai, ba, boán ngöôøi nöõ, ngöôøi

48 BOÄ LUAÄT 5

nam, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo töôùng phaïm cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Tröôøng hôïp coù hai vôï choàng cö só giaän nhau khoâng hoøa hôïp, coù moät Tyø kheo thöôøng lui tôùi nhaø ñoù sau khi thaêm hoûi bieát ñöôïc nguyeân do lieàn khuyeân baûo hai ngöôøi hoøa hôïp laïi, khuyeân baûo roài sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ba loaïi vôï do taøi vaät maø ñöôïc, do nöôùc röôùi vaøo loøng baøn tay maø ñöôïc vaø do cöôùp phaù chieám ñöôïc, neáu ñaõ laøm giaáy chöùng nhaän maø noùi laø khoâng phaûi vôï toâi, luaät phaùp chöa xöû ñoaùn vaãn coøn qua laïi vaø chöa noùi laø khoâng phaûi vôï toâi, Tyø kheo khuyeân baûo hoøa hôïp thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu ñaõ laøm giaáy chöùng nhaän maø noùi laø khoâng phaûi vôï toâi, luaät phaùp ñaõ xöû ñoaùn khoâng qua laïi nöõa vaø noùi laø khoâng phaûi vôï toâi, Tyø kheo khyeân baûo hoøa hôïp thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”. Nhaän lôøi cuûa ngöôøi coù ba caùch: 1. Oai nghi: Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi chuû: “OÂng thaáy toâi qua laïi ngoài ñöùng thì bieát laø ñöôïc hay khoâng ñöôïc”. 2.Töôùng: Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi chuû: “OÂng thaáy toâi môùi caïo toùc hay maëc Taêng-giaø-leââ hay caàm baùt thì bieát laø ñöôïc hay khoâng ñöôïc”. 3. Öôùc heïn: Neáu Tyø kheo noùi vôùi ngöôøi chuû: “OÂng thaáy toâi khi ôû trong chuùng noùi lôùn tieáng hay phaát y thì bieát laø ñöôïc hay khoâng ñöôïc”. Trôû veà baùo laïi coù saùu caùch: Mieäng noùi, vieát thö, aán daáu tay (kyù teân), oai nghi, töôùng vaø öôùc heïn. - Mieäng noùi: Neáu Tyø kheo mieäng nhaän lôøi, sai söù ñeán töï mieäng noùi vôùi ngöôøi kia, trôû veà töï mieäng baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; cho ñeán vieát thö, kyù teân, oai nghi, töôùng vaø kyø heïn baùo laïi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. - Vieát thö: Neáu Tyø kheo mieäng nhaän lôøi roài vieát thö cho ngöôøi kia vaø vieát thö baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; cho ñeán kyù teân, oai nghi, töôùng, öôùc heïn vaø töï mieäng baùo laïi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa. - Kyù teân (aán daáu tay, ñoùng daáu): Neáu Tyø kheo töï mieäng nhaän lôøi roài kyù teân ñeå noùi cho ngöôøi kia bieát vaø kyù teân ñeå baùo laïi cho ngöôøi chuû bieát thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; cho ñeán duøng oai nghi, töôùng, öôùc heïn, töï mieäng noùi hay vieát thö baùo laïi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. - Duøng oai nghi. - Duøng töôùng. - Öôùc heïn cuõng phaïm gioáng nhö vaäy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 49

Neáu Tyø kheo nhaän lôøi cuûa ngöôøi giaøu sang ñeán noùi vôùi ngöôøi giaøu sang roài trôû veà baùo laïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu nhaän lôøi cuûa ngöôøi ngheøo heøn ñeán noùi vôùi ngöôøi giaøu sang roài trôû veà baùo laïi thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo nhaän lôøi cuûa ngöôøi kia maø hieåu ñöôïc yù thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; neáu hieåu yù maø khoâng nhaän lôøi thì phaïm Thaâu-lan-giaù; neáu nhaän lôøi maø khoâng hieåu ñöôïc yù thì khoâng phaïm.

6. Giôùi Xaây Caát Chuøa Quaù Löôïng: Phaät ôû nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù caùc Tyø kheo A-la-tyø töï xin vaät lieäu xaây caát chuøa roäng lôùn, thöôøng theo caùc thí chuû xin caùc vaät lieäu nhö gaïch ngoùi, buùa ñuïc, boàn chaäu, caây goã, xe chôû… do nhaân duyeân naøy pheá boû vieäc tuïng kinh toïa thieàn haønh ñaïo. Luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, caùc cö só vöøa thaáy Ñaïi Ca dieáp ñi ñeán lieàn than traùch: “Sa-moân Thích töû noùi tu thieän coâng ñöùc, nay töï xin vaät lieäu xaây caát chuøa roäng lôùn, thöôøng theo chuùng toâi xin caùc vaät lieäu, do nhaân duyeân naøy pheá boû vieäc tuïng kinh haønh ñaïo. Chuùng toâi cuùng döôøng cho nhöõng ngöôøi khoâng bieát ñuû, khoù nuoâi nhö theá laø maát lôïi”, Ñaïi Ca dieáp nghe roài taâm khoâng vui, sau khi khaát thöïc xong trôû veà ñem vieäc naøy baïch Phaät roài noùi: “Cuùi xin Theá toân cheá caùc Tyø kheo laøm nhaø coù haïn löôïng”, Phaät im laëng nhaän lôøi, Ñaïi Ca dieáp bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi, seõ hoä taâm caùc cöïu Tyø kheo neân ñaûnh leã Phaät roài ñi. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø töï xin vaät lieäu laøm chuøa roäng lôùn, thöôøng theo caùc cö só xin vaät lieäu, dính maéc vaøo coâng vieäc xaây caát pheá boû vieäc tuïng kinh haønh ñaïo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân nay keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï xin vaät lieäu xaây caát chuøa, khoâng coù thí chuû töï laøm thì phaûi laøm ñuùng löôïng laø chieàu daøi möôøi hai gang tay cuûa Tu-giaø-ñaø, beân trong roäng baûy gang tay. Tyø kheo ñoù phaûi hoûi caùc Tyø kheo ñeå caùc Tyø kheo chæ choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi. Neáu Tyø kheo töï xin vaät lieäu xaây caát chuøa, khoâng coù thí chuû töï laøm maø khoâng hoûi caùc Tyø kheo, laøm quaù löôïng thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Töï xin laø Tyø kheo theo xin caùc cö só hoaëc ñöôïc moät traêm tieàn, naêm möôi tieàn nhaãn ñeán moät tieàn. Chuøa laø goàm nhaø taém, nhaø aám, ñieän ñöôøng, laàu gaùc… Khoâng coù thí chuû laø vieäc xaây caát chuøa khoâng coù thí chuû ñöùng ra ñaàu tö, bao goàm nam, nöõ, huyønh moân hay hai caên. Töï laøm laø vì mình maø laøm khoâng vì chuùng taêng. Kích löôïng laø tính theo kích löôïng

50 BOÄ LUAÄT 5

gang tay cuûa Phaät, daøi möôøi hai gang tay, beân trong roäng baûy gang tay. Hoûi laø hoûi Taêng; Chæ choã laø Taêng chæ choã; Choã naïn laø coù caùc naïn nhö raén rít coân truøng cho ñeán coù hang chuoät; ngöôïc vôùi treân laø choã khoâng naïn. Choã chöôùng ngaïi laø boán phía chuøa trong voøng moät taàm coù ñaát cuûa thaùp, ñaát cuûa quan, ñaát cuûa cö só, ñaát cuûa ngoaïi ñaïo, ñaát cuûa-Tyø kheo ni, hoaëc coù ñaù to nöôùc chaûy, caây to haàm saâu… caùc chöôùng ngaïi nhö theá thì Taêng khoâng neân chæ cho xaây caát; ngöôïc vôùi treân laø choã khoâng coù chöôùng ngaïi thì Taêng neân chæ. Tyø kheo naøy neân theo Taêng xin chæ choã xaây caát, phaùp xin nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo naøy neân töø toøa ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch raèng: Caùc Tröôûng laõo nhaát taâm nieäm, con laø Tyø kheo ............... töï xin xaây caát chuøa, khoâng coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, choã khoâng coù chöôùng ngaïi. Nay theo Taêng xin chæ choã xaây caát, xin Taêng thöông xoùt chæ choã cho con xaây caát. (3 laàn) Taêng neân caân nhaéc: Neáu Tyø kheo naøy noùi laø choã khoâng coù naïn maø thaät coù naïn thì khoâng neân chæ; neáu noùi laø choã khoâng coù chöôùng ngaïi maø thaät coù chöôùng ngaïi thì khoâng neân chæ; neáu noùi laø khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi maø thaät coù naïn coù chöôùng ngaïi thì khoâng neân chæ. Ngöôïc laïi neáu noùi laø khoâng naïn, quaû thaät khoâng naïn thì Taêng neân chæ; neáu noùi laø khoâng coù chöôùng ngaïi, quaû thaät khoâng coù chöôùng ngaïi thì Taêng neân chæ; neáu noùi laø khoâng coù naïn khoâng coù chöôùng ngaïi, quaû thaät laø khoâng coù naïn khoâng coù chöôùng ngaïi thì Taêng neân chæ. Phaùp chæ laø Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc phaùp Baïch-nhò-yeát-ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo........ naøy töï xin xaây caát chuøa, khoâng coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi, nay theo Taêng xin chæ choã xaây caát, Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay chæ choã xaây caát cho Tyø kheo .......... Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ................ naøy töï xin xaây caát chuøa, khoâng coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi, nay theo Taêng xin chæ choã xaây caát, Taêng thöông xoùt chæ choã xaây caát. Caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng chæ choã xaây caát cho Tyø kheo töï xin laøm nhaø, khoâng coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng chæ choã cho Tyø kheo.............. töï xin xaây caát chuøa, khoâng coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn khoâng coù chöôùng ngaïi ñaõ xong. Taêng chaáp thuaän vì im

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 3 51

laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo töï xin xaây caát chuøa neáu laøm khoâng nhö phaùp thì phaïm, laøm quaù löôïng thì phaïm, khoâng hoûi Taêng thì phaïm, xaây caát ôû choã coù naïn thì phaïm, ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm, laøm quaù löôïng vaø khoâng hoûi Taêng thì phaïm, laøm quaù löôïng vaø ôû choã coù naïn thì phaïm, quaù löôïng vaø ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm, khoâng hoûi Taêng vaø ôû choã coù naïn thì phaïm, khoâng hoûi Taêng vaø ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm; laøm quaù löôïng, khoâng hoûi Taêng vaø xaây caát ôû choã coù naïn thì phaïm; laøm quaù löôïng, khoâng hoûi Taêng vaø xaây caát ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Thaày haõy xaây caát chuøa giuøm toâi”, noùi roài lieàn ñi. Thôøi gian sau chuøa ñöôïc xaây caát xong, neáu chuøa laøm khoâng nhö phaùp thì phaïm, laøm quaù löôïng thì phaïm; khoâng hoûi Taêng, Taêng khoâng chæ choã thì phaïm; laøm ôû choã coù naïn, coù chöôùng ngaïi thì phaïm; laøm quaù löôïng vaø khoâng hoûi Taêng thì phaïm… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc: “Thaày haõy xaây caát chuøa giuøm toâi”, noùi roài lieàn ñi. Thôøi gian sau chuøa chöa laøm xong, Tyø kheo chuû trôû veà töï laøm cho xong, neáu chuøa laøm khoâng nhö phaùp thì phaïm, laøm quaù löôïng thì phaïm, khoâng hoûi Taêng thì phaïm, laøm ôû choã coù naïn thì phaïm, ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu vì Phaät, vì Taêng maø xaây caát chuøa thì khoâng phaïm, hoaëc ñöôïc chuøa ñaõ xaây caát tröôùc roài thì khoâng phaïm.

52 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 4

II - MÖÔØI BA PHAÙP TAÊNG TAØN (Tieáp Theo) 7. Giôùi Xaây Caát Phoøng Xaù Lôùn: Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaø na quen bieát nhieàu ngöôøi nhö quoác vöông, phu nhaân, vöông töû,Ñaïi-thaàn, töôùng soaùi, quan thuoäc. YÛ quen bieát nhieàu neân ñaõ chaët caây thaàn ñeå laøm phoøng xaù, caây thaàn naøy ñöôïc nhöõng ngöôøi quen bieát treân vaø nhieàu ngöôøi khaùc thoï duïng neân bò caùc cö só hieàm traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi tu thieän coâng ñöùc, yû quen bieát vôùi quoác vöông, phu nhaân… chaët caây thaàn ñöôïc nhieàu ngöôøi thoï duïng ñeå xaây caát phoøng xaù lôùn. Chuùng ta cuùng döôøng cho nhöõng ngöôøi khoâng bieát ñuû, nhieàu ham muoán, khoù nuoâi nhö theá laø maát lôïi”. Luùc ñoù coù Tyø kheo thieåu duïc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe ñöôïc lôøi naøy taâm khoâng vui, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Xaø na: “Thaày ñaõ thaät laøm vieäc naøy phaûi khoâng ?” Ñaùp: “Thaät vaäy Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi yû quen bieát vôùi quoác vöông, phu nhaân… chaët caây thaàn ñöôïc nhieàu ngöôøi thoï duïng ñeå xaây caát phoøng xaù lôùn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân nay keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo xaây caát phoøng xaù lôùn, coù thí chuû töï laøm. Tyø kheo naøy neân hoûi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo neân chæ choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi. Neáu Tyø kheo xaây caát phoøng xaù lôùn, coù thí chuû töï laøm maø khoâng hoûi caùc Tyø kheo vaø laøm ôû choã coù naïn, coù chöôùng ngaïi thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Phoøng xaù lôùn laø ñieän ñöôøng, laàu gaùc, nhaø taém, nhaø aám… cho ñeán phoøng chæ chöùa ñuû boán oai nghi. Coù thí chuû laø vieäc xaây caát coù thí chuû ñaàu tö bao goàm nam, nöõ, huyønh moân, hai caên. Töï laøm laø vì mình khoâng vì Taêng maø laøm. Hoûi laø hoûi Taêng; Chæ choã laø Taêng chæ choã. Choã coù naïn vaø choã coù chöôùng ngaïi nhö trong giôùi treân ñaõ noùi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 53

Tyø kheo naøy neân theo Taêng xin chæ choã, phaùp xin nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo naøy neân töø toøa ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch raèng: Caùc Tröôûng laõo nhaát taâm nieäm, con laø Tyø kheo ........... töï xin xaây caát phoøng xaù, coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, choã khoâng coù chöôùng ngaïi. Nay theo Taêng xin chæ choã xaây caát, xin Taêng thöông xoùt chæ choã cho con xaây caát. (3 laàn) Taêng neân caân nhaéc: Neáu Tyø kheo naøy noùi laø choã khoâng coù naïn maø thaät coù naïn thì khoâng neân chæ; neáu noùi laø choã khoâng coù chöôùng ngaïi maø thaät coù chöôùng ngaïi thì khoâng neân chæ; neáu noùi laø khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi maø thaät coù naïn coù chöôùng ngaïi thì khoâng neân chæ. Ngöôïc laïi neáu noùi laø khoâng naïn, quaû thaät khoâng naïn thì Taêng neân chæ; neáu noùi laø khoâng coù chöôùng ngaïi, quaû thaät khoâng coù chöôùng ngaïi thì Taêng neân chæ; neáu noùi laø khoâng coù naïn khoâng coù chöôùng ngaïi, quaû thaät laø khoâng coù naïn khoâng coù chöôùng ngaïi thì Taêng neân chæ. Phaùp chæ laø Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc phaùp Baïch-nhò-yeát-ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ............ naøy töï xin xaây caát phoøng xaù, coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi, nay theo Taêng xin chæ choã xaây caát, Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay chæ choã xaây caát cho Tyø kheo ............ Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ............. naøy töï xin xaây caát phoøng xaù, coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi, nay theo Taêng xin chæ choã xaây caát, Taêng thöông xoùt chæ choã xaây caát. Caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän Taêng chæ choã xaây caát cho Tyø kheo ............. töï xin laøm phoøng xaù, coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn, khoâng coù chöôùng ngaïi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng chæ choã cho Tyø kheo .............. töï xin xaây caát phoøng xaù, coù thí chuû töï laøm ôû choã khoâng coù naïn khoâng coù chöôùng ngaïi ñaõ xong. Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo töï xin xaây caát phoøng xaù, neáu laøm khoâng nhö phaùp thì phaïm, laøm quaù löôïng thì phaïm, khoâng hoûi Taêng thì phaïm, xaây caát ôû choã coù naïn thì phaïm, ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm, laøm quaù löôïng vaø khoâng hoûi Taêng thì phaïm, laøm quaù löôïng vaø ôû choã coù naïn thì phaïm, quaù löôïng vaø ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm, khoâng hoûi Taêng vaø ôû choã coù naïn thì phaïm, khoâng hoûi Taêng vaø ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm; laøm quaù löôïng, khoâng hoûi Taêng vaø xaây caát ôû choã

54 BOÄ LUAÄT 5

coù naïn thì phaïm; laøm quaù löôïng, khoâng hoûi Taêng vaø xaây caát ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Thaày haõy xaây caát phoøng xaù giuøm toâi”, noùi roài lieàn ñi. Thôøi gian sau phoøng xaù ñöôïc xaây caát xong, neáu laøm khoâng nhö phaùp thì phaïm, laøm quaù löôïng thì phaïm; khoâng hoûi Taêng, Taêng khoâng chæ choã thì phaïm; laøm ôû choã coù naïn, coù chöôùng ngaïi thì phaïm; laøm quaù löôïng vaø khoâng hoûi Taêng thì phaïm… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc: “Thaày haõy xaây caát phoøng xaù giuøm toâi”, noùi roài lieàn ñi. Thôøi gian sau phoøng xaù chöa laøm xong, Tyø kheo chuû trôû veà töï laøm cho xong, neáu laøm khoâng nhö phaùp thì phaïm, laøm quaù löôïng thì phaïm, khoâng hoûi Taêng thì phaïm, laøm ôû choã coù naïn thì phaïm, ôû choã coù chöôùng ngaïi thì phaïm… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu ñöôïc phoøng xaù ñaõ xaây caát tröôùc roài thì khoâng phaïm.

8. Giôùi Voâ Caên Vu Baùng: Phaät ôû thaønh Vöông xaù, Tröôûng laõo Ñaø-phieâu löïc só töû thaønh töïu naêm phaùp neân Taêng yeát ma cöû laøm ngöôøi phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï. Naêm phaùp laø khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát neân chia hay khoâng neân chia, tuøy ngöôøi maø chia cho thích hôïp. Nhö chia cho ngöôøi A-lan-nhaõ (a luyeän nhi) ôû cuøng ngöôøi A-lan-nhaõ, ngöôøi trì luaät ôû cuøng vôùi ngöôøi trì luaät, ngöôøi thuyeát phaùp ôû cuøng vôùi ngöôøi thuyeát phaùp, ngöôøi ñoïc tuïng Tu ñoá loä ôû cuøng ngöôøi ñoïc tuïng tu ñoá loä… nhö theá ngöôøi cuøng coâng vieäc ôû chung vôùi nhau. Tröôûng laõo nghó raèng: “Ta phaân chia nhö theá khieán cho hoï duø noùi hay yeân laëng ñeàu ñöôïc an laïc truï”, khi phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï nhö theá Tröôûng laõo Ñaø-phieâu khoâng caàn ñoát ñuoác, tay traùi xuaát haøo quang, tay phaûi caàm ngoïa cuï ñöa cho. Vì theá coù Tyø kheo muoán ñöôïc troâng thaáy thaàn löïc cuûa Tröôûng laõo Ñaø-phieâu, coá yù ñôïi toái ñeán laáy ngoïa cuï. Phaät luùc ñoù vaãn coøn ôû thaønh Vöông xaù, do Tröôûng laõo Ñaø-phieâu thaønh töïu naêm phaùp neân Taêng cöû laøm ngöôøi phaân phaùi Tyø kheo theo thöù lôùp ñi phoù hoäi, ñoù laø khoâng tuøy aùi, sôï, si vaø bieát thöù lôùp neân sai ñi phoù hoäi. Luùc ñoù Tyø kheo Di-ña-la-phuø-matheo thöù lôùp ñi phoù hoäi toaøn gaëp thöùc aên thoâ dôõ, nhö theá ñeán hai, Ba-laàn neân suy nghó: “Ta raát khoå naõo, löïc só töû Ñaø-phieâu naøy coá yù phaân phaùi ta thoï thænh thöùc aên thoâ dôõ, ta phaûi laøm gì khieán cho kia bò xuùc naõo. Ta seõ ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng”. Tyø kheo naøy coù em gaùi laø Tyø kheo ni teân Di-ña-la neân khi Tyø kheo ni naøy ñeán thaêm hoûi, Tyø kheo Di-ña-la- phuø-makhoâng cuøng noùi chuyeän, cuõng khoâng ngoù ngaøng vaø baûo ngoài, Tyø kheo ni suy nghó: “Ta ñaõ laøm ñieàu gì xaáu hay xuùc phaïm ñieàu gì khieán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 55

anh ta khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng ngoù ngaøng cuõng khoâng baûo ngoài”, nghó roài lieàn noùi: “em ñoái vôùi anh coù loãi gì maø khoâng cuøng noùi chuyeän cuõng khoâng baûo ngoài”, Tyø kheo noùi: “Tyø kheo Ñaø-phieâu ñaõ hai, Ba-laàn phaân phaùi anh ñi phoù hoäi thoï toaøn thöùc aên thoâ dôõ laøm xuùc naõo anh, em khoâng giuùp ta”, Tyø kheo ni noùi: “Anh muoán em giuùp vieäc gì”, Tyø kheo noùi: “Em haõy ñeán choã Phaät Theá toân baïch raèng: Taïi sao coù phaùp naøy, Tyø kheo Ñaø-phieâu ñaõ cuøng con laøm vieäc daâm phaïm Ba-la-di”, Tyø kheo ni noùi: “Tyø kheo naøy thanh tònh khoâng toäi, taïi sao ñem phaùp Ba-la-di vu baùng ?”, Tyø kheo noùi: “Neáu em khoâng vu baùng, ta khoâng noùi chuyeän vôùi em”, Tyø kheo ni naøy vì kính aùi ngöôøi anh neân suy nghó: “Neáu ta khoâng nghe lôøi, anh seõ khoâng noùi chuyeän vôùi ta”, nghó roài noùi: “em seõ nghe lôøi anh”, Tyø kheo noùi: “em haõy ngoài ñaây chôø, anh seõ ñeán choã Phaät tröôùc, em seõ ñeán sau, ta seõ laøm chöùng cho em”, noùi roài lieàn ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Tyø kheo ni Di-ña-la ñeán sau ñaûnh leã Phaät roài baïch Phaät raèng: “Theá toân, taïi sao coù phaùp naøy, Tyø kheo Ñaø-phieâu ñaõ cuøng con laøm vieäc daâm phaïm Ba-la-di”, Tyø kheo Di-ña-la-phuø-manoùi: “Theá toân, söï thaät laø nhö vaäy, con cuõng bieát tröôùc ñuùng nhö lôøi Tyø kheo ni noùi”. Luùc ñoù Ñaø-phieâu ñöùng phía sau quaït cho Phaät, Phaät ngoaùi laïi hoûi Ñaø-phieâu: “Thaày ñaõ laøm gì maø Tyø kheo ni Di-ña-la ôû tröôùc Ta noùi raèng: Theá toân… phaïm Ba-la-di vaø Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma cuõng noùi: Theá toân, söï thaät laø nhö vaäy…”, Ñaø-phieâu baïch Phaät: “Theá toân bieát cho con, Tu-giaø ñaø bieát cho con”, Phaät baûo Ñaø-phieâu: “Thaày khoâng ñöôïc noùi nhö theá, neáu thaày nhôù coù laøm thì noùi laø nhôù coù, neáu khoâng nhôù coù laøm thì noùi laø khoâng nhôù”, Ñaø-phieâu lieàn noùi: “Theá toân, con khoâng nhôù coù laøm; Tu-giaø-ñaø, con khoâng nhôù coù laøm”. Luùc ñoù Tröôûng laõo La-haàu- la cuõng coù maët ôû ñoù, chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, Tyø kheo Ñaø-phieâu vì sao laïi noùi nhö theá ? Nay Tyø kheo ni Di-ña-la ôû tröôùc Phaät noùi raèng: Theá toân, taïi sao coù phaùp naøy… phaïm Ba-la-di vaø Tyø kheo Di-ña-la-phuø- ma cuõng noùi: Theá toân, söï thaät laø nhö vaäy…”, Phaät baûo La-haàu-la: “Nay Ta hoûi thaày, tuøy yù thaày ñaùp. Thaày nghó nhö theá naøo neáu Tyø kheo ni naøy ñeán tröôùc Ta noùi raèng: Theá toân, taïi sao coù phaùp naøy, La-haàu-la ñaõ cuøng con laøm vieäc daâm phaïm Ba-la-di vaø Tyø kheo Di-ña-la-phuø-macuõng noùi: Theá toân, söï thaät laø nhö vaäy, con cuõng bieát tröôùc ñuùng nhö lôøi Tyø kheo ni noùi. Luùc ñoù thaày phaûn öùng nhö theá naøo ?”, La-haàu-la noùi: “Theá toân bieát cho con, Tu-giaø-ñaø bieát cho con”, Phaät noùi: “Thaày ngu si, thaày coøn coù theå noùi: Theá toân bieát cho con, Tu-giaø-ñaø bieát cho con thì huoáng gì Tyø kheo Ñaø-phieâu laø ngöôøi trì giôùi thanh tònh kheùo tu phaïm haïnh, laïi khoâng noùi caâu: Theá toân bieát cho con, Tu-giaø-ñaø bieát cho con”. Luùc ñoù Phaät baûo

56 BOÄ LUAÄT 5

caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân nhôù, Tyø kheo Ñaø-phieâu noùi laø khoâng nhôù coù laøm; coøn Tyø kheo ni naøy töï noùi laø ñaõ laøm toäi naøy thì neân yeát ma dieät taãn”, Phaät noùi roài ñöùng daäy ñi vaøo thieàn thaát. Luùc ñoù caùc Tyø kheo gaïn hoûi Di-ña-la-phuø-ma: “Thaày laøm sao thaáy ñöôïc, thaáy ôû choã naøo, thaáy phaïm vieäc gì, thaày do vieäc gì maø ñeán ñoù thaáy?” Di-ña-la-phuø-ma noùi: “Tyø kheo Ñaø-phieâu thaät söï phaïm haïnh thanh tònh, toâi vì coá yù muoán laøm cho thaày aáy saân sôï si neân môùi vu baùng nhö theá”, caùc Tyø kheo hoûi: “Taïi sao Tyø kheo Ñaø-phieâu phaïm haïnh thanh tònh maø thaày laïi coá yù muoán laøm cho saân sôï si neân vu baùng nhö theá?” Ñaùp: “Tyø kheo Ñaø-phieâu thaønh töïu naêm phaùp neân Taêng ôû thaønh Vöông xaù cöû laøm ngöôøi phaân phaùi caùc Tyø kheo ñi phoù hoäi, theo thöù lôùp phaân phaùi toâi toaøn gaëp phaûi thöùc aên thoâ dôõ, nhö theá ñeán hai, Ba-laàn khieán toâi khoå naõo. Toâi nghó laø Tyø kheo Ñaø-phieâu muoán xuùc naõo toâi, neân nghó caùch xuùc naõo laïi laø ñem phaùp Ba- la-di khoâng caên cöù vu baùng muoán laøm cho thaày aáy saân sôï si”. Caùc Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe roài taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù cho Tyø kheo phaïm haïnh thanh tònh”, quôû traùch roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät ra khoûi thieàn thaát nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Di-ña-la- phuø-ma: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm, Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo… thanh tònh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Coù ba haïng ngöôøi chaéc chaén ñoïa ñòa nguïc: Moät laø ngöôøi ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo phaïm haïnh thanh tònh. Hai laø haïng ngöôøi taø kieán noùi daâm duïc laø khoâng toäi. Ba laø ngöôøi phaïm giôùi, laøm vieäc xaáu xa, khoâng phaûi laø Sa-moân maø noùi laø Sa-moân, khoâng phaûi laø phaïm haïnh maø töï noùi laø phaïm haïnh”. Phaät lieàn noùi keä: “Voïng ngöõ ñoïa ñòa nguïc, Laøm noùi laø khoâng laøm, Hai toäi naøy gioáng nhau, Sau ñeàu thoï toäi baùo. Taát caû ngöôøi theá gian, Buùa ñeå ôû trong mieäng, Do ñaây töï cheùm mình, Ñeàu do noùi lôøi aùc. Ñaùng traùch laïi khen ngôïi, Ñaùng khen maø laïi traùch. Loãi cuûa mieäng neân suy,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 57

Suy neân khoâng thoï laïc. Nhö maát maùt taøi lôïi, Suy naøy vaãn coøn ít, Taâm aùc haïi ngöôøi thieän, Suy naøy naëng hôn nhieàu. Ñòa nguïc Ni-la-phuø, Kieáp soá coù möôøi vaïn, Ñòa nguïc A-phuø-ñaø, Ba ngaøn saùu traêm röôõi, AÙc taâm noùi lôøi aùc, Cheâ bai baäc Thaùnh nhôn, Maïng chung aét seõ ñoïa, Trong ñòa nguïc nhö theá”. Phaät ñuû lôøi quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân nay keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo truï taâm aùc saân, ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo khoâng phaïm Ba-la-di, muoán phaù phaïm haïnh cuûa-Tyø kheo kia. Thôøi gian sau Tyø kheo naøy duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi, bieát vieäc naøy laø khoâng caên cöù nhöng vì Tyø kheo truï taâm aùc saân neân coá yù noùi nhö theá, thì Tyø kheo naøy phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. AÙc saân laø do taâm tham tröôùc neân khôûi, aùc saân taêng thaïnh neân khoâng thaáy coâng ñöùc cuûa ngöôøi, chæ thaáy loãi xaáu. Tyø kheo khoâng phaïm Ba-la-di laø trong boán phaùp Ba-la-di ñeàu khoâng coù phaïm. Khoâng caên cöù laø khoâng caên cöù treân ba vieäc thaáy nghe nghi. Vu baùng laø Tyø kheo aáy khoâng phaïm maø göôïng gaùn toäi cho. Phaù phaïm haïnh laø phaù phaùp Tyø kheo cuûa ngöôøi aáy muoán khieán cho bò thoái thaát. Bieát vieäc naøy laø khoâng caên cöù bao goàm boán vieäc: Vieäc tranh tuïng, vieäc giuùp nhau, vieäc phaïm toäi vaø vieäc thöôøng laøm. Trong giôùi naøy töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo khoâng thanh tònh thì coù möôøi moät töôùng phaïm vaø naêm töôùng khoâng phaïm. Möôøi moät töôùng phaïm laø khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng nghi; thaáy maø queân, nghe maø queân, nghi maø queân; nghe maø tin, nghe maø khoâng tin, nghe maø noùi laø nghi, nghi maø noùi laø thaáy, nghi maø noùi laø nghe. Naêm töôùngkhoâng phaïm laø thaáy, nghe nghi, thaáy roài khoâng queân, nghe roài khoâng queân. Gioáng nhö tröôøng hôïp Tyø kheo khoâng thanh tònh, tröôøng hôïp Tyø kheo tôï thanh tònh cuõng vaäy. Neáu Tyø kheo ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo thanh tònh coù möôøi töôùng phaïm vaø boán töôùngkhoâng phaïm. Möôøi

58 BOÄ LUAÄT 5

töôùng phaïm laø khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng nghi, nghe roài queân, nghi maø queân, nghe roài tin, nghe maø khoâng tin, nghe maø noùi laø nghi, nghi maø noùi laø thaáy, nghi maø noùi laø nghe. Boán töôùng khoâng phaïm laø nghi, nghe, nghe roài khoâng queân, nghi maø khoâng queân. Gioáng nhö tröôøng hôïp Tyø kheo thanh tònh, tröôøng hôïp Tyø kheo tôï khoâng thanh tònh cuõng vaäy.

9. Giôùi Laáy Chuùt Vieäc Trong Dò Phaàn Vu Baùng: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Tyø kheo Ñaø-phieâu moät mình ôû döôùi nuùi ñang ñöùng cuøng vôùi hai Tyø kheo ni, luùc ñoù Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma- ñang giaët y treân moät goäp ñaù ôû döôùi nuùi gaàn ñaáy, töø xa troâng thaáy Tröôûng laõo Ñaø-phieâu ñang ñöùng cuøng hai Tyø kheo ni lieàn suy nghó: “Ta tröôùc kia ñem phaùp Ba-la-di vu baùng khoâng thaønh, nay laáy chuùt vieäc naøy vu baùng laø phaïm Ba-la-di”, nghó roài lieàn ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Tyø kheo Ñaø-phieâu nay phaïm daâm, chính toâi thaáy khoâng phaûi nghe ngöôøi khaùc noùi”. Caùc Tyø kheo lieàn gaïn hoûi: “Thaày taïi sao thaáy, thaáy choã naøo, thaáy phaïm vieäc gì, do vieäc gì maø ñeán ñoù thaáy…” sau khi bò gaïn hoûi Tyø kheo naøy lieàn noùi: “Toâi vì tuøy aùi, saân, sôï, si neân noùi nhö theá. Tyø kheo Ñaø-phieâu thaät söï laø ngöôøi phaïm haïnh thanh tònh”, caùc Tyø kheo lieàn gaïn hoûi nguyeân do, Tyø kheo naøy noùi: “Toâi ñang giaët y treân goäp ñaù döôùi nuùi, töø xa troâng thaáy Tyø kheo Ñaø-phieâu ñang ñöùng cuøng hai Tyø kheo ni, toâi lieàn suy nghó: Ta tröôùc kia ñem phaùp Ba-la-di vu baùng khoâng thaønh, nay laáy chuùt vieäc naøy vu baùng laø phaïm Ba-la-di, toâi vì tuøy aùi, saân, sôï si neân noùi, Tyø kheo Ñaø-phieâu thaät söï thanh tònh”. Caùc Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe roài taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñem chuùt vieäc vu baùng laø phaïm Ba-la-di cho Tyø kheo thanh tònh”, quôû traùch roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goùi laø Tyø kheo laïi vì chuùt vieäc nhoû maø ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cö vu baùng cho Tyø kheo thanh tònh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo truï taâm aùc saân ôû trong dò phaàn laáy chuùt vieäc ñem phaùp Ba-la-di vu baùng cho Tyø kheo khoâng phaïm Ba-la-di, muoán phaù phaïm haïnh cuûa-Tyø kheo kia. Thôøi gian sau Tyø kheo naøy duø coù ngöôøi hoûi hay khoâng coù ngöôøi hoûi vaãn bieát ñaây laø chuùt vieäc hay tôï chuùt vieäc, vì truï nôi taâm aùc saân neân môùi noùi nhö theá, thì Tyø kheo naøy phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 59

Dò phaàn laø boán Ba-la-di, vì sao, vì trong boán Ba-la-di naøy neáu phaïm moãi moãi vieäc thì khoâng phaûi laø Sa-moân Thích töû, maát phaùp Tyø kheo. Khoâng phaûi dò phaàn laø möôøi ba phaùp Taêng taøn, hai phaùp Baát ñònh, ba möôi phaùp xaû ñoïa, chín möôi phaùp Ñoïa, boán phaùpBa-la-ñeà-ñeà-xaù- ni, Chuùng ña hoïc phaùp, baûy phaùp chæ traùnh; vì sao, vì neáu phaïm nhöõng phaùp naøy vaãn ñöôïc goïi laø Tyø kheo, laø Sa-moân Thích töû, khoâng maát phaùp Tyø kheo. Tu du phieán chæ cho caùc vieäc thuoäc veà oai nghi. Traùnh coù boán loaïi: Vieäc traùnh tuïng, vieäc giuùp nhau, vieäc phaïm toäi, vieäc thöôøng laøm thuoäc veà söï traùnh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khi trôøi saùng thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, trong caùc toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa quyeát ñònh sanh töôûng laø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; khoâng thaáy ngöôøi kia phaïm Ba-la-di maø noùi laø toâi thaáy phaïm, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Töø khi maët trôøi moïc ñeán giöõa tröa cho ñeán toái, ñaàu ñeâm, giöõa ñeâm, sau ñeâm… cuõng vaäy. Neáu Tyø kheo khi trôøi saùng thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-daät-ñeà hoaëcBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hoaëc Ñoät-kieát-la; khoâng thaáy ngöôøi ñoù phaïm Ba-la-di maø noùi laø toâi thaáy phaïm thì moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, cho ñeán sau ñeâm cuõng vaäy. Neáu Tyø kheo khi trôøi saùng thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng- giaø-baø-thi-sa hoaëc Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hoaëc Ñoät-kieát-la; trong Taêng-giaø-baø-thi-sa quyeát ñònh sanh töôûng laø Ñoät-kieát-la, khoâng thaáy nguôøi kia phaïm Ba-la-di maø noùi laø toâi thaáy phaïm thì moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, cho ñeán sau ñeâm cuõng vaäy. Neáu Tyø kheo khi trôøi saùng thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-daät-ñeà hayBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hay Ñoät-kieát-la; trong Ñoät-kieát-la quyeát ñònh sanh töôûng laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù- ni, khoâng thaáy ngöôøi kia phaïm Ba-la-di maø noùi laø toâi thaáy phaïm thì moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, cho ñeán sau ñeâm cuõng vaäy. Coù Tyø kheo khi trôøi saùng thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, nhöng laïi sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø phaïm toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa hay khoâng; sau tröø ñöôïc taâm nghi, quyeát ñònh sanh töôûng laø toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa, khoâng thaáy ngöôøi kia phaïm Ba-la-di maø noùi laø toâi thaáy phaïm thì moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, cho ñeán sau ñeâm cuõng vaäy. Coù Tyø kheo khi trôøi saùng thaáy Tyø kheo khaùc phaïm toäi Ba-daät-ñeà hoaëcBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hoaëc Ñoät-kieát-la; nhöng laïi sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø phaïm toäi Ñoät-kieát-la hay khoâng, sau tröø ñöôïc nghi ôû trong toäi Ñoät-kieát-la quyeát ñònh sanh töôûng laø Ñoät-kieát-la; khoâng thaáy ngöôøi kia phaïm Ba-la-di maø noùi laø toâi thaáy phaïm thì moãi moãi lôøi ñeài phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, cho ñeán sau ñeâm cuõng vaäy.

60 BOÄ LUAÄT 5

10. Giôùi Can Phaù Hoøa Hôïp Taêng: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Ñeà-baø-ñaït-ña tìm caùch phaù hoøa hôïp Taêng, thoï trì vieäc phaù taêng; ngöôøi naøy coù taâm taät ñoá suy nghó tìm caùch phaù taêng: “Moät mình ta khoâng theå phaù ñöôïc hoøa hôïp Taêng cuøa Sa-moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân”. Ñeà-baø-ñaït-ña coù boán baïn ñaûng: Moät teân laø Caâu-giaø-leâ, hai teân laø Xieån-ñaø-ñaø-phieâu, ba teân laø Ca -löu-ñaø-ñeà-xaù vaø boán teân laø Tam-vaên-ñaït-ña. Luùc ñoù Ñeà-baø-ñaït-ña ñeán choã boán ngöôøi noùi raèng: “Caùc vò haõy hoïp söùc vôùi ta phaù hoøa hôïp taêng cuûa Sa-moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân”, boán ngöôøi nghe roài noùi raèng: “Caùc ñeä töû cuûa Sa-moân Cuø ñaøm coù ngöôøi laø ñaïi trí tueä, coù ngöôøi laø ñaïi thaàn thoâng, coù ngöôøi ñöôïc thieân nhaõn trí, bieát ñöôïc taâm nieäm cuûa ngöôøi khaùc… Hoï seõ thaáy bieát chuùng ta muoán phaù hoøa hôïp Taêng vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân, chuùng ta laøm sao coù theå phaù hoøa hôïp Taêng cuûa Sa- moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân?” Ñeà-baø-ñaït-ña noùi: “Caùc ñeä töû treû tuoåi cuûa Sa-moân Cuø ñaøm môùi vaøo phaùp khoâng laâu, chuùng ta ñeán choã hoï ñem naêm phaùp duï daãn hoï raèng: “Caùc thaày troïn ñôøi thoï maëc naïp y, troïn ñôøi thoï phaùp khaát thöïc, troïn ñôøi thoï phaùp aên moät böõa, troïn ñôøi thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, troïn ñôøi thoï phaùp ñoaïn nhuïc. Tyø kheo naøo thoï trì naêm phaùp naøy seõ mau ñöôïc Nieát baøn”. Neáu laø Tröôûng laõo Thöôïng toøa-Tyø kheo coù nhieàu ngöôøi quen bieát, tu phaïm haïnh ñaõ laâu, ñaõ ñöôïc vò Phaät phaùp thì neân noùi vôùi caùc vò aáy raèng: “Phaät ñaõ giaø yeáu, tuoåi ñaõ giaø suy, töï thích choã yeân tónh vaéng veû ñeå thoï hieän taïi phaùp laïc. Caùc thaày caàn ñieàu gì, toâi seõ giuùp ñôõ cho nhau”. Chuùng ta duøng phöông tieän naøy coù theå phaù hoøa hôïp Taêng cuûa Sa-moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân”, boán ngöôøi nghe roài noùi raèng: “Nhö theá xin nghe theo lôøi cuûa Ñaïi-ñöùc”. Sau ñoù Ñeà-baø-ñaït-ña ñeán choã caùc Tyø kheo treû tuoåi duøng naêm phaùp duï daãn raèng: “Caùc thaày troïn ñôøi thoï maëc Naïp y… mau ñöôïc Nieát-baøn, gioáng nhö ñoaïn vaên treân”, keá ñoù ñeán choã caùc Tröôûng laõo Thöôïng toøa-tyøø kheo noùi raèng: “Phaät ñaõ giaø yeáu … toâi seõ giuùp ñôõ cho nhau”. Luùc ñoù Ñeà-baø- ñaït-ña phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät; khoâng phaïm noùi laø phaïm, phaïm noùi laø khoâng phaïm; khinh noùi laø troïng, troïng noùi laø khinh; höõu taøn noùi laø voâ taøn, voâ taøn noùi laø höõu taøn; phaùp thöôøng laøm noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng laøm; phi giaùo noùi laø giaùo, giaùo noùi laø phi giaùo. Caùc Tyø kheo thaáy Ñeà-baø-ñaït-ña muoán phaù hoøa hôïp Taêng vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân can ngaên Ñeà-baø-ñaït-ña boû vieäc phaù Taêng naøy”, caùc Tyø kheo nghe lôøi Phaät daïy lieàn ñeán choã Ñeà- baø-ñaït-ña noùi raèng: “Thaày chôù tìm caùch phaù hoøa hôïp taêng, chôù thoï trì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 61

vieäc phaù Taêng, phaûi cuøng Taêng hoøa hôïp, Taêng hoøa hôïp thì an vui khoâng tranh caûi, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa ñöôïc an laïc truï. Thaày haõy boû vieäc phaù Taêng naøy”, nhöng Ñeà-baø-ñaït-ña khoâng chòu boû vieäc phaù Taêng naøy. Luùc ñoù boán baïn ñaûng cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña quôû traùch caùc Tyø kheo raèng: “Caùc thaày chôù can ngaên Ñeà-baø-ñaït-ña boû vieäc naøy, vì sao, vì Ñeà-baø-ñaït-ña laø ngöôøi noùi ñuùng phaùp, ñuùng luaät, vò aáy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích; ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, vò aáy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän”. Nhö theá caùc Tyø kheo hai, Ba-laàn can ngaên ñeàu khoâng theå khieán cho Ñeà-baø-ñaït-ña boû aùc taø kieán, neân trôû veà baïch Phaät, Phaät nghe roài suy nghó: “Ñeà-baø-ñaït-ña vaø boán baïn ñaûng ngu si nhö theá coù theå phaù hoøa hôïp Taêng vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân, Ta neân ñeán can ngaên Ñeà-baø-ñaït-ña boû vieäc laøm naøy”, nghó roài lieàn ñeán choã Ñeà-baø-ñaït-ña can ngaên raèng: “Thaày chôù tìm caùch phaù hoøa hôïp Taêng… ñöôïc an laïc truï gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Thaày chôù phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp… giaùo noùi laø phi giaùo, gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Thaày haõy boû vieäc phaù Taêng naøy”, Ñeà-baø-ñaït-ña nghe Phaät noùi roài lieàn taïm boû vieäc laøm naøy. Luùc ñoù Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch Ñeà-baø-ñaït-ña vaø boán baïn ñaûng raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi tìm caùch phaù hoøa hôïp Taêng, thoï trì vieäc phaù Taêng ?” Quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán phaù hoøa hôïp Taêng, tìm caàu phöông tieän thoï trì vieäc phaù Taêng thì caùc Tyø kheo neân can ngaên raèng: “Thaày chôù phaù hoøa hôïp Taêng, chôù tìm caàu phöông tieän thoï trì vieäc phaù Taêng, phaûi cuøng Taêng hoøa hôïp, hoøa hôïp thì an laïc khoâng tranh, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñöôïc an laïc truï. Thaày neân boû vieäc phaù Taêng naøy”. Khi caùc Tyø kheo can ngaên nhö theá maø khoâng chòu boû vieäc naøy thì neân can ngaên hai, Ba-laàn cho boû vieäc naøy, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo muoán phaù Taêng coù möôøi boán töôùng phaïm: Neáu phi phaùp noùi laø phaùp thì phaïm Thaâu-lan-giaù, phaùp noùi laø phi phaùp thì phaïm Thaâu-lan-giaù; phi luaät noùi laø luaät thì phaïm Thaâu-lan-giaù, luaät noùi phi luaät thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng phaïm noùi laø phaïm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, phaïm noùi laø khoâng phaïm thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khinh noùi laø troïng thì phaïm Thaâu-lan-giaù, troïng noùi laø kh- inh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; höõu taøn noùi laø voâ taøn thì phaïm Thaâu-lan-giaù, voâ taøn noùi laø höõu taøn thì phaïm Thaâu-lan-giaù; khoâng phaûi phaùp thöôøng haønh maø noùi laø phaùp thöôøng haønh thì phaïm Thaâu-lan-giaù, phaùp thöôøng

62 BOÄ LUAÄT 5

haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng haønh thì phaïm Thaâu-lan-giaù; phi giaùo noùi laø giaùo thì phaïm Thaâu-lan-giaù, giaùo noùi laø phi giaùo thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôùc tieân duøng lôøi dòu daøng can ngaên, neáu chòu boû thì baûo saùm möôøi boán Thaâu-lan-giaù treân roài cho xuaát toäi, neáu khoâng chòu boû thì neân Baïch-töù-yeát-ma can ngaên, phaùp can ngaên laø khi Taêng nhaât taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân ............. naøy muoán phaù hoøa hôïp taêng, thoï trì vieäc phaù Taêng, ñaõ dòu daøng can ngaên nhöng khoâng chòu boû vieäc naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay can ngaên Tyø kheo teân .............. raèng: “Thaày chôù phaù hoøa hôïp Taêng, chôù thoï trì vieäc phaù Taêng, haõy cuøng Taêng hoøa hôïp; Taêng hoøa hôïp thì an laïc khoâng tranh, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñöôïc an laïc truï. Thaày haõy boû vieäc phaù Taêng naøy”. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ can ngaên Tyø kheo teân ............: “Thaày chôù phaù hoøa hôïp Taêng, chôù thoï trì vieäc phaù Taêng” xong roài, Taêng chaáp thuaän vì yeân laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö Phaät ñaõ noùi tröôùc tieân neân can ngaên Tyø kheo naøy Ba-laàn cho boû vieäc phaù Taêng, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø can ngaên. Neáu dòu daøng can ngaên maø khoâng boû cuõng chöa phaïm, nhö theá cho ñeán can ngaên laàn thöù ba chöa xong vaø caùc tröôøng hôïp nhö phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät khaùc lôøi Phaät daïy maø can ngaên, khoâng chòu boû vaãn chöa phaïm. Neáu nhö phaùp nhö luaät nhö lôøi Phaät daïy can ngaên Ba-laàn xong maø khoâng chòu boû thì môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi- sa. Neáu Tyø kheo laáy möôøi boán vieäc treân, Taêng can ngaên ñeàu thaønh can ngaên, can ngaên caùch naøy hay caùch khaùc ñeàu laáy möôøi boán vieäc treân, khoâng chòu boû thì nhaát ñònh thaønh toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Sau ñoù Taêng laïi can ngaên nöõa maø vaãn khoâng chòu boû laïi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, tuøy can ngaên bao nhieâu maø khoâng chòu boû thì phaïm theâm Taêng-giaø- baø-thi-sa baáy nhieâu. Tyø kheo naøy neân vaøo trong Taêng baïch raèng: “Caùc Tröôûng laõo, con Tyø kheo teân ............ phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”, neáu noùi lieàn thì toát, neáu khoâng noùi lieàn thì giaây phuùt naøy trôû ñi tính theo soá ngaøy che daáu goïi laø toäi phuù taøng.

11. Giôùi Can Baïn Ñaûng Phaù Taêng: Phaät ôû thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Phaät do nhaân duyeân caùc Tyø kheo trôï giuùp phaù Taêng neân nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch caùc Tyø kheo ñoù raèng:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 63

“Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát Tyø kheo naøy muoán phaù hoøa hôïp Taêng laïi keát beø ñaûng trôï giuùp phaù taêng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu coù Tyø kheo muoán phaù hoøa hôïp Taêng, coù Tyø kheo khaùc ñoàng yù trôï giuùp, moät hay nhieàu ngöôøi noùi vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Caùc thaày chôù can ngaên Tyø kheo naøy trong vieäc naøy, vì sao, vì Tyø kheo naøy noùi ñuùng phaùp, ñuùng luaät khoâng phaûi laø noùi phi phaùp phi luaät, Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích. Ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo neân can ngaên caùc Tyø kheo trôï giuùp vieäc phaù taêng raèng: “Thaày chôù noùi raèng Tyø kheo naøy noùi ñuùng phaùp ñuùng luaät, Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích. Ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän. Caùc thaày chôù trôï giuùp vieäc phaù Taêng, phaûi vui giuùp Taêng hoøa hôïp; Taêng hoøa hôïp thì hoan hæ khoâng tranh, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa, ñöôïc an laïc truï”. Khi caùc Tyø kheo can ngaên nhö theá maø vaãn chaáp chaët khoâng chòu boû thì caùc Tyø kheo neân can ngaên Ba-laàn cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Trong giôùi naøy töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo trôï giuùp phaù Taêng noùi vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Caùc thaày chôù can ngaên Tyø kheo naøy trong vieäc naøy”, thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu noùi Tyø kheo naøy noùi ñuùng phaùp thì phaïm Thaâu-lan-giaù; noùi Tyø kheo naøy noùi ñuùng luaät thì phaïm Thaâu-lan- giaù; noùi Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích thì phaïm Ñoät- kieát-la; noùi ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi thì phaïm Thaâu-lan-giaù, noùi Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän thì phaïm Thaâu-lan-giaù. Tröôùc tieân neân dòu daøng can ngaên, neáu chòu boû thì baûo saùm boán toäi Thaâu-lan-giaù vaø hai toäi Ñoät-kieát-la keå treân roài cho xuaát toäi. Neáu khoâng chòu boû thì Taêng neân Baïch-töù-yeát-ma can ngaên, phaùp can ngaên laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân ........... naøy trôï giuùp Tyø kheo teân ............ trong vieäc phaù Taêng, moät hay nhieàu ngöôøi, caùc Tyø kheo ñaõ dòu daøng can ngaên nhöng khoâng chòu boû vieäc naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay can ngaên Tyø kheo trôï giuùp phaù Taêng raèng: “Thaày chôù trôï giuùp Tyø kheo teân ............ phaù Taêng, chôù keát laøm baïn ñaûng, chôù noùi Tyø kheo naøy noùi ñuùng phaùp ñuùng luaät, Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích. Ñaây laø bieát môùi

64 BOÄ LUAÄT 5

noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, Tyø kheo naøy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän”.Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng can ngaên Tyø kheo trôï giuùp phaù Taêng ñaõ xong, Taêng chaáp thuaän vì yeân laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö Phaät ñaõ noùi tröôùc tieân neân dòu daøng can ngaên cho ñeán Ba-laàn cho boû vieäc naøy, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø can ngaên. Neáu dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû vaãn chöa phaïm, nhö theá cho ñeán can ngaên laàn thöù ba chöa xong vaø caùc tröôøng hôïp nhö phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät khaùc lôøi Phaät daïy, khoâng chòu boû thì khoâng phaïm. Neáu taêng nhö phaùp nhö luaät nhö lôøi Phaät daïy Ba-laàn can ngaên xong maø khoâng chòu boû thì môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tyø kheo naøy neáu noùi boán caâu noùi keå treân, Taêng can ngaên ñeàu thaønh can ngaên, can ngaên caùch naøy hay caùch khaùc neáu khoâng chòu boû thì nhaát ñònh thaønh toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu sau ñoù taêng laïi can ngaên khoâng chòu boû thì phaïm theâm Taêng-giaø-baø-thi-sa, tuøy Taêng can ngaên bao nhieâu maø khoâng chòu boû thì phaïm theâm Taêng-giaø-baø-thi-sa baáy nhieâu. Tyø kheo naøy neân vaøo trong Taêng baïch raèng: “Caùc Tröôûng laõo, con Tyø kheo teân ......... phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”, neáu noùi lieàn thì toát, neáu khoâng noùi lieàn thì töø giaây phuùt naøy trôû ñi tính soá ngaøy che daáu goïi laø toäi phuù taøng.

12. Giôùi OÂ Tha Gia: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû vuøng ñaát Haéc sôn coù hai Tyø kheo teân Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc ôû nôi naøy laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy cuõng nghe cuõng bieát. Tyø kheo naøy cuøng ngöôøi nöõ ngoài chung moät giöôøng, aên chung moät maâm, uoáng chung moät baùt, quaù ngoï aên, chöùa thöùc aên cuøng nguû (noäi tuùc), aên thöùc aên caùch ñeâm, khoâng thoï maø aên, khoâng laøm phaùp dö thöïc maø aên, ñaùnh ñaøn ñaùnh troáng, huyùt gioù thaønh nhaïc, thoåi laù caây Ña-la thaønh tieáng nhaïc…, ca muùa, ñeo chuoãi anh laïc, laáy höông thôm thoa thaân, maëc aùo öôùp muøi thôm… töï daét vôï vaø con gaùi cuûa ngöôøi hoaëc baûo ngöôøi daét, khieán voi ngöïa ñaáu nhau, traâu boø ñaáu nhau, nam nöõ ñaáu nhau, baûn thaân cuõng ñaáu, tay ñaùnh chaân ñaïp, ñuoåi chaïy nhau boán phía… tung ñoà vaät leân hö khoâng roài ôû döôùi ñoùn laáy, ñi cuøng ngöôøi nöõ treân thuyeàn laøm caùc kyû nhaïc, hoaëc côûi voi, côûi ngöïa, ñi kieäu vôùi nhieàu ngöôøi thoåi oác ñi tröôùc daãn ñöôøng vaøo trong vöôøn röøng… laøm ñuû nhöõng vieäc xaáu xa nhö theá. Luùc ñoù A-nan töø nöôùc Ca-thi ñi ñeán nöôùc Xaù-veä, nguû qua ñeâm ôû Haéc sôn, saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 65

nhöng laïi mang baùt khoâng trôû veà. Ra khoûi thaønh khoâng xa thaáy coù nhieàu ngöôøi nhoùm hoïp lieàn ñi ñeán hoûi: “Vuøng ñaát naøy sung tuùc coù nhieàu ngöôøi cö truù, nhöng nay toâi mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc laïi phaûi mang baùt khoâng trôû veà. Khoâng bieát coù Sa-moân Thích töû naøo ôû ñaây ñaõ laøm ít nhieàu vieäc xaáu?” Trong soá ñoù coù moät hieàn giaû teân laø Öu-laâu-giaø chaép tay baïch A-nan: “Ñaïi-ñöùc bieát khoâng, ôû ñaây coù Tyø kheo teân Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát… gioáng nhö ñoaïn vaên treân”, keå roõ roài thænh A-nan veà nhaø mình, traûi toøa môøi ngoài roài töï tay daâng nöôùc vaø thöùc aên ngon cuùng döôøng, sau ñoù nghe A-nan noùi phaùp, A-nan noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài ñi. Trôû veà choã taïm nghæ trao traû ngoïa cuï cho cöïu Tyø kheo roài tieáp tuïc du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán lieàn hoûi thaêm coù nhaãn ñöôïc khoâng, coù an laïc truï khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng, khaát thöïc coù khoù khoâng. Luùc ñoù Phaät hoûi thaêm A-nan nhö treân, A-nan ñaùp: “Theá toân, con nhaãn ñöôïc, ñöôïc an laïc truï, ñi ñöôøng khoâng meät, khaát thöïc khoâng khoù”, keá ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch hai Tyø kheo Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø laïi laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát”, quôû traùch roài baûo A-nan: “Thaày haõy ñeán Haéc sôn taùc phaùp yeát ma dieät taãn hai Tyø kheo Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc. Neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö theá cuõng neân taùc phaùp dieät taãn”. Phaùp yeát ma laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, hai Tyø kheo Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc ñeå ôû choã thaáy maø khoâng nghe, moät Tyø kheo trong taêng hoûi: “Ai coù theå ñi noùi nhöõng toäi cuûa Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc maø khoâng phaïm toäi Ba-daät-ñeà cheâ bai, vì sao, vì do Taêng sai”. Neáu coù Tyø kheo naøo noùi laøm ñöôïc thì neân keâu hai Tyø kheo Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc ñeán, Tyø kheo ñöôïc sai neân hoûi hai Tyø kheo naøy raèng: “Thaày haõy nhôù nghó coù ngoài chung moät giöôøng vôùi ngöôøi nöõ, aên chung moät maâm… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, thaày nhôù coù laøm nhöõng vieäc xaáu xa treân khoâng?”. Neáu hai Tyø kheo naøy trong caùc toäi treân chæ nhaän moät toäi thì Tyø kheo ñöôïc sai neân noùi: “Thaày haõy im laëng, Taêng nay taùc phaùp dieät taãn ñuoåi hai thaày rôøi khoûi nôi naøy”. Luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng taùc phaùp yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, hai Tyø kheo teân Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc ôû nôi naøy laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy cuõng nghe cuõng bieát. Tyø kheo naøy cuøng ngöôøi nöõ ngoài chung moät giöôøng, aên chung moät maâm, uoáng chung moät baùt, quaù ngoï aên, chöùa thöùc aên cuøng nguû (noäi tuùc), aên thöùc aên caùch ñeâm, kh6ng thoï maø aên, khoâng laøm phaùp dö thöïc maø

66 BOÄ LUAÄT 5

aên, ñaùnh ñaøn ñaùnh troáng, huyùt gioù thaønh nhaïc, thoåi laù caây Ña la thaønh tieáng nhaïc…, ca muùa, ñeo chuoãi anh laïc, laáy höông thôm thoa thaân, maëc aùo öôùp muøi thôm… töï daét vôï vaø con gaùi cuûa ngöôøi hoaëc baûo ngöôøi daét, khieán voi ngöïa ñaáu nhau, traâu boø ñaáu nhau, nam nöõ ñaáu nhau, baûn thaân cuõng ñaáu, tay ñaùnh chaân ñaïp, ñuoåi chaïy nhau boán phía… tung ñoà vaät leân hö khoâng roài ôû döôùi ñoùn laáy, ñi cuøng ngöôøi nöõ treân thuyeàn laøm caùc kyû nhaïc, hoaëc côûi voi, côûi ngöïa, ñi kieäu vôùi nhieàu ngöôøi thoåi oác ñi tröôùc daãn ñöôøng vaøo trong vöôøn röøng… Taêng nay taùc phaùp dieät taãn hai Tyø kheo naøy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng taùc phaùp dieät taãn hai Tyø kheo Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc xong roài, Taêng chaáp thuaän vì yeân laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Hai Tyø kheo naøy sau khi bò Taêng nhö phaùp taùc phaùp dieät taãn roài lieàn noùi: “A-nan tuøy duïc haønh saân, sôï si”, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe roài lieàn quôû traùch hai Tyø kheo naøy raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo khi chuùng taêng nhö phaùp hoøa hôïp taùc phaùp dieät taãn laïi noùi laø A-nan tuøy duïc haønh saân sôï si”, quôû traùch roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät nghe roài lieàn quôû traùch hai Tyø kheo naøy gioáng nhö ñoaïn vaên treân roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo nöông ôû nôi tuï laïc maø laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát thì caùc Tyø kheo neân quôû: “Thaày ñaõ laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát, caùc thaày haõy ñi ñi, khoâng neân ôû ñaây nöõa”. Tyø kheo naøy noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày tuøy duïc haønh saân sôï si, vì sao, vì coù Tyø kheo ñoàng toäi nhö vaäy, maø coù ngöôøi bò ñuoåi coù ngöôøi khoâng bò ñuoåi”. Caùc Tyø kheo neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Thaày chôù noùi caùc Tyø kheo tuøy duïc haønh saân sôï si, vì sao, vì caùc Tyø kheo khoâng coù tuøy duïc haønh saân sôï si. Caùc thaày laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát, caùc thaày haõy boû caâu noùi tuøy duïc haønh saân sôï si naøy ñi. Caùc thaày haõy ñi ñi, khoâng neân ôû ñaây nöõa”. Khi noùi nhö theá neáu khoâng chòu boû lôøi noùi naøy thì neân khuyeân can ñeán Ba-laàn cho boû noùi lôøi noùi naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo noùi caùc Tyø kheo laø tuøy duïc haønh saân sôï si thì phaïm boán toäi Thaâu-lan-giaù; neáu noùi coù ngöôøi ñoàng toäi nhö theá maø coù ngöôøi bò ñuoåi coù ngöôøi khoâng bò ñuoåi thì phaïm toäi Ba-daät-ñeà quôû maéng taêng. Nhö Phaät ñaõ noùi tröôùc tieân dòu daøng khuyeân can, neáu chòu boû thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 67

neân baûo saùm boán toäi Thaâu-lan-giaù vaø moät toäi Ba-daät-ñeà keå treân roài cho xuaát toäi. Neáu khoâng chòu boû thì Taêng neân taùc phaùp Baïch-töù-yeát-ma can, phaùp can laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc phaùp yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, hai Tyø kheo Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc naøy, chuùng taêng nhö phaùp taùc phaùp dieät taãn, laïi noùi A-nan tuøy duïc haønh saân sôï si. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng khuyeân can Tyø kheo naøy raèng: ‘Taêng nhö phaùp taùc phaùp dieät taãn, thaày chôù noùi laø A-nan tuøy duïc haønh saân sôï si, thaày haõy boû lôøi noùi naøy ñi’. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng khuyeân can hai Tyø kheo Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö Phaät ñaõ noùi tröôùc tieân neân dòu daøng can ngaên cho ñeán Ba-laàn cho boû vieäc naøy, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø can ngaên. Neáu dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû vaãn chöa phaïm, nhö theá cho ñeán can ngaên laàn thöù ba chöa xong vaø caùc tröôøng hôïp nhö phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät khaùc lôøi Phaät daïy, khoâng chòu boû thì khoâng phaïm. Neáu taêng nhö phaùp nhö luaät nhö lôøi Phaät daïy Ba-laàn can ngaên xong maø khoâng chòu boû thì môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tyø kheo naøy neáu noùi boán caâu noùi keå treân, Taêng can ngaên ñeàu thaønh can ngaên, can ngaên caùch naøy hay caùch khaùc neáu khoâng chòu boû thì nhaát ñònh thaønh toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu sau ñoù taêng laïi can ngaên khoâng chòu boû thì phaïm theâm Taêng-giaø-baø-thi-sa, tuøy taêng can ngaên bao nhieâu maø khoâng chòu boû thì phaïm theâm Taêng-giaø-baø-thi-sa baáy nhieâu. Tyø kheo naøy neân vaøo trong Taêng baïch raèng: “Caùc Tröôûng laõo, con Tyø kheo teân ........... phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”, neáu noùi lieàn thì toát, neáu khoâng noùi lieàn thì töø giaây phuùt naøy trôû ñi tính soá ngaøy che daáu goïi laø toäi phuù taøng.

13. Giôùi Taùnh AÙc Traùi Can: Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Tröôûng laõo Xieån-na phaïm toäi nhoû neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán laøm lôïi ích, an laïc neân baûo Tröôûng laõo nhôù nghó raèng: “Thaày ñaõ phaïm toäi ............. neân saùm hoái, thaày haõy phaùt loà saùm hoái chôù coù che daáu”, Xieån-na noùi: “Caùc thaày chôù noùi toâi toát hay xaáu, toâi cuõng khoâng noùi caùc thaày toát hay xaáu, vì sao, vì toâi laø con cuûa baäc ñaïi nhaân ñaõ ñaéc Phaät phaùp; coøn caùc thaày thuoäc ñuû loaïi doøng hoï, quoác ñoä vaø gia ñình xen taïp, do tin öa Phaät phaùp neân caïo boû raâu toùc, maëc phaùp phuïc theo Phaät xuaát gia. Nhö laù thu rôi ruïng nhôø

68 BOÄ LUAÄT 5

gioù thoåi gom laïi moät choã, caùc thaày cuõng vaäy thuoäc ñuû loaïi doøng hoï, quoác ñoä, gia ñình xen taïp… theo Phaät xuaát gia. Cho neân caùc thaày chôù noùi toâi toát hay xaáu, toâi cuõng khoâng noùi caùc thaày toát hay xaáu, vì toâi laø con cuûa baäc ñaïi nhaân ñaõ ñaéc Phaät phaùp”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe roài taâm khoâng vui lieàn quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø caùc Tyø kheo khaùc nhö phaùp nhö luaät nhö trong Giôùi kinh, vì laøm lôïi ích neân thöông xoùt khuyeân can maø laïi choáng traùi khoâng nghe”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Xieån-na: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø töï thaân laïi laøm vieäc choáng traùi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo taùnh aùc noùi lôøi choáng traùi, khi caùc Tyø kheo nhö phaùp nhö luaät nhö trong Giôùi kinh khuyeân can maø choáng traùi khoâng nghe, coøn noùi vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Caùc thaày chôù noùi toâi toát hay xaáu, toâi cuõng khoâng noùi caùc thaày toát hay xaáu”. Caùc Tyø kheo neân khuyeân raèng: “Caùc Tyø kheo nhö phaùp nhö luaät nhö trong Giôùi kinh khuyeân can, thaày chôù noùi lôøi choáng traùi, thaày neân noùi lôøi tuøy thuaän. Caùc Tyø kheo nhö phaùp nhö luaät khuyeân can thaày, thaày cuõng seõ nhö phaùp nhö luaät khuyeân can caùc Tyø kheo, vì sao, vì laøm nhö theá chuùng ñeä töû cuûa nhö lai môùi ñöôïc taêng tröôûng lôïi ích, vì cuøng khuyeân can nhaéc nhôû vaø xuaát toäi cho nhau. Thaày haõy boû lôøi choáng traùi naøy”. Khi caùc Tyø kheo khuyeân can nhö theá maø khoâng chòu boû, thì neân khuyeân can ñeán Ba-laàn cho boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo noùi: Thaày chôù noùi toâi thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu noùi: Chôù noùi toâi toát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi: Chôù noùi toâi xaáu thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi: Toâi cuõng khoâng noùi caùc thaày thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu noùi: Khoâng noùi caùc thaày toát thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi: Khoâng noùi caùc thaày xaáu thì phaïm Thaâu-lan-giaù, neáu noùi: Haõy boû lôøi khuyeân can naøy ñi thì phaïm Ba-daät- ñeà maéng Taêng. Tröôùc tieân neân dòu daøng khuyeân can boû vieäc naøy, neáu chòu boû thì baûo saùm boán toäi Thaâu-lan-giaù, hai toäi Ñoät-kieát-la vaø moät toäi Ba-daät-ñeà roài cho xuaát toäi. Neáu khoâng chòu boû thì Taêng neân Baïch-töù- yeát-ma can, phaùp can laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Xieån-na naøy töï thaân noùi lôøi choáng traùi, ñaõ dòu daøng khuyeân can maø khoâng chòu boû vieäc naøy. Neáu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 69

taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng khuyeân can Xieån- na nhö sau: “Chôù noùi lôøi choáng traùi, chôù noùi raèng: Caùc thaày chôù noùi toâi toát hay xaáu, toâi cuõng khoâng noùi caùc thaày toát hay xaáu. Caùc Tyø kheo nhö phaùp nhö luaät nhö trong Giôùi kinh khuyeân can, thaày chôù noùi lôøi choáng traùi, neân noùi lôøi tuøy thuaän. Caùc Tyø kheo nhö phaùp nhö luaät khuyeân can thaày, thaày cuõng seõ nhö phaùp nhö luaät khuyeân can caùc Tyø kheo. Laøm nhö theá thì caùc chuùng cuûa Nhö lai ñöôïc taêng tröôûng lôïi ích, vì cuøng khuyeân can nhaéc nhôû vaø xuaát toäi cho nhau. Thaày haõy boû lôøi choáng traùi naøy”. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma khuyeân can Tyø kheo Xieån-na roài cho ñeán caâu: Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö Phaät ñaõ noùi tröôùc tieân neân dòu daøng can ngaên cho ñeán Ba-laàn cho boû vieäc naøy, ñaây goïi laø öôùc saéc, cuõng goïi laø can ngaên. Neáu dòu daøng can ngaên maø khoâng chòu boû vaãn chöa phaïm, nhö theá cho ñeán can ngaên laàn thöù ba chöa xong vaø caùc tröôøng hôïp nhö phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät khaùc lôøi Phaät daïy, khoâng chòu boû thì khoâng phaïm. Neáu taêng nhö phaùp nhö luaät nhö lôøi Phaät daïy Ba-laàn can ngaên xong maø khoâng chòu boû thì môùi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa. Tyø kheo naøy neáu noùi boán caâu noùi keå treân, Taêng can ngaên ñeàu thaønh can ngaên, can ngaên caùch naøy hay caùch khaùc neáu khoâng chòu boû thì nhaát ñònh thaønh toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu sau ñoù taêng laïi can ngaên khoâng chòu boû thì phaïm theâm Taêng-giaø-baø-thi-sa, tuøy taêng can ngaên bao nhieâu maø khoâng chòu boû thì phaïm theâm Taêng-giaø-baø-thi-sa baáy nhieâu. Tyø kheo naøy neân vaøo trong Taêng baïch raèng: “Caùc Tröôûng laõo, con Tyø kheo teân ......... phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa”, neáu noùi lieàn thì toát, neáu khoâng noùi lieàn thì töø giaây phuùt naøy trôû ñi tính soá ngaøy che daáu goïi laø toäi phuù taøng.

III. HAI PHAÙP BAÁT ÑÒNH: 1. Giôùi Moät Mình Cuøng Ngöôøi Nöõ Ngoài Choã Khuaát: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di vôùi Öu-baø-di Quaät-ña laø ngöôøi quen bieát cuõ, luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di ñeán nhaø cuûa Quaät-ña ngoài ôû choã khuaát thuyeát phaùp cho Quaät-ña nghe. Tyø-xaù-khö-loäc-töû-maãu coù nhaân duyeân ñi ñeán nhaø Quaät-ña, töø xa nghe tieáng cuûa Ca-löu-ñaø-di nghó raèng: “AÉt laø Ca-löu-ñaø-di ñang thuyeát phaùp, ta neân ñeán nghe”. Vöøa vaøo nhaø lieàn thaáy Ca-löu-ñaø-di moät mình cuøng Quaät-ña ngoài ôû choã khuaát, thaáy roài nghó raèng: “Ngoài nhö vaäy khoâng toát, Tyø kheo khoâng neân ngoài ôû choã nhö theá. Neáu coù ai thaáy ngoài ôû choã nhö theá seõ cho raèng Tyø kheo naøy

70 BOÄ LUAÄT 5

laøm vieäc xaáu hay saép laøm vieäc xaáu, ta neân ñeán baïch Phaät”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät beân ñem vieäc naøy baïch Phaät. Luùc ñoù Phaät thuyeát phaùp cho Tyø-xaù-khö-loäc-töû-maãu, chæ daïy ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, Tyø-xaù-khö-loäc-töû-maãu thaáy Phaät im laëng lieàn ñaûnh leã Phaät roài ra veà. Sau ñoù Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu- ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân … laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng daïy ngöôøi noùi phaùp ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh kieát phöôïc duïc nhueá si. Thaày ngu si ñaõ duøng tay naøy thoï cuûa tín thí cuùng döôøng, taïi sao laïi duøng tay naøy laøm haïnh baát tònh ?” Ñuû lôøi quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo moät mình cuøng ngöôøi nöõ ngoài ôû choã khuaát, ôû beân trong coù theå haønh daâm; neáu Öu-baø-di ñaùng tin noùi Tyø kheo naøy ôû trong ba phaùp hoaëc laø Ba-la-di hoaëc laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc laø Ba-daät-ñeà, tuøy noùi moät vieäc naøo; neáu Tyø kheo naøy töï noùi laø toâi coù ngoài ôû choã nhö theá, thì trong ba phaùp tuøy Tyø kheo noùi laø phaùp gì, Taêng neân trò phaït toäi ñoù hoaëc laø Ba-la-di hoaëc laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc laø Ba-daät-ñeà; hoaëc tuøy Öu-baø-di ñaùng tin noùi laø vieäc gì thì Taêng neân trò phaït toäi ñoù. Ñaây laø phaùp baát ñònh thöù nhaát. Ngöôøi nöõ laø ngöôøi lôùn tuoåi, trung nieân hay coøn nhoû coù theå laøm vieäc daâm duïc. moät mình laø chæ coù Tyø kheo vaø ngöôøi nöõ, khoâng coù ngöôøi thöù ba. Choã khuaát laø choã coù vaùch ngaên, haøng raøo hay maøn che… Choã haønh daâm laø choã coù theå haønh daâm khoâng thaáy xaáu hoå. Öu-baø-di daéng tin laø ngöôøi ñaõ quy y Phaät, phaùp taêng, ñaõ ñaéc ñaïo quaû. Ngöôøi naøy troïn khoâng vì mình hay vì ngöôøi khaùc hoaëc vì chuùt vieäc nhoû, vì taøi lôïi maø voïng ngöõ. Ba-la-di laø trong boán phaùp Ba-la-di tuøy noùi moät phaùp; Taêng-giaø-baø-thi- sa laø trong möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa tuøy noùi moät phaùp; Ba-daät- ñeà laø trong chín möôi Ba-daät-ñeà tuøy noùi moät vieäc. Baát ñònh laø Öu-baø-di ñaùng tin khoâng bieát phaïm, khoâng bieát choã naøo khôûi, khoâng bieát teân toäi, chæ noùi: Toâi thaáy ngöôøi nöõ ñoù ñeán, ñi, ngoài, ñöùng; cuõng thaáy Tyø kheo ñeán ñi ngoài ñöùng, khoâng thaáy laøm vieäc daâm duïc hay troäm caép hay gieát ngöôøi hay xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ… nhöõng vieäc nhö theá khoâng coù quyeát ñònh neân goïi laø Baát ñònh. Tuøy Öu-baø-di noùi laø vieäc gì, Taêng neân gaïn hoûi Tyø kheo naøy, gaïn hoûi roài neáu Tyø kheo töï noùi toâi coù toäi naøy thì tuøy Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 71

kheo noùi phaïm toäi gì, Taêng neân trò phaït toäi ñoù. Neáu noùi toâi coù ñeán nhöng khoâng phaïm toäi naøy, thì tuøy theo lôøi Tyø kheo noùi maø trò. Neáu noùi toâi khoâng ñeán cuõng khoâng phaïm toäi naøy thì Taêng neân tuøy theo lôøi cuûa Öu- baø-di ñaùng tin noùi maø taùc phaùp Thaät mích cho Tyø kheo naøy. Phaùp Thaät mích laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ........... naøy theo nhö lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi, Taêng ñaõ gaïn hoûi maø töï noùi khoâng coù ñeán choã ñoù cuõng khoâng coù phaïm toäi ñoù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng taùc phaùp thaät mích cho Tyø kheo ........... theo nhö lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin ñaõ noùi. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu: Taêng taùc phaùp Thaät mích cho Tyø kheo ............. theo nhö lôøi Öu-baø-di ñaùng tin ñaõ noùi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö theá. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc Thaät mích laø: - Ngöôøi naøy khoâng ñöôïc cho ngöôøi khaùc thoï giôùi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc chöa nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai. - Khoâng ñöôïc phaïm laïi toäi Thaät mích. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm laïi toäi tröôùc. - Khoâng ñöôïc quôû yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc caàu thính muoán xuaát toäi ngöôøi khaùc. - Khoâng ñöôïc ngaên thuyeát giôùi. - Khoâng ñöôïc ngaên töï töù. - Khoâng ñöôïc ngaên Taêng sai ngöôøi giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc cöû toäi Tyø kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc baûo ngöôøi khaùc nhôù nghó. Khoâng ñöôïc noùi chuyeän, thöôøng töï khieâm haï chieát phuïc taâm yù, tuøy thuaän Tyø kheo thanh tònh, taâm thöôøng cung kính leã baùi. Neáu khoâng haønh theo nhö theá thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc yeát ma xuaát toäi.

2. Giôùi Cuøng Ngöôøi Nöõ Ngoài Choã Troáng Vaéng: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tyø kheo Thi-lôïi voán cuøng vôùi vôï cuûa cö só Tu-xaø-ña quen bieát tröôùc, luùc ñoù Tyø kheo Thi-lôïi ñeán nhaø cuûa Tu-xaø-ña

72 BOÄ LUAÄT 5

cuøng vôï cuûa cö só ngoài noùi chuyeän nôi choã troáng vaéng. Vôï cuûa cö só Boá taùt ñaø coù nhaân duyeân ñeán nhaø cuûa Tu-xaø-ñaø, nghe tieáng cuûa-Tyø kheo Thi-lôïi lieàn nghó: “AÉt laø Tyø kheo Thi-lôïi ñang thuyeát phaùp cho Tu-xaø- ña, ta neân ñeán nghe”. Khi vaøo nhaø lieàn thaáy Tyø kheo Thi-lôïi ngoài vôùi vôï cö só ôû choã troáng vaéng, thaáy roài nghó raèng: “Ngoài noùi chuyeän nhö theá khoâng toát, Tyø kheo khoâng neân ngoài vôùi vôï cö só nhö theá, neáu choàng con, noâ tyø … troâng thaáy seõ cho laø Tyø kheo laøm vieäc xaáu hay seõ cuøng laøm vieäc xaáu, Ta neân ñeán baïch Phaät”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät, ñaõnh leã roài ngoài moät beân ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät thuyeát phaùp cho Boá taùt ñaõ ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, Boá taùt ñaø thaáy Phaät im laëng lieàn ñaûnh leã roài ra veà. Sau ñoù Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Thi-lôïi: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy, Theá toân”, Phaät duøng ñuû lôøi quôû traùch: “Vieäc thaày ñaõ laøm khoâng phaûi phaùp Sa-moân … laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày khoâng bieát Ta ñaõ duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng; ñuû caùch khen ngôïi ly duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Ta thöôøng daïy ngöôøi noùi phaùp ly duïc, ñoái vôùi duïc thaày coøn khoâng neân sanh taâm, huoáng chi laøm nghieäp aùc caên baûn baát tònh kieát phöôïc duïc nhueá si. Thaày ngu si ñaõ duøng tay naøy thoï cuûa tín thí cuùng döôøng, taïi sao laïi duøng tay naøy laøm haïnh baát tònh?” Ñuû lôøi quôû traùch roài Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo moät mình cuøng ngöôøi nöõ ngoài choã troáng vaéng laø choã khoâng theå haønh daâm. Neáu coù Öu-baø-di ñaùng tin noùi Tyø kheo ôû trong hai phaùp hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc Ba-daät-ñeà, tuøy noùi moät vieäc naøo; neáu Tyø kheo naøy töï noùi laø toâi coù ngoài choã ñoù thì theo lôøi noùi ñoù maø trò hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc Ba-daät-ñeà; hoaëc theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø trò. Ñaây laø phaùp Baát ñònh thöù hai. Choã troáng vaéng laø choã khoâng coù vaùch ngaên, haøng raøo hay maøn che … Choã khoâng theå haønh daâm laø ôû choã naøy coù hoå theïn khoâng theå haønh daâm ñöôïc. Öu-baø-di ñaùng tin nhö trong giôùi treân ñaõ noùi. ÔÛ trong hai phaùp tuøy noùi moät vieäc naøo laø trong möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa tuøy noùi moät vieäc, hoaëc trong chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà tuøy noùi moät vieäc. Baát ñònh nhö trong giôùi treân ñaõ noùi. Tuøy Öu-baø-di ñaùng tin noùi laø vieäc gì, Taêng neân gaïn hoûi Tyø kheo, neáu Tyø kheo töï noùi coù toäi naøy maø khoâng coù ñeán, thì Taêng neân theo lôøi Tyø kheo noùi maø trò; neáu noùi coù ñeán maø khoâng coù toäi naøy thì cuõng theo lôøi Tyø kheo noùi maø trò; neáu noùi khoâng ñeán cuõng khoâng coù toäi naøy thì Taêng neân theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø cho phaùp Thaät mích. Phaùp Thaät mích laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 4 73

kheo trong taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ............. naøy do Öu-baø-di ñaùng tin noùi, Taêng ñaõ gaïn hoûi maø Tyø kheo khoâng töï noùi laø coù ñeán vaø coù toäi naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng theo lôøi cuûa Öu-baø-di ñaùng tin noùi maø cho Tyø kheo naøy phaùp Thaät mích. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu: Taêng ñaõ theo lôøi cuûa Öu- baø-di ñaùng tin noùi cho Tyø kheo naøy phaùp Thaät mích xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaùp haønh cuûa-Tyø kheo ñöôïc Thaät mích laø khoâng ñöôïc cho ngöôøi thoï ñaïi giôùi… gioáng nhö trong giôùi treân ñaõ noùi, cho ñeán caâu neáu khoâng haønh theo nhö theá thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc yeát ma xuaát toäi.

74 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 5

IV. BA MÖÔI PHAÙP NI TAÙT KYØ BA DAÄT ÑEÀ: 1. Giôùi Chöùa Y Dö Quaù Möôøi Ngaøy: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù luïc quaàn Tyø kheo chöa nhieàu y phuïc, vaøo tuï laïc thì ñaép y khaùc, ra tuï laïc laïi ñaép y khaùc, khi aên côm ñaép y khaùc, tröôùc giôø aên ñaép y khaùc, sau giôø aên laïi ñaép y khaùc… chöùa nhieàu y phuïc dö nhö theá, ñeán noãi bò muïc naùt, coân truøng caén laøm hö hoaïi khoâng duøng ñöôïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø thaáy roài taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø laïi chöùa nhieàu y phuïc vaøo tuï laïc maëc y khaùc, ra tuï laïc maëc y khaùc… bò coân truøng caén laøm hö hoaïi khoâng duøng ñöôïc”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø laïi chöùa nhieàu y phuïc, vaøo tuï laïc maëc y khaùc, ra tuï laïc maëc y khaùc… bò coân truøng caén laøm hö hoaïi khoâng duøng ñöôïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo may y ñaõ xong, ñaõ xaû y Ca-hi-na, ñöôïc chöùa y dö ñeán möôøi ngaøy, neáu chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Trong ñaây coù boán tröôøng hôïp: 1. Coù ngöôøi may y xong nhöng chöa xaû y Ca-hi-na 2. Coù ngöôøi ñaõ xaû y Ca-hi-na nhöng chöa may y xong 3. Coù ngöôøi may y xong vaø cuõng ñaõ xaû y Ca-hi-na 4. Coù ngöôøi chöa may y xong cuõng chöa xaû y Ca-hi-na. Y dö laø tröø y Taêng-giaø-leââ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi, caùc y khaùc ñeàu goïi laø y dö. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø y dö neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc y caát chöùa qua ngaøy thöù hai xaû, ngaøy thöù hai ñöôïc y caát chöùa qua ngaøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 75

thöù ba xaû, ngaøy thöù ba ñöôïc y caát chöùa qua ngaøy thöù tö xaû, ngaøy thöù baûy ñöôïc y caát chöùa qua ngaøy thöù naêm xaû, ngaøy thöù naêm ñöôïc y caát chöùa qua ngaøy thöù baûy xaû… nhö theá cho ñeán ngaøy thöù möôøi ñöôïc y thì trong ngaøy thöù möôøi, Tyø kheo neân cho ngöôøi khaùc y naøy hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi khaùc, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù moät ñöôïc y, ngaøy thöù hai laïi ñöôïc y thì neân caát chöùa moät caùi xaû moät caùi; ngaøy thöù hai ñöôïc y, ngaøy thöù Ba laøïi ñöôïc y thì neân caát chöùa moät caùi xaû moät caùi… nhö theá cho ñeán ngaøy thöù chín ñöôïc y, ngaøy thöù möôøi laïi ñöôïc thì neân caát chöùa moät caùi xaû moät caùi; ngaøy thöù möôøi ñöôïc y thì trong ngaøy thöù möôøi Tyø kheo neân cho ngöôøi khaùc y naøy hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi khaùc, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc y, ngaøy thöù hai laïi ñöôïc y, neáu xaû caùi tröôùc thì caát chöùa caùi sau… nhö theá cho ñeán ngaøy thöù chín ñöôïc y, ngaøy thöù möôøi laïi ñöôïc y neáu xaû caùi tröôùc thì caát chöùa caùi sau; ngaøy thöù möôøi ñöôïc y thì trong ngaøy thöù möôøi Tyø kheo neân cho ngöôøi khaùc y naøy hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi khaùc, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc y, ngaøy thöù hai laïi ñöôïc y, neáu caát chöùa caùi tröôùc thì neân xaû caùi sau… nhö theá cho ñeán ngaøy thöù chín ñöôïc y, ngaøy thöù möôøi laïi ñöôïc y, neáu caát chöùa caùi tröôùc thì neân xaû caùi sau; ngaøy thöù möôøi ñöôïc y thì trong ngaøy thöù möôøi Tyø kheo neân cho ngöôøi khaùc y naøy hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi khaùc, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc y, ngaøy thöù hai cho ñeán ngaøy thöù möôøi ñeàu khoâng ñöôïc y, thì trong ngaøy thöù möôøi Tyø kheo neân cho ngöôøi khaùc y ñaõ caát chöùa töø ngaøy thöù nhaát, hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi khaùc, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc y caát chöùa, ngaøy thöù hai cho ñeán ngaøy thöù möôøi ñeàu ñöôïc y caát chöùa, thì trong ngaøy thöù möôøi Tyø kheo neân cho ngöôøi khaùc nhöõng y naøy hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi khaùc, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.

76 BOÄ LUAÄT 5

Neáu Tyø kheo ngaøy ñaàu ñöôïc vaûi may thaønh y Taêng-giaø-leâ chín ñieàu, phaân bieät coù bao nhieâu ñaøn caùch daøi, bao nhieâu ñaøn caùch ngaén, toång coäng laø chín ñieàu xong roài thì ngay trong ngaøy may y xong, Tyø kheo neân taùc phaùp thoï trì, noùi raèng: “Y Taêng-giaø-leâ chín ñieàu naøy nay toâi xin thoï trì”. Thoï trì roài thì neân cho ngöôøi khaùc vaûi dö vaø caû y Taêng- giaø-leâ tröôùc ñaõ thoï trì, hoaëc taùc tònh hay cho ngöôøi. Neáu Tyø kheo vaøo ngaøy ñaàu ñöôïc vaûi may thaønh y Uaát-ña-la-taêng baûy ñieàu, phaân bieät coù bao nhieâu ñaøn caùch daøi, bao nhieâu ñaøn caùch ngaén, toång coäng laø baûy ñieàu xong roài thì ngay trong ngaøy may y xong, Tyø kheo neân taùc phaùp thoï trì, noùi raèng: “Y Uaát-ña-la-taêng naøy nay toâi xin thoï trì”. Thoï trì roài thì neân cho ngöôøi khaùc vaûi dö vaø caû y Uaát-ña-la-taêng ñaõ thoï trì tröôùc, hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu Tyø kheo ngaøy ñaàu ñöôïc vaûi may thaønh y An-ñaø- hoäi naêm ñieàu, phaânbieät coù bao nhieâu ñaøn caùch daøi, bao nhieâu ñaøn caùch ngaén, toång coäng laø naêm ñieàu xong roài thì ngay trong ngaøy may y xong, Tyø kheo neân taùc phaùp thoï trì, noùi raèng: “Y An-ñaø-hoäi naøy nay toâi xin thoï trì”. Thoï trì roài thì neân cho ngöôøi khaùc vaûi dö vaø caû y An-ñaø-hoäi ñaõ thoï trì tröôùc, hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi môùi thì neân may thaønh y Taêng-giaø-leâ hai lôùp hoaëc y Uaát-ña-la-taêng moät lôùp hoaëc y An-ñaø-hoäi moät lôùp hoaëc Ni- sö-ñaøn hai lôùp. Neáu muoán may Taêng-giaø-leâ ba lôùp, Ni-sö-ñaøn ba lôùp hoaëc duøng vaûi môùi may nhieàu lôùp thì Tyø kheo may y nhieàu lôùp naøy phaïm Ñoät-kieát-la; vaø neáu caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi cuõ thì neân may thaønh y Taêng-giaø-leâ boán lôùp hoaëc y Uaát-ña-la-taêng hai lôùp, y An-ñaø-hoäi hai lôùp, Ni-sö-ñaøn boán lôùp; neáu muoán may nhieàu lôùp thì Tyø kheo may y nhieàu lôùp naøy phaïm Ñoät- kieát-la vaø neáu caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi môùi neân may thaønh y Taêng-giaø-leâ hai lôùp, Uaát-ña-la-taêng moät lôùp, An-ñaø-hoäi moät lôùp, Ni-sö-ñaøn hai lôùp; neáu may bôùt laïi nghó raèng: “Ñem vaûi naøy cho ngöôøi khaùc hoaëc taùc tònh hay thoï trì”, thì Tyø kheo may bôùt naøy phaïm Ñoät-kieát-la vaø neáu caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi cuõ neân may thaønh y Taêng-giaø-leâ boán lôùp, Uaát-ña-la-taêng hai lôùp, An-ñaø-hoäi moät lôùp, Ni-sö-ñaøn boán lôùp; neáu may bôùt laïi nghó raèng: “Ñem vaûi naøy cho ngöôøi khaùc hoaëc taùc tònh hay thoï trì”, thì Tyø kheo may bôùt naøy phaïm Ñoät-kieát-la vaø neâu caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi môùi neân may thaønh y Taêng-giaø-leâ hai lôùp,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 77

Ni-sö-ñaøn hai lôùp; hoaëc Taêng-giaø-leâ ba lôùp, Ni-sö-ñaøn ba lôùp. Neáu may bôùt laïi nghó laø seõ ñem giaët nhuoäm hay thay ñoåi trong ngoaøi thì Tyø kheo may bôùt naøy phaïm Ñoät-kieát-la, nhöng caát chöùa quaù möôøi ngaøy khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi cuõ neân may thaønh y Taêng-giaø-leâ boán lôùp, Uaát-ña-la-taêng hai lôùp, An-ñaø-hoäi hai lôùp, Ni-sö-ñaøn boán lôùp; neáu may bôùt laïi nghó laø seõ ñem giaët nhuoäm hay thay ñoåi trong ngoaøi thì Tyø kheo may bôùt naøy phaïm Ñoät-kieát-la, nhöng caát chöùa quaù möôøi ngaøy khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo coù y phaïm Xaû ñoïa chöa xaû, toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc y nöõa, thì y ñöôïc sau do töông tuïc vôùi y tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù y phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû nhöng toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc y nöõa, thì y ñöôïc sau do töông tuïc vôùi taâm tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù y phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû, toäi cuõng ñaõ saùm, thöù lôùp noái nhau ñaõ döùt; neáu ñöôïc y nöõa thì khoâng phaïm.

2. Giôùi Lìa Y Nguû Qua Ñeâm: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo gôûi y roài ñi khaép nôi, chæ maëc y thöôïng haï du haønh caùc nöôùc ñeán noãi y raùch khoâng coù oai nghi. Caùc cöïu Tyø kheo nhaän y kyù gôûi naøy cuûa Luïc quaàn thöôøng phaûi ñem ra phôi, ñaäp giuõ roài xeáp ñem caát laïi nhö theá neân pheá boû vieäc ñoïc tuïng toïa thieàn haønh ñaïo. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø thaáy roài taâm khoâng vui lieàn quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi gôûi y roài ñi khaép nôi… gioáng nhö treân cho ñeán caâu pheá boû vieäc ñoïc tuïng toïa thieàn haønh ñaïo”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi gôûi y roài ñi khaép nôi… cho ñeán caâu pheá boû vieäc ñoïc tuïng toïa thieàn haønh ñaïo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo may y xong, y Ca-hi-na ñaõ xaû, trong ba y neáu lìa moät y naøo nguû qua moät ñeâm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma. Moät ñeâm laø töø maët trôøi laën qua ñeán hoâm sau khi maët trôøi chöa moïc. Trong ba y neáu lìa moät y naøo laø lìa y Taêng-giaø-leâ hoaëc Uaát-ña-la- taêng hoaëc An-ñaø-hoäi. Tröø taêng yeát ma laø Taêng taùc phaùp yeát ma cho lìa

78 BOÄ LUAÄT 5

y vì nhaân duyeân. Do Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp coù nhaân duyeân ñeå laïi y Taêng-giaø-leâ trong nuùi Kyø-xaø-quaät, chæ ñaép y thöôïng haï vaøo Truùc vieân, luùc ñoù trôøi boãng möa lôùn neân Tröôûng laõo khoâng theå trôû veà nuùi Kyø-xaø- quaät ñöôïc. Ñaïi Ca dieáp noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi vì coù nhaân duyeân ñaõ ñeå y Taêng-giaø-leââ laïi trong nuùi Kyø-xaø-quaät, giôø gaëp möa lôùn khoâng theå trôû veà ñöôïc, phaûi lìa y Taêng-giaø-leââ nguû laïi ñaây, toâi phaûi laøm sao?” Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng hoûi Ñaïi Ca dieáp roõ nguyeân do roài ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho ñoàng moät thuyeát giôùi cuøng truù xöù keát yeát ma khoâng lìa y”. Phaùp yeát ma lìa y laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ñoàng moät boá taùt cuøng truù xöù naøy, tröôùc ñaây Taêng ñaõ keát giôùi ñoàng moät boá taùt, trong giôùi naøy tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, chæ laáy choã ñaát troáng vaø truù xöù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñoàng moät boá taùt cuøng truù xöù keát giôùi khoâng lìa y. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, cuøng truù xöù ñoàng moät boá taùt naøy, tröôùc ñaây Taêng ñaõ keát giôùi ñoàng moät boá taùt, trong giôùi naøy tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, chæ laáy ñaát troáng vaø truù xöù keát giôùi khoâng lìa y. Caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cuøng truù xöù ñoàng moät boá taùt keát giôùi khoâng lìa y thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ñaõ keát cuøng truù ñoàng moät boá taùt laøm yeát ma khoâng lìa y xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Ñaây goïi laø tröø Taêng yeát ma. Laïi coù tröôøng hôïp Taêng yeát ma nhö Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bònh, muoán du haønh caùc nöôùc moät thaùng nhöng Taêng-giaø-leâ naëng khoâng theå mang theo. Tröôûng laõo noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi muoán du haønh moät thaùng, toâi coù bònh maø Taêng-giaø-leâ laïi naëng khoâng theå mang theo, toâi phaûi laøm sao?” Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng, hoûi Xaù-lôïi-phaát roõ nguyeân do roài ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo giaø bònh laøm yeát ma moät thaùng khoâng lìa y Taêng-giaø- leâ nguû qua ñeâm”. Phaùp xin yeát ma laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo giaø bònh naøy tròch baøy vai höõu quyø goái chaép tay baïch Taêng: “Caùc Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø kheo ............... giaø bònh muoán du haønh moät thaùng maø y Taêng-giaø-leâ naëng, nay theo Taêng xin yeát ma moät thaùng lìa y Taêng-giaø-leâ nguû qua ñeâm (3 laàn). Luùc ñoù Taêng neân truø löôïng: Neáu Tyø kheo naøy noùi laø giaø bònh maø thaät khoâng coù giaø bònh thì khoâng neân cho, neáu thaät laø giaø bònh thì neân cho; neáu noùi laø y Taêng-giaø-leâ naëng maø thaät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 79

khoâng coù naëng thì khoâng neân cho, neáu laø thaät naëng thì neân cho. Phaùp cho laø khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ............... giaø bònh, muoán du haønh moät thaùng maø y Taêng-giaø-leââ naëng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng cho Tyø kheo .............. giaø bònh naøy yeát ma moät thaùng khoâng lìa y Taêng-giaø-leââ nguû qua ñeâm. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo...... giaø bònh naøy yeát ma moät thaùng khoâng lìa y Taêng-giaø-leâ nguû qua ñeâm xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Nhö theá cho ñeán xin chín thaùng lìa y cuõng vaäy; gioáng nhö xin lìa y Taêng-giaø-leâ, y Uaát-ña-la-taêng, y An-ñaø-hoäi cuõng vaäy. Trong truù xöù naøy neáu chöa keát giôùi khoâng lìa y thì Tyø kheo ôû tuï laïc, y cuõng ôû tuï laïc, Tyø kheo neân ñeán choã y; neáu Tyø kheo ôû A-lan-nhaõ, y ôû tuï laïc thì Tyø kheo neân ñeán choã y. Neáu ñaõ keát giôùi khoâng lìa y, Tyø kheo ôû tuï laïc, y cuõng ôû tuï laïc thì Tyø kheo neân ñeán choã y; neáu Tyø kheo ôû tuï laïc, y ôû A-lan-nhaõ, Tyø kheo neân ra khoûi giôùi tuï laïc; neáu Tyø kheo ôû A-lan-nhaõ, y ôû tuï laïc thì Tyø kheo neân ñeán choã y; neáu Tyø kheo ôû A-lan-nhaõ, y cuõng ôû A-lan-nhaõ thì khoâng phaïm. Tuï laïc laø bao goàm moät nhaø, hai nhaø cho ñeán nhieàu nhaø, trong ñoù cö só cuøng vôï con ôû chung vôùi nhaân daân. Tuï laïc phaân bieät coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, trong moät nhaø cuõng phaân bieät coù moät giôùi vaø khaùc giôùi: Giôùi tuï laïc khoâng noái tieáp nhau laø choã maø gaø bay ñeán ñöôïc, choã quaêng boû raùc dô, choã maø ngöôøi coù hoå theïn ñi ñaïi tieåu tieän, choã maø cung teân baén ñeán ñöôïc. Neáu Tyø kheo ôû moät tuï laïc, y laïi ôû trong moät tuï laïc khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Giôùi tuï laïc noái tieáp nhau laø trong khoaûng khoâng gian cuûa möôøi hay naêm hai naác thang hay choã ñoøn xe xoay chuyeån ñöôïc hay tuï laïc coù haøng raøo bao quanh beân ngoaøi ñeán ñaâu ñeàu thuoäc phaïm vi trong giôùi. Giôùi trong ñaây bao goàm choã laøm vieäc beân ngoaøi haøng raøo, hay tuï laïc coù haøo bao quanh ñeán ñaâu ñeàu thuoäc phaïm vi trong giôùi vaø caû choã ñoå boû raùc dô. Neáu Tyø kheo ôû moät tuï laïc, y laïi ôû trong moät tuï laïc khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Ñoàng moät toäc hoï cuõng phaân bieät coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc

80 BOÄ LUAÄT 5

giôùi trong ñaây laø cöûa phoøng, nhaø aên, trong saân, nhaø xí, choã laáy nöôùc. Neáu Tyø kheo ôû moät toäc hoï, y laïi ôû trong moät toäc hoï khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Nhaø cuõng phaân bieät coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc giôùi trong ñaây laø cuûa phoøng, nhaø aên, trong saân, nhaø xí vaø choã laáy nöôùc. Neáu Tyø kheo ôû moät nhaø, y laïi ôû trong moät nhaø khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Laàu gaùc nhieàu taàng cuõng phaân bieät coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc giôùi trong ñaây laø taàng döôùi, taàng giöõa laø giôùi cuûa taàng treân vì coù moät cöûa ra vaøo; taàng giöõa, taàng treân laø giôùi cuûa taàng döôùi vì coù moät cöûa ra vaøo; taàng döôùi laø giôùi cuûa taàng giöõa vì coù moät cöûa ra vaøo. Neáu Tyø kheo ôû moät taàng, y laïi ôû taàng khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu laàu gaùc naøy thuoäc cuûa moät ngöôøi chuû thì khoâng phaïm. Nhaø ngoaïi ñaïo cuõng phaân bieät coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, Caùc ngoaïi ñaïo nhö ñeä töû cuûa A-thi-tyø-ni-kieàn-töû, caùc phaïm chí…, tröø naêm chuùng xuaát gia cuûa Phaät, nhöõng ngöôøi xuaát gia khaùc ñeàu goïi laø ngoaïi ñaïo. Khaùc giôùi trong ñaây laø cöûa phoøng, nhaø aên, trong saân, nhaø xí vaø choã laáy nöôùc. Neáu Tyø kheo ôû nhaø moät ngoaïi ñaïo, y laïi ôû trong nhaø moät ngoaïi ñaïo khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu caùc ngoaïi ñaïo naøy ñoàng kieán, ñoàng luaän thì khoâng phaïm. Choã ngöôøi luaân haønh (ñi luaân löu khaép nôi) cuõng coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, ngöôøi luaân haønh bao goàm nhöõng ngöôøi ca muùa, haùt xöôùng, heà, xieác…, hoï chôû ñoà vaät treân xe to, vôï con treân xe nhoû ñi luaân löu khaép nôi trình dieãn ñeå kieám soáng. Khaùc giôùi trong ñaây laø cöûa ngaên, choã aên uoáng, trong saân, nhaø xí, choã laáy nöôùc. Neáu Tyø kheo ôû moät choã naøy, y laïi ôû trong moät choã khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu choã ngöôøi luaân haønh thuoäc veà moät ngöôøi chuû quaûn thì khoâng phaïm. Choã hoäi tröôøng cuõng coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc giôùi trong

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 81

ñaây laø choã cöûa phoøng, nhaø aên, trong saân, nhaø xí, choã laáy nöôùc. Neáu Tyø kheo ôû moät hoäi tröôøng naøy, y laïi ôû trong hoäi tröôøng khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Nhaø coù saân roäng cuõng coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc giôùi trong ñaây laø choã cöûa phoøng, nhaø aên, trong saân, nhaø xí, choã laáy nöôùc. Neáu Tyø kheo ôû moät saân nhaø naøy, y laïi ôû trong moät saân nhaø khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Nhaø coù vöôøn cuõng coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc giôùi trong ñaây laø choã cöûa phoøng, nhaø aên, trong saân, nhaø xí, choã laáy nöôùc. Neáu Tyø kheo ôû moät vöôøn nhaø naøy, y laïi ôû trong moät vöôøn nhaø khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Giôùi xe cuõng coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc giôùi trong ñaây laø giôùi ôû tröôùc xe laø choã maø quô caây gaäy tôùi ñöôïc trong xe, giôùi trong xe laø choã maø quô caây gaäy ra tôùi phía tröôùc ñöôïc, giôùi sau xe laø choã maø quô caây gaäy tôùi ñöôïc trong xe. Neáu Tyø kheo ôû moät giôùi xe naøy, y laïi ôû trong moät giôùi xe khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Giôùi thuyeàn cuõng coù moät giôùi vaø khaùc giôùi, khaùc giôùi trong ñaây laø choã coät thuyeàn, neo thuyeàn, khoang thuyeàn… Neáu Tyø kheo ôû moät giôùi thuyeàn naøy, y laïi ôû trong moät giôùi thuyeàn khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Giôùi caây khoâng noái tieáp nhau laø choã boùng maùt khi maët trôøi ñöùng boùng, choã caønh laù maø nöôùc möa khoâng rôi xuoáng ñöôïc. Neáu Tyø kheo ôû döôùi moät caây naøy, y laïi ôû döôùi moät caây khaùc thì Tyø kheo neân mang y ñeán hay ñi ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng y mang y ñeán hay khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì khi trôøi vöøa saùng Tyø kheo phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Giôùi caây noái tieáp nhau laø choã caønh laù cuûa caùc caây giao nhau cho ñeán moät Caâu-loâ-xaùù, trong ñaây tuøy yù ñeå y ôû choã naøo ñeán khi trôøi saùng

82 BOÄ LUAÄT 5

ñeàu khoâng phaïm. Choã taøng caây che phuû phaïm vi boán möôi chín taàm nhö Tyø kheo gaùnh y cho hoøa thöôïng, A-xaø-leâ ñi giöõa ñöôøng caùch nhau tröôùc hay sau khoaûng boán möôi chín taàm khoâng lìa nhau ñeàu khoâng phaïm, neáu quaù boán möôi chín taàm thì khi trôøi vöøa saùng ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Coù caùc Tyø kheo mang y baùt ñeå moät choã, naèm ôû beân y, neáu coù Tyø kheo naøo ñöùng daäy boû ñi, lìa choã coù theå trôû laïi laáy y, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Coù Tyø kheo naèm giöõa hai giôùi, neáu y lìa thaân ñeán moät taác rôi vaøo giôùi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu cheo y con dính treân thaân thì khoâng phaïm.

3. Giôùi Chöùa Y Phi Thôøi Moät Thaùng: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñöôïc y phi thôøi caát chöùa nghó raèng: “Neáu khoâng ñöôïc vaûi töông tôï thì caát ñeå ñoù, neáu ñöôïc vaûi töông tôï seõ may thaønh y”. Luïc quaàn Tyø kheo neáu tröôùc ñöôïc vaûi maøu xanh sau ñöôïc vaûi maøu vaøng vì khoâng gioáng maøu neân caát ñeå ñoù; neáu tröôùc ñöôïc vaûi vaøng sau ñöôïc vaûi ñoû hoaëc vaûi traéng, vaûi gai, vaûi soâ-ma, vaûi Kieàu-xa-da, vaûi Khaâm-baø-la, vaûi Kieáp-boái… vì khoâng cuøng loaïi gioáng maøu nhau neân caát ñeå ñoù, ñôïi khi ñöôïc vaûi cuøng loaïi gioáng maøu thì môùi may thaønh y. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø thaáy roài taâm khoâng vui lieàn quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi chöùa y phi thôøi, vì khoâng cuøng loaïi gioáng maøu nhau neân caát ñeå ñoù, ñôïi khi ñöôïc cuøng loaïi gioáng maøu nhau môùi may thaønh y. Neáu tröôùc ñöôïc vaûi xanh… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu môùi may thaønh y”, quôû traùch roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät. caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp thaät vaäy Theá toân, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa y phi thôøi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu môùi may thaønh y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo may y ñaõ xong, y Ca-hi-na ñaõ xaû, neáu ñöôïc y phi thôøi, Tyø kheo neáu caàn thì ñöôïc töï tay nhaän roài mau may thaønh y ñeå thoï trì. Neáu ñuû vaûi thì toát, neáu khoâng ñuû mong ñöôïc cuùng vaûi theâm cho ñuû thì ñöôïc caát chöùa trong voøng moät thaùng, quaù moät thaùng thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà. Y phi thôøi laø tröø vaûi cuûa phoøng khaùc, vaûi do gia ñình thí, vaûi thí luùc an cö, nhöõng y dö khaùc ñeàu goïi laø y phi thôøi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 83

Töï tay nhaän roài mau may thaønh y töùc laø may thaønh y Taêng-giaø-leâ hay y Uaát-ña-la-taêng hay y An-ñaø-hoäi. Mong ñöôïc cuùng vaûi theâm laø Tyø kheo nghó seõ coù meï hay cha, anh chò em, vôï hay coù hoäi Baøn-xaø-baø-saét (hoäi naêm naêm moät laàn), hoäi Sa-baø baø-saét (hoäi saùu naêm moät laàn), hoäi hai thaùng moät laàn, hoäi nhaäp xaù, trong moät thaùng naøy chôø cuùng theâm cho ñuû vaûi môùi may thaønh y. Khoâng ñuû khieán ñöôïc ñuû laø Taêng-giaø-leââ thieáu hay Uaát-ña-la-taêng thieáu hay An- ñaø-hoäi thieáu neân may khieán cho ñuû. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, Tyø kheo keå töø ngaøy ñöôïc vaûi nghó seõ ñôïi trong voøng möôøi ngaøy thì ñeán ngaøy thöù möôøi vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù hai nghó seõ ñôïi theâm chín ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù chín vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù ba nghó seõ ñôïi theâm taùm ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù taùm vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù tö nghó seõ ñôïi theâm baûy ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù baûy vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù naêm nghó seõ ñôïi theâm saùu ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù saùu vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù saùu nghó seõ ñôïi theâm naêm ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù naêm vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät,

84 BOÄ LUAÄT 5

khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù baûy nghó seõ ñôïi theâm boán ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù tö vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù taùm nghó seõ ñôïi theâm ba ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù ba vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù chín nghó seõ ñôïi theâm hai ngaøy nöõa, ñeán ngaøy thöù hai vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù möôøi nghó seõ ñôïi noäi trong ngaøy thöù möôøi naøy, neáu khoâng mong ñöôïc vaûi nöõa thì noäi trong ngaøy thöù möôøi vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm cho ñuû, ñeán ngaøy thöù möôøi moät nghó laø seõ ñôïi noäi trong ngaøy thöù möôøi moät naøy, neáu khoâng mong ñöôïc vaûi nöõa thì noäi trong ngaøy thöù möôøi moät vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi hai, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù ba möôi, Tyø kheo nghó laø seõ ñôïi noäi trong ngaøy thöù ba möôi naøy, neáu khoâng mong ñöôïc vaûi nöõa thì noäi trong ngaøy thöù ba möôi vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù ba möôi moát, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi, ngay ngaøy caát y khoâng mong ñöôïc y, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong möôøi ngaøy vaûi naøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 85

phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi, ngaøy thöù hai khoâng mong ñöôïc y, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong chín ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi nhö theá cho ñeán ngaøy thöù möôøi khoâng mong ñöôïc gì, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong moät ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi ñeán ngaøy thöù möôøi moät khoâng mong ñöôïc gì, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù möôøi moät phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi hai, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù ba möôi khoâng mong ñöôïc gì, khoâng mong maø ñöôïc thì noäi trong ngaøy thöù ba möôi phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi, ngay ngaøy ñöôïc vaûi taâm ñoaïn döùt khoâng mong ñöôïc gì, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong möôøi ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù möôøi taâm ñoaïn döùt khoâng mong ñöôïc gì, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong moät ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi, ñeán ngaøy thöù moät taâm ñoaïn döùt khoâng mong ñöôïc gì, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù möôøi moät phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi,

86 BOÄ LUAÄT 5

khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi hai, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù ba möôi, taâm ñoaïn döùt khoâng mong ñöôïc gì, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù ba möôi phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù ba möôi moát, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi, ngay ngaøy ñöôïc y khoâng mong ñöôïc gì nhöng taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong möôøi ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù möôøi khoâng mong ñöôïc gì, nhöng taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong moät ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi ñeán ngaøy thöù möôøi moät khoâng mong ñöôïc gì, nhöng taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù möôøi moät phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi hai, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cö nhö theá cho ñeán ngaøy thöù ba möôi khoâng mong ñöôïc gì, nhöng taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu, khoâng mong maø ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù ba möôi phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù ba möôi moát, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi, ngay ngaøy ñöôïc y nghó raèng: Ta noäi trong ba möôi ngaøy aét khoâng ñöôïc gì, thì vaûi naøy noäi trong möôøi ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 87

vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù ba möôi nghó raèng: Ta noäi trong moät ngaøy naøy aét khoâng mong ñöôïc gì, thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù ba möôi phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù ba möôi moát, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi, ngay ngaøy ñöôïc vaûi taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu khoâng mong maø ñöôïc höùa cho, laïi tieáp tuïc hy voïng nhöng hy voïng naøy cuõng ñoaïn döùt, khoâng mong caàu laïi ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong möôøi ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù möôøi, taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu khoâng mong maø ñöôïc höùa cho, laïi tieáp tuïc hy voïng nhöng hy voïng naøy cuõng ñoaïn döùt, khoâng mong caàu laïi ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong moät ngaøy phaûi may thaønh y, hoaëc ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng may thaønh y, khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi ñeán ngaøy thöù möôøi moät, taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu khoâng mong maø ñöôïc höùa cho, laïi tieáp tuïc hy voïng nhöng hy voïng naøy cuõng ñoaïn döùt, khoâng mong caàu laïi ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù möôøi moät neân may thaønh y, ñuû thì toát, khoâng ñuû thì caát laïi. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi khoâng ñuû, caát chôø cuùng theâm vaûi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù ba möôi, taâm khoâng ñoaïn döùt mong caàu khoâng mong maø ñöôïc höùa cho, laïi tieáp tuïc hy voïng nhöng hy voïng naøy cuõng ñoaïn döùt, khoâng mong caàu laïi ñöôïc thì vaûi naøy noäi trong ngaøy thöù ba möôi neân may thaønh y, neáu ñuû thì toát, khoâng ñuû thì caát laïi. Neáu Tyø kheo coù y phaïm Xaû ñoïa chöa xaû, toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc y nöõa, thì y ñöôïc sau do töông tuïc vôùi y tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù y phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû nhöng toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc y nöõa, thì y ñöôïc sau do töông tuïc vôùi taâm tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù y phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû, toäi cuõng ñaõ saùm, thöù lôùp noái nhau ñaõ döùt; neáu ñöôïc y nöõa thì khoâng phaïm.

88 BOÄ LUAÄT 5

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä an cö cuøng chuùng Tyø kheo, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñöôïc nhieàu y boá thí neân caát chöùa, Phaät vì muoán cheá ngaên caùc Tyø kheo chöùa nhieàu y neân noùi vôùi caùc Tyø kheo an cö: “Ta muoán trong boán thaùng yeân tónh neân khoâng cho caùc Tyø kheo ñeán choã ta, tröø moät Tyø kheo ñöa thöùc aên ñeán vaø vaøo ngaøy boá taùt”, caùc Tyø kheo nghe roài lieàn laäp cheá: “Neáu coù Tyø kheo naøo khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên ñeán cho Phaät vaø vaøo ngaøy boá taùt maø ñeán choã Phaät thì phaïm Ba-daät-ñeà”, laäp cheá roài baïch Phaät, Phaät im laëng chaáp thuaän. Luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na cuøng naêm traêm chuùng Tyø kheo ñeàu laø ngöôøi soáng nôi A- lan-nhaõ, maëc naïp y, ngaøy aên moät böõa, khaát thöïc, ngoài nôi ñaát troáng, ñeán ñi ngoài naèm nhìn ngoù tieán thoaùi… caùc oai nghi ñeàu thanh tònh. Taát caø cuøng ñaép y Taêng-giaø-leâ mang baùt du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, ñeán nôi thaáy coù nhieàu Tyø kheo kinh haønh beân trong tinh xaù Kyø hoaøn lieàn hoûi Phaät ôû ñaâu, ñaùp laø ôû trong phoøng lôùn phía Ñoâng. Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na lieàn ñi ñeán phoøng lôùn ñaèng haéng roài goõ cöûa, Phaät môû cöûa, Tröôûng laõo böôùc vaøo trong phoøng ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät lieàn thaêm hoûi: “Ñoà chuùng cuûa thaày raát toát, do nhaân duyeân gì maø ñoà chuùng cuûa thaày oai nghi thanh tònh nhö vaäy?” Tröôûng laõo ñaùp: “Theá toân, neáu Tyø kheo ñeán choã con caàu ñoïc tuïng kinh, caàu y chæ thì con noùi vôùi Tyø kheo naøy raèng: “Thaày coù theå troïn ñôøi tu haïnh A-lan-nhaõ, maëc y phaán taûo, khaát thöïc, ngaøy aên moät böõa, ngoài nôi ñaát troáng, thì Ta môùi coù theå daïy cho thaày ñoïc tuïng kinh vaø cho thaày y chæ”. Neáu Tyø kheo naøy coù theå haønh haïnh ñaàu ñaø naøy thì con môùi daïy ñoïc tuïng kinh vaø cho y chæ, do nhaân duyeân naøy “Thöa Theá toân, ñoà chuùng cuûa con môùi coù oai nghi thanh tònh nhö theá”. Phaät hoûi Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na: “Cöïu Tyø kheo coù laäp cheá, thaày coù bieát khoâng?” Ñaùp: “Khoâng bieát thöa Theá toân, cöïu Tyø kheo laäp cheá nhö theá naøo?” Phaät noùi: “Ta muoán trong boán thaùng yeân tónh neân ñaõ baûo caùc Tyø kheo raèng: “Caùc Tyø kheo khoâng ñöôïc ñeán choã ta, tröø ngöôøi ñöa thöùc aên vaø vaøo ngaøy boá taùt”. Caùc Tyø kheo vaâng lôøi ta daïy neân ñaõ laäp cheá: “Neáu coù Tyø kheo naøo khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên ñeán cho Phaät vaø vaøo ngaøy boá taùt maø ñeán choã Phaät thì phaïm Ba-daät- ñeà”. Caùc Tyø kheo laäp cheá roài ñeán baïch Ta vaø Ta ñaõ chaáp thuaän, Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na noùi: “Theá toân, cöïu Tyø kheo bieát yù naøy khoâng?” Phaät noùi: “Sao laïi khoâng bieát, nhöng töø nay Ta cho pheùp Tyø kheo haønh haïnh ñaàu ñaø, soáng nôi A-lan-nhaõ, maëc y phaán taûo duø laø ngöôøi ñöa thöùc aên hay khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên; vaøo ngaøy boá taùt hay khoâng phaûi vaøo ngaøy boá taùt ñeàu ñöôïc tuøy yù ñeán choã ta”. Luùc ñoù cöïu Tyø kheo nghe noùi Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên cho Phaät vaø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 5 89

cuõng khoâng phaûi laø ngaøy boá taùt maø ñi ñeán choã Phaät, lieàn nhoùm hoïp Tyø kheo taêng goïi Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na ñeán, Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na vaøo trong Taêng ñaûnh leã vò Thöôïng toïa roài theo thöù lôùp ngoài xuoáng. Cöïu Tyø kheo lieàn hoûi Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na: “Tröôûng laõo coù bieát cöïu Tyø kheo ñaõ laäp cheá hay khoâng?” Ñaùp: “Khoâng bieát, cöïu Tyø kheo laäp cheá nhö theá naøo?” Thöôïng toïa noùi: “Naøy Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na, Phaät baûo caùc Tyø kheo an cö: “Ta muoán trong boán thaùng yeân tónh neân khoâng cho caùc Tyø kheo ñeán choã ta, tröø moät Tyø kheo ñöa thöùc aên ñeán vaø vaøo ngaøy boá taùt”, caùc Tyø kheo nghe roài lieàn laäp cheá: “Neáu coù Tyø kheo naøo khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên ñeán cho Phaät vaø vaøo ngaøy boá taùt maø ñeán choã Phaät thì phaïm Ba-daät-ñeà”, laäp cheá roài baïch Phaät, Phaät im laëng chaáp thuaän. “Nay Tröôûng laõo khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên ñeán cho Phaät, cuõng khoâng phaøi laø vaøo ngaøy boá taùt maø ñeán choã Phaät thì phaïm Ba-daät-ñeà, Tröôûng laõo neân nhö phaùp saùm hoái”, Tröôûng laõo Öu-ba-tö-na noùi: “Thöôïng toïa coù bieát khoâng, khi toâi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät ñaõ thaêm hoûi toâi raèng: “Do nhaân duyeân gì maø ñoà chuùng cuûa thaày oai nghi thanh tònh nhö vaäy?” Toâi ñaùp: “Theá toân, neáu Tyø kheo ñeán choã con caàu ñoïc tuïng kinh, caàu y chæ thì con noùi vôùi Tyø kheo naøy raèng: Thaày coù theå troïn ñôøi tu haïnh A-lan-nhaõ, maëc y phaán taûo, khaát thöïc, ngaøy aên moät böõa, ngoài nôi ñaát troáng, thì Ta môùi coù theå daïy cho thaày ñoïc tuïng kinh vaø cho thaày y chæ”. Neáu Tyø kheo naøy coù theå haønh haïnh ñaàu ñaø naøy thì con môùi daïy ñoïc tuïng kinh vaø cho y chæ, do nhaân duyeân naøy thöa Theá toân, ñoà chuùng cuûa con môùi coù oai nghi thanh tònh nhö theá. Phaät hoûi toâi: “Cöïu Tyø kheo coù laäp cheá, thaày coù bieát khoâng?” Toâi ñaùp: “Khoâng bieát thöa Theá toân, cöïu Tyø kheo laäp cheá nhö theá naøo?” Phaät noùi: “Ta muoán trong boán thaùng yeân tónh neân ñaõ baûo caùc Tyø kheo raèng: caùc Tyø kheo khoâng ñöôïc ñeán choã ta, tröø ngöôøi ñöa thöùc aên vaø vaøo ngaøy boá taùt. Caùc Tyø kheo vaâng lôøi ta daïy neân ñaõ laäp cheá: Neáu coù Tyø kheo naøo khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên ñeán cho Phaät vaø vaøo ngaøy boá taùt maø ñeán choã Phaät thì phaïm Ba- daät-ñeà. Caùc Tyø kheo laäp cheá roài ñeán baïch Ta vaø Ta ñaõ chaáp thuaän, toâi noùi: “Theá toân, cöïu Tyø kheo bieát yù naøy khoâng?” Phaät noùi: “Sao laïi khoâng bieát, nhöng töø nay Ta cho pheùp Tyø kheo haønh haïnh ñaàu ñaø, soáng nôi A-lan-nhaõ, maëc y phaán taûo duø laø ngöôøi ñöa thöùc aên hay khoâng phaûi laø ngöôøi ñöa thöùc aên; vaøo ngaøy boá taùt hay khoâng phaûi vaøo ngaøy boá taùt ñeàu ñöôïc tuøy yù ñeán choã ta”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Taïi sao chuùng ta khoâng xaû nhöõng y cuûa cö só cuùng ñeå maëc y phaán taûo”, nghó roài lieàn xaû taát caû y cuûa cö só ñaõ cuùng ñeå maëc y phaán taûo.

90 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 6

IV- BA MÖÔI PHAÙP NI TAÙT KYØ BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 4. Nhaän Y Töø Tyø Kheo Ni Khoâng Phaûi Baø Con: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo ni Hoa saéc saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc roài vaøo trong röøng An hoøa, ngoài tónh toïa döôùi moät goác caây vôùi oai nghi thanh tònh. Tröôùc ñoù ñaõ coù naêm traêm giaëc cöôùp ôû trong röøng, chuùa giaëc voán tin Phaät phaùp, thaáy Tyø kheo ni ngoài tónh toïa vôùi oai nghi thanh tònh caøng theâm tín kính noùi raèng: “Vì sao ta khoâng ñem xaâu thòt naøy cuùng cho Tyø kheo ni”, trong ñaùm giaëc coù ngöôøi bieát phaùp lieàn noùi: “Phaùp cuûa-Tyø kheo ni laø aên ñuùng thôøi, khoâng aên phi thôøi”, chuùa giaëc nghe roài caøng theâm tín kính noùi raèng: “Tyø kheo ni naøy ñoan chaùnh oai nghi thanh tònh, chæ aên ñuùng thôøi khoâng aên phi thôøi, vì sao ta khoâng cho xaâu thòt naøy ñeå coâ aáy ngaøy mai aên”, ngöôøi bieát phaùp noùi: “Phaùp cuûa-Tyø kheo ni tuøy xin ñöôïc gì lieàn thoï caùi ñoù, khoâng aên thöùc aên caùch ñeâm”, chuùa giaëc nghe roài laïi caøng theâm tín kính noùi raèng: “Tyø kheo ni naøy ñoan chaùnh oai nghi thanh tònh, chæ aên ñuùng thôøi khoâng aên phi thôøi, laïi khoâng aên thöùc aên caùch ñeâm, vì sao ta khoâng ñem baïch ñieäp quyù giaù naøy goùi xaâu thòt treo leân caây ñeå cho Tyø kheo ni. Neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo caàn laáy cuõng cho”, nghó roài lieàn ñem baïch ñieäp quyù giaù goùi thòt treo leân caây noùi raèng: “Caùc Sa-moân, Baø-la-moân naøo caàn thì laáy duøng”. Luùc ñoù ñeâm ñaõ qua, Tyø kheo ni Hoa saéc xuaát ñònh thaáy baïch ñieäp goùi thòt treo treân caây nghó raèng: “Chuùa giaëc vì ta neân treo taám baïch ñieäp goùi thòt naøy leân caây, nhöng laïi noùi caùc Sa-moân, Baø-la-moân naøo caàn thì laáy duøng, neân ta khoâng theå aên thòt naøy, neân ñem cho Taêng, coøn baïch ñieäp thì ñeå mình duøng”, nghó roài lieàn ñem thòt ñeán trong Kyø hoaøn hoûi choã ngöôøi laøm thöùc aên cho Taêng ñeå ñöa thòt roài ra khoûi Kyø hoaøn. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo thaáy Hoa saéc caàm taám baïch ñieäp ñeïp ñi ra, thaáy roài sanh taâm tham noùi vôùi Hoa saéc raèng: “Taám baïch ñieäp cuûa coâ thaät ñeïp”, Hoa saéc noùi: “Phaûi, noù raát ñeïp”, Luïc quaàn noùi: “Neáu noù ñeïp sao khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 6 91

thí cho ngöôøi toát”, Hoa saéc suy nghó: “Ñaây laø quyeát ñònh xin, laøm sao khoâng cho”, nghó roài lieàn ñem baïch ñieäp ñöa cho Luïc quaàn Tyø kheo. Tyø kheo ni naøy voán raát kính Phaät nghó raèng: “Ta khoâng theå khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät. Luùc ñoù Theá toân ñang thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng vaây quanh, töø xa troâng thaáy Hoa saéc ñi ñeán, y phuïc treân thaân cuõ raùch. Phaät coá yù hoûi A-nan: “Tyø kheo ni Hoa saéc naøy y phuïc cuõ raùch, haù khoâng ñöôïc y boá thí hay sao?” A-nan ñaùp: “Coâ aáy vöøa ñöôïc thí moät taám baïch ñieäp quyù giaù nhöng laïi bò Luïc quaàn Tyø kheo xin maát roài”, Phaät noùi: “Tyø kheo haù laïi nhaän laáy y töø Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con hay sao ?” A-nan noùi: “Thaät ñaõ nhaän laáy thöa Theá toân”, Phaät baûo A-nan: “Haõy laáy naêm y trong soá y dö ñem cho Tyø kheo ni naøy”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy laáy naêm y trong soá y dö ñem cho Tyø kheo ni. Tyø kheo ni lieàn ñaép y naøy roài ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät beân, Phaät thuyeát phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, Tyø kheo ni nghe Phaät thuyeát phaùp ñöôïc lôïi hæ roài lieàn ñaûnh leã Phaät, höõu nhieãu Phaät roài ra veà. Sau ñoù Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc nay phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaây thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi nhaän laáy y töø Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con? Vì neáu khoâng phaûi laø baø con thì khoâng coù hoûi ngöôøi aáy ñuû y hay khoâng, coù dö hay khoâng, chæ coát laáy ñöôïc maø thoâi. Ngöôïc laïi neáu laø baø con thì seõ ñem cho y, huoáng chi laø thaáy khoâng ñuû y maø coøn laáy”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo nhaän laáy y töø Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Khoâng phaûi laø baø con: Baø con laø cha meï anh chò em nhaãn ñeán baûy ñôøi; y (vaûi) laø caùc loaïi vaûi nhö vaûi gai, vaûi gai ñoû, vaûi gai traéng, vaûi soâ- ma, vaûi suùy-di-la, vaûi Khaâm-baø-la, vaûi kieáp-boái… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu moät Tyø kheo nhaän laáy y töø moät Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thì phaïm moät Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu moät Tyø kheo nhaän laáy y töø hai, ba-Tyø kheo ni tuøy ñöôïc bao nhieâu thì phaïm baáy nhieâu Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu hai, ba, boán Tyø kheo nhaän laáy y töø hai, ba, boán Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con, tuøy ñöôïc bao nhieâu thì phaïm baáy nhieâu Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la coù hai boä taêng ñöôïc nhieàu y chia laøm hai phaàn: Tyø kheo nhaän ñöôïc y thích hôïp vôùi Tyø kheo ni, coøn Tyø kheo ni laïi ñöôïc y thích hôïp vôùi Tyø kheo neân caùc Tyø kheo ni noùi vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy ñoåi y laïi cho chuùng

92 BOÄ LUAÄT 5

toâi, chuùng toâi cuõng ñoåi y laïi cho caùc Ñaïi-ñöùc”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät keát giôùi khoâng ñöôïc nhaän y töø Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo nhaän laáy y töø Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø trao ñoåi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø baø con, khi nhaän laáy y phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà; neáu coù Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø baø con, khi nhaän laáy y cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con, Tyø kheo nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng maø nhaän laáy y cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà; neáu nghi Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng maø nhaän laáy y ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con maø töôûng laø khoâng phaûi baø con, khi nhaän laáy y phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia laø baø con maø töôûng laø khoâng phaûi baø con, khi nhaän laáy y cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng, khi nhaän laáy y phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng, khi nhaän laáy y cuõng phaïm Ñoät- kieát-la. Laø baø con hay khoâng phaûi baø con, töôûng laø baø con hay nghi maø nhaän laáy y baát tònh bao goàm caùc loaïi y deät baèng loâng thuù nhö loâng laïc ñaø, loâng deâ, loâng traâu boø xen taïp ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø nhaän töø baø con cho hay tröôùc coù thænh hay rieâng tö naøi laáy hay vì thuyeát phaùp ñöôïc cuùng döôøng thì khoâng phaïm.

5. Giôùi Nhôø Tyø Kheo Ni Khoâng Phaûi Baø Con Giaët Y Cuõ: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di voán coù quen bieát vôùi Tyø kheo ni Quaät-da töø tröôùc neân thöôøng qua laïi chuyeän troø. Luùc ñoù Tyø kheo ni Quaät-ña nghe Ca-löu-ñaø-di du haønh hai thaùng röôõi trôû veà lieàn taém röûa saïch seõ, thoa daàu thôm, maëc y moûng ñeán choã Ca-löu-ñaø-di, ñaûnh leã roài ngoài ñoái dieän. Ca-löu-ñaø-di sanh taâm ñaém tröôùc neân nhìn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 6 93

chaêm chaêm Quaät-ña, Quaät cuõng sanh taâm daém tröôùc neân nhìn chaêm chaêm Ca-löu-ñaø-di, Quaät-ña suy nghó: “Thaày aáy nhìn ta chaêm chaêm nhö vaäy aét cuõng sanh ñaém tröôùc, sao ta khoâng ôû tröôùc maët ñöùng ñi”. Luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di chæ maëc coù Neâ-hoaøn taêng, cuøng ñi qua laïi neân duïc taâm phaùt ñoäng, sôï phaïm giôùi neân khoâng daùm xuùc chaïm nhau, vì cöù nhìn chaêm chaêm nhau neân chaûy ra chaát baát tònh, do chaát baát tònh chaûy ra neân löûa duïc lieàn taét, voäi trôû veà choã ngoài. Quaät-ña suy nghó: “Thaày aáy trôû veà choã ngoài aét laø ñaõ chaûy ra chaát baát tònh”, nghó roài lieàn ñeán gaàn Ca-löu- ñaø-di noùi raèng: “Haõy ñöa y naøy cho toâi ñem veà giaët”, Ca-löu-ñaø-di lieàn ñoåi maëc y khaùc roài ñöa y naøy cho Quaät-ña mang veà giaët. Tyø kheo ni nay mang veà môû y ra laáy chaát baát tònh dính treân y ñeå vaøo trong choã tieåu tieän cuûa mình, lieàn thoï thai coù con phöôùc ñöùc, buïng caøng ngaøy caøng lôùn. Caùc Tyø kheo ni ñuoåi ra khoûi chuøa vaø maéng: “Coâ laø Tyø kheo ni xaáu xa, vì sao xuaát gia ñaõ laâu laïi coøn coù thai”, Quaät-ña noùi: “Toâi khoâng coù laøm vieäc daâm”, lieàn ñem söï vieäc treân keå laïi. Caùc Tyø kheo ni khoâng bieát laøm sao neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc coâ chôù neân quôû traùch Tyø kheo ni naøy, ñaây khoâng phaûi laø phaù phaïm haïnh vì khoâng coù phaïm daâm, do nhaân duyeân nhö theá môùi coù thai”. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi nhôø Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con giaët y cuõ”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo nhôø Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con giaët y cuõ, nhuoäm hay ñaäp ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Baø con laø meï chò em gaùi cho ñeán baûy ñôøi; Y cuõ laø y ñaõ maëc qua ít nhaát moät laàn. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con: “Haõy giaët y cuõ naøy giuøm toâi”, Tyø kheo ni ñem giaët thì Tyø kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; giaët nhuoäm hay giaët ñaäp, nhuoäm ñaäp hay giaët nhuoäm ñaäp ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy giaët ñaäp y naøy giuøm toâi, chôù nhuoäm”, Tyø kheo ni ñem giaët ñaäp thì Tyø kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; duø nhuoäm, giaët nhuoäm hay nhuoäm ñaäp hay giaët nhuoäm ñaäp, Tyø kheo ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy giaët nhuoäm y naøy giuøm toâi, chôù ñaäp”, Tyø kheo ni ñem giaët nhuoäm thì Tyø kheo naøy phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà; nhuoäm hay ñaäp, giaët ñaäp hay nhuoäm ñaäp hay giaët nhuoäm

94 BOÄ LUAÄT 5

ñaäp, Tyø kheo ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy nhuoäm ñaäp y naøy giuøm toâi, chôù giaët”, Tyø kheo ni ñem nhuoäm ñaäp thì Tyø kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà; duø giaët hay giaët nhuoäm, giaët ñaäp, giaët nhuoäm ñaäp, Tyø kheo ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy giaët nhuoäm ñaäp y cuõ naøy giuøm toâi”, Tyø kheo ni ñem giaët nhuoäm ñaäp hay duø chæ giaët, nhuoäm, ñaäp, giaët nhuoäm hay giaët ñaäp hay nhuoäm ñaäp, Tyø kheo naøy ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø baø con; cho ñeán Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø baø con nhôø giaët (nhuoäm, ñaäp) y cuõ, neáu hoï ñem giaët (nhuoäm, ñaäp) thì Tyø kheo naøy ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con, nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng; cho ñeán Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, sai di ni, xuaát gia, xuaát gia ni khoâng phaûi laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng, nhôø hoï giaët (nhuoäm, ñaäp) y cuõ, neáu hoï ñem giaët (nhuoäm, ñaäp) thì Tyø kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con maø töôûng laø khoâng phaûi baø con; cho ñeán Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni laø baø con maø töôûng laø khoâng phaûi baø con, nhôø hoï giaët (nhuoäm, ñaäp) y cuõ, neáu hoï ñem giaët (nhuoäm, ñaäp) thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng; cho ñeán Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng, nhôø hoï giaët (nhuoäm, ñaäp) y cuõ, neáu hoï ñem giaët (nhuoäm, ñaäp) thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la. Laø baø con hay khoâng phaûi baø con, töôûng laø baø con hay nghi maø nhôø giaët (nhuoäm, ñaäp) y baát tònh bao goàm caùc loaïi y deät baèng loâng nhö loâng laïc ñaø, loâng deâ, loâng traâu boø xen taïp thì Tyø kheo ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la; neáu laø baø con thì khoâng phaïm.

6. Giôùi Theo Cö Só Khoâng Phaûi Baø Con Xin Y: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só maëc y thöôïng haï ñeán Kyø hoaøn laø ngöôøi quen bieát tröôùc kia cuûa Baït-nan-ñaø, Baït-nan-ñaø töø xa thaáy cö só ñeán, thaáy chieác y thöôïng haï cuûa cö só maëc treân ngöôøi lieàn sanh taâm tham. Cö só ñaûnh leã roài ngoài ñoái dieän, Baït-nan-ñaø noùi phaùp chæ baøy cho

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 6 95

ñöôïc lôïi hæ roài noùi vôùi cö só: “Y cuûa cö só raát toát, neáu thí cho toâi thì toâi coù theå laøm y Taêng-giaø-leâ hoaëc Uaát-ña-la-taêng hoaëc An-ñaø-hoäi”, cö só khoâng nghe hay nghe maø khoâng muoán cho, Baït-nan-ñaø laïi noùi phaùp chæ baøy cho ñöôïc lôïi hæ roài laëp laïi caâu noùi treân, cö só vaãn nhö tröôùc khoâng nghe hay nghe maø kh6ng muoán cho, Baït-nan-ñaø laïi noùi phaùp laàn thöù ba roài noùi: “OÂng haõy cho Ta moät y ñi, phaùp cuûa chuùng ta laø theo cö só xin y”, cö dó suy nghó: “Tyø kheo naøy ñaõ quyeát ñònh xin, laøm sao khoâng cho”, nghó roài lieàn côûi moät y xeáp laïi ñöa cho. Sau khi cho roài cö só hoái haän, saân nhueá khoâng chòu noåi, nghó raèng: “Töø nay ta khoâng neân ñeán trong Taêng giaø lam cuûa Sa-moân Thích töû, neáu ñeán ñoù seõ bò cöôõng ñoaït y nhö ñi ñöôøng hieåm khoâng khaùc”. Luùc cö só naøy vaøo thaønh Xaù-veä, ngöôøi giöõ cöûa thaønh thaáy lieàn hoûi: “Khi ñi oâng maëc y thöôïng haï, sao baây giôø chæ coøn coù moät y”, cö só lieàn keå laïi söï vieäc treân, trong loøng laïi taêng theâm saân haän gaáp boäi, khoâng chòu noåi neân noùi raèng: “Toâi khoâng neân ñeán trong Taêng giaø lam cuûa Sa-moân Thích töû, neáu ñeán thì bò cöôõng ñoaït y nhö ñi vaøo ñöôøng hieåm khoâng khaùc”. Nhö theá lan truyeàn ra, moät ngöôøi noùi vôùi hai ngöôøi, hai ngöôøi noùi vôùi ba ngöôøi khieán cho tieáng xaáu lan ra khaép thaønh Xaù-veä, ai cuõng nghe bieát Sa-moân Thích töû ñoaït y cuûa ngöôøi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát roài taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi theo cö só khoâng phaûi laø baø con naøi xin?” Quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo theo cö só, vôï cuûa cö só khoâng phaûi laø baø con xin y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Baø con laø cha meï anh chò em, con trai, con gaùi cho ñeán baûy ñôøi; Y laø bao goàm caùc loaïi vaûi nhö gai traéng, gai ñoû, suùy-di-la, khaâm-baø-la, soâ-ma, kieáp-boái… Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù ba tröôøng hôïp: Moät laø Giaù tieàn y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: Haõy cho toâi y quyù giaù naøy, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la; cho ñeán xin y trò giaù hai traêm, ba traêm tieàn neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hai laø Maøu saéc y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: Haõy cho toâi y maøu xanh naøy, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; xin y vaøng hay ñoû, traéng, ñen, hoaëc vaûi gai, vaûi suùy-

96 BOÄ LUAÄT 5

di-la, khaâm-baø-la, soâ-ma, kieáp-boái… cuõng phaïm nhö treân. Ba laø Kích löôïng y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: Haõy cho toâi vaûi chieàu daøi boán chöõu tay, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; xin vaûi chieàu daøi naêm, saùu cho ñeán möôøi chöõu tay cuõng phaïm nhö treân. Neáu xin caùi naøy laïi ñöôïc caùi kia thì phaïm Ñoät-kieát-la, xin y xanh laïi ñöôïc y ñoû… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, xin vaûi gai traéng laïi ñöôïc vaûi gai ñoû… cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, cho ñeán xin y khaâm-baø-la laïi ñöôïc y Kieáp-boái cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø theo baø con xin hay tröôùc ñaõ ñöôïc thænh hay khoâng xin maø ñöôïc cho thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo Ba laø töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng bò giaëc ñoaït y phaûi loûa hình maø ñi. Tyø kheo suy nghó: “Phaät keát giôùi khoâng ñöôïc theo cö só khoâng phaûi baø con xin y, baø con cuûa ta ôû xa, ta ñaønh phaûi loûa hình ñeán nöôùc Xaù-veä vaøo trong Kyø hoaøn tìm caùc Tyø kheo”, theo yù nghó lieàn ñi ñeán trong Kyø hoaøn, cöïu Tyø kheo hoûi: “Ngöôøi laø ai?” Ñaùp laø Sa-moân Thích töû, laïi hoûi: “Vì sao loûa hình?” Lieàn ñem söï vieäc treân keå laïi roài noùi: “Vì côù naøy neân toâi loûa hình”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo lieàn suy nghó: “Do nhaân duyeân naøy Phaät aét seõ cho theo cö só khoâng phaûi baø con xin y, chuùng ta neân thaân gaàn ngöôøi naøy”, nghó roài lieàn noùi vôùi Tyø kheo bò ñoaït y raèng: “Thaày laøm sao loûa hình ñeán choã Phaät ñöôïc, toâi seõ cho thaày möôïn y ñaép ñeå ñeán choã Phaät, sau khi thaày xin ñöôïc y roài traû laïi cho toâi”, Tyø kheo bò ñoaït y baèng loøng, Luïc quaàn Tyø kheo lieàn cho möôïn y ñaép, Tyø kheo naøy ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø thaáy khaùch Tyø kheo ñeán lieàn thaêm hoûi raèng: Coù nhaãn ñöôïc khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù thieáu khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Khi Phaät hoûi thaêm nhö vaäy, Tyø kheo naøy ñaùp laø nhaãn ñöôïc, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù nhöng ñi ñöôøng nhoïc meät, roài ñem söï vieäc treân keå laïi. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng, khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo theo cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø thôøi khaùc. Thôøi khaùc laø y bò ñoaït, y bò maát, y bò chaùy, y bò nöôùc cuoán troâi. Y bò ñoaït laø bò quan hay giaëc cöôùp hay oan gia cöôùp ñoaït; Y bò maát laø khoâng bieát ôû ñaâu hoaëc bò hö raùch hoaëc bò coân truøng gaëm nhaém hoaëc bò gioù thoåi bay maát.

7. Giôùi Xin Y Thoï Quaù Nhieàu:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 6 97

Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo nghe Phaät do nhaân duyeân naøy khai cho theo cö só khoâng phaûi baø con xin y, lieàn noùi vôùi Tyø kheo Ba laø: “Thaày ít quen bieát ai laïi ñang thieáu y, chuùng toâi quen bieát nhieàu cuõng ñang thieáu y, nay chuùng toâi xin giuùp cho thaày ñuû ba y, y dö thuoäc cuûa chuùng toâi”, Tyø kheo Ba laø baèng loøng, Luïc quaàn Tyø kheo lieàn vaøo thaønh ñeán caùc nhaø giaøu coù noùi raèng: “Tyø kheo Ba laø laø baø con cuûa Phaät, ñi giöõa ñöôøng bò giaëc cöôùp ñoaït y, caùc vò neân tuøy hæ cho”, nhöõng ngöôøi tín kính nghe roài lieàn cho ñuû thöù y hoaëc laø giaï hoaëc laø Khaâm-baø-la…, nhö theá laàn löôït töø nhaø naøy ñeán nhaø khaùc xin ñöôïc raát nhieàu y gaùnh veà ñeán truù xöù, Luïc quaàn Tyø kheo löïa laáy caùi toát coøn caùi khoâng toát ñöa cho Tyø kheo Ba laø. Luùc ñoù coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá ñoaït y cuûa-Tyø kheo Ba laø”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khi y bò ñoaït, y bò chaùy, y bò nöôùc cuoán troâi theo cö só, vôï cö só khoâng phaûi baø con xin y, ñöôïc hoï tuøy yù cho nhieàu y thì Tyø kheo naøy chæ neân nhaän laáy y thöôïng haï, neáu thoï quaù thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Y thöôïng haï coù hai: y thöôïng haï cuûa baïch y vaø y thöôïng haï cuûa- Tyø kheo. Y thöôïng haï cuûa baïch y laø moät y thöôïng moät y haï; y thöôïng haï cuûa-Tyø kheo laø ba y thöôøng duøng. Neáu ñöôïc y thöôïng haï cuûa baïch y ít thì ñöôïc xin theâm, nhieàu thì neân traû laïi cho chuû. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo ñaõ ñuû ba y thì khoâng neân xin, neáu xin ñöôïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu xin khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo maát moät y, neáu y Taêng-giaø-leâ cuûa-Tyø kheo naøy coù theå trích ra laøm moät y ñöôïc thì khoâng neân xin; neáu xin ñöôïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà, neáu xin khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo maát hai y, neáu y Taêng-giaø-leââ cuûa-Tyø kheo coù theå trích ra laøm moät y ñöôïc thì chæ neân xin moät y, khoâng ñöôïc xin hai y; neáu xin ñöôïc hai y thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà, neáu xin khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo maát ba y, tröôùc neân theo naêm chuùng möôïn y ñaép vaøo tuï laïc xin y, neáu khoâng möôïn ñöôïc thì trong boán phöông Taêng vaät neáu coù giaï hay chaên meàn coù theå trích ra may thaønh y ñöôïc, thì neân trích ra ñeå may y ñaép roài ñi xin y, neáu xin ñöôïc y thì neân ñaép y môùi xin ñöôïc, ñem giaët y ñaõ möôïn

98 BOÄ LUAÄT 5

hong phôi roài traû laïi choã cuõ cho chuøa.

8. Giôùi Theo Cö Só Khoâng Thænh Tröôùc Xin Y: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só chuaån bò tieàn ñònh mua y cuùng cho Thích töû Baït-nan-ñaø, nghó raèng: “Ta seõ ñem soá tieàn naøy mua y cuùng cho Thích töû Baït-nan-ñaø”. Baït-nan-ñaø nghe bieát ñöôïc tin naøy lieàn ñeán choã cö só hoûi roõ söï vieäc, cö só ñaùp phaûi, lieàn hoûi: “Cö só ñònh mua y nhö theá naøo cuùng cho toâi?” Ñaùp: “Ñònh mua y nhö theá nhö theá…” Baït-nan-ñaø lieàn noùi: “Tyø kheo chuùng toâi laø ngöôøi xuaát gia neáu thieáu y phuïc caàu xin khoù ñöôïc, cö só caùc vò laïi khoâng theå thöôøng xuyeân boá thí, nay cö só muoán mua y cuùng cho toâi thì neân mua loaïi vaûi nhö theá nhö theá…”, cö só nghe theo lôøi cuûa Baït-nan-ñaø maø mua y thì phaûi traû gaáp hai, Ba-laàn soá tieàn maø mình ñaõ chuaån bò saün, neân sanh taâm hoái tieác traùch raèng: “Sa-moân Thích töû khoâng bieát thôøi, khoâng bieát nhaøm ñuû, khoâng bieát truø löôïng. Neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï cuõng neân bieát löôïng. Nay ta phaûi traû giaù tieàn mua y gaáp hai, Ba-laàn soá tieàn maø ta saún coù. Ñaây laø loãi cuûa ta khieán ta phieàn naõo khoâng coù lôïi ích gì, taïi sao ta laïi cuùng döôøng cho ngöôøi khoâng bieát ñuû, khoù nuoâi khoâng bieát nhaøm ñuû nhö theá”. Luùc ñoù coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy, taâm khoâng vui quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû choã cö só khoâng phaûi baø con khôûi töôûng laø ñoàng y maø theo xin”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu vì Tyø kheo neân cö só, vôï cö só lo lieäu soá tieàn mua y, nghó raèng: “Ta ñem soá tieàn naøy mua y nhö theá nhö theá… cuùng cho Tyø kheo .........”. Tyø kheo naøy voán khoâng ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc, lieàn khôûi töôûng ñoàng yù ñi ñeán choã cö só noùi raèng: “Cö só ñaõ lo lieäu soá tieàn mua y nhö theá cho toâi thì neân mua loaïi vaûi nhö theá nhö theá…”. Vì muoán toát, neáu ñöôïc y thì Tyø kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Vì Tyø kheo laø chæ cho Baït-nan-ñaø; Y (vaûi) goàm caùc loaïi vaûi nhö gai traéng, gai ñoû, Suùy-di-la, Khaâm-baø-la, Kieàu-xa-da, Kieáp-boái… Soá tieàn mua y laø hoaëc baèng vaøng baïc, tieàn… cho ñeán duøng gaïo thoùc ñoåi laáy. Lo lieäu laø caát tieàn ñeå daønh mua y. Noùi mua y nhö theá nhö theá laø y vôùi giaù hoaëc vôùi kích löôïng hoaëc vôùi maøu saéc nhö theá nhö theá. Cho Tyø kheo .......... laø cho Baït-nan-ñaø. Noùi khoâng ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc laø cö só khoâng coù noùi tröôùc vôùi Tyø kheo raèng caàn gì thì ñeán laáy. Noùi khôûi töôûng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 6 99

ñoàng yù laø töôûng mình xin bao nhieâu cö só cuõng khoâng giaän. Noùi vì muoán toát laø khoâng bieát ñuû, khoù cuùng döôøng, khoâng nhaøm ñuû. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù ba tröôøng hôïp: giaù tieàn y, saéc y vaø löôïng y. Veà giaù tieàn y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: “Haõy cho toâi loaïi vaûi toát”; Neáu ñöôïc y vaøo tay thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la; cho ñeán xin y vôùi giaù hai, ba traêm tieàn, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Veà saéc y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: “Haõy cho toâi y maøu vaøng hoaëc ñoû, traéng hay ñen; hoaëc laø vaûi gai traéng, suùy-di-la, khaâm-baø-la…”, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát- la. Veà kích löôïng y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: “Haõy cho toâi y daøi boán chöõu tay hoaëc naêm, saùu, baûy cho ñeán möôøi taùm chöõu tay”, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu xin caùi naøy maø ñöôïc caùi kia thì phaïm Ñoät-kieát-la, hoaëc xin y vaøng laïi ñöôïc y xanh, hoaëc xin y xanh laïi ñöôïc y vaøng hay ñoû, traéng ñen cuõng vaäy; cho ñeán xin vaûi gai laïi ñöôïc vaûi suùy-di-la hoaëc khaâm-baø-la… cuõng vaäy. Khoâng phaïm laø theo baø con xin hoaëc ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc hoaëc khoâng xin maø töï ñöôïc thì khoâng phaïm.

9. Giôùi Khuyeân Cö Só Khoâng Baø Con Huøn Tieàn Cuùng Y: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù hai cö só vaø vôï cö só vì Thích töû Baït- nan-ñaø ñeå daønh tieàn mua y, nghó raèng: “Toâi ñeå daønh tieàn naøy, moãi ngöôøi seõ mua y nhö theá nhö theá cuùng cho Thích töû Baït-nan-ñaø”. Baït-nan-ñaø hay tin lieàn ñeán choã hai cö só vaø vôï cö só hoûi cho roõ roài noùi: “Tyø kheo chuùng toâi laø ngöôøi xuaát gia, thieáu y phuïc caàu xin khoù ñöôïc, caùc vò khoâng theå thöôøng xuyeân boá thí, nay coù taâm muoán mua y cuùng cho toâi, neáu moãi ngöôøi khoâng theå mua y cuùng rieâng ñöôïc thì neân huøn chung laïi mua moät y nhö theá nhö theá cuùng cho toâi”, caùc cö só nghe theo lôøi cuûa Baït-nan-ñaø huøn chung laïi mua moät y nhö theá nhö theá vôùi giaù tieàn gaáp hai, Ba-laàn maø hoï ñaõ ñeå daønh, neân hoï khôûi taâm hoái tieác traùch raèng: “Sa-moân Thích töû khoâng bieát thôøi, khoâng bieát nhaøm ñuû, khoâng bieát truø löôïng. Neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï cuõng neân bieát löôïng. Nay ta phaûi traû giaù tieàn mua y gaáp hai, Ba-laàn soá tieàn maø ta saún coù. Ñaây laø loãi cuûa ta khieán ta phieàn naõo khoâng coù lôïi ích gì, taïi sao ta laïi cuùng döôøng cho ngöôøi khoâng bieát ñuû, khoù nuoâi khoâng bieát nhaøm ñuû nhö theá”. Luùc ñoù coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy, taâm khoâng vui quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy

100 BOÄ LUAÄT 5

phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû choã cö só khoâng phaûi baø con khôûi töôûng laø ñoàng yù maø theo xin”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coù hai cö só vaø vôï cö só khoâng phaûi baø con, vì Tyø kheo neân moãi ngöôøi ñeå daønh tieàn mua y, nghó raèng: “Ta ñeå daønh tieàn naøy, moãi ngöôøi seõ mua y nhö theá nhö theá cuùng cho Tyø kheo ............”, Tyø kheo naøy voán khoâng ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc, khôûi töôûng ñoàng yù neân ñeán choã caùc cö só noùi raèng: “Caùc vò moãi ngöôøi ñeå daønh tieàn mua y, neân huøn chung laïi mua moät y nhö theá nhö theá cuùng cho toâi”. Vì muoán toát, neáu ñöôïc y thì Tyø kheo naøy phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Giaûi thích töø ngöõ gioáng nhö trong giôùi treân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy cuõng coù ba tröôøng hôïp: Moät laø veà giaù tieàn y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: “Hai vò neân huøn chung laïi mua y toát cho toâi”, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hai laø veà maøu saéc y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: “Haõy huøn chung laïi mua y maøu vaøng hoaëc xanh, ñoû, traéng… hoaëc loaïi vaûi nhö gai traéng, Suùy-di-la, Khaâm-baø-la… cho toâi”, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà, neáu khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ba laø veà kích löôïng y: Neáu Tyø kheo noùi vôùi cö só: “Haõy huøn chung laïi mua y daøi boán chöõu tay hoaëc naêm, saùu cho ñeán möôøi taùm chöõu tay cho toâi”, neáu ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu xin caùi naøy maø ñöôïc caùi kia thì phaïm Ñoät-kieát-la, hoaëc xin y vaøng laïi ñöôïc y xanh, hoaëc xin y xanh laïi ñöôïc y vaøng hay ñoû, traéng ñen cuõng vaäy; cho ñeán xin vaûi gai laïi ñöôïc vaûi suùy-di-la hoaëc khaâm-baø-la … cuõng vaäy. Khoâng phaïm laø theo baø con xin hoaëc ñöôïc thænh tuøy yù tröôùc hoaëc khoâng xin maø töï ñöôïc thì khoâng phaïm.

10. Giôùi Ñoøi Y Quaù: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só sai söù ñöa giaù tieàn y cho Baït-nan-ñaø, khi söù mang tieàn ñeán thì gaëp Baït-nan-ñaø ñang ngoài treân giöôøng cuøng vôùi moät thöông nhôn cuûa moät tieäm buoân, söù lieàn ñeán noùi vôùi Baït-nan-ñaø raèng: “Ñaïi-ñöùc, cö só .......... sai toâi ñöa soá tieàn y naøy cho Ñaïi-ñöùc, Ñaïi-ñöùc haõy nhaän laáy”, Baït-nan-ñaø nghe roài lieàn baûo vò thöông nhôn: “OÂng haõy nhaän laáy soá tieàn naøy, ñôïi khi toâi tìm ñöôïc tònh nhôn seõ ñeán laáy”, thöông nhôn lieàn nhaän laáy tieàn ñem caát. Caùc thöông

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 6 101

nhôn ôû nöôùc Xaù-veä coù laäp cheá ñeán giôø tuï hoïp, ai khoâng ñeán ñuùng giôø seõ bò phaït naêm möôi tieàn. Vò thöông nhôn naøy ñònh ñi nhoùm hoïp neân ñoùng cöûa tieäm, vaøo luùc ñoù Baït-nan-ñaø daãn tònh nhôn tôùi ñoøi ñöa laïi soá tieàn ñaõ gôûi, vò thöông nhôn noùi: “Caùc thöông nhôn ôû ñaây coù laäp cheá ñeán giôø taäp hoïp, ai khoâng ñeán ñuùng giôø seõ bò phaït naêm möôi tieàn, thaày haõy ñôïi toâi ñi hoïp veà seõ ñöa tieàn laïi cho”, Baït-nan-ñaø noùi: “Khoâng ñöôïc, baïch y caùc ngöôøi thöôøng töï caàu lôïi, haõy ñöa laïi cho toâi tröôùc roài môùi ñöôïc ñi, toâi khoâng theå chôø ñöôïc”, vò thöông nhôn ñaønh phaûi môû cöûa laáy tieàn ñöa laïi cho Baït-nan-ñaø roài môùi ñeán choã tuï hoïp, ñeán nôi thì moïi ngöôøi ñaõ giaûi taùn neân bò phaït naêm möôi tieàn, vò thöông nhôn naøy phieàn naõo lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng bieát thôøi, khoâng bieát truø löôïng, neáu chôø moät chuùt thì toâi khoâng phaûi bò phaït, toâi vì Sa-moân Thích töû neân maát naêm möôi tieàn naøy”. Nhö theá chuyeàn noùi cho nhau khieán tieáng xaáu lan khaép thaønh Xaù-veä, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát roài taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Thaày khoâng bieát thôøi, khoâng bieát truø löôïng, taïi sao khoâng chôø moät chuùt laïi khieán cho cö só bò maát maùt nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu vì Tyø kheo neân vua hoaëc ñaïi thaàn, Baø-la-moân, cö só sai söù ñöa giaù tieàn y ñeán, vò söù naøy ñeán noùi vôùi Tyø kheo: “Ñaïi-ñöùc, vua hoaëc ñaïi thaàn, Baø-la-moân, cö só ......... ñöa giaù tieàn y naøy cho thaày, xin haõy nhaän laáy”. Tyø kheo neân noùi: “Phaùp cuûa-Tyø kheo chuùng toâi laø khoâng ñöôïc thoï tieàn, khi naøo caàn y, ñöôïc vaûi thanh tònh toâi seõ nhaän ñeå may thaønh y thoï trì”, vò söù naøy noùi vôùi Tyø kheo: “Ñaïi-ñöùc coù ngöôøi chaáp söï coù theå lo lieäu moïi vieäc cho Tyø kheo khoâng?” Tyø kheo neân chæ ngöôøi chaáp söï laø ngöôøi laøm vieäc trong chuøa hay laø Öu-baø-taéc cho vò söù bieát. Vò söù ñeán noùi vôùi ngöôøi chaáp söï: “Laønh thay, oâng haõy caát giöõ soá tieàn naøy roài mua vaûi nhö theá nhö theá cho Tyø kheo.........., khi naøo Tyø kheo naøy caàn y thì ñöa cho vò aáy may thaønh y thoï trì’, noùi xong vò söù trôû laïi noùi vôùi Tyø kheo: “Toâi ñaõ ñöa tieàn cho ngöôøi chaáp söï, Ñaïi-ñöùc khi naøo caàn y thì ñeán ñoù laáy”. Khi Tyø kheo naøy caàn y thì neân ñeán choã ngöôøi chaáp söï noùi laø toâi caàn y, nhö theá ñeán hai, Ba-laàn; neáu ñoøi ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc thì neân ñeán tröôùc ngöôøi chaáp söï ñöùng yeân laëng nhaéc, nhö theá ñeán boán, naêm, saùu laàn; neáu ñoøi ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc y maø coá naøi cho ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu khoâng ñoøi ñöôïc ñi neân töï ñi hay sai söù

102 BOÄ LUAÄT 5

ñeán choã ngöôøi tröôùc kia ñöa tieàn y ñeán noùi raèng: “Soá tieàn y maø oâng ñöa cho ngöôøi chaáp söï tröôùc kia, toâi khoâng laáy ñöôïc y, oâng neân töï bieát ñoøi laïi tieán, chôù ñeå cho maát”. Vì Tyø kheo laø vì Baït-nan-ñaø; Vua laø thuoäc doøng Saùt-ñeá-lî thoï chöùc vua, cuõng goïi laø quoác chuû, cuõng goïi laø thuûy quaùn ñaûnh;Ñaïi-thaàn laø quan höôûng boång loäc; Baø-la-moân laø thuoäc doøng Baø-la-moân; cö só laø tröø ba haïng ngöôøi treân, haøng baïch y thuoäc doøng hoï cuûa giai caáp khaùc. Söù bao goàm nam, nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên; Y bao goàm caùc loaïi vaûi nhö gai, Suùy-di-la, Khaâm-baø-la… Soá tieàn y hoaëc baèng vaøng baïc, tieàn… Noùi may thaønh y thoï trì laø hoaëc y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng hay An-ñaø-hoäi. Söù noùi vôùi ngöôøi chaáp söï: Haõy caát giöõ tieàn naøy mua vaûi nhö theá nhö theá laø noùi mua vaûi vôùi giaù nhö theá, saéc nhö theá, löôïng nhö theá. Söù noùi toâi ñaõ noùi vôùi ngöôøi chaáp söï roài laø töï mieäng söù noùi hay nhôø ngöôøi khaùc noùi. Tyø kheo khi naøo caàn y thì ñeán choã ngöôøi chaáp söï ñoøi laø ba phen ñöôïc noùi toâi caàn y, neáu Ba-laàn noùi maø ñöôïc y thì toát, neáu khoâng ñöôïc y thì laàn thöù tö, naêm, saùu ñöùng yeân laëng tröôùc ngöôøi chaáp söï ñeå nhaéc hoaëc ôû choã laøm vieäc, hoaëc choã saûn nghieäp, ôû nhaø rieâng hoaëc cöûa haøng… Noùi choã laøm vieäc laø choã reøn saét, choã laøm ñoà goã, choã laøm ñoà goám… neáu ngöôøi chaáp söï ñöùng ôû ñaây thì Tyø kheo ñeán tröôùc maët yeân laëng nhaéc. Noùi choã saûn nghieäp laø choã troàng troït, choã mua baùn, choã saûn xuaát vaät phaåm, choã tính toaùn tieàn baïc… Noùi choã cöûa haøng laø tieäm vaøng, baïc… neáu ngöôøi chaáp söï ôû nhöõng choã naøy, Tyø kheo neân ñeán tröôùc maët ñöùng yeân laëng cho ñeán laàn thöù saùu ñeå nhaéc. Neáu vaãn khoâng ñöôïc y thì neân noùi cho chuû y bieát, sau khi noùi cho chuû y bieát roài neáu coù nhaân duyeân ñeán nhöõng choã ñoù gaëp ngöôøi chaáp söï, neáu ngöôøi chaáp söï hoûi côù sao laïi ñeán, neân noùi laø vì vieäc khaùc maø ñeán, neáu ngöôøi chaáp söï noùi: “Thaày haõy caàm laáy giaù tieàn y naøy”, Tyø kheo neân noùi: “Toâi ñaõ noùi vôùi chuû y roài, oâng töï ñeán phaân giaûi vôùi chuû y”, neáu ngöôøi chaáp söï noùi: “Thaày cöù caàm laáy giaù tieàn y naøy, toâi seõ ñeán phaân giaûi vôùi chuû y sau”, luùc ñoù Tyø kheo laáy giaù tieàn y thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 103

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 7

TUÏNG THÖÙ HAI

IV- BA MÖÔI PHAÙP NI TAÙT KYØ BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 11. Giôùi Duøng Kieàu-thi-Na-Laøm Phu Cuï Môùi: Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-dieäm-di may phu cuï môùi baèng Kieàu-thi-na, ôû trong nöôùc naøy tô, luïa, vaûi, keùn tô ñeàu maéc laïi gieát haïi nhieàu taèm. Do caùc Tyø kheo thöôøng theo caùc cö só xin tô taèm, keùn tô, töï tay laøm vaø caát chöùa, nhieàu vieäc beà boän neân pheá boû vieäc tuïng kinh ngoài thieàn haønh ñaïo. Caùc cö só lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laø laønh toát coù ñaïo ñöùc maø laïi duøng Kieàu-thi-Na-laøm phu cuï môùi, ôû trong nöôùc tô luïa keùn tô ñeàu maéc laïi gieát nhieàu taèm, caùc Tyø kheo ñi xin tô luïa keùn tô töï laøm vaø caát chöùa, nhieàu vieäc beà boän neân pheá boû vieäc tu haønh. Chuùng ta cuùng döôøng cho nhöõng ngöôøi khoâng bieát ñuû, khoù cuùng döôøng, khoâng nhaøm ñuû naøy laø maát lôïi”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-dieäm-di: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi duøng Kieàu-thi-Na-laøm phu cuï môùi, trong nöôùc naøy tô luïa keùn tô ñeàu maéc laïi gieát nhieàu taèm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo duøng Kieàu-thi-Na-laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø phu cuï naøy neân boû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo duøng tô luïa töï tay laøm thaønh phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà; duøng keùn tô töï tay se tô laøm thaønh phu cuï môùi cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø neáu ñöôïc phu cuï ñaõ laøm thaønh.

104 BOÄ LUAÄT 5

12. Giôùi Duøng Loâng Deâ Ñen Laøm Phu Cuï Môùi: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duøng toaøn loâng deâ ñen laøm phu cuï môùi, trong nöôùc naøy loâng deâ ñen raát maéc, chæ sôïi vaø taám giaï baèng loâng deâ ñen cuõng raát maéc. Caùc Tyø kheo laïi thöôøng theo cö só xin loâng deâ ñen khieán caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñaïo ñöùc laïi duøng toaøn loâng deâ ñen laøm phu cuï môùi, trong nöôùc naøy loâng deâ raát maéc, chò sôïi vaø taám giaï baèng loâng deâ ñen cuõng raát maéc. Caùc Tyø kheo lo laøm phu cuï môùi neân pheá boû vieäc tu thieàn haønh ñaïo”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi duøng toaøn loâng deâ ñen laøm phu cuï môùi, töï tay laøm nhieàu vieäc beà boän neân pheá boû vieäc haønh ñaïo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo duøng toaøn loâng deâ ñen laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Loâng deâ ñen coù boán loaïi: Loaïi ñen saún, töø maøu lam nhuoäm thaønh ñen, töø buøn nhuoäm thaønh ñen, töø voû caây nhuoäm thaønh ñen. Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà laø phu cuï naøy neân boû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo duøng toaøn loâng deâ ñen saún töï laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; duøng loâng deâ nhuoäm ñen töø maøu lam hoaëc töø buøn hoaëc töø voû caây, töï keùo se vaø caát chöùa ñeå laøm phu cuï môùi ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; cho ñeán duøng chæ sôïi hay giaï baèng loâng deâ ñen ñeå laøm phu cuï môùi cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø laøm cho thaùp, cho Taêng hay ñöôïc phu cuï ñaõ laøm thaønh thì khoâng phaïm.

13. Giôùi Duøng Loâng Deâ Traéng Xen Vôùi Loâng Deâ Ñen Laøm Phu Cuï Môùi: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo suy nghó: “Phaät keát giôùi khoâng cho duøng toaøn loâng deâ ñen laøm phu cuï môùi, vaäy ta neân duøng ít loâng deâ traéng xen vôùi loâng deâ ñen ñeå laøm phu cuï môùi”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 105

“Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khôûi nieäm muoán duøng moät ít loâng deâ traéng xen vôùi loâng deâ ñen ñeå laøm phu cuï môùi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo laøm phu cuï môùi neân duøng hai phaàn ñen, phaàn thöù ba traéng, phaàn thöù boán xaùm. Neáu khoâng duøng nhö theá thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Loâng ñen coù boán loaïi nhö trong giôùi treân ñaõ noùi; loâng traéng laø loâng ôû xöông soáng, hoâng ngöïc vaø ôû coå; loâng xaùm laø loâng ôû ñaàu, ôû buïng, ôû chaân. Neáu laøm phu cuï boán möôi Ba laø (moät Ba laø laø boán laïng) thì neân duøng hai möôi Ba laø loâng toaøn ñen, möôøi Ba laø loâng traéng vaø möôøi Ba laø loâng xaùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo laáy loâng deâ toaøn ñen quaù hai möôi Ba laø cho ñeán moät laïng ñeå laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu duøng loâng deâ traéng quaù möôøi Ba laø cho ñeán moät laïng ñeå laøm phu cuï môùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu duøng loâng xaùm khoâng tôùi möôøi Ba laø cho ñeán moät laïng ñeå laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø duøng toaøn loâng xaùm hay duøng loâng xaùm nhieàu.

14. Giôùi Chöa Ñuû Saùu Naêm Laøm Phu Cuï Môùi: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo caát chöùa nhieàu phu cuï roài noùi: “Caùi naøy quaù daày, caùi naøy quaù moûng, caùi naøy quaù lôùn, caùi naøy quaù nhoû…”, do caát chöùa nhieàu khoâng duøng tôùi neân bò hö muïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa nhieàu phu cuï roài noùi: Caùi naøy quaù daày, caùi naøy quaù moûng, caùi naøy quaù lôùn, caùi naøy quaù nhoû…, do caát chöùa nhieàu khoâng duøng tôùi neân bò hö muïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán laøm phu cuï môùi thì phu cuï cuõ phaûi ñöôïc duøng ñuû saùu naêm, chöa ñuû saùu naêm maø xaû phu cuï cuõ hay khoâng xaû maø lieàn laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma. Taêng yeát ma laø neáu Tyø kheo coù phu cuï quaù daày hay quaù moûng hay quaù lôùn, quaù nhoû…, muoán laøm phu cuï môùi neân ôû trong Taêng, luùc Taêng nhaát taâm hoøa hôïp chaép tay baïch raèng:

106 BOÄ LUAÄT 5

Toâi Tyø kheo .......... coù phu cuï cuõ quaù daày hoaëc quaù moûng, quaù lôùn, quaù nhoû… muoán laøm phu cuï môùi. Nay theo Taêng xin ñöôïc laøm phu cuï môùi (3 laàn). Luùc ñoù Taêng neân truø löôïng: Neáu noùi quaù daày maø thaät khoâng coù daày, noùi quaù moûng maø thaät khoâng coù moûng… cho ñeán noùi quaù nhoû maø thaät khoâng coù nhoû thì khoâng neân yeát ma cho laøm phu cuï môùi; ngöôïc laïi neáu thaät laø quaù daày hay thaät quaù moûng cho ñeán thaät laø quaù nhoû… thì Taêng neân yeát ma cho laøm phu cuï môùi. Luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, phu cuï cuûa-Tyø kheo .......... quaù daày (quaù moûng, quaù lôùn, quaù nhoû…) bò hö raùch khoâng theå khaâu vaù ñöôïc, nay theo Taêng xin yeát ma laøm phu cuï môùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng thuaän cho Tyø kheo .......... yeát ma laøm phu cuï môùi. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng cho Tyø kheo ......... yeát ma laøm phu cuï môùi roài, Taêng chaáp thuaän vì yeân laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo tuøy naêm naøo laøm phu cuï roài, ngay trong naêm ñoù cho ñeán hai, ba, boán, naêm, saùu naêm sau laïi laøm phu cuï môùi, khi laøm phaïm Ñoät-kieát-la, laøm xong thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo tuøy naêm naøo laøm phu cuï roài, ngay trong naêm ñoù cho ñeán hai, ba, boán, naêm, saùu naêm sau xaû phu cuï cuõ ñeå laøm phu cuï môùi, khi laøm phaïm Ñoät-kieát-la, laøm xong thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo tuøy naêm naøo laøm phu cuï roài, ngay trong naêm ñoù cho ñeán hai, ba, boán, naêm, saùu naêm sau khoâng xaû phu cuï cuõ maø laøm phu cuï môùi, khi laøm phaïm Ñoät-kieát-la, laøm xong thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo tuøy naêm naøo laøm phu cuï roài, ngay trong naêm ñoù cho ñeán hai, ba, boán, naêm, saùu naêm sau duø xaû hay khoâng xaû phu cuï cuõ maø laøm phu cuï môùi, khi laøm phaïm Ñoät-kieát-la, laøm xong thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo tuøy naêm naøo laøm phu cuï roài, ngay trong naêm ñoù laøm phu cuï môùi chöa thaønh maø ñeå ñoù, ñeán naêm thöù hai môùi laøm xong thì Tyø kheo naøy khi baét ñaàu laøm phu cuï môùi lieàn phaïm Ñoät-kieát-la, khi laøm xong phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo tuøy naêm naøo laøm phu cuï roài, hai, ba, boán, naêm, saùu naêm sau laïi laøm phu cuï môùi chöa xong lieàn ñeå ñoù, ñeán naêm thöù baûy môùi xong thì khi baét ñaàu laøm lieàn phaïm Ñoät-kieát-la, laøm xong khoâng phaïm. Tyø kheo ñuû saùu naêm laøm phu cuï môùi xong, phu cuï cuõ neân cho ngöôøi hay taùc tònh, neáu chöa ñuû saùu naêm duø xaû hay khoâng xaû phu cuï cuõ maø laøm phu cuï môùi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 107

15. Giôùi Khoâng Laøm Cho Phu Cuï Môùi Hoaïi Saéc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät roài ra veà. Suoát ñeâm ñoù lo lieäu ñaày ñuû thöùc aên uoáng thanh tònh thôm ngon, saùng hoâm sau sai söù ñeán baïch Phaät thôøi ñeán, caùc Tyø kheo lieàn ñeán nhaø cö só thoï thöïc coøn Phaät ôû laïi trong phoøng thoï thöùc aên mang ñeán. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi Taêng ñi thoï thænh maø Phaät khoâng ñi thì Phaät seõ ñi xem xeùt caùc taêng phoøng, luùc ñoù Phaät ñi ñeán moät phoøng thaáy trong phoøng boû phu cuï cuõ ngoån ngang, Phaät nhìn thaáy roài suy nghó: “Coù nhieàu ngöôøi boû phu cuï cuõ khoâng duøng, caùc Baø-la-moân, cö só ñaõ ra söùc cuùng döôøng ñeå caàu phöôùc, neáu Tyø kheo thoï ít thì toát. Do nhaân duyeân naøy ta baûo caùc Tyø kheo duøng laïi phu cuï cuõ ñeå cho thí chuû ñöôïc phöôùc thoï duïng. Ta neân cheá cho caùc Tyø kheo khi laøm phu cuï môùi neân duøng phu cuï cuõ laøm vieàn chöøng moät gang tay cuûa Tu-giaø-ñaø ñeå laøm cho hoaïi saéc, nhôø nhôn duyeân naøy duøng laïi phu cuï cuõ ñeå cho thí chuû ñöôïc phöôùc thoï duïng”, nghó roài Phaät trôû veà phoøng. Luùc ñoù ôû nhaø cö só, caùc Tyø kheo ñaõ thoï thöïc xong, vò Thöôïng toøa thuyeát phaùp cho cö só nghe roài ra veà. Veà ñeán truù xöù caùc Tyø kheo ñeán ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät lieàn hoûi thaêm aên coù ngon khoâng, coù ñöôïc no ñuû khoâng; caùc Tyø kheo ñaùp laø aên raát ngon vaø raát no ñuû. Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Khi caùc Tyø kheo ñeán nhaø cö só thoï thöïc, ta caàm chìa khoùa ñi xem xeùt caùc phoøng, ñi ñeán moät phoøng thaáy trong phoøng boû phu cuï cuõ ngoån ngang, ta nhìn thaáy roài suy nghó: “Coù nhieàu ngöôøi boû phu cuï cuõ khoâng duøng, caùc Baø- la-moân, cö só ñaõ ra söùc cuùng döôøng ñeå caàu phöôùc, neáu Tyø kheo thoï ít thì toát. Do nhaân duyeân naøy ta baûo caùc Tyø kheo duøng laïi phu cuï cuõ ñeå cho thí chuû ñöôïc phöôùc thoï duïng. Ta neân cheá cho caùc Tyø kheo khi laøm phu cuï môùi neân duøng phu cuï cuõ laøm vieàn chöøng moät gang tay cuûa Tu-giaø-ñaø ñeå laøm cho hoaïi saéc, nhôø nhôn duyeân naøy duøng laïi phu cuï cuõ ñeå cho thí chuû ñöôïc phöôùc thoï duïng”. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo laøm phu cuï môùi neân duøng phu cuï cuõ laøm vieàn chöøng moät gang tay cuûa Tu-giaø-ñaø ñeå cho hoaïi saéc. Neáu khoâng laøm nhö theá thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo muoán laøm phu cuï môùi neân laáy phu cuï cuõ laøm vieàn chöøng moät gang tay cuûa Tu-giaø-ñaø ñeå cho hoaïi saéc, neáu laøm nhö theá thì toát, neáu khoâng laøm nhö theá thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu duøng phu cuï cuõ khoâng tôùi moät gang tay cho ñeán nöûa taác thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu duøng phu cuï cuõ hôn moät gang tay Tu-

108 BOÄ LUAÄT 5

giaø-ñaø thì khoâng phaïm hoaëc duøng phu cuï cuõ phuû khaép beà maët cuûa phu cuï môùi cuõng khoâng phaïm.

16. Giôùi Gaùnh Loâng Deâ Ñi Quaù Ba Do Tuaàn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo thaùp tuøng theo caùc thöông nhôn du haønh ñeán töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä. Caùc thöông nhôn naøy chôû loâng deâ daày xe, khi ñi ñeán giöõa ñöôøng thì truïc xe cuûa moät thöông nhôn bò gaåy, chaân con boø cuõng bò thöông, thöông nhôn naøy noùi vôùi caùc thöông nhôn khaùc raèng: “Moãi ngöôøi neân chôû giuùp moät ít loâng deâ naøy cuûa toâi, chôù ñeå cho maát”, caùc thöông nhôn noùi: “Xe cuûa chuùng toâi ñeàu ñaõ ñaày vaø raát naëng, neáu chôû theâm e xe cuõng bò gaåy truïc vaø cuõng bò maát luoân”, noùi roài cuøng boû ñi. Thöông nhôn naøy ñöùng beân xe vôùi daùng veû öu saàu, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñi ñeán sau vì hai lyù do: Moät laø sôï buïi dính ñaày ngöôøi, hai laø khoâng thích nghe tieáng xe. Thöông nhôn naøy thaáy caùc Tyø kheo ñi ñeán vui möøng suy nghó: “Soá loâng deâ naøy khoâng bò maát, ta neân ñem boá thí cho caùc Tyø kheo”, nghó roài lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Xin haõy nhoùm laïi moät choã, toâi xin cuùng döôøng soá loâng deâ naøy cho chuùng taêng”, thöông nhôn cuùng döôøng xong lieàn boû ñi. Caùc Tyø kheo moãi ngöôøi ñeàu coù moät phaàn loâng deâ, ngöôøi thì gaùnh treân vai, ngöôøi thì ñoäi treân löng, ngöôøi thì caàm treân tay… khi ñi ñeán moät tuï laïc gaëp caùc thöông nhôn ñi tröôùc, caùc thöông nhôn naøy thaáy roài lieàn quôû traùch: “Caùc thaày mua loâng deâ naøy töø ñaâu vaø muoán ñem ñeán choã naøo baùn, baøy baùn ôû ñaâu, coù ñöôïc lôøi hay khoâng?” Luùc ñoù coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-dieäm-di: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi gaùnh loâng deâ ñi quaù ba do tuaàn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñi giöõa ñöôøng ñöôïc boá thí loâng deâ, Tyø kheo naøo caàn thì ñöôïc nhaän laáy mang ñi cho ñeán ba do tuaàn, neáu khoâng coù ngöôøi mang thay maø töï mang ñi quaù ba do tuaàn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu hai Tyø kheo thay nhau mang ñi thì ñöôïc ñi ñeán saùu do tuaàn, ba-Tyø kheo thay nhau mang ñi thì ñöôïc ñi ñeán chín do tuaàn, cöù nhö theá boán Tyø kheo ñöôïc ñi ñeán möôøi hai do tuaàn, naêm Tyø kheo ñöôïc ñi ñeán möôøi laêm do tuaàn, tuøy nhieàu hay ít ngöôøi, moãi ngöôøi chæ ñöôïc mang ñi ñeán ba do tuaàn maø thoâi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 109

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo töï mang loâng deâ ñi quaù ba do tuaàn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà; neáu baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni mang ñi quaù ba do tuaàn thì phaïm Ñoät- kieát-la.

17. Giôùi Nhôø Tyø Kheo Ni Khoâng Phaûi Baø Con Giaët Nhuoäm Loâng Deâ: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di nhö trong giôùi treân coù noùi ñöôïc moät phaàn loâng deâ mang veà ñeán trong tinh xaù cuûa-Tyø kheo ni trong vöôøn vua, baûo caùc Tyø kheo ni nhoùm laïi moät choã roài noùi: “Caùc coâ coù theå keùo se loâng deâ roài giaët nhuoäm giuøm toâi khoâng ?” Ca-löu-ñaø-di voán coù oai ñöùc vaø theá löïc neân caùc Tyø kheo ni kính sôï khoâng daùm traùi lôøi lieàn noùi raèng: “Ñaïi-ñöùc haõy ñeå ñoù roài veà ñi”, caùc Tyø kheo ni laáy loâng deâ ra keùo se roài giaët nhuoäm neân maøu nhuoäm dính nôi tay. Khi Tyø kheo ni Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà Cuø-ñaøm-di daãn naêm traêm Tyø kheo ni ñi ñeán ñaûnh leã Phaät roài ñöùng moät beân, Phaät nhìn thaáy tay cuûa caùc Tyø kheo ni dính saéc nhuoäm, tuy bieát roõ nguyeân do vaãn hoûi Tyø kheo ni Cuø-ñaøm-di: “Côù sao tay cuûa caùc Tyø kheo ni coù saéc nhuoäm?” Cuø-ñaøm-di noùi: “Theá toân, sôû caàu cuûa chuùng toâi thì khaùc maø vieäc laøm laïi khaùc”, lieàn ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät nghe roài noùi raèng: “Quaû thaät sôû caàu cuûa caùc coâ thì khaùc maø vieäc laøm laïi khaùc”, Phaät lieàn thuyeát phaùp chæ daïy cho ni chuùng ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, ni chuùng lieàn ñaûnh leã Phaät roài ra veà. Khoâng laâu sau Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø- di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi nhôø Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con keùo se giaët nhuoäm loâng deâ?” Quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo nhôø Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con giaët nhuoäm loâng deâ thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Baø con laø meï, chò em cho ñeán baûy ñôøi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Keùo se giaët nhuoäm loâng deâ naøy giuøm toâi”, khi Tyø kheo ni giaët nhuoäm thì Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; duø giaët giuõ hay nhuoäm giuõ hay giaët nhuoäm giuõ cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy giaët nhuoäm loâng deâ giuøm toâi chôù giuõ”, khi Tyø kheo ni giaët nhuoäm thì Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; duø giaët giuõ hay nhuoäm giuõ hay giaët

110 BOÄ LUAÄT 5

nhuoäm giuõ ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy giaët giuõ loâng deâ giuøm toâi chôù nhuoäm”, khi Tyø kheo ni giaët giuõ thì Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; duø giaët nhuoäm hay nhuoäm giuõ hay giaët nhuoäm giuõ ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy giaët loâng deâ giuøm toâi chôù nhuoäm hay giuõ”, khi Tyø kheo ni giaët thì Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; duø giaët nhuoäm hay giaët giuõ hay nhuoäm giuõ hay giaët nhuoäm giuõ ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy nhuoäm loâng deâ giuøm toâi chôù giaët giuõ”, khi Tyø kheo ni nhuoäm thì Tyø kheo phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà; duø giaët hay giuõ hay giaët nhuoäm, giaët giuõ, nhuoäm giuõ hay giaët nhuoäm giuõ ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con raèng: “Haõy giuõ loâng deâ giuøm toâi chôù giaët nhuoäm”, khi Tyø kheo ni giuõ thì Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; duø giaët hay nhuoäm, giaët giuõ, giaët nhuoäm, nhuoäm giuõ hay giaët nhuoäm giuõ ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu coù Tyø kheo ni khoâng phaûi baø con maø töôûng laø baø con; cho ñeán coù Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø baø con lieàn nhôø giaët nhuoäm loâng deâ; khi hoï giaët nhuoäm thì Tyø kheo phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu coù Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng; cho ñeán coù Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni khoâng phaûi baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng lieàn nhôø giaët nhuoäm loâng deâ; khi hoï giaët nhuoäm lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con maø töôûng laø khoâng phaûi baø con; cho ñeán coù Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni laø baø con maø töôûng laø khoâng phaûi baø con lieàn nhôø giaët nhuoäm loâng deâ; khi hoï giaët nhuoäm thì Tyø kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng; cho ñeán coù Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa- di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni laø baø con maø nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng lieàn nhôø giaët nhuoäm loâng deâ; khi hoï giaët nhuoäm thì Tyø kheo phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con hay khoâng phaûi baø con, töôûng vaø nghi maø nhôø giaët nhuoäm loâng deâ baát tònh bao goàm caùc loaïi loâng laïc ñaø, loâng deâ ñen hay loâng xen taïp ñeàu phaïm Ñoät-kieát- la; neáu thaät laø baø con thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 111

18. Giôùi Töï Tay Caàm Vaät Baùu: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo töï tay caàm vaät baùu neân bò caùc cö só cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc, taïi sao töï tay caàm vaät baùu nhö vua,Ñaïi-thaàn”, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi töï tay caàm vaät baùu”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï tay caàm vaät baùu hay baûo ngöôøi khaùc caàm ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Vaät baùu laø vaøng baïc bao goàm hai loaïi laøm thaønh hay chöa laøm thaønh, coù töôùng hay khoâng coù töôùng. Caàm coù naêm caùch: Moät laø duøng tay nhaän laáy töø tay cuûa ngöôøi khaùc, hai laø duøng vaït aùo nhaän laáy töø vaït aùo cuûa ngöôøi khaùc, Ba laø duøng khí cuï nhaän laáy töø khí cuï cuûa ngöôøi khaùc, boán laø noùi: Haõy ñeå vaøo ñaây, Naêm laø noùi: Haõy ñöa cho tònh nhôn naøy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo caàm vaät baùu töø naêm caùch keå treân ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; vaät baùu laøm thaønh hay chöa laøm thaønh, coù töôùng hay khoâng coù töôùng neáu nhaän töø tay cuûa ngöôøi khaùc ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo töï tay caàm tieàn ñoàng, tieàn keõm, tieàn chì, tieàn baèng baïch laïp… thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät noùi: “Neáu Tyø kheo töï tay caàm vaät baùu ít thì neân boû; neáu nhieàu vaø neáu coù tònh nhôn ñoàng taâm thì neân noùi vôùi ngöôøi naøy raèng: “Ñaây laø vaät khoâng thanh tònh neân toâi ñöôïc caàm laáy vaät baùu naøy, oâng neân laáy caát giuøm”. Tònh nhôn caàm laáy roài noùi vôùi Tyø kheo: “Vaät naøy cho Tyø kheo”, Tyø kheo neân noùi: “Ñaây laø vaät khoâng thanh tònh, neáu tònh thì toâi seõ thoï”. Neáu khoâng coù tònh nhôn ñoàng taâm, Tyø kheo neân laáy vaät baùu naøy duøng laøm ngoïa cuï cho Taêng boán phöông. Tyø kheo neân vaøo trong Taêng baïch raèng: Caùc Ñaïi-ñöùc, toâi töï tay caàm vaät baùu phaïm Ba-daät-ñeà, toâi nay phaùt loà khoâng daùm che daáu xin saùm hoái. Taêng neân hoûi: “Thaày ñaõ xaû vaät baùu chöa?” Ñaùp laø ñaõ xaû, Taêng neân hoûi: “Thaày coù thaáy toäi khoâng? Ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân noùi: “Thaày neân phaùt loà saùm hoái toäi naøy, sau khoâng ñöôïc taùi phaïm”. Neáu noùi laø chöa xaû vaät baùu thì Taêng baûo neân xaû, neáu Taêng khoâng baûo xaû thì taát caû Taêng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng baûo xaû maø Tyø kheo khoâng chòu xaû thì Tyø kheo phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coøn truø löôïng chöa quyeát ñònh thì khoâng phaïm”.

112 BOÄ LUAÄT 5

19. Giôùi Duøng Vaät Baùu Mua Baùn Caùc Vieäc: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laáy vaät baùu ñaõ xaû tröôùc ñoù ñem duøng vaøo caùc vieäc nhö xaây caát phoøng xaù, thueâ möôùn ngöôøi, môû cöûa tieäm vaøng, saét, ñoàng, tieäm maøi giuõa ngoïc, nuoâi voi, ngöïa, laïc ñaø, traâu, deâ, noâ tyø… Vì theá coù ngöôøi cöôõng ñoaït ruoäng vöôøn cuûa daân ñem baùn cho Tyø kheo, nhöõng ngöôøi bò maát saûn nghieäp lieàn cheâ traùch Tyø kheo raèng: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc laïi duøng vaät baùu vaøo vieäc môû cöûa tieäm mua baùn nhö vua,Ñaïi-thaàn khoâng khaùc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi duøng vaät baùu vaøo caùc vieäc mua baùn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo duøng vaät baùu vaøo ñuû caùc vieäc mua baùn thì phaïm Ni- taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Duøng vaøo ñuû caùc vieäc laø duøng vaät ñaõ laøm thaønh ñoåi laáy vaät ñaõ laøm thaønh hay vaät chöa laøm thaønh, hoaëc ñoåi caû vaät laøm thaønh vaø chöa laøm thaønh; duøng vaät chöa laøm thaønh ñoåi laáy vaät ñaõ laøm thaønh hay chöa laøm thaønh, hoaëc ñoåi caû vaät laøm thaønh vaø chöa laøm thaønh. Duøng vaät coù töôùng ñoåi laáy vaät coù töôùng hay vaät khoâng coù töôùng, hoaëc ñoåi caû vaät coù töôùng vaø khoâng coù töôùng; duøng vaät khoâng coù töôùng ñoåi laáy vaät coù töôùng hay vaät khoâng coù töôùng, hoaëc ñoåi caû vaät coù töôùng vaø khoâng coù töôùng. Duøng coù naêm caùch: 1. Noùi laáy vaät naøy nhö noùi laáy vaøng hay baïc. 2. Laáy töø trong naøy laø laáy soâ-ma hay kieàu-xa-na. 3. Laáy ngaàn naày laø laáy khoaûng naêm möôi hay moät traêm. 4. Laáy töø ngöôøi naøy laø bao goàm nam, nöõ, huyønh moân vaø hai caên. 5. Mang ñeán mang ñi, mua baùn cuõng nhö vaäy. Laïi coù naêm caùch cuõng gioáng nhö naêm caùch treân, chæ ñoåi chöõ naøy thaønh chöõ ñoù hoaëc kia, töùc laø noùi laáy vaät ñoù (kia), laáy töø trong ñoù (kia), laáy ngaàn aáy, laáy töø ngöôøi ñoù (kia), mang ñeán mang ñi, mua baùn cuõng nhö vaäy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo laáy vaät ñaõ laøm thaønh ñoåi laáy vaät ñaõ laøm thaønh hay vaät chöa laøm thaønh hay ñoåi laáy caû vaät ñaõ thaønh vaø vaät chöa thaønh ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Laáy vaät chöa laøm thaønh ñoåi laáy vaät ñaõ laøm thaønh hay vaät chöa laøm thaønh hay ñoåi laáy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 113

caû vaät ñaõ thaønh vaø vaät chöa thaønh ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Laáy vaät coù töôùng ñoåi laáy vaät coù töôùng hay vaät khoâng coù töôùng hay caû vaät coù töôùng vaø vaät khoâng töôùng ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Laáy vaät khoâng töôùng ñoåi laáy vaät coù töôùng hay vaät khoâng töôùng hay ñoåi laáy caû vaät coù töôùng vaø khoâng töôùng ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu noùi haõy laáy vaät naøy… trong naêm caùch keå treân ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà; Neáu noùi haõy laáy vaät kia… trong naêm caùch keå treân cuõng ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà. Neáu Tyø kheo duøng tieàn ñoàng, tieàn keõm, tieàn chì… vaøo ñuû caùc vieäc keå treân ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo duøng vaät baùu vaøo ñuû caùc vieäc keå treân, neáu ít thì neân xaû, neáu nhieàu vaø coù ñöôïc tònh nhôn ñoàng taâm thì neân noùi vôùi tònh nhôn raèng: “Ñaây laø vaät baát tònh neân toâi khoâng ñuôïc laáy caát, oâng neân laáy caát giuøm”, tònh nhôn laáy vaät roài noùi vôùi Tyø kheo raèng: “Vaät naøy cho Tyø kheo”, Tyø kheo neân noùi: “Ñaây laø vaät baát tònh, neáu tònh toâi seõ thoï”. Neáu khoâng coù ñöôïc tònh nhôn ñoàng taâm neân ñem vaät baùu duøng laøm ngoïa cuï cho Taêng boán phöông roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc, toâi ñaõ duøng vaät baùu vaøo ñuû caùc vieäc, nay phaùt loà khoâng daùm che daáu, xin saùm hoái”, Taêng neân hoûi: “Thaày ñaõ xaû vaät chöa?” Ñaùp laø ñaõ xaû, Taêng neân hoûi: “Thaày coù thaáy toäi khoâng?” Ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân noùi: “Thaày neân phaùt loà saùm hoái toäi naøy, sau khoâng ñöôïc taùi phaïm”. Neáu noùi chöa xaû, Taêng neân baûo xaû, neáu Taêng khoâng baûo xaû thì taát caû Taêng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng baûo xaû maø khoâng xaû thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la, neáu coøn truø löôïng chöa quyeát thì khoâng phaïm.

20. Giôùi Ñuû Caùch Mua Baùn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Phaïm chí maëc aùo Khaâm-baø-la nhuoäm Suùy-di-laâu laø ngöôøi quen bieát tröôùc kia vôùi Baït-nan-ñaø, Baït- nan-ñaø töø xa thaáy Phaïm chí maëc aùo naøy ñi ñeán lieàn khôûi taâm öa thích. Sau khi hoûi thaêm nhau veà söùc khoûe, Baït-nan-ñaø lieàn noùi vôùi Phaïm chí: “AÙo Khaâm-baø-la cuûa oâng raát ñeïp, neáu oâng coù theå ñoåi cho toâi, toâi seõ ñöa chieác aùo Khaâm-baø-la thöôøng naøy cho oâng”, Phaïm chí noùi: “Toâi ñang caàn duøng”, Baït-nan-ñaø noùi: “Phaùp Phaïm chí cuûa caùc oâng laø loûa hình khoâng coù ñöùc, caàn gì maëc y ñeïp”, Phaïm chí noùi: “Toâi caàn duøng ñeå naèm”, Baït-nan-ñaø noùi: “Tröôùc kia khi coøn laø baïch y chuùng ta laø baïn thaân thieát, khoâng coù vaät toát ñeïp naøo laø khoâng cho oâng; oâng cuõng vaäy, khoâng coù vaät toát ñeïp naøo laø khoâng cho toâi. Nay oâng ñaõ xuaát gia laïi coù taâm xeûn tham khoâng nhö ngaøy xöa nöõa hay sao?”. Nghe Baït-nan-ñaø traùch nhö vaäy neân Phaïm chí côûi aùo Khaâm-baø-la ñeïp cuûa mình ñöa cho

114 BOÄ LUAÄT 5

Baït-nan-ñaø, Baït-nan-ñaø ñöa laïi aùo Khaâm-baø-la thöôøng cho Phaïm chí. Khi Phaïm chí trôû veà tinh xaù cuûa mình, caùc Phaïm chí khaùc troâng thaáy Phaïm chí naøy maëc aùo Khaâm-baø-la thöôøng lieàn hoûi: “Chieác aùo Khaâm- baø-la ñeïp cuûa oâng ñaâu roài”, ñaùp laø ñaõ ñoåi roài, lieàn hoûi ñoåi vôùi ai, ñaùp laø ñoåi vôùi Baït-nan-ñaø, lieàn hoûi vì sai laïi cuøng trao ñoåi, ñaùp: “Tröôùc kia khi coøn laø baïch y, chuùng toâi voán laø baïn thaân thieát neân môùi ñoåi vôùi nhau”, caùc Phaïm chí khaùc noùi: “OÂng bò Baït-nan-ñaø gaït roài”, Phaïm chí naøy noùi: “Neáu gaït thì taïi sao coøn cuøng trao ñoåi”, caùc Phaïm chí noùi: “AÙo Khaâm-baø-la nhuoäm Suùy-di-laâu raát quyù giaù khoâng phaûi aùo Khaâm-baø-la thöôøng coù theå saùnh ñöôïc”, Phaïm chí naøy noùi: “Duø bieát laø quyù giaù thì toâi cuõng ñaõ ñoåi roài”, caùc Phaïm chí khaùc noùi: “OÂng haõy mau ñeán ñoù ñoåi laïi aùo Khaâm-baø-la nhuoäm suùy-di-laâu, chôù ñeå chuùng toâi laäp moäc baûng trò toäi oâng”. Phaïm chí naøy sôï bò trò toäi neân voäi chaïy ñeán choã Baït-nan-ñaø noùi raèng: “Baït-nan-ñaø haõy traû laïi y Khaâm-baø-la nhuoäm Suùy-di-laâu cho toâi, y Khaâm-baø-la thöôøng naøy toâi traû laïi cho oâng”, Baït-nan-ñaø noùi laø ñaõ ñoåi vôùi nhau roài, Phaïm chí noùi: “OÂng ñaõ gaït toâi”, Baït-nan-ñaø noùi: “Neáu coù gaït ñoåi thì vieäc cuõng ñaõ quyeát ñònh roài”, Phaïm chí noùi: “AÙo khaâm- baø-la nhuoäm Suùy-di-laâu cuûa toâi raát quyù giaù, khoâng phaûi aùo khaâm-baø-la thöôøng cuûa oâng saùnh baèng ñöôïc”, Baït-nan-ñaø noùi: “quyù hay khoâng quyù thì cuõng ñaõ ñoåi roài”, Phaïm chí noùi: “Caùc baïn ñoàng hoïc cuûa toâi noùi neáu toâi khoâng ñoåi laïi ñöôïc aùo veà thì seõ laäp moäc baûng trò toäi toâi”, Baït-nan-ñaø noùi: “Laäp moäc baûng trò hay trò caùch gì khaùc cuõng khoâng can gì ñeán toâi, vieäc trao ñoåi ñaõ quyeát ñònh roài thì toâi khoâng traû laïi”. Phaïm chí naøy ñoøi ñoåi laïi khoâng ñöôïc, luùc ñoù nhöõng ngöôøi khoâng tin Phaät phaùp nghe roài lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc, taïi sao ñaõ laø ngöôøi xuaát gia laïi ñi löøa gaït ngöôøi xuaát gia khaùc”; nhöõng ngöôøi tín kính Phaät phaùp thì laïi quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø laïi coøn ñuû caùch mua baùn”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo maø laïi coøn ñuû caùch mua baùn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñuû caùch mua baùn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Noùi ñuû caùch mua baùn laø duøng vaät töông tôï ñoåi laáy vaät töông tôï hoaëc duøng vaät khoâng töông tôï ñoåi laáy vaät khoâng töông tôï. Töông tôï laø duøng baùt ñoåi baùt, duøng y ñoåi y, duøng thôøi döôïc ñoåi laáy thôøi döôïc, phi thôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 115

döôïc ñoåi laáy phi thôøi döôïc… Khoâng töông tôï laø duøng baùt ñoåi y, duøng y ñoåi baùt, duøng thôøi döôïc ñoåi laáy phi thôøi döôïc… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo vì lôïi mua roài maø khoâng baùn thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu vì lôïi coá yù baùn maø khoâng mua cuõng Ñoät-kieát-la; neáu vì lôïi coá yù mua roài baùn laïi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, vaät naøy neân xaû. Neáu Tyø kheo duøng vaøng mua baïc, duøng baïc mua vaøng, duøng tieàn mua thoùc hay mua ñoà vaät khaùc coù theå aên ñöôïc thì moãi mieáng nuoát vaøo mieäng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät noùi: “Töø nay neáu sau khi cuøng nhau trao ñoåi vaät, neáu ngöôøi kia hoái haän thì neân traû laïi vaø laáy laïi vaät cuûa mình”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo nghe Phaät noùi lôøi naøy roài sau khi ñoåi y vôùi ngöôøi khaùc maëc nöûa thaùng laøm cho hoaïi saéc lieàn ñoøi laïi, ngöôøi ñoåi tröôùc kia khoâng chòu traû laïi, Luïc quaàn lieàn cuøng ngöôøi kia tranh caûi vaø ñaùnh nhau. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Noäi trong baûy ngaøy hoäi haän thì traû laïi, quaù baûy ngaøy thì khoâng neân traû laïi”. Luùc ñoù coù ngöôøi baùn vaûi ñem vaûi baùn, Luïc quaàn Tyø kheo ñöa ít tieàn ñoøi mua vaûi toát, ngöôøi baùn vaûi noùi: “Thaày côù sao ñöa ít tieàn maø ñoøi toâi baùn vaûi toát, neáu ngöôøi khoâng bieát giaù vaûi seõ cheâ vaûi cuûa toâi vaø ñoøi giaûm giaù”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc giaûm giaù ñoøi baùn y toát, neáu giaûm giaù ñoøi baùn vaûi toát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thaät söï caàn mua vaät naøy thì haõy suy nghó kyõ roài noùi: “Toâi chæ coù bao nhieâu ñaây muoán mua vaät naøy”, noùi nhö theá cho ñeán Ba-laàn maø ngöôøi kia vaãn khoâng chòu baùn thì Tyø kheo neân tìm tònh nhôn nhôø hoï mua giuøm. Neáu tònh nhôn khoâng bieát giaù thì Tyø kheo neân noùi cho bieát ñaõ duøng ngaàn aáy tieàn ñeå hoûi mua, vaø daën tònh nhôn neân tính toaùn khi hoûi mua. Töø nay cho chuùng taêng mua y, chöa noùi ñeán Ba-laàn thì ñöôïc traû theâm giaù”, khi traû theâm giaù Tyø kheo taâm hoái nghó raèng: “Ta khoâng coù ñoaït y cuûa ngöôøi chöù”, Phaät noùi: “Noùi Ba-laàn chöa xong, traû theâm giaù khoâng phaïm”. Neáu Tyø kheo vì lôïi duøng tieàn ñoàng, tieàn chì, tieàn keõm… ñuû caùch mua baùn ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà. Tyø kheo ñuû caùch mua baùn, neáu ít thì neân xaû, neáu nhieàu vaø coù ñöôïc tònh nhôn ñoàng taâm thì neân noùi vôùi tònh nhôn raèng: “Ñaây laø vaät baát tònh neân toâi khoâng ñuôïc laáy caát, oâng neân laáy caát giuøm”, tònh nhôn laáy vaät roài noùi vôùi Tyø kheo raèng: “Vaät naøy cho Tyø kheo” , Tyø kheo neân noùi: “Ñaây laø vaät baát tònh, neáu tònh toâi seõ thoï”. Neáu khoâng coù ñöôïc tònh nhôn ñoàng taâm neân ñem vaät baùu duøng laøm ngoïa cuï cho Taêng boán phöông roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc, toâi ñaõ ñuû caùch mua baùn, nay phaùt loà khoâng daùm che daáu, xin saùm hoái”, Taêng neân hoûi: “Thaày ñaõ xaû vaät chöa?” Ñaùp laø ñaõ xaû, Taêng neân hoûi: “Thaày coù thaáy toäi khoâng?” Ñaùp laø

116 BOÄ LUAÄT 5

thaáy toäi, Taêng neân noùi: “Thaày neân phaùt loà saùm hoái toäi naøy, sau khoâng ñöôïc taùi phaïm”. Neáu noùi chöa xaû, Taêng neân baûo xaû; neáu Taêng khoâng baûo xaû thì taát caû Taêng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vaät naøy taàm thöôøng ñoåi laáy vaät kia quyù giaù tuy coù lôïi nhöng neáu khoâng vì lôïi thì khoâng phaïm.

21. Giôùi Chöùa Baùt Dö Quaù Möôøi Ngaøy: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo chöùa caát nhieàu baùt sanh nhô nhôùp vaø hö beå khoâng duøng ñeán. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao caát chöùa nhieàu baùt ñeå ñeán hö beå khoâng duøng”, roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi chöùa nhieàu baùt dö sanh nhô nhôùp vaø hö beå khoâng duøng ñeán”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöùa baùt dö ñöôïc ñeán möôøi ngaøy, chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Baùt coù ba loaïi: Baùt thöôïng laø baùt thoï ñöôïc ba baùt côm, moät baùt canh vaø nöûa baùt canh thöùc aên khaùc; baùt haï laø baùt thoï ñöôïc moät baùt côm, nöûa baùt canh, nöûa baùt canh thöùc aên khaùc; baäc giöõa cuûa hai loaïi baùt naøy laø baùt trung. Neáu lôùn hôn baùt thöôïng vaø nhoû hôn baùt haï thì khoâng goïi laø baùt, Tyø kheo caát duøng baùt naøy thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, baùt naøy neân xaû, toäi Ba-daät-ñeà neân saùm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc baùt, ngaøy thöù hai neân xaû; ngaøy thöù hai ñöôïc baùt, ngaøy thöùa ba neân xaû cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù chín ñöôïc baùt, ngaøy thöù möôøi neân xaû; ngaøy thöù möôøi ñöôïc baùt, ngay ngaøy thöù möôøi neân ñem baùt naøy cho ngöôøi hay taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh, khoâng thoï trì ñeán ngaøy thöù möôøi moät trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc baùt, ngaøy thöù hai laïi ñöôïc thì neân chöùa moät caùi xaû moät caùi; ngaøy thöù hai ñöôïc baùt, ngaøy thöù Ba laøïi ñöôïc thì neân chöùa moät caùi xaû moät caùi cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù chín ñöôïc baùt, ngaøy thöù möôøi laïi ñöôïc thì baùt naøy ngay trong ngaøy thöù möôøi neân ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc baùt, ngaøy thöù hai laïi ñöôïc thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 7 117

neân chöùa caùi sau xaû caùi tröôùc; cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù taùm ñöôïc baùt, ngaøy thöù chín laïi ñöôïc thì neân chöùa caùi sau xaû caùi tröôùc; ngaøy thöù chín ñöôïc baùt, ngaøy thöù möôøi laïi ñöôïc thì baùt naøy ngay trong ngaøy thöù möôøi neân ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc baùt, ngaøy thöù hai laïi ñöôïc neân chöùa caùi tröôùc xaû caùi sau; cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù chín ñöôïc baùt, ngaøy thöù möôøi laïi ñöôïc thì ngay trong ngaøy thöù möôøi neân ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc baùt, ngaøy thöù hai khoâng ñöôïc cho ñeán ngaøy thöù möôøi cuõng khoâng ñöôïc thì baùt naøy ngay trong ngaøy thöù möôøi neân ñem cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc baùt, ngaøy thöù hai laïi ñöôïc, cho ñeán ngaøy thöù möôøi ñeàu ñöôïc baùt caát chöùa thì ngay trong ngaøy thöù möôøi neân ñem caùc baùt dö naøy cho ngöôøi hoaëc taùc tònh hay thoï trì. Neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù möôøi moät, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù baùt phaïm Xaû ñoïa chöa xaû, toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc baùt nöõa, thì baùt ñöôïc sau do töông tuïc vôùi baùt tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù baùt phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû nhöng toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc baùt nöõa, thì baùt ñöôïc sau do töông tuïc vôùi taâm tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà. Neáu Tyø kheo coù baùt phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû, toäi cuõng ñaõ saùm, thöù lôùp noái nhau ñaõ döùt; neáu ñöôïc baùt khaùc thì khoâng phaïm.

118 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 8

IV- BA MÖÔI PHAÙP NI TAÙT KYØ BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 22- Giôùi Xin Baùt Môùi: Phaät taïi nöôùc Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù Baït-nan-ñaø cuøng moät thöông nhôn ñi vaøo trong chôï, thaáy trong moät cöûa tieäm tröng baøy caùi baùt söù troøn ñeïp lieàn sanh taâm öa thích, noùi vôùi thöông nhôn: “OÂng xem caùi baùt ñoù thaät troøn ñeïp”, thöông nhôn cuõng noùi laø raát troøn ñeïp roài hoûi: “Thaày coù muoán caùi baùt aáy khoâng?” Ñaùp laø muoán. Thöông nhôn lieàn vaøo trong tieäm mua baùt ñöa cho Baït-nan-ñaø, Baït-nan-ñaø ñöôïc baùt roài lieàn ra khoûi thaønh Xaù-veä ñeán trong tinh xaù Kyø hoaøn khoe vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Caùc Tröôûng laõo xem caùi baùt söù naøy thaät laø troøn ñeïp”, caùc Tyø kheo noùi: “Raát ñeïp, thaày töø ñaâu coù ñöôïc?”. Baït-nan-ñaø ñem söï vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø kheo nghe, caùc Tyø kheo hoûi: “Tröôùc khi xin thaày coù baùt duøng hay khoâng?” Ñaùp laø ñaõ coù, caùc Tyø kheo hoûi: “Neáu tröôùc ñaõ coù coøn xin theâm laøm gì?” Ñaùp: “Tröôùc ñaõ coù nay xin theâm thì coù haïi gì”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Tröôùc ñaõ coù baùt roài taïi sao coøn xin theâm baùt môùi”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo tröôùc ñaõ coù baùt roài coøn xin theâm baùt môùi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo baùt ñang duøng bò nöùt beå vaù chöa ñeán naêm laèn, laïi xin baùt môùi vì tham toát ñeïp thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.Baùt naøy neân xaû trong Tyø kheo taêng roài laáy baùt cuûa ngöôøi haï thaáp nhaát trao cho Tyø kheo naøy, baûo raèng: “Thaày haõy caát chöùa baùt naøy duøng cho ñeán khi beå”. Baùt ñang duøng laø baùt tröôùc ñaõ duøng; baùt coù ba loaïi nhö trong giôùi treân. Chöa ñeán naêm laèn nöùt laø töø boán, ba, hai, moät laèn. Vì tham toát ñeïp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 119

laø Tyø kheo naøy khoâng bieát ñuû, khoù cuùng döôøng. Baùt naøy neân xaû trong Tyø kheo taêng laø baùt naøy neân ñöïng ñaày nöôùc roài ñem ñeán trong Taêng haønh baùt, moät Tyø kheo neân xöôùng raèng: “Caùc Tröôûng laõo neân nhoùm ñeå taùc phaùp baùt ñaày nöôùc”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo neân baùt cuûa mình ñang duøng ñeán nhoùm, trong thôøi gian naøy caùc Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï theâm baùt khaùc, neáu thoï theâm baùt khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Taêng hoøa hôïp roài yeát ma sai ngöôøi haønh baùt, moät Tyø kheo trong taêng noùi: “Trong caùc Tröôûng laõo ai coù theå haønh baùt, roùt nöôùc ñaày baùt?’ Neáu coù Tyø kheo naøo noùi coù theå thì Tyø kheo naøy phaûi thaønh töïu naêm thieän phaùp laø khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy si, khoâng tuøy boá (sôï), bieát laø haønh hay khoâng haønh; ngöôïc vôùi naêm thieän phaùp treân laø naêm aùc phaùp thì khoâng neân sai laøm ngöôøi haønh baùt. moät Tyø kheo trong Taêng taùc phaùp yeát ma sai nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ............ coù theå laøm ngöôøi haønh baùt. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän cho Tyø kheo.......... laøm ngöôøi haønh baùt. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu: Taêng nay cho Tyø kheo......... laøm ngöôøi haønh baùt xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Tyø kheo laøm ngöôøi haønh baùt neân roùt nöôùc ñaày baùt, ban ñaàu neân ñeán tröôùc vò thöông toøa thöù nhaát hoûi: “Thöôïng toøa coù caàn baùt naøy khoâng?” Neáu Thöôïng toøa noùi caàn thì neân trao baùt naøy cho Thöôïng toøa roài laáy baùt cuûa Thöôïng toøa ñöa ñeán Thöôïng toøa thöù hai hoûi: “Thöôïng toøa coù caàn baùt naøy khoâng?” Neáu noùi caàn thì neân ñöa cho roài laáy baùt cuûa Thöôïng toøa thöù hai ñöa ñeán Thöôïng toøa thöù ba hoûi nhö treân. Neáu khi ñang hoûi maø Thöôïng toøa thöù moät hoái tieác muoán ñoøi laïi baùt cuûa mình thì nhö Phaät daïy laø khoâng neân cho, neáu Thöôïng toøa mieãn cöôõng ñoaït laïi thì neân baûo Thöôïng toøa naøy saùm Ñoät-kieát-la. Neáu baùt naøy thöôïng toïa thöù nhaát khoâng laáy thì neân theo thöù lôùp ñi cuøng khaép, cuoái cuøng khoâng coù ai chòu laáy baùt ñaày nöôùc naøy thì neân ñöa laïi cho Tyø kheo kia; neáu coù ngöôøi chòu laáy baùt naøy thì neân laáy baùt cuûa ngöôøi ñoù theo thöù lôùp ñöa baùt nhö treân; cuoái cuøng khoâng coù ai chòu laáy thì neân ñöa baùt naøy ñeán cho Tyø kheo kia baûo raèng: “Thaày haõy caát baùt naøy duøng cho ñeán khi beå, chôù ñeå baùt ôû döôùi ñaát, chôù ñeå treân ñaù, chôù ñeå ôû choã cao, chôù ñeå choã bò doät, khoâng ñöôïc mang baùt ñeán choã ñaïi tieåu tieän, nhaø taém… khoâng ñöôïc coá yù laøm beå, khoâng ñöôïc duøng baùt ñeå röûa maët röûa tay, phaûi caát giöõ caån thaän. Chôù vì nhaân duyeân beå baùt maø ñi tìm caàu, boû pheá vieäc toïa thieàn tuïng kinh haønh ñaïo”.

120 BOÄ LUAÄT 5

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu baùt cuûa-Tyø kheo chöa beå thì khoâng ñöôïc xin baùt môùi, neáu xin ñöôïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu baùt cuûa-Tyø kheo chæ nöùt coù moät laèn, duø traùm hay chöa traùm cuõng khoâng ñöôïc xin baùt môùi, nhö theá cho ñeán hai, ba, boán laèn nöùt cuõng vaäy ñeàu khoâng ñöôïc xin baùt môùi, neáu xin ñöôïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, xin khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu baùt nöùt naêm laèn, duø coù traùm hay chöa traùm cuõng ñöôïc xin baùt môùi, xin ñöôïc hay khoâng ñeàu khoâng phaïm.

23. Giôùi Töï Xin Chæ Sôïi Roài Baûo Nhôø Thôï Deät Khoâng Phaûi Baø Con Deät Y: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù luïc quaàn Tyø kheo töï xin chæ sôïi mang ñeán choã nhaø giaøu baûo raèng: “Chuû tuï laïc haõy baûo thôï deät deät y cho toâi”, chuû nhaø giaøu naøy lieàn baûo thôï deät: “Haõy deät y cho Tyø kheo naøy, ta seõ traû tieàn cho oâng”. Ngöôøi thôï deät ñoái vôùi chuû nhaø giaøu naøy vì kính sôï neân khoâng daùm traùi lôøi, nhöng khi deät noåi saân traùch maéng raèng: “Sa- moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc, laïi nöông theá löïc nhaø giaøu baûo ta deät khoâng coâng, khieán ta khoâng coù tieàn, khoâng coù côm aên cuõng khoâng coù phöôùc phaàn. Chuùng ta suy naõo baát lôïi vì gaëp phaûi ngöôøi khoâng coù thieåu duïc tri tuùc khoù cuùng döôøng naøy”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi töï xin chæ sôïi roài baûo thôï deät khoâng phaûi laø baø con deät y”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï xin chæ sôïi baûo thôï deät khoâng phaûi laø baø con deät y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Töï xin laø xin ñöôïc naêm möôi Ba laø hay moät traêm Ba laø cho ñeán moät laïng; Chæ sôïi laø sôïi gai, sôïi loâng, chæ soâ-ma, kieáp-boái… Khoâng phaûi baø con laø ngoaïi tröø cha meï anh chò em con caùi lieân quan trong baûy ñôøi ra; Thôï deät bao goàm nam, nöõ, huyønh moân, ngöôøi vaø hai caên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo theo baø con xin chæ sôïi hay baûo baø con deät ñeàu khoâng phaïm; töï deät thì phaïm Ñoät-kieát-la; cho ñeán baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni deät laø baø con ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo theo baø con xin chæ sôïi thì khoâng phaïm, nhöng baûo thôï deät khoâng phaûi baø con deät thì phaïm Ni-taùt-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 121

kyø Ba-daät-ñeà; töï deät hay baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni deät ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo theo baø con xin chæ sôïi thì khoâng phaïm; baûo thôï deät neáu laø baø con deät thì khoâng phaïm, neáu khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; töï deät hay baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni deät ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la Neáu Tyø kheo theo ngöôøi khoâng phaûi baø con xin chæ sôïi thì phaïm Ñoät-kieát-la, baûo thôï deät khoâng phaûi baø con deät thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà; töï deät hay baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa- di-ni deät ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo theo ngöôøi khoâng phaûi baø con xin chæ sôïi thì phaïm Ñoät-kieát-la, baûo thôï deät laø baø con deät thì khoâng phaïm; töï deät hay baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa- di-ni deät ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo theo ngöôøi khoâng phaûi baø con xin chæ sôïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; baûo thôï deät neáu khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, neáu laø baø con thì khoâng phaïm; töï deät hay baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni deät ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo theo ngöôøi xin chæ sôïi laø baø con thì khoâng phaïm, neáu khoâng phaûi baø con thì phaïm Ñoät-kieát-la; baûo thôï deät deät y neáu laø baø con thì khoâng phaïm, neáu khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät- ñeà; töï deät hay baûo Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di- ni deät ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø deät moät Ba laø hay deät daây thieàn, daây löng hay moät, hai laàn ñöa thoi thì khoâng phaïm.

24. Giôùi Baûo Thôï Deät Khoâng Phaûi Baø Con Deät Y: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só baûo thôï deät deät y cho Baït-nan-ñaø, Baït-nan-ñaø nghe bieát vieäc naøy lieàn ñeán choã ngöôøi thôï deät noùi raèng: “OÂng bieát khoâng, y naøy laø deät cho ta, oâng haõy deät cho ñeïp, roäng, daày vaø beàn chaéc, ta seõ traû theâm cho oâng ít nhieàu hoaëc thöùc aên, tôï thöùc aên hay baèng giaù tieàn böõa aên”, thôï deät noùi: “Ñaïi-ñöùc, chuùng toâi laøm vieäc naøy laø vì muoán ñöôïc lôïi, neáu thaày cho toâi nhieàu lôïi ích, toâi seõ deät ñeïp roäng daày vaø beàn chaéc cho thaày”, Baït-nan-ñaø baèng loøng. Ngöôøi thôï deät vì deät cho ñeïp roäng daày beán chaéc theo yù cuûa Baït-nan-ñaø neân toán raát nhieàu chæ sôïi, cö só lieàn hoûi thôï deät: “Taïi sao laïi duøng quaù nhieàu chæ sôïi nhö vaäy?” Thôï deät noùi: “Toâi khoâng laáy bôùt cuõng khoâng laáy troäm, khi naøo deät xong oâng seõ thaáy ñaây laø chieác y ñeïp, roäng, daày vaø beàn chaéc neân môùi toán nhieàu chæ sôïi nhö theá”, cö só hoûi: “Ai baûo oâng deät nhö theá?”, Ñaùp laø Thích töû Baït-nan-ñaø, cö só noùi: “Neáu vaäy thì oâng cöù deät ñeïp nhö

122 BOÄ LUAÄT 5

theá”. Giaù tieàn maø cö só lo lieäu tröôùc ñoù khoâng ñuû, phaûi traû theâm gaáp hai, Ba-laàn môùi ñuû ñeå deät thaønh y cho Baït-nan-ñaø neân cö só noåi giaän quôû traùch raèng “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc, taïi sao laïi ñoøi hoûi quùa nhieàu, khoâng bieát thôøi, khoâng bieát nhaøm ñuû, khoâng bieát truø löôïng. Neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï cuõng neân bieát löôïng. Giaù tieàn maø ta chuaån bò tröôùc ñoù nay phaûi traû theâm gaáp hai, Ba-laàn soá tieàn môùi ñuû deät thaønh y. Ñaây laø loãi cuûa ta khieán ta phieàn naõo khoâng coù lôïi ích gì, taïi sao ta laïi cuùng döôøng cho ngöôøi khoâng bieát ñuû, khoù nuoâi khoâng bieát nhaøm ñuû nhö theá”. Luùc ñoù coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy, taâm khoâng vui quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Baït- nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû choã cö só khoâng phaûi baø con khôûi töôûng laø ñoàng yù”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coù cö só, vôï cö só baûo thôï deät deät y cho Tyø kheo, Tyø kheo naøy tröôùc khoâng ñöôïc thænh tuøy yù lieàn ñeán noùi vôùi thôï deät raèng: “OÂng bieát khoâng, y naøy laø deät cho ta, oâng haõy deät cho ñeïp, roäng, daày vaø beàn chaéc, ta seõ traû theâm ít nhieàu cho oâng”. Tyø kheo naøy töï noùi hay baûo ngöôøi noùi, thôøi gian sau neáu cho thöùc aên hay giaù tieàn baèng moät böõa aên, vì muoán toát neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Deät cho Tyø kheo laø chæ cho Baït-nan-ñaø; Cö só, vôï cö só laø nam vaø nöõ baïch y; thôï deät laø bao goàm nam, nöõ, huyønh moân, ngöôøi vaø hai caên; Y laø bao goàm caùc loaïi y baèng gai, Suùy-di-la, soâ-ma, kieàu xaø na, khaâm- baø-la, kieáp-boái…. Tröôùc khoâng ñöôïc thænh tuøy yù laø tröôùc ñoù cö só khoâng coù noùi: Neáu caàn gì cöù ñeán noùi; khôûi ñoàng yù laø tin cö só naøy duø toâi caàn gì ñeán noùi vôùi thôï deät cuõng khoâng noåi saân. Cho thöùc aên hay tôï thöùc aên laø bao goàm naêm loaïi thöùc aên nhö côm, buùn khoâ, baùnh, caù vaø thòt; naêm loaïi tôï thöùc aên nhö neáp, gaïo, ngoâ baép, rau caûi vaø giaø sö. Giaù tieàn baèng moät böõa aên laø giaù tieàn coù theå mua ñöôïc thöùc aên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñeán choã thôï deät noùi: “Y naøy laø deät cho ta, oâng haõy deät cho ñeïp, ta seõ traû theâm ít nhieàu cho oâng”thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu noùi deät cho roäng seõ traû theâm ít nhieàu cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu noùi deät cho ñeïp hay deät cho roäng hay noùi deät cho ñeïp vaø roäng seõ traû theâm ít nhieàu cho oâng ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà. Neáu Tyø kheo ñeán choã thôï deät noùi raèng: “Y naøy laø deät cho ta, oâng chôù deät ñeïp, ta seõ traû theâm ít nhieàu cho oâng”thì phaïm

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 123

Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu noùi chôù deät roäng hay noùi chôù deät thaät ñeïp hay noùi chôù deät thaät roäng hay noùi chôù deät ñeïp vaø roäng seõ traû theâm ít nhieàu ñeàu phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán choã thôï deät noùi raèng: “Y naøy laø deät cho ta, oâng coù deät ñeïp ta cuõng khoâng traû theâm giaù cho oâng”thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi duø coù deät roäng hay noùi duø coù deät thaät ñeïp hay thaät roäng hay noùi duø coù deät ñeïp vaø roäng ta ñeàu seõ khoâng traû theâm giaù thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu Tyø kheo töï coù tieàn baûo thôï deät deät thì khoâng phaïm.

25. Giôùi Ñoaït Y Cuûa-Tyø Kheo Khaùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø coù ñeä töû cuøng haønh teân laø Ñaït-ma, baûn taùnh thieän coù ñöùc, Baït-nan-ñaø taïm cho möôïn y caét roïc ñeå ñaép. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haø sau khi töï töù xong, Phaät muoán du haønh ñeán nöôùc khaùc trong hai thaùng, Baït-nan-ñaø nghe tin naøy lieàn baûo Ñaït-ma raèng: “Phaät saép du haønh ñeán nöôùc khaùc, ta muoán cuøng con ñi ôû phía tröôùc Phaät, nhö theá chuùng ta seõ ñöôïc nhieàu y thöïc vaø ngoïa cuï ñaày ñuû”, Ñaït-ma noùi: “Khoâng ñöôïc, vì sao, vì con muoán theo Phaät du haønh ñeå ñöôïc thöôøng thaáy Phaät, thöôøng thaáy Ñaïi-ñöùc Tyø kheo vaø ñeå ñöôïc nghe phaùp”, Baït-nan-ñaø noùi: “Con khoâng muoán ñi cuøng ta phaûi khoâng?” Ñaùp laø khoâng, Baït-nan-ñaø noùi: “Neáu khoâng ñi thì traû y laïi cho ta”, ñaùp: “Y naøy hoøa thöôïng ñaõ cho con roài”, Baït-nan-ñaø noùi: “Ta khoâng vì vieäc khaùc maø cho thaày, cho thaày laø vì vieäc cuûa ta, thaày thaät khoâng muoán ñi phaûi khoâng?” Ñaùp laø khoâng ñi, Baït-nan-ñaø lieàn ñoaït y laïi, ngöôøi ñeä töû naøy ñöùng tröôùc Kyø hoaøn khoùc. Phaät thaáy Ñaït-ma lieàn hoûi vì sao khoùc, Ñaït-ma lieàn keå laïi söï vieäc treân, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñaõ cho Tyø kheo khaùc y roài, sau vì saân giaän lieàn ñoaït laáy laïi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñaõ cho Tyø kheo khaùc y roài, sau vì saân giaän neân ñoaït laáy laïi, noùi raèng: “Haõy traû y laïi ñaây, toâi khoâng cho thaày nöõa”; neáu ñoaït ñöôïc y thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Töï ñoaït laø töï mình ñoaït laïi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo cho Tyø kheo khaùc y roài, sau vì saân giaän neân ñoaït laïi, neáu ñoaït laïi ñöôïc thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu ñoaït laïi khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töï duøng söùc tranh giaønh laïi ñöôïc cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì

124 BOÄ LUAÄT 5

phaïm Ñoät-kieát-la; baûo ngöôøi khaùc ra söùc giaønh laáy laïi ñöôïc cuõng phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu vì muoán chieát phuïc ngöôøi kia taïm thôøi ñoaït laáy laïi thì khoâng phaïm.

26. Giôùi Lìa Y Nguû Quaù Saùu Ñeâm: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Tyø-ha ñeå y Taêng-giaø-leâ trong röøng A-nan ñaø roài ñaép y thöôïng haï vaøo thaønh khaát thöïc, khi trôû veà tìm khoâng thaáy y Taêng-giaø-leâ vì bò maát, lieàn ñeán noùi cho caùc Tyø kheo bieát y noùi: “Toâi khoâng bieát phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Tyø ha nguyeân do, ñuû lôøi khen ngôïi haïnh tuøy ôû nôi naøo y baùt ñeàu cuøng theo nhau nhö sau: “Neáu Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc, y coát ñeå che thaân, côm aên coát ñeå nuoâi maïng soáng, tuøy ôû nôi naøo y baùt thöôøng cuøng theo nhau thì ngöôøi aáy thöôøng ñöôïc an laïc, nhö caùnh chim bay ñeán ñaâu loâng caùnh cuøng theo nhau; Tyø kheo cuõng vaäy, tuøy ôû nôi naøo y baùt cuøng theo nhau thì thöôøng ñöôïc an laïc truï”. Phaät ñuû lôøi khen ngôïi roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo qua ba thaùng chöa ñeán thaùng taùm chöa maõn haï, neáu Tyø kheo A-lan-nhaõ soáng ôû A-lan-nhaõ nghi laø coù khuûng boá, Tyø kheo naøy trong ba y tuøy yù ñaép moät y ra ngoaøi giôùi. Vì coù duyeân söï caàn ra ngoaøi giôùi thì ñöôïc lìa y nguû chöøng saùu ñeâm, neáu lìa y nguû quaù saùu ñeâm thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Chöa maõn haï laø haäu an cö; A-lan-nhaõ laø choã caùch tuï laïc khoaûng naêm traêm cung, ñoái vôùi nöôùc Ma-giaø-ñaø laø moät Caâu-loâ-xaù, ñoái vôùi caùc nöôùc phöông baéc laø nöûa Caâu-loâ-xaù. Nghi laø nghi bò maát ñoà vaät; Coù khuûng boá laø cho ñeán coù Tyø kheo aùc. Tuøy trong ba y laáy moät y naøo laø hoaëc laáy y Taêng-giaø-leâ, hoaëc laáy y Uaát-ña-la-taêng hoaëc laáy y An-ñaø-hoäi. Saùu ñeâm khoâng phaïm laø thôøi gian khai cho ñöôïc lìa y. Qua ba thaùng laø muøa haï coù boán thaùng tuy ñaõ qua ba thaùng nhöng ngöôøi haäu an cö chöa ñuû ngaøy, neân noùi laø chöa ñeán thaùng taùm chöa maõn haï. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo vaøo ñeâm thöù saùu neân trôû veà laáy y hay ñeán choã y hay thoï y khaùc; neáu khoâng ñeán laáy y, khoâng ñeán choã y hay khoâng thoï y khaùc thì qua ñeâm thöù baûy trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà.

27. Giôùi Thoï Y Caáp Thí: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc thöông nhôn ñi ñeán caùc tuï laïc buoân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 125

baùn ñeå kieám lôøi, giöõa ñöôøng thaáy moät Taêng phöôøng thanh vaéng caùch xa tuï laïc. Khi vaøo trong thaáy ít Tyø kheo taêng lieàn hoûi nguyeân do, Tyø kheo noùi: “Vì ôû ñaây khoâng coù ñaøn vieät cung caáp y thöïc thuoác thang neân ít Tyø kheo taêng”, thöông nhôn noùi: “Chuùng toâi muoán tu söûa laïi choã naøy vaø cung caáp y thöïc thuoác thang”, noùi roài lieàn ñeå laïi y thöïc thuoác thang cho caùc Tyø kheo roài ñi ñeán nôi khaùc. Caùc Tyø kheo naøy vaøo thaùng ñaàu cuûa muøa haï cuøng chia nhau nhöõng y thöïc thuoác thang naøy roài ñeán choã khaùc an cö. Caùc thöông nhôn sau khi buoân baùn ñöôïc lôøi xong trôû veà gheù laïi Taêng phöôøng maø mình ñaõ cuùng döôøng, nghó raèng: “Ñaây laø choã chuùng ta cuùng döôøng, neân vaøo xem nay ñaõ coù bao nhieâu ngöôøi an cö, neáu coù thieáu y thöïc chuùng ta seõ cung caáp theâm”. Khi vaøo trong Taêng phöôøng laïi thaáy Tyø kheo taêng ít hôn tröôùc lieàn hoûi nguyeân do, Tyø kheo noùi: “Vaøo thaùng ñaàu cuûa muøa haï caùc Tyø kheo cuøng chia nhau y vaät ñaõ cuùng roài ñeán choã khaùc an cö roài”, thöông nhôn noùi: “Chuùng toâi cuùng y thöïc khoâng phaûi ñeå caùc Tyø kheo chia nhau roài ñeán choã khaùc an cö, maø muoán caùc Tyø kheo truï ôû ñaây an cö neân môùi cuùng döôøng”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo môùi vaøo thaùng ñaàu cuûa muøa haï lieàn chia vaät an cö”, luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch chôù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vua Ba-tö-naëc coù moät ngaøn töôùng quaân, moãi doanh traïi coù naêm traêm ngöôøi. Coù moät doanh traïi caùc töôùng quaân ñeàu maëc aùo xaáu khoâng coù oai ñöùc, trong phoøng xaù cuûa hoï khoâng coù giöôøng vaø ngoïa cuï toát ñeïp. Vôï cuûa hoï cuõng khoâng coù y phuïc ñeïp vaø voøng xuyeán chuoãi ngoïc ñeå trang nghieâm thaân, duø hoï ñöôïc caáp boång loäc cuõng khoâng ñaày ñuû. Nhöõng ngöôøi naøy öa thích aên uoáng nhaäu nheït vaø ñaáu tranh, khi say söa hoï keâu khoùc giôõn cöôøi la heùt gaây naùo loaïn. Luùc ñoù Tyø kheo ni Ñaït-ma-ñeà-na soáng gaàn nôi ñoù bò nhöõng tieáng oàn naùo naøy trôû ngaïi cho vieäc toïa thieàn tuïng kinh cuûa caùc Tyø kheo ni, neân ñeán choã vôï cuûa caùc töôùng quaân noùi: “Choàng caùc vò öa thích nhaäu nheït ñaáu tranh, khi say söa keâu khoùc giôõn cöôøi la heùt gaây naùo loaïn laøm trôû ngaïi cho vieäc toïa thieàn tuïng kinh cuûa chuùng toâi, taïi sao caùc vò khoâng khuyeân ngaên”, vôï caùc töôùng quaân noùi: “Laøm sao khuyeân ngaên ñöôïc, muoán khuyeân ngaên thì tröôùc tieân phaûi coù y thöïc dö, neáu thieän nhôn quôû traùch thì neân lo cho hoï coù y thöïc”, Ñaït-ma-ñeà-na nghe roài lieàn khaát thöïc nhieàu thöùc aên thöùc uoáng roài môøi nhöõng ngöôøi coù theá löïc trong quaân doanh ñeán aên ñeå daãn duï hoï. Khi bieát taâm hoï ñaõ meàm moûng coù theå nghe lôøi lieàn noùi vôùi hoï raèng: “Caùc chuû tuï laïc, caùc vò neân quy y Phaät, Phaùp, Taêng”, hoï nghe theo lôøi

126 BOÄ LUAÄT 5

lieàn quy y Phaät phaùp taêng, khoâng coøn thích nhaäu nheït nöõa, cuõng khoâng öa thích ñaáu tranh vaø keâu khoùc cöôøi giôõn la heùt nöõa. Luùc ñoù trong phoøng hoï coù ñöôïc giöôøng vaø ngoïa cuï toát ñeïp, vôï cuûa hoï cuõng coù y phuïc ñeïp vaø coù voøng xuyeán chuoãi anh laïc trang nghieâm thaân, ñöôïc caáp boång loäc ñaày ñuû. Do nhaân duyeân naøy caùc töôùng quaân daàn daàn giaøu coù, coù nhieàu vaøng baïc taøi baûo noâ tyø… caùc thöù thaønh töïu; vua Ba-tö-naëc nhôø nhöõng ngöôøi giaøu naøy vaây quanh neân coù oai ñöùc ñöôïc moïi ngöôøi kính ngöôõng. Luùc ñoù coù moät nöôùc nhoû phaûn nghòch neân vua Ba-tö-naëc baûo caùc töôùng quaân: “Caùc khanh neân ñeán ñoù chinh phaït roài trôû veà”, trong soá caùc töôùng quaân nhöõng ngöôøi tin Phaät treo ñaûy löôït nöôùc ôû ñaàu caây cung nghó raèng: “gaëp nöôùc coù truøng seõ löôïc roài uoáng”, khoâng ngôø nhöõng ngöôøi khoâng tin Phaät sanh loøng ñoá kî ñem vieäc naøy taâu leân vua, vua nghe roài noùi raèng: “Nhöõng ngöôøi naøy ñoái vôùi loaøi truøng nhoû coøn coù taâm thöông xoùt huoáng chi laø loaøi ngöôøi”, lieàn cho goïi ñeán ñeå hoûi cho roõ roài noùi: “Caùc khanh khi doái ta”, caùc töôùng quaân naøy noùi: “Taïi sao noùi laø khi doái vua”, vua noùi: “Caùc khanh ñoái vôùi loaøi truøng nhoû coøn coù taâm thöông xoùt huoáng chi laø loaøi ngöôøi”, caùc töôùng quaân noùi: “Truøng ñaâu coù loãi gì, coøn ñoái vôùi ngöôøi coù loãi vôùi vua thì chuùng thaàn seõ vì vua trò phaït hoï”, vua nghó: “Neáu hoï öa thích thanh khieát thì caàn gì sôï gieát truøng”, nghó roài lieàn baûo caùc töôùng ra traän, caùc töôùng lieàn ra traän. Caùc töôùng quaân naøy coù ngöôøi ñaït ñöôïc Töø taâm tam muoäi lieàn nhaäp Töø taâm phaù traän, giaëc bò chinh phuïc. Vua nghe caùc töôùng quaân ñaõ phaù ñöôïc giaëc raát ñoãi vui möøng, caùc töôùng deïp giaëc xong trôû veà tröôùc vua quyø taâu raèng: “Ñaïi vöông thöôøng thaéng”, vua lieàn thöôûng ban taøi vaät, tuï laïc, ruoäng vöôøn, nhaân daân gaáp boäi neân caùc töôùng quaân caøng theâm giaøu coù, vua nhôø nhöõng ngöôøi naøy vaây quanh neân oai ñöùc caøng taêng ñöôïc moïi ngöôøi kính ngöôõng gaáp boäi. Luùc ñoù caùc töôùng quaân suy nghó: “Chuùng ta giaøu coù ñöôïc ñaày ñuû ñeàu laø nhôø Tyø kheo ni Ñaït-ma-ñeà-na, tai sao chuùng ta khoâng thænh Tyø kheo ni ñeán ñaây an cö ba thaùng”, nghó roài lieàn ñeán choã Tyø kheo ni thænh, Tyø kheo ni noùi: “Khoâng ñöôïc, vì sao, vì Phaät an cö choã naøo chuùng toâi seõ an cö choã ñoù ñeå thöôøng ñöôïc gaëp Phaät, thöôøng ñöôïc thaáy caùc Ñaïi-ñöùc taêng vaø ñöôïc nghe phaùp. Caùc vò muoán toâi ñeán nöôùc Xaù-veä an cö thì tröôùc neân thænh Phaät”. Caùc töôùng quaân nghe roài lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Phaät tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng. Caùc töôùng quaân lieàn baïch Phaät: “Theá toân, xin nhaän lôøi chuùng con ñeán nöôùc Xaù-veä an cö ba thaùng, xin thöông xoùt”, Phaät im laëng nhaän lôøi, caùc töôùng quaân bieát Phaät nhaän lôøi roài lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø hoõ cuøng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 127

nhaéc nhôû nhau tuøy söùc lo lieäu thöùc aên uoáng cuùng döôøng trong ba thaùng, ôû trong phoøng rieâng may y cho chuùng taêng, may y maëc trong nhaø vaø y cho haï an cö. Luùc ñoù coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán ngaøy töï töù, laïi coù nöôùc nhoû phaûn nghòch neân vua Ba-tö-naëc ra lònh cho caùc töôùng quaân deïp ñöôïc giaëc tröôùc kia ñeán ñem quaân ñi ñaùnh deïp giaëc laàn naøy, caùc töôùng quaân nghe roài trong loøng saàu naõo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta ñaùnh giaëc laàn tröôùc may maén ñöôïc thoaùt cheát, nay phaûi ñi nöõa e raèng seõ bò maát maïng. Chuùng ta ñaõ thænh Phaät vaø Taêng cuùng döôøng trong ba thaùng, nay chuùng ta khoâng ñem y thöïc naøy boá thí thì chuùng taêng seõ maát phaàn boá thí, chuùng ta cuõng maát phaàn phöôùc ñöùc. Chuùng ta thöôøng muoán phaùp thí khoâng ñoaïn döùt, thöôøng laøm phöôùc ñöùc trong phöôùc ñieàn taêng, Taêng ñöôïc thí vaät, chuùng ta ñöôïc phöôùc”. Caùc töôùng quaân lieàn mang heát y vaät ñaõ ñònh cuùng ñeán trong röøng Kyø ñaø roài ñaùnh kieàn chuøy, caùc Tyø kheo hoûi taïi sao ñaùnh kieàn chuøy, ñaùp laø muoán thí vaät, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät khoâng cho chuùng toâi chöa töï töù ôû trong haï chia y vaät an cö”, caùc töôùng quaân noùi: “Chuùng toâi laøm quan heä thuoäc ngöôøi khaùc, khoâng ñöôïc töï taïi, laàn tröôùc ñaùnh nhau may maén ñöôïc thoaùt cheát, laàn naøy ñi ñaùnh giaëc khoâng bieát nhö theá naøo hoaëc coù theå seõ maát maïng. Chuùng taêng neân nhoùm thoï y vaät cuùng döôøng naøy”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi A-nan: “Coøn maáy ngaøy nöõa laø töï töù”, A-nan ñaùp coøn möôøi ngaøy nöõa, Phaät baûo A-nan: “Tuy coøn möôøi ngaøy nöõa môùi töï töù, vì sôï maát boá thí neân khai cho Taêng ñöôïc thoï”. Phaät vaø Taêng nhoùm hoïp roài, caùc töôùng quaân lieàn chia y vaät cuùng döôøng roài ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Phaät tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng, caùc töôùng quaân nghe phaùp ñöôïc lôïi hæ roài ñaûnh leã höõu nhieãu Phaät ra veà. Caùc töôùng quaân ñi khoâng laâu, Phaät do nhaân duyeân tröôùc vaø vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng, ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coøn möôøi ngaøy nöõa môùi töï töù, neáu coù y caáp thí thì ñöôïc thoï, Tyø kheo caàn y naøy thì neân töï tay thoï laáy cho ñeán thôøi y ñöôïc caát chöùa. Neáu quaù thôøi gian möôøi ngaøy maø caát chöùa thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Möôøi ngaøy nöõa môùi töï töù laø bieát coøn möôøi ngaøy nöõa môùi ñeán ngaøy töï töù. Y caáp thí laø vua, phu nhaân hay vöông töû;Ñaïi-thaàn, ñaïi quan hay töôùng quaân; con gaùi saép ñi laáy choàng; ngöôøi bònh hay ngöôøi saép ñi ñaùnh giaëc thí. Nhöõng ngöôøi nhö treân neáu thí y, bieát coøn möôøi ngaøy nöõa môùi töï töù thì ñöôïc thoï. Thôøi y laø neáu truù xöù naøo khoâng thoï y Ca-hi-na thì moät

128 BOÄ LUAÄT 5

thaùng cuoái muøa haï; neáu truù xöù naøo coù thoï y Ca-hi-na thì moät thaùng cuoái muøa haï vaø boán thaùng muøa doâng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu truù xöù naøy khoâng thoï y Ca-hi- na thì caùc Tyø kheo vaøo ngaøy cuoái cuûa thaùng cuoái muøa haï neân xaû y naøy hoaëc taùc tònh hay thoï trì; neáu khoâng xaû, khoâng taùc tònh, khoâng thoï trì thì ñeán ngaøy ñaàu cuûa thaùng ñaàu muøa ñoâng trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeàà. Neáu truù xöù naøy coù thoï y Ca-hi-na thì caùc Tyø kheo vaøo ngaøy cuoái cuûa thaùng cuoái muøa ñoâng neân xaû y naøy hoaëc taùc tònh hay thoï trì; neáu khoâng xaû, khoâng taùc tònh, khoâng thoï trì thì ñeán ngaøy ñaàu cuûa thaùng ñaàu muøa xuaân trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà.

28. Giôùi Chöùa Y Taém Möa: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Phaät cho chuùng ta caát chöùa y taém möa”, lieàn vaøo muøa xuaân muøa ñoâng trong taát caû thôøi ñeàu caát chöùa. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi vaøo muøa xuaân muøa ñoâng trong taát caû thôøi ñeàu caát chöùa y taém möa. Phaät cho chöùa ba y, chöùa theâm y taém möa laø y thöù tö”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo, Ta cho caát chöùa y taém möa lieàn vaøo muøa xuaân muøa ñoâng trong taát caû thôøi ñeàu caát chöùa”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo vaøo moät thaùng cuoái cuûa muøa xuaân neân tìm y taém möa, trong nöûa thaùng neân thoï trì. Neáu Tyø kheo chöa ñeán moät thaùng cuoái cuûa muøa xuaân maø tìm caàu, quaù nöûa thaùng thoï trì thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeàà. Trong ñaây sao goïi laø tìm caâu, sao goïi laø laøm (may thaønh), sao goïi laø trì ? Tìm caàu laø theo ngöôøi khaùc xin, laøm laø giaët nhuoäm caét may thaønh, trì laø thoï duïng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ôû choã coù thaùng nhuaän xin y taém möa, ñeán choã khoâng coù thaùng nhuaän an cö, ñaây laø töø ngoaøi mang ñeán ñeå may thaønh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu töø ngoaøi mang ñeán ñeå thoï trì thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ôû choã coù thaùng nhuaän sai söù ñeán noùi vôùi Tyø kheo ôû choã khoâng coù thaùng nhuaän raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc, haõy chôø moät thôøi gian ngaén nöõa roài haõy töï töù”, neáu Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 129

kheo ôû choã khoâng coù thaùng nhuaän nghe lôøi chôø ñôïi Tyø kheo ôû choã coù thaùng nhuaän mang ñeå ñeå may thaønh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu mang ñeán ñeå thoï trì thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ôû choã coù thaùng nhuaän tìm caàu, ôû choã coù thaùng nhuaän an cö thì khoâng phaïm, thoï trì xong trong ba thaùng ñaàu cuûa muøa haï thì xaû; neáu ôû choã khoâng coù thaùng nhuaän thì ñaõ vaøo thaùng taùm, thaùng noùng ñaõ qua thì phaïm. Coù thaùng nhuaän laø nöôùc naøy trôøi noùng muoän, neáu nhuaän thaùng cuoái muøa xuaân thì trong thaùng nhuaän naøy tìm caàu y taém möa, neáu xin ñöôïc thì cuoái thaùng ba neân thoï trì; neáu xin khoâng ñöôïc thì vaøo ngaøy möôøi saùu thaùng tö neân thoï trì, khoâng ñöôïc caát chöùa quaù möôøi laêm ngaøy.

29. Giôùi Hoài Taêng Vaät: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät cö só phaùt taâm muoán cuùng thöùc aên uoáng vaø y cho Taêng, luùc ñoù thôøi theá ñang maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, cö só naøy taøi vaät laïi khoâng nhieàu thaáy muøa haï ñaõ qua trong loøng lo buoàn nghó raèng: “Ta baûn taâm muoán cuùng thöùc aên vaø y cho Taêng nhöng luùc naøy theá gian ñoùi keùm, ta taøi vaät laïi khoâng nhieàu, muøa haï ñaõ qua ta trong loøng lo buoàn vì khoâng ñöôïc toaïi nguyeän. Ta nay neân ñeán trong Taêng thænh vaøi Tyø kheo ñeå cuùng thöùc aên vaø y khieán cho ta ñöôïc phöôùc ñöùc”, nghó roài lieàn vaøo Kyø hoaøn ñaùnh kieàn chuøy. Tyø kheo lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp laø muoán thænh vaøi Tyø kheo ñeán nhaø thoï thöïc, vò tri söï lieàn theo thöù lôùp sai ñi laø phieân cuûa Luïc quaàn Tyø kheo. Luïc quaàn Tyø kheo khi thoï thænh thöïc thì tröôùc giôø aên ñaép y mang baùt ñeán nhaø thoï thænh baûo chuû nhaø neân naáu nhöõng moùn nhö theá nhö theá, khi ñeán nhaø cö só cuøng nhau thaêm hoûi roài ngoài, cö só baïch vôùi Luïc quaàn Tyø kheo raèng: “Baûn taâm cuûa toâi muoán cuùng thöùc aên vaø y cho Taêng nhöng hieän nay thôøi theá ñoùi keùm, taøi vaät cuûa toâi cuõng ít thaáy muøa haï ñaõ qua neân trong loøng lo buoàn nghó raèng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân ñeán caâu ñöôïc phöôùc ñöùc. Do nhaân duyeân naøy neân nay thænh caùc vò cuùng thöùc aên coøn y thì cuùng cho Taêng”, Luïc quaàn nghe noùi taâm lieàn ñoäng baûo cö só: “Haõy ñem y ra cho ta xem thöû”, cö só lieàn ñem y ra ñöa cho Luïc quaàn Tyø kheo xem, Luïc quaàn vöøa thaáy y lieàn öa thích noùi vôùi cö só raèng: “YÙ oâng muoán y naøy höõu duïng hay laø ñöôïc caát giöõ?” Ñaùp laø muoán höõu duïng, Luïc quaàn noùi: “OÂng muoán ñöôïc caát giöõ khoâng duøng thì cuùng cho Taêng, vì sao, vì Taêng coù nhieàu y ñem caát vaøo moät choã khieán cho truøng caén hö muïc. Neáu oâng muoán höõu duïng thì neân cuùng cho chuùng ta, vì chuùng ta thieáu y neáu ñöôïc y seõ thoï duïng”, cö só noùi: “Caùc vò bieát cuùng cho Taêng thì khoâng duøng, coøn cuùng cho caùc vò coù theå duøng thì con seõ cuùng cho caùc vò”. Cö

130 BOÄ LUAÄT 5

só cuùng côm roài ñem y cuùng cho Luïc quaàn Tyø kheo, Luïc quaàn caàm y veà khoe vôùi caùc Tyø kheo: “Y naøy mòn toát quaù phaûi khoâng?” Caùc Tyø kheo ñeàu khen laø ñeïp vaø hoûi ñöôïc töø ñaâu, lieàn ñem vieäc treân keå laïi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát vaät cuùng cho Taêng laïi töï caàu xin veà cho mình duøng”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát vaät cuùng cho Taêng laïi töï caàu xin veà cho mình duøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát vaät cuùng cho Taêng maø töï caàu xin veà cho mình duøng thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Bieát laø töï bieát hay nghe ngöôøi khaùc noùi hay nghe ñaøn vieät noùi. Vaät laø vaät thí cho Taêng nhö y baùt… cho ñeán boán loaïi döôïc. Cuùng cho Taêng laø phaùt taâm muoán cuùng cho Taêng nhöng chöa ñöa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo bieát vaät naøy cuùng cho Taêng maø töï caàu xin veà cho mình thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu vaät muoán cuùng cho ba, hai, moät vò thì chæ phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo bieát vaät naøy muoán cuùng cho ba, hai moät Tyø kheo naøy laïi caàu xin cho ba, hai moät Tyø kheo khaùc hay Tyø kheo ni taêng hay ba, hai moät Tyø kheo ni hay ba, hai, moät Thöùc-xoa-ma-na hay ba, hai, moät Sa di hay ba, hai, moät Sa-di-ni thì Tyø kheo ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo bieát vaät naøy cuùng cho ba, hai moät Tyø kheo ni laïi caàu xin cho ba, hai moät Tyø kheo ni khaùc hay ba, hai, moät Thöùc-xoa-ma-na hay ba, hai, moät Sa di hay ba, hai, moät Sa-di-ni, Tyø kheo taêng hay ba, hai moät Tyø kheo hay Tyø kheo ni taêng thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu bieát vaät naøy cuùng cho ba, hai, moät Thöùc-xoa-ma-na naøy laïi xin cho ba, hai, moät Thöùc-xoa-ma-na khaùc hay ba, hai, moät Sa di hay ba, hai, moät Sa-di-ni, Tyø kheo taêng hay ba, hai moät Tyø kheo, Tyø kheo ni taêng hay ba, hai moät Tyø kheo ni thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bieát vaät naøy cuùng cho ba, hai, moät Sa di naøy laïi xin cho ba, hai, moät Sa di khaùc hay ba, hai, moät Sa-di-ni hay Tyø kheo taêng hay ba, hai moät Tyø kheo hay Tyø kheo ni taêng hay ba, hai moät Tyø kheo ni hay ba, hai, moät Thöùc-xoa-ma-na thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bieát vaät naøy cuùng cho ba, hai, moät Sa-di-ni naøy laïi xin cho ba,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 131

hai, moät Sa-di-ni khaùc hay Tyø kheo taêng hay ba, hai moät Tyø kheo hay Tyø kheo ni taêng hay ba, hai moät Tyø kheo ni hay ba, hai, moät Thöùc-xoa- ma-na hay ba, hai, moät Sa di thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bieát vaät naøy cho nhieàu suùc sanh naøy laïi xin cho ba, hai, moät suùc sanh khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu bieát vaät naøy cho moät suùc sanh laïi xin cho nhieàu hay hai, moät suùc sanh khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu bieát vaät naøy cuùng cho Tyø kheo taêng laïi caàu xin cho Tyø kheo ni taêng hoaëc cuùng cho Tyø kheo ni taêng laïi hoài xin cho Tyø kheo taêng thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo taêng bò phaù laøm hai boä, neáu bieát vaät cuùng cho boä naøy laïi caàu xin cho boä kia thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo khi ñang hoài Taêng vaät töôûng laø ñang hoài thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà; neáu ñang hoài khoâng khôûi töôûng laø ñang hoài cuõng phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeàà; neáu khi ñang hoài Taêng vaät khôûi nghi thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà; neáu khoâng coù hoài Taêng vaät maø töôûng laø ñang hoài hay nghi thì ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng coù hoài Taêng vaät khôûi töôûng khoâng hoài thì khoâng phaïm.

30. Giôùi Caát Chöùa Döôïc Phaåm Quaù Baûy Ngaøy: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä an cö cuøng vôùi Tyø kheo taêng, luùc ñoù Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta an cö ôû thaønh Vöông xaù, do coù nhieàu ngöôøi quen bieát neân ñöôïc cuùng nhieàu toâ, daàu, thaïch maät caát chöùa daày moät baùt hay nöûa baùt, moät caâu baùt ña la hay nöûa caâu-baùt-ña-la, kieàn tö lôùn hay nhoû… töø trong ñoù chaûy ra laøm dô töôøng, phoøng xaù, ngoïa cuï raát hoâi haùm; ñeä töû cuûa Tröôûng laõo caát ñeå caùch ñeâm aên, aùc xuùc, khoâng thoï vaø noäi tuùc (caát chöùa trong phoøng nguû). Phaùp cuûa Phaät luùc coøn ôû ñôøi laø moãi naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái xuaân, caùc Tyø kheo töø caùc nôi trong nöôùc ñeàu quy tuï veà choã Phaät nghó raèng: “Phaät noùi ra phaùp gì thì khi chuùng ta an cö seõ tu taäp theo ñeå ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø kyø ñaïi hoäi thöù nhaát; vaøo thaùng cuoái haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng xong, may y xong roài ñaép y mang baùt ñeán choã Phaät nghó raèng: “Chuùng ta ñaõ laâu khoâng gaëp Phaät”, ñaây laø kyø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo an cö ôû thaønh Vöông xaù xong, may y roài ñaép y mang baùt du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø thaêm hoûi khaùc Tyø kheo coù nhaãn ñöôïc khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc khoâng thieáu vaø ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Tyø kheo ñaùp laø nhaãn ñöôïc, an laïc truï, khaát thöïc khoâng thieáu vaø ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät roài ñem vieäc cuûa Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø

132 BOÄ LUAÄT 5

kheo taêng quôû traùch raèng: “Ta vì thöông xoùt laøm lôïi ích cho Tyø kheo bònh neân cho duøng boán loaïi thöïc phaåm laø toâ, daàu, maät vaø thaïch maät; taïi sao Tyø kheo naøy laïi caát ñeå caùch ñeâm aên, aùc xuùc, khoâng thoï vaø noäi tuùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bònh cho duøng boán loaïi thöïc phaåm laø toâ, daàu, maät vaø thaïch maät ñeå caát qua ñeâm duøng ñeán baûy ngaøy, quaù baûy ngaøy coøn caát duøng thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà. Bònh laø nhö bònh gioù, bònh noùng, bònh laïnh… duøng boán loaïi thöïc phaåm thì bònh ñöôïc laønh, ngöôïc vôùi treân goïi laø khoâng bònh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc toâ (daàu, maät hay thaïch maät) caát chöùa ñeán ngaøy thöù hai thì xaû; ngaøy thöù hai ñöôïc thì caát chöùa ñeán ngaøy thöù ba thì xaû… cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù baûy ñöôïc thì ngay ngaøy thöù baûy loaïi toâ (daàu, maät hay thaïch maät) naøy neân ñem cho ngöôøi, taùc tònh hay thoï trì; neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù taùm, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc toâ (daàu, maät hay thaïch maät), ngaøy thöù hai laïi ñöôïc thì neân caát chöùa moät loaïi xaû bôùt moät loaïi… cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù saùu ñöôïc, ngaøy thöù baûy laïi ñöôïc thì ngay trong ngaøy thöù baûy loaïi toâ (daàu, maät hay thaïch maät) naøy neân ñem cho ngöôøi, taùc tònh hay thoï trì; neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù taùm, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc toâ (daàu, maät hay thaïch maät), ngaøy thöù hai laïi ñöôïc thì neân caát chöùa loaïi tröôùc xaû bôùt loaïi sau… cöù nhö theá cho ñeán ngaøy thöù saùu ñöôïc, ngaøy thöù baûy laïi ñöôïc thì ngay trong ngaøy thöù baûy loaïi toâ (daàu, maät hay thaïch maät) naøy neân ñem cho ngöôøi, taùc tònh hay thoï trì; neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù taùm, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ngaøy thöù nhaát ñöôïc toâ (daàu, maät hay thaïch maät), ngaøy thöù hai cho ñeán ngaøy thöù baûy ñeàu khoâng ñöôïc nöõa thì ngay trong ngaøy thöù baûy loaïi toâ (daàu, maät hay thaïch maät) naøy neân ñem cho ngöôøi, taùc tònh hay thoï trì; neáu khoâng cho ngöôøi, khoâng taùc tònh cuõng khoâng thoï trì thì qua ngaøy thöù taùm, khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ni-taùt-kyø Ba- daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù toâ daàu… phaïm Xaû ñoïa chöa xaû, toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc toâ daàu… nöõa, thì toâ daàu… ñöôïc sau

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 8 133

do töông tuïc vôùi toâ daàu… tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà. Neáu Tyø kheo coù toâ daàu… phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû nhöng toäi chöa saùm, thöù lôùp noái nhau chöa döùt maø ñöôïc toâ daàu… nöõa, thì toâ daàu… ñöôïc sau do töông tuïc vôùi taâm tröôùc neân phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà. Neáu Tyø kheo coù toâ daàu… phaïm Xaû ñoïa ñaõ xaû, toäi cuõng ñaõ saùm, thöù lôùp noái nhau ñaõ döùt; neáu ñöôïc toâ daàu… nöõa thì khoâng phaïm.

134 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 9

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ: 1. Giôùi Coá YÙ Voïng Ngöõ: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät luaän nghò sö ôû Nam Thieân truùc duøng taám laù saét ñoàng quaán quanh buïng roài ñoát ñuoác ñi vaøo thaønh Xaù-veä. Coù ngöôøi thaáy lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp raèng: “Toâi trí tueä nhieàu neân sôï buïng beå vaø vì muoán chieáu saùng toái taêm neân môùi laøm nhö theá”, ngöôøi kia noùi: “Baø-la-moân ngu si, maët trôøi ñang chieáu saùng vì sao noùi laø toái taêm”, ñaùp: “Caùc ngöôøi khoâng bieát, toái taêm coù hai: Moät laø khoâng coù maët trôøi maët traêng vaø ñeøn ñuoác, hai laø khoâng coù trí tueä saùng suoát”, ngöôøi kia noùi: “OÂng chöa gaëp Thích töû Ha-ña neân môùi noùi lôøi naøy, neáu gaëp roài thì oâng môùi laø ban ngaøy thì toái, ban ñeâm thì saùng”, luùc ñoù nhaân daân trong thaønh lieàn ñi môøi Tyø kheo Ha-ña ñeán ñeå cuøng luaän nghò. Tyø kheo Ha-ña nghe roài trong loøng lo buoàn, baát ñaéc dó phaûi vaøo thaønh, giöõa ñöôøng gaëp hai con deâ ñöïc ñaùnh nhau lieàn suy nghó: “Moät con laø Baø-la-moân, moät con laø ta, neáu cuøng ñaáu tranh thì ta khoâng baèng”, nghó roài caøng theâm lo buoàn; ñi tôùi phía tröôùc laïi gaëp hai con traâu ñaùnh nhau lieàn nghó gioáng nhö treân; tieáp tuïc ñi tôùi laïi gaëp hai ngöôøi ñang ñaùnh nhau lieàn nghó gioáng nhö treân. Saép tôùi luaän tröôøng laïi gaëp moät ngöôøi nöõ mang bình nöôùc ñaày, bình nöôùc bò vôõ lieàn suy nghó: “Ta thaáy toaøn laø töôùng khoâng toát laønh, khoâng bieát phaûi laøm sao”, baát ñaéc dó phaûi vaøo trong luaän tröôøng, vöøa nhìn thaáy töôùng maïo cuûa luaän sö kia lieàn töï bieát mình khoâng baèng neân caøng theâm lo buoàn. Vöøa ngoài xuoáng, moïi ngöôøi lieàn baûo haõy cuøng luaän nghò, ñaùp raèng: “Ngaøy nay trong ngöôøi toâi khoâng khoûe, haõy ñôïi ñeán ngaøy mai”, noùi roài lieàn trôû veà truù xöù ñôïi ñeán cuoái ñeâm boû ñi ñeán thaønh Vöông xaù. Trôøi saùng nhaân daân trong thaønh tuï hoïp ñôïi hoaøi khoâng thaáy Tyø kheo Ha- ña ñeán, bieát thôøi giôø ñaõ qua lieàn ñi ñeán trong Kyø hoaøn tìm kieám, moät Tyø kheo noùi: “Tyø kheo Ha-ña vaøo cuoái ñeâm ñaõ ñaép y mang baùt ñi roài”, moïi ngöôøi nghe roài lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá yù noùi doái”,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 135

moät ngöôøi truyeàn noùi cho hai ngöôøi laàn löïa lan truyeàn khaép trong thaønh. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá yù noùi doái”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá voïng ngöõ phaïm Ba-daät-ñeà. Coá voïng ngöõ laø bieát vieäc naøy khoâng nhö theá, vì doái ngöôøi khaùc neân noùi khaùc. Ba-daät-ñeà laø toäi naøy thieâu ñoát ngaên che, neáu khoâng saùm coù theå chöôùng ngaïi ñaïo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø toäi voïng ngöõ phaân bieät coù naêm : Loaïi voïng ngöõ keát vaøo toäi Ñoät-kieát-la, loaïi keát vaøo toäi Ba-daät-ñeà, loaïi keát vaøo toäi Thaâu-lan-giaù, loaïi keát vaøo toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa vaø loaïi keát vaøo toäi Ba-la-di. Toäi voïng ngöõ thuoäc Ba-la-di laø töï bieát mình khoâng coù Thaùnh phaùp maø noùi vôùi ngöôøi laø toâi coù Thaùnh phaùp. Toäi voïng ngöõ thuoäc Taêng-giaø-baø-thi-sa laø duøng boán phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø kheo khaùc. Toäi voïng ngöõ thuoäc Thaâu-lan-giaù laø toäi voïng ngöõ döôùi Ba-la-di hay Taêng-giaø-baø-thi-sa. Toäi voïng ngöõ thuoäc Ba-daät-ñeà laø neáu Tyø kheo duøng toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng caên cöù vu baùng Tyø kheo khaùc. Toäi voïng ngöõ thuoäc Ñoät-kieát-la laø tröø boán loaïi voïng ngöõ treân, caùc tröôøng hôïp voïng ngöõ khaùc ñeàu keát toäi Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo khoâng thaáy söï vieäc maø noùi laø thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; hoaëc thaáy maø noùi laø khoâng thaáy; hoaëc thaáy töôûng laø khoâng thaáy maø noùi vôùi ngöôøi khaùc laø thaáy; hoaëc khoâng thaáy töôûng laø thaáy maø noùi vôùi ngöôøi khaùc laø khoâng thaáy; hoaëc thaáy maø nghi khoâng bieát laø thaáy hay khoâng thaáy laïi noùi vôùi ngöôøi khaùc laø khoâng thaáy; hoaëc khoâng thaáy maø nghi khoâng bieát laø thaáy hay khoâng thaáy laïi noùi vôùi nguôøi khaùc laø thaáy thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; nghe hieåu bieát cuõng gioáng nhö vaäy. Neáu tuøy taâm töôûng maø noùi thì khoâng phaïm.

2. Giôùi Cheâ Bai Ngöôøi Khaùc: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo taùnh öa gaây goã maéng chöûi ngöôøi khaùc, luùc ñoù Luïc quaàn sau khi tranh caûi vôùi caùc Tyø kheo lieàn cheâ bai hình töôùng cuûa hoï vaø maéng hoï thuoäc doøng haï tieän… ngheà nghieäp haï tieän, khieán cho ngöôøi chöa tranh caûi lieàn muoán tranh caûi, ngöôøi ñaõ tranh caûi thì khoâng muoán döøng; vieäc chöa xaûy ra lieàn xaûy ra, vieäc ñaõ xaûy ra roài thì khoâng döùt dieät ñöôïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao

136 BOÄ LUAÄT 5

goïi laø Tyø kheo laïi gaây goã roài cheâ bai hình töôùng laãn nhau vaø maéng chöûi laø doøng haï tieän… ngheà nghieäp haï tieän… khoâng döùt dieät ñöôïc”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi gaây goã… vieäc ñaõ xaûy ra roài thì khoâng döùt dieät ñöôïc”, quôû traùch roài noùi nhaân duyeân boån sanh nhö sau: Quaù khöù coù ngöôøi nuoâi moät con boø ñen, moät ngöôøi khaùc cuõng nuoâi moät con traâu vì taøi vaät neân caù cöôïc raèng: “Neáu söùc keùo cuûa con boø naøo hôn con boø cuûa toâi thì toâi thua taøi vaät, neáu söùc khoâng baèng thì thua toâi taøi vaät”, luùc ñoù chuû cuûa con boø ñen lieàn baèng loøng caù cöôïc. Caû hai xe boø ñeàu chôû naëng, chuû cuûa con boø ñen quaùt to: “Haéc khuùc giaùc (boø ñen söøng cong) haõy ñi mau” vaø duøng roi ñaùnh thuùc noù ñi mau, con boø ñen nghe chuû keâu mình laø Haéc khuùc giaùc lieàn maát söùc löïc, khoâng theå keùo noåi xe leân doác khieán cho chuû bò thua taøi vaät. Ngöôøi ñöôïc thaéng kia laàn sau laïi caù cöôïc gioáng nhö laàn tröôùc, boø ñen nghe roài lieàn hoûi chuû: “Ngöôøi ñoù vì sao laïi muoán caù cöôïc nöõa?” Chuû boø noùi: “Vì tham taøi vaät neân muoán caù cöôïc nöõa’, boø ñen noùi: “OÂng neân baèng loøng caù cöôïc”, chuû boø noùi: “Khoâng ñöôïc, laàn tröôùc ngöôi ñaõ laøm cho ta thua heát taøi vaät, nay neáu caù cöôïc nöõa ta seõ thua”, boø ñen noùi: “Laàn tröôùc vì oâng cheâ bai toâi, goïi toâi laø Haéc khuùc giaùc khieán toâi maát heát söùc löïc neân keùo xe leân doác khoâng noåi. Laàn naøy oâng ñöøng noùi lôøi cheâ bai nhö theá maø neân noùi raèng: “Naøy ñoäc töû, khi ngöôi bò gai ñaâm vaøo chaân, vì muoán ruùt gai ra neân huùc söøng vaøo ñaát khieán söøng bò cong. Ngöôi laø boø ñen to ñeïp, khi sanh ra söøng ñaõ to laïi thaúng”, chuû boø nghe roài lieàn taém röûa vaø thoa daàu vaøo söøng cuûa boø, treo traøng hoa ñeïp ôû beân phaûi cuûa xe roài duøng lôøi dòu daøng hoøa aùi khen ngôïi noù raèng: “Hôõi boø ñen ñeïp, söøng to söùc maïnh haõy keùo xe ñi”, boø ñen nghe lôøi naøy lieàn doác söùc keùo xe leân ñoài, nhôø ñoù chuû cuûa boø ñen ñöôïc thaéng, khoâng nhöõng laáy laïi taøi vaät ñaõ thua laàn tröôùc maø coøn ñöôïc lôïi gaáp ba. Chuû boø vui möøng lieàn noùi keä: “Boø keùo xe tuy naëng, Ta khen môùi keùo ñöôïc, Vì vaäy neân aùi ngöõ, Khoâng neân noùi lôøi thoâ, AÙi ngöõ coù söùc maïnh, Khieán boø keùo xe nhanh, Ta thaéng ñöôïc taøi vaät, Thaân taâm raát vui möøng’.”

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 137

Phaät baûo caùc Tyø kheo: “suùc sanh nghe lôøi cheâ bai coøn maát heát söùc löïc huoáng chi laø ngöôøi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo cheâ bai hình töôùng cuûa ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät- ñeà. Cheâ bai coù taùm tröôøng hôïp: Chuûng toäc, kyû ngheä, laøm, phaïm, bònh, töôùng, phieàn naõo vaø maéng chöûi. Cheâ bai chuûng toäc laø Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Saùt-ñeá-lî (Baø-la-moân, thöông buoân) raèng: “Thaày thuoäc doøng Saùt-ñeá-lî (Baø-la- moân, thöông buoân) xuaát gia thoï giôùi laøm gì “, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng doõi thôï reøn (thôï moäc, thôï goám, thôï laøm da, thôï laøm maây tre laù, thôï caïo toùc…) raèng: “Thaày thuoäc doøng doõi thôï reøn (thôï moäc, thôï goám…) xuaát gia thoï giôùi laøm gì”. Do taâm khinh huûy neân moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Chieân-ñaø-la raèng: “Thaày thuoäc doøng Chieân-ñaø-la xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Cheâ bai kyû ngheä laø Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Saùt-ñeá-lî raèng: “Thaày laø doøng Saùt-ñeá-lî xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc côûi voi, ngöïa…, hoïc caàm ñao kieám cung teân…, hoïc vaøo traän ra traän… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa doøng Saùt-ñeá-lî thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Baø-la-moân: “Thaày laø doøng Baø-la-moân xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc kinh Veä ñaø vaø daïy ngöôøi khaùc hoïc, hoïc laøm leã teá trôøi vaø daïy ngöôøi khaùc laøm, hoïc caùc chuù nhö chuù aåm thöïc, chuù baét raén… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa doøng Baø-la-moân thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thöông buoân: “Thaày laø doøng thöông buoân xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc thö soá, toaùn soá, aán töôùng, hoïc bieát töôùng cuûa vaøng baïc tô luïa…, hoïc caùch quaûn lyù cöûa haøng vaøng baïc… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thöông buoân thaày neân hoïc”, do taâm khinh huû neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï reøn: “Thaày laø doøng thôï reøn xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc caùch reøn ñuùc noài neâu soang chaûo, dao lôùn, dao nhoû, buùa ñuïc… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï reøn thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï moäc: “Thaày laø doøng thôï moäc xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc caùch laøm ngöôøi goã nam hay nöõ, laøm caùn caøy, caøng xe, caùng kieäu… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï moäc

138 BOÄ LUAÄT 5

thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï goám: “Thaày laø doøng thôï goám xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc bieát töôùng cuûa ñaát, laáy ñaát hoøa troän vôùi nuôùc nhieàu hay ít, hoïc caùch xoay laøm baùt, boàn, bình… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï goám thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï laøm da: “Thaày laø doøng thôï laøm da xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc bieát töôùng cuûa da, ngaâm da cöùng hay meàm, caùch caét may laøm giaøy deùp da…, hoïc caùch laøm roi ngöïa, yeân ngöïa… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï laøm da thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï laøm maây tre: “Thaày laø doøng thôï laøm maây tre xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc bieát töôùng cuûa maây tre, ngaâm maây tre cöùng hay meàm, hoïc caùch laøm cung teân, laøm quaït… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï laøm maây tre thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï caïo toùc: “Thaày laø doøng thôï caïo toùc xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc caùch buùi toùc treân ñænh ñaàu, caùch caïo toùc, caïo loâng naùch, caùch caét moùng tay, nhoå loâng muõi… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï caïo toùc thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Chieân-ñaø-la: “Thaày laø doøng Chieân- ñaø-la xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày neân hoïc caùch chaët tay chaân, xeûo muõi tai treo ñaàu leân caây, hoïc gaùnh thaây cheát ñem thieâu… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa doøng Chieân-ñaø-la thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Cheâ bai veà vieäc laøm laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Saùt-ñeá-lî: “Thaày laø doøng Saùt-ñeá-lî… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu vaøo traän ra traän… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng Saùt-ñeá-lî thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeáu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Baø-la-moân: “Thaày laø doøng Baø-la-moân… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu chuù baét raén… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa Baø-la-moân thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thöông buoân: “Thaày laø doøng thöông buoân… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu quaûn lyù cöûa haøng vaøng baïc… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa thöông buoân thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï reøn: “Thaày laø doøng thôï reøn… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu dao lôùn dao nhoû, kim… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa thôï reøn thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 139

moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï moäc: “Thaày laø doøng thôï moäc… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu caøng xe, caùng kieäu… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa thôï moäc thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï goám: “Thaày laø doøng thôï goám… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu laøm baùt, boàn, bình… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa thôï goám thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï laøm da: “Thaày laø doøng thôï laøm da… gioáng nhö ñaoïn vaên treân cho ñeán caâu laøm yeân ngöïa, roi ngöïa… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa thôï laøm da thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï laøm maây tre: “Thaày laø doøng thôï laøm maây tre… gioáng nhö ñaoïn vaên treân cho ñeán caâu laøm cung teân, quaït… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa thôï laøm maây tre thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng thôï caïo toùc: “Thaày laø doøng thôï caïo toùc… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu caét moùng tay, nhoå loâng muõi… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa thôï caïo toùc thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Chieân-ñaø-la: “Thaày laø doøng Chieân-ñaø- la… gioáng nhö ñaoïn vaên treân cho ñeán caâu gaùnh thaây cheát ñem thieâu… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng Chieân-ñaø-la thaày neân hoïc”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Cheâ bai veà phaïm toäi laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc: “Thaày laø ngöôøi phaïm toäi xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, phaïm Ba-daät-ñeà, phaïmBa- la-ñeà-ñeà-xaù-ni, phaïm Ñoät-kieát-la”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Cheâ bai veà bònh laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Thaày laø ngöôøi maéc bònh nan y xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày coù bònh baïch laïi (ung thö, caøn tieâu, huûi …)”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Cheâ bai veà hình töôùng laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Thaày laø ngöôøi coù töôùng thoâ xaáu xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày bò co quaëp tay, cuït tay…” Do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät- ñeà. Cheâ bai veà phieàn naõo laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Thaày laø ngöôøi phieàn naõo naëng xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày nhieàu tham saân si…”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Cheâ bai veà maéng chöûi laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc

140 BOÄ LUAÄT 5

raèng: “Thaày laø ngöôøi öa maéng chöûi xuaát gia thoï giôùi laøm gì; thaày hay maéng chöûi ngöôøi khaùc hoaëc laø baïch y hoaëc laø xuaát gia khieán cho hoï khoå naõo”, do taâm khinh huûy neân moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo duøng taùm tröôøng hôïp cheâ bai keå treân ñeå khinh huûy Tyø kheo khaùc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà, ngoaøi taùm tröôøng hôïp treân, duøng caùc tröôøng hôïp khaùc ñeå khinh huûy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo duøng taùm tröôøng hôïp treân ñeå khinh huûy ngöôøi khaùc khoâng phaûi laø Tyø kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la.

3. Giôùi Noùi Hai Löôõi: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo taùnh öa gaây goå, luùc ñoù Luïc quaàn gaây goå vôùi caùc Tyø kheo khieán cho Tyø kheo taêng chia laøm hai boä roài ñeán noùi vôùi moät boä naøy raèng: “Caùc thaày bieát khoâng, boä Taêng kia noùi caùc thaày xuaát gia thoï giôùi laøm gì; caùc thaày teân .........., doøng toäc ........., vieäc laøm ........., hình töôùng ........... nhö vaäy nhö vaäy”; sau ñoù ñeán noùi vôùi boä Taêng kia gioáng nhö vaäy. Khi noùi vôùi hai boä Taêng nhö vaäy khieán cho Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, Taêng ñaõ bò phaù khoâng theå hoøa hôïp ñöôïc; vieäc chöa xaûy ra lieàn xaûy ra, vieäc ñaõ xaûy ra roài khoâng theå döùt dieät ñöôïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi öa gaây goå khieán cho Tyø kheo taêng bò phaù laøm hai boä… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khoâng theå döùt dieät ñöôïc”, quôû traùch roài noùi nhaân duyeân boån sanh nhö sau: Quaù khöù döôùi chaân nuùi Tuyeát sôn coù hai con thuù: Moät laø Sö töû loâng ñeïp, hai laø Hoå raêng ñeïp quen thaân vôùi nhau, khi ñeán vieáng thaêm thöôøng nhaém maét lieám loâng cho nhau, thöôøng cuøng nhau aên nhöõng mieáng thòt ngon meàm. Caùch ñoù khoâng xa coù con daõ can hai löôõi nghó raèng: ‘Sö töû loâng ñeïp vaø Hoå raêng ñeïp naøy quen thaân vôùi nhau… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu thòt ngon meàm. Ta neân ñeán beân hai con thuù naøy laøm baïn thöù ba”, nghó roài lieàn ñeán xin laøm baïn thöù ba vôùi Sö töû vaø hoå, Sö töû vaø hoå noùi tuøy yù. Daõ can hai löôõi naøy ñöôïc aên thòt dö cuûa hai con thuù ñeå laïi neân thaân theå maäp maïp, noù suy nghó: “Sö töû vaø hoå thaân thieát nhau… thöôøng ñöôïc thòt ngon meàm, neáu khi khoâng kieám ñöôïc thò aét seõ aên thòt ta, taïi sao ta khoâng phöông tieän khieán cho chuùng bieät ly nhau, chuùng bieät ly roài seõ theo ta thoï aân”, nghó roài lieàn ñeán noùi vôùi Sö töû: “Anh bieát khoâng, Hoå raêng ñeïp coù aùc taâm vôùi anh, noù noùi raèng: Sö töû loâng ñeïp coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 141

thöùc aên gì ñeàu nhôø söùc cuûa ta”, noù noùi keä: Tuy coù saéc loâng ñeïp, Laøm cho ngöôøi kính sôï, Nhöng khoâng hôn ñöôïc ta, Hoå raêng ñeïp noùi theá. Sö töû loâng ñeïp hoûi: “Laøm sao nhaän bieát ñöôïc ?” Daõ can noùi: “Hoå raêng ñeïp khi gaëp anh nhaém maét lieám loâng anh, neân bieát ñoù laø töôùng aùc”, sau ñoù Daõ can ñeán noùi vôùi Hoå raêng ñeïp raèng: “Anh bieát khoâng, Sö töû loâng ñeïp coù aùc taâm vôùi anh, noù noùi raèng: Hoå raêng ñeïp ñöôïc thöùc aên gì ñeàu nhôø söùc cuûa ta”, noù noùi keä: Tuy coù saéc raêng ñeïp, Laøm cho ngöôøi kính sôï, Nhöng khoâng hôn ñöôïc ta, Sö töû noùi nhö theá. Hoå raêng ñeïp hoûi: “Laøm sao nhaän bieát ñöôïc?” Daõ can noùi: “Khi Sö töû loâng ñeïp ñeán thaêm anh thì nhaém maét lieám loâng anh, neân bieát ñoù laø töôùng aùc”. Khi nghe bieát vieäc naøy Hoå sanh taâm lo sôï lieàn ñeán choã Sö töû hoûi cho roõ: “Anh ñoái vôùi toâi coù taâm aùc noùi raèng: Hoå raêng ñeïp coù thöùc aên gì ñeàu nhôø söùc cuûa ta vaø noùi keä… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, anh noùi nhö vaäy phaûi khoâng?” Sö töû hoûi: “Ai ñaõ noùi vôùi anh lôøi naøy?” Ñaùp laø Daõ can noùi, Sö töû laïi hoûi: “Anh ñoái vôùi toâi coù taâm aùc noùi raèng: Sö töû loâng ñeïp coù thöùc aên gì ñeàu nhôø söùc cuûa ta” vaø noùi keä… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, anh noùi nhö vaäy phaûi khoâng ? Hoå noùi: “Khoâng coù, neáu anh coù noùi lôøi aùc naøy thì chuùng ta khoâng neân thaân thieát nhau”, Sö töû noùi: “Daõ can hai löôõi ñaõ noùi lôøi naøy, yù muoán chuùng ta khoâng cuøng ôû chung vôùi nhau”, lieàn noùi keä: Neáu tin keû aùc naøy, Seõ mau rôøi xa nhau, Thöôøng oâm loøng öu saàu, Saân haän khoâng lìa taâm. Heã laø thieän tri thöùc, Chôù nghe lôøi ly giaùn, Chôù tin keû ñaâm thoïc, Phaûi tìm ra manh moái. Neáu tin lôøi ly giaùn, Seõ bò noù aên thòt. Khoâng tin keû hai löôõi, Cuøng hoøa hôïp trôû laïi,

142 BOÄ LUAÄT 5

Gìn loøng noùi vôùi nhau, Taâm tònh noùi dòu daøng, Neân laøm thieän tri thöùc, Hoøa hôïp nhö nöôùc, söõa, Truøng nhoû xaáu aùc naøy, Xöa nay taùnh töï aùc, Moät ñaàu maø hai löôõi, Gieát noù thì hoøa hôïp. Sau khi nghieäm bieát söï thaät roài, Hoå vaø Sö töû baét laáy Daõ can xeù laøm hai. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Suùc sanh do nhaân duyeân noùi hai löôõi coøn khoâng ñöôïc an laïc, huoáng chi laø ngöôøi”. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo noùi lôøi hai löôõi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù taùm tröôøng hôïp: doøng toäc, kyû ngheä, vieäc laøm, phaïm toäi, bònh, hình töôùng, phieàn naõo vaø maéng chöûi. Trong taùm tröôøng hôïp naøy ñeàu duøng naêm ñieàu: Teân nhö theá, hoï nhö theá, doøng toäc nhö theá, vieäc laøm nhö theá, hình töôùng nhö theá. Teân laø noùi Tyø kheo teân gì, hoï laø noùi Tyø kheo hoï gì nhö hoï Baø ta, hoï Caâu sai… doøng toäc laø nhö noùi Tyø kheo thuoäc doøng Saùt-ñeá-lî hay Baø-la-moân hay Tyø xaù hay Chieân-ñaø-la… vieäc laøm laø nhö buoân baùn, quaûn lyù cöûa haøng vaøng baïc… hình töôùng laø nhö co quaép caùnh tay, cuït tay… 1. Veà doøng toäc: laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Saùt-ñeá- lî raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng Saùt-ñeá-lî xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, lieàn hoûi ngöôøi ñoù laø ai, ñaùp: “Ngöôøi ñoù teân laø ..........”, laïi hoûi hoï gì, ñaùp hoï laø ........, laïi hoûi thuoäc giai caáp naøo, ñaùp thuoäc giai caáp ........., laïi hoûi laøm vieäc gì, ñaùp laø laøm nhöõng vieäc nhö ........., laïi hoûi hình töôùng nhö theá naøo, ñaùp laø coù hình töôùng nhö ........... Neáu ngöôøi nghe nhaän hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la, khoâng nhaän hieåu cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, hieåu roài maø coøn noùi nöõa cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo doøng Baø-la-moân: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng Baø-la-moân xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe nhaän hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thöông buoân raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng thöông buoân xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe nhaän hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï reøn raèng: “Coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 143

ngöôøi noùi thaày laø doøng thôï reøn xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe nhaän hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà, neáu khoâng hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät- kieát-la, neáu hieåu roài maø noùi nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà vaø Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï moäc raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng thôï moäc xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe nhaän hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï goám raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng thôï goâm xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñaoïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe nhaän hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï laøm da raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng thôï laøm da xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba- daät-ñeà… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï laøm maây tre raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng thôï laøm maây tre xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe nhaän hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï caïo toùc raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng thôï caïo toùc xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng Chieân-ñaø-la raèng: “Coù ngöôøi noùi thaày laø doøng Chieân-ñaø-la xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö treân. 2. Veà kyû ngheä: laø neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng Saùt- ñeá-lî raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày thuoäc doøng Saùt-ñeá-lî neân hoïc côûi ngöïa … caùc kyû thuaät cuûa doøng Saùt-ñeá-lî nhö theá thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng Baø-la-moân raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng Baø-la-moân neân hoïc kinh Veä ñaø cuõng daïy ngöôøi khaùc hoïc… caùc kyû thuaät cuûa doøng Baø-la-moân nhö theá thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thöông buoân raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thöông buoân neân hoïc thö soá toaùn soá… caùc kyû thuaät cuûa doøng thöông buoân nhö theá thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm

144 BOÄ LUAÄT 5

gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï reøn raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï reøn neân hoïc laøm noài neâu chaûo… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï reøn thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï moäc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï moäc neân hoïc laøm ngöôøi goã nam hay nöõ… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï moäc thaày neân hoïc, xuaát gai thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï goám raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï goám neân hoïc bieát töôùng cuûa ñaát … caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï goám thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï laøm da raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï laøm da neân hoïc bieát töôùng cuûa da… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï laøm da thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï laøm maây tre raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï laøm maây tre neân hoïc bieát töôùng cuûa maây tre… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï laøm maây tre thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba- daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï caïo toùc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï caïo toùc neân hoïc bieát caùch caïo raâu toùc… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa thôï caïo toùc thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng Chieân-ñaø-la raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng Chieân-ñaø-la neân hoïc caùch chaët tay… caùc kyû thuaät nhö theá cuûa doøng Chieân-ñaø-la thaày neân hoïc, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. 3. Veà vieäc laøm: Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng Saùt-ñeá- lî raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng Saùt-ñeá-lî neân côûi voi ngöïa… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng Saùt-ñeá-lî thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 145

laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi tk laø doøng Baø-la-moân raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng Baø-la-moân neân ñoïc kinh Veä ñaø … caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng Baø-la-moân thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thöông buoân raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thöông buoân neân buoân baùn, quaûn lyù cöûa haøng… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng thöông buoân thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï reøn raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï reøn neân laøm noài neâu soang chaûo… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng thôï reøn thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì “, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï moäc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï moäc neân laøm ngöôøi goã nam hay nöõ… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng thôï moäc thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï laøm da raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï laøm da neân laáy da ngaâm roài caét roïc ñeà laøm giaøy… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng thôï laøm da thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï laøm maây tre raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï laøm maây tre neân cheû maây tre ñeå laøm cung teân… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng thôï laøm maây tre thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng thôï caïo toùc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng thôï caïo toùc neân duøng dao caïo raâu toùc… caùc vieäc laøm nhö theá cuûa doøng thôï caïo toùc thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo laø doøng Chieân-ñaø-la raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø doøng Chieân-ñaø-la neân chaët tay xeûo tai… caùc vieäc

146 BOÄ LUAÄT 5

laøm nhö theá cuûa doøng Chieân-ñaø-la thaày neân laøm, xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. 4. Veà phaïm toäi: Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø ngöôøi phaïm toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu phaïm toäi Ñoät-kieát-la”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. 5. Veà bònh hoaïn: Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày maéc bònh nan y… xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. 6. Veà hình töôùng: Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø ngöôøi coù töông thoâ aùc nhö… xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. 7. Veà phieàn naõo: Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø ngöôøi coù phieàn naõo saâu naëng… xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. 8. Veà maéng chöûi: Neáu Tyø kheo ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Ngöôøi kia noùi thaày laø ngöôøi öa maéng chöûi… xuaát gia thoï giôùi laøm gì”, hoûi vaø ñaùp gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu ngöôøi nghe hieåu thì ngöôøi noùi phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo duøng taùm tröôøng hôïp treân ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc vôùi taâm ly giaùn thì phaïm Ba-daät-ñeà vaø Ñoät-kieát-la; khaùc vôùi taùm tröôøng hôïp treân, neáu duøng tröôøng hôïp khaùc ñeå ly giaùn thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø kheo duøng taùm tröôøng hôïp treân ñeå ly giaùn chuùng khaùc tröø Tyø kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la.

4. Giôùi Phaùt Khôûi Laïi Vieäc Tranh Caûi: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo taùnh öa gaây goã, khi Luïc quaàn Tyø kheo gaây goã vôùi Tyø kheo khaùc, Taêng ñaõ nhö phaùp quyeát ñoaùn söï vieäc roài, Luïc quaàn cuõng bieát söï vieäc ñaõ nhö phaùp quyeát ñoaùn roài vaãn muoán phaùt khôûi trôû laïi neân noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy xöû ñoaùn nhö theá laø sai, xöû ñoaùn sai neân xöû ñoaùn trôû laïi, döùt dieät sai neân döùt dieät laïi”, nhö theá khieán cho Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, ñaõ bò phaù roài thì khoâng theå hoøa hôïp laïi ñöôïc; vieäc chöa sanh tranh caûi lieàn sanh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 147

tranh caûi, ñaõ tranh caûi roài thì khoâng theå döùt dieät ñöôïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo khi Taêng ñaõ nhö phaùp quyeát ñoaùn söï vieäc xong roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: Caùc Tröôûng laõo… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Nhö theá khieán cho Taêng chöa bò phaù… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khoâng theå döùt dieät ñöôïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khi Taêng ñaõ nhö phaùp quyeát ñoaùn vieäc tranh caûi xong roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhö phaùp quyeát ñoaùn laø nhö phaùp nhö luaät nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy. Tranh caûi phaân bieät coù boán: Töôùng ngoân traùnh, voâ caên traùnh, phaïm toäi traùnh vaø thöôøng sôû haønh traùnh. Phaùt khôûi trôû laïi laø noùi raèng: quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai. Veà ngöôøi phaân bieät coù naêm: Ngöôøi truï laâu, ngöôøi khaùch, ngöôøi thoï duïc, ngöôøi laøm yeát ma vaø ngöôøi bò yeát ma. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø ñoái vôùi Töôùng ngoân traùnh neáu Tyø kheo cöïu truï bieát ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài, töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy ñaõ quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai neân quyeát ñoaùn trôû laïi”thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoái vôùi Töôùng ngoân traùnh töôûng laø Voâ caên traùnh hay Phaïm toäi traùnh hay laø Thöôøng sôû haønh traùnh bieát ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài vaø töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi noùi gioáng nhö treân thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoái vôùi Voâ caên traùnh töôûng laø Voâ caên traùnh, neáu Tyø kheo cöïu truï bieát ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài, töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy ñaõ quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai neân quyeát ñoaùn trôû laïi” thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoái vôùi Voâ caên traùnh töôûng laø Phaïm toäi traùnh hay laø Thöôøng sôû haønh traùnh hay laø Töôùng ngoân traùnh, neáu Tyø kheo cöïu truï bieát ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài, töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy ñaõ quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai neân quyeát ñoaùn trôû laïi” thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoái vôùi Phaïm toäi traùnh töôûng laø Phaïm toäi traùnh, neáu Tyø kheo cöïu truï bieát ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài, töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy ñaõ quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai neân quyeát ñoaùn trôû laïi” thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoái vôùi Phaïm toäi traùnh töôûng laø Thöôøng sôû haønh traùnh hay laø Töôùng ngoân traùnh hay laø Voâ caên traùnh, neáu Tyø kheo cöïu truï bieát

148 BOÄ LUAÄT 5

ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài, töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy ñaõ quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai neân quyeát ñoaùn trôû laïi” thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoái vôùi Thöôøng sôû haønh traùnh töôûng laø Thöôøng sôû haønh traùnh, neáu Tyø kheo cöïu truï bieát ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài, töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy ñaõ quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai neân quyeát ñoaùn trôû laïi” thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoái vôùi Thöôøng sôû haønh traùnh töôûng laø Töôùng ngoân traùnh hay laø Voâ caên traùnh hay laø Phaïm toäi traùnh, neáu Tyø kheo cöïu truï bieát ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài, töôûng ñaõ nhö phaùp döùt dieät roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi, noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, vieäc naøy ñaõ quyeát ñoaùn sai, döùt dieät sai neân quyeát ñoaùn trôû laïi” thì phaïm Ba-daät-ñeà. Boán haïng ngöôøi sau laø khaùch Tyø kheo, Tyø kheo thoï duïc, Tyø kheo laøm yeát ma vaø Tyø kheo bò yeát ma cuõng gioáng nhö vaäy. Neáu Tyø kheo ñoái vôùi söï vieäc ñaõ nhö phaùp dieät traùnh roài, töôûng ñaõ nhö phaùp dieät traùnh roài maø coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu töôûng laø khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø phaùt khôûi trôû laïi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà.; neáu nghi laø khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø phaùt khôûi trôû laïi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñoái vôùi söï vieäc khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø töôûng laø ñaõ nhö phaùp dieät traùnh coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu töôûng ñaõ nhö phaùp dieät traùnh maø coøn phaùt khôûi trôû laïi cuõng phaïm Ñoät- kieát-la; neáu nghi laø ñaõ nhö phaùp dieät traùnh maø phaùt khôûi trôû laïi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu söï vieäc khoâng nhö phaùp dieät traùnh töôûng khoâng nhö phaùp dieät traùnh maø phaùt khôûi trôû laïi thì khoâng phaïm.

5. Giôùi Noùi Quaù Naêm, Saùu Lôøi: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, aên xong vaøo phoøng caát y baùt roài ñöùng ôû cöûa phoøng nghó raèng: Neáu coù ngöôøi nöõ naøo ñeán tham quan trong chuøa ta seõ daãn ñi xem phoøng xaù. Luùc ñoù coù nhieàu ngöôøi nöõ vaøo chuøa tham quan, Ca-löu-ñaø-di thaáy roài lieàn ñeán noùi vôùi hoï raèng: “Caùc vò haõy ñeán ñaây, toâi seõ daãn ñi xem phoøng xaù”. Do nhaân duyeân naøy caùc ngöôøi nöõ nhoùm laïi, Ca-löu-ñaø-di ôû tröôùc caùc ngöôøi nöõ noùi ñieàu ñaùng hoå theïn nhö ñem vieäc cuûa baø meï noùi cho ngöôøi con gaùi nghe: “Meï cuûa coâ ôû choã kín coù töôùng nhö theá nhö theá”, ngöôøi con gaùi suy nghó: “Neáu ñuùng nhö lôøi cuûa- Tyø kheo noùi thì chaéc laø ñaõ cuøng meï ta tö thoâng”; sau ñoù Ca-löu-ñaø-di laïi ñem vieäc cuûa ngöôøi con gaùi noùi cho baø meï: “Con gaùi cuûa baø ôû choã kín coù töôùng nhö theá nhö theá”, baø meï suy nghó: “Neáu ñuùng nhö lôøi Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 9 149

kheo noùi thì chaéc laø ñaõ cuøng con gaùi ta tö thoâng”; sau ñoù laïi ñem vieäc cuûa ngöôøi con daâu noùi vôùi baø meï choàng: “Con daâu cuûa baø ôû choã kín coù töôùng nhö theá nhö theá”, baø meï choàng suy nghó: “Neáu ñuùng nhö lôøi Tyø kheo noùi thì aét laø ñaõ cuøng con daâu cuûa ta tö thoâng”; sau ñoù laïi ñem vieäc cuûa baø meï choàng noùi vôùi ngöôøi con daâu: “Meï choàng cuûa coâ ôû choã kín coù töôùng nhö theá nhö theá”, ngöôøi con daâu suy nghó: “Neáu ñuùng nhö lôøi Tyø kheo noùi thì aét laø ñaõ cuøng meï choàng cuûa ta tö thoâng”. Ca-löu-ñaø-di khi noùi nhöõng lôøi naøy ñaõ khieán cho caùc phuï nöõ ñoù nghi ngôø laãn nhau vaø nghi caû chính baûn thaân mình. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû tröôùc ngöôøi nöõ noùi ñieàu ñaùng hoå theïn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi nöõ nghe quaù naêm, saùu lôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø coù ngöôøi nam hieåu bieát beân caïnh. Ngöôøi nöõ laø ngöôøi coù theå thoï daâm duïc. Quaù naêm, saùu lôøi laø nhö noùi nguõ aám: saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc voâ thöôøng; saùu caên: Nhaõn, nhó, tæ, thieät, thaân voâ thöôøng. Phaùp laø lôøi Phaät noùi hay ñeä töû noùi hay thieân tieân noùi, hoùa nhôn noùi veà trì giôùi, boá thí sanh thieân, nieát baøn. Ngöôøi nam coù hieåu bieát laø coù theå phaân bieät ñöôïc lôøi noùi toát xaáu. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khoâng coù ngöôøi nam hieåu bieát beân caïnh maø noùi phaùp cho ngöôøi nöõ nghe quaù naêm, saùu lôøi hoaëc noùi keä thì moãi caâu keä ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noùi kinh thì moãi vieäc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noùi bieät cuù thì moãi caâu phaïm Ba-daät- ñeà; neáu sau ñoù coù ngöôøi nöõ khaùc ñeán, Tyø kheo laïi noùi phaùp cho caû hai ngöôøi nöõ nghe quaù naêm, saùu lôøi hay noùi keä thì moãi caâu keä ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà… gioáng nhö treân. Khi Tyø kheo töø toøa ngoài ñöùng daäy ñi ñeán giöõa ñöôøng gaëp moät ngöôøi nöõ ñi ngöôïc tôùi laïi noùi phaùp cho nghe quaù naêm, saùu lôøi khoâng coù ngöôøi nam beân caïnh; luùc ñoù ngöôøi nöõ tröôùc ñoù laïi vöøa ñi tôùi cuøng nghe phaùp, neáu Tyø kheo noùi keä thì moãi caâu keä ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà… gioáng nhö treân. Neáu Tyø kheo ñeán nhaø khaùc noùi phaùp cho ngöôøi nöõ nghe quaù naêm, saùu lôøi maø khoâng coù ngöôøi nam beân caïnh; ngöôøi nöõ tröôùc ñoù laïi ñeán ñöùng beân cöûa cuøng nghe phaùp, neáu Tyø kheo noùi keä thì moãi caâu keä ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö treân. Khoâng phaïm laø neáu Tyø kheo taùn tuïng hay ñaït thaån hay noùi coáng ñöùc boá thí hay trì giôùi hay ngöôøi nöõ hoûi maø ñaùp thì khoâng phaïm.

150 BOÄ LUAÄT 5

6. Giôùi Daïy Cuù Phaùp Cho Ngöôøi Chöa Thoï Cuï Giôùi: Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù Tyø kheo nöôùc A-la-tyø ôû trong truù xöù daïy cuù phaùp cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc, ñuû caâu hay khoâng ñuû caâu, ñuû vò hay khoâng ñuû vò, ñuû chöõ hay khoâng ñuû chöõ. Do nhaân duyeân naøy trong chuøa oàn naùo, aâm thanh tôï nhö tieáng cuûa nhöõng ngöôøi hoïc toaùn soá hay nhö Baø-la-moân hoïc kinh Veä ñaø hoaëc nhö nhöõng ngöôøi ñaùnh caù bò maát caù. Phaät nghe thaáy tieáng oàn naùo naøy lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A- nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo nöôùc A-la-tyøø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi daïy cuù phaùp cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo daïy cuù phaùp cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi chöa thoï cuï giôùi laø tröø Tyø kheo vaø Tyø kheo ni, nhöõng ngöôøi khaùc ñeàu laø ngöôøi chöa thoï cuï giôùi. Cuù laø bao goàm ñuû caâu hay khoâng ñuû caâu, ñuû vò hay khoâng ñuû vò, ñuû chöõ hay khoâng ñuû chöõ. Noùi ñuû caâu laø caâu coù ñuû vò ñuû chöõ, neáu khoâng ñuû vò ñuû chöõ thì goïi laø khoâng ñuû caâu. Phaùp laø lôøi Phaät noùi… gioáng nhö giôùi treân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo daïy cuù phaùp ñuû caâu cho ngöôøi chöa thoï cuï giôùi hay noùi keä thì moãi caâu phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö giôùi treân. Neáu Tyø kheo daïy cuù phaùp khoâng ñuû caâu cho ngöôøi chöa thoï cuï giôùi hay noùi keä thì moãi caâu keä ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö giôùi treân. Khoâng phaïm laø Tyø kheo noùi xong môùi ñoïc theo hoaëc hoûi ñaùp.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 151

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 10

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 7. Giôùi Thaät Coù Phaùp Hôn Ngöôøi Ñem Noùi Cho Ngöôøi Chöa Thoï Cuï Giôùi: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly, haï an cö cuøng chuùng ñaïi Tyø kheo, luùc ñoù ngoaøi theá gian ñang maát muøa ñoùi keùm neân khaát thöïc khoù ñöôïc, vôï con trong nhaø coøn khoâng ñuû côm aên aùo maëc laøm sao coù theå sôùt cho ngöôøi khaát thöïc. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp caùc Tyø kheo baûo raèng: “Caùc Thaày neân bieát, luùc naøy ôû ngoaøi theá gian maát muøa… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu cho ngöôøi khaát thöïc. Caùc thaày neân theo baø con quen bieát hay thí chuû tònh tín maø ñeán ñoù an cö, chôù neân ôû nôi ñaây chòu khoå naõo vì aên uoáng”. Caùc Tyø kheo nghe lôøi Phaät daïy, ai naáy ñeàu ñeán nhaø baø con quen bieát ñeå an cö. Luùc ñoù coù caùc Tyø kheo ñeán moät choã trong nöôùc Kieàu-taùt-la an cö, laïi coù caùc Tyø kheo ñeán bôø soâng Baø-caàu- ma ôû trong moät tuï laïc an cö. Trong tuï laïc naøy coù nhieàu nhaø giaøu, noâ tyø, taøi baûo, thoùc luùa… ñuû thöù thaønh töïu. Caùc Tyø kheo naøy suy nghó: “Nay ngoaøi theá gian maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, vôï con trong nhaø coøn thieáu côm aên laøm sao sôùt cho ngöôøi khaùc. Trong tuï laïc naøy coù nhieàu nhaø giaøu… ñuû thöù thaønh töïu, chuùng ta neân ñeán nhöõng nhaø naøy khen ngôïi laãn nhau nhö sau: “Cö só neân bieát, caùc ngöôøi nay ñöôïc ñaïi thieän lôïi vì caùc Tyø kheo taêng nöông ôû trong tuï laïc naøy an cö, trong soá ñoù coù vò ñaõ chöùng A-la-haùn, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng A-la-haùn, coù vò ñaõ chöùng A-na- haøm, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng A-na-haøm, coù vò ñaõ chöùng Tö-ñaø-haøm, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng Tö-ñaø-haøm, coù vò ñaõ chöùng Tu-ñaø-hoaøn, coù vò ñaõ ñöôïc Höôùng Tu-ñaø-hoaøn, coù vò ñaõ ñöôïc Sô thieàn, Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn; coù vò ñaõ ñöôïc voâ löôïng töø taâm, voâ löôïng bi taâm, voâ luôïng hæ taâm, voâ löôïng xaû taâm; coù vò ñöôïc voâ löôïng thöùc xöù, khoâng xöù, voâ sôû höõu xöù, phi töôøng phi phi töôûng xöù; coù vò ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, coù vò ñöôïc A-na-ban-na-nieäm”, nghó roài caùc Tyø kheo lieàn vaøo trong tuï laïc ñeán caùc

152 BOÄ LUAÄT 5

nhaø giaøu khen ngôïi laãn nhau gioáng nhö trong ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu coù vò ñöôïc A-na-ban-na-nieäm. Caùc cö só nghe roài lieàn sanh taâm tònh tín nghó raèng: “Chuùng ta nay ñöôïc thieän lôïi vì coù chuùng taêng laø ñaïi phöôùc ñieàn nöông ôû trong tuï laïc cuûa chuùng ta an cö, coù vò ñaõ chöùng A-la-haùn… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu coù vò ñöôïc A-na-ban-na-nieäm”, do coù loøng tin neân duø ñang laø luùc theá gian maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, maø caùc Tyø kheo naøy vaãn khaát thöïc deã ñöôïc nhö luùc theá gian ñöôïc muøa sung tuùc, caùc cö só cuùng döôøng cho caùc Tyø kheo hai thôøi no ñuû. Caùc Tyø kheo naøy do ñöôïc cuùng döôøng ñaày ñuû neân thaân theå sung maõn, nhan saéc hoàng haøo töôi saùng. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo an cö ôû nöôùc Kieàu-taùt-la xong, ñaép y mang baùt ñi ñeán thaønh Duy-na-ly, phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø caùc Tyø kheo cuøng Phaät an cö neáu thaáy coù caùc Tyø kheo töø nôi khaùc ñeán phaûi ñoùn tieáp thaêm hoûi vaø phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï cho nghæ ngôi, noùi raèng: “Ñaây laø phoøng cuûa thaày, giöôøng daây naøy coù loã beä to, giöôøng daây naøy coù loã beä nhoû, ñaây laù meàn goái…”, tuøy theo thöù lôùp maø phaân chia. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû Duy-na-ly thaáy caùc Tyø kheo ôû nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán lieàn ñoùn tieáp thaêm hoûi… gioáng nhö treân ñaõ noùi, cho ñeán caâu tuøy theo thöù lôùp phaân chia cho ôû roài hoûi: “Caùc thaày coù ñöôïc an laïc khoâng, khaát thöïc khoâng thieáu vaø ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät chöù ?”, caùc Tyø kheo Kieàu-taùt-la ñaùp: “Chuùng toâi ñöôïc an laïc truï, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät nhöng khaát thöïc khoù ñöôïc”, caùc Tyø kheo Duy-na-ly noùi: “Caùc thaày tuy ñöôïc an laïc truï, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät nhöng vì khaát thöïc khoù ñöôïc neân thaân theà gaày oám, nhan saéc tieàu tuïy”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo an cö ôû beân soâng Baø-caàu- ma ñi ñeán thaønh Duy-na-ly cuõng ñöôïc ñoùn tieáp thaêm hoûi vaø ñöôïc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï gioáng nhö treân. Khi caùc Tyø kheo Duy-na-ly thaêm hoûi coù ñöôïc an laïc truï… nhö treân thì caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma ñaùp raèng: “Chuùng toâi ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng thieáu nhöng ñi ñöôøng nhoïc meät”, caùc Tyø kheo Duy-na-ly noùi: “Caùc thaày quaû thaät ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng thieáu nhöng ñi ñöôøng nhoïc meät, vì sao, vì caùc thaày maäp maïp, nhan saéc hoàng haøo”, keá töø töø gaïn hoûi caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma: “Nay theá gian ñang luùc maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc, vôï con

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 153

trong nhaø coøn thieáu côm aên laøm sao sôùt cho ngöôøi ñi khaát thöïc. Caùc thaày do nhaân duyeân gì trong ba thaùng an cö laïi khaát thöïc khoâng khoù, khí löïc ñöôïc doài daøo, nhan saéc töôi saùng nhö theá?” Caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma lieàn ñem vieäc treân keå laïi, caùc Tyø kheo Duy-na-ly hoûi: “Caùc thaày khen ngôïi laãn nhau nhö theá laø thaät coù coâng ñöùc naøy khoâng?” ñaùp laø thaät coù. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi vì aên uoáng maø noùi cho ngöôøi chöa thoï cuï giôùi laø mình ñaõ chöùng ñöôïc phaùp hôn ngöôøi”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo Baø-caàu-ma: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi vì vieäc aên uoáng noùi mình thaät coù phaùp hôn ngöôøi cho ngöôøi chöa thoï cuï giôùi nghe”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo thaät coù phaùp hôn ngöôøi maø ñeán noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nghe thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Thaät coù laø thaät chöùng ñöôïc Thaùnh phaùp naøy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo thaät laø A-la-haùn maø ñeán noùi cho ngöôøi khaùc nghe thì phaïm Ba-daät-ñeà; thaät laø höôùng A-la- haùn… cho ñeán höôùng Tu-ñaø-hoaøn maø ñeán noùi cho ngöôøi khaùc nghe ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Thaät ñöôïc Sô thieàn, nhò thieàn… cho ñeán A-na-ban-na- nieäm maø ñeán noùi cho ngöôøi khaùc nghe ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu noùi laø toâi trì giôùi cho ngöôøi khaùc nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø kheo thaät thaáy chö thieân … quyû La saùt ñeán choã mình, ñem noùi cho ngöôøi khaùc nghe ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu thaät thaáy thoå quyû ñeán choã mình ñem noùi cho ngöôøi khaùc nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la.

8. Giôùi Noùi Toäi Thoâ Cuûa-Tyø Kheo Cho Ngöôøi Chöa Thoï Giôùi Cuï Tuùc: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo taùnh öa gaây goã, khi cuøng Tyø kheo khaùc gaây goã lieàn ñeán noùi vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc veà toäi thoâ cuûa-Tyø kheo ñoù raèng: “Tyø kheo ........... phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la”. Nhö theá khieán cho Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, ñaõ bò phaù khoâng theå hoøa hôïp ñöôïc; vieäc chöa xaûy ra lieàn xaûy ra, vieäc ñaõ xaûy ra khoâng theå döùt dieät ñöôïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân

154 BOÄ LUAÄT 5

naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi öa thích gaây goã, khi cuøng ngöôøi khaùc gaây goã lieàn ñeán noùi vôùi ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu phaïm Ñoät-kieát-la”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát ngöôøi khaùc coù toäi thoâ aùc maø ñeán noùi cho ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc bieát thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø Taêng yeát ma. Bieát laø töï bieát hay nghe töø ngöôøi khaùc hay ngöôøi khaùc töï noùi. Toäi thoâ aùc: Thoâ laø toäi Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa; taát caû toäi phaïm ñeàu goïi laø aùc. Ngöôøi chöa thoï giôùi cuï tuùc nhö trong giôùi treân ñaõ giaûi thích. Tröø Taêng yeát ma laø neáu Tyø kheo ôû nhaø baïch y laøm vieäc xaáu xa hay baûo ngöôøi laøm thì ngöôøi naøy Hieän tieàn taêng neân laøm yeát ma noùi toäi. Phaùp yeát ma noùi toäi laø tröôùc tieân neân tìm ngöôøi coù theå noùi toäi nhö sau: Khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät ngöôøi hoûi raèng: “Vò naøo coù theå noùi toäi cuûa-Tyø kheo .........., vò naøo coù theå ôû tröôùc cö só ......... noùi toäi cuûa-Tyø kheo.......?”. Trong Taêng neáu coù Tyø kheo naøo noùi laø coù theå thì Taêng neân truø löôïng xem Tyø kheo naøy neáu coù naêm phaùp: Tuøy aùi noùi, tuøy saân noùi, tuøy si noùi, tuøy sôï noùi vaø khoâng bieát neân noùi hay khoâng neân noùi; thì Taêng khoâng neân sai Tyø kheo naøy laøm ngöôøi noùi toäi. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi noùi, khoâng tuøy saân noùi, khoâng tuøy si noùi, khoâng tuøy sôï noùi vaø bieát neân noùi hay khoâng neân noùi; thì Taêng neân sai laøm ngöôøi noùi toäi. moät Tyø kheo taùc baïch yeát ma sai nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... coù theå laøm ngöôøi noùi toäi, coù theå ôû tröôùc cö só .......... noùi toäi cuûa-Tyø kheo ......... Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sai Tyø kheo ........ laøm ngöôøi noùi toäi. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng sai Tyø kheo .......... laøm ngöôøi noùi toäi xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Tyø kheo ñöôïc sai laøm ngöôøi noùi toäi môùi ñöôïc noùi toäi cuûa-Tyø kheo phaïm toäi, caùc Tyø kheo khaùc khoâng ñöôïc noùi, neáu Tyø kheo khaùc noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu sai ñeán noùi vôùi cö só .......... thì khoâng ñöôïc ñeán noùi vôùi caùc cö só khaùc, neáu ñeán noùi vôùi cö só khaùc thì phaïm Ñoät-kieát- la. Tuøy nhaø sai noùi moät nhaø hay nhieàu nhaø; tuøy choã sai noùi moät choã hay nhieàu choã; tuøy tuï laïc sai noùi moät tuï laïc hay nhieàu tuï laïc… neáu sai ñeán noùi choã naøy maø ñeán noùi choã khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 155

Neáu Tyø kheo phaïm toäi bò Taêng laøm yeát ma noùi toäi roài maø coøn xuùc naõo Taêng thì taát caû Taêng ñöôïc noùi toäi cuûa-Tyø kheo naøy, neân taùc phaùp nhö sau: Khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... naøy khi Taêng laøm yeát ma noùi toäi roài thöôøng xuùc naõo Taêng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän cho taát caû Taêng tuøy yù, tuøy thôøi, tuøy choã noùi toäi cuûa-Tyø kheo naøy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng laøm yeát ma tuøy yù noùi toäi xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, trong khi thaáy töôûng laø thaáy, trong khi thaáy töôûng khoâng thaáy, trong khi thaáy khôûi nghi; trong khi nghe töôûng nghe, trong khi nghe töôûng khoâng nghe, trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu noùi söï vieäc thì phaïm Ñoät-kieát- la. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa töôûng laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu noùi söï vieäc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Nhö theá neáu thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát- la; trong Ñoät-kieát-la töôûng laø Ñoät-kieát-la, trong khi thaáy töôûng laø thaáy, trong khi thaáy töôûng khoâng thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ñoät-kieát-la, noùi söï vieäc cuõng Ñoät-kieát-la, tuøy noùi teân hay söï vieäc moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-la-di noùi laø Ba-la-di hay noùi laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc laø Ba-daät-ñeà hoaëc laøBa-la-ñeà-ñeà- xaù-ni hoaëc laø Ñoät-kieát-la; trong Ba-la-di töôûng laø Ñoät-kieát-la, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu noùi söï vieäc thì phaïm Ñoät-kieát-la, tuøy noùi teân hay söï vieäc moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà vaø Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa noùi laø Taêng-giaø-baø-thi- sa hay noùi laø Ba-daät-ñeà hoaëc laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hoaëc laø Ñoät-kieát-la hoaëc laø Ba-la-di; trong Taêng-giaø-baø-thi-sa töôûng laø Ba-la-di, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; trong Ñoät-kieát-la noùi laø Ñoät-kieát-la hay noùi laø Ba-la-di hoaëc laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc laøBa- la-ñeà-ñeà-xaù-ni, trong Ñoät-kieát-la töôûng laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, trong khi

156 BOÄ LUAÄT 5

thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ñoät-kieát-la, noùi söï vieäc cuõng Ñoät-kieát-la, tuøy noùi teân hay söï vieäc moãi moãi lôøi ñeàu Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-la-di khôûi nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay khoâng phaûi laø Ba-la-di, Tyø kheo naøy sau khi döùt nghi ôû trong Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa khôûi nghi khoâng bieát laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng phaûi laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, Tyø kheo naøy sau khi döùt nghi ôû trong Taêng-giaø-baø- thi-sa töôûng laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, trong khi thaáy töôûng thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; ôû trong Ñoät-kieát-la töôûng vaø nghi khoâng bieát laø Ñoät-kieát-la hay khoâng phaûi laø Ñoät-kieát-la, trong khi thaáy töôûng thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu noùi söï vieäc cuõng Ñoät-kieát-la, tuøy noùi teân hay söï vieäc moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-la-di, ôû trong Ba-la-di khôûi nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa; laø Ba-la-di hay laø Ba-daät-ñeà; laø Ba-la-di hay laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; laø Ba-la-di hay laø Ñoät-kieát-la. Sau khi döùt nghi ôû trong Ba-la-di töôûng laø Ba-la-di, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khôûi nghi khoâng bieát laø Taêng-giaø-baø-thi- sa hay laø Ba-daät-ñeà; laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hay laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hay laø Ñoät-kieát-la; laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hay laø Ba- la-di. Sau khi döùt nghi ôû trong Taêng-giaø-baø-thi-sa töôûng laø Taêng-giaø-baø- thi-sa, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; ôû trong Ñoät-kieát-la khôûi nghi khoâng bieát laø Ñoät-kieát-la hay laø Ba-la-di; laø Ñoät- kieát-la hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa; laø Ñoät-kieát-la hay laø Ba-daät-ñeà; laø Ñoät-kieát-la hay laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Sau khi döùt nghi ôû trong Ñoät-kieát- la töôûng laø Ñoät-kieát-la, trong khi thaáy töôûng thaáy… trong khi nghe sanh nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-la-di khôûi nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hay laø Ba-daät-ñeà hay laøBa-la-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 157

ñeà-ñeà-xaù-ni hay laø Ñoät-kieát-la. Ngöôøi naøy ôû trong Ba-la-di quyeát ñònh khôûi töôûng laø Ñoät-kieát-la, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa khôûi nghi khoâng bieát laø Taêng-giaø-baø-thi-sa ha laø Ba-daät-ñeà hay laøBa-la-ñeà- ñeà-xaù-ni hay laø Ñoät-kieát-la hay laø Ba-la-di. Ngöôøi naøy ôû trong Taêng- giaø-baø-thi-sa quyeát ñònh khôûi töôûng laø Ba-la-di, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba- daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la. Ngöôøi naøy ôû trong Ñoät-kieát-la khôûi nghi laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hay laø Ba-daät-ñeà hay laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; ôû trong Ñoät-kieát-la quyeát ñònh khôûi töôûng laøBa-la- ñeà-ñeà-xaù-ni, trong khi thaáy töôûng laø thaáy… trong khi nghe khôûi nghi, neáu noùi teân toäi thì phaïm Ñoät-kieát-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân.

9. Giôùi Vu baùng Taêng Hoài Chuyeån Taêng Vaät: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Tröôûng laõo Ñaø-phieâu löïc só töû coù nhieàu ngöôøi quen bieát coù theå cuùng döôøng cho Taêng aåm thöïc, y phuïc, ngoïa cuï, y döôïc vaø caùc ñoà caàn duøng. Luùc ñoù y phuïc cuûa Tröôûng laõo Ñaø-phieâu ñaõ cuõ raùch, caùc cö só nhôn nôi Tröôûng laõo Ñaø-phieâu neân cuùng döôøng cho Taêng nhieàu aåm thöïc vaø y phuïc, hieän tieàn Taêng neân chia. Tyø kheo Di- ña-la-phuø-ma suy nghó: “Nhôn nôi Tyø kheo Ñaø-phieâu neân Taêng ñöôïc cuùng döôøng nhieàu aåm thöïc… hieän tieàn Taêng neân chia, ta neân ôû tröôùc Taêng khuyeân laøm yeát ma chia cho Tyø kheo Ñaø-phieâu”, nghó roài lieàn ôû tröôùc Taêng khuyeân chia cho Tyø kheo Ñaø-phieâu nhöng sau laïi noùi raèng: “Caùc Tyø kheo ñem vaät cuûa Taêng hoài chuyeån cho ngöôøi quen bieát”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo röôùc ñaõ töï khuyeân Taêng chia cho sau laïi noùi raèng: Caùc Tyø kheo ñem vaät cuûa Taêng hoài chuyeån cho ngöôøi quen bieát”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo tröôùc ñaõ töï khuyeân Taêng cho, sau laïi noùi raèng: Caùc Tyø kheo ñem vaät cuûa Taêng hoài chuyeån cho ngöôøi quen bieát thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröôùc khuyeân Taêng cho laø tröôùc thuaän theo yù muoán cuûa Taêng.

158 BOÄ LUAÄT 5

Sau noùi Taêng hoài chuyeån vaät cuûa Taêng cho ngöôøi quen bieát laø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, ñoàng hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø-leâ, thieän tri thöùc, ngöôøi ñöôïc yeâu meán, ñoàng söï… Vaät cuûa taêng laø vaät ñöôïc boá thí nhö y baùt, boán loaïi döôïc… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo neáu tröôùc ñaõ khuyeân Taêng cho roài sau laïi noùi raèng: “Caùc Tyø kheo ñem vaät cuûa Taêng hoài chuyeån cho ngöôøi quen bieát”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu noùi hoài chuyeån cho Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà.

10. Giôùi Cheâ Bai Giôùi Ñaõ Hoïc: Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Tröôûng laõo Xieån-ñaø phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán laøm lôïi ích neân khi thuyeát giôùi khuyeân thaày aáy saùm hoái raèng: “Thaày phaïm toäi ......... neân phaùt loà saùm hoái, chôù coù che daáu”, Xieån-ñaø noùi: “Chôù noùi nhöõng giôùi vuïn vaët naøy laøm chi, vaøo moãi nöûa thaùng noùi giôùi seõ khieán caùc Tyø kheo nghi hoái, nhieät naõo, öu saàu khoâng vui vaø sanh taâm xaû giôùi”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cheâ bai giôùi ñaõ hoïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khi thuyeát giôùi noùi raèng: Caàn gì noùi nhöõng giôùi vuïn vaët naøy, vaøo moãi nöûa thaùng thuyeát giôùi seõ khieán cho caùc Tyø kheo nghi hoái, nhieät naõo, öu saàu khoâng vui vaø sanh taâm xaû giôùi. Khi noùi lôøi khinh cheâ giôùi nhö theá thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khi Taêng thuyeát giôùi noùi boán Ba-la-di lieàn noùi raèng: “Caàn gì noùi boán Ba-la-di naøy, vaøo moãi nöûa thaùng thuyeát giôùi seõ khieán cho… gioáng nhö ñoaïn vaên treân”, thì phaïm Ba-daät-ñeà; khi Taêng thuyeát giôùi noùi ñeán möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø- thi-sa, hai phaùp Baát ñònh, ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà, chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà, boán phaùpBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ña chuùng hoïc phaùp vaø baûy phaùp Dieät traùnh, cho ñeán khi noùi tuøy kinh luaät neáu noùi raèng: “Caàn gì noùi tuøy luaät kinh, vaøo moãi nöûa thaùng thuyeát giôùi seõ khieán cho… gioáng nhö ñoaïn vaên treân”thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Tröø tuøy luaät kinh, khi noùi caùc kinh khaùc noùi raèng: “Caàn gì noùi kinh naøy seõ khieán cho caùc Tyø kheo nghi hoái…”, thì phaïm Ñoät-kieát-la, tuøy tröôøng hôïp noùi moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà vaø Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 159

11. Giôùi Hoaïi Quyû Thaàn Thoân: Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù caùc Tyø kheo A-la-tyø töï tay nhoå coû trong chuøa, coû choã ñi kinh haønh, töï tay haùi hoa… Coù cö só nôi loaøi caây coû khôûi töôûng laø coù maïng soáng, thaáy vieäc laøm naøy cuûa-Tyø kheo lieàn cheâ traùch raèng: “Sa-moân Thích töû laø ngöôøi ñoaït maïng soáng, gieát haïi chuùng sanh”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo nöôùc A-la-tyø: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi nhoå coû trong chuøa, coû choã ñi kinh haønh…”, Phaät chæ quôû traùch nhöng chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Tyø kheo Ma-ha-lö thuoäc doøng thôï moäc chaët phaù caây coái ñeå xaây caát phoøng xaù. Thaàn caây naøy vaøo cuoái ñeâm boàng ñöùa con nhoû vaø daét theo con trai con gaùi ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch Phaät raèng: “Theá toân, taïi sao coù phaùp naøy, choã chuùng toâi nöông ôû laïi chaët phaù ñeå xaây caát phoøng xaù, con cuûa toâi coøn nhoû laïi ñoâng, vaøo muøa ñoâng laïnh leõo con cuûa toâi laøm sao ñöôïc an oån”. Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Vieäc laøm naøy laø phi phaùp, khoâng neân laøm vì cö só vaø thieân thaàn ñeàu cheâ traùch”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo chaët phaù thoân xoùm cuûa quyû thaàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. Thoân xoùm quyû thaàn laø caây coû töôi maø chuùng sanh nöông ôû. Chuùng sanh bao goàm caùc thaàn nhö thaàn caây, thaàn suoái, thaàn soâng… cho ñeán truøng kieán. Nhöõng chuùng sanh naøy ñeàu laáy caây coû laøm nhaø, cuõng laáy laøm thoân xoùm thaønh aáp. Töôi laø reã ñang huùt nöôùc. Chaët phaù laø töï chaët hay baûo ngöôøi chaët, töï phaù ha baûo ngöôøi phaù, töï ñoát hay baûo ngöôøi ñoát. Caây coû coù naêm loaïi laø gioáng cuû, gioáng caây, gioáng loùng ñoát, gioáng töï ruïng, gioáng hoät. Gioáng cuû laø nhö ngoù sen, la baëc…; gioáng caây laø nhö caây löïu, caây nho, caây döông lieãu…; gioáng loùng ñoát laø nhö mía, tre…; gioáng töï ruïng laø nhö luïc-a-tu-lö, ba-tu-lö, tu-giaø-la, boà-ñeà-na…; gioáng haït laø nhö luùa meø baép ñaäu… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng cuû töôûng laø loaïi gioáng cuû; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët hay baûo ngöôøi chaët, töï phaù hay baûo ngöôøi phaù, töï ñoát hay baûo ngöôøi ñoát ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng cuû töôûng laø loaïi gioáng caây, loaïi gioáng loùng ñoát, loaïi gioáng töï ruïng, loaïi gioáng haït; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng caây töôûng laø loaïi gioáng caây; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï

160 BOÄ LUAÄT 5

chaët… thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng caây töôûng laø loaïi gioáng loùng ñoát, loaïi gioáng töï ruïng, loaïi gioáng haït, loaïi gioáng cuû; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng loùng ñoát töôûng laø loaïi gioáng loùng ñoát; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng loùng ñoát töôûng laø loaïi gioáng töï ruïng, loaïi gioáng haït, loaïi gioáng cuû, loaïi gioáng caây; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng töï ruïng töôûng laø loaïi gioáng töï ruïng; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng töï ruïng töôûng laø loaïi gioáng haït, loaïi gioáng cuû, loaïi gioáng caây, loaïi gioáng loùng ñoát; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng haït töôûng laø loaïi gioáng haït; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo trong loaïi gioáng haït töôûng laø loaïi gioáng cuû, loaïi gioáng caây, loaïi gioáng loùng ñoát, loaïi gioáng töï ruïng; töôi, soáng töôûng laø soáng maø töï chaët… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo cuøng moät luùc ñoát naêm loaïi gioáng naøy thì cuøng moät luùc phaïm naêm toäi Ba-daät-ñeà, ñoát moãi loaïi gioáng thì moãi loaïi phaïm moät Ba-daät-ñeà, tuøy ñoát bao nhieâu loaïi gioáng thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo töï chaët caây hay baûo ngöôøi chaët caây thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy chaët bao nhieâu caây thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Caây coû soáng töôûng laø soáng, töï chaët baûo ngöôøi chaët ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu soáng maø töôûng laø caây khoâ, töï chaët baûo ngöôøi chaët cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu soáng maø nghi khoâng bieát laø soáng hay khoâ, töï chaët baûo ngöôøi chaët cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu caây coû khoâ maø töôûng laø soáng, töï chaët baûo ngöôøi chaët thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâ maø nghi khoâng bieát laø khoâ hay soáng, töï chaët baûo ngöôøi chaët cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neâu khoâ töôûng laø khoâ, töï chaët baûo ngöôøi chaët thì khoâng phaïm.

12. Giôùi Hieàm Traùch Ngöôøi Ñöôïc Taêng Sai: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaø-phieâu löïc só töû thaønh töïu naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy si, khoâng tuøy sôï vaø bieát thöù lôùp tuøy thöôïng Haï toøa sai ñi phoù hoäi; neân Taêng yeát ma cöû Tröôûng laõo laøm ngöôøi sai ñi phoù hoäi. Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma ñöôïc sai ñi thoï thænh thöïc nhaèm choã cuùng thöùc aên thoâ dôõ, khi aên thöùc aên dôõ naøy lieàn nghó raèng: “Tyø kheo Ñaø-phieâu naøy tuøy aùi, tuøy saân, sôï si vaø khoâng bieát thöù lôùp thöôïng Haï toøa maø sai ñi phoù hoäi, chuùng ta neân cuøng nhau dieät taãn ngöôøi naøy roài cöû laïi ngöôøi sai ñi phoù hoäi”. Coù Tyø kheo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 161

thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Di-ña-la phuø ma: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo, Taêng ñaõ nhö phaùp cöû ngöôøi sai ñi phoù hoäi, laïi vì saân giaän maø cô hieàm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo vì saân giaän maø cô hieàm ngöôøi sai ñi phoù hoäi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Taêng nhö phaùp yeát ma cöû ngöôøi sai ñi phoù hoäi, vì saân giaän maø cô hieàm ngöôøi naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Taêng nhö phaùp yeát ma sai möôøi boán haïng ngöôøi, vì saân giaän maø cô hieàm ngöôøi naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu möôøi hai haïng ngöôøi chöa xaû yeát ma, vì saân giaän maø cô hieàm ngöôøi naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu xaû yeát ma roài maø cô hieàm ngöôøi naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Hai haïng ngöôøi coøn laïi trong möôøi boán haïng ngöôøi ñöôïc Taêng sai laø ngöôøi giaùo giôùi ni vaø ngöôøi ñöôïc sai ñi nhaän laáy thöùc aên trong giôùi Hoái thöù tö cuûaBa-la- ñeà-ñeà-xaù-ni, duø chöa xaû yeát ma hay ñaõ xaû yeát ma, vì saân giaän maø cô hieàm hai haïng ngöôøi naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà vaø Ñoät-kieát-la; cho ñeán vò ôû khaùc phoøng vaø ñoàng söï sai ñi phoù hoäi, vì saân giaän maø cô hieàm ngöôøi naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät keát giôùi roài Tyø kheo Phuø ma khoâng ôû tröôùc maët cô hieàm nöõa, nhöng vaãn ôû xa saân giaän cô hieàm nhö treân, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo, Taêng ñaõ nhö phaùp yeát ma cöû ngöôøi sai ñi phoù hoäi lieàn ôû xa saân giaän cô hieàm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo ôû tröôùc maët hay ôû xa vì saân giaän cô hieàm ngöôøi ñöôïc Taêng sai thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Taêng nhö phaùp yeát ma cöû ngöôøi sai ñi phoù hoäi, Tyø kheo vì saân giaän maø ôû xa cô hieàm; ngöôøi naøy nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Taêng yeát ma sai möôøi boán haïng ngöôøi, Tyø kheo vì saân giaän ôû xa cô hieàm; ngöôøi naøy nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ñoái vôùi möôøi hai haïng ngöôøi chöa xaû yeát ma, vì saân giaän ôû xa cô hieàm; ngöôøi naøy nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät- ñeà, khoâng nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñaõ xaû yeát ma roài, vì saân

162 BOÄ LUAÄT 5

giaän ôû xa cô hieàm, duø ngöôøi naøy nghe ñöôïc hay khoâng nghe ñöôïc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Hai haïng ngöôøi coøn laïi trong möôøi boán haïng ngöôøi ñöôïc Taêng sai keå treân duø xaû yeát ma hay chöa xaû yeát ma, neáu vì saân giaän ôû xa cô hieàm, hai haïng ngöôøi naøy nghe bieát ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng nghe ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; cho ñeán vò khaùc phoøng vaø ñoàng söï sai ñi phoù hoäi, vì saân giaän ôû xa cô hieàm, duø ngöôøi naøy nghe ñöôïc hay khoâng nghe ñöôïc ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la.

13. Giôùi Coá YÙ Xuùc Naõo Tyø Kheo: Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Tyø kheo Xieån-ñaø phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo vì thöông xoùt muoán laøm lôïi ích neân baûo Xieån-ñaø: “Thaày ñaõ phaïm toäi neân phaùt loà saùm hoái, chôù coù che daáu”, Xieån-ñaø noùi: “Caùc thaày noùi toâi phaïm toäi sao, toâi khoâng cho pheùp caùc thaày noùi toâi phaïm toäi”, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày neáu coù phaïm toäi thì noùi laø coù, khoâng thì noùi laø khoâng, taïi sao laïi noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc”, Xieån-ñaø noùi: “Toâi khoâng can döï vaøo vieäc cuûa caùc thaày, toâi sôï caùc thaày hay sao maø laïi noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñaõ phaïm toäi roài laïi noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân taùc phaùp öùc nieäm cho Tyø kheo Xieån-ñaø ñaõ noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö Xieån-ñaø cuõng neân taùc phaùp öùc nieäm nhö sau: khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Xieån-ñaø naøy phaïm toäi laïi noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng taùc phaùp öùc nieäm cho Tyø kheo Xieån-ñaø: Naøy Xieån-ñaø, tuøy thaày noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc nhö theá naøo, Taêng ñeàu tuøy nhôù nghó. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ taùc phaùp öùc nieäm xong, Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo döïa vaøo vieäc khaùc ñeå xuùc naõo Tyø kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Taêng chöa taùc phaùp nhôù nghó

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 163

maø noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu Taêng ñaõ taùc phaùp nhôù nghó roài thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Xieån-ñaø laïi phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo khuyeân baûo phaùt loà saùm hoái nhö tröôùc, Xieån-ñaø suy nghó: “Neáu ta noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc thì Taêng seõ taùc phaùp nhôù nghó, vaäy ta neân im laëng”, nghó roài Xieån-ñaø lieàn im laëng, caùc Tyø kheo noùi: “Neáu thaày coù toäi thì noùi laø coù, khoâng thì noùi laø khoâng, côù sao laïi im laëng xuùc naõo”, Xieån-ñaø noùi: “Ñoái vôùi caùc thaày toâi laø caùi gì, toâi khoâng sôï caùc thaày ñaâu”, noùi roài im laëng nhö cuõ. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñaõ phaïm toäi roài laïi im laêng xuùc naõo ngöôøi khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân taùc phaùp nhôù nghó cho Tyø kheo Xieån-ñaø ñaõ im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc, neân taùc phaùp nhö sau: khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Xieån-ñaø naøy phaïm toäi ñaõ im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng taùc phaùp nhôù nghó cho Tyø kheo Xieån-ñaø phaïm toäi ñaõ im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc: Naøy Xieån-ñaø, tuøy thaày im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc bao nhieâu, Taêng ñeàu tuøy nhôù nghó baáy nhieâu. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng taùc phaùp nhôù nghó ñaõ xong, Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo noùi quanh co döïa vaøo vieäc khaùc vaø im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khi Taêng chöa taùc phaùp nhôù nghó maø im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùcthì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la, neáu Taêng ñaõ taùc phaùp nhôù nghó roài maø im laëng xuùc naõo ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo bònh nôi mieäng, moâi, raêng hay löôõi… cho ñeán taâm bònh, caùc bònh nhö theá im laëng khoâng noùi thì khoâng phaïm.

14. Giôùi Traûi Ngoïa Cuï Cuûa Taêng Khoâng Caát: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi neân ñaûnh leã höõu nhieãu Phaät roài ñi, veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo lieäu ñaày ñuû caùc moùn aên ngon. Saùng hoâm ñoù tröôùc giôø aên caùc Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng traûi

164 BOÄ LUAÄT 5

ngoïa cuï cuûa Taêng, coù Tyø kheo ngoài, coù Tyø kheo kinh haønh. Ñeán giôø cö só sai söù ñeán Phaät Phaät: “Theá toân, thöùc aên ñaõ lo lieäu xong, xin Phaät bieát thôøi”, luùc ñoù caùc Tyø kheo lieàn ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só khoâng caát ngoïa cuï cuûa Taêng, trôøi boãng ñoå möa laøm öôùt heát ngoïa cuï. Khi caùc Tyø kheo ñeán nhaø cö só thoï thöïc, Phaät khoâng ñi maø caàm chìa khoùa ñi xem xeùt caùc phoøng thì phaùt hieän ra ngoïa cuï cuûa Taêng ôû nôi ñaát troáng bò möa laøm öôùt heát, lieàn thu doïn ñeå nôi choã coù che phuû roài trôû veà phoøng ngoài kieát giaø. Luùc ñoù ôû nhaø cuûa cö só, sau khi daâng cuùng cho Taêng ñöôïc no ñuû roài, cö só ngoài tröôùc Taêng nghe phaùp, Thöôïng toøa thuyeát phaùp roài ñöùng daäy ñi, caùc Tyø kheo cuõng thöù lôùp ñöùng daäy ñi. Veà ñeán choã Phaät, Phaät hoûi caùc Tyø kheo aên coù ngon khoâng, coù no ñuû khoâng, caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø ngon vaø ñöôïc no ñuû, Phaät noùi: “Sau khi caùc thaày ñeán nhaø cö só thoï thöïc, Ta ñi ñeán caùc phoøng xem xeùt môùi phaùt hieän ra ngoïa cuï cuûa Taêng ñeå ôû nôi ñaát troáng bò möa laøm öôùt heát. Vieäc laøm naøy laø phi phaùp, taïi sao laïi ñeå ngoïa cuï nôi ñaát troáng khoâng caát, khoâng bieát tieác hoä. Caùc cö só ñaõ boá thí cuùng döôøng ñeå caàu phöôùc, caùc thaày duøng neân bieát giöõ gìn môùi toát”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, giöôøng daây nhoû hay lôùn vaø meàn neäm cuûa Taêng hoaëc baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm, khi ñi khoâng caát, khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giöôøng daây nhoû coù naêm loaïi: Chaân giöôøng baèng A-san-ñeà, chaân giöôøng baèng Ki-lang-cuø, chaân giöôøng baèng söøng deâ, chaân giöôøng nhoû, chaân giöôøng cong. Giöôøng daây lôùn cuõng coù naêm loaïi gioáng nhö treân. Neäm laø neäm ñöôïc doàn baèng loâng chieân, coû soâ-ma, kieáp-boái…. Meàn bao goàm caùc loaïi meàn nhö caâu chaáp, meàn soâ-ma, meàn kieáp-boái…. Ñaát troáng laø nôùi khoâng coù vaùch hoaëc vaûi maøn ngaên che. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu vaøo trôøi saùng ôû nôi ñaát troáng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, sau ñoù vaøo trong nhaø maõi ñeán saùng hoâm sau môùi ñem caát thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu vaøo trôøi saùng, tröôùc ngoï, giöõa ngoï, xeá tröa, maët trôøi laën ôû nôi ñaát troáng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, sau ñoù vaøo trong nhaø maõi ñeán maët trôøi laën hoâm sau môùi caát thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, sau ñoù ra khoûi chuøa quaù boán chín böôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ôû nôi ñaát troâng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, sau ñoù ra khoûi chuøa qua haøng raøo moät chuùt, ñeán trôøi saùng thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, khoâng daën ngöôøi caát maø boû ñi daïo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu hai Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, sau ñoù cuøng ñöùng daäy ñi thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 10 165

ngöôøi ñi sau neân caát. Neáu hai Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng roài ñeå y baùt treân ñoù, moät Tyø kheo laáy y baùt ñi tröôùc thì ngöôøi laáy y baùt sau neân doïn caát ngoïa cuï. Moät laàn noï caùc Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng thoï thöïc, aên xong boû laïi ngoïa cuï treân ñaát troáng maø ñi khieán cho ngoïa cuï bò gioù möa buïi ñaát laøm dô öôùt. Caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät baûo neân caát nôi coù che phuû. Laàn sau, khi caùc Tyø kheo aên xong boãng coù caùc baïch y ñeán ngoài treân ngoïa cuï cuûa Taêng neân caùc Tyø kheo khoâng theå laáy caát ñöôïc, Phaät baûo neân ñôïi, caùc Tyø kheo ñôïi laâu bò noùng böùc neân oùi möõa, Phaät baûo ngöôøi naøo coù bònh thì neân ñi, ngöôøi naøo thaáy thì ñem caát, neáu hai Tyø kheo cuøng thaáy thì moät ngöôøi neân caát giöôøng lôùn giöôøng nhoû, moät ngöôøi neân caát neäm lôùn neäm nhoû. Neáu ôû tuï laïc töø trong chuøa mang ngoïa cuï ra nôi ñaát troáng, sau ñoù mang trôû veà chuøa maø gaëp möa laøm öôùt thì khoâng phaïm; neáu maát khoûa cöûa khoâng coù choã caát hay trong taùm naïn moãi noãi naïn khôûi leân, khoâng caát thì khoâng phaïm.

166 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 11

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 15. Giôùi ÔÛ Trong Phoøng Traûi Ngoïa Cuï Cuûa Taêng: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù hai Tyø kheo khaùch vaøo trôøi toái ñeán trong chuøa, theo thöù lôùp ñöôïc moät phoøng ôû chung, moät ngöôøi ñöôïc giöôøng, moät ngöôøi ñöôïc toøa coû. Hai ngöôøi nguû qua ñeâm roái boû ñi khoâng doïn caát khieán cho trong toøa coû sanh truøng caén coû, ñuïc chaân giöôøng vaø loã beä cuûa giöôøng, caén meàn goái neäm roài laøm oå trong vaùch töôøng. Luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi… duyeân khôûi gioáng nhö trong giôùi möôøi boán cho ñeán caâu Phaät ñeán moät phoøng môû ra thaáy toøa coû truøng sanh caén naùt… nhö treân, lieàn thu doïn saïch seõ roài trôû veà phoøng ngoài kieát giaø. Luùc ñoù ôû nhaø cuûa cö só, sau khi daâng cuùng cho Taêng ñöôïc no ñuû roài cö só lieàn ngoài tröôùc Taêng nghe phaùp… gioáng nhö trong giôùi möôøi boán cho ñeán caâu caùc thaày thoï duïng bieát giöõ gìn thì toát. Phaät quôû traùch roài hoûi caùc Tyø kheo laø ai ñaõ ôû trong phoøng ñoù, caùc Tyø kheo ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo duøng ngoïa cuï cuûa taêng roài khoâng daën doø gì heát lieàn boû ñi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ôû trong phoøng Taêng traûi ngoïa cuï cuûa Taêng, töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeå ngoài naèm, khi ñi khoâng caát, khoâng baûo ngöôøi caát thì phaïm Ba-daät-ñeà. Taêng phoøng laø phoøng cuûa chuùng taêng hay phoøng cuûa moät ngöôøi, phoøng nhoû nhaát laø ñuû cho moät ngöôøi ñi döùng naèm ngoài. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khaùch Tyø kheo ôû trong phoøng Taêng traûi ngoïa cuï roài ra khoûi giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu cöïu Tyø kheo ôû trong phoøng Taêng traûi ngoïa cuï roài ra khoûi giôùi nghó raèng ngay trong ngaøy nay trôû veà, nhöng vì coù vieäc gaáp neân khoâng veà kòp ñöôïc, ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät noùi: “Töø nay neân daën caát ngoïa cuï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 11 167

roài môùi ñi”. Daën caát coù ba: Noùi ñaây laø chìa khoùa, ñaây laø phoøng, ñaây laø ngoïa cuï. Neáu noùi chìa khoùa naøy, phoøng naøy, ngoïa cuï naøy neân giao cho ai caát thì neân giao cho ngöôøi traûi ngoïa cuï; neáu khoâng coù nguôøi traûi ngoïa cuï thì neân giao cho ngöôøi coi phoøng; neáu khoâng coù ngöôøi coi phoøng thì neân giao cho ngöôøi tu söûa phoøng xaù; neáu khoâng coù ngöôøi tu söûa phoøng xaù thì neân giao cho cöïu Tyø kheo laønh toát coù coâng ñöùc trì giôùi trong chuøa; neáu trong chuøa khoâng coù ngöôøi naøy thì giao cho ngöôøi naøo hieàn thieän hay ngöôøi giöõ Taêng phöôøng. Khoâng neân giao cho Tyø kheo khoâng bieát hoå theïn phaù giôùi, cuõng khoâng neân giao cho Sa di nhoû. Neáu khoâng coù ngöôøi hieàn thieän thì ôû trong chuøa neáu coù giaù y thì neân ñeå meàn neäm goái treân ñoù roài ñi… Khoâng phaïm laø don caát ñeå trong phoøng hoaëc ñeå trong tuùi ñaõy.

16. Giôùi Keùo Loâi Tyø Kheo: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Da xaù cuøng naêm traêm quyeán thuoäc caâu hoäi muoán ñeán nöôùc Xaù-veä an cö, caùc Tyø kheo ñang laøm vieäc chuaån bò cho an cö nhö laáp loã hoång treân töôøng, traùm nhöõng choã nöùt hö , söûa laïi giöôøng choõng, ñaäp giuõ goái meàn… Luïc quaàn Tyø kheo löôøi bieáng khoâng laøm, töø xa troâng thaáy hoï laøm lieàn suy nghó: “Chuùng ta ñôïi hoï laøm xong thoï ngoïa cuï roài vaøo sau, theo thöù lôùp Thöôïng toøa ñuoåi hoï ra”. Khi caùc Tyø kheo laøm xong thoï ngoïa cuï roài Luïc quaàn môùi vaøo sau, caùc Tyø kheo hoûi: “Caùc thaày ñeán cuøng vôùi chuùng toâi, luùc naõy coù laøm vieäc khoâng?” Ñaùp laø khoâng laøm, caùc Tyø kheo noùi: “Caùc thaày cuøng ñeán maø khoâng cuøng laøm vieäc, nay chuùng toâi ñaõ laøm vieäc xong thì chuùng toâi khoâng ñi ra”, Luïc quaàn noùi: “Nhö lôøi Phaät daïy laø theo thöù lôùp Thöôïng toøa maø thoï phoøng, khoâng coù noùi khoâng laøm vieäc thì khoâng thoï phoøng, chuùng ta laø Thöôïng toøa taïi sao caùc thaày khoâng ñi ra”, noùi roài yû söùc maïnh keùo loâi ra, caùc Thaày naøy laø ngöôøi yeáu ñuoái neân ñaàu, tay ñeàu bò thöông, baùt beå y raùch. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi vì saân giaän maø keùo loâi Tyø kheo ôû trong phoøng ra ngoaøi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo vì saân giaän khoâng vui, töï keùo loâi Tyø kheo töø trong phoøng ra ngoaøi hay baûo ngöôøi keùo loâi, noùi raèng: Thaày laø ngöôøi ngu, haõy ñi ra khoâng neân ôû trong ñaây, thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân.

168 BOÄ LUAÄT 5

Phoøng Tyø kheo laø phoøng cuûa Taêng hay cuûa moät ngöôøi, nhoû nhaát laø ñuû cho moät ngöôøi ñi ñöùng naèm ngoài. Saân giaän laø khoâng vöøa yù; khoâng vui laø khoâng muoán gaëp, khoâng thích nhìn thaáy. Töï loâi keùo hay baûo ngöôøi khaùc loâi keùo töø treân giöôøng xuoáng ñaát, hoaëc töø trong phoøng ra ñeán cöûa, hoaëc töø choã cao xuoáng choã thaáp… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo saân giaän khoâng vui töï loâi keùo Tyø kheo, loâi keùo ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng loâi keùo ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu baûo ngöôøi khaùc loâi keùo, loâi keùo ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng loâi keùo ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu töø treân giöôøng keùo xuoáng ñaát ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng keùo xuoáng ñöôc thì phaïm Ñoät-kieát-la; hoaëc töø trong phoøng ra ñeán cöûa, keùo ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la… , tuøy töï keùo hay baûo ngöôøi keùo ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà vaø Ñoät-kieát-la. Neáu phoøng xaù hö hoaïi neân keùo ra thì khoâng phaïm.

17. Giôùi Ñeán Sau Giaønh Choã Traûi Ngoïa Cuï: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di nguû xaáu neát laïi khoâng nhaát taâm khi nguû neân ngaùy to hoaëc nghieán raêng, noùi môù hoaëc voå tay ñoäng chaân ra tieáng khieán caùc Tyø kheo khaùc khoâng nguû ñöôïc. Do nhaân duyeân naøy caùc Tyø kheo aên khoâng tieâu, thaân theå oám gaày, buoàn böïc khoâng vui neân traûi ngoïa cuï naèm gaàn nhau, khoâng cho Ca-löu-ñaø-di naèm gaàn; Ca-löu-ñaø-di coá tình chen vaøo traûi ngoïa cuï ñeå naèm, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày chôù chen vaøo trong ñaây naèm, vì sao, vì thaày nguû xaáu neát… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu buoàn böïc khoâng vui”, Ca-löu-ñaø- di noùi: “Caùc thaày buoàn böïc khoâng vui thì cöù ra ngoaøi, coøn toâi töï an”, noùi roài giaønh choã traûi ngoïa cuï. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát Tyø kheo ôû trong phoøng ñaõ traûi ngoïa cuï tröôùc roài, mình ñeán sau laïi giaønh choã traûi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo trong phoøng ñaõ traûi ngoïa cuï tröôùc, mình ñeán sau laïi giaønh choã ñeå traûi, töï traûi hay baûo ngöôøi traûi roài noùi raèng: Ngöôøi naøo khoâng thích thì cöù ñi ra, thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Bieát laø töï bieát hay nghe ngöôøi khaùc noùi hay ngöôøi kia töï noùi. Giaønh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 11 169

traûi laø ngöôøi khaùc khoâng ñoàng yù maø gaéng göôïng traûi theo yù mình. Töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ôû tröôùc giôøng naèm hay traûi trong phoøng, ngoaøi cöûa… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo ôû trong phoøng traûi ngoïa cuï tröôùc roài, mình ñeán sau laïi traûi ngoïa cuï tröôùc giôøng naèm hay ôû trong phoøng… , traûi ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng traûi ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; nhö theá tuøy töï traûi hay baûo ngöôøi traûi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà vaø Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo muoán xuùc naõo ngöôøi khaùc neân ñoùng cöûa hay môû cöûa, ñoát löûa hay taét löûa, ñoát ñeøn hay taét ñeøn, ñoïc kinh hay trì chuù… tuøy nhöõng vieäc laøm ngöôøi khaùc khoâng vui ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà.

18. Giôùi Khoâng Nhaát Taâm Ngoài Naèm: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù hai khaùc Tyø kheo vaøo trôøi toái ñeán, theo thöù lôùp ñöôïc chia moät phoøng, moät ngöôøi ôû treân gaùc, moät ngöôøi ôû döôùi gaùc. Ngöôøi ôû döôùi gaùc laø ngöôøi tu thieàn thích tónh laëng neân vaøo phoøng tröôùc leân giöôøng ngoài kieát giaø; ngöôøi ôû treân gaùc laø ngöôøi thích ñuøa giôõn, noùi cöôøi lôùn tieáng, la caø noùi chuyeän voâ ích roài môùi vaøo phoøng, leân treân gaùc duïng söùc ngoài naèm treân giöôøng, vì saùn gaùc laøm baèng caây lau neân chaân giöôøng vaø caây lau rôùt xuoáng truùng beå ñaàu Tyø kheo ngoài thieàn ôû döôùi gaùc suyùt cheát. Tyø kheo naøy chaïy ra khoûi phoøng noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày xem Tyø kheo aáy khoâng nhaát taâm ngoài naèm treân giöôøng khieán chaân giöôøng rôùt xuoáng truùng beå ñaàu cuûa toâi suyùt cheát”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo naøy: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng nhaát taâm ngoài naèm khieán chaân giöôøng suùt rôi xuoáng truùng beå ñaàu Tyø kheo khaùc suyùt cheát”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát chaân giöôøng nhoû ôû treân gaùc trong phoùng cuûa-Tyø kheo maø khoâng nhaát taâm ngoài naèm thì phaïm Ba-daät-ñeà. Gaùc laø moät taàng trôû leân. Giöôøng coù naêm loaïi: Giöôøng A-san-ñeà, giöôøng Ba laøng-cuø, giöôøng söøng deâ, giöôøng chaân nhoû, giöôøng chaân cong; giöôøng ngoài thieàn cuõng coù naêm loaïi nhö treân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø giöôøng naèm cuûa-Tyø kheo coù moät chaân nhoïn, ba chaân A-san-ñeà hay hai chaân nhoïn, hai chaân A-san-ñeà;

170 BOÄ LUAÄT 5

hoaëc moät chaân A-san-ñeà, ba chaân nhoïn hay boán chaân ñeàu nhoïn neáu duïng söùc ngoài naèm treân ñoù ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu giöôøng naèm coù moät chaân nhoïn ba chaân Ba laøng-cuø hay hai chaân nhoïn hai chaân Ba laøng-cuø hay ba chaân nhoïn moät chaân Ba laøng-cuø hay boán chaân ñeàu nhoïn maø duïng söùc ngoài naèm treân ñoù thì moãi moãi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu giöôøng naèm moät chaân nhoïn ba chaân söøng deâ, hay hai chaân nhoïn hai chaân söøng deâ, hay ba chaân nhoïn moät chaân söøng deâ hay caû boán chaân ñeàu nhoïn maø duïng söùc ngoài naèm treân ñoù ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu giöôøng naèm moät chaân nhoïn ba chaân cong, hay hai chaân nhoïn hai chaân cong, hay ba chaân nhoïn moät chaân cong hay caû boán chaân ñeàu nhoïn maø duïng söùc ngoài naèm treân ñoù ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Giöôøng ngoài thieàn cuõng nhö vaäy. Neáu naèm ngoài treân giöôøng coù chaân giöôøng nhoïn baèng ñaù thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu saøn gaùc baèng vaùn caây hay ñoå beâ toâng hoaëc chaân giöôøng hö coù boù coû hay vaûi thì khoâng phaïm.

19. Giôùi Duøng Nöôùc Coù Truøng: Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Tröôûng laõo Xieån-ñaø duøng nöôùc coù truøng ñeå töôùi leân coû vaø troän hoà, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày chôù duøng nöôùc coù truøng töôùi leân coû vaø troän hoà khieán cheát caùc loaøi truøng nhoû”, Xieån-ñaø noùi: “Toâi duøng nöôùc troän hoà chôù khoâng duøng truøng”, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày bieát nöôùc naøy coù truøng taïi sao laïi duøng troän hoà, thaày ñoái vôùi suùc sanh khoâng coù taâm thöông xoùt”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi duøng nöôùc coù truøng ñeå töôùi coû vaø troän hoà”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát nöôùc coù truøng maø töï duøng ñeå töôùi coû hay troän hoà, hoaëc baûo ngöôøi khaùc duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Bieát laø töï bieát hay nghe bieát töø ngöôøi khaùc. Truøng chæ chung caùc loaøi maø maét coù theå thaáy ñöôïc hay duøng ñaõy löôït nöôùc löôït qua ñöôïc. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo bieát nöôùc coù truøng maø duøng töôùi coû (troän hoà), tuøy truøng cheát bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu baûo ngöôøi khaùc töôùi coû (troän hoà) tuøy truøng cheát bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo bieát nöôùc coù truøng töôûng laø nöôùc coù truøng maø duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà; trong nöôùc coù truøng töôûng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 11 171

laø khoâng coù truøng maø duøng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; trong nöôùc khoâng coù truøng töôûng laø coù truøng maø duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la; nöôùc khoâng coù truøng khôûi nghi maø duøng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; trong nöôùc khoâng coù truøng töôûng khoâng coù truøng maø duøng thì khoâng phaïm.

20. Giôùi Xaây Phoøng Lôùn Lôïp Quaù Ba Lôùp: Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tröôûng laõo Xieån-ñaø muoán xaây phoøng lôùn nhöng taùnh voán löôøi bieáng neân nghó raèng: “Ai coù theå moãi ngaøy ñeán coi vieäc xaây caát naøy”, nghó roài lieàn trong moät ngaøy ñaøo ñaát xaây neàn roài xaây töôøng vaùch vaø laép ñaët cöûa caùi, cöûa soå… , nhöng ngay trong ngaøy ñoù xaây vöøa xong thì ngoâi chuøa cuõng suïp ñoå. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo khi xaây chuøa lôùn duøng nhieàu coû caây buøn ñaát (caùt, xi maêng troän hoà) muoán ngay trong moät ngaøy laøm xong thì ngay trong ngaøy ñoù lieàn suïp ñoå”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán xaây chuøa lôùn neân ñoå neàn, xaây töôøng vaùch, laép ñaêït röôøng coät, cöûa caùi, cöûa soå… neân lôïp chöøng hai, ba lôùp, quaù ba lôùp thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phoøng xaù lôùn laø coù ñuû nhaø aám, giaûng ñöôøng, laàu gaùc… Töôøng vaùch laø boán böùc töôøng baèng caây hay baèng gaïch ñaát. Röôøng coät laø coät vaø ñoøn tay ñeå lôïp maùi. Cöûa caùi, cöûa soå laø nôi höôùng ra ngoaøi ñeå thoâng aùnh saùng. Toâ neàn baèng buøn ñaát hoaëc toâ maøu ñen, xanh hay ñoû… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo töï bieát lôïp thì neân töï lôïp moät phaàn, phaàn thöù hai neân môû ñaàu, phaàn thöù ba neân baûo ngöôøi khaùc lôïp nhö vaäy nhö vaäy roài ñi. Neáu Tyø kheo coøn ôû nôi ñaây thì khi lôïp xong phaàn thöù ba, neáu laø lôïp baèng coû tranh tuøy duøng bao nhieâu coû thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; neáu lôïp baèng ngoùi tuøy duøng bao nhieâu ngoùi thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Khoâng phaïm laø duøng vaùn caây hay coû Öu Thi-la ñeå lôïp thì khoâng phaïm.

21. Giôùi Taêng Khoâng Sai Maø Ñi Giaùo Giôùi Ni: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Ta daïy baûo boán chuùng ñaõ moõi meät, caùc Tyø kheo neân ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni”, caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy theo thöù lôùp ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni, ñeán

172 BOÄ LUAÄT 5

phieân cuûa Tröôûng laõo Baøn-ñaëc, A-nan noùi: “Ngaøy mai ñeán phieân thaày ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni”, Baøn-ñaëc noùi: “Toâi ñoän caên khoâng ña vaên, khoâng hieåu bieát nhieàu, trong boán thaùng haï toâi môùi thuoäc ñöôïc baøi keä Caâu-ma-la: Ngöôøi trí thaân khaåu yù, Khoâng laøm caùc ñieàu aùc, Thöôøng heä nieäm tröôùc maét, Xa lìa caùc duïc töôûng, Cuõng khoâng thoï khoå haïnh, Voâ ích cuûa theá gian. Naøy A-nan, neáu thaày cho toâi qua phieân naøy thì toát”, A-nan hai, ba phen noùi vôùi Baøn-ñaëc: “Caùc Thöôïng toïa ñaõ giaùo giôùi heát roài, nay ñeán phieân thaày”, Baøn-ñaëc cuõng hai, ba phen noùi vôùi A-nan gioáng nhö treân, nhöng A-nan vaãn moät möïc baûo: “Ngaøy mai ñeán phieân thaày ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni”. Baøn-ñaëc ñaønh phaûi nghe lôøi, saùng sôùm hoâm sau ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong ôû nôi ñaát troáng traûi toøa roài vaøo phoøng thieàn toïa. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ni nghe tin hoâm nay ñeán phieân Tyø kheo Baøn-ñaëc ñeán giaùo giôùi ñeàu sanh taâm khinh thöôøng, noùi vôùi nhau: “Ngöôøi naøy khoâng ña vaên, ñoïc tuïng kinh ít, trong boán thaùng haï chæ thuoäc ñöôïc baøi keä Caâu-ma-la (nhö treân). Ngöôøi nhö theá ñeán giaùo giôùi thì laøm sao chuùng ta nghe ñöôïc nhöõng ñieàu chöa nghe, laøm sao bieát ñöôïc nhöõng phaùp chöa bieát, baøi keä Caâu-ma-la chuùng ta ñeàu ñaõ bieát roài. Soá Tyø kheo ni naøo tröôùc chöa ñeán trong Kyø hoaøn nghe phaùp thì neân ñeán”. Luùc ñoù coù naêm traêm Tyø kheo ni rôøi khoûi tinh xaù Tyø kheo ni trong vöôøn vua ñeán tröôùc phoøng cuûa Tröôûng laõo Baøn-ñaëc trong Kyø hoaøn ñaèng haéng roài goõ cöûa goïi Tröôûng laõo ra. Tröôûng laõo ra khoûi phoøng ñeán ngoài treân giöôøng ñoäc toïa, caùc Tyø kheo ni ñeán ñaûnh leã roài ngoài phía tröôùc ñeå nghe phaùp, Tröôûng laõo Baøn-ñaëc dòu daøng noùi: “Caùc tyû muoäi, toâi voán ñoän caên, ít ñoïc tuïng, trong boán thaùng chæ thuoäc ñöôïc baøi keä Caâu-ma-la… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Tuy nhieân toâi seõ tuøy ñieàu mình bieát maø noùi, caùc vò haõy nhaát taâm thöïc haønh chôù coù buoâng lung, seõ ñöôïc quaû A-naäu-ña-la- tam-mieäu-tam-boà-ñeà, vì taát caû caùc thieän phaùp trôï ñaïo ñeàu laáy khoâng buoâng lung laøm coäi goác”. Noùi roài duøng thaán thoâng löïc ngay nôi toøa ngoài aån thaân roài hieän thaân ôû phöông Ñoâng vôùi boán oai nghi ñi ñöùng naèm ngoài, nhaäp hoûa quang tam muoäi, thaân xuaát haøo quang ñuû maøu saéc xanh vaøng ñoû traéng, döôùi thaân phaùt ra löûa, treân thaân tuoân ra nöôùc hoaëc döôùi thaân tuoân ra nöôùc, treân thaân phaùt ra löûa; caùc phöông Nam, Taây, Baéc töù duy thöôïng haï ñeàu hieän thaàn bieán nhö theá xong roài trôû veà choã ngoài. Caùc Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 11 173

kheo ni thaáy Tröôûng laõo Baøn-ñaëc coù thaàn löïc nhö theá, taâm khinh thöôøng lieàn bieán maát, sanh taâm kính tín, chieát phuïc ngaõ maïn. Tröôûng laõo lieàn tuøy theo taâm öa muoán cuûa-Tyø kheo ni maø dieãn noùi phaùp khieán cho trong chuùng ni coù ngöôøi chöùng ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn; coù ngöôøi gieo troàng nhaân duyeân ñaïo thinh vaên hoaëc ñaïo Bích chi Phaät hoaëc quaû A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam-boà-ñeà; taát caû chuùng ni ñeàu ñöôïc lôïi ích nhö theá, ñaây laø nhaân duyeân thöù nhaát. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñeán phieân giaùo giôùi Tyø kheo ni nhöng laïi khoâng giaùo giôùi, giaùo hoái hay thuyeát phaùp maø chæ noùi nhöõng lôøi thoâ tuïc. Trong chuùng ni chæ coù caùc Haï toøa nieân thieáu Tyø kheo ni khoâng öa thích trì giôùi vaø Luïc quaàn Tyø kheo ni môùi cuøng Luïc quaàn Tyø kheo ñuøa giôõn, laøm nhöõng vieäc baát tònh; caùc Thöôïng toøa-Tyø kheo ni öa thích trì giôùi thì boû ñi ñeán choã khaùc kinh haønh, coù ngöôøi ñöùng ñôïi muoán nghe phaùp. Vaøo thôøi khaùc Tyø kheo ni Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà cuøng naêm traêm ñaïi Tyø kheo ni ra khoûi tinh xaù Vöông vieân ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ñöùng moät beân, Tyø kheo ni Cuø-ñaøm-di baïch Phaät: “Theá toân vì lôïi ích neân cho giaùo giôùi Tyø kheo ni, nhöng chuùng toâi khoâng ñöôïc lôïi ích naøy”, Phaät hoûi nguyeân do, Tyø kheo ni Cuø-ñaøm-di ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “quaû thaät ta vì lôïi ích neân cho giaùo giôùi Tyø kheo ni nhöng caùc ni ñaõ khoâng ñöôïc lôïi ích naøy”, Phaät lieàn noùi phaùp cho Cuø-ñaøm-di vaø naêm traêm Tyø kheo ni ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, Cuø- ñaøm-di vaø caùc Tyø kheo ni nghe phaùp ñöôïc lôïi hæ roài ñaûnh leã Phaät ra veà. Khoâng laâu sau Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao Taêng chöa sai lieàn ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo, Taêng chöa sai maø ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Taêng chöa sai laø Taêng chöa nhaát taâm hoøa hôïp sai ñi giaùo giôùi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Taêng chöa sai maø moät Tyø kheo ñi giaùo giôùi moät Tyø kheo ni thì phaïm moät Ba-daät-ñeà, neáu giaùo giôùi hai, ba, boán Tyø kheo ni thì phaïm boán Ba-daät-ñeà. Neáu hai Tyø kheo giaùo giôùi hai Tyø kheo ni thì phaïm hai Ba-daät-ñeà, neáu giaùo giôùi boán, ba, moät Tyø kheo ni thì phaïm moät Ba-daät-ñeà. Neáu ba-Tyø kheo giaùo giôùi ba-Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu giaùo giôùi boán, moät, hai Tyø kheo ni thì phaïm hai Ba-daät-ñeà. Neáu boán Tyø kheo giaùo giôùi boán Tyø kheo ni thì phaïm boán Ba-daät-ñeà, neáu giaùo giôùi moät, hai, ba thì phaïm Ba-daät-ñeà.

174 BOÄ LUAÄT 5

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo bieát Taêng khoâng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni lieàn ra ngoaøi giôùi yeát ma töï sai laãn nhau ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni roài môùi vaøo trong giôùi. Khi caùc Tyø kheo ni ñeán lieàn noùi raèng: “Taêng sai toâi giaùo giôùi Tyø kheo ni, haõy ñeán ta seõ thuyeát phaùp”. Do nhaân duyeân naøy taäp hoïp chuùng ni laïi roài boû qua vieäc giaùo giôùi, giaùo hoái, thuyeát phaùp maø chæ noùi nhöõng lôøi thoâ tuïc… gioáng nhö tröôøng hôïp treân. Luùc ñoù Phaät töø xa troâng thaáy ni chuùng nhoùm hoïp lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan lieàn ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo raèng: “Töø nay Tyø kheo coù naêm phaùpkhoâng neân sai giaùo giôùi Tyø kheo ni: Moät laø chöa ñuû hai möôi tuoåi haï: Töùc laø töø khi thoï cuï giôùi ñeán nay chöa ñuû hai möôi tuoåi haï. Hai laø khoâng theå trì giôùi: Töùc laø phaù giôùi Phaät ñaõ cheá, khoâng theo lôøi daïy trong giôùi cuï tuùc, khoâng bieát oai nghi, khoâng bieát ñieàu neân laøm vaø khoâng neân laøm cho ñeán phaù nhöõng giôùi khinh maø khoâng coù taâm sôï haõi, khoâng theå theo thöù lôùp hoïc trì giôùi. Ba laø khoâng theå ña vaên: Töùc laø ñoái vôùi hai boä cuï giôùi khoâng tuïng ñoïc ñuùng nghóa. Boán laø khoâng theå chaùnh ngöõ thuyeát phaùp: Töùc laø khoâng kheùo bieát ñöôïc chaùnh ngöõ ngoân töø hay ñeïp cuûa theá gian. Naêm laø phaïm möôøi ba vieäc thöôøng laøm nhô ba chuùng: Töùc laø trong möôøi ba vieäc thöôøng laøm Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, beân ba chuùng naøy phaïm toäi duø coù saùm hoái cuõng khoâng ñöôïc giaùo giôùi Tyø kheo ni. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùpneân sai giaùo giôùi Tyø kheo ni: Moät laø ñuû hai möôi hay hôn hai möôi tuoåi haï: Töùc laø töø khi thoï cuï giôùi ñeán nay ñaõ ñuû hai möôi hay hôn hai möôi tuoåi haï. Hai laø coù theå trì giôùi: Töùc laø khoâng phaïm giôùi Phaät cheá, theo lôøi daïy trong Ñaïi giôùi, bieát oai nghi, bieát vieäc neân laøm vaø khoâng neân laøm, cho ñeán phaïm giôùi khinh cuõng sanh taâm sôï haõi, bieát theo thöù lôùp hoïc trì giôùi. Ba laø ña vaên: Töùc laø ñoái vôùi hai boä cuï giôùi tuïng ñoïc ñuùng nghóa. Boán laø coù theå chaùnh ngöõ thuyeát phaùp: Töùc laø kheùo bieát chaùnh ngöõ ngoân töø hay ñeïp cuûa theá gian. Naêm laø trong möôøi ba vieäc khoâng laøm nhô ba chuùng: Töùc laø khoâng laøm nhô Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni. Neáu Tyø kheo khoâng ñuû hai möôi tuoåi haï, khoâng theå trì giôùi, khoâng theå ña vaên, khoâng theå chaùnh ngöõ thuyeát phaùp vaø phaïm thöôøng laøm nhô ba chuùng maø Taêng laïi sai ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni thì khoâng thaønh sai,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 11 175

neáu ngöôøi naøy ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu tuy ñuû hai möôi hay hôn hai möôi tuoåi haï maø khoâng theå trì giôùi, khoâng theå ña vaên… maø Taêng laïi sai ñi giaùo giôùi thì khoâng thaønh sai, ngöôøi naøy ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñuû hai möôi hay hôn hai möôi tuoåi haï vaø coù theå trì giôùi nhöng khoâng theå ña vaên… maø Taêng laïi sai ñi giaùo giôùi thì khoâng thaønh sai, ngöôøi naøy ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñuû hai möôi hay hôn hai möôi tuoåi haï, coù theå trì giôùi vaø ña vaên nhöng khoâng theå chaùnh ngöõ thuyeát phaùp … maø Taêng laïi sai ñi giaùo giôùi thì khoâng thaønh sai, ngöôøi naøy ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñuû hai möôi hay hôn hai möôi tuoåi haï, coù theå trì giôùi, coù theå ña vaên vaø coù theå chaùnh ngöõ thuyeát phaùp nhöng phaïm möôøi ba vieäc laøm nhô ba chuùng maø Taêng laïi sai ñi giaùo giôùi thì khoâng thaønh sai, ngöôøi naøy ñi giaùo giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ñuû hai möôi hay hôn hai möôi tuoåi haï, coù theå trì giôùi, coù theå ña vaên, coù theå chaùnh ngöõ thuyeát phaùp vaø khoâng phaïm möôøi ba vieäc, khoâng laøm nhô ba chuùng nhöng Taêng chöa sai ñi giaùo giôùi maø lieàn ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thaønh töïu naêm phaùpvaø ñaõ ñöôïc sai nhöng chöa ôû trong Taêng sai maø lieàn ñi giaùo giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thaønh töïu naêm phaùp, ñaõ ñöôïc sai, ñaõ ôû trong Taêng sai nhöng chöa baûo ñi maø lieàn ñi giaùo giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thaønh töïu naêm phaùp, ñaõ ñöôïc sai, ñaõ ôû trong Taêng sai, ñaõ baûo ñi nhöng chöa ôû trong Taêng baûo ñi maø lieàn ñi giaùo giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thaønh töïu naêm phaùp, ñaõ ñöôïc sai, ñaõ ôû trong taêng sai, ñaõ baûo ñi, ñaõ ôû trong Taêng baûo ñi nhöng laïi khoâng hoûi ngöôøi ñeán laø ñaõ nhoùm ñuû chöa maø lieàn giaùo giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thaønh töïu naêm phaùp, ñaõ ñöôïc sai … gioáng nhö ñoaïn vaên treân ñeán caâu ñaõ hoûi ngöôøi ñeán laø ñaõ nhoùm ñuû chöa, nhöng chöa noùi phaùp baùt kænh tröôùc lieàn noùi giôùi Tyø kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu thaønh töïu naêm phaùp… gioáng nhö ñoaïn vaên treân ñeán caâu noùi phaùp baùt kænh tröôùc roài môùi noùi giôùi Tyø kheo thì khoâng phaïm.”

22. Giôùi Giaùo Giôùi Tyø Kheo Ni Ñeán Maët Trôøi Laën: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo Tröôûng laõo Nan-ñaø: “Thaày neân ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni, neân giaùo hoái Tyø kheo ni vaø thuyeát phaùp cho Tyø kheo ni, vì sao, vì thaày giaùo giôùi Tyø kheo ni gioáng nhö ta khoâng khaùc”, Tröôûng laõo im laëng nhaän lôøi, Phaät lieàn baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân sai Nan-ñaø ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni, neáu coù Tyø kheo naøo khaùc gioáng nhö theá cuõng neân sai ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni, neân sai nhö sau: Khi Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö

176 BOÄ LUAÄT 5

sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Taêng nay sai Tyø kheo Nan-ñaø ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Nan-ñaø ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng sai Nan-ñaø ñi giaùo giôùi Tyø kheo ni xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Saùng hoâm sau, Tyø kheo Nan-ñaø ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong ôû nôi ñaát troáng traûi toøa roài vaøo phoøng thieàn toïa. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ni nghe bieát Nan-ñaø giaùo giôùi Tyø kheo ni, nhöõng ngöôøi tröôùc chöa ñeán nghe ñeàu ñeán ñeå nghe. Luùc ñoù naêm traêm Tyø kheo ni rôøi khoûi tinh xaù Vöông vieân vaøo trong Kyø hoaøn ñeán tröôùc phoøng cuûa- Nan-ñaø taèng haéng roài goõ cöûa goïi, Nan-ñaø ra khoûi phoøng ñeán ngoài treân giöôøng ñoäc toïa, caùc Tyø kheo ni ñeán ñaûnh leã roài ngoài phía tröôùc nghe thuyeát phaùp, Nan-ñaø noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ni ñöôïc thieän phaùp vò, vì muoán nghe nöõa neân khoâng ñöùng daäy, Nan-ñaø suy nghó: “Caùc Tyø kheo ni naøy ñöôïc phaùp vò neân muoán nghe nöõa”, nghó roài lieàn noùi phaùp theâm khieán cho hoï ñöôïc lôïi hæ ñeán khi maët trôøi laën môùi baûo caùc Tyø kheo ni: “Maët trôøi laën roài, caùc coâ haõy veà ñi”. Caùc Tyø kheo ni ñaûnh leã roài ra veà, muoán vaøo trong thaønh thì thaønh ñaõ ñoùng cöûa neân phaûi nguû ôû beân haøo thaønh, coù ngöôøi nguû döôùi goác caây, coù ngöôøi nguû beân gieáng, coù ngöôøi nguû ôû choã khuaát, ñeán saùng sôùm cöûa thaønh vöøa môû thì caùc Tyø kheo ni vaøo thaønh tröôùc heát, ngöôøi giöõ cöûa thaønh lieàn hoûi töø ñaâu ñeán, lieàn ñaùp: “Chuùng toâi ñeán trong Kyø hoaøn nghe phaùp, maët trôøi laën môùi trôû veà thì cöûa thaønh ñaõ ñoùng neân khoâng vaøo thaønh ñöôïc”, laïi hoûi nguû ôû ñaâu, moãi ngöôøi tuøy nguû choã naøo lieàn ñaùp choã ñoù, ngöôøi giöõ cöûa thaønh noùi: “Taïi sao coù phaùp naøy, caùc Sa-moân Thích töû phaù phaïm haïnh, caû ñeâm cuøng laøm ñieàu xaáu, saùng sôùm môùi trôû veà gioáng nhö giaëc ñöôïc daâm nöõ cuøng nguû qua ñeâm, saùng sôùm môùi ra veà”, nhö theá moät ngöôøi chuyeàn noùi cho hai ngöôøi… khieán tieáng xaáu lan truyeàn khaép thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao thaày laïi khoâng bieát thôøi löôïng, thích noùi phaùp cho ñeán maët trôøi laën”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñöôïc Taêng sai, giaùo giôùi cho Tyø kheo ni ñeán maët trôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 11 177

laën thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo töø trôøi saùng giaùo giôùi cho Tyø kheo ni ñeán maët trôøi laën thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo vaøo trôøi saùng hoaëc tröôùc giôø ngoï, xeá tröa, chieàu giaùo giôùi cho Tyø kheo ni ñeán maët trôøi laën thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu maët trôøi laën töôûng laø maët trôøi laën maø coøn giaùo giôùi thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu maët trôøi laën töôûng khoâng phaûi laø maët trôøi laën maø coøn giaùo giôùi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu maët trôøi chöa laën töôûng laø maët trôøi laën maø coøn giaùo giôùi thì phaïm Ñoät-kieát- la; maët trôøi chöa laën khôûi nghi maø coøn giaùo giôùi cuõng phaïm Ñoät-kieát- la; neáu maët trôøi chöa laën töôûng laø chöa laën maø coøn giaùo giôùi thì khoâng phaïm.

23. Giôùi Noùi Giaùo Giôùi Tyø Kheo Ni Vì Taøi Lôïi: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo bieát mình khoâng ñöôïc giaùo giôùi Tyø kheo ni neân taät ñoá noùi raèng: “Caùc Tyø kheo vì lôïi döôõng neân giaùo giôùi Tyø kheo ni; vì y baùt, thôøi döôïc, daï phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc, taän thoï döôïc… caùc lôïi döôõng naøy neân môùi ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni chöù khoâng phaûi vì thieän phaùp”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi noùi raèng caùc Tyø kheo vì taøi lôïi neân giaùo giôùi Tyø kheo ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo noùi raèng: Caùc Tyø kheo vì taøi lôïi neân giaùo giôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo noùi raèng: “Caùc Tyø kheo vì baùt (y, boán loaïi döôïc …) neân môùi giaùo giôùi Tyø kheo ni”, thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy noùi vì bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

24. Giôùi Cuøng Tyø Kheo Ni Heïn Ñi Chung Ñöôøng: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo heïn cuøng Tyø kheo ni trôï Ñeà-baø-ñaït-ña ñi chung ñöôøng, treân ñöôøng noùi cöôøi ñuøa giôõn vaø laøm caùc vieäc baát tònh khieán cho cö só ñi treân ñöôøng thaáy roài noùi vôùi nhau raèng: “Caùc vò haõy nhìn xem vò ni naøy laø vôï hay laø ngöôøi tö thoâng, aét laø cuøng nhau laøm vieäc daâm duïc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch

178 BOÄ LUAÄT 5

Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi heïn vôùi Tyø kheo ni ñi chung ñöôøng, töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo heïn vôùi Tyø kheo ni ñi chung ñöôøng, töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Heïn laø Tyø kheo heïn hay Tyø kheo ni heïn; ñöôøng coù ñöôøng boä vaø ñöôøng thuûy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo heïn vôùi Tyø kheo ni ñi ñöôøng boä (ñöôøng thuûy) töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc thì phaïm Ba-daät- ñeà; neáu giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñi ñeán choã vaéng veû khoâng coù tuï laïc cho ñeán moät Caâu-loâ-xaùù thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni du haønh töø nöôùc Kieàu- taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, khi ñi ñeán ñoaïn ñöôøng hieåm phaûi ñôïi ñoâng ngöôøi môùi ñi tieáp. Luùc ñoù coù caùc Tyø kheo cuõng töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, caùc Tyø kheo ni töø xa thaáy caùc Tyø kheo ñi ñeán nghó raèng: “Chuùng ta ñi chuùng vôùi caùc Tyø kheo seõ qua ñöôøng hieåm ñöôïc an oån”, nghó roài ñôïi caùc Tyø kheo ñeán gaàn lieàn hoûi: “Caùc Ñaïi-ñöùc muoán ñi ñaâu?” Ñaùp laø ñeán nöôùc Xaù-veä, caùc Tyø kheo ni noùi laø muoán ñöôïc ñi cuøng, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät ñaõ cheá giôùi khoâng ñöôïc heïn vôùi Tyø kheo ni ñi chung ñöôøng thì laøm sao ñi chung ñöôïc”, caùc Tyø kheo ni noùi: “Neáu vaäy thì caùc Ñaïi-ñöùc cöù ñi tröôùc”. Caùc Tyø kheo nhôø ñoâng ngöôøi neân qua ñöôøng hieåm ñöôïc an oån, coøn caùc Tyø kheo ni vì ít ngöôøi neân bò giaëc cöôùp ñoaït heát y baùt phaûi loûa hình. Caùc Tyø kheo ñeán nöôùc Xaù-veä ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân , phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø neáu coù khaùch Tyø kheo ñeán thì dòu daøng thaêm hoûi: Coù nhaãn ñöôïc khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng vaø ñi ñöôøng coù cöïc khoå khoâng. Caùc Tyø kheo ñaùp laø nhaãn ñöôïc , ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc deã ñöôïc, ñi ñöôøng khoâng cöïc khoå roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo heïn ñi chung ñöôøng vôùi Tyø kheo ni töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø ôû giöõa ñöôøng caàn coù nhieàu baïn hoaëc treân ñöôøng ñi nghi laø coù khuûng boá; nghi coù hai: Nghi maát y baùt vaø maát löông thöïc.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 11 179

Neáu nghi maát löông thöïc thì aåm thöïc cuûa-Tyø kheo ni, Tyø kheo neân laáy mang giuøm; neáu nghi maát y baùt thì y baùt cuûa-Tyø kheo ni, Tyø kheo neân laáy mang giuøm, khi ñi ñeán choã an oån thì ñöa traû laïi vaø noùi raèng: “Caùc tyû muoäi, caùc vò haõy tuøy yù ñi, khoâng neân ñi chung nöõa”; neáu luùc ñoù coøn cuøng ñi chung nöõa, töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu töø tuï laïc ñeán choã ñoàng troáng vaéng veû cho ñeán moät Caâu-loâ-xaùù thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ñi ñöôøng thuûy cuõng nhö vaäy, khoâng phaïm laø khoâng coù heïn ñi chung hoaëc coù vua, phu nhaân cuøng ñi thì khoâng phaïm.

180 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 12

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 25. Giôùi Heïn Vôùi Tyø Kheo Ni Ñi Chung Thuyeàn: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo heïn vôùi Tyø kheo ni Trôï Ñeà-baø-ñaït-ña ñi chung thuyeàn roài noùi cöôøi ñuøa giôõn vaø laøm vieäc baát tònh khieán cho cö só ôû hai beân bôø nhìn thaáy noùi vôùi nhau raèng: “Caùc vò haõy nhìn xem, vò ni ñoù laø vôï hay laø ngöôøi tö thoâng, aét laø cuøng nhau laøm vieäc daâm duïc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi heïn vôùi Tyø kheo ni ñi chung thuyeàn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo heïn vôùi Tyø kheo ni ñi chung thuyeàn thì phaïm Ba- daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu moät Tyø kheo heïn moät Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu heïn cuøng hai, ba, boán Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm boán Ba-daät-ñeà. Neáu hai Tyø kheoheïn vôùi hai Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm hai Ba-daät- ñeà; neáu heïn vôùi boán, ba, moät Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm moät Ba-daät-ñeà. Neáu ba-tyø kheo heïn vôùi ba-Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu heïn vôùi boán, hai, moät Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm moät Ba-daät-ñeà. Neáu boán Tyø kheo heïn vôùi boán Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm boán Ba-daät-ñeà; neáu heïn vôùi moät, hai, ba-Tyø kheo ni ñi chung moät thuyeàn thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo ni töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä tôùi beân bôø soâng ñôïi thuyeàn; luùc ñoù cuõng coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä cuõng ñeán beân bôø soâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 181

ñôïi thuyeàn. Khi thuyeàn ñeán caùc Tyø kheo voäi leân thuyeàn, caùc Tyø kheo ni cuõng muoán leân thuyeàn thì caùc Tyø kheo noùi: “Caùc coâ chôù leân, vì sao, vì Phaät ñaõ keát giôùi khoâng ñöôïc cuøng Tyø kheo ni ñi chung thuyeàn”, caùc Tyø kheo ni noùi: “Neáu vaäy thì caùc Ñaïi-ñöùc qua bôø kia tröôùc”. Khoâng ngôø thuyeàn naøy qua bôø kia roài thì khoâng trôû qua laïi, caùc Tyø kheo ni ñaønh phaûi nguû laïi beân bôø naøy, ñeâm ñeán coù giaëc cöôùp ñoaït heát y baùt khieán caùc Tyø kheo ni phaûi loûa hình. Caùc Tyø kheo naøy ñeán nöôùc Xaù-veä ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân… gioáng nhö giôùi treân cho ñeán caâu Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo heïn vôùi Tyø kheo ni ñi chung thuyeàn ngöôïc doøng hay xuoâi doøng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân ñi thaúng qua bôø kia. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu moät Tyø kheo heïn vôùi moät Tyø kheo ni ñi chung thuyeàn ngöôïc doøng (xuoâi doøng) töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu khoâng coù tuï laïc ñi ñeán choã vaéng veû cho ñeán moät Caâu-loâ-xaùù thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø khoâng heïn vôùi nhau hay ñi thaúng qua bôø kia hay muoán ñi thaúng qua bôø kia nhöng bò nöôùc cuoán troâi hay ñi thaúng qua bôø kia nhöng loû rôi xuoáng nöôùc hay bò troâi maát vaät duïng neân leân thuyeàn xuoáng thuyeàn thì khoâng phaïm.

26. Giôùi Cho Tyø Kheo Ni Khoâng Phaûi Baø Con Y: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû choã khuaát chia y, trong ñoù coù moät Tyø kheo laø cöïu tri thöùc cuûa-Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø, thöôøng cuøng noùi chuyeän thaân thieát. Khi Tyø kheo naøy töø choã chia y ñi ra, Thaâu la-Nan-ñaø thaáy lieàn hoûi: “Y maø thaày ñöôïc chia nhö theá naøo?” Ñaùp laø toát, Thaâu la-Nan-ñaø xem roài khen laø toát, Tyø kheo hoûi: “Coâ caàn y naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Cho duø caàn nhöng toâi laø ngöôøi nöõ baïc phöôùc thì töø ñaâu maø coù ñöôïc chöù”, Tyø kheo suy nghó: “Tyø kheo ni naøy noùi lôøi quyeát ñònh xin, laøm sao khoâng cho ñöôïc”, nghó roài lieàn ñem y cho Thaâu la-Nan-ñaø. Luùc ñoù vaøo cuoái muøa haï, Phaät du haønh caùc nöôùc, caùc Tyø kheo ñeàu ñaép y môùi chæ coù Tyø kheo naøy ñaép y cuõ, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, Tyø kheo naøy ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät hoûi A-nan: “Tyø kheo naøy ñem y cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con phaûi khoâng?” Ñaùp laø thaät ñaõ cho, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch Tyø kheo naøy: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñem y cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con, vì sao, vì Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thì khoâng theå hoûi

182 BOÄ LUAÄT 5

y ñuû hay khoâng ñuû, coù nöõa hay khoâng coù nöõa, ñöôïc cho lieàn laáy; ngöôïc laïi neáu laø baø con thì coù theå hoûi y ñuû hay khoâng, coù nöõa hay khoâng coù nöõa, ñaõ khoâng theå töï cho haø huoáng laø theo xin”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñem y cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ba-daät-ñeà. Baø con laø meï, chò, em, con caùi cho ñeán nhaân duyeân baûy ñôøi vôùi nhau; khaùc vôùi treân thì khoâng phaûi laø baø con. Vaûi (y) laø bao goàm vaûi gai, vaûi soâ-ma, kieàu-xaø-na, kieáp-boái … Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo neáu coù Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø baø con ñem y cho thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma- na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni ñem y cho cuõng phaïm Ba-daät- ñeà. Neáu Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con khôûi nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng maø ñem y cho thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con khôûi nghi khoâng bieát coù phaûi laø Tyø kheo hay khoâng, hoaëc laø Thöùc-xoa-ma-na hoaëc laø Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, hay laø xuaát gia ni maø ñem y cho ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con töôûng khoâng phaûi laø baø con maø ñem y cho thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con maø töôûng laø Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, xuaát gia, xuaát gia ni ñem y cho cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ni laø baø con khôûi nghi khoâng bieát coù phaûi laø baø con hay khoâng maø ñem y cho thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Tyø kheo ni laø baø con khôûi nghi khoâng bieát coù phaûi laø Tyø kheo hay khoâng hoaëc laø Thöùc-xoa-ma-na hay Sa di, Sa-di- ni, xuaát gia, xuaát gia ni maø ñem y cho ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo coù Tyø kheo ni laø baø con, töôûng laø baø con hay nghi; hoaëc coù Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con töôûng khoâng phaûi laø baø con vaø nghi maø ñem y baát tònh cho bao goàm caùc loaïi y baèng loâng laïc ñaø, loâng deâ, loâng xen taïp… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la.

27. Giôùi May Y Cho Tyø Kheo Ni Khoâng Phaûi Baø Con: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di cuøng Tyø kheo ni Quaät- ña voán quen bieát nhau neân thöôøng cuøng noùi chuyeän thaân thieát. Luùc ñoù Tyø kheo ni Quaät-ña coù y caét roïc caàn may neân ñeán noùi vôùi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày coù theå caét roïc may y naøy giuøm toâi ñöôïc khoâng?” Ñaùp: “Haõy ñeå ñoù”, Quaät-ña lieàn ñeå ñoù roài ñi, Ca-löu-ñaø-di lieàn caét roïc may thaønh y xong roài ôû phía sau y theâu hình töôïng nam nöõ oâm nhau, khi Quaät-ña ñeán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 183

hoûi may xong chöa lieàn ñöa y cho Quaät-ña roài noùi: “Haõy mang veà chuøa roài môùi giôõ ra xem”. Quaät-ña mang veà chuøa ñem khoe vôùi caùc Tyø kheo ni: “Caùc coâ haõy xem thaày toâi may y cho toâi coù ñeïp khoâng?”, caùc Tyø kheo ni hoûi laø ai ñaõ may, ñaùp laø Ñaïi-ñöùc Ca-löu-ñaø-di. Khi caùc Tyø kheo ni giôõ ra xem thì thaáy phía sau coù theâu hình töôïng nam nöõ oâm nhau, moät Tyø kheo ni treû tuoåi taùnh bôõn côït thaáy roài lieàn noùi: “Y naøy may thaät ñeïp, neáu khoâng phaûi laø Ca-löu-ñaø-di thì coøn ai coù theå may ñöôïc y naøy”, luùc ñoù caùc Tröôûng laõo Tyø kheo ni öa thích trì giôùi lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá yù laøm nhô y cuûa-Tyø kheo ni”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá yù laøm nhô y cuûa-Tyø kheo ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo may y cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo may y cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con, tuøy trong moãi moãi vieäc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; giaët, nhuoäm, caét roïc may thaønh y thì moãi muõi kim ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; xoû kim, may ñöôøng vieàn thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu may y cho Tyø kheo ni laø baø con thì khoâng phaïm.

28. Giôùi Moät Mình Ngoài ÔÛ Choã Khuaát Vôùi Tyø Kheo Ni: Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di voán coù quen bieát vôùi Tyø kheo ni Quaät-ña neân thöôøng cuøng noùi chuyeän thaân thieát. Luùc ñoù Ca- löu-ñaø-di ñeán choã Quaät-ña moät mình ngoài ôû choã khuaát noùi chuyeän vôùi Quaät-ña, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi moät mình ngoài ôû choã khuaát vôùi Tyø kheo ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo moät mình ngoài ôû choã khuaát vôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà. Moät mình ngoài vôùi Tyø kheo ni laø chæ coù hai ngöôøi, khoâng coù ngöôøi thöù ba. Choã khuaát laø choã coù vaùch ngaên hoaëc maøn ngaên.

184 BOÄ LUAÄT 5

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo moät mình ngoài ôû choã khuaát vôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ba-daät-ñeà, ñöùng daäy roài ngoài trôû laïi cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ngoài bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

29. Giôùi Moät Mình Ngoài ÔÛ Choã Vaéng Veû Vôùi Ngöôøi Nöõ: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Ca-löu-ñaø-di voán coù quen bieát vôùi vôï cuûa cö só laø Quaät-ña neân thöôøng cuøng lui tôùi noùi chuyeän thaân thieát. Luùc ñoù Ca- löu-ñaø-di ñeán nhaø cuûa vôï cö só moät mình cuøng vôùi ngöôøi vôï naøy ngoài ôû choã vaéng veû noùi chuyeän, caùc baïch y nhìn thaáy noùi vôùi nhau: “Caùc vò haõy nhìn xem ngöôøi nöõ ñoù laø vôï cuûa-Tyø kheo hay laø ngöôøi tö thoâng, aét laø cuøng nhau laøm vieäc daâm”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi moät mình cuøng ngöôøi nöõ ngoài ôû choã vaéng veû”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo moät mình ngoài ôû choã vaéng veû vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi nöõ laø ngöôøi coøn soáng, lôùn hay nhoû, coù gia ñình hay chöa coù gia ñình, coù theå cuøng haønh daâm. Moät mình cuøng ngöôøi nöõ laø chæ coù hai ngöôøi, khoâng coù ngöôøi thöù ba. Choã vaéng veû laø choã khoâng coù vaùch ngaên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo moät mình ngoài ôû choã vaéng veû vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà; ñöùng daäy roài ngoài trôû laïi, tuøy ngoài bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu ngoài caùch nhau nöûa taàm cho ñeán moät taàm ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; caùch nhau moät taàm röôõi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø caùch nhau hai taàm trôû leân.

30. Giôùi AÊn Thöùc AÊn Do Tyø Kheo Ni Khen Ngôïi: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh boán ñaïi ñeä töû cuûa Phaät laø Ñaïi Ca dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaø A-na-luaät ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, boán vò ñeàu im laëng nhaän lôøi. Cö só bieát boán vò ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu roài trôû veà nhaø, suoát ñeâm lo lieäu caùc moùn aên ñeå saùng mai cuùng döôøng. Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø voán coù qua laïi nhaø naøy, vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só thaáy ñaõ lo lieäu xong caùc moùn aên ngon lieàn hoûi vôï cuûa cö só: “Hoâm nay laøm caùc moùn aên ngon nhö theá coù phaûi laø ñeå cuùng döôøng caùc Tyø kheo phaûi khoâng?” Ñaùp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 185

laø phaûi, laïi hoûi laø thænh ai, ñaùp: “Thænh boán vò Ñaïi Ca dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaø A-na-luaät”, Thaâu la-Nan-ñaø noùi: “Thænh caùc Tyø kheo nhoû naøy laøm chi, neáu hoûi toâi thì toâi seõ thænh giuøm caùc Tyø kheo ñaïi long”, cö só hoûi: “Ai laø ñaïi long?” Ñaùp: “Ñoù laø Ñaïi-ñöùc Ñeà-baø-ñaït-ña, Giaø-ly-kieàn-ñaø, Ñaït-ña, Tam-vaên-ñaït-ña, Ca-löu-loâ-ñeà-xaù”. Khi Thaâu la-Nan-ñaø noùi chuyeän vôùi vôï cö só, Ñaïi Ca dieáp nghe roài lieàn suy nghó: “Neáu chuùng ta khoâng vaøo thì Tyø kheo ni naøy seõ maéc ñaïi toäi”, nghó roài lieàn ñaèng haéng, Thaâu la-Nan-ñaø nghe tieáng lieàn im laëng, quay maët laïi thaáy Ñaïi Ca dieáp lieàn noùi vôùi vôï cö só: “Coâ thænh caùc vò naøy laø ñaïi long”, vôï cö só hoûi: “Ai laø ñaïi long?” Ñaùp: “Chính laø Ñaïi Ca dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaø A-na-luaät”. Luùc ñoù cö só ôû phía sau nghe Tyø kheo ni noùi hai lôøi nhö vaäy lieàn noùi vôùi Tyø kheo ni raèng: “Coâ laø Tyø kheo ni xaáu xa, moät ñaàu maø hai löôõi, hoài naõy noùi laø Tyø kheo nhoû baây giôø laïi noùi laø ñaïi long. Neáu laàn sau coøn vaøo nhaø ta nöõa thì ta seõ nhö phaùp giaëc maø trò”, noùi roài quay sang noùi vôùi vôï: “Baø neáu coøn giao thieäp vôùi Tyø kheo ni naøy thì toâi seõ noùi vôùi moïi ngöôøi baø khoâng phaûi laø vôï toâi nöõa, toâi seõ boû baø ñaáy”. Luùc ñoù cö só thænh caùc Tyø kheo ngoài treân toïa cuï taïp saéc, töï tay daâng nöôùc vaù caùc moùn aên ngon cho caùc Tyø kheo ñöôïc aên no ñuû xong roài môùi ngoài tröôùc caùc Tyø kheo nghe phaùp, Ñaïi Ca dieáp thuyeát phaùp roài cuøng caùc Tyø kheo ñöùng daäy ra veà. Veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài cuøng ñöùng moät beân móm cöôøi, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, Ñaïi Ca dieáp baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay chuùng con bò Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø cheâ cöôøi laø Tyø kheo nhoû, sau ñoù laïi noùi laø ñaïi long”, noùi roài lieàn ñem söï vieäc treân baïch Phaät. Phaät hoûi A-nan: “Coù caùc Tyø kheo aên thöùc aên do Tyø kheo ni laøm nhôn duyeân phaûi khoâng?”, ñaùp laø quaû coù nhö vaäy, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân ñöôïc thöùc aên liaàn aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân khen ngôïi ñöôïc thöùc aên maø lieàn aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Bieát laø töï bieát hay töø ngöôøi khaùc bieát hay Tyø kheo ni töï noùi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ni ñeán noùi vôùi vôï cö só: “Neân thænh Tyø kheo”, hoûi neân thænh ai, ñaùp: “Neân thænh Tyø kheo teân ..........”, cö só vaâng lôøi, Tyø kheo ni lieàn baûo lo lieäu caùc moùn aên ngon, neáu Tyø kheo aên caùc moùn aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhö theá cho ñeán Tyø kheo ni baûo laøm caùc moùn aên khaùc nhö canh ñaäu, caùc loaïi thòt…, Tyø kheo neáu aên ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ni baûo boû theâm göøng vaøo trong thöùc aên,

186 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ni ñeán baûo vôï cö só neân thænh Tyø kheo, vôï cö só noùi ñaõ thænh tröôùc roài, laïi hoûi naáu côm gì. Ñaùp laø côm thòt nai, lieàn baûo naáu côm gaïo ngon; neáu Tyø kheo aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Hoaëc hoûi naáu canh gì, ñaùp laø canh ñaäu phuø laêng giaø, lieàn baûo naáu canh ñaäu töôi; neáu Tyø kheo aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhö theá cho ñeán hoûi laøm thöùc aên gì, ñaùp laø laøm thòt boø, lieàn baûo chôù laøm thòt boø neân laøm thòt chim tró…, Tyø kheo aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo ni baûo theâm chuùt göøng vaøo thöùc aên, Tyø kheo aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só voán muoán thieát trai cuùng döôøng Phaät vaø taêng nhöng thôøi theá ñang luùc maát muøa ñoùi keùm, nhaø cö só cuõng khoâng giaøu coù chæ coù ít ruoäng vöôøn vaø ngöôøi laøm. Muøa haï saép troâi qua, cö só buoàn raàu noùi: “Ta voán muoán thieát trai cuùng döôøng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu muøa haï saép troâi qua, khoâng leõ khieán cho phöôùc ñöùc cuûa ta troáng khoâng. Neáu khoâng theå thænh heát taêng thì neân ôû trong taêng thænh vaøi vò”, nghó roài lieàn ñeán trong Kyø hoaøn ñaùnh kieàn chuøy, caùc Tyø kheo hoûi nguyeân do, cö só ñaùp laø muoán thænh vaøi vò Tyø kheo ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, caùc Tyø kheo nhaän lôøi. Cö só thænh Taêng roài laïi coù vieäc gaáp phaûi ñi neân daën vôï ôû nhaø lo lieäu caùc moùn aên cuùng döôøng cho vaøi vò Tyø kheo, ngöôøi vôï cuõng laø ngöôøi tin öa phöôùc ñöùc, sau khi nghe choàng daën lieàn lo lieäu caùc moùn aên ngon xong roài nhöng laïi khoâng coù ngöôøi nhôø ñeán thænh caùc Tyø kheo. Vöøa luùc ñoù coù Tyø kheo ni vaøo trong nhaø naøy thaáy ñaõ lo lieäu xong caùc moùn aên ngon lieàn hoûi: “Thænh Tyø kheo cuùng döôøng phaûi khoâng?” Vôï cö só ñaùp: “Toâi ñaõ laøm xong caùc moùn aên roài nhöng laïi khoâng coù ngöôøi nhôø ñeán thænh caùc Tyø kheo, coâ coù theå ñeán thænh giuøm caùc Tyø kheo ñöôïc khoâng vaø coâ cuõng thoï thöïc ôû ñaây luoân”, Tyø kheo ni nhaän lôøi roài lieàn ra khoûi thaønh thì thaáy caùc Tyø kheo ñeàu ñaõ y baùt trang nghieâm ñang ñöùng ñôïi ngöôøi ñeán thænh, coâ lieàn ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Nhaø cö só teân ........... ñaõ lo lieäu xong böõa côm cuùng döôøng, xin caùc thaày töï bieát thôøi”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Phaät keát giôùi neáu thöùc aên do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân thì khoâng neân aên, nay söù ñeán thænh laø Tyø kheo ni thì aét Tyø kheo ni naøy laøm nhaân duyeân”, nghó roài lieàn khoâng ñeán nhaø thænh thöïc neân ngaøy ñoù caùc Tyø kheo phaûi ñoaïn thöïc. Khi cö só trôû veà lieàn hoûi vôï: “Baø coù thænh caùc Tyø kheo khoâng, cuùng döôøng coù toát khoâng”, ñaùp: “Nhö lôøi oâng daën toâi ñaõ lo lieäu xong caùc moùn aên ngon roài nhôø Tyø kheo ni ñeán thænh caùc Tyø kheo, nhöng khoâng hieåu sao caùc Tyø kheo khoâng ñeán laøm sao cuùng döôøng”, cö só nghe roài lieàn noåi giaän: “Neáu caùc Tyø kheo khoâng thoï thænh thöïc thì taïi sao laïi nhaän lôøi thænh cuûa ta. Caùc Tyø kheo khoâng bieát thôøi theá luùc naøy maát muøa ñoùi keùm, thöùc aên

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 187

khoù ñöôïc, vôï con trong nhaø coøn thieáu côm aên huoáng chi laø cho ngöôøi khaùc hay sao”. Luùc ñoù cö só khoâng nhaãn ñöôïc saân neân vaøo trong Kyø hoaøn thaáy caùc Tyø kheo lieàn noùi: “Caùc thaày khoâng thoï thænh thöïc thì taïi sao laïi nhaän lôøi toâi thænh, thaày haù khoâng bieát… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu huoáng chi laø cho ngöôøi hay sao?” Caùc Tyø kheo noùi: “Thí chuû chôù öu saàu, vì Phaät ñaõ keát giôùi khoâng cho chuùng toâi aên thöùc aên do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân, nay söù ñeán thænh laø Tyø kheo ni neân chuùng toâi cho laø do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân neân khoâng ñeán thoï thænh thöïc, do nhaân duyeân naøy neân chuùng toâi ñaõ ñoaïn thöïc”, cö só nghe noùi caùc Tyø kheo ñoaïn thöïc neân heát saân lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi voán coù taâm muoán thieát trai cuùng döôøng Phaät vaø Taêng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu muøa haï saép qua, toâi khoâng muoán phöôùc ñöùc troáng khoâng, do khaû naêng khoâng theå thænh heát Phaät vaø Taêng neân chæ thænh vaøi vò ñeán nhaø toâi thoï thöïc. Ñaây laø do toâi phaùt taâm khoâng phaûi do Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân, xin caùc vò ngaøy mai ñeán aên thöùc aên nguoäi”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo ni laøm nhaân duyeân khen ngôïi ñöôïc thöùc aên maø lieàn aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø ñaøn vieät thænh tröôùc. Ñaøn vieät thænh tröôùc laø ñaøn vieät tröôùc töï phaùt taâm muoán thænh Tyø kheo taêng. Tröôøng hôïp khoâng phaïm laø neáu Tyø kheo ni ñeán baûo vôï cö só neân thænh Tyø kheo , ñaùp laø ñaõ thænh tröôùc roài, laïi baûo neân naáu côm gaïo ngon… gioáng nhö nhöõng tröôøng hôïp ôû trong ñoaïn vaên treân, chæ khaùc laø neáu do gia ñình vì Tyø kheo laøm vaø tröôùc ñaõ vì Tyø kheo maø laøm thì Tyø kheo aên khoâng phaïm.

31. Giôùi Thöôøng Thöôøng AÊn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só do nhaân duyeân voâ thöôøng neân maát heát ruoäng vöôøn, nhaø cöûa nhaân daân chæ coøn moät ñöùc con soáng soùt. Ngöôøi con naøy nghe noùi cuùng côm cho Phaät vaø Taêng ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi neân phaùt nguyeän seõ cuùng côm cho Phaät vaø Taêng, phaùt nguyeän roài suy nghó: “Ta nay khoâng coù gì caû, ta neân laøm thueâ muôùn kieám tieàn”. Luùc ñoù trong nöôùc Xaù-veä coù moät cö só raát giaøu coù vôùi nhieàu ruoäng vöôøn, ngöôøi laøm vaø vaøng baïc chaâu baùu, ñuû caùc phöôùc ñöùc, oai töôùng thaønh töïu. Ñoàng töû naøy ñeán choã cö só xin laøm thueâ möôùn, cö só hoûi: “Ngöôi coù theå laøm ñöôïc nhöõng gì?” Ñaùp: “Toâi coù theå ñoïc saùch, tính toaùn, bieát coi töôùng vaøng baïc, töôùng loâng, töôùng tô luïa, töôùng chaâu baùu,

188 BOÄ LUAÄT 5

coù theå troâng coi cöûa haøng …”, cö só hoûi: “Laøm moät naêm ngöôi muoán ñöôïc bao nhieâu tieàn?” Ñaùp: “Moät ngaøn tieàn vaøng”, cö só noùi: “Ngöôøi coøn treû tuoåi khoâng bieát, nay thôøi theá maát muøa ñoùi keùm thöùc aên khoù ñöôïc huoáng chi laø ñoøi giaù cao nhö theá”, ñoàng töû noùi: “Toâi bieát laøm nhieàu vieäc coù theå kieám ñöôïc soá tieàn nhö theá”. Sau khi cuøng nhau thöông löôïng, cö só quyeát ñònh traû cho naêm traêm tieàn vaøng, ñoàng töû noùi: “Toâi voán muoán coù nhieàu tieàn, vì gaáp neân chòu laøm cho oâng, oâng giao öôùc vôùi toâi laø heát moät naêm thì giao tieàn cho toâi moät laàn ”, cö só nghe roài suy nghó: “Ta coù ñöôïc ngöôøi laøm xong môùi ñoøi tieàn”, nghó roài lieàn noùi vôùi ñoàng töû: “Ngöôi chôù lo, heát moät naêm ta seõ giao tieàn cho ngöôi moät laàn ”. Cö só saép xeáp cho troâng coi cöûa haøng, cöûa haøng cuûa cö só tröôùc ñoù voán khoâng coù laõi nhieàu nay boãng ñöôïc laõi gaáp hai, gaáp ba. Qua moät thaùng cö só kieåm tra laïi thì thaáy cöûa haøng ñöôïc laõi gaáp hai, ba lieàn suy nghó: “Neáu laø ta troâng coi cöûa haøng thì vôùi soá haøng hoùa naøy cuõng khoâng ñöôïc laõi nhö theá naøy, aét laø ngöôøi laøm coâng naøy coù nhieàu phöôùc ñöùc, laõi naøy coù ñöôïc laø nhôø ñoàng töû”. Cö só lieàn ñöa ñeán laøm vieäc trong ruoäng vöôøn, cuõng gioáng nhö tröôùc ruoäng vöôøn thu hoaïch raát toát, laãm luùa tröôùc kia khoâng ñaày nay laïi ñaày gaáp hai, ba; cö só suy nghó: “Neáu ta laøm vieäc trong ruoäng vöôøn naøy cuõng khoâng thu hoaïch nhieàu nhö vaäy, ñoàng töû naøy nhieàu phöôùc ñöùc neân laãm luùa cuûa ta môùi ñaày gaáp hai, ba nhö theá, lôïi naøy coù ñöôïc laø nhôø ñoàng töû”. Heát naêm ñoàng töû ñeán choã cö só laáy tieàn coâng moät laàn nhöng cö só sôï ñoàng töû laáy tieàn roài boû ñi neân traùnh maët khoâng muoán ñöa tieàn cho ñoàng töû. Vì cö só traùnh maët khoâng muoán ñöa tieàn neân ñoàng töû ñeán ñoøi tieàn maõi, cö só hoûi: “Ngöôi ñoøi tieàn gaáp nhö vaäy laø muoán laøm vieäc gì?” Ñoàng töû noùi: “Toâi nghe noùi cuùng côm cho Phaät vaø Taêng seõ ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi, muïc ñích toâi laøm coâng moät naêm laø kieám tieàn ñeå cuùng côm cho Phaät vaø Taêng ñeå ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”. Cö só nghe roài lieàn khôûi tín taâm nghó raèng: “Ñoàng töû naøy suoát naêm caàn khoå laø ñeå laøm vieäc thieän”, nghó roài lieàn hoûi: “Muoán cuùng côm ôû ñaâu?” Ñaùp laø muoán cuùng trong tinh xaù Kyø hoaøn, cö só muoán ngöôøi toát vieäc toát vaøo nhaø mình neân noùi vôùi ñoàng töû: “ÔÛ trong Kyø loaøn thieáu noài neâu… caùc vaät duïng, cuûi ñoát vaø ngöôøi laøm khoâng baèng ôû trong nhaø ta, moïi thöù ñeáu ñaày ñuû, neáu coù thieáu thöù gì ta seõ giuùp theâm cho, ngöôi cöù thænh Phaät vaø Taêng ñeán nhaø ta”. Ñoàng töû nghe roài lieàn rôøi khoûi nhaø cö só ñi ñeán trong tinh xaù Kyø hoaøn, luùc ñoù laø vaøo xeá tröa, Phaät ñang thuyeát phaùp cho voâ soá ñaïi chuùng vaây quanh. Luùc ñoù ñoàng töû töø xa thaáy Phaät trong röøng caây, kheùo nhieáp caùc caên thaønh töïu tòch dieät baäc nhaát, thaân Phaät phaùt haøo quang nhö chôn kim ñoan chaùnh ñaëc thuø khieán taâm ngöôøi thanh tònh. Ñoàng töû thaáy roài lieàn ñeán ñaûnh leã

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 189

Phaät vaø ngoài moät beân, Phaät thuyeát phaùp cho ñoàng töû nghe ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, ñoàng töû ñöùng daäy baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân vaø chuùng taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, ñoàng töû bieát Phaät im laëng nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu Phaät roài trôû veà nhaø cö só, suoát ñeâm ñoù lo lieäu caùc moùn aên ngon ñeå cuùng döôøng. Saùng sôùm hoâm ñoù ôû nöôùc Xaù-veä coù tieát hoäi, caùc baïch y mang nhieàu thòt heo vaø côm khoâ cuùng cho chuùng taêng, caùc Tyø kheo thoï nhieàu neân ñeàu no. Ñoàng töû lo lieäu xong caùc moùn aên, traûi toøa ngoài xong lieàn ñeán baïch Phaät ñaõ ñeán giôø. Caùc Tyø kheo ñeán nhaø cö só coøn Phaät baûo ngöôøi nhaän laáy thöùc aên mang veà, luùc ñoù ñoàng töû thaáy chuùng taêng ñeàu ñaõ an toïa lieàn töï tay sôùt thöùc aên vaøo trong baùt cuûa Thöôïng toøa, Thöôïng toøa noùi neân sôùt ít, Thöôïng toøa thöù hai cuõng noùi ñöøng sôùt nhieàu… cho ñeán taát caû chuùng taêng ñeàu noùi nhö theá. Ñoàng töû thaáy côm canh vaø caùc moùn aên ñeàu khoâng vôi bôùt lieàn ñeán tröôùc Thöôïng toøa hoûi: “Vì thöông xoùt con neân caùc vò khoâng aên phaûi khoâng, vì thôøi theá ñang maát muøa ñoùi keùm hay vì con laøm coâng caàn khoå suoát moät naêmhay vì thöùc aên khoâng ngon maø caùc vò khoâng aên?” Thöôïng toøa tröïc taùnh noùi: “Chuùng toâi khoâng vì thöông xoùt, cuõng khoâng vì thôøi theá ñang ñoùi keùm, ñoàng töû laøm coâng caàn khoå moät naêm vaø cuõng khoâng vì thöùc aên khoâng ngon; chæ vì hoâm nay coù tieát hoäi neân saùng sôùm caùc baïch y mang ñeán cuùng nhieàu thöùc aên, chuùng toâi ñaõ thoï roài neân no, vì theá môùi aên ít”. Ñoàng töû nghe roài öu saàu thoái taâm nghó raèng: “Ta laøm thöùc aên, chuùng taêng khoâng thoï ñaày ñuû aét laø khoâng ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài lieàn rôøi khoûi nhaø cö só ñeán choã Phaät keâu khoùc, Phaät hoûi nguyeân do, ñoàng töû ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Con haõy trôû veà, tuøy caùc Tyø kheo aên ñöôïc bao nhieâu con vaãn ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, ñoàng töû nghe roài hoan hæ suy nghó: “Phaät ñaõ noùi nhö theá thì ta nhaát ñònh seõ ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài voäi trôû veà daâng cuùng thöùc aên cho caùc Tyø kheo tuøy yù ñöôïc no roài ngoài tröôùc Thöôïng toøa nghe phaùp, Thöôïng toøa thuyeát phaùp roài cuøng caùc Tyø kheo töø toøa ñöùng daäy ñi. Xeá tröa hoâm ñoù, coù caùc thöông nhôn töø bieån ñeán trong thaønh Xaù-veä muoán tìm mua thöùc aên, nhöng do coù hai nhaân duyeân neân tìm mua khoâng ñöôïc: Moät laø vì thôøi theá ñang ñoùi keùm, Hai laø vì thöùc aên ñuùng giôø khoâng coù dö. Ngöôøi tim mua thöùc aên khoâng ñöôïc trôû veà noùi vôùi thöông chuû laø tìm mua khoâng ñöôïc, thöông chuû noùi: “Chuùng ta ôû trong ñaïi haûi nguy hieåm maø khoâng thieáu thöùc aên, nay ñeán ñöôïc trong thaønh lôùn laïi laïi khoâng coù thöùc aên. Caùc vò haõy ñi khaép nôi tìm kyõ laïi moät laàn nöõa xem tuøy phöông tieän tìm mua cho ñöôïc thöùc aên”. Khi ñoàng töû ñeán choã Phaät keâu khoùc, nhieàu ngöôøi thaáy bieát neân noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Nhaø ........... hoâm nay laøm

190 BOÄ LUAÄT 5

nhieàu thöùc aên nhöng ngöôøi thoï laïi aên ít, caùc vò tìm ñeán nhaø ñoù aét laø coøn coù thöùc aên”. Thöông nhôn nghe roài lieàn tìm ñeán nhaø cö só noùi vôùi ngöôøi giöõ cöûa: “Haõy noùi vôùi chuû nhaø coù thöông nhôn töø ñaïi haûi ñeán muoán ñöôïc gaëp”, ngöôøi giöõ cöûa vaøo baïch cö só, cö só lieàn môøi vaøo cuøng nhau chaøo hoûi roài hoûi thöông nhôn ñeán vì vieäc gì, thöông nhôn noùi laø vì caàn thöùc aên, cö só noùi: “Thöùc aên ñoù laø cuûa ñoàng töû, khoâng phaûi laø cuûa toâi”, thöông nhôn noùi vôùi ñoàng töû laø caàn mua laïi thöùc aên, ñoàng töû noùi: “Xin ñöøng noùi ñeán tieàn baïc, caùc vò coù taát caû bao nhieâu ngöôøi?” Thöông nhôn noùi laø naêm traêm ngöôøi, ñoàng töû noùi: “Haõy keâu heát ñeán ñaây”. Thöông nhôn naøy lieàn trôû veà noùi vôùi vò thöông chuû: “Ñaõ tìm ñöôïc thöùc aên nhöng ngöôøi chuû khoâng ñoøi hoûi tieàn”, thöông chuû noùi: “Chuùng ta ñang ñoùi khaùt, duø ñem vaät quyù ñeå ñoåi cuõng coøn ñöôïc huoáng chi laø cho khoâng”, noùi roài taát caû cuøng ñi ñeán nhaø cö só, chæ chöøa laïi moät ngöôøi ôû laïi ñeå giöõ haøng hoùa. Ñoàng töû môøi caùc thöông nhôn ngoài roài doïn thöùc aên leân môøi hoï tuøy yù aên ñöôïc no ñuû, ñoàng töû bieát hoï ñaõ aên xong lieàn thaâu doïn cheùn baùt roài ngoài moät beân. Luùc ñoù gaàn choã ñoàng töû coù coù boàn baèng ñoàng cuûa nöôùc Kieàu- taùt-la , thöông chuû lieàn baûo ñoàng töû mang caùi boàn ñoù ñeán, ñoàng töû hoûi vì sao, thöông chuû noùi: “Cöù mang ñeán ñaây”, ñoàng töû lieàn mang ñeán tröôùc choã thöông chuû, thöông chuû noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Chuùng ta ñöôïc thöùc aên ngon neân baùo ñaùp, tuøy yù moãi ngöôøi haõy boû vaøo trong boàn naøy”. Luùc ñoù trong cheùo aùo cuûa thöông chuû coù moät haït chaâu trò giaù möôøi vaïn kim tieàn, oâng lieàn laáy boû vaøo trong boàn, thöông nhôn thöù hai cuõng boû vaøo trong boàn haït chaâu trò giaù chín vaïn kim tieàn, laàn löôït nhö theá cho ñeán heát naêm traêm thöông nhôn, moãi ngöôøi ñeàu boû vaøo trong boàn moät haït chaâu nhö theá ñöôïc ñaày boàn roài ñöa cho ñoàng töû noùi raèng: “Ñaây laø chuùng toâi bieáu taëng caäu, caäu tuøy yù laáy duøng”, ñoàng töû noùi: “Toâi bieáu cho caùc vò thöùc aên chöù khoâng laáy tieàn”, caùc thöông nhôn noùi: “Chuùng ta cuõng bieáu taëng caäu chöù khoâng phaûi traû tieàn thöùc aên, tieàn thöùc aên ñaâu coù bao nhieâu coøn moãi haït chaâu naøy trò giaù raát nhieàu tieàn”, ñoàng töû suy nghó: “Neáu mình nhaän vaät bieáu naøy thì seõ khoâng ñöôïc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài lieàn noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Xin chôø moät chuùt, ñôïi toâi ñeán hoûi yù kieán cuûa Phaät”, thöông chuû noùi tuøy yù. Ñoàng töû ra khoûi thaønh ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân, ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Cöù nhaän, chaéc chaén seõ sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi, vì ñaây laø hoa baùo, quaû baùo ôû sau”, ñoàng töû suy nghó: “Phaät khoâng coù noùi sai, chaéc chaén ta seõ sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi”, nghó roài trôû veà ñeán choã caùc thöông nhôn nhaän laáy chaâu baùu, ñoàng töû boãng nhieân trôû thaønh ñaïi phuù gia, ñöôïc goïi laø cö só Hoát nhieân. Vò cö só möôùn ñoàng töû naøy laøm coâng voán giaøu coù, ñaày

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 191

ñuû phöôùc ñöùc, oai ñöùc thaønh töïu, moïi vieäc ñeàu ñaày ñuû chæ khoâng coù con trai, oâng coù coâ con gaùi ñoan trang xinh ñeïp neân suy nghó: “Ñoàng töû naøy doøng hoï khoâng keùm ta, chæ coù ngheøo thieáu nhöng nay boãng ñöôïc taøi baûo ñeán nhaø ta cuõng chaúng baèng, ta haõy ñem con gaùi gaû cho noù”, nghó roài baøn vôùi vôï, ngöôøi vôï cuõng ñoàng yù, cö só lieàn ñem con gaùi gaû cho ñoàng töû. Nhö keä noùi: “Tích tuï ñeàu tieâu taùn, Cao ngaát aét rôi rôùt, Hoäi hoïp aét bieät ly, Coù maïng ñeàu phaûi cheát”. Khoâng bao laâu sau cö só qua ñôøi, vua Ba-tö-naëc nghe tin lieàn hoûi: “Cö só naøy coù con trai khoâng?” Ñaùp: “Khoâng coù, huynh ñeä cuõng khoâng”, laïi hoûi: “Ai lieäu lyù nhaø ñoù?” Ñaùp: “Coù con reã laønh toát, nhieàu phöôùc ñöùc lieäu lyù nhaø ñoù”, vua lieàn baûo ñem taøi saûn ñoù giao ñoàng töû vaø phong chöùc ñaïi cö só trong thaønh Xaù-veä. Luùc ñoù caùc Tyø kheo thoï thöïc ôû nhaø ñoàng töû xong trôû veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân , phaùp thöôøng cuûa Phaät laø sau khi caùc Tyø kheo aên xong trôû veà ñeàu hoûi thöùc aên coù ngon khoâng, chuùng taêng aên coù no ñuû khoâng, caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø raát ngon vaø raát no ñuû roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thöôøng thöôøng aên”, nhöng luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi Duy-na-ly, luùc ñoù ôû Duy-na-ly coù moät Ñaïi thaàn theá löïc, ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho ñaïi thaàn ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng.Ñaïi-thaàn naøy töø toøa ñöùng daäy chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi,Ñaïi-thaàn bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà, ñeâm ñoù lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon tinh khieát ñeå cuùng döôøng. Saùng hoâm ñoù ôû Duy-na-ly coù tieát hoäi, caùc baïch y mang nhieàu thòt heo vaø côm khoâ cuùng cho chuùng taêng, caùc Tyø kheo thoï nhieàu neân ñeàu no.Ñaïi-thaàn lo lieäu xong caùc moùn aên, traûi toøa ngoài xong lieàn ñeán baïch Phaät ñaõ ñeán giôø. Caùc Tyø kheo ñeán nhaø Ñaïi thaàn coøn Phaät baûo ngöôøi nhaän laáy thöùc aên mang veà, luùc ñoù Ñaïi thaàn thaáy chuùng taêng ñeàu ñaõ an toïa lieàn töï tay sôùt thöùc aên vaøo trong baùt cuûa Thöôïng toøa, Thöôïng toøa noùi neân sôùt ít, Thöôïng toøa thöù hai cuõng noùi ñöøng sôùt nhieàu… cho ñeán taát caû chuùng taêng ñeàu noùi nhö theá.Ñaïi-thaàn thaáy côm canh vaø caùc moùn aên ñeàu khoâng vôi bôùt lieàn ñeán tröôùc Thöôïng toøa hoûi: “Vì thöông xoùt con neân caùc vò khoâng aên phaûi khoâng, vì thôøi theá

192 BOÄ LUAÄT 5

ñang maát muøa ñoùi keùm hay vì thöùc aên khoâng ngon maø caùc vò khoâng aên?” Thöôïng toøa tröïc taùnh noùi: “Chuùng toâi khoâng vì thöông xoùt, cuõng khoâng vì thôøi theá ñang ñoùi keùm vaø cuõng khoâng vì thöùc aên khoâng ngon; chæ vì hoâm nay coù tieát hoäi neân saùng sôùm caùc baïch y mang ñeán cuùng nhieàu thöùc aên, chuùng toâi ñaõ thoï roài neân no, vì theá môùi aên ít”. Ñaïi-thaàn nghe roài lieàn noåi giaän baûo gia nhaân thu doïn caùc moùn aên ngon vaø ñem thòt heo côm khoâ leân, Ñaïi-thaàn sôùt thòt heo vaø côm khoâ vaøo ñaày baùt cho caùc Tyø kheo roài noùi: “Haõy aên ñi, caùc thaày cho laø nhaø toâi khoâng coù thöùc aên naøy hay sao?”, caùc Tyø kheo hoå theïn khoâng aên, chæ ngoài im laëng,Ñaïi-thaàn thaáy vaäy lieàn suy nghó: “Thöùc aên ngon coøn khoâng aên ñöôïc huoáng chi laø thöùc aên thoâ”, nghó roài lieàn baûo gia nhaân thu doïn heát roài ñeán tröôùc Thöôïng toøa noùi raèng: “Thöùc aên ngon caùc vò coøn khoâng aên ñöôïc huoáng chi laø thöùc aên thoâ, thòt heo côm khoâ laø nghi phaùp cuûa theá gian, caùc thaày neáu ñaõ thoï ngöôøi khaùc thænh thì neân ñôïi aên thöùc aên cuûa ngöôøi ñoù cuùng”, noùi roài lieàn baûo gia nhaân ñem thöùc aên ngon leân, töï tay sôùt vaøo baùt vaø yeâu caàu caùc Tyø kheo aên theâm ít nhieàu, khieán cho caùc Tyø kheo ñöôïc no ñuû roài ngoài tröôùc Thöôïng toøa muoán nghe phaùp, Thöôïng toøa thuyeát phaùp roài cuøng caùc Tyø kheo ñöùng daäy ra veà. Veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø sau khi caùc Tyø kheo aên xong trôû veà ñeàu hoûi thöùc aên coù ngon khoâng, chuùng taêng aên coù no ñuû khoâng, caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø raát ngon vaø raát no ñuû roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo raèng: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thöôøng thöôøng aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Thöôøng thöôøng aên laø aên roài laïi aên nöõa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thöôøng thöôøng aên thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù moät Tyø kheo vaøo muøa thu thôøi tieát laïnh noùng baát thöôøng neân bònh sanh, khoâng theå aên uoáng ñöôïc, thaân theå gaày oám, nhan saéc tieàu tuïy. Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay vì thöông xoùt Tyø kheo bònh neân cho caùc Tyø kheo ñöôïc aên thöùc aên ñaày ñuû ba tính chaát laø saéc, höông vaø vò. Tyø kheo ñöôïc thoï thænh moät laàn, khoâng ñöôïc thoï thænh hai laàn; neáu ôû choã thoï thænh laàn thöù nhaát aên khoâng no thì ñöôïc thoï thænh theâm laàn thöù hai, neáu vaãn khoâng no thì ñöôïc thoï thænh theâm laàn thöù ba, khoâng ñöôïc thoï thænh ñeán laàn thöù tö. Neáu ôû choã thoï thænh laàn thöù ba vaãn khoâng no thì ñöôïc thoï mang veà aên

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 193

daàn cho ñeán giöõa ngoï. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thôøi nhaân duyeân. Thôøi nhaân duyeân laø khi bònh, neáu trôøi quaù laïnh hay quaù noùng hay trôøi gioù maø ñöôïc thöùc aên thì neân duøng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø Tyø kheo khoâng bònh maø thöôøng thöôøng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu thaät bònh thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc, coù ngöôøi thænh thöïc vaø cuùng y noùi raèng: “Thoï toâi thænh thöïc, toâi seõ ñem y thí”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi aên thöôøng thöôøng vì ñöôïc cuùng y”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng, ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay do nhaân duyeân ñöôïc cuùng y, cho caùc Tyø kheo ñöôïc aên thöôøng thöôøng. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo thöôøng thöôøng aê thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thôøi nhaân duyeân. Thôøi nhaân duyeân laø khi bònh, khi thí y. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y, ñeán choã thoï thænh thöïc coù y thì khoâng phaïm, aên cuõng khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y nhöng laïi ñeán choã thoï thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh khoâng phaïm nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y, laïi ñeán choã thoï thænh thöïc coù y vaø choã thoï thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh khoâng phaïm nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã naøy thænh thöïc khoâng coù y laïi ñeán choã khaùc thoï thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la, aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc khoâng coù y laïi ñeán choã thoï thænh thöïc coù y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la nhöng aên thì khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc khoâng coù y, laïi ñeán choã thænh thöïc coù y vaø choã thænh thöïc khoâng y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát- la vaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï choã thænh thöïc coù y vaø choã thænh thöïc khoâng coù y nhöng laïi ñeán choã thænh thöïc khoâng coù y, thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la vaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø thoï nhieàu choã thænh thöïc coù y, taát caû choã ñeàu ñeán thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo ngaøy tieát hoäi trong thaønh Xaù-veä coù nhieàu thöùc aên uoáng, caùc cö só laøm ñuû caùc moùn aên mang ñeán trong Kyø hoaøn roài ñaùnh kieàn chuøy, caùc Tyø kheo hoûi nguyeân do, ñaùp laø muoán thænh vaøi Tyø kheo trong hoäi chuùng thoï aåm thöïc, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa

194 BOÄ LUAÄT 5

cho trong ngaøy leã hoäi cuûa baïch y ñöôïc thöôøng thöôøng aên”, caùc cö só noùi: “Phaùp baïch y cuûa chuùng toâi, vaøo ngaøy leã cöôùi gaû, tieát hoäi thì môøi caùc thaân toäc tri thöùc ñeán döï. Chuùng toâi quyù troïng Tyø kheo vì khoâng coù thieân thaàn naøo Tyø kheo Thích töû, caùc vò haõy thoï thöùc aên trong ngaõy leã hoäi cuûa chuùng toâi”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo trong ngaøy tieát hoäi ñöôïc thöôøng thöôøng aên. Thöùc aên cuûa mình ñem cho ngöôøi khaùc roài môùi thoï thöùc aên khaùc, sao goïi laø ñöa thöùc aên cho ngöôøi khaùc?, nghóa laø ñem thöùc aên cho laãn nhau ñeå laøm thöùc aên. Thöùc aên ngaøy trai, thöùc aên ngaøy moàng moät, thöùc aên ngaøy raèm, thöùc aên cuûa Taêng, thöùc aên cuûa rieâng mình, thænh Taêng hay thænh rieâng ñeàu neân cho ngöôøi khaùc; neáu naêm chuùng thænh thöïc thì khoâng neân cho ngöôøi khaùc.”

32. Giôùi Thoï Quaù Moät Böõa AÊn Trong Nhaø Phöôùc Ñöùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc cö só nöôùc Kieàu-taùt-la laøm nhaø phöôùc ñöùc; neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo ñeán trong nhaø naøy thì caùc cö só ñeàu ra nghinh ñoùn chaøo hoûi, ñem nöôùc noùng ñeå röûa chaân vaø ñöa toâ daâu ñeå thoa chaân roài cung caáp giöôøng meàn chieáu goái toát ñeå naèm nguû, qua ngaøy mai cuùng döôøng böõa aên saùng vaø böõa tröa thôm ngon. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nhaø phöôùc ñöùctrong thaønh Xaù-veä, caùc cö só lieàn ra nghinh ñoùn… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu cuùng döôøng böõa aên saùng vaø böõa tröa thôm ngon. Luïc quaàn Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Luùc naøy thôøi theá ñang maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc, chuùng ta neân ôû laïi ñaây moät ít laâu ñeå thoï laïc”, noùi roài lieàn ôû laïi khoâng chòu ñi, neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo ñeán trong nhaø naøy muoán nguû laïi thì khoâng cho ôû chung, hoï lieàn hoûi chuû nhaø: “Chuùng toâi coù ñöôïc nguû laïi ñaây qua ñeâm khoâng?” Ñaùp laø ñöôïc, hoï lieàn vaøo trong nhaø muoán nguû thì Luïc quaàn Tyø kheo khoâng cho, noùi raèng: “Trong ñaây chuùng toâi ñaõ ôû tröôùc roài”. Luïc quaàn Tyø kheo coù theá löïc neân khaùch khoâng laøm gì ñöôïc, caùc cö só noåi giaän quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc, sao laïi gaéng göôïng ôû laïi trong nhaø phöôùc ñöùc nhö vua Ñaïi-thaàn”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû trong nhaø phöôùc ñöùc thoï quaù moät böõa aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 12 195

caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ôû trong nhaø phöôùc ñöùc thoï quaù moät böõa aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Theo phaùp cuûa nhaø phöôùc ñöùc laø chæ nguû laïi moät ñeâm vaø thoï moät böõa aên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ôû trong nhaø phöôùc ñöùc thoï quaù moät böõa aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu nguû quaù moät ñeâm maø khoâng aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñeán nguû choã khaùc maø aên ôû nôi naøy cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu nguû laïi moät ñeâm vaø thoï moät böõa aên thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát töø nöôùc Kieàu- taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä truù trong nhaø phöôùc ñöùc ñöôïc moät ñeâm thì bò bònh phong, Tröôûng laõo suy nghó: “Ta ôû trong ñaây quaù moät ñeâm maø khoâng aên thì phaïm Ñoät-kieát-la, ta thaø ñi”, nghó roài lieàn ra ñi ñeán giöõa ñöôøng bònh caøng nguy kòch nhöng cuoái cuøng vaãn ñeán ñöôïc choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu dòu daøng thaêm hoûi coù nhaãn döôïc khoâng, coù an laïc khoâng, khaát thöïc coù khoù khoâng vaø ñi ñöôøng coù meät nhoïc khoâng. Xaù-lôïi- phaát ñaùp: “Theá toân, con khaát thöïc deã ñöôïc nhöng khoâng nhaãn ñöôïc vì ñi ñöôøng raát meät nhoïc”, noùi roài lieàn ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng bònh ôû trong nhaø phöôùc ñöùc thoï quaù moät böõa aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Bònh laø thaân bò thöông cho ñeán bò moät laù tre laøm thöông toån ñeàu goïi laø bònh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khoâng bònh ôû trong nhaø phöôùc ñöùc thoï quaù moät böõa aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu nguû laïi quaù moät ñeâm maø khoâng aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñeán nguû choã khaùc maø vaãn aên ôû trong ñaây cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø nguû moät ñeâm vaø aên moät böõa hoaëc bò bònh hoaëc nhaø phöôùc ñöùc laø do baø con laøm ra hoaëc ñöôïc thænh tröôùc hoaëc ôû trong nhaø phöôùc ñöùc ñôïi baïn ñeán ñeå cuøng ñi vaøo ñöôøng hieåm trôû hoaëc coù nhieàu nhaø phöôùc ñöùc hoaëc ñöôïc ngöôøi ôû trong haø phöôùc ñöùc löu giöõ laïi ñeàu khoâng phaïm.

196 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 13

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 33. Giôùi Ñeán Nhaø Baïch Y Thoï Quaù Hai, Ba Baùt: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Baø-la-moân coù con gaùi bò maét leù teân goïi laø maét leù, luùc ñoù beân nhaø choàng ñeán ñoùn, cha meï cuûa maét leù baûo ñôïi moät chuùt ñeå laøm xong baùnh nöôùng roài seõ tieãn ñöa con gaùi veà nhaø choàng. Luùc ñoù thôøi theá ñang maát muøa ñoùi keùm neân Baø-la-moân phaûi caàn khoå môùi tìm mua ñuû boät ñeå nöôùng baùnh. Baït-nan-ñaø Thích töû thöôøng lui tôùi trong nhaø naøy, luùc ñoù noùi vôùi ñoà chuùng raèng: “Haõy theo toâi, toâi vaøo nhaø naøo thì caùc thaày vaøo nhaø ñoù, toâi ñöôïc thöùc aên thì caùc thaày cuõng ñöôïc thöùc aên”. Saùng sôùm hoâm ñoù, Baït-nan-ñaø ñaép y mang vaøo ñeán nhaø cuûa Baø-la-moân , Baø-la-moân cung kính chaøo hoûi, do Baït-nan-ñaø coù taøi bieän thuyeát, sau khi noùi dieäu phaùp cho Baø-la-moân ñöôïc phaùp vò, Baø-la-moân lieàn noùi: “Ñaïi-ñöùc, hieän giôø khoâng coù côm canh, coù theå aên baùnh nöôùng naøy ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Caùc vò aên ñöôïc sao toâi laïi aên khoâng ñöôïc”, Baø-la-moân lieàn ñöa baùnh cho Baït-nan-ñaø vaø caùc Tyø kheo khaùc khieán cho heát baùnh. Luùc ñoù beân nhaø choàng laïi sai söù ñeán ñoùn, cha meï cuûa Maét leù laïi baûo ñôïi moät chuùng ñeå laøm xong baùnh nöôùng seõ tieãn ñöa roài ñi tìm boät ñeå nöôùng baùnh. Baït-nan-ñaø laïi cuøng ñoà chuùng ñeán nhaø cuõng gioáng nhö laàn tröôùc thuyeát phaùp roài mang heát baùnh ñi khieán cho khi beân nhaø choàng ñeán ñoùn daâu, beân nhaø gaùi laïi baûo ñôïi laøm baùnh xong seõ tieãn ñöa con gaùi, luùc ñoù beân nhaø choàng nghi vaø noåi giaän ñi hoûi cöôùi ngöôøi vôï khaùc roài sai söù ñeán noùi vôùi beân nhaø gaùi raèng: “Toâi ñaõ cöôùi vôï khaùc roài, khoâng ñeán röôùc daâu nöõa”. Cha cuûa Maét leù nghe roài öu saàu giaän traùch noùi raèng: “Taïi Sa-moân Thích töû neân môùi nhö theá, hoï khoâng bieát nhaøm ñuû, ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï phaûi bieát löôïng. Con reã cuûa ta tröôùc kia aùi nieäm nhau, do nhaân duyeân naøy neân khoâng röôùc daâu nöõa”, do loøng saân khoâng nhaãn ñöôïc neân ñi ñeán choã Phaät baïch laïi söï vieäc treân roài noùi: “Theá toân, thaät khoâng coù phaùp naøy vì caùi quyù troïng cuûa con gaùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 197

toâi ñaõ bò maát roài”, Phaät duøng söùc töø taâm khieán cho taâm saân giaän cuûa Baø- la-moân laéng xuoáng roài thuyeát phaùp khieán cho ñöôïc lôïi hæ, Baø-la-moân nghe phaùp ñöôïc lôïi hæ roài ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Baø-la-moân ñi khoâng bao laâu sau Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Baït- nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, khoâng bieát phaùp; ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï neân bieát löôïng”. Phaät chæ quôû traùch nhöng chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong thaønh coù caùc thöông nhôn ñaõ ñònh ngaøy laønh xuaát haønh sang nöôùc khaùc, coù moät thöông nhôn quen bieát vôùi Thích töû Baït-nan-ñaø neân saùng hoâm ñoù Baït-nan-ñaø ñaép y mang baùt ñeán choã thöông nhôn roài cuøng nhau thaêm hoûi, do Baït-nan-ñaø coù taøi thuyeát phaùp khieán cho thöông nhôn naøy ñöôïc phaùp vò neân thöông nhôn noùi vôùi Baït-nan-ñaø: “Ñaïi-ñöùc, hieän giôø khoâng coù côm canh nhöng coù baùnh laø löông thöïc ñi ñöôøng, Ñaïi-ñöùc thoï ñöôïc khoâng?” Ñaùp “Caùc vò aên ñöôïc sao toâi aên khoâng ñöôïc”, thöông nhôn lieàn ñöa löông thöïc cho Baït-nan-ñaø, cöù nhö theá ñeán Tyø kheo thöù hai, thöù ba khieán cho löông thöïc cuûa thöông nhôn ñeàu heát saïch. Luùc ñoù thöông nhôn naøy noùi vôùi thöông chuû: “Löông thöïc maø toâi chuaån bò ñeå leân ñöôøng ñaõ ñöa cho Sa- moân Thích töû mang ñi heát roài, xin haõy ñôïi toâi laøm löông thöïc khaùc roài seõ cuøng leân ñöôøng”, thöông chuû noùi: “Caùc thöông nhôn ñaõ ñònh ngaøy laønh ñeå leân ñöôøng, laøm sao coù theå ñôïi moät mình anh ñöôïc, anh cöù chuaån bò löông thöïc khaùc roài ñi sau”. Do caùc thöông nhôn ñi tröôùc ñoâng neân giaëc cöôùp khoâng daùm ñoùn ñöôøng ñaùnh cöôùp, thöông nhôn naøy moät mình ñi sau neân khi qua ñöôøng hieåm bò giaëc cöôùp ñoùn ñöôøng gieát ngöôøi cöôùp cuûa. Söï vieäc naøy do ngöôøi naøy chuyeàn noùi vôùi ngöôøi kia khieán tieáng xaáu cuûa Sa-moân Thích töû lan ra khaép trong thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng bieát thôøi löôïng vaø khoâng bieát phaùp; neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï phaûi bieát löôïng, taïi sao laïi khieán cho thöông nhôn naøy bò giaëc gieát cheát khi qua ñöôøng hieåm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñeán nhaø baïch y ñöôïc hoï tuøy yù thí cho nhieàu baùnh, Tyø kheo naøo caàn thì ñöôïc thoï nhaän hai, ba baùt, neáu thoï quaù soá löôïng naøy

198 BOÄ LUAÄT 5

thì phaïm Ba-daät-ñeà. Thoï hai, ba baùt roài trôû ra ngoaøi cuøng caùc Tyø kheo khaùc chia nhau aên, vieäc naøy phaûi laøm nhö vaäy. Tuøy yù thí cho nhieàu baùnh laø thöôøng thöôøng cho. Baùnh laø do tieåu maïch, boät laøm thaønh hoaëc ñaïi maïch vaø boät laøm thaønh hoaëc do boät gaïo, boät neáp laøm thaønh. Baùt coù ba loaïi thöôïng, trung vaø haï; baùt thöôïng thoï ñöôïc ba baùt côm, moät baùt canh vaø caùc thöùc aên khaùc; baùt haï thoï ñöôïc moät baùt côm, nöûa baùt caùnh vaø caùc thöùc aên khaùc; khoaûng giöõa cuûa baùt thöôïng vaø baùt haï laø baùt trung. Trôû ra ngoaøi cuùng caùc Tyø kheo khaùc chia nhau aên laø nhöõng vò maø maét nhìn thaáy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo duøng baùt thöôïng ñeå thoï baùnh thì chæ neân thoï moät baùt, khoâng neân thoï hai baùt, neáu thoï hai baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng baùt trung ñeå thoï baùnh thì ñöôïc thoï hai baùt, khoâng ñöôïc thoï ba baùt, neáu thoï ba baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu duøng baùt haï ñeå thoï baùnh thì ñöôïc thoï ba baùt , khoâng ñöôïc thoï boán baùt, neáu thoï boán baùt thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ra ngoaøi thaáy Tyø kheo neáu cuøng chia nhau aên thì toát, neáu khoâng cuøng chia nhau aên thì phaïm Ñoät-kieát-la.

34. Giôùi Thoï Phaùp Dö Thöïc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di vaøo trôøi toái coù trôøi möa vaø saám chôùp ñeán nhaø baïch y khaát thöïc, do thaân hình cuûa Ca-löu-ñaø-di ñen boùng döôùi trôøi möa saám chôùp neân khieán cho ngöôøi nöõ chuû nhôn nhìn thaáy töôûng laø quyû, sôï haõi ñeán noãi loâng toùc döïng ñöùng vaø bò saåy thai. Ca-löu-ñaø-di noùi: “Tyû muoäi, toâi laø Tyø kheo chöù khoâng phaûi quyû, toâi ñeán ñeå khaát thöïc”, ngöôøi nöõ nghe roài noåi giaän quôû maéng raèng: “Xin khieán cho cha meï doøng hoï cuûa oâng ñeàu cheát heát ñi. Ñaây laø Sa-moân moå buïng ngöôøi, laø Sa-moân gieát ngöôøi neân môùi maëc y ñen ñeán, sao khoâng löôõi dao traâu moå buïng mình laïi vaøo trôøi toái trôøi möa saám chôùp ñeán ñeå khaát thöïc khieán cho con ta cheát, thaân ta hoaïi. OÂng laø Sa-moân sao laïi laøm vieäc aùc nhö theá”. Ca-löu-ñaø-di ôû nhaø naøy gaây loãi laøm roài trôû veà keå laïi cho caùc Tyø kheo nghe, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi phi thôøi ñeán nhaø baïch y khaát thöïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Neáu Tyø kheo phi thôøi ñeán nhaø baïch y khaát thöïc khoâng chæ maéc loãi laàm nhö theá, maø coøn phaïm nhöõng toäi naëng hôn toäi naøy. Töø nay caùc Tyø kheo chæ neân aên moät böõa”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo do chæ aên moät böõa neân thaân theå oám gaày khoâng coù söùc löïc, Phaät tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan baïch Phaät: “Do Theá toân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 199

cheá giôùi Tyø kheo chæ neân aên moät böõa neân caùc Tyø kheo oám gaày khoâng coù söùc löïc”, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñöôïc tuøy yù aên naêm loaïi Khö-ñaø-ni laø cuû, coïng, laù, hoa vaø quaû”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc, coù baïch y ñem thöùc aên xen laãn laù La-baëc, laù Boà-nuy daâng cho caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo khoâng aên neân khoâng ñöôïc no ñuû, thaân vaãn nhö tröôùc oám gaày khoâng coù saéc löïc. Phaät tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho tuøy yù thoï naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni laø côm, baùnh, buùn, caù vaø thòt”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc, coù baïch y ñem thöùc aên xen laãn laù La-baëc, laù Boà-nuy daâng cho caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo khoâng aên neân khoâng ñöôïc no ñuû, thaân vaãn nhö tröôùc oám gaày khoâng coù saéc löïc. Phaät tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho tuøy yù thoï caùc loaïi thöùc aên töông tôï vaø thöùc aên taïp nhö chaùo, côm gaïo teû, côm neáp, baép…”. Phaät taïi Duy-na-ly, luùc ñoù coù moät cö só ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho cö só ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Cö só ñöùng daäy chaép tay baïch Phaät: “Cuùi xin Phaät vaø Taêng thoï con ngaøy mai thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät, höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo lieäu ñuû caùc moùn aên ñeå cuùng döôøng, saùng hoâm sau traûi toøa ngoài roài sai söù ñeán thænh Phaät laø ñaõ ñeán giôø. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeán nhaø cö só, Phaät sai ngöôøi nhaän phaàn thöùc aên mang veà; cö só thaáy chuùng taêng ngoài xong lieàn töï tay roùt nöôùc roài daâng thöùc aên khieán cho caùc Tyø kheo ñöôïc no ñuû. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû Duy-na-ly coù nhieàu bònh, Tyø kheo khaùn bònh sau khi aên xong lieàn nhaän laáy phaàn thöùc aên cuûa caùc Tyø kheo bònh mang veà. Caùc Tyø kheo bònh coù ngöôøi aên ñöôïc, coù ngöôøi aên khoâng ñöôïc, coù ngöôøi aên chuùt ít, Tyø kheo khaùn bònh do ñaõ aên no roài neân khoâng aên theâm nöõa, thöùc aên dö cuûa-Tyø kheo bònh phaûi ñem boû trong Taêng phöôøng khieán cho nhieàu chim quaï bay ñeán aên laøm cho oàn naùo. Phaät nghe tieáng oàn naùo naøy tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay do hai ñieàu lôïi neân cho phaùp thoï thöùc aên dö: Moät laø do nhaân duyeân Tyø kheo khaùn bònh, Hai laø Tyø kheo coù nhaân duyeân aên khoâng ñuû no. Do hai lôïi naøy neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên xong roài töø toøa ñöùng daäy ñi, neáu khoâng thoï phaùp

200 BOÄ LUAÄT 5

thöùc aên dö maø aên nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. AÊn laø aên naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, naêm loaïi Boà-xaø-ni vaø naêm loaïi thöùc aên töông tôï. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo aên roài töø toøa ñöùng daäy ñi, khoâng thoï phaùp thöùc aên dö maø aên loaïi thöùc aên cuû… naêm loaïi Khö-ñaø- ni ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; hoaëc aên côm, baùnh naêm loaïi Boà-xaø-ni cho ñeán naêm loaïi thöùc aên töông tôï nhö chaùo, côm neáp… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát thoï phaùp thöùc aên dö nhö theá naøo, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu muoán thoï phaùp thöùc aên dö thì tuøy ñöôïc thöùc aên nhieàu hay ít ñeàu ñeå heát vaøo trong baùt, bieát Tyø kheo naøo chöa aên xong, chöa ñöùng daäy lieàn caàm baùt ñeán beân ngöôøi naøy baïch raèng: “Tröôûng laõo nhôù nghó, xin laøm phaùp thöùc aên dö giuøm toâi”. Neáu Tyø kheo naøy khoâng thoï laáy ít nhieàu thöùc aên trong baùt ñoù thì khoâng goïi laø laøm phaùp thöùc aên dö, neáu Tyø kheo thoï thöùc aên dö naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu caàm baùt ñeå döôùi ñaát hoaëc treân ñaàu goái, cho ñeán ñöùng caùch xa maø tay cuûa-Tyø kheo laøm phaùp thöùc aên dö khoâng voùi tôùi ñöôïc cuõng khoâng goïi laø thoï phaùp thöùc aên dö, Tyø kheo aên thöùc aên dö naøy ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu duøng thöùc aên baát tònh nhö thòt baát tònh ñeå thoï phaùp thöùc aên dö thì khoâng goïi laø thoï phaùp thöùc aên dö, Tyø kheo aên thöùc aên dö naøy ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà. Neáu Tyø kheo muoán aên naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni maø laïi duøng naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni, hoaëc muoán aên naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni maø laïi duøng naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, cho ñeán muoán aên naêm loaïi thöùc aên töông tôï maø laïi duøng naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni ñeå thoï phaùp thöùc aên dö thì khoâng goïi laø thoï phaùp thöùc aên dö, Tyø kheo aên thöùc aên dö naøy ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo thoï phaùp thöùc aên dö roài maø laïi thoï naêm loaïi thöùc aên khaùc, aên moãi moãi mieáng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la.” Luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, Tyø kheo khi ñi coù maáy choã; khi ñöùng, khi ngoài, khi naèm coù maáy choã?” Phaät noùi: “Tyø kheo khi ñi coù naêm choã, khi ñöùng coù naêm, khi ngoài coù naêm, khi naèm coù naêm. Ñi coù naêm choã laø bieát ñi, bieát cuùng döôøng, bieát ngaên aên, bieát caùc loaïi thöùc aên vaø hoaïi oai nghi; ñöùng coù Naêm laø bieát ñöùng, bieát cuùng döôøng… nhö treân; ngoài coù Naêm laø bieát ngoài, bieát cuùng döôøng… nhö treân; naèm coù Naêm laø bieát naèm, bieát cuùng döôøng… nhö treân. Neáu Tyø kheo khi ñi suùc mieäng, coù ñaøn vieät cuùng cho naêm loaïi thöùc aên, Tyø kheo aáy ñöôïc thoï aên vaø ñöôïc thoï phaùp thöùc aên dö nhöng khoâng ñöôïc ñöùng, ngoài, naèm; neáu ñöùng, ngoài, naèm thì phaûi bieát laø hoaïi oai nghi, khoâng ñöôïc thoï phaùp thöùc aên dö, duø thoï cuõng khoâng goïi laø thoï, Tyø kheo neáu aên thöùc aên dö naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo khi doïn thöùc aên, coù ñaøn vieät cuùng naêm

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 201

loaïi thöùc aên, Tyø kheo aáy ñöôïc thoï aên vaø ñöôïc thoï phaùp thöùc aên dö nhöng khoâng ñöôïc ñöùng, ngoài hay naèm; neáu ñöùng, ngoài hay naèm thì phaûi bieát laø hoaïi oai nghi, khoâng ñöôïc thoï phaùp thöùc aên dö, duø thoï cuõng khoâng goïi laø thoï, Tyø kheo neáu aên thöùc aên dö naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröôøng hôïp ñöùng, ngoài, naèm cuõng gioáng nhö vaäy. Khoâng phaïm laø neáu Tyø kheo noùi chôø moät chuùt hay noùi giôø ngoï chöa tôùi, luùc ñoù duø aên côm hay chaùo, taát caû thöùc aên coù daën tröôùc aên ñeàu khoâng phaïm.”

35. Giôùi Khuyeân AÊn Thöùc AÊn Dö Khoâng Taùc Phaùp: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, taïi moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la coù hai Tyø kheo: Moät ngöôøi phaù giôùi khuyeát laäu khoâng coù hoå theïn, khoâng giöõ nhöõng giôùi vi teá; ngöôøi thöù hai trì giôùi thanh tònh cho ñeán toäi nhoû cuõng sanh taâm sôï haõi. Vò Tyø kheo thanh tònh naøy thaáy Tyø kheo kia phaïm toäi thöôøng baûo raèng: “Thaày ñaõ phaïm toäi nhö theá, nhö theá”, Tyø kheo phaù giôùi suy nghó: “Chöøng naøo ta thaáy Tyø kheo kia phaïm toäi, ta seõ neâu ra”. Moät hoâm Tyø kheo phaù giôùi thaáy Tyø kheo trì giôùi aên roài ñöùng daäy lieàn mang thöùc aên thuoäc loaïi Khö-ñaø-ni vaø Boà-xaø-ni ñeán môøi cuøng aên. Tyø kheo trì giôùi khoâng nhôù lieàn cuøng aên, Tyø kheo phaù giôùi noùi: “Tröôûng laõo ñaõ phaïm toäi Ba-daät-ñeà”, lieàn hoûi phaïm toäi Ba-daät-ñeà gì, ñaùp raèng: “Thaày aên roài khoâng thoï tuøy yù thænh laïi aên nöõa”, Tyø kheo trì giôùi noùi: “Thaày bieát toâi aên roài khoâng thoï tuøy yù thænh sao coøn môøi toâi cuøng aên”, Tyø kheo phaù giôùi noùi: “Thaày thöôøng thöôøng xuaát toäi toâi neân toâi nghó laø chöøng naøo toâi thaáy thaày phaïm toäi, toâi seõ xuaát toäi thaày laïi. Vì theá khi thaáy thaày aên roài maø khoâng thoï tuøy yù thænh, muoán xuùc naõo nhau neân toâi môøi thaày cuøng aên”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo phaù giôùi naøy: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñaõ bieát ngöôøi khaùc aên roài khoâng thoï tuøy yù thænh, vì muoán xuùc naõo nhau neân môøi cuøng aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo khaùc aên roài khoâng thoï tuøy yù thænh, vì muoán xuùc naõo nhau neân môøi aên caùc loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, Boà-xaø-ni. Chæ do nhaân duyeân naøy khoâng phaûi vì nhaân duyeân gì khaùc thì phaïm Ba- daät-ñeà. Bieát laø Tyø kheo töï bieát hay nghe bieát töø ngöôøi khaùc hoaëc Tyø kheo kia töï noùi. AÊn laø aên ba loaïi thöùc aên thuoäc Khö-ñaø-ni hoaëc Boà-xaø-ni hoaëc

202 BOÄ LUAÄT 5

naêm loaïi thöùc aên töông tôï. Khuyeân môøi aên laø aân caàn môøi moïc. Xuùc naõo laø duøng taâm saân giaän ñeå xuaát toäi Tyø kheo kia. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc aên xong roài khoâng coù thænh tuøy yù lieàn môøi aên caùc loaïi thöùc aên thuoäc Khö- ñaø-ni, Boà-xaø-ni hay naêm loaïi thöùc aên töông tôï ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Coù Tyø kheo baûo Tyø kheo khaùc aên phi thôøi, neáu vò kia aên thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; coù Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc troäm vaät cuûa ngöôøi khaùc, neáu troäm ñöôïc thì tuøy theo vaät ñaõ laáy troäm ñeàu phaïm toäi; coù Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc gieát ngöôøi, vò aáy ñoaïn ñöôïc maïng thì ñeàu phaïm Ba-la-di; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc chaët caây coû töôi, vò aáy chaët thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc keùo ngöôøi khaùc ra khoûi phoøng, vò aáy keùo ra thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc göôïng traûi ngoïa cuï trong phoøng, vò aáy traûi thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc duøng nöôùc coù truøng töôùi caây coû, vò aáy duøng thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc uoáng nöôùc coù truøng, vò aáy laáy uoáng thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc cho ngoaïi ñaïo loûa hình thöùc aên thöùc uoáng, vò aáy cho thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo nhoùm löûa nôi ñaát troáng, vò aáy nhoùm löûa thì ñeàu phaïm Ba- daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc caàm vaøng baïc, vò aáy caàm thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc ñoaïn maïng suùc sanh, vò aáy ñoaïn maïng thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc giaáu y baùt cuûa ngöôøi khaùc, vò aáy giaáu thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc ñaøo ñaát, vò aáy ñaøo thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo daïy baûo Tyø kheo khaùc aên thöùc aên caùch ñeâm, vò aáy aên thì ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. (Ñaïi Tyø kheo chöa töï taïy thoï thöùc aên maø cuøng vôùi thöùc aên ñoù nguû trong phoøng thì goïi laø Noäi tuùc, aên thöùc aên naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñaõ töï tay thoï laáy ñem caát roài cuøng vôùi thöùc aên ñoù nguû trong phoøng thì goïi laø Taøn tuùc, aên thöùc aên naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà).

36. Giôùi AÊn Bieät Chuùng: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vua A-xaø-theávaø caùc quan ñaïi thaàn ñeàu tín kính Ñeà-baø-ñaït-ña, daân trong thaønh trôï giuùp cho Ñeà-baø-ñaït-ña vaø cuùng döôøng thöùc aên Ñaùt-baùt-na, böõa aên saùng, böõa aên tröa. Coù caùc Tyø kheo treû tuoåi xuaát gia chöa bao laâu, Ñeà-baø-ñaït-ña ñem baùt lôùn baùt nhoû, kieàn tö lôùn, kieàn tö nhoû, moùc y, daây thieàn… caùc vaät caàn duøng cuûa- Tyø kheo cho caùc Tyø kheo treû tuoåi naøy ñeå duï daãn hoï. Cho neân Ñeà-baø-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 203

ñaït-ña coù ñeán moät traêm, hai, ba, boán, naêm traêm Tyø kheo cung kính vaây quanh cuøng ñi vaøo thaønh Vöông xaù thoï cuùng döôøng thöùc aên ngon rieâng Ñaùt-baùt-na vaøo böõa aên saùng, böõa aên tröa. Coøn caùc Tyø kheo Tröôûng laõo Thöôïng toøa tu phaïm haïnh laâu, ñöôïc phaùp vò cuûa Phaät vaøo thaønh khaát thöïc chæ ñöôïc thöùc aên nguoäi caùch ñeâm hoaëc côm thieâu hoaëc thöùc aên thoâ dôõ, coù khi khoâng ñöôïc gì neân luùc ñöôïc no luùc khoâng ñöôïc no. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng moät traêm, hai, ba, boán, naêm traêm Tyø kheo cung kính vaây quanh… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu luùc khoâng ñöôïc no”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay do hai ñieàu lôïi neân ngaên aên bieät chuùng, cho ba ngöôøi cuøng aên: Moät laø tuøy hoä ñaøn vieät vì taâm thöông xoùt, Hai laø vì phaù theá löïc cuûa caùc Tyø kheo aùc duïc, khoâng ñeå cho keû aùc duïc taïo laäp chuùng rieâng, taùc phaùp rieâng vaø cuøng taêng tranh chaáp. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. AÊn bieät chuùng laø ít nhaát boán ngöôøi cuøng ngoài aên moät choã. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø boán Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu coù ba-Tyø kheo aên rieâng chuùng, ngöôøi thöù tö neân laáy phaàn aên cuûa mình ñeå aên thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo bònh do nhaân duyeân khaát thöïc neân khoå naõo oám gaày, cö só trong thaønh thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Caùc thaày bònh thì toâi thænh caùc thaày ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo bònh noùi: “Phaät chöa cho vì nhaân duyeân bònh ñöôïc aên rieâng chuùng”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo bònh ñöôïc aên rieâng chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh hoaëc bònh laïnh hay bònh noùng… Töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo khoâng bònh maø aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ñeán thôøi may y neân caùc Tyø kheo saùng sôùm tìm vaät duïng ñeå nhuoäm y nhö cuûi ñoát, löôït nöôùc ñeå naáu nöôùc nhuoäm y. Trong khi laøm nhöõng coâng vieäc naøy thì ñeán giôø aên, khoâng theå ñi khaát thöïc ñöôïc, do ñaây sanh khoå naõo. Caùc cö só trong thaønh thaáy vaäy lieàn

204 BOÄ LUAÄT 5

hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Caùc thaày nhuoäm y thì toâi thænh caùc thaày ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo naøy noùi: “Phaät chöa cho vì nhaân duyeân nhuoäm may y ñöôïc aên rieâng chuùng”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñeán thôøi may y, nhöõng ngöôøi lo nhuoäm may y ñöôïc aên rieâng chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y. Töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo thôøi may y chöa ñeán maø aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; thôøi may y ñeán thì aên bieät chuùng khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, nöôùc naøy laø ñoàng baèng neân thoân xoùm caùch nhau xa, caùc Tyø kheo naøy töôûng gaàn neân muoán ñeán tuï laïc phía tröôùc ñeå khaát thöïc, khoâng ngôø khi ñeán tuï laïc ñoù thì ñaõ qua ngoï neân phaûi ñoaïn thöïc raát khoå naõo. Caùc cö só trong tuï laïc thaáy vaäy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Caùc thaày ñi ñöôøng xa thì toâi thænh caùc thaày ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho nhaân duyeân ñi ñöôøng xa ñöôïc aên bieät chuùng”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñi ñöôøng xa ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên rieâng chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng. Ñi ñöôøng laø ñi gaàn nhaát cho ñeán nöûa do tuaàn, baän ñi hay trôû veà. Töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo ñeán hoâm qua maø ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; saùng mai ñi maø ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngay ngaøy nay ñi ít nhaát nöûa do tuaàn, baän ñi hay trôû veà maø aên bieät chuùng thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñi thuyeàn ñeàn nöôùc Xaù-veä, khi ñi gaàn tôùi tuï laïc caùc Tyø kheo noùi vôùi vò thuyeàn sö: “Xin haõy ñöa thuyeàn ñeán bôø cho chuùng toâi khaát thöïc”, thuyeàn sö lieàn ñöa thuyeàn ñeán bôø. Caùc Tyø kheo leân bôø vaøo trong tuï laïc khaát thöïc roài thoï thöïc… ñeán khi trôû laïi choã cuõ thì thuyeàn ñaõ ñi xa, caùc Tyø kheo ôû treân bôø chaïy theo thuyeàn lieàn gaëp caùc naïn sö töû, coïp, soùi… , treân ñöôøng nhoû thì bò gai goùc ñaâm… , vì theá neân khoå naõo. Luùc ñoù coù cö só thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Nay toâi thænh caùc thaày, nhöõng ngöôøi ñi thuyeàn ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho nhaân duyeân ñi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 205

thuyeàn ñöôïc aên bieät chuùng”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho nhaân duyeân ñi thuyeàn ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn. Ñi thuyeàn laø ñi ít nhaát nöûa do tuaàn, baän ñi hay baän veà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñeán vaøo ngaøy hoâm qua, ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngaøy mai ñi ngaøy nay aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngay ngaøy nay ñi ít nhaát nöûa do tuaàn, baän ñi hay baän veà duø aên bieät chuùng ñeàu khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù trong thaønh ñaïi chuùng nhoùm hoïp, Phaät cuøng moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò Tyø kheo caâu hoäi, khi caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc, caùc cö só chæ coù theå cuùng cho hai, ba-Tyø kheo, khoâng theå cuùng cho nhieàu vò vaø noùi: “Caùc vò ñoâng quaù laøm sao cuùng cho heát ñöôïc”. Caùc Tyø kheo ñeán sau khaät thöïc ñeàu khoâng ñöôïc thöùc aên neân khoå naõo, coù cö só thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “Nay toâi thænh caùc thaày, nhöõng ngöôøi ñeán döï ñaïi chuùng nhoùm hoïp, ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho nhaân duyeân döï ñaïi chuùng nhoùm hoïp ñöôïc aên bieät chuùng”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo do nhaân duyeân ñaïi chuùng nhoùm hoïp ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn, khi ñaïi chuùng nhoùm hoïp. Ñaïi chuùng nhoùm hoïp laø ít nhaát taùm ngöôøi, boán cöïu Tyø kheo vaø boán khaùch Tyø kheo ñeán nhoùm hoïp. Do nhaân duyeân naøy khieán caùc cö só khoâng theå cung caáp ñuû heát aåm thöïc cho caùc Tyø kheo. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø khi caùc Tyø kheo khoâng tôùi taùm ngöôøi nhoùm hoïp maø aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ñuû taùm hay hôn taùm ngöôøi nhoùm hoïp, aên bieät chuùng khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caäu cuûa vua Bình sa xuaát gia trong phaùi ngoaïi ñaïo A-kyø-duy nghó raèng: “Vua Bình sa laø chaùu ngoaïi cuûa ta raát kính Phaät vaø caùc ñeä töû cuûa Phaät, ta neân vì vua coá thænh Phaät vaø caùc ñeä töû cuûa Phaät thoï thöïc”, nghó roài lieàn vaøo thaønh xin gaïo, baùnh, hoà ma, ñaäu…, caùc cö só thaáy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài cho nhieàu gaïo, baùnh

206 BOÄ LUAÄT 5

…. Khi ra khoûi thaønh gaëp moät Tyø kheo lieàn noùi: “Thaày haõy vì toâi thænh Phaät vaø vaøi ñeä töû cuûa Phaät ngaøy mai ñeán nhaø toâi thoï thöïc”, Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï Sa-moân thí ñöôïc aên bieät chuùng”, ngöôøi caäu cuûa vua noùi: “Ñeàu laø ngöôøi xuaát gia, vì sao laïi khoâng cho thoï, toâi voán khoâng kính caùc vò nhöng vì chaùu ngoaïi cuûa toâi laø vua Bình sa kính Phaät, toâi muoán chaùu toâi hoan hæ neân môùi thænh caùc vò thoï thöïc”. Luùc ñoù ngöôøi caäu cuûa vua suy nghó: “Ta ñaõ lo lieäu ñuû caùc moùn aên uoáng, neáu Phaät vaø caùc ñeä töû ñeán thì ta seõ cuùng thí, neáu khoâng ñeán thì ta seõ töï aên”, Tyø kheo naøy khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo nhaân duyeân Sa-moân thænh thöïc ñöôïc aên bieät chuùng, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên bieät chuùng thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi bònh, khi nhuoäm may y, khi ñi ñöôøng, khi ñi thuyeàn, khi ñaïi chuùng nhoùm hoïp, khi Sa-moân thænh thöïc. Sa-moân laø chæ cho ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo A-kyø-duy-ni-kieàn-töû, toùm laïi tröø naêm chuùng ñeä töû cuûa Phaät, nhöõng ngöôøi xuaát gia trong caùc phaùi ngoaïi ñaïo ñeàu goïi laø Sa-moân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Sa-moân thænh Tyø kheo, baïch y töï tay daâng cuùng thöùc aên thì Tyø kheo thoï thænh khoâng phaïm, nhöng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu baïch y thænh Tyø kheo, Sa-moân töï tay daâng cuùng thöùc aên, Tyø kheo thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la nhöng aên thì khoâng phaïm; neáu baïch y thænh Tyø kheo vaø töï tay daâng cuùng thöùc aên, Tyø kheo thoï thænh thì phaïm Ñoät-kieát-la vaø khi aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Sa- moân thænh Tyø kheo vaø töï tay daâng thöùc aên, Tyø kheo thoï thænh vaø aên ñeàu khoâng phaïm.

37. Giôùi AÊn Phi Thôøi: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo ngaøy tieát hoäi caùc cö só laøm raát nhieàu moùn aên ngon ñi ñeán trong vöôøn röøng ñeå aên uoáng vui chôi. Nhoùm Tyø kheo möôøi baûy ngöôøi ruû nhau ñi ñeán trong vöôøn röøng daïo chôi, do nhoùm möôøi baûy vò naøy ñeàu ñoan nghieâm neân ñöôïc nhieàu ngöôøi kính aùi. Caùc cö só hoan hæ ñem caùc moùn aên ngon ra môøi vaø hoûi coù theå aên ñöôïc khoâng, nhoùm möôøi baûy vò naøy noùi raèng: “Caùc vò aên ñöôïc sao chuùng toâi aên khoâng ñöôïc”. Sau khi aên uoáng no say, nhoùm möôøi baûy vò naøy veà ñeán trong Kyø hoaøn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Chuùng toâi ngaøy nay thaät vui veû, coù phöôùc ñöùc khoâng coù suy naõo”, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang kinh haønh nôi baõi ñaát troáng nghe roài lieàn hoûi roõ nguyeân do, nhoùm möôøi baûy Tyø kheo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 207

naøy lieàn keå roõ söï vieäc treân. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi nhoùm möôøi baûy Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên uoáng phi thôøi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo aên phi thôøi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phi thôøi laø qua giôø ngoï ñeán saùng ngaøy mai luùc maët trôøi chöa moïc, trong khoaûng thôøi gian naøy neáu aên naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni hay Boà- xaø-ni hay naêm loaïi thöùc aên töông tôï ñeàu goïi laø aên phi thôøi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo phi thôøi aên thöùc aên loaïi cuû, thaân caønh… hoaëc côm, baùnh… hoaëc baép… cuûa naêm loaïi thöùc aên töông tôï ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Phi thôøi töôûng laø phi thôøi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; phi thôøi töôûng laø thôøi maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà; phi thôøi khôûi nghi maø aên cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu thôøi töôûng laø phi thôøi maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø thôøi khôûi nghi maø aên cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu thôøi töôûng laø thôøi maø aên thì khoâng phaïm.

38. Giôùi AÊn Caùch Ñeâm: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo teân laø Thöôïng thaéng thoï phaùp khaát thöïc, ngöôøi naøy moãi ngaøy aên hai phaàn aên, khaát thöïc xong aên moät phaàn, phaàn coøn laïi mang veà phôi treân taûng ñaù, saùng hoâm sau röûa tay roài baûo tònh nhôn trao, thoï roài aên. Hoâm ñoù Phaät vaø A-nan ñi xem xeùt caùc phoøng, khi ñeán phoøng cuûa-Tyø kheo Thöôïng thaéng thaáy côm phôi treân taûng ñaù lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Thöôïng thaéng: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên caùch ñeâm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo caát chöùa Khö-ñaø-ni, Boà-xaø-ni ñeå caùch ñeâm maø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Thöùc aên caùch ñeâm laø neáu ñaïi Tyø kheo khaát thöïc ñöôïc thöùc aên caát qua ñeán ngaøy mai bao goàm naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, Boà-xaø-ni vaø naêm loaïi thöùc aên töông tôï. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo aên thöùc aên loaïi cuû, thaân caønh… hay côm baùnh… hay baép… ñaõ ñeå caùch ñeâm ñeàu phaïm Ba-daät-

208 BOÄ LUAÄT 5

ñeà. Neáu caây moïc treân ñaát tònh, ruõ xuoáng treân ñaát baát tònh, traùi caây ruïng xuoáng treân ñaát baát tònh, neáu Tyø kheo löôïm caát ñeå caùch ñeâm roài aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu caây moïc treân ñaát baát tònh, ruõ xuoáng treân ñaát tònh, traùi caây ruïng xuoáng treân ñaát tònh, Tyø kheo luôïm caát ñeå caùch ñeâm roài aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu caây moïc treân ñaát tònh vaø ñaát baát tònh, traùi caây ruïng treân laù tre hay treân caây Duy ña la, caây Ma löu ña…, Tyø kheo löôïm laáy caát ñeå caùch ñeâm roài aên thì phaïm Ñoät-kieát-la.

39. Giôùi Khoâng Thoï Thöùc AÊn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ma-ha Ca-la thoï phaùp nhaän taát caû vaät phaán taûo; trì y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi, baùt, tröôïng, giaøy cho ñeán thöùc aên ñeàu laø vaät phaán taûo. Sao goïi laø trì y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi phaán taûo? Neáu ôû trong ngoõ heõm, choã ñoå raùc hay choã ngöôøi cheát coù maûnh vaûi raùch boû ñeàu löôïm laáy roài ñem giaët saïch ñeå may thaønh ba y. Baùt phaán taûo laø ôû trong ngoõ heõm… coù baùt beå boû ñeàu löôïm laáy roài ñem röûa saïch ñeå thoï duïng. Tröôïng phaán taûo laø ôû trong ngoõ heõm… coù caây gaäy quaêng boû ñeàu löôïm laáy, ñem röûa saïch roài duøng. Giaøy phaán taûo laø ôû trong ngoõ heõm… coù giaøy raùch quaêng boû ñeàu löôïm laáy, ñem röûa saïch roài may vaù laïi ñeå thoï duïng. Thöùc aên phaán taûo laø ôû trong ngoõ heõm… coù côm thieâu ñoå boû ñeàu löôïm laáy ñem röûa saïch roài naáu laïi ñeå aên. Tröôûng laõo naøy thoï phaùp ôû choã ngöôøi cheát, thích ôû choã ngöôøi cheát, neáu trong nöôùc coù ngöôøi cheát vì bònh dòch… thì thaày khoâng vaøo thaønh khaát thöïc maø laáy thöùc aên cuùng ôû choã ngöôøi cheát ñeå aên; neáu khoâng coù ai cheát vì bònh dòch… thì thaày môùi vaøo thaønh khaát thöïc. Do Tröôûng laõo maäp maïp hoàng haøo nhieàu söùc löïc neân khi vaøo thaønh khaát thöïc, ngöôøi giöõ cöûa thaønh suy nghó: “Tyø kheo naøy khi khoâng coù ngöôøi cheát thì vaøo thaønh khaát thöïc, laïi maäp maïp hoàng haøo nhieàu söùc löïc aét laø ñaõ aên thòt ngöôøi”, nghó roài ñi truyeàn noùi cho moät, hai ngöôøi, cöù nhö theá tieáng xaáu lan truyeàn khaép thaønh Xaù-veä laø Sa-moân Thích töû aên thòt ngöôøi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng thoï thöùc aên töø ngöôøi khaùc maø ñeå vaøo mieäng aên”, Phaät chæ quôû traùch nhöng chöa keát giôùi. Tröôûng laõo Ma-ha-ca-la naøy ñöôïc thieàn ñònh theá tuïc laïi thích ôû choã ngöôøi cheát, luùc ñoù trong nöôùc Xaù-veä coù moät cö só ñöa ngöôøi baø con vöøa cheát ñeán choã boû ngöôøi cheát. Ñeán nôi caùc cö só thaáy Tröôûng laõo lieàn noùi vôùi nhau: “Tyø kheo naøy aên thòt ngöôøi cheát, chuùng ta ñöa ngöôøi baø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 209

con vöøa cheát naøy ñeán ñaây, sau khi chuùng ta trôû veà aét Tyø kheo naøy seõ aên thòt ngöôøi baø con vöøa cheát naøy”. Vì theá sau khi ñeå ngöôøi cheát laïi choã ñoù, caùc cö só lieàn nuùp ôû choã khuaát rình xem, luùc ñoù Tröôûng laõo naøy suy nghó: “Côm canh cuùng cho ngöôøi cheát chôù ñeå cho chim quaï ñeán laøm dô”, nghó roài lieàn ñi ñeán choã ngöôøi cheát canh giöõ. Caùc cö só thaáy Tröôûng laõo ñi ñeán choã ngöôøi cheát lieàn cho laø muoán aên thòt ngöôøi cheát neân truyeàn noùi vôùi nhau, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi cöù nhö theá tieáng xaáu lan ra khaép trong thaønh Xaù-veä laø Sa-moân Thích töû aên thòt ngöôøi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng thoï thöùc aên töø ngöôøi khaùc maø ñeå vaøo mieäng aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng thoï thöùc aên maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng thoï thöùc aên laø khoâng thoï thöùc aên töø caùc haïng ngöôøi nam, nöõ, huyønh moân, hai caên. Töôùng phaïm laø neáu Tyø kheo khoâng thoï caùc loaïi aåm thöïc maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy ñeå vaøo mieäng bao nhieâu thì moãi mieáng phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Sau khi Phaät keát giôùi, coù caùc Tyø kheo muoán suùc mieäng caàn nöôùc vaø nhaønh döông caàn coù tònh nhôn ñeå thoï laáy, nhöng khoâng ñuùng thôøi coù ñöôïc neân khoå naõo, khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng thoï thöùc aên maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nöôùc vaø nhaønh döông. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù naêm: Phi thôøi, khoâng cho, khoâng thoï, khoâng taùc tònh vaø baát tònh. Phi thôøi laø qua giôø ngoï cho ñeán saùng ngaøy mai khi maët trôøi chöa moïc; khoâng cho laø nam, nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên khoâng ñöa cho; khoâng thoï laø khoâng thoï thöùc aên töø ngöôøi khaùc; khoâng taùc tònh laø khoâng laøm caùc phaùp hoûa tònh, dao tònh, moùng tay tònh, chim moå tònh; baát tònh laø aåm thöïc baát tònh hoaëc laãn loän vôùi thöùc aên baát tònh. Neáu Tyø kheo phi thôøi khoâng ñöôïc ñöa cho, khoâng thoï, khoâng taùc tònh vaø thöùc aên baát tònh maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm ñuû naêm toäi. Neáu ñuùng thôøi nhöng khoâng ñöôïc ñöa cho, khoâng thoï, khoâng taùc tònh vaø thöùc aên baát tònh maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm boán toäi. Neáu ñuùng thôøi, ñöôïc ñöa cho nhöng laïi khoâng thoï, khoâng taùc tònh vaø thöùc aên baát tònh maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm ba toäi. Neáu ñuùng thôøi, ñöôc ñöa cho, thoï

210 BOÄ LUAÄT 5

nhöng laïi khoâng taùc tònh vaø thöùc aên baát tònh maø ñeå vaøo mieäng aên thì phaïm hai toäi. Neáu ñuùng thôøi, ñöôïc ñöa cho, thoï, coù taùc tònh nhöng thöùc aên laïi baát tònh maø aên thì phaïm moät toäi. Neáu ñuùng thôøi, ñöôïc ñöa cho, thoï, coù taùc tònh vaø thöùc aên tònh maø aên thì khoâng phaïm. Trong thöùc aên baát tònh, neáu aên thöùc aên baát tònh ñeå caùch ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà; aên thòt ngöôøi baát tònh phaïm Thaâu-lan-giaù; tay cuûa-Tyø kheo chaïm vaøo thöùc aên baát tònh maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la.

40. Giôùi Trong Nhaø Baïch Y Ñoøi Hoûi Thöùc AÊn: Phaät taïi nöôùc Ca-duy-la-veä, luùc ñoù Ma-ha-nam ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Ma-ha-nam chaép tay baïch Phaät: “Cuùi xin Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, Ma-ha- nam bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon naáu vôùi coû thuoác vaø nöôùc söõa, saùng ngaøy traûi toøa ngoài roài sai söù ñeán baïch Phaät ñaõ ñeán giôø thoï thöïc. Phaät vaø chuùng taêng ñeán nhaø roài ngoài vaøo choã ngoài, Ma-ha-nam töï tay roùt nöôùc vaø daâng thöùc aên cuùng döôøng. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laáy nöôùc söõa röôùi leân côm roài ñeå phía tröôùc mong ñöôïc roùt theâm nöõa, Ma-ha-nam suy nghó: “Ai aên ai chöa aên, ai thieáu ai khoâng thieáu”, lieàn thaáy Luïc quaàn Tyø kheo laáy nöôùc söõa röôùi leân côm roài ñeå phía tröôùc maø khoâng aên neân hoûi nguyeân do, lieàn hoûi coù söõa töôi khoâng, ñaùp: “Nöôùc söõa naáu vôùi coû thuoác naøy aên vôùi côm, söõa töôi seõ mang sau”, laïi hoûi coù laïc, toâ, sanh toâ, thuïc toâ cho ñeán caù thòt…, ñeàu ñaùp: “Nöôùc söõa naáu vôùi coû thuoác naøy aên vôùi côm tröôùc, söõa, laïc, toâ, sanh toâ, thuïc toâ, caù thòt… seõ mang sau”. Luïc quaàn Tyø kheo noåi giaän noùi: “OÂng coi thöôøng Phaät vaø Taêng, oâng khoâng theå lo lieäu caùc moùn aên ngon thì sao laïi thænh Phaät vaø Taêng. Neáu laø ngöôøi khaùc thænh thì hoï ñaõ lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon roài”, Ma-ha-nam taùnh thieän neân khoâng noåi saân cuõng khoâng sôï haõi, nhöng nhöõng ngöôøi doïn aên thì laïi noåi saân noùi: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc, Ma-ha-nam thaâm tín Phaät phaùp taêng sao laïi quôû maéng ôû giöõa ñaïi chuùng nhö theá”. Phaät thaáy Luïc quaàn Tyø kheo laøm ñieàu saùi quaáy bò baïch y quôû traùch, im laëng khoâng noùi gì. Luùc ñoù Ma-ha-nam daâng caùc moùn aên ngon cuùng döôøng xong roài laáy gheá nhoû ngoài tröôùc Phaät ñeå nghe phaùp, Phaät thuyeát phaùp chæ daïy ñöôïc lôïi hæ roài töø toøa ñöùng daäy ra veà. Sau ñoù Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi duøng lôøi thoâ quôû traùch Ma-ha-nam voán laø ngöôøi thaâm tín Phaät phaùp taêng ôû giöõa ñaïi chuùng nhö theá”, quôû

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 13 211

traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng bònh ñeán trong nhaø baïch y töï ñoøi hoûi nhöõng moùn aên thôm ngon nhö söõa, laïc, toâ, sanh toâ, thuïc toâ, caù, thòt… nhö theá thì phaïm Ba-daät-ñeà. Bònh laø cho ñeán phaùt bònh laïnh, bònh noùng caàn phaûi aên loaïi thöùc aên naøy thì môùi laønh, tröø nhaân duyeân naøy ra ñeàu goïi laø khoâng bònh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khoâng bònh maø ñoøi hoûi söõa… cho ñeán caù thòt, neáu ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät- kieát-la; khoâng bònh maø ñoøi hoûi canh côm rau, ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát- la, khoâng ñöôïc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; khoâng phaïm laø neáu coù bònh hay ngöôøi thænh laø baø con hoaëc ñaõ ñöôïc thænh tröôùc, khoâng ñoøi hoûi maø hoï töï daâng cho thì khoâng phaïm.

212 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 14

TUÏNG THÖÙ BA

V- CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 41- Giôùi Uoáng Duøng Nöôùc Coù Truøng: Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Tröôûng laõo Xieån-ñaø duøng nöôùc coù truøng, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày chôù duøng nöôùc coù truøng seõ khieán cho nhieàu truøng nhoû cheát”, Xieån-ñaø noùi: “Toâi duøng nöôùc chôù khoâng duøng truøng”, caùc Tyø kheo hoûi: “Thaày bieát nöôùc coù truøng khoâng?” Ñaùp laø bieát, laïi hoûi: “Neáu ñaõ bieát taïi sao coøn duøng”, ñaùp: “Toâi duøng nöôùc chôù khoâng duøng truøng”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñaõ bieát nöôùc coù truøng, sao laïi coøn coá töï laáy duøng, ñoái vôùi chuùng sanh khoâng coù taâm thöông xoùt”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát nöôùc coù truøng maø laáy duøng thì phaïm Ba-daät- ñeà. Bieát laø töï bieát hay nghe bieát ñöôïc töø ngöôøi khaùc. Truøng laø loaøi maø maét thöôøng coù theå nhìn thaáy ñöôïc hay löôït maø thaáy ñöôïc. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo bieát nöôùc coù truøng maø laáy duøng, tuøy coù bao nhieâu truøng cheát laø phaïm baáy nhieâu toäi Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo duøng nöôùc coù truøng ñeå naáu côm canh…, tuøy truøng cheát bao nhieâu thì phaïm baáy nhieâu toäi Ba-daät-ñeà. Neáu duøng nöôùc coù truøng ñeå röûa tay, chaân, taém röûa… , tuøy truøng cheát bao nhieâu thì phaïm baáy nhieâu toäi Ba-daät-ñeà. Nöôùc coù truøng töôûng laø coù truøng maø laáy duøng thì phaïm Ba-daät-ñeà; nöôùc coù truøng töôûng laø khoâng coù truøng maø laáy duøng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; nöôùc coù truøng khôûi nghi maø laáy duøng cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Nöôùc khoâng coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 213

truøng töôûng laø coù truøng maø laáy duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la; nöôùc khoâng coù truøng khôûi nghi maø laáy duøng cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; nöôùc khoâng coù truøng töôûng khoâng coù truøng, laáy duøng thì khoâng phaïm.

42. Giôùi Göôïng Ngoài Trong Nhaø AÊn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû thöôøng ra vaøo moät nhaø cö só, saùng sôùm moät hoâm Baït-nan-ñaø ñaép y mang baùt ñeán trong nhaø ñoù thaêm hoûi, do cö só naøy cöôùi vôï khoâng laâu neân ñöa tay muoán vuoát ve vôï, ngöôøi vôï noùi: “Ñöøng nhö theá, coù Tyø kheo ngoài ôû ñaây”, cö só suy nghó: “Neáu ta ôû ñaây thì Tyø kheo seõ khoâng ñuùng thôøi ra khoûi ñaây”, nghó roài lieàn baûo vôï daâng cuùng thöùc aên cho Tyø kheo, noùi roài lieàn ra ngoaøi, ngöôøi vôï daâng côm, Baït-nan-ñaø noùi: “Coøn sôùm chôø moät chuùt, ñeán giôø toâi seõ thoï”. Luùc ñoù cö só cho laø Tyø kheo ñaõ ñi khoûi roài neân trôû vaøo muoán gaàn guûi vôï, thaáy Tyø kheo vaãn ngoài choã cuõ lieàn suy nghó: “Neáu ta ôû ñaây thì Tyø kheo seõ khoâng ñi”, nghó roài lieàn baûo vôï daâng thöùc aên cho Tyø kheo, ngöôøi vôï laïi daâng côm, Baït-nan-ñaø laïi baûo chôø moät chuùt nhö laàn tröôùc. Cö só töôûng Tyø kheo ñaõ ñi khoûi neân trôû vaøo, thaáy Tyø kheo vaãn coøn ngoài ôû choã cuõ neân noåi giaän noùi: “Cuõng vì coù Tyø kheo neân ta ôû trong nhaø muoán laøm gì cuõng khoâng ñöôïc töï taïi”. Baït-nan-ñaø xuùc naõo cö só roài môùi chòu ra khoûi nhaø, sau khi thoï thöïc xong ñeán keå laïi cho caùc Tyø kheo nghe, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi göôïng ngoài trong nhaø aên”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo göôïng ngoài trong nhaø aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhaø aên laø trong phoøng nhaø cuûa baïch y, ñoái vôùi ngöôøi nöõ thì ngöôøi nAm-laø thöùc aên, ñoái vôùi ngöôøi nam thì ngöôøi nöõ laø thöùc aên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo göôïng ngoài trong nhaø cuûa baïch y thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ñaõ ñöùng daäy roài ngoài trôû laïi thì tuøy ngoài bao nhieâu choã, phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; khoâng phaïm laø neáu ôû trong nhaø ñoaïn daâm hay trong nhaø ñaõ thoï baùt quan trai giôùi hoaëc coøn coù ngöôøi toân troïng ngoài taïi toøa hoaëc trong nhaø coøn coù nhieàu ngöôøi qua laïi thì khoâng phaïm.

43. Giôùi Göôïng Ngoài Gaàn Ngöôøi Nöõ Trong Nhaø AÊn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû thöôøng ra vaøo

214 BOÄ LUAÄT 5

moät nhaø cö só, vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt ñeán trong nhaø ñoù, ñoùng heát caùc cöûa roài moät mình ngoài gaàn vôùi ngöôøi nöõ. Coù moät Tyø kheo khaát thöïc saùng sôùm ñaép y mang baùt ñeán tröôùc nhaø ñoù khaát thöïc, Baït-nan-ñaø ôû trong nhaø thaáy Tyø kheo khaát thöïc nhöng Tyø kheo khaát thöïc khoâng thaáy Baït-nan-ñaø, Baït-nan-ñaø baûo vôï cö só ñem thöùc aên ra cho Tyø kheo khaát thöïc, ngöôøi nöõ naøy cho laø quen bieát vôùi Baït-nan-ñaø neân ñöïng ñaày côm canh ñem ra cho Tyø kheo khaát thöïc roài trôû vaøo. Sau ñoù Baït-nan-ñaø trôû veà trong Kyø hoaøn gaëp Tyø kheo khaát thöïc ñoù lieàn suy nghó: “Chôù khieán ta laøm ôn roãng khoâng”, nghó roài lieàn hoûi Tyø kheo khaát thöïc: “Hoâm nay thaày ñeán nhaø .......... khaát thöïc phaûi khoâng?” Ñaùp laø phaûi, laïi hoûi: “Ñöôïc thöùc aên ngon phaûi khoâng?” Ñaùp laø phaûi, laïi noùi: “Thaày coù bieát khoâng, chính laø toâi baûo ngöôøi nöõ ñem thöùc aên ra cho thaày ñoù”, Tyø kheo khaát thöïc lieàn hoûi: “Luùc ñoù thaày ñang ôû ñaâu?” Ñaùp laø ñang ôû trong nhaø, Tyø kheo khaát thöïc lieàn ñem vieäc treân keå cho caùc Tyø kheo nghe. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi moät mình ngoài vôùi ngöôøi nöõ trong nhaø”, quôû traùch roài vì noùi nhaân duyeân boån sanh. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Quaù khöù coù moät con choù boû nhaø naøy ñeán nhaø khaùc xin aên, khi vaøo trong nhaø kia, thaân ôû trong cöûa maø ñuoâi loù ra ngoaøi cöûa. Luùc ñoù chuû nhaø ñaùnh khoâng cho aên, con choù lieàn ñeán choã quan kieän chuû nhaø raèng: “Toái ñeán nhaø ñoù xin aên, chuû nhaø khoâng cho aên maø coøn ñaùnh toâi, toâi khoâng phaù phaùp choù”, quan hoûi: “Choù coù phaùp gì?” Lieàn ñaùp: “Toâi ôû trong nhaø mình thì tuøy yù ngoài naèm, nhöng ñeán trong nhaø ñoù thì thaân tuy ôû trong cöûa maø ñuoâi loù ra ngoaøi cöûa”, quan lieàn cho vôøi chuû nhaø ñeán hoûi: “Ngöôi quaû thaät ñaõ ñaùnh choù maø coøn khoâng cho aên phaûi khoâng?” Ñaùp laø phaûi, quan noùi: “Vieäc naøy töø xöa ñeán nay chöa coù”, noùi roài lieàn hoûi con choù neân trò phaït ngöôøi chuû nhaø ñoù nhö theá naøo, con choù ñaùp: “Neân cho ngöôøi naøy chöùc vò ñaïi cö só trong thaønh Xaù-veä”, quan hoûi nguyeân do, con choù ñaùp: “Thuôû xöa toâi laø ñaïi cö só trong thaønh Xaù-veä, do thaân khaåu yù aùc neân ñoïa laøm thaân choù xaáu xa, ngöôøi naøy coøn aùc hôn toâi, neáu cho ngöôøi naøy coù theá löïc seõ laøm nhieàu ñieàu aùc, keát quaû seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc chòu nhieàu khoå naõo, ñaâu coù trò phaït naøo naëng hôn caùch trò phaït naøy”. “Suùc sanh coøn bieát phaùp vaøo trong nhaø ngöôøi laø coù chöøng möïc, huoáng chi laø ngöôøi laïi khoâng bieát phaùp”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 215

Neáu Tyø kheo ôû trong nhaø aên, moät mình ôû choã khuaát ngoài gaàn vôùi ngöôøi nöõ thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhaø aên giaûi thích nhö trong giôùi treân. Choã khuaát kín laø laø choã maø Tyø kheo ñeán khaát thöïc khoâng nhìn thaáy ñöôïc. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ôû trong nhaø aên, moät mình ôû choã khuaát ngoài gaàn vôùi ngöôøi nöõ, caû ba vieäc naøy khôûi leân thì phaïm moät toäi Ba-daät-ñeà. Neáu töø choã ngoài ñöùng daäy roài ngoài trôû laïi, tuøy ngoài laïi maáy choã thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu ñoùng cöûa caùi, cöûa soå maø tònh nhôn ôû beân ngoaøi thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu môû cöûa caùi, cöûa soå maø tònh nhôn ôû beân ngoaøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu môû cöûa caùi, cöûa soå maø tònh nhôn ôû beân trong nhaø thì khoâng phaïm.

44. Giôùi Töï Tay Cho Ngoaïi Ñaïo Thöùc AÊn: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû nöôùc Tyø-la-nhieân coù vò vua Baø-la- moân teân laø A-kyø-ñaït, do nhaân duyeân ñeán trong nöôùc Xaù-veä nguû ñeâm ôû nhaø moät cö só vaø hoûi cö só raèng: “Trong thaønh naøy coù Sa-moân Baø-la-moân naøo laøm thaày cuûa ñaïi chuùng, ñöôïc nhieàu ngöôøi cung kính vaø moïi ngöôøi ñeàu cho laø ngöôøi toát, ta seõ thöôøng thöôøng ñeán gaàn guûi ñeå taâm ta ñöôïc thanh tònh vui veû ”, cö só noùi: “Coù Sa-moân Cuø ñaøm thuoäc doøng hoï Thích ca do loøng tin töø boû vöông vò xuaát gia, tu chöùng ñaïo quaû Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng boà ñeà, oâng neân thöôøng ñeán thaân caän, vò aáy coù theå khieán cho taâm oâng thanh tònh vui veû”, laïi hoûi: “Sa-moân Cuø ñaøm hieän nay ñang ôû ñaâu, toâi seõ ñeán gaëp”, ñaùp: “ÔÛ trong tinh xaù Kyø hoaøn thaønh Xaù-veä”. Nhaø vua nghe roài lieàn ñi ñeán trong Kyø hoaøn, luùc ñoù Phaät ñang thuyeát phaùp cho traêm ngaøn vaïn chuùng vaây quanh, vua A-kyø-ñaït thaáy Phaät ñoan chaùnh thuø ñaët, caùc caên tòch tónh, töø thaân toûa ra voâ löôïng quang saùng nhö chôn kim, vua beøn xuoáng xe ñi boä ñeán tröôùc Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Vua chaép tay baïch Phaät: “Cuùi xin Phaät vaø Taêng ñeán nöôùc Tyø-la nhieân cuûa con haï an cö”, Phaät lieàn suy nghó: “quaû baùo ñôøi tröôùc cuûa ta nay ñeán luùc phaûi thoï laáy”, nghó roài lieàn yeân laëng thoï thænh. Vua bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñöùng daäy höõu nhieãu roài ñi, sau khi laøm xong coâng vieäc ôû nöôùc Xaù-veä, vua lieàn trôû veà nöôùc mình ra lònh chuaån bò nhieàu aåm thöïc cho Phaät vaø Taêng an cö trong boán thaùng, sau ñoù vua baûo ngöôøi giöõ cöûa cung: “Ta muoán trong boán thaùng haï khoâng tieáp ngöôøi ngoaøi ñeå ñöôïc an laïc töï vui, moïi vieäc toát xaáu beân ngoaøi ñeàu khoâng ñöôïc baïch”, ngöôøi giöõ cöûa cung vaâng lôøi. Luùc ñoù Phaät bieát ñaõ ñeán thôøi an cö lieàn nhoùm Tyø kheo taêng baûo

216 BOÄ LUAÄT 5

caùc Tyø kheo: “Nay chuùng ta ñi ñeán nöôùc Tyø-la-nhieân haï an cö”, noùi roài Phaät cuøng naêm traêm Tyø kheo ñi ñeán nöôùc ñoù. Do nöôùc Tyø-la-nhieân tin taø neân khoâng coù tinh xaù, phía Baéc cuûa thaønh coù moät khu röøng thaéng hoa, caây coái sum sueâ, ñaát baèng phaúng roäng raõi neân Phaät vaø ñaïi chuùng cuøng ñeán döøng nghæ trong khu röøng ñoù. Nôi ñaây thoân aáp nhoû heïp, ngöôøi tuy ñoâng nhöng khoâng coù loøng tín kính neân khaát thöïc khoù ñöôïc, Phaät nghæ qua ñeâm roài baûo caùc Tyø kheo: “Nôi ñaây thoân aáp nhoû heïp, ngöôøi tuy ñoâng nhöng khoâng coù loøng tín kính neân khaát thöïc khoù ñöôïc, caùc thaày neáu muoán ôû laïi ñaây an cö thì ôû, neáu khoâng thích thì tuøy yù ñi”. Luùc ñoù Xaù-lôïi-phaát moät mình ñeán trong nuùi Baát khoâng ñaïo thoï lôøi thænh cuûa Thích phu nhôn Thieân vöông vaø A tu luaân nöõ, trong boán thaùng haï an cö thoï thöùc aên cuûa trôøi cuùng döôøng. Coøn Phaät vaø caùc Tyø kheo coøn laïi haï an cö ôû trong nöôùc Tyø-la-nhieân, caùc cö só, Baø-la-moân do ít tin neân chæ cuùng döôøng cho Phaät vaø Taêng naêm, saùu ngaøy lieàn döøng, caùc Tyø kheo khaát thöïc raát cöïc khoå khoù ñöôïc. Luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân baïch Phaät: “Theá toân, coù caây teân Dieâm-phuø-ñeà, do coù caây naøy neân ñaát ñöôïc goïi laø Di-Dieâm-phuø-ñeà, con muoán haùi traùi naøy cho ñaïi chuùng aên. Gaàn caây Dieâm-phuø-ñeà coù röøng Ha-leâ-laëc coù traùi Ha-leâ-laëc, coõi Uaát-ñôn-vieät coù luùa töï nhieân, treân trôøi Ñao lôïi coù thöùc aên goïi laø Tu ñaø, con seõ ñi laáy veà cho ñaïi chuùng aên. Laïi coù vò ñaát ngoït phì nhieâu, con duøng moät tay ñôõ ñaïi chuùng, moät tay giôõ ñaát ñeå cho caùc Tyø kheo laáy vò ñaát ngoït naøy aên. Cuùi xin Theá toân chaáp thuaän”, Phaät baûo Muïc-lieân: “Thaày tuy coù ñaïi thaàn löïc nhöng quaû baùo aùc haïnh cuûa caùc Tyø kheo ñaõ chín, khoâng theå dôøi ñoåi ñöôïc neân ta khoâng chaáp thuaän”. Trong nöôùc naøy coù nöôùc trong maùt vaø coû töôi toát, luùc ñoù coù nhöõng ngöôøi buoân ngöïa töø nöôùc Ba laø naïi ñeán trong nöôùc naøy tìm nöôùc coû cho ngöïa aên. Nhöõng ngöôøi naøy tin Phaät, khi thaáy caùc Tyø kheo khaát thöïc khoù ñöôïc, sau khi hoûi roõ nguyeân do lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Chuùng toâi bieát caùc vò khaát thöïc khoù ñöôïc, nay löông thöïc cuõng ñaõ heát chæ coøn coù luùa ngöïa, caùc vò coù theå thoï ñöôïc khoâng?”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi duøng luùa cuûa ngöïa”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöïa thuoäc veà ngöôøi buoân ngöïa, nhöõng ngöôøi naøy coù theå laáy coû nöôùc nuoâi cho ngöïa maäp maïp thì luùa naøy coù theå tuøy yù thoï”. Ñaøn ngöïa coù naêm traêm con, caùc Tyø kheo coù naêm traêm vò chæ thieáu moät mình Xaù-lôïi-phaát, luùa cho ngöïa aên coù hai thaêng, moät thaêng ñem cho Tyø kheo, moät thaêng daønh cho ngöïa. Trong ñaøn ngöïa, con ngöïa toát aên tôùi boán thaêng luùa, hai thaêng ñem daâng cho Phaät, hai thaêng daønh cho ngöïa. A-nan ñem phaàn luùa cuûa Phaät vaø cuûa mình vaøo trong tuï laïc tôùi tröôùc moät ngöôøi nöõ khen ngôïi coâng ñöùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 217

cuûa Phaät ñeå ngöôøi nöõ naøy phaùt taâm naáu giuùp: “Coâ bieát khoâng, Phaät coù nieäm ñònh, hueä, giaûi thoaùt tri kieán, ñaïi töø ñaïi bi, coù nhaát thieát trí, ñuû ba möôi hai töôùng toát vaø taùm möôi veû ñeïp, thaân coù saéc nhö chôn kim, treân ñaûnh coù haøo quang troøn saùng, caát tieáng nhö Phaïm aâm, ai nhìn thaáy ñeàu khoâng nhaøm chaùn. Neáu Phaät khoâng xuaát gia thì seõ laøm Chuyeån luaân thaùnh vöông, taát caû chuùng ta ñeàu thuoäc veà Ngaøi; nay ñaõ xuaát gia chöùng quaû A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam-boà-ñeà, ngöôøi chöa ñoä seõ ñöôïc ñoä, ngöôøi chöa ñöôïc giaûi thoaùt seõ ñöôc giaûi thoaùt, ngöôøi chöa dieät ñoä seõ ñöôïc dieät ñoä, ngöôøi chöa thoaùt sanh laõo bònh töû öu bi khoå naõo seõ ñöôïc thoaùt. Phaät do nhaân duyeân neân ñeán trong ñaây an cö, coâ neân ñem luùa naøy naáu thaønh côm cho Phaät”, ngöôøi nöõ noùi: “Trong nhaø toâi raát nhieàu vieäc, khoâng theå naáu giuùp ñöôïc”. Luùc ñoù coù moät ngöôøi nöõ nghe noùi veà coâng ñöùc cuûa Phaät lieàn sanh taâm tín kính, nghó raèng: “Ngöôøi nhö theá treân theá gian naøy chöa töøng coù”, nghó roài lieàn noùi vôùi A-nan: “Toâi seõ laøm côm cho Phaät vaø luoân caû phaàn cuûa thaày, neáu coù vò naøo thieän ñöùc trì giôùi toâi cuõng seõ laøm luoân caû phaàn cuûa vò aáy”. Ngöôøi nöõ laøm côm xong ñöa cho A-nan, A-nan do taâm tín kính Phaät saâu nghó raèng: “Phaät laø doøng doõi vua, thöôøng aên thöùc aên ngon, nay aên thöùc aên thoâ dôõ naøy laøm sao coù ích cho thaân”, nghó roài daâng côm cho Phaät, nhìn Phaät aên côm thoâ trong loøng A-nan buoàn voâ haïn, Phaät bieát yù neân muoán giaûi toûa cho A-nan baûo raèng: “A-nan coù theå aên thöû côm naøy khoâng?” A-nan lieàn thoï laáy aên thöû, caûm thaáy muøi vò cuûa côm naøy sao thôm ngon laï thöôøng, thaät nhö laø chö thieân neâm theâm gia vò vaøo neân trong loøng vui söôùng, noãi buoàn lieàn tieâu tröø. Phaät thoï thöïc xong, khi thu doïn baùt A-nan baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay con nhôø moät ngöôøi nöõ laøm côm nhöng ngöôøi nöõ naøy laïi khoâng chòu laøm, coøn ngöôøi nöõ maø con khoâng nhôø laïi phaùt taâm laøm”, Phaät noùi: “Ngöôøi khoâng chòu laøm côm giuùp ñaùng leõ ñöôïc phöôùc thì laïi khoâng ñöôïc, neáu chòu laøm giuùp thì ñaùng leõ ñöôïc laøm ñeä nhaát phu nhaân cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông; ngöôøi phaùt taâm laøm thì ñöôïc phöôùc voâ löôïng”. Luùc ñoù do nghieäp ñôøi tröôùc cuûa Theá toân chöa heát neân trong moät thôøi gian khoâng coù ai bieát Phaät vaø Taêng an cö ôû trong nöôùc Tyø-la-nhieân phaûi aên luùa ngöïa. Ma vöông hoùa laøm caùc Tyø kheo mang thöùc aên dö ñi ñeán caùc nöôùc, ngöôøi gaëp giöõa ñöôøng lieàn hoûi laø töø ñaâu ñeán, ñaùp laø töø nöôùc Tyø-la-nhieân ñeán, laïi hoûi: “Phaät an cö nôi ñoù coù ñöôïc cuùng döôøng khoâng?” Lieàn ñaùp: “ÔÛ trong nöôùc ñoù thöôøng coù ñaïi hoäi, thöùc aên ñaày daãy, thöùc aên naøy ñeàu laø cuûa Phaät aên dö”. Ñeán khi tuùc nghieäp ñaõ heát, möôøi saùu nöôùc lôùn ñeàu nghe bieát Theá toân vaø naêm traêm Tyø kheo an cö ôû trong nöôùc Tyø-la-nhieân phaûi aên toaøn luùa ngöïa. Luùc ñoù caùc cö só, tröôûng giaû, ñaïi phuù thöông cuûa caùc nöôùc

218 BOÄ LUAÄT 5

lieàn lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon chôû tôùi ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng, nghinh ñoùn Phaät nhö nghinh ñoùn ngöôøi thaân töø xa ñeán. Luùc ñoù coøn möôøi ngaøy nöõa môùi töï töù nhöng Phaät vaãn hoûi A-nan: “Coøn maáy ngaøy nöõa thì töï töù?” Ñaùp laø coøn baûy ngaøy nöõa, Phaät baûo A-nan: “Thaày haõy ñi vaøo trong thaønh noùi vôùi vua A-kyø-ñaït raèng: Chuùng toâi ôû trong nöôùc cuûa vua an cö ñaõ xong roài, nay saép du haønh ñi ñeán nöôùc khaùc”, caùc Tyø kheo noùi: “Theá toân, vua Baø-la-moân naøy ñoái vôùi Phaät vaø Taêng coù aân ñöùc gì, ôû nöôùc naøy an cö khoán khoå cuøng cöïc, ñaùng leõ phaùp chuû khaùch khoâng neân ñeán töø bieät oâng ta nhö theá”, Phaät noùi: “Vua Baø-la-moân naøy tuy khoâng coù aân ñöùc nhöng phaùp chuû khaùch neân phaûi ñeán töø bieät”. A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi cuøng vôùi moät Tyø kheo tôùi cöûa thaønh noùi vôùi ngöôøi giöõ cöûa: “Haõy vaøo baïch vua laø coù A-nan ôû beân ngoaøi”, ngöôøi giöõ cöûa suy nghó: “A-nan laø toát laønh, môùi saùng sôùm nghe ñieàu naøy maø khoâng vaøo baïch vua laø khoâng toát”, nghó roài lieàn vaøo baïch vua. Luùc ñoù vua A-kyø-ñaït ñaõ thöùc daäy taém goäi maëc aùo saïch seõ ñang ngoài trong ñieän, nghe baùo laø coù A-nan ñang ôû beân ngoaøi lieàn baûo cho vaøo, sau khi thaêm hoûi xong vua lieàn hoûi A-nan: “Thaày ñeán coù vieäc gì?” Ñaùp: “Phaät baûo toâi ñeán noùi vôùi nhaø vua raèng: Chuùng toâi ñeán trong nöôùc cuûa vua haï an cö ñaõ xong, nay saép du haønh ñeán nöôùc khaùc”, vua A-kyø-ñaït nghe xong lieàn kinh haõi noùi: “A- nan, Sa-moân Cuø ñaøm ñaõ haï an cö trong nöôùc cuûa ta sao?” Ñaùp phaûi, vua lieàn hoûi: “An truï nhö theá naøo vaø ai ñaõ cung caáp cho thöùc aên uoáng?”, A- nan noùi: “Chuùng toâi an cö khoán khoå cuøng cöïc, Phaät vaø Taêng chæ aên toaøn luùa ngöïa”. Luùc ñoù vua A-kyø-ñaït môùi nhôù ra laø mình ñaõ thænh Phaät vaø Taêng ñeán trong nöôùc mình an cö seõ cuùng döôøng ñaày ñuû, nhöng taïi sao laïi khieán cho Phaät vaø Taêng trong ba thaùng an cö chæ aên toaøn luùa ngöïa, nhö theá tieáng xaáu seõ lan truyeàn khaép caùc nöôùc ñoàn ñaïi raèng: Vua A-kyø- ñaït truï trong taø kieán, gheùt boû Phaät vaø Taêng neân ñaõ ñeå cho Phaät vaø Taêng chòu khoán khoå. Vua lieàn noùi vôùi A-nan: “Sa-moân Cuø ñaøm coù theå cho toâi hoái loãi maø löu laïi ñaây khoâng?” A-nan noùi khoâng ñöôïc, vua nghe roài trong loøng öu buoàn hoå theïn ngaát xæu xuoáng ñaát, thaân toäc röôùi nöôùc cho tænh laïi roài dìu ñôõ leân vaø khuyeân nhuõ vua raèng: “Vua chôù öu saàu, chuùng toâi seõ ñi cuøng vôùi vua ñeán saùm taï Sa-moân Cuø ñaøm, coá gaéng thænh Ngaøi löu laïi; neáu Ngaøi khoâng chòu löu laïi thì chuùng ta seõ ñöa thöùc aên ngon ñeán sau, neáu coù thieáu thoán gì chuùng ta seõ mang tôùi cuùng döôøng”. Luùc ñoù vua A-kyø-ñaït cuøng thaân toäc ñi ñeán choã Phaät saùm taï vaø thænh Phaät löu laïi, Phaät suy nghó: “Neáu ta khoâng nhaän lôøi thì vua seõ hoäc maùu maø cheát”, nghó roài lieàn thöông xoùt thoï vua thænh baûy ngaøy. Luùc ñoù vua suy nghó: “Thöùc aên chuaån bò cuùng döôøng trong boán thaùng laøm sao cuùng trong baûy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 219

ngaøy cho heát ñöôïc”. Luùc ñoù Phaät töï töù xong muoán du haønh ñeán nöôùc Vieät-kyø ôû hai thaùng, ngöôøi nöôùc Vieät nghe tin Phaät saép ñeán lieàn chuaån bò moïi thöù cuùng döôøng, luaân phieân nhau ngaøy nay anh cuùng, ngaøy mai toâi cuùng cöù nhö theá luaân phieân cuùng döôøng trong hai thaùng. Sau khi töï töù xong Phaät du haønh ñeán nöôùc Vieät-kyø, vua A-kyø-ñaït mang theo caùc thöùc cuùng döôøng tieãn ñöa Phaät ñeå thaáy coù thieáu thöù gì thì seõ cuùng döôøng, khoâng ngôø ngöôøi nöôùc Vieät-kyø coù yeáu lònh: Khi naøo Phaät ñeán, moãi ngöôøi luaân phieân nhau lo lieäu böõa aên saùng, böõa aên tröa vaø nöôùc uoáng phi thôøi chôù ñeå cho thieáu thoán, khoâng ñöôïc cho ai khaùc xen vaøo. Luùc ñoù vua A- kyø-ñaït bieát choã Phaät döøng chaân neân cho ngöôøi ñeán saép ñaët tröôùc vaø noùi raèng: “Ta cuùng ngaøy nay, caùc vò cuùng ngaøy mai”, ngöôøi nöôùc Vieät-kyø khoâng baèng loøng noùi raèng: “Vua laø ngöôøi taø kieán, xem Phaät laø oan gia neân môùi xuùc naõo Phaät, nay muoán laøm Phaät vui loøng neân ñeán ñaây noùi laø ta cuùng ngaøy nay, caùc vò cuùng ngaøy mai. Vua ñaõ laøm vieäc gì maø laïi ñeå cho Phaät vaø Taêng phaûi aên luùa ngöïa trong ba thaùng haï roài nay laïi caàu cuùng döôøng”, vua A-kyø-ñaït nghe roài trong loøng hoå theïn buoàn baõ ñöùng qua moät beân, nghó laø neáu thaáy coù thieáu thöù gì thì seõ cuùng döôøng thöù aáy. Luùc ñoù thaáy khoâng coù chaùo, vua lieàn cho laøm caùc moùn chaùo: Chaùo toâ, chaùo hoà ma, chaùo daàu, chaùo söõa, chaùo ñaäu, chaùo ma sa, chaùo ma töû, vaø chaùo traéng ñeå daâng cuùng Phaät, Phaät baûo neân daâng cuùng chuùng taêng, Taêng khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi aên taùm loaïi chaùo”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho aên taùm loaïi chaùo, vì chaùo coù naêm lôïi ích cho thaân: Moät laø tröø ñoùi, Hai laø tröø khaùt, Ba laø haï khí, Boán laø tröø buïng döôùi laïnh, Naêm laø tieâu hoùa thöùc aên hoâm qua”. Luùc ñoù vua A-kyø- ñaït suy nghó: “Ta ñaõ boán thaùng an laïc töï vui, nay neáu theo Sa-moân Cuø ñaøm trong hai thaùng thì vì moät mình ta maø pheá boû vieäc nöôùc. Nhöõng thöùc cuùng döôøng naøy nhieàu khoâng cuùng heát ñöôïc, ta neân boû treân ñaát ñeå cho Phaät vaø taêng daãm ñaïp leân cuõng töùc laø ñaõ thoï duïng”, nghó roài lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc laøm nhö ñieàu vua ñaõ nghó, vì ñaây laø thöùc aên phaûi duøng mieäng thoï duïng”. Ñeå khuyeân vua A-kyø-ñaït, Phaät noùi keä chuù nguyeän: “Trong ñoà cuùng chö thieân, Cuùng döôøng löûa laø nhaát. Trong saùch Baø-la-moân , Taùt tyø ñeá laø treân. Trong taát caû ngöôøi trôøi, Ñeá vöông laø treân heát. Trong taát caû doøng soâng,

220 BOÄ LUAÄT 5

Bieån caû laø saâu nhaát. Trong taát caû vì sao, Maët traêng laø saùng nhaát. Trong taát caû aùnh saùng, Maët trôøi laø saùng nhaát. Trong möôøi phöôngngöôøi trôøi, Phaät phöôùc ñieàn laø nhaát”. Phaät noùi keä chuù nguyeän cho vua A-kyø-ñaït roài töø nöôùc Vieät-kyø du haønh ñeân nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät ngoaïi ñaïo loûa hình theo sau Phaät, thaân hình maäp maïp. Moät ngoaïi ñaïo khaùc ñi ngöôïc laïi gaëp ngoaïi ñaïo maäp maïp naøy lieàn hoûi: “Ngöôi ñi theo sau ñeå ñöôïc caùi gì?” Ñaùp laø ñeå ñöôïc thöùc aên, laïi hoûi töø ñaâu coù ñöôïc, ñaùp laø töø cö só troïc coù ñöôïc, ngoaïi ñaïo kia nghe roài lieàn maéng ngoaïi ñaïo maäp raèng: “Ngöôi laø ngöôøi xaáu xa, töø nôi hoï ñöôïc thöùc aên nhö theá, taïi sao laïi ôû choã khuaát noùi lôøi thoâ maéng chöûi hoï, ngöôi khoâng phaûi laø ngöôøi. Neáu Sa-moân Cuø ñaøm nghe ñöôïc lôøi thoâ naøy thì seõ kieát giôùi khoâng cho caùc ñeä töû cho ngoaïi ñaïo thöùc aên”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo: “Ngoaïi ñaïo naøy truï trong taø kieán, ñaây laø phaùp cuûa oaùn taëc tìm caàu loãi laàm. Neáu bò ngöôøi khaùc caàm dao gaäy ñaùnh hoaëc truùng ñoäc hoaëc coù ngöôøi gieát, aét seõ noùi laø do Sa-moân Thích töû laøm”, luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch nhöng chöa kieát giôùi. Phaät tieáp tuïc du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù moïi ngöôøi nghe noùi Phaät phaûi aên luùa ngöïa trong ba thaùngan cö neân cuùng döôøng khoâng ngôùt. Coù moät ngöôøi nöõ baùn baùnh lo lieäu thöùc aên thöùc uoáng cuùng döôøng cho Phaät vaø Taêng, A-nan haønh thöïc, thöôøng phaùp cuûa Phaät laø Taêng aên chöa heát thì Phaät khoâng ñöùng daäy, vì sao, vì neáu thaáy thöùc aên khoâng ñuû thì Phaät seõ gia löïc khieán cho ñöôïc ñuû. Luùc Phaät chöa ñöùng daäy, coù hai ngöôøi nöõ ngoaïi ñaïo xuaát gia theo A-nan xin baùnh, A-nan cho moãi ngöôøi moät caùi, khoâng ngôø coù hai caùi baùnh dính nhau neân moät ngöôøi ñöôïc moät baùnh, ngöôøi kia laïi ñöôïc hai baùnh. Ngöôøi ñöôïc moät caùi baùnh noùi vôùi ngöôøi ñöôïc hai baùnh raèng: “Haõy chia cho toâi bôùt nöûa caùi, neáu khoâng toâi seõ laøm nhuïc”, ngöôøi ñöôïc hai baùnh noùi: “Moãi ngöôøi xin tuøy ñöôïc cho bao nhieâu baùnh, taïi sao phaûi chia laïi nöûa caùi cho ngöôi”, ngöôøi ñöôïc moät baùnh laëp laïi lôøi noùi tröôùc vaãn khoâng ñöôïc chia cho nöûa caùi lieàn noùi raèng: “A-nan aét laø choàng hoaëc ñaõ cuøng ngöôi tö thoâng, neáu khoâng thì sao chæ cho ta moät caùi, neáu cho ngöôi hai caùi thì cuõng phaûi cho ta hai caùi”, hai ngöôøi nöõ naøy chæ vì caùi baùnh maø noùi lôùn tieáng vôùi nhau. Phaät tuy nghe bieát nhöng vaãn hoûi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 221

A-nan nguyeân do, do nhaân duyeân naøy vaø nhaân duyeân tröôùc ñoù neân Phaät nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày phaûi bieát, caùc ngoaïi ñaïo naøy truï trong taø kieán, ñaây laø phaùp cuûa oaùn taëc… seõ noùi laø do Sa-moân Thích töû laøm. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï tay cho ngoaïi ñaïo nöõ vaø ngoaïi ñaïo loûa hình thöùc aên thöùc uoáng thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngoaïi ñaïo loûa hình laø chæ cho phaùi A-kyø-duy ñaïo Ni-kieàn-töû. Tröø naêm chuùng ñeä töû cuûa Phaät, caùc chuùng xuaát gia cuûa phaùi khaùc ñeàu goïi chung laø ngoaïi ñaïo. Thöùc aên laø chæ cho naêm loaïi Khö-ñaø-ni vaø Boà-xaø- ni. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo töï tay cho ngoaïi ñaïo loûa hình vaø ngoaïi ñaïo nöõ caùc loaïi thöùc aên cuû… hoaëc côm baùnh… hoaëc baép… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu ngoaïi ñaïo loûa hình ñeán xin traùi caây, neân noùi: “Chuùng toâi khoâng ngaên caûn oâng laáy traùi caây”; neáu ñeán xin nöôùc cuõng neân noùi: “Chuùng toâi khoâng ngaên caûn oâng laáy nöôùc”. Khoâng phaïm laø neáu ngoaïi ñaïo nöõ vaø ngoaïi ñaïo loûa hình bò bònh hoaëc laø baø con hoaëc caàu xin xuaát gia roài thì cho khoâng phaïm.

45. Giôùi Xem Quaân Traän: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vua Ba-tö-naëc coù nöôùc nhoû laøm phaûn neân taäp hoïp boán binh chuûng: Töôïng binh, maõ binh, xa binh vaø boä binh ñeå thaûo phaït. Sau khi taäp hoïp boán binh, vua ñích thaân ñi xem xeùt binh khí vaø aùo giaùp coù toát khoâng, binh só coù vui khoâng vaø coù theå phaù ñöôïc keû ñòch khoâng. Luïc quaàn Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Quaân binh saép xuaát haønh, chuùng ta cuøng ñeán xem “, noùi roài cuøng ñi ñeán choã quaân binh ñöùng xem. Nhaõn quan cuûa caùc quoác vöông thöôøng thích nhìn xa, luùc ñoù vua töø xa nhìn thaáy Tyø kheo lieàn sai ngöôøi ñeán hoûi: “Nhaân duyeân gì ñeán”, ñaùp laø muoán gaëp vua, vua nghe roài lieàn suy nghó: “Vaøo luùc khaùc khoù gaëp ta laém hay sao, maø vaøo luùc naøy laïi muoán gaëp. Phaät nghe bieát vieäc naøy aét seõ keát giôùi khoâng cho Tyø kheo xem quaân xuaát haønh”, nghó roài lieàn cho vaøo gaëp, Tyø kheo vaøo vua lieàn hoûi nhaân duyeân gì ñeán, ñaùp laø vì muoán gaëp vua, vua noùi: “Ta vaøo luùc khaùc khoù gaëp… seõ keát giôùi khoâng cho Tyø kheo xem quaân xuaát haønh”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñi xem quaân

222 BOÄ LUAÄT 5

xuaát haønh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá yù ñi xem quaân xuaát haønh thì phaïm Ba-daät-ñeà. Quaân xuaát haønh laø ñi ñaùnh deïp giaëc neân taäp hoïp binh chuûng. Quaân laø chæ cho moät hay hai, ba, boán loaïi binh. Moät loaïi binh laø chæ coù töôïng binh hoaëc maõ binh hoaëc xa binh hoaëc boä binh. Hai loaïi binh laø töôïng binh vaø maõ binh, hoaëc töôïng binh vaø xa binh, hoaëc töôïng binh vaø boä binh, hoaëc maõ binh vaø xa binh, maõ binh vaø boä binh hoaëc xa binh vaø boä binh. Ba loaïi binh laø töôïng binh, maõ binh vaø xa binh hoaëc töôïng binh, maõ binh vaø boä binh hoaëc maõ binh, xa binh vaø boä binh. Boán loaïi binh laø ñuû caû töôïng, maõ, xa vaø boä binh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo coá yù ñeán xem quaân xuaát haønh, thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñöùng töø treân cao nhìn xuoáng, thaáy quaân xuaát haønh thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng thaáy thì phaïm Ñoät-kieát-la; thaáy moät binh chuûng cho ñeán boán binh chuûng cuõng vaäy. Khoâng phaïm laø neáu khoâng coá yù ñi hoaëc coù nhaân duyeân ñi ngang qua tình côø nhìn thaáy thì khoâng phaïm. Luùc ñoù quaân binh ñeán nöôùc kia ñaõ laâu nhöng vaãn chöa ñaùnh deïp ñöôïc giaëc, trong quaân binh coù hai ñaïi thaàn cuûa vua Ba-tö-naëc teân laø Ni-sö-ñaït-ña vaø Phuù-la-na ñaëc bieät yeâu meán moät Tyø kheo baø con, vì ñaõ laâu khoâng ñöôïc gaëp neân nhôù. Hai vò naøy sai söù ñi môøi Tyø kheo naøy ñeán trong quaân traän ñeå gaëp maët, Tyø kheo ñaùp laø Phaät ñaõ cheá giôùi khoâng cho ñeán trong quaân traän neân khoâng theå ñi ñöôïc. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá yù ñi xem quaân xuaát haønh thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø vua sai söù ñeán môøi hoaëc phu nhaân cuûa vua, vöông töû, Ñaïi-thaàn, töôùng quaân… sai söù ñeán môøi neân ñi thì khoâng phaïm.

46. Giôùi ÔÛ Trong Quaân Traän Quaù Hai Ñeâm: Sau khi Phaät khai cho caùc Tyø kheo coù nhaân duyeân ñöôïc ñeán trong quaân traän, caùc Tyø kheo coù nhieàu baø con ngaøy nay môøi ñeán, ngaøy mai môøi ñeán roài ôû laâu trong quaân traän. Trong quaân coù ngöôøi khoâng tin Phaät ganh gheùt noùi raèng: “Chuùng ta vì xoùm laøng, nhaân daân, vì quan chöùc luông boång neân môùi ôû trong quaân; caùc Tyø kheo teä aùc khoâng toát naøy vì nhaân duyeân gì laïi ñeán ôû trong ñaây. Tyø kheo ôû laâu trong ñaây seõ khieán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 223

chuùng ta bò thoái ñoïa”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi quôû traùch caùc Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû trong quaân traän quaù hai ñeâm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coù nhaân duyeân ñeán trong quaân traän nguû qua ñeâm, quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñeán trong quaân traän nguû quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà , qua ñeâm thöù ba khi trôøi vöøa saùng thì phaïm Ba-daät-ñeà.

47. Giôùi ÔÛ Trong Quaân Traän Xem Hai Binh Giao Chieán: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ôû trong quaân traän hai ñeâm lieàn ñi xem quaân binh daøn traän vaø hai binh giao chieán nhau. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû trong quaân traän hai ñeâm vaø coøn ñi xem quaân binh daøn traän, hai binh giao chieán nhau”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo nguû trong quaân traän hai ñeâm lieàn ñi xem quaân binh daøn traän, xem binh khí côø phöôùng vaø hai binh giao chieán nhau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Quaân binh daøn traän laø quaân binh saép ra traän ñaùnh nhau; quaân bao goàm boán binh; traän bao goàm caùc theá traän hoaëc nhö hình caây cung, hoaëc nhö hình baùn nguyeät hoaëc nhö hình chöõ nhaät… khi hai quaân giao chieán nhau, neáu Tyø kheo nhìn thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñeán xem quaân daøn traän ñaùnh nhau, thaáy thì phaïm Ba-daät-ñeà; khoâng thaáy thì phaïm Ñoät- kieát-la; hai loaïi binh cho ñeán boán loaïi binh daøn traän cuõng vaäy; xem caùc theá traän vaø hai binh giao chieán cuõng nhö vaäy. Khoâng phaïm laø khoâng coá yù ñeán xem, do coù nhaân duyeân ñi ngang qua tình côø nhìn thaáy thì khoâng phaïm.

48. Giôùi Giaän Ñaùnh Tyø Kheo: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo cuøng Thaát

224 BOÄ LUAÄT 5

thaäp quaàn Tyø kheo tranh caûi, trong loøng saân giaän khoâng vui neân ñaùnh Thaát thaäp quaàn Tyø kheo, caû nhoùm cuøng keâu khoùc neân caùc Tyø kheo hoûi roõ nguyeân do. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng Tyø kheo khaùc tranh caûi, trong loøng saân giaän khoâng vui lieàn ñaùnh Tyø kheo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo trong loøng saân giaän khoâng vui maø ñaùnh Tyø kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñaùnh laø duøng tay hay chaân ñaùnh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu duøng tay ñaùnh thì phaïm Ba-daät-ñeà; duøng chaân ñaù cuõng phaïm Ba- daät-ñeà; neáu duøng thaân phaàn khaùc ñaùnh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu vì chuù nguyeän hay vì ngöôøi kia aên maéc ngheïn neân ñaùnh voã thì khoâng phaïm.

49. Giôùi Doïa Ñaùnh Tyø Kheo: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo cuøng Thaát thaäp quaàn Tyø kheo tranh caûi, trong loøng khoâng vui lieàn giô tay doïa ñaùnh, Thaäp thaát quaàn Tyø kheo suy nghó: “Luïc quaàn Tyø kheo maïnh khoûe, neáu ñaùnh truùng thì chuùng ta aét seõ cheát”, nghó roài lieàn keâu khoùc lôùn tieáng, caùc Tyø kheo lieàn hoûi roõ nguyeân do. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng Tyø kheo khaùc tranh caûi roài trong loøng saân giaän khoâng vui giô tay doïa ñaùnh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo trong loøng saân giaän khoâng vui giô tay doïa ñaùnh Tyø kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giô tay doïa ñaùnh laø giô loøng baøn tay hay loøng baøn chaân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo giô loøng baøn tay doïa ñaùnh thì phaïm Ba-daät-ñeà; giô chaân doïa ñaù cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; giô thaân phaàn khaùc doïa ñaùnh thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø giô loøng baøn tay ñeå ngaên chaän aùc thuù hay ngaên ngöôøi aùc thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 225

50. Giôùi Che Daáu Toäi Thoâ Cuûa-Tyø Kheo Khaùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø coù anh laø Tyø kheo teân Nan-ñaø, laïi coù moät ñeä töû teân laø Ñaït-ma. Ngöôøi ñeä töû naøy kheùo trì giôùi neân khoâng theo haïnh cuûa thaày, Nan-ñaø suy nghó: “Ngöôøi ñeä töû naøy cuûa em ta khoâng theo haïnh thaày cuõng khoâng theo haïnh cuûa ta, phaûi trò noù baét noù thuaän theo chuùng ta”, nghó roài lieàn daãn moät ngöôøi nöõ vaøo phoøng mình roài baûo Ñaït-ma ñeán, Ñaït-ma nghó: “Vò naøy laø anh cuûa thaày ta, laøm sao khoâng nghe theo lôøi”, nghó roài lieàn ñi theo ñeán phoøng cuûa-Nan-ñaø. Nan-ñaø lieàn baûo Ñaït-ma ñöùng ñôïi ôû choã coù theå nhìn thaáy ngöôøi nöõ ôû trong phoøng roài töï mình ñeán oâm vaø xuùc chaïm thaân phaàn cuûa ngöôøi nöõ ñoù. Sau ñoù hoûi Ñaït-ma coù nhìn thaáy khoâng, ñaùp laø thaáy, lieàn baûo: “Thaày chôù noùi cho ngöôøi khaùc bieát”, ñaùp: “Toâi khoâng theå che daáu, toâi seõ ñem vieäc naøy baïch Phaät, seõ noùi cho caùc Tyø kheo vaø Tyø kheo ni khaùc bieát”, Nan-ñaø noùi: “Ta cuõng thaáy hoøa thöôïng cuûa thaày ñaõ laøm vieäc nhö theá, laïi coøn thaáy nhieàu vieäc xaáu xa hôn theá nöõa, ta coøn khoâng noùi cho ngöôøi khaùc bieát, thaày vì sao laïi ñem vieäc naøy noùi cho ngöôøi khaùc bieát”, ñaùp: “YÙ cuûa thaày muoán toâi khoâng noùi cho ngöôøi khaùc bieát, nhöng toâi khoâng theå che daáu ñöôïc”, noùi roài lieàn ñem vieäc naøy noùi cho caùc Tyø kheo khaùc bieát. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát Tyø kheo khaùc phaïm troïng toäi laïi coá yù che daáu”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo khaùc phaïm troïng toäi maø coá yù che daáu cho ñeán moät ñeâm thì phaïm Ba- daät-ñeà. Bieát laø töï bieát hay nghe bieát töø ngöôøi khaùc hoaëc Tyø kheo kia töï noùi. Troïng toäi laø toäi Ba-la-di vaø Taêng-giaø-baø-thi-sa. Moät ñeâm laø töø maët trôøi laën cho ñeán saùng hoâm sau. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo vaøo trôøi saùng thaáy Tyø kheo khaùc phaïm Ba-la-di, Tyø kheo naøy trong Ba-la-di khôûi töôûng laø Ba- la-di, troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy ñang bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi vaø khoâng boû aùc taø kieán hoaëc taâm cuoàng, taâm loaïn, taâm bònh hoaïi thì khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo naøy ñöôïc Taêng giaûi taãn hoaëc ñaõ heát bònh, luùc ñoù coøn che daáu toäi cuûa-Tyø kheo kia ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba- daät-ñeà. Trôøi saùng laø luùc maët trôøi vöøa moïc, tröôùc ngoï, giöõa ngoï, xeá tröa,

226 BOÄ LUAÄT 5

chieàu, hoaøng hoân, maët trôøi laën; Che daáu ñeán saùng hoâm sau laø traûi qua ñaàu ñeâm, giöõa ñeâm, cuoái ñeâm cho ñeán khi trôøi saùng, maët trôøi vöøa moïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, trong Taêng-giaø-baø-thi-sa khôûi töôûng laø Taêng-giaø-baø-thi-sa troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Ba-daät-ñeà,Ba- la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; ôû trong toäi Ñoät-kieát-la khôûi töôûng laø Ñoät- kieát-la troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo nay neáu ñang bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñaõ heát bònh maø coøn che daáu toäi cuûa-Tyø kheo kia cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø luùc trôøi saùng, maët trôøi moïc, tröôùc ngoï … che daáu traûi qua ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Ba-la-di khôûi töôûng laø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; trong Ba-la-di khôûi töôûng laø Ñoät-kieát-la troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy ñang bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñaõ heát bònh maø coøn che daáu ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät- ñeà. Töø luùc trôøi saùng, maët trôøi moïc… che daáu traûi qua ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc lieàn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc aøo trôøi saùng phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa khôûi töôûng laø phaïm Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; trong Taêng-giaø-baø-thi-sa khôûi töôûng laø Ñoät-kieát-la troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy bò taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñaõ heát bònh maø vaãn coøn che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät- ñeà. Töø luùc trôøi saùng, maët trôøi moïc … che daáu traûi qua ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc lieàn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Ba-daät-ñeà hoaëcBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; trong Ñoät-kieát-la töôûng laø Ba-la- di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, hoaëc töôûng laø phaïm Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù- ni troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo naøy ñang bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñaõ heát bònh maø vaãn coøn che daáu cho ñeán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 14 227

saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Ba-la-di maø sanh nghi khoâng bieát coù phaûi laø Ba-la-di hay khoâng phaûi laø Ba-la-di; sau ñoù döùt nghi ôû trong Ba-la-di khôûi töôûng laø Ba-la-di maø troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy ñang bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñaõ heát bònh maø vaãn coøn che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töø luùc trôøi saùng, maët trôøi moïc… che daáu traûi qua cho ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc lieàn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa, nghi khoâng bieát laø phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa hay khoâng phaûi Taêng-giaø-baø-thi-sa; sau ñoù döùt nghi ôû trong Taêng-giaø-baø-thi-sa khôûi töôûng laø Taêng-giaø-baø-thi-sa troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khi bònh ñaõ heát maø vaãn coøn che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töø trôøi saùng, maët trôøi moïc… che daáu traûi qua cho ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc lieàn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Ba-daät- ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; ôû trong Ñoät-kieát-la nghi khoâng bieát coù phaûi laø Ñoät-kieát-la hay khoâng phaûi Ñoät-kieát-la; sau ñoù döùt nghi ôû trong Ñoät-kieát-la khôûi töôûng laø Ñoät-kieát-la troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo naøy bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khi bònh ñaõ heát maø vaãn con che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät- kieát-la. Töø trôøi saùng, maët trôøi moïc… che daáu traûi qua cho ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi moïc lieàn phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Ba-la-di nghi khoâng bieát laø Ba-la-di hay laø Taêng-giaø-baø-thi-sa, hoaëc laø Ba-daät- ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; sau ñoù döùt nghi ôû trong Ba-la-di khôûi töôûng laø Ñoät-kieát-la, troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khi bònh ñaõ heát maø vaãn che daáu co ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töø trôøi saùng, maët trôøi moïc… che daáu traûi qua cho ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc lieàn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Taêng-giaø- baø-thi-sa nghi khoâng bieát laø Taêng-giaø-baø-thi-sa hay laø Ba-daät-ñeà,Ba-la- ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la hay laø Ba-la-di; sau ñoù döùt nghi ôû trong Taêng-

228 BOÄ LUAÄT 5

giaø-baø-thi-sa khôûi töôûng laø Ba-la-di, troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo naøy bò Taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khi bònh ñaõ heát maø vaãn coøn che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töø trôøi saùng, maët trôøi moïc… che daáu traûi qua cho ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc lieàn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo thaáy Tyø kheo khaùc vaøo trôøi saùng phaïm Ba-daät- ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; ôû trong Ñoät-kieát-la nghi khoâng bieát laø Ñoät-kieát-la hay laø Ba-la-di hoaëc Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà hay laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; sau ñoù döùt nghi ôû trong Ñoät-kieát-la khôûi töôûng laøBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni hoaëc laø töôûng Ba-la-di, troïn ngaøy che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo naøy bò taêng cho yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi … gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu khi bònh ñaõ heát maø vaãn coøn che daáu cho ñeán saùng hoâm sau thì phaïm Ñoät- kieát-la. Töø trôøi saùng, maët trôøi moïc… che daáu traûi qua cho ñeán cuoái ñeâm, maët trôøi vöøa moïc lieàn phaïm Ñoät-kieát-la.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 15 229

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 15

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 51. Giôùi Xuùc Naõo Tyø Kheo Khaùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø suy nghó: “Ñeä töû Ñaït-ma naøy ñaõ huûy nhuïc anh ta, ta phaûi ñaùp traû laïi”, nghó roài lieàn goïi Ñaït-ma ñeán noùi raèng: “Con haõy cuøng ta ñi ñeán tuï laïc”, hoûi vì sao laïi cuøng ñi thì baûo laø cöù cuøng ñi, Ñaït-ma suy nghó: “Ñaây laø hoøa thöôïng cuûa ta, laøm sao laïi khoâng nghe lôøi”, nghó roài lieàn cuøng ñi ra khoûi Kyø hoaøn gaëp caùc Tyø kheo ñang kinh haønh, caùc Tyø kheo noùi vôùi Ñaït-ma: “Hoâm nay thaáy aét seõ ñöôïc thöùc aên ngon, vì sao, vì ñi theo Tyø kheo coù nhieàu ngöôøi quen bieát”, Ñaït-ma noùi: “Nhieàu hay khoâng, ngaøy nay aét seõ bieát”. Baït-nan-ñaø ñi ñeán nhaø naøo cuõng ñeàu ñöôïc cho thöùc aên ngon nhöng Baït-nan-ñaø ñeàu ñaùp raèng: “Ñôïi moät laùt, trôøi coøn sôùm, khi ñeán giôø toâi seõ ñeán laáy”, Ñaït- ma suy nghó: “Hoøa thöôïng ta hoâm nay chaéc ñöôïc choã thoï thænh toát neân traûi qua caùc nhaø thænh maø vaãn khoâng thoï”. Luùc ñoù sau khi ra khoûi nhaø baïch y, Baït-nan-ñaø nhìn thaáy maët trôøi ñaõ ñöùng boùng bieát laø neáu vaøo tuï laïc khaát thöïc thì khoâng kòp giôø, coøn trôû veà Kyø hoaøn cuõng khoâng kòp giôø aên, lieàn baûo Ñaït-ma: “Thaày haõy trôû veà ñi, ta cuøng thaày ngoài chung, noùi chuyeän chung khoâng vui; ta ngoài moät mình, noùi chuyeän moät mình vui hôn”, Ñaït-ma thaáy maët trôøi ñaõ ñöùng boùng bieát laø neáu vaøo tuï laïc khaát thöïc… nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu cuõng khoâng kòp giôø aên, lieàn suy nghó: “Baây giôø ta seõ ñi ñaâu”, nghó roài lieàn trôû veà Kyø hoaøn. Caùc Tyø kheo vöøa thaáy lieàn hoûi coù ñöôïc nhieàu thöùc aên ngon khoâng, ñaùp: “Chôù hoûi toâi vì ngaøy nay toâi bò ñoaïn thöïc”, caùc Tyø kheo lieàn hoûi roõ nguyeân do. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá coá yù laøm cho Tyø kheo khaùc ñoaïn thöïc”, quôû traùch roài baûo

230 BOÄ LUAÄT 5

caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: Haõy cuøng ñi ñeán caùc nhaø trong tuï laïc. Khi ñeán tuï laïc roài laïi khoâng baûo hoï cuùng thöùc aên cho Tyø kheo naøy, maø noùi raèng: Thaày haõy ñi ñi, ta cuøng ngoài cuøng noùi chuyeän vôùi thaày khoâng vui; ta ngoài moät mình, noùi moät mình vui hôn. Chæ vì muoán xuùc naõo Tyø kheo naøy chôù khoâng vì nhaân duyeân gì khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Nhaø laø nhaø baïch y; ñuoåi ñi laø töï ñuoåi hay baûo ngöôøi ñuoåi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: Thaày haõy ñeán ñaây cuøng ta ñi ñeán nhaø kia; neáu chöa vaøo cöûa thaønh maø ñuoåi veà thì phaïm Ñoät-kieát-la, vaøo trong thaønh roài lieàn ñuoåi veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, chöa vaøo cöûa coång cuûa nhaø baïch y maø ñuoåi veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, vaøo beân trong cöûa coång roài ñuoåi veà cuõng phaïm Ñoät-kieát-la, chöa vaøo cöûa trong maø ñuoåi veà cuõng Ñoät-kieát-la, vaøo ñöôïc cöûa trong nhöng chöa böôùc qua ngaïch cöûa maø ñuoåi veà cuõng Ñoät-kieát-la, neâu böôùc qua ngaïch cöûa trong maø ñuoåi veà thì phaïm Ba-daät-ñeà.

52. Giôùi Nhoùm Löûa Nôi Ñaát Troáng: Phaät taïi nöôùc Kieàu-taùt-la cuøng caùc Tyø kheo du haønh, luùc ñoù coù naêm traêm thöông nhôn ñoàng haønh, hoï nghó neáu ñöôïc ñi cuøng vôùi Phaät seõ ñöôïc an oån. Khi ñi ñeán moät khu röøng, Phaät döøng laïi nghæ qua ñeâm, caùc thöông nhôn löôïm caây cuûi khoâ nhoùm löûa, caùc Tyø kheo cuõng löôïm caây cuûi khoâ nhoùm löûa. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo ma lö keùo moät caây cuûi khoâ ñeå vaøo trong löûa, khoâng ngôø trong boäng caây coù raén ôû, noù bò ñoát noùng neân boø ra ngoaøi, caùc Tyø kheo thaáy kinh haõi la lôùn khieán caùc thöông nhôn töôûng laø coù giaëc ñeán, moãi ngöôøi töï caàm dao thuaån, khí tröôïng tuï laïi ñeå giöõ taøi vaät vaø cuøng hoûi nhau: Giaëc ôû ñaâu, caùc Tyø kheo noùi: “Khoâng coù giaëc, chæ coù con raén ñoäc”, caùc thöông nhôn noùi: “Neáu bieát laø raén ñoäc thì côù gì la lôùn khieán chuùng toâi töôûng laø giaëc, suyùt thöông haïi laãn nhau”. Phaät nghe bieát vieäc naøy vaø lôøi quôû traùch cuûa caùc thöông nhôn neân qua ñeâm roài, Phaät lieàn nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch Tyø kheo ma lö: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi nhoùm löûa nôi ñaát troáng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng bònh, ôû nôi ñaát troáng nhoùm löûa hoaëc ñoát coû caây, phaân traâu vaø raùc reán, töï ñoát hay baûo ngöôøi ñoát ñeàu phaïm Ba-daät- ñeà.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 15 231

Bònh laø bònh laïnh, bònh noùng, caûm gioù phaûi hô löûa môùi laønh bònh, tröø nhaân duyeân naøy ra ñeàu goïi laø khoâng bònh. Ñaát troáng laø nôi khoâng coù vaùch ngaên, maøn che. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo duøng caây coû ñeå vaøo trong löûa cuûi, hoaëc duøng phaân traâu, voû caây, raùc reán ñeå vaøo trong löûa cuûi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Duøng phaân traâu ñeå vaøo trong löûa phaân traâu, cho ñeán duøng voû caây, raùc reán, caây coû ñeå vaøo trong löûa phaân traâu ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Duøng voû caây ñeå vaøo trong löûa voû caây, hoaëc duøng raùc reán ñeå vaøo löûa raùc reán… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Töï laøm hay baûo ngöôøi laøm cuõng nhö vaäy. Khoâng phaïm laø bònh hoaëc vì naáu côm, canh, chaùo cho ñeán nhuoäm y xoâng baùt thì khoâng phaïm.

53. Giôùi Gôûi Duïc Roài Hoái: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo muoán laøm yeát ma taãn Baït-nan-ñaø, do Luïc quaàn Tyø kheo ôû trong chuùng ngaên neân yeát ma khoâng thaønh. Vaøo luùc khaùc Luïc quaàn Tyø kheo ñi vaéng, caùc Tyø kheo laïi muoán laøm yeát ma taãn Baït-nan-ñaø nhöng laïi sôï Luïc quaàn Tyø kheo ñeán ngaên nöõa, coù Tyø kheo noùi: “Luïc quaàn Tyø kheo nay ñaõ ñi xa ñeán moät tuï laïc khaùc, chöa kòp trôû veà, nhöng coù moät Tyø kheo baïn khoâng ñi”. Luïc quaàn Tyø kheo taùnh bieáng nhaùc, khi taêng yeát ma thuyeát giôùi, töï töù chæ gôûi duïc thanh tònh chôù khoâng ñeán neân caùc Tyø kheo suy nghó: “Chôù ñeå cho Tyø kheo baïn cuûa Luïc quaàn Tyø kheo ñeán trong chuùng ngaên yeát ma, haõy laáy duïc ñeán”. Caùc Tyø kheo ñaùnh kieàn chuøy nhoùm taêng roài sai söù ñeán choã Tyø kheo baïn kia laáy duïc, Tyø kheo kia lieàn hoûi: “Muoán laøm vieäc gì?” Ñaùp laø coù taêng söï, Tyø kheo kia lieàn gôûi duïc. Tyø kheo mang duïc ñeán, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp laøm yeát ma taãn Baït-nan-ñaø xong, hoâm sau xöôùng to leân: “Taêng nay ñaõ yeát ma taãn xuaát Baït-nan-ñaø”, Tyø kheo kia nghe roài lieàn noùi: “Yeát ma naøy laøm khoâng nhö phaùp, toâi chöa tuøy thuaän”, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày ñaõ gôûi duïc roài”, ñaùp: “Luùc ñoù toâi khoâng bieát Taêng laøm yeát ma taãn xuaát Baït-nan-ñaø, neáu bieát thì toâi ñaõ khoâng gôûi duïc. Toâi coù loãi, toâi khoâng neân gôûi duïc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo naøy: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo, Taêng söï nhö phaùp ñaõ gôûi duïc roài laïi hoái”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo vieäc Taêng nhö phaùp ñaõ gôûi duïc roài, sau hoái noùi raèng:

232 BOÄ LUAÄT 5

Toâi khoâng neân gôûi duïc, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Vieäc Taêng laø thuoäc Ñôn-baïch hoaëc Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, hoaëc boá taùt, töï töù hoaëc yeát ma möôøi boán haïng ngöôøi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo vieäc Taêng nhö phaùp ñaõ gôûi duïc roài, sau hoái noùi raèng toâi khoâng neân gôûi duïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Caùc loaïi Taêng söï thuoäc Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma hoaëc boá taùt töï töù hoaëc yeát ma möôøi boán haïng ngöôøi neáu ñaõ gôûi duïc roài sau laïi hoái noùi raèng toâi khoâng neân gôûi duïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tuøy taâm hoái noùi ra, moãi moãi lôøi ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà.

54. Giôùi Cuøng Ngöôøi Chöa Thoï Ñaïi Giôùi Quaù Hai Ñeâm: Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù caùc hieàn giaû vaøo nhöõng ngaøy trai ñeán trong chuøa thoï trai phaùp, suoát ñeâm ñoát ñeøn ngoài thieàn vaø nghe phaùp. Caùc thöôïng toïa ñaàu ñeâm tónh toïa, ñeán giöõa ñeâm ai naáy ñeàu veà phoøng mình, coøn laïi caùc Tyø kheo treû tuoåi vaø caùc Sa di ñeàu nguû trong nhaø thuyeát phaùp, do khoâng nhaát taâm trong khi nguû neân ngaùy vaø noùi môù, la lôùn quô caùnh tay. Caùc hieàn giaû nghe ñöôïc lieàn noùi vôùi nhau: “Haõy nhìn xem toân chuùng naøy khoâng nhaát taâm trong khi nguû”, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo A-la-tyø: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng ngöôøi chöa thoï giôùi nguû chung”, nhöng Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Sa di La-haàu-la bò caùc Tyø kheo ñuoåi ra khoûi phoøng, khoâng cho nguû chung neân La-haàu-la ñeán trong phoøng nhoû beân caïnh ñeå nguû, khoâng ngôø coù khaùch Tyø kheo ñeán, vò naøy suy nghó: “Trong phoøng lôùn aét ñaõ coù thöôïng toïa ôû, ta neân vaøo phoøng nhoû beân caïnh”, nghó roài ñeán phoøng nhoû goû cöûa hoûi coù ai khoâng, ñaùp: “Toâi laø La-haàu-la”, Tyø kheo khaùch baûo ra ngoaøi, cöù nhö theá ñi ñeán phoøng naøo La-haàu-la cuõng bò ñuoåi ra ngoaøi, lieàn suy nghó: “Ta ñeán phoøng naøo cuõng bò ñuoåi, ta neân trong nhaø xí cuûa Phaät nghæ taïm”, nghó roài lieàn vaøo trong nhaø xí naèm nguû treân taám vaùn. Khoâng ngôø döôùi taám vaùn coù hang raén, con raén ñaõ boø ra ngoaøi tröôùc ñoù, ñeán sau ñeâm trôøi möa to, con raén laïi trôû veà hang. Luùc ñoù Phaät boãng nghó ñeán La-haàu-la ñang naèm nguû trong nhaø xí, lieàn suy nghó: “Neáu ta khoâng ñaùnh thöùc thì La-haàu-la seõ bò raén haïi”, nghó roài lieàn nhaäp tam muoäi aån thaân nôi phoøng mình roài hieän thaân trong nhaø xí, duøng thaàn löïc taïo ra tieáng roàng ñeå ñaùnh thöùc La-haàu-la roài hoûi:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 15 233

“Con laø ai”, ñaùp laø La-haàu-la, laïi hoûi: “Côù sao laïi naèm nguû trong ñaây?” Ñaùp laø vì khoâng coù choã nguû naøo khaùc, Phaät baûo: “Haõy ñeán ñaây”, La- haàu-la lieàn ñeán, Phaät duøng tau höõu xoa ñaàu La-haàu-la vaø noùi keä: “Con khoâng phaûi ngheøo heøn, Cuõng khoâng maát phuù quyù, Chæ vì caàu ñaïo neân, Xuaát gia nhaãn chòu khoå” Noùi keä roài daét La-haàu-la vaøo phoøng mình nguû. Suoát ñeâm ñoù Phaät tónh toïa nhaäp thieàn thoï duïng söï tónh laëng cuûa baäc Thaùnh, ñeán saùng do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo: “Caùc Sa di ñaùng thöông khoâng coù cha meï, neáu caùc thaày khoâng töø maãm thì duyeân gì ñöôïc soáng, neáu chuùng gaëp phaûi aùc thuù haïi thì ñau khoå laém. Thaân toäc chuùng seõ noåi saân traùch raèng: Sa-moân Thích töû chæ coù theå nuoâi maø khoâng coù thuû hoä”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay vì hai ñieàu lôïi neân cho Tyø kheo ñöôïc cuøng ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi nguû chung phoøng hai ñeâm: Moät laø vì thöông xoùt Sa di, Hai laø vì coù baïch y ñeán trong chuøa cuõng neân cho hoï nguû. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo cho ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi nguû chung phoøng quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi laø tröø Tyø kheo vaø Tyø kheo ni. Nhaø coù boán loaïi: Moät laø taát caû ñeàu coù ngaên che, Hai laø taát caû ñeàu ngaên nhöng khoâng che, Ba laø taát caû che phuû nhöng ngaên phaân nöûa, Boán laø taát caû che phuû nhöng ngaên phaàn ít. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo cuøng ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi ôû chung trong boán loaïi nhaø treân quaù hai ñeâm thì phaïm Ba-daät- ñeà; neáu ñöùng daäy roài naèm trôû laïi thì tuøy naèm trôû laïi bao nhieâu, phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu suoát ñeâm ngoài thì khoâng phaïm. Luùc ñoù coù Tyø kheo bònh, Sa di khaùn bònh cung caáp moïi thöù nhöng ñeán ñeâm thöù ba thì Tyø kheo bònh naøy ñuoåi ra ngoaøi, vì khoâng coù ngöôøi chaêm soùc neân Tyø kheo bònh naøy suyùt cheát. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân baûo Sa di ñöùng beân choã Tyø kheo bònh, chôù naèm”. Sau ñoù Sa di vì ñöùng laâu beân Tyø kheo bònh neân teù ngaõ xuoáng ñaát roài nguû luoân, Phaät noùi: “Tyø kheo bònh khoâng phaïm, nhöng neáu trong ñoù coù Tyø kheo khoâng bònh thì khoâng neân naèm”.

55. Giôùi Can Tyø Kheo AÙc Taø Kieán: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo A-lôïi-tra boãng sanh aùc taø kieán noùi raèng: “Toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm phaùp daâm duïc

234 BOÄ LUAÄT 5

khoâng theå chöôùng ñaïo”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân khuyeân can A-lôïi-tra raèng: “Thaày chôù neân noùi toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm phaùp daâm duïc khoâng theå chöôùng ñaïo. Thaày chôù phæ baùng Phaät, phæ baùng Phaät laø khoâng toát, Phaät khoâng coù noùi lôøi naøy, Phaät ñaõ duøng ñuû caùch noùi laøm phaùp daâm duïc coù theå chöôùng ñaïo. Thaày haõy boû aùc taø kieán naøy”. Neân khuyeân can Ba-laàn cho boû vieäc naøy”. Caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy ñeán khuyeân can A-lôïi-tra nhö treân ñeán laàn thöù ba vaãn khoâng theå laøm cho A-lôïi-tra boû aùc taø kieán naøy neân trôû veà baïch Phaät, Phaät baûo: “Caùc thaày neân laøm yeát ma taãn Tyø kheo A-lôïi-tra veà toäi khoâng boû aùc taø kieán, neáu coù Tyø kheo naøo khaùc gioáng nhö A-lôïi-tra cuõng neân laøm nhö theá. Yeát ma taãn veà toäi khoâng boû aùc taø kieán neân laøm nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo A-lôïi-tra naøy khôûi aùc taø kieán noùi raèng: Toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm phaùp daâm duïc khoâng theå chöôùng ñaïo. Taêng ñaõ khuyeân can nhöng Tyø kheo naøy vaãn khoâng chòu boû aùc taø kieán. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng taùc phaùp yeát ma taãn Tyø kheo A-lôïi-tra veà toäi khoâng boû aùc taø kieán. Tuøy Tyø kheo kia khoâng boû taø kieán trong bao laâu thì Taêng tuøy laøm yeát ma taãn baáy laâu. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng laøm yeát ma taãn Tyø kheo A-lôïi-tra veà toäi khoâng boû aùc taø kieán xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo noùi raèng: Toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm phaùp daâm duïc khoâng theå chöôùng ñaïo. Caùc Tyø kheo neân khuyeân can: “Thaày chôù neân noùi toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm phaùp daâm duïc khoâng theå chöôùng ñaïo. Thaày chôù phæ baùng Phaät, phæ baùng Phaät laø khoâng toát. Phaät khoâng coù noùi lôøi naøy, Phaät ñaõ duøng ñuû caùch noùi laøm phaùp daâm duïc coù theå chöôùng ñaïo. Thaày neân boû aùc taø kieán naøy”. Khi caùc Tyø kheo khuyeân can nhö theá maø vaãn giöõ chaët khoâng boû thì caùc Tyø kheo neân khuyeân can ñeán Ba-laàn neáu chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø khi khuyeân can Tyø kheo naøy ban ñaàu neân dòu daøng khuyeân can, neáu Tyø kheo kia chòu boû thì neân baûo saùm toäi Ñoät-kieát-la; neáu khoâng chòu boû thì Taêng neân Baïch-töù-yeát-ma can, phaùp can laø taêng nhaát taâm hoøa hôïp… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät baûo caùc Tyø kheo neân can Ba-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 15 235

laàn, ñaây goïi laø Öôùc saéc giaùo, neáu khi dòu daøng can maø chòu boû thì vaãn chöa phaïm, can laàn thöù nhaát chöa xong hoaëc xong… cho ñeán can laàn thöù ba, noùi chöa xong hoaëc noùi xong maø laø phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, khaùc phaùp khaùc luaät, khaùc lôøi Phaät daïy maø can ngaên thì vaãn chöa phaïm. Neáu taêng nhö phaùp nhö luaät nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø can ngaên thì can laàn thöù ba xong maø khoâng boû môùi phaïm Ba-daät-ñeà.

56. Giôùi Tuøy Thuaän Tyø Kheo AÙc Kieán: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo bieát Tyø kheo aùc taø kieán naøy khoâng chòu boû taø kieán, khoâng nhö phaùp saùm tröø toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn xuaát maø vaãn cuøng coïng söï vaø nguû chung moät nhaø. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñaõ bieát Tyø kheo aùc taø kieán… nguû chung moät nhaø”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo bieát Tyø kheo noùi lôøi nhö theá, khoâng nhö phaùp saùm hoài tröø toäi vaø khoâng boû aùc taø kieán, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn xuaát maø vaãn cuøng coïng söï vaø cuøng ôû chung moät nhaø thì phaïm Ba-daät-ñeà. Bieát laø töï bieát hay nghe bieát töø ngöôøi khaùc hoaëc Tyø kheo kia töï noùi. Noùi lôøi nhö theá laø nhö ñieàu ñaõ thaáy bieát maø noùi; khoâng nhö phaùp saùm tröø toäi laø taâm chöa chieát phuïc, chöa boû kieâu maïn; khoâng boû aùc taø kieán laø aùc taø kieán naøy chöa lìa taâm. Taêng nhö phaùp taãn laø ôû trong Taêng taùc phaùp ñuoåi. Coïng söï bao goàm taøi vaø phaùp, cuøng laøm caùc phaùp yeát ma, boá taùt töï töù. Cuøng ôû chung moät nhaø, nhaø coù boán loaïi nhö ñaõ keå treân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo cuøng ngöôøi bò taãn laøm phaùp söï gì hoaëc daïy baûo kinh phaùp, keä tuïng, moãi moãi caâu ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu theo ngöôøi bò taãn thoï hoïc kinh phaùp, keä tuïng cuõng phaïm nhö vaäy. Veà taøi söï, neáu Tyø kheo cho ngöôøi bò taãn baùt, y… boán loaïi döôïc ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; cuøng nguû trong boán loaïi nhaø keå treân, tuøy naèm bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu, neáu suoát ñeâm ngoài khoâng naèm thì phaïm Ñoät-kieát-la.

57. Giôùi Chöùa Nuoâi Sa Di AÙc Taø Kieán: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Sa di teân Ma-giaø khôûi aùc taø kieán

236 BOÄ LUAÄT 5

noùi raèng: “Toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm phaùp daâm duïc khoâng theå chöôùng ñaïo”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân khuyeân can Sa di naøy raèng: Chuù chôù neân noùi toâi bieát… chöôùng ñaïo. Chuù chôù phæ baùng Phaät, phæ baùng Phaät laø khoâng toát, Phaät ñaõ ñuû caùch noùi laøm phaùp daâm duïc coù theå chöôùng ñaïo, chuù neân boû aùc taø kieán naøy”, caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy khuyeân can Sa di naøy ñeán laàn thöù ba vaãn khoâng chòu boû aùc taø kieán naøy neân trôû veà baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân laøm yeát ma taãn Sa di Ma-giaø veà toäi khoâng boû aùc taø kieán, neáu coù Sa di naøo gioáng nhö theá cuõng neân taãn nhö theá. Phaùp yeát ma laø Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Sa di Ma-giaø naøy khôûi aùc taø kieán, Taêng ñaõ khuyeân can maø vaãn khoâng chòu boû aùc taø kieán naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taãn Sa di Ma-giaø. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ dieät taãn Sa di Ma- giaø roài, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo bieát Sa di Ma- giaø ñaõ bò taãn roài maø vaãn chöùa nuoâi, coïng söï vaø ôû chung. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo bieát Sa di naøy ñaõ bò taãn roài maø vaãn chöùa nuoâi, coïng söï vaø ôû chung”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Sa di noùi raèng: “Toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm daâm duïc khoâng theå chöôùng ñaïo”. Caùc Tyø kheo neân khuyeân can Sa di naøy: “Chuù chôù noùi toâi bieát nghóa cuûa phaùp Phaät laø laøm daâm duïc khoâng theå chöôùng ñaïo. Chuù chôù phæ baùng Phaät, phæ baùng Phaät laø khoâng toát, Phaät ñaõ ñuû caùch noùi laøm daâm duïc coù theå chöôùng ñaïo, chuù neân boû aùc taø kieán naøy”. Khi caùc Tyø kheo khuyeân can nhö theá maø Sa di naøy giöõ chaët khoâng boû thì caùc Tyø kheo neân can cho ñeán Ba-laàn, chòu boû thì toát, neáu khoâng chòu boû thì caùc Tyø kheo neân baûo Sa di: “Chuù töø nay khoâng ñöôïc noùi Phaät laø thaày cuûa chuù, cuõng khoâng ñöôïc ñi theo sau caùc Tyø kheo. Caùc Sa di khaùc ñöôïc cuøng caùc Tyø kheo nguû chung phoøng hai ñeâm, nhöng chuù thì khoâng ñöôïc. Chuù laø keû ngu si, töø nay chuù ñaõ bò taãn xuaát, chuù khoâng ñöôïc ôû ñaây nöõa”. Neáu Tyø kheo bieát Sa di naøy ñaõ bò dieät taãn maø coøn chöùa nuoâi, coïng söï vaø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 237

nguû chung moät nhaø thì phaïm Ba-daät-ñeà. Bieát laø töï bieát hay nghe bieát töø ngöôøi khaùc hay Sa di töï noùi. Dieät taãn laø Taêng nhaát taâm hoøa hôïp nhö phaùp laøm yeát ma taãn xuaát. Chöùa nuoâi laø nhaän laøm ñeä töû, mình laøm hoøa thöôïng, A-xaø-leâ. Kinh tuaát (thöông yeâu ban raõi) laø chu caáp y baùt, boán loaïi döôïc… cho Sa di. Coïng söï laø cuøng taøi söï vaø phaùp söï. ÔÛ chung laø cuøng ôû trong boán loaïi nhaø keå treân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo daïy baûo cho Sa di bò taãn naøy kinh phaùp hay keä tuïng thì moãi moãi caâu ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu cuøng Sa di ñoïc tuïng kinh cuõng nhö theá; neáu cho Sa di bò taãn y baùt, boán loaïi döôïc… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; ôû chung trong boán loaïi nhaø keå treân, tuøy naèm bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; suoát ñeâm ngoài khoâng naèm cuõng Ba-daät-ñeà.

58. Giôùi Caàm Giöõ Baùu Vaät: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vaøo saùng sôùm Theá toân ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, A-nan theo sau. Boãng nhieân trôøi ñoå möa lôùn laøm cho phuïc taøng troài leân maët ñaát vôùi nhieàu baùu vaät. Theá toân khaát thöïc xong lieàn trôû veà trong nuùi Kyø-xaø-quaät thì thaáy phuïc taøng troài leân maët ñaát vôùi nhieàu baùu vaät. Luùc ñoù A-nan ñi caùch sau Phaät khoaûng moät taàm, nghó raèng: “Neáu ta ñi gaàn Phaät, hôi thôû vaø tieáng chaân seõ laøm kinh ñoäng Phaät”, Phaät thaáy phuïc taøng loä ra roài quay laïi baûo A-nan: “Ñoù laø ñoäc xaø”, noùi roài ñi thaúng qua khoâng döøng laïi choã baùu vaät; A-nan ñi ñeán nhìn thaáy roài cuõng noùi: “Laø ñoäc xaø thöa Theá toân”, noùi roàâi cuõng ñi thaúng qua khoâng döøng laïi choã baùu vaät. Luùc ñoù ôû döôùi chaân nuùi coù moät ngöôøi ngheøo ñang caét luùa nghe ñöôïc nhöõng lôøi naøy lieàn suy nghó: “Ta chöa töøng thaáy aùc ñoäc xaø cuûa Sa-moân Thích töû, neân ñeán xem thöû”, nghó roài lieàn ñeán xem thì thaáy phuïc taøng troài leân maët ñaát, vui möøng noùi: “Khoâng ngôø ñoäc xaø cuûa Sa-moân Thích töû laïi laø vaät baùu”, lieàn laáy boïc vaøo trong aùo vaø duøng xe chôû veà caát giaáu trong nhaø. Nhôø soá baùu vaät naøy maø ngöôøi ngheøo trôû neân giaøu coù, xaây caát nhaø cao lôùn, thieát laäp cöûa haøng vaøng baïc, mua voi ngöïa traâu deâ, xe coä, chöùa nuoâi noâ tyø… Ngöôøi naøy voán coù hieàm khích vôùi moät ngöôøi neân khi phaùt taøi gaây trôû ngaïi vieäc buoân baùn cuûa oâng ta, oâng ta sanh taät ñoá ñeán taâu vua raèng: “Ngöôøi naøy tröôùc kia ngheøo heøn nay boãng trôû neân giaøu coù… chöùa nuoâi noâ tyø, nhö theá nhaát ñònh laø ñaõ gaëp kho taøng maø khoâng baùo vôùi vua”, vua lieàn keâu tôùi hoûi: “Ngöôi ñaõ gaëp ñöôïc kho taøng phaûi khoâng?” Ñaùp laø khoâng coù, vua suy nghó: “Ngöôøi naøy neáu khoâng tra khaûo laøm sao noùi thaät”, nghó roài lieàn ra lònh cho quan höõu ty tòch thu heát taøi saûn vaø coät troùi laïi, sau ñoù ra boá caùo ai gaëp kho taøng maø

238 BOÄ LUAÄT 5

khoâng baùo vôùi vua ñeàu bò trò toäi nhö theá. Luùc ñoù ngöôøi naøy keâu than: “A-nan, ñoäc xaø; aùc ñoäc xaø thöa Theá toân”, moïi ngöôøi noùi: “Ngöôi chôù neân noùi A-nan ñoäc xaø, aùc ñoäc xaø thöa Theá toân; ngöôi neân noùi raèng: ai gaëp baûo taøng maø khoâng baùo vôùi vua thì bò trò phaït nhö theá”, nhöng ngöôøi naøy nhaát taâm nghó ñeán Phaät neân cöù noùi caâu A-nan ñoäc xaø, aùc ñoäc xaø thöa Theá toân. Quan cai nguïc ñem vieäc naøy taâu vua, vua lieàn keâu ñeán hoûi roõ nguyeân do, lieàn ñaùp: “Ñaïi vöông ban cho toâi voâ uùy, toâi seõ noùi thaät”, vua noùi: “Ta ban cho ngöôi voâ uùy”, ñaùp: “Tröôùc kia toâi ngheøo heøn caét luùa döôùi chaân nuùi, luùc ñoù coù hai Tyø kheo ñi leân nuùi, moät ngöôøi ñi tröôùc, moät ngöôøi ñi sau. Tyø kheo ñi tröôùc nhìn thaáy baûo taøng lieàn noùi vôùi Tyø kheo ñi sau: A-nan, ñaây laø ñoäc xaø, noùi roài ñi thaúng khoâng döøng laïi choã baùu vaät; Tyø kheo ñi sau ñi ñeán nhìn thaáy cuõng noùi: aùc ñoäc xaø thöa Theá toân, noùi roài cuõng ñi thaúng khoâng döøng laïi choã baùu vaät. Toâi nghe ñöôïc nhöõng lôøi naøy sanh hieáu kyø muoán xem thöû aùc ñoäc xaø maø Sa-moân Thích töû noùi laø vaät gì neân tìm ñeán xem, lieàn thaáy baûo taøng troài leân maët ñaát, vui möøng chôû veà nhaø caát giaáu. Nhôø baûo taøng naøy toâi trôû neân giaøu coù… chöùa nuoâi noâ tyø. Nay toâi bò trò toäi lieàn nhôù ñeán lôøi noùi tröôùc kia, ñoäc xaø nay ñang ôû treân thaân toâi aét seõ aên thaân maïng cuûa toâi. Chính vì baûo taøng naøy maø nay vua tòch thu heát taøi saûn vaø toâi suyùt maát maïng”. Vua nghe roài suy nghó: “Chaéc chaén hai Tyø kheo ñoù laø Phaät vaø A-nan”, nghó roài lieàn noùi: “Ngöôi haõy ñi ñi, ta ban cho ngöôi voâ uùy vaø thöôûng cho ngöôi naêm traêm kim tieàn”. Ngöôøi naøy trong luùc nguy caáp nhôø nhôù lôøi cuûa Phaät vaø A-nan noùi maø ñöôïc thoaùt cheát neân caùc quan ñaïi thaàn ñeàu lôùn tieáng noùi: “Thaät laø vieäc hi höõu, nhôø nhôù lôøi Phaät noùi maø ñöôïc thoaùt cheát”. Caùc Tyø kheo nghe bieát vieäc naøy lieàn ñem baïch Phaät, Phaät noùi: “Laáy vaät quyù trong maéc toäi naëng nhö theá vaø toäi naëng hôn toäi naøy cuõng ñeàu do laáy vaät baùu”, nhöng Phaät chæ quôû traùch maø chöa keát giôùi. Phaät taïi Duy-na-ly, luùc ñoù caùc ñoàng töû ra khoûi thaønh ñeán trong vöôøn röøng hoïc baén cung, Baït-nan-ñaø saùng sôùm ñaép y mang baùt ñònh vaøo thaønh khaát thöïc, caùc ñoàng töû töø xa troâng thaáy lieàn noùi vôùi nhau: “Baït- nan-ñaø Thích töû naøy öa laøm ñieàu xaáu aùc, duø thaáy toäi nghe toäi nghi toäi cuõng khoâng hoå theïn, khoâng nhaøm ñuû, chuùng ta haõy thöû xem”, noùi roài lieàn laáy baùu vaät trò giaù ngaøn kim tieàn ñeå ôû giöõa ñöôøng roài ñöùng ôû choã xa nhìn. Baït-nan-ñaø vöøa ñi ñeán nhìn thaáy vaät baùu treân ñöôøng, nhìn quanh boán phía thaáy khoâng coù ai lieàn nhaët laáy caëp vaøo naùch, caùc ñoàng töû thaáy roài lieàn chaïy ñeán vaây quanh noùi raèng: “Phaùp Tyø kheo cuûa oâng, vaät cuûa ngöôøi khoâng cho maø laïi laáy troäm hay sao”, ñaùp: “Khoâng coù laáy troäm, toâi cho laø vaät phaán taûo neân nhaët laáy”, caùc ñoàng töû suy nghó: “Neân daãn ngöôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 239

xaáu aùc naøy ñeán quan”, nghó roài lieàn daãn ñeán quan, quan hoûi: “Thaày thaät ñaõ laáy troäm phaûi khoâng?” Ñaùp: “Toâi khoâng coù laáy troäm, toâi töôûng laø vaät phaán taûo neân nhaët laáy”, quan noùi: “Khoâng coù vaät baùu naøo maø khôûi töôûng laø phaán taûo ñeå laáy”. Nhöng caùc quan naøy voán laø ñeä töû Phaät, tin öa Phaät neân noùi: “Tyø kheo laøm sao laáy troäm ñöôïc, caùc ñoàng töû aét laø noùi voïng roài. Thaày haõy ñi ñi, sau naøy chôù nhö vaäy nöõa. ÔÛ choã ñaát troáng gaëp vaät baùu, ngöôøi khoâng cho thì chôù neân nhaët laáy”. Baït-nan-ñaø trôû veà ñem vieäc naøy keå laïi cho caùc Tyø kheo nghe, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo: “Maéc toäi nhö theá vaø toäi naëng hôn cuõng ñeàu do laáy vaøng baïc vaät baùu maø ra”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï tay laáy hay baûo ngöôøi laáy vaät baùu hay tôï vaät baùu ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Vaät baùu laø vaøng baïc tieàn, xa cöø, maõ naõo, löu ly, chôn chaâu…; tôï vaät baùu laø ñoàng thieác, baïch laïp, chì keõm… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo caàm laáy caát tieàn, vaøng baïc, xa cöø, maõ naõo… cuûa ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu laáy tôï vaät baùu laøm ñoà trang nghieâm cuûa nam töû vaø nöõ nhôn, cho ñeán binh khí ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; neáu laáy chôn chaâu giaû thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo ngaøy tieát hoäi caùc baïch y trong thaønh chuaån bò ñaày ñuû caùc moùn aên ngon ñem vaøo trong vöôøn röøng ñeå vui chôi aên uoáng. Tyø-xaù-khö-loäc-töû-maãu ñeo trang söùc treân ngöôøi trò giaù naêm traêm kim tieàn cuõng ra thaønh daïo chôi, luùc trôû veà chôït suy nghó: “Ta ra thaønh daïo chôi, khoâng theå khoâng gaëp Phaät maø trôû veà. Ñeán gaëp Phaät ta khoâng neân ñeo ñoà trang söùc nhö vaày”, nghó roài lieàn côûi ñoà trang söùc boïc vaøo trong aùo cuøng moät tyø nöõ ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Loäc töû maãu nghe phaùp ñöôïc lôïi hæ roài töø toøa ñöùng daäy, ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Tyø nöõ do nghe phaùp ñöôïc phaùp vò neân khi ñöùng daäy ra veà ñeå queân laïi goùi ñoà trang söùc. Phaät thaáy goùi ñoà naøy lieàn baûo A-nan: “Thaày haõy xem trong goùi ñoà naøy coù vaät gì roài ñem caát”, A- nan baûo tònh nhôn giôû ra xem roài goùi laïi ñem caát. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo coù vaät baùu hay tôï vaät baùu maø töï tay caàm laáy hay baûo ngöôøi caàm laáy caát thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø vaät baùu hay tôï vaät baùu naøy ôû trong taêng phöôøng hay ôû trong truù xöù thì neân khôûi taâm nhö vaày maø laáy caát: Neáu ngöôøi chuû ñeán nhaän thì seõ traû laïi.

240 BOÄ LUAÄT 5

Vieäc naøy neân haønh trì nhö theá. Trong taêng phöôøng laø vaät ôû beân trong töôøng vaùch, raøo daäu, haøo thaønh cuûa truù xöù Taêng. Trong truù xöù laø tuøy truù xöù maø baïch y ñaõ thænh. Khoâng phaïm laø neáu vaät ôû trong Taêng phöôøng, hoaëc coù tònh nhôn thì baûo xem roài laáy caát; neáu khoâng coù tònh nhôn thì töï mình xem roài laáy caát. Khi coù ngöôøi ñeán nhaän xin laïi thì neân hoûi: “Vaät cuûa oâng hình töôùng nhö theá naøo”, neáu noùi ñuùng thì ñöa traû laïi, neáu noùi khoâng ñuùng thì neân ñaùp laø khoâng coù vaät nhö theá. Neáu chuû cuûa vaät chöa ñeán nhaän laïi maø Tyø kheo coù nhaân duyeân phaûi ñi, trong ñaây neáu coù cöïu truï Tyø kheo toát thì neân daën laïi raèng: “Toâi nhaët ñöôïc vaät cuûa ngöôøi naøo ñoù ñaõ boû queân, thaày neân xem laïi roài caát giöõ, neáu chuû cuûa vaät ñeán nhaän xin laïi, noùi ñuùng thì neân ñöa traû laïi, noùi khoâng ñuùng thì neân noùi laø khoâng coù vaät nhö theá”. Traûi qua naêm, saùu naêm neáu chuû cuûa vaät khoâng ñeán nhaän laïi thì neân ñeå vaät naøy vaøo trong Töù phöông Taêng vaät maø duøng; thôøi gian sau neáu chuû cuûa vaät ñeán nhaän laïi thì neân laáy vaät cuûa töù phöông taêng boài thöôøng. Vaät ôû trong truù xöù cuõng gioáng nhö theá cho ñeán caâu traûi qua naêm, saùu naêm neáu chuû cuûa vaät khoâng ñeán nhaän laïi, trong truù xöù naøy neáu ít giöôøng gheá meàn neäm… thì neân duøng tieàn ñoù ñeå mua saém; thôøi gian sau chuû cuûa vaät ñeán nhaän thì neân ñem giöôøng gheá meàn neäm naøy traû cho hoï. Vieäc naøy neân haønh trì nhö theá.

59. Giôùi Nhuoäm Y Hoaïi Saéc: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù trong thaønh do nhaân duyeân roàng laøm möa neân môû hoäi moät thaùng aên möøng, vaøo ngaøy hoäi cuoái cuøng caùc ngheä só xieác trình dieãn ñöôïc thöôûng raát nhieàu tieàn. Luïc quaàn Tyø kheo cuøng ñi ñeán xem, thaáy hoï ñöôïc thöôûng nhieàu tieàn neân sai ngöôøi ñeán noùi vôùi hoï raèng: “Caùc vò ñöôïc thöôûng nhieàu taøi vaät, neân chia cho chuùng toâi moät phaàn, neáu khoâng chuùng toâi seõ phaù hoaïi”, söù ñeán noùi y nhö vaäy, hoï nghe roài lieàn hoûi laø ai sai ñeán noùi, ñaùp laø Sa-moân, laïi hoûi laø Sa-moân naøo, ñaùp laø Sa-moân Thích töû , hoï noùi: “Chuùng toâi nay ñaõ thu huùt ñöôïc ngöôøi xem, duø coù ñaïi nhaïc sö ôû ñaây cuõng khoâng theå phaù hoaïi ñöôïc huoáng chi laø Sa-moân Thích töû, chuùng toâi khoâng chia phaàn”, söù nghe roài lieàn trôû veà baùo laïi. Luïc quaàn nghe roài lieàn giaêng maøn tröôùng laøm hoäi tröôøng, ôû trong ñoù maëc y phuïc baïch y trình dieãn, duøng bieän taøi ca ngôïi Phaät phaùp taêng vaø Thaùnh giaùo khieán cho hoäi chuùng beân kia daàn daàn qua tuï hoäi heát beân naøy ñeå xem nghe. Caùc ngheä só beân hoäi tröôøng naøy ñaùng leõ ñöôïc thöôûng tieàn laïi khoâng ñöôïc gì, sau khi bieát laø do Sa-moân Thích töû gaây roái lieàn quôû traùch raèng: “Nhöõng ngöôøi naøy maát phaùp Sa-moân, thieâu ñoát

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 241

phaùp Sa-moân neân tranh ñoaït heát taøi vaät maø ñaùng leõ chuùng ta coù ñöôïc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi maëc y khoâng nhuoäm hoaïi saéc”, nhöng Phaät chæ quôû traùch maø chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, thaùp tuøng theo caùc thöông nhôn ñi qua con döôøng hieåm, gaëp phaûi giaëc cöôùp cöôùp heát taøi vaät vaø y phuïc. Caùc thöông nhôn, caùc Tyø kheo vaø nhöõng ngöôøi xuaát gia khaùc ñeàu loûa hình, chuùa giaëc laø ngöôøi meán moä Phaät phaùp neân baûo caùc Tyø kheo töï ñeán nhaän laïi y cuûa mình; ngöôøi xuaát gia khaùc cuõng coù y nhuoäm, caùc Tyø kheo nghi khoâng bieát laø y cuûa mình hay cuûa ngöôøi khaùc neân khoâng daùm laáy. Sau ñoù tuaàn töï ñeán nöôùc Xaù-veä ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân , phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñöôïc y môùi thì neân ôû trong ba maøu saéc, tuøy duøng moãi maøu ñeå nhuoäm cho hoaïi saéc, hoaëc maøu xanh, hoaëc maøu xaùm hoaëc maøu ñoû ñen. Neáu Tyø kheo khoâng duøng ba maøu saéc naøy nhuoäm cho hoaïi saéc y maø maëc y môùi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Y môùi laø vaûi môùi hoaëc nhaän ñöôïc vaûi cuõ töø ngöôøi khaùc , do môùi ñöôïc neân cuõng goïi laø vaûi môùi. Ba maøu hoaïi saéc laø xanh, xaùm vaø ñoû ñen. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi maøu xanh neân laáy hai maøu coøn laïi laøm tònh (nhuoäm cho hoaïi saùc goïi laø tònh); neáu ñöôïc vaûi ñen xaùm cuõng laáy hai maøu coøn laïi laøm tònh; neáu ñöôïc vaûi ñoû cuõng laáy hai maøu coøn laïi laøm tònh; neáu ñöôïc vaûi vaøng thì neân laáy ba maøu saéc treân laøm tònh; ñöôïc vaûi maøu ñoû töôi cuõng neân laáy ba maøu saéc treân laøm tònh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñaép y khoâng laøm tònh thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu maëc thöû moät chuùt thì phaïm Ñoät-kieát-la; vaûi may phu cuï khoâng laøm tònh cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; vaûi may aùo goái cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ñöôïc vaûi môùi muoán laøm tònh, neân laáy moät maûnh vaûi cuõ vaù vaøo, may ngöôïc ra ngoaøi goïi laø laøm tònh, cuõng goïi laø laøm cho hoaïi saéc, vì khaùc vôùi theá tuïc.

242 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 16

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 60. Giôùi Nöûa Thaùng Taém Moät Laàn: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù trong thaønh coù ba ao nöôùc taém, ao nöôùc thöù nhaát daønh cho vua vaø phu nhaân taém, ao nöôùc thöù hai daønh cho vöông töû vaø ñaïi thaàn taém, ao nöôùc thöù ba daønh cho nhaân daân taém. Vua Bình sa voán tin saâu Phaät giaùo neân noùi vôùi caùc ñaïi thaàn: “Caùc baäc thöôïng nhôn neân taém trong ao nöôùc daønh cho ta taém”, do ñoù neân caùc Tyø kheo thöôøng thöôøng ñeán taém trong ao nöôùc naøy. Moät hoâm vua Bình sa muoán taém neân baûo ngöôøi giöõ ao: “Neân ñuoåi heát moïi ngöôøi ñi, ta muoán ñeán taém”, ngöôøi giöõ ao ñuoåi heát moïi ngöôøi ñi, chæ coøn coù Tyø kheo ôû laïi vì ngöôøi giöõ ao nghó raèng: “Vua voán kính Tyø kheo, neáu ñuoåi ñi thì vua seõ noåi giaän”, nghó roài lieàn ñeán baïch vua: “Ñaõ ñuoåi heát moïi ngöôøi ñi, chæ coøn Tyø kheo”, vua noùi: “Laønh thay, cöù ñeå caùc thöôïng nhôn taém tröôùc”. Sau khi caùc Tyø kheo taém xong ñi heát, ngöôøi giöõ ao môùi ñeán baïch vua, vua lieàn ñeán taém, khi vua taém xong thì trôøi saùng, luùc ñoù vua nghó: “Ta nay ra thaønh khoâng neân khoâng gaëp Phaät maø trôû vaøo trong thaønh”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân , Phaät lieàn thaêm hoûi: “Ñaïi vöông, môùi saùng sôùm vì sao ñeán”, vua ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät thuyeát phaùp cho vua ñöôïc lôïi hæ roài yeân laëng, vua ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät, höõu nhieãu roài ra veà. Khoâng bao laâu sau Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thöôøng thöôøng ñeán taém khieán cho vua doøng Saùt-ñeá-lî ñaõ quaùn ñaûnh ôû trong ao nöôùc cuûa mình maø khoâng ñöôïc taém”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 243

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo chöa ñuû nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà , ñuû nöûa thaùng hoaëc hôn thì khoâng phaïm. Luùc ñoù vaøo moät thaùng cuoái cuûa muøa xuaân vaø moät thaùng ñaàu cuûa muøa haï, trôøi raát noùng böùc, do caùc Tyø kheo khoâng thöôøng taém neân thaân dô ngöùa, böùc röùc khoù chòu lieàn baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân, trôøi moùng böùc nhö theá neân cho caùc Tyø kheo taém röûa”, Phaät noùi: “Cho taém, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân vaø vaøo thaùng ñaàu cuûa muøa ha,ï trôøi noùng böùc. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu trôøi chöa ñeán noåi noùng böùc maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, trôøi noùng böùc taém thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù nhieàu Tyø kheo bònh duøng toâ daàu thoa thaân, do khoâng taém neân thaân dô ngöùa, böùc röùt khoù chòu lieàn baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân, cho nhaân duyeân bònh ñöôïc taém”, Phaät noùi: “Töø nay cho nhaân duyeân bònh ñuôïc taém, vì lôïi ích cho ngöôøi bònh nhö thöùc aên khoâng khaùc. Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø trôøi noùng böùc, khi bònh. Bònh laø bònh laïnh, bònh noùng, bònh phong neáu ñöôïc taém thì bònh laønh. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khoâng bònh, chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu bònh thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, boãng coù gioù baõo noåi leân thoåi y rôøi khoûi thaân, buïi ñaát dính ñaày ngöôøi, khoâng ñöôïc taém neân ngöùa ngaùy khoù chòu lieàn baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân cho nhaân duyeân bò gioù thoåi ñöôïc taém”, Phaät noùi: Töø nay cho nhaân duyeân bò gioù thoåi ñöôïc taém, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi trôøi noùng böùc, khi bònh, khi bò gioù thoåi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khoâng bò gioù thoåi maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, bò gioù thoåi taém thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo maëc y môùi nhuoäm vaøo thaønh khaát thöïc gaëp möa to, bò öôùt y, nöôùc nhuoäm thaám vaøo thaân sanh gheû lôû, khoâng ñöôïc taém neân böùc röùt khoù chòu lieàn baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân cho nhaân duyeân gaëp möa to ñöôïc taém”, Phaät noùi: Cho nhaân duyeân gaëp trôøi möa ñöôïc taém, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø

244 BOÄ LUAÄT 5

nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi trôøi noùng böùc, khi bònh, khi bò thoåi, khi gaëp trôøi möa. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khoâng gaëp trôøi möa maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, gaëp trôøi möa taém thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù caùc Tyø kheo laøm chuøa môùi do gaùnh ñaát, buøn, ngoùi, gaïch… ñeå xaây caát maø khoâng ñöôïc taém neân thaân dô ngöa khoù chòu vaø meät moõi, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân do nhaân duyeân laøm vieäc ñöôïc taém”, Phaät noùi: “Cho nhaân duyeân laøm vieäc ñöôïc taém, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi trôøi noùng böùc, khi bònh, khi bò gioù thoåi, khi trôøi möa, khi laøm vieäc. Laøm vieäc laø cho ñeán queùt moät thöôùc ñaát trong Taêng phöôøng. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khoâng coù nhaân duyeân laøm vieäc maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu coù laøm vieäc, taém thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, do buïi ñaát ôû vuøng ñaát naøy nhieàu neân khi ñi ñöôøng buïi ñaát baùm dính ngöôøi, khoâng ñöôïc taém neân thaân dô ngöùa, böùc röùt khoù chòu lieàn baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân cho nhaân duyeân ñi ñöôøng ñöôïc taém”, Phaät noùi: “Cho nhaân duyeân ñi ñöôøng ñöôïc taém, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø khi trôøi noùng böùc, khi bònh, khi bò gioù thoåi, khi trôøi möa, khi laøm vieäc, khi ñi ñöôøng. Ñi ñöôøng laø cho ñeán ñi nöûa do tuaàn, hoaëc ñeán hoaëc ñi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñeán ngaøy hoâm qua maø ngaøy nay taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; ngaøy mai môùi ñi maø ngaøy nay taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu ñi nöûa do tuaàn duø ñeán hay ñi maø taém thì khoâng phaïm. Neáu Tyø kheo khoâng coù saùu nhaân duyeân keå treân, chöa tôùi nöûa thaùng maø taém thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu coù nhaân duyeân khoâng noùi vôùi caùc tk maø lieàn taém thì phaïm Ñoät-kieát-la.

61. Giôùi Ñoaïn Maïng Suùc Sanh: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly, luùc ñoù caùc vöông töû nöôùc Duy-na-ly vaøo trong vöôøn röøng hoïc baén cung, Ca-löu-ñaø-di tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, töø xa thaáy caùc vöông töû hoïc caùch baén cung nhö theá lieàn cöôøi, caùc vöông töû hoûi: “Vì sao cöôøi, chuùng toâi baén khoâng hay sao”, ñaùp laø hay, laïi hoûi: “Thaày coù baén ñöôïc khoâng?” Ñaùp laø ñöôïc,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 245

caùc vöông töû noùi: “Neáu ñöôïc thì baén thöû ñi”, ñaùp: “Phaùp cuûa chuùng toâi khoâng coù cung teân thì khoâng baén”, caùc vöông töû noùi: “Ñaây coù cung teân baèng caây coù theå duøng ñöôïc”, noùi roài ñöa cung teân baèng caây. Khi Ca-löu- ñaø-di giöông cung coù chim bay trong hö khoâng roài bay voøng trôû laïi, lieàn buoâng teân vôøn quanh khoâng cho chim bay thoaùt ra, caùc vöông töû noùi: “Côù gì baén khoâng truùng”, ñaùp: “Baén truùng ñaâu coù khoù gì”, caùc vöông töû noùi: “Khoâng ñuùng nhö theá, neáu truùng ñöôïc thì neân baén cho truùng, chôù neân noùi suoâng”, Tyø kheo kieâu maïn noùi: “Caùc ngöôøi muoán truùng choã naøo”, caùc vöông töû noùi: “Muoán truùng vaøo maét phaûi”, lieàn baén truùng vaøo maét phaûi, chim lieàn cheát. Luùc ñoù caùc vöông töû ñeàu hoå theïn, sanh taät ñoá vaø noåi saân noùi raèng: “Sa-moân Thích töû sao coù theå ñoaït maïng suùc sanh”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá yù ñoaït maïng suùc sanh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá yù ñoaït maïng suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ñoaït maïng laø töï laøm hay baûo ngöôøi laøm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo töï tay ñoaït maïng suùc sanh thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu Tyø kheo baûo ngöôøi khaùc raèng: “Haõy baét troùi suùc sanh naøy roài ñaäp cheát”, neáu ngöôøi kia nghe lôøi ñaäp cheát noù thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo sai söù ñeán noùi vôùi ngöôøi khaùc raèng: “Ngöôi bieát suùc sanh ñoù khoâng?” Ñaùp laø bieát, söù noùi: “Ngöôi haõy ñeán baét troùi vaø ñaäp cheát noù”, neáu ngöôøi kia nghe lôøi ñaäp cheát noù thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-daät- ñeà. Laïi nöõa-tyø kheo coù ba caùch ñoaït maïng suùc sanh phaïm Ba-daät-ñeà: Moät laø duøng thoï saéc, Hai laø duøng khoâng phaûi thoï saéc, Ba laø duøng caû thoï saéc vaø khoâng phaûi thoï saéc. Thoï saéc laø neáu Tyø kheo duøng tay hoaëc chaân hoaëc thaân phaàn khaùc ñaäp cheát suùc sanh, nghó raèng: “Muoán cho noù cheát”, neáu noù cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noù khoâng cheát lieàn, veà sau cuõng do nhaân duyeân naøy maø cheát thì Tyø kheo cuõng phaïm Ba-daät- ñeà; neáu khoâng cheát lieàn, veà sau cuõng khoâng phaûi do nhaân duyeân naøy maø cheát thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaûi thoï saéc laø neáu Tyø kheo duøng caây, ngoùi ñaù, dao gaäy, cung teân… töø xa neùm, baén muoán cho noù cheát, neáu noù cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noù khoâng cheát lieàn… cho ñeán phaïm Ñoät-kieát-la gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Thoï saéc vaø khoâng phaûi thoï saéc laø neáu Tyø kheo duøng tay caàm caây, ngoùi ñaù dao gaäy, cung teân… ñaäp

246 BOÄ LUAÄT 5

ñaùnh noù, muoán cho noù cheát; neáu noù cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noù khoâng cheát lieàn… cho ñeán phaïm Ñoät-kieát-la gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo khoâng duøng thoï saéc, baát thoï saéc, thoï saéc vaø baát thoï saéc nhö ñaõ keå treân, vì muoán gieát noù neân ñeå thuoác ñoäc vaøo trong mieäng noù hoaëc trong thöùc aên uoáng cuûa noù, neáu noù cheát thì Tyø kheo phaïm Ba- daät-ñeà; neáu noù khoâng cheát lieàn… cho ñeán phaïm Ñoät-kieát-la gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo khoâng duøng thoï saéc… cuõng khoâng duøng thuoác ñoäc, vì muoán gieát noù neân xuùc naõo laøm cho noù buoàn phieàn… cho ñeán laøm cho noù bò ñoïa thai hoaëc xoâ xuoáng nöôùc hay xoâ vaøo trong löûa, xoâ xuoáng haàm, hoaëc ñuoåi ra ñöôøng muoán cho noù cheát. Cho ñeán suùc sanh coøn trong thai meï môùi thoï hai caên laø thaân caên vaø maïng caên maø khôûi phöông tieän laøm cho noù cheát, neáu noù cheát thì Tyø kheo phaïm Ba-daät-ñeà; neáu noù khoâng cheát lieàn… cho ñeán phaïm Ñoät-kieát-la gioáng nhö ñoaïn vaên treân.

62. Giôùi Coá YÙ Laøm Cho Tyø Kheo Khaùc Nghi Hoái: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo tranh caûi vôùi Thaát thaäp quaàn Tyø kheo, muoán laøm cho chuùng Tyø kheo naøy sanh nghi hoái neân noùi raèng: “Caùc thaày khoâng ñuû hai möôi tuoåi maø thoï giôùi cuï tuùc. Neáu ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thoï giôùi cuï tuùc thì khoâng goïi laø ñaùc giôùi cuï tuùc, neáu khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc thì khoâng phaûi laø Tyø kheo, khoâng phaûi laø Sa-moân Thích töû ”, chuùng Tyø kheo naøy nghe roài öu saàu nghi hoái keâu khoùc, caùc Tyø kheo hoûi roõ nguyeân do”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá yù laøm cho Tyø kheo khaùc nghi hoái”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo coá yù laøm cho Tyø kheo khaùc nghi hoái, khieán cho trong choác laùt taâm khoâng an oån, do nhaân duyeân naøy khoâng gì khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù saùu: Moät laø sanh, Hai laø thoï giôùi cuï tuùc, Ba laø phaïm, Boán laø hoûi, Naêm laø vaät, saùu laø phaùp. Sanh laø Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc sanh vaøo luùc naøo, ñaùp laø sanh vaøo ñôøi vua ......... coù ñaïi thaàn ........, hoaëc vaøo naêm ñöôïc muøa sung tuùc hoaëc vaøo naêm thaát muøa ñoùi keùm…; Tyø kheo noùi: “Neáu thaày sanh vaøo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 247

luùc ñoù thì khoâng ñuû hai möôi tuoåi, neáu khoâng ñuû hai möôi thì khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc… khoâng phaûi Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Döôùi naùch cuûa thaày luùc naøo moïc loâng, beân mieäng luùc naøo moïc raâu, yeát haàu ôû coå luùc naøo hieän”, ñaùp laø vaøo luùc ......... nhö ñoaïn vaên treân; Tyø kheo noùi: “Neáu moïc raâu vaøo luùc ñoù thì thaày chöa ñöôïc hai möôi tuoåi … khoâng phaûi laø Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Thoï giôùi cuï tuùc laø neáu Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Thaày thoï giôùi vaøo luùc naøo?” Ñaùp laø vaøo ñôøi vua ........ coù ñaïi thaàn ......... nhö ñoaïn vaên treân; Tyø kheo noùi: “Neáu thaày thoï giôùi cuï tuùc vaøo luùc ñoù thì khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc… khoâng phaûi laø Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Ai laøm hoøa thöông truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho thaày, ai laøm A-xaø-leâ, ai laøm giaùo thoï sö?” Ñaùp: “Vò ........ laøm hoøa thöôïng, vò ......... laøm A-xaø-leâ, vò ......... laøm giaùo thoï sö”; Tyø kheo noùi: “Neáu nhö theá thì thaày khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc… khoâng phaûi laø Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Thaày ôû trong thaäp sö thoï giôùi cuï tuùc hay laø ôû trong nguõ sö?”, ñaùp laø ôû trong thaäp sö, ñoù laø .........; Tyø kheo noùi: “Neáu ôû trong thaäp sö nhö theá thì thaày khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc… khoâng phaûi Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Thaày ôû trong giôùi thoï cuï tuùc hay ôû ngoaøi giôùi?” Ñaùp laø ôû trong giôùi ......... Tyø kheo noùi: “Neáu ôû trong giôùi naøy thoï giôùi thì thaày khoâng ñaéc giôùi cuï tuùc… khoâng phaûi Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Phaïm laø neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Thaày phaïm toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa… thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo, khoâng phaûi laø Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Hoûi laø neáu Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Thaày vaøo trong tuï laïc ........, ñi ñöôøng ......... ñeán nhaø cuûa ......... ngoài ôû choã ......... noùi chuyeän cuøng vôùi ngöôøi nöõ teân ........, ñeán chuøa ni .......... ngoài noùi chuyeän vôùi Tyø kheo ni teân ........ phaûi khoâng?” Ñaùp laø coù, lieàn noùi: “Neáu thaày vaøo tuï laïc ñoù… ngoài noùi chuyeän vôùi Tyø kheo ni ñoù thì thaày khoâng phaûi laø Tyø kheo, khoâng phaûi Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø

248 BOÄ LUAÄT 5

kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Vaät laø neáu Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Thaày ñoàng taâm vôùi ai duøng baùt, y… cho ñeán boán loaïi döôïc?” Ñaùp laø ñoàng taâm vôùi Tyø kheo teân........, lieàn noùi: “Neáu thaày ñoàng taâm vôùi Tyø kheo ñoù thì thaày khoâng phaûi laø Tyø kheo, khoâng phaûi Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Phaùp laø neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc raèng: “Chôù chöùa nhieàu y, chôù thöôøng thöôøng aên, chôù aên rieâng chuùng…”, ñaùp: “Toâi coù thoï y Ca- hi-na”, lieàn noùi: “Neáu thaày chöùa nhieàu y , thöôøng thöôøng aên… thì thaày khoâng phaûi laø Tyø kheo, khoâng phaûi Sa-moân Thích töû”, duø Tyø kheo kia coù nghi hoái hay khoâng Tyø kheo naøy vaãn phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo duøng saùu caùch treân khieán cho Tyø kheo khaùc nghi hoái thì phaïm Ba-daät-ñeà , ngoaøi saùu caùch treân duøng caùch khaùc laøm cho Tyø kheo khaùc nghi hoái thì phaïm Ñoät-kieát-la hoaëc duøng saùu caùch treân nhöng vôùi nhaân duyeân khaùc laøm cho Tyø kheo khaùc nghi hoái cuõng phaïm Ñoät-kieát-la.

63. Giôùi Duøng Tay Choïc Leùt : Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù moät treû con baïch y vua ñuøa vôùi Thaäp thaát quaàn Tyø kheo, chuùng Tyø kheo naøy vì muoán choïc cho noù cöôøi neân duøng tay choïc leùt noù, ñöùa beù naøy do cöôøi nhieàu quaù neân ñöùt hôi maø cheát. Thaäp thaát quaàn Tyø kheo sanh nghi khoâng bieát mình coù phaïm Ba-la-di hay khoâng, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi: “Caùc thaày duøng taâm gì maø laøm vieäc ñoù?” Ñaùp: “Chuùng con muoán choïc cho noù cöôøi neân laøm vieäc ñoù”, Phaät noùi: “Neáu nhö vaäy thì khoâng phaïm saùt”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo duøng tay choïc leùt ngöôøi khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo duøng moät ngoùn tay choïc leùt ngöôøi khaùc thì phaïm moät toäi Ba-daät-ñeà, duøng hai ngoùn tay cho ñeán möôøi ngoùn tay thì phaïm möôøi toäi Ba-daät-ñeà; neáu duøng caây, gaäy… choïc leùt ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la.

64. Giôùi Ñuøa Giôõn Trong Nöôùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Thaäp thaát quaàn Tyø kheo ruõ nhau ñeán soâng A-chæ-la taém, trong Thaäp thaát quaàn coù moät Tyø kheo ñaõ ñöôïc thieàn ñònh voán khoâng muoán ñi, nhöng vì muoán hoä möôøi saùu Tyø kheo kia neân ñi cuøng. Chuùng Tyø kheo naøy ñeán nôi côûi boû y phuïc vaøo trong soâng taém,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 249

laøm ñuû caùch chôi giôõn nhö voã nöôùc ra tieáng hoaëc laën huïp döôùi nöôùc hoaëc bôi loäi nhö caù chuyeån mình… Caùch ñoù khoâng xa vua Ba-tö-naëc ñang cuøng phu nhaân Maït-lôïiôû treân laàu gaùc vui höôûng naêm duïc laïc, coù cung nöõ ca muùa haùt ñeå töï vui. Vua töø xa nhìn thaáy caùc Tyø kheo ñuû caùch chôi ñuøa giôõn trong soâng nhö theá lieàn noùi vôùi phu nhaân: “Ñoù laø nhöõng ngöôøi maø naøng toân troïng, sao laïi ñuû caùch chôi ñuøa giôõn thoâ thaùo ôû trong nöôùc nhö theá”, phu nhaân noùi: “Vì sao vua laïi noùi nhö theá, hoï chæ laø nhöõng ngöôøi coøn treû tuoåi; vua haõy neân ngöôõng voïng nhöõng vò nhö Ma-ha Ca-dieáp, Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät…”. Luùc ñoù Tyø kheo ñaõ ñöôïc thieàn ñònh khoâng taém maø ngoài thieàn gaàn ñoù, nghe ñöôïc nhöõng lôøi naøy cuûa vua vaø phu nhaân neân baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày taém nhö theá ñuû roài, haõy leân bôø maëc laïi y phuïc, taát caû caàm bình ñöïng ñaày nöôùc ñeå tröôùc maët roài ngoài kieát giaø”, taát caû ñeàu leân bôø vaø laøm theo nhö lôøi daïy, Tyø kheo ñöôïc thieàn ñònh lieàn duøng söùc thaàn thoâng laøm cho caùc bình nöôùc bay trong hö khoâng, caùc Tyø kheo ngoài kieát giaø bay theo sau caùc bình nöôùc. Phu nhaân Maït-lôïinhìn thaáy caûnh naøy lieàn noùi vôùi vua: “Vua xem ñaây laø nhöõng ngöôøi maø thieáp toân troïng, tuy hoï coù haønh ñoäng maø vua thaáy nhö theá nhöng laïi coù söùc thaàn thoâng ñònh löïc maø vua khoâng thaáy ñöôïc”. Sau ñoù phu nhaân sai söù ñeán baïch Phaät: “Nhaø vua thöôøng neâu ra nhöõng loãi laàm cuûa caùc Tyø kheo, do caùc Tyø kheo ñaõ chôi ñuøa giôõn trong nöôùc, cuùi xin Theá toân baûo caùc Tyø kheo chôù taém trong soâng naøy nöõa”. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng hoûi Thaäp thaát quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñuû caùch chôi ñuøa giôõn trong nöôùc nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñuøa giôõn trong nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù taùm caùch: Moät laø laøm cho mình vui, Hai laø laøm cho mình söôùng thích, Ba laø laøm cho mình cöôøi, Boán laø laøm troø chôi giôõn, Naêm laø voã ñaäp nöôùc, saùu laø khieán cho ngöôøi khaùc vui, baûy laø khieán cho ngöôøi khaùc söôùng thích, taùm laø khieán cho ngöôøi khaùc cöôøi. Neáu Tyø kheo muoán laøm cho mình vui duøng tay voã ñaäp nöôùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; hoaëc ôû trong nöôùc laën huïp, bôïi loäi qua laïi nhö ca xoay chuyeån… ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà; cho ñeán duøng tay veû nöôùc treân baøn cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø neáu hoïc bôi hoaëc bôi thaúng qua thì khoâng phaïm.

65. Giôùi Cuøng Ngöôøi Nöõ Nguû Chung Nhaø:

250 BOÄ LUAÄT 5

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo A-na-luaät töø nöôùc Kieàu- taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, ñi ñeán moät tuï laïc khoâng coù taêng phöôøng muoán nghæ qua ñeâm. A-na-luaät voán laø vöông töû, taùnh chaát cao quyù khoâng thích hoûi nhöõng vieäc nhoû nhaët, laïi khoâng bieát ngöôøi naøo neân hoûi, ngöôøi naøo khoâng neân hoûi. Luùc ñoù Tröôûng laõo thaáy nhöõng ngöôøi treû tuoåi trong tuï laïc lieàn ñeán hoûi raèng: “Trong tuï laïc naøy ai coù theå cho ngöôøi xuaát gia nguû qua ñeâm”, trong tuï laïc naøy coù moät daâm nöõ, nhöõng ngöôøi treû tuoåi naøy muoán treâu ñuøa-Tyø kheo neân chæ ñeán nhaø daâm nöõ ñoù. A-na-luaät tình thaät khoâng bieát neân ñeán nhaø daâm nöõ ñoù goõ cöûa, daâm nöõ ra môû cöûa thaáy Tyø kheo ñoan chaùnh coù oai nghi, dung maïo deã meán neân taâm daâm phaùt khôûi lieàn hoûi: “Thaày caàn ñieàu gì”, ñaùp laø muoán nguû nhôø moät ñeâm, daâm nöõ baèng loøng môøi vaøo nhaø , sau khi thaêm hoûi nhau xong daâm nöõ baûo ngöôøi nhaø söûa soaïn caùc moùn aên ngon cuùng döôøng roài traûi chaên neäm goái toát ñeïp treân chieác giöôøng lôùn cho Tyø kheo beân canh giöôøng cuûa mình. Ñeán ñeâm daâm nöõ muoán cuøng Tyø kheo laøm vieäc baát tònh noùi raèng: “Toâi xoa chaân cho thaày”, lieàn ñaùp: “Toâi laø ngöôøi ñoaïn duïc, xin chôù noùi ñeán vieäc naøy”, daâm nöõ suy nghó: “Ngöôøi naøy aét coù duïc, chæ laø vì môùi ñeán moõi meät, ta neân ñôïi ñeán giöõa ñeâm”, ñeán giöõa ñeâm daâm nöõ yeâu caàu laàn nöõa, cuõng ñaùp nhö tröôùc, ñeán cuoái ñeâm daâm nöõ laïi yeâu caàu vaãn ñaùp nhö tröôùc, ñeán saùng daâm nöõ noùi: “Quoác vöông ñaïi thaàn mang ñeán moät traêm cho ñeán naêm traêm kim tieàn toâi coøn khoâng chòu nhaän lôøi, ñeám hoâm toâi ñaõ yeâu caàu Ba-laàn maø thaày vaãn khoâng chòu, thaày ñoái vôùi phaùp neân ñöôïc cuûa-Tyø kheo aét seõ chöùng ñaéc ñöôïc. Neáu thaày khoâng muoán nhö theá thì xin vì thöông xoùt toâi maø thoï toâi thí thöïc”, A-na-luaät suy nghó: “Ta ñi ñöôøng xa caàn phaûi aên”, nghó roài lieàn yeân laëng nhaän lôøi. Daâm nöõ söûa soaïn ñaày ñuû thöùc aên ngon töï tay daâng cuùng Tyø kheo , ñôïi Tyø kheo thoï thöïc xong lieàn laáy gheá nhoû ngoài phía tröôùc nghe thuyeát phaùp. Luùc ñoù A-na-luaät quaùn taâm vaø cô duyeân cuûa daâm nöõ maø noùi phaùp, khieán cho daâm nöõ ngay nôi choã ngoài xa lìa traàn caáu chöùng ñöôïc phaùp nhaõn tònh. Daâm nöõ nghe phaùp bieát phaùp vaø nhaäp phaùp, khoâng coøn nghi hoái, ôû trong Phaät phaùp ñöôïc taâm töï taïi voâ sôû uùy, lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy ñaûnh leã A-na-luaät baïch raèng: “Con töø ngaøy nay xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng, troïn ñôøi laøm Öu-baø-di”, A-na-luaät laïi vì noùi dieäu phaùp cho ñöôïc lôïi hæ roài ñi. Daâm nöõ tieãn ñöa A-na-luaät ñi roài töø ñoù trôû ñi, daâm nöõ thöôøng cung caáp cho Sa-moân Thích töû y phuïc vaø thöùc aên uoáng. A-na-luaät daàn daàn ñeán nöôùc Xaù-veä, caát y baùt roài ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 251

khoâng. A-na-luaät ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “A-na-luaät duø ñaõ lìa duïc chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn, cuõng khoâng neân cuøng ngöôøi nöõ nguû chung moät nhaø. Nhö sôû duïc cuûa ngöôøi naáu aên, ngöôøi nöõ ñoái vôùi ngöôøi nam cuõng vaäy”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo cuøng ngöôøi nöõ nguû chung moät nhaø thì phaïm Ba-daät- ñeà. Ngöôøi nöõ laø bao goàm nöõ loaøi ngöôøi, nöõ phi nhôn, nöõ suùc sanh. Ngöôøi nöõ duø ngoài hay naèm ñeàu goïi laø nguû; voi duø döïa hay ñöùng cuõng goïi laø nguû; laïc ñaø, traâu, deâ duø naèm hay ñöùng cuõng goïi laø nguû; chim, ngoãng, nhaïn, khoång töôùc… duø ñöùng moät chaân hay guïc ñaàu cuõng goïi laø nguû. Nhaø coù boán loaïi nhö ñaõ giaûi trong giôùi treân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ôû trong boán loaïi nhaø keå treân maø cuøng ngöôøi nöõ nguû qua ñeâm thì phaïm Ba-daät-ñeà , neáu ñöùng daäy roài trôû laïi naèm tuøy naèm laïi bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Khoâng phaïm laø suoát ñeâm ngoài khoâng naèm, cho ñeán trong nhaø ñoù coù ngöôøi nöõ nguû hoaëc coù loã hoång maø meøo chui qua loït, Tyø kheo nguû qua ñeâm trong ñaây thì phaïm Ba-daät-ñeà.

66. Giôùi Khuûng Boá Tyø Kheo Khaùc: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly, luùc ñoù Phaät cuøng thò giaû laø Tyø kheo Töôïng thuû ñang ôû trong nuùi Ma-caâu-la, phaùp thò giaû cuûa Phaät laø Phaät chöa vaøo phoøng thì thò giaû khoâng ñöôïc vaøo tröôùc. Luùc ñoù vaøo ñaàu ñeâm Phaät kinh haønh nôi ñaát troáng, trôøi ñang möa nhoû, Thích ñeà hoaøn nhôn suy nghó: “Phaät ñang kinh haønh nôi ñaát troâng gaëp trôøi möa nhoû, ta sao khoâng bieán hoùa moät caùi hang löu ly ñeå Phaät kinh haønh trong ñoù”, nghó roài lieàn bieán hoùa moät caùihang ñeå Phaät kinh haønh trong ñoù, vua trôøi Ñeá thích ñi theo sau. Phaät kinh haønh laâu, thò giaû Töôïng thuû bò gioù möa böùc naõo neân suy nghó: “Ta neân duøng phöông tieän gì ñeå thuùc Phaät trôû vaøo phoøng thì ta môùi ñöôïc vaøo”. Thôøi ñoù nhaân daân soáng taïi nuùi Ma caâu la khi treû con khoùc thì ñem daï xoa Baø caâu la ra huø nhaùt cho noù nín khoùc, thò giaû töôïng thuû lieàn ñöùng ôû ñaàu ñöôøng choã Phaät kinh haønh, duøng hai tay bòt hai loã tai laïi roài la lôùn: “Daï xoa Baø-caâu-la ñeán”, Thích ñeà hoaøn nhôn nghe roài lieàn baïch Phaät: “Theá toân, taïi sao trong Phaät phaùp laïi coù ngöôøi ngu si naøy”, Phaät noùi: “Kieàu thi ca, nhaø ta roäng lôùn, ngöôøi naøy hieän ñôøi seõ ñöôïc laäu taän, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng coøn thoï thaân sau nöõa”, Phaät chæ daïy cho

252 BOÄ LUAÄT 5

vua trôøi Ñeá thích ñöôïc lôïi hæ roài yeân laëng, Thích ñeà hoaøn nhôn sau khi ñöôïc phaùp hæ lieàn ñaûnh leã Phaät, höõu nhieãu roài ñi. Khoâng bao laâu sau, Phaät trôû vaøo phoøng mình nghæ, saùng hoâm sau do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng quôû traùch thò giaû Töôïng thuû: “Thaày laø ngöôøi ngu si, taïi sao laïi khuûng boá Nhö lai, Phaät Theá toân. Phaät laø ngöôøi ñaõ ñöôïc voâ boá uùy, toùc loâng khoâng döïng ñöùng”, lieàn noùi keä: “Phaät ôû trong phaùp mình, Trí thoâng ñaït voâ ngaïi, Laïi coøn coù ngöôøi ñem, Daï xoa Baø caâu nhaùt. Phaät ôû trong phaùp mình, Trí thoâng ñaït voâ ngaïi, Neân ñaõ vöôït qua khoûi, Khoå sanh laõo bònh töû. Phaät ôû trong phaùp mình, Trí thoâng ñaït voâ ngaïi, Neân ñaõ dieät tröø heát, Caùc kieát söû phieàn naõo”. Phaät quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï khuûng boá Tyø kheo khaùc hoaëc baûo ngöôøi khuûng boá, cho ñeán ñuøa giôõn cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy coù saùu caùch laø saéc, thanh, höông, vò vaø xuùc. Saéc laø neáu Tyø kheo laøm saéc töôùng ñaùng sôï cuûa voi, ngöïa, traâu, deâ… ñeå khuûng boá Tyø kheo khaùc, duø Tyø kheo kia coù sôï hay khoâng, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Thanh laø neáu Tyø kheo laøm caùc tieáng ñaùng sôï cuûa voi, ngöïa, traâu, deâ… ñeå khuûng boá Tyø kheo khaùc, duø Tyø kheo kia coù sôï hay khoâng, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Höông laø neáu Tyø kheo laøm ra caùc muøi thôm hay thoái ñeå khuûng boá Tyø kheo khaùc, duø Tyø kheo kia coù sôï hay khoâng, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Vò laø neáu Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Ngaøy nay aên gì vôùi côm?” Ñaùp laø aên vôùi laïc toâ… , lieàn noùi: “Neáu aên laïc toâ… vôùi côm thì ngöôøi naøy seõ maéc bònh huûi”, duø Tyø kheo kia coù sôï haõi hay khoâng, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo hoûi Tyø kheo khaùc: “Ngaøy nay aên gì vôùi côm?” Ñaùp laø aên toâ vaø thòt heo vôùi côm, lieàn noùi: “Neáu aên toâ vaø thòt heo vôùi côm thì ngöôøi naøy seõ maéc bònh huûi”, duø Tyø kheo kia coù sôï haõi hay khoâng, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Xuùc laø neáu Tyø kheo laøm cho thaân mình cöùng, thoâ hoaëc meàm trôn hay rít… roài chaïm vaøo Tyø kheo khaùc, duø coù khieán Tyø kheo kia sôï haõi hay khoâng, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Phaùp laø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 253

neáu Tyø kheo noùi vôùi Tyø kheo khaùc: “Thaày chôù ñaïi tieåu tieän treân coû töôi, seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc, ngaï quyû suùc sanh”, ñaùp: “Toâi töï bieát phaùp naøy”, Tyø kheo noùi: “Neáu Tyø kheo ñaïi tieåu tieän treân coû töôi thì ñoïa vaøo ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh”, duø coù khieán Tyø kheo kia sôï haõi hay khoâng, ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo duøng saùu caùch treân ñeå khuûng boá Tyø kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø saùu caùch treân duøng caùc caùch khaùc ñeå khuûng boá Tyø kheo khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu duøng saùu caùch treân vôùi nhaân duyeân khaùc ñeå khuûng boá ngöôøi khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la.

67. Giôùi Giaáu Y Baùt Cuûa-Tyø Kheo Khaùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Suoát ñeâm ñoù söûa soaïn ñaày ñuû caùc moùn aên ngon ñeå cuùng döôøng, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang ñöùng nôi choã ñaát troáng chôø söù ñeán thænh, tröôùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñaõ cuøng vôùi Thaäp thaát quaàn Tyø kheo tranh caûi neân laáy y baùt cuûa Thaäp thaát quaàn Tyø kheo ñem giaáu nôi khaùc, khieán cho chuùng Tyø kheo naøy tìm maõi khoâng ñöôïc. Phaùp cuûa Thaäp thaát quaàn Tyø kheo laø heã coù vieäc gì ñeàu noùi vôùi nhau, luùc ñoù ngöôøi bò maát y baùt naøy noùi vôùi ngöôøi kia: “Toâi bò maát y baùt, haõy tìm gi- uùp toâi”. Ñeán giöõa ngoï, cö só sai söù ñeán baùo giôø aên ñaõ ñeán, caùc Tyø kheo ñeàu ñi ñeán nhaø cö só, Phaät baûo ngöôøi nhaän laáy phaàn thöùc aên cuûa mình. Cö só thaáy Taêng ñaõ ngoài vaøo choã ngoài roài töï tay daâng nöôùc vaø thöùc aên khieán cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû, sau khi Taêng thoï thöïc xong lieàn laáy chieác gheá nhoû ngoài tröôùc Thöôïng toøa ñeå nghe thuyeát phaùp. Luùc ñoù thaäp thaát quaàn Tyø kheo tìm ra ñöôïc y baùt môùi ñi ñeán nhaø cö só, chö taêng vöøa ra khoûi nhaø cö só nhìn thaáy lieàn hoûi côù sao ñeán treã, ñaùp: “Luïc quaàn Tyø kheo giaáu y baùt cuûa chuùng toâi, tìm maõi môùi ñöôïc neân ñeán treã”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi giaáu y baùt cuûa-Tyø kheo khaùc khieán hoï suyùt bò ñoaïn thöïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo giaáu y baùt cuûa-Tyø kheo khaùc, cho ñeán giaáu nhöõng vaät caàn duøng tuøy phaùp nhö caùi khoùa cöûa, oáng kim, giaøy deùp… , töï giaáu hay baûo ngöôøi giaáu cho ñeán ñuøa giôõn ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà.

254 BOÄ LUAÄT 5

Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo giaáu y baùt cuûa-Tyø kheo khaùc, neáu tìm khoâng ñöôïc thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà; neáu tìm ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Giaáu caùi khoùa cöûa, oáng kim… neáu tìm khoâng ñöôïc thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà, tìm ñöôïc thì phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu chæ giaáu oáng kim, tìm khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la, tìm ñöôïc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la.

68. Giôùi Ñoaït Y Cuûa Ngöôøi Khaùc Maëc: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo taùnh voán löôøi bieáng, khoâng thích töï giaët nhuoäm caét may y, neáu coù vaûi caàn giaët nhuoäm caét may lieàn ñem ñöa cho Tyø kheo hoaëc Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni. Nhöõng ngöôøi naøy töôûng laø cuûa mình neân ñem giaët nhuoäm caét may thaønh y, khi Luïc quaàn Tyø kheo bieát may ñaõ ñöôïc may xong lieàn ñeán ñoøi laïi noùi raèng: “Y naøy vì sao ñaõ laâu khoâng traû laïi cho toâi”, vò kia khoâng traû laïi, lieàn cöôõng ñoaït laáy ñem veà. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng thaáy Luïc quaàn Tyø kheo giaët nhuoäm caét may y maø laïi thaáy hoï ñaép y môùi, lieàn hoûi roõ nguyeân do, Luïc quaàn Tyø kheo ñem vieäc treân keå laïi roài noùi: “Do nhaân duyeân naøy caùc thaày thaáy toâi khoâng giaët nhuoäm caét may maø laïi coù y môùi ñeå ñaép”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cöôõng ñoaït y cuûa ngöôøi khaùc laáy ñaép”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñem y cho Tyø kheo hoaëc Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma- na, Sa di, Sa-di-ni; thôøi gian sau ñeán ñoøi, vò kia khoâng traû laïi lieàn cöôõng ñoaït laáy maëc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñem y cho Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni; sau ñeán ñoøi, vò kia khoâng traû laïi lieàn cöôõng ñoaït laáy maëc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát y dö phaûi caát chöùa nhö theá naøo lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân laøm tònh caát chöùa”. Coù Tyø kheo hieän tieàn laøm tònh, ñöa y cho ngöôøi khaùc roài, ngöôøi ñoù khoâng traû laïi lieàn sanh ñaáu tranh, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân hieän tieàn laøm tònh”. Laïi coù Tyø kheo ñöa y cho hai, ba ngöôøi laøm tònh noùi laø cho vò ñoù, vò ñoù loän xoän khoâng ñuùng phaùp laøm tònh neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân ñöa cho hai, ba ngöôøi laøm tònh, chæ neân choïn löïa

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 255

moät ngöôøi toát, noùi raèng: y cuûa toâi cho moät ngöôøi teân......., töø ngaøy ñoù trôû ñi Tyø kheo coù y dö ñöôïc duøng tuøy yù, khoâng caàn cho ngöôøi khaùc; hoaëc thí cho ngöôøi hoaëc laøm tònh hoaëc thoï trì”. Laïi coù Tyø kheo coù y dö neân laøm tònh cho ngöôøi lieàn ñem ñöa cho moät trong soá Luïc quaàn Tyø kheo, vò naøy thoï y roài khoâng chòu traû laïi, Tyø kheo naøy vì khoâng tìm ñöôïc Tyø kheo ñoàng taâm neân phieàn naõo. Luùc ñoù vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, Phaät du haønh caùc nöôùc, caùc Tyø kheo ñeàu ñaép y môùi, chæ coù moät Tyø kheo ñaép y cuõ raùch, Phaät lieàn hoûi roõ nguyeân do, ñaùp: “Theá toân, con coù y dö neân laøm tònh lieàn ñöa cho moät vò trong Luïc quaàn Tyø kheo, vò naøy thoï roài khoâng chòu traû laïi, con phieàn naõo vì khoâng tìm ñöôïc Tyø kheo ñoàng taâm”, Phaät noùi: “Ñaây khoâng phaûi laø chaân thaät thí, vì nhaân duyeân laøm tònh neân ñöa laïi. Tyø kheo naøy neân ñoøi laïi, neáu ñoøi laïi ñöôïc thì toát, neáu khoâng ñöôïc thì cöôõng ñoaït laáy laïi roài baûo ngöôøi kia saùm toäi Ñoät-kieát-la. Töø ngaøy ñoù trôû ñi Tyø kheo coù y dö ñöôïc duøng tuøy yù , khoâng caàn cho ngöôøi khaùc; hoaëc laøm tònh hoaëc thoï trì hoaëc thí cho ngöôøi”.

69. Giôùi Ñem Toäi Taøn Voâ Caên Vu Baùng: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly, luùc ñoù Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma suy nghó: “Ta ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng Tyø kheo Ñaø-phieâu löïc só töû khoâng thaønh; laïi ñem chuùt phaùp Ba-la-di vu baùng cuõng khoâng thaønh. Nay ta neân ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa vu baùng Tyø kheo aáy”, nghó roài lieàn ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa vu baùng Tyø kheo Ñaø-phieâu. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Di-ña-la-phuø-ma: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa vu baùng Tyø kheo thanh tònh phaïm haïnh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng caên cöù vu baùng Tyø kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng caên cöù laø khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng nghi. Taêng-giaø- baø-thi-sa laø ôû trong phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa tuøy yù noùi ra. Vu baùng laø ñieàu maø ngöôøi kia khoâng laøm laïi gaùn toäi cho, noùi laø coù laøm. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ñem phaùp Taêng-giaø- baø-thi-sa khoâng caên cöù vu baùng Tyø kheo khoâng thanh tònh thì coù möôøi

256 BOÄ LUAÄT 5

moät töôùng phaïm vaø naêm töôùng khoâng phaïm. Möôøi moät töôùng phaïm laø khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng nghi; thaáy maø queân, nghe maø queân, nghi maø queân; nghe roài tin, nghe roài khoâng tin, nghe maø nghi; nghi maø noùi laø toâi thaáy, nghi maø noùi laø toâi nghe. Naêm töôùng khoâng phaïm laø thaáy, nghe, nghi, thaáy roài khoâng queân, nghe roài khoâng queân. Ñoái vôùi Tyø kheo tôï thanh tònh cuõng gioáng nhö ñoái vôùi Tyø kheo khoâng thanh tònh. Neáu Tyø kheo ñem phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa khoâng caên cöù vu baùng Tyø kheo thanh tònh thì coù möôøi töôùng phaïm vaø boán töôùng khoâng phaïm. Möôøi töôùng phaïm laø khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng nghi; nghe maø queân, nghi maø queân; nghe roài tin, nghe roài khoâng tin, nghe roài nghi; nghi maø noùi laø toâi thaáy, nghi maø noùi laø toâi nghe. Boán töôùng khoâng phaïm laø nghe, nghi, nghe roài khoâng queân, nghi maø khoâng queân. Ñoái vôùi Tyø kheo tôï khoâng thanh tònh cuõng gioáng nhö ñoái vôùi Tyø kheo thanh tònh.

70. Giôùi Heïn Vôùi Ngöôøi Nöõ Ñi Chung Ñöôøng: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly, caùch thaønh Duy-na-ly khoâng xa coù tuï laïc cuûa thôï deät, trong tuï laïc ñoù coù vôï cuûa moät ngöôøi thôï deät vì vieäc nhoû khoâng nghe theo choàng neân bò ngöôøi choàng ñaùnh ñuoåi ra khoûi nhaø, ngöôøi nöõ naøy luùc ñoù ñang muoán trôû veà nhaø cha meï ruoät cuûa mình ôû trong thaønh Duy-na-ly. Luùc ñoù coù Tyø kheo Ca-löu-la-ñeà-xaù töø nöôùc Baït-kyø du haønh ñeán nöôùc Duy-na-ly, ngöôøi nöõ naøy gaëp Tyø kheo ñang ñi lieàn hoûi ñi ñaâu, ñaùp laø ñi ñeán Duy-na-ly, lieàn noùi: “Haõy cho toâi ñi cuøng”, Tyø kheo lieàn cho ñi cuøng, treân ñöôøng ñi caû hai duøng taâm nhieãm nhìn nhau, cöôøi noùi lôùn tieáng laøm ñuû caùc vieäc baát tònh. Luùc ñoù ngöôøi choàng thôï deät suy nghó: “Chaéc laø vôï ta seõ boû ñi”, nghó roài lieàn trôû veà nhaø tìm vôï khoâng thaáy. Phaùp cuûa thôï deät laø heã coù vieäc gì thì cuøng giuùp nhau, ngöôøi choàng thôï deät noùi vôùi caùc thôï deät: “Vôï toâi ñaõ boû ñi roài”, caùc thôï deät lieàn cuøng buûa ra ñi tìm giuùp, ngöôøi choàng thôï deät suy nghó: “Vôï ta chaéc laø trôû veà nhaø cha meï ôû Duy-na-ly”, nghó roài lieàn töï mình ñi ñeán thaønh Duy-na-ly, giöõa ñöôøng baét gaëp vôï mình ñang ñi chung vôùi Tyø kheo lieàn chaïy ñeán naém laáy Tyø kheo coät troùi laïi noùi raèng: “Phaùp cuûa-Tyø kheo laø daãn vôï cuûa ngöôøi khaùc ñi phaûi khoâng?” Ñaùp: “Toâi khoâng coù daãn ñi, toâi ñang treân ñöôøng ñi ñeán Duy-na-ly, ngöôøi nöõ naøy muoán ñi cuøng”, ngöôøi choàng noùi: “Vì sao laïi khoâng chòu nhaän toäi”, noùi roài lieàn duøng tay chaân ñaùnh ñaù Tyø kheo. Ngöôøi nöõ naøy thaáy ngöôøi choàng ñaùnh Tyø kheo lieàn noùi: “Vì sao laïi ñaùnh ngöôøi ta, Tyø kheo naøy khoâng daãn toâi ñi maø töï toâi ñi veà Duy-na-ly”, ngöôøi choàng nghe roài lieàn noùi: “Tieåu tyø, ngöôi aét ñaõ cuøng noù laøm vieäc baát tònh”, noùi roài laïi duøng tay chaân ñaùnh ñaù Tyø kheo nöõa roài môùi thaû

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 257

cho ñi. Tyø kheo naøy ñi ñeán Duy-na-ly ñem vieäc treân keå cho caùc Tyø kheo nghe, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Toäi nhö theá vaø caùc toäi loãi khaùc ñeàu do cuøng ngöôøi nöõ heïn ñi chung ñöôøng. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo heïn vôùi ngöôøi nöõ ñi chung ñöôøng cho ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi nöõ laø ngöôøi coøn soáng coù theå haønh daâm ñöôïc. Heïn coù hai: Tyø kheo heïn hoaëc ngöôøi nöõ heïn. Ñöôøng coù hai: Ñöôøng boä vaø ñöôøng thuûy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo öôùc heïn vôùi ngöôøi nöõ cuøng ñi chung ñöôøng boä töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc thì phaïm Ba-daät- ñeà. Neáu khoâng coù tuï laïc, ñi ôû ngoaøi ñoàng troáng cho ñeán moät Caâu-loâ-xaù cuõng phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát- la; ñi ñöôøng thuûy cuõng gioáng nhö theá. Khoâng phaïm laø Tyø kheo khoâng cuøng öôùc heïn hoaëc coù phu nhaân cuûa quoác vöông ñi chung.

71. Giôùi Heïn Vôùi Giaëc Ñi Chung Ñöôøng: Phaät taïi Duy-na-ly, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Baït kyø du haønh ñeán nöôùc Duy-na-ly, ñöôøng ñi coù nhieàu coû caây raäm raïp neân caùc Tyø kheo bò laïc ñöôøng, ñi vaøo röøng Taùt-la. Trong röøng coù boïn giaëc cöôùp tuï taäp thaáy Tyø kheo lieàn hoûi muoán ñi ñaâu, ñaùp laø ñeán Duy-na-ly, giaëc noùi: “Ñöôøng naøy khoâng ñi ñeán Duy-na-ly”, ñaùp: “Chuùng toâi cuõng bieát khoâng phaûi vì chuùng toâi bò laïc ñöôøng”, noùi roài lieàn hoûi: “Caùc vò ñònh ñi ñaâu”, ñaùp laø ñeán Duy-na-ly, caùc Tyø kheo noùi: “Cho chuùng toâi ñi chuùng vôùi caùc vò”, lieàn hoûi: “Caùc thaày khoâng bieát chuùng toâi laø giaëc cöôùp hay sao, coù luùc chuùng toâi ñi theo ñöôøng, coù luùc khoâng ñi theo ñöôøng, coù luùc qua soâng, coù luùc khoâng qua soâng, coù luùc töø cöûa vaøo, coù luùc khoâng töø cöûa vaøo. Neáu caùc thaày cuøng ñi chung coù theå seõ bò suy naõo ”, caùc Tyø kheo noùi: “Chuùng toâi bò laïc ñöôøng, duø coù gaëp chuyeän gì hay khoâng cuõng phaûi cuøng ñi chung”, boïn giaëc baèng loøng cho cuøng ñi chung. Caùc Tyø kheo khi khoâng qua ñöôïc soâng Haèng lieàn bò lính tuaàn tra baét giöõ, hoï hoûi Tyø kheo: “Caùc thaày cuõng laø giaëc cöôùp hay sao?” Ñaùp: “Chuùng toâi khoâng phaûi laø giaëc cöôùp, vì bò laïc ñöôøng neân phaûi ñi chung”, lính tuaàn tra xem xeùt thaáy khoâng coù taøi vaät gì khaùc neân noùi: “Caùc thaày haõy thuù toäi ngay, neáu khoâng seõ daãn leân quan trò toäi”, noùi roài lieàn daãn leân quan, quan cuõng hoûi ñaùp nhö treân, vò quan xöû ñoaùn laø ngöôøi tin Phaät neân noùi: “Sa-moân Thích töû khoâng laøm vieäc xaáu, aét laø vì bò laïc ñöôøng neân môùi ñi chung”, noùi roài lieàn thaû cho ñi vaø noùi raèng: “Caùc thaày ñi ñi, töø nay chôù coù cuøng vôùi ngöôøi xaáu

258 BOÄ LUAÄT 5

aùc ñi chung ñöôøng”. Caùc Tyø kheo naøy ñeán Duy-na-ly ñem vieäc treân keå cho caùc Tyø kheo nghe, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Toäi nhö theá vaø toäi naêng hôn nöõa ñeàu do ñi chung vôùi giaëc cöôùp maø ra. Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo heïn cuøng vôùi giaëc cöôùp ñi chung ñöôøng cho ñeán moät tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giaëc cöôùp laø keû troäm voi ngöïa traâu deâ cho ñeán trong tuï laïc nhoû cöôùp ñoaït vaät cuûa ngöôøi khaùc. Heïn laø Tyø kheo heïn hay giaëc cöôùp heïn. Ñöôøng coù ñöôøng boä vaø ñöôøng thuûy. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo heïn vôùi giaëc cuøng ñi chung ñöôøng boä töï tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà; neáu giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu khoâng coù tuï laïc, ñi ôû ngoaøi ñoàng troáng cho ñeán moät Caâu-loâ-xaùù thì phaïm Ba-daät-ñeà; giöõa ñöôøng quay trôû veà thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñi chung ñöôøng thuûy cuõng gioáng nhö vaäy. Khoâng phaïm laø Tyø kheo khoâng heïn ñi chung, neáu qua choã hieåm naïn nhôø giaëc ñöa qua thì khoâng phaïm.

72. Giôùi Cho Ngöôøi Chöa Ñuû Hai Möôi Tuoåi Thoï Cuï Giôùi: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Thaäp thaát quaàn Tyø kheo ôû trong thaønh Vöông xaù laø con nhaø giaøu coù, chöa ñuû hai möôi tuoåi, Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñoä cho xuaát gia vaø cho thoï giôùi cuï tuùc. Nhöõng vò naøy qua ngoï bò ñoùi thuùc baùch neân caát tieáng keâu la trong Taêng phöôøng khieán Phaät nghe thaáy lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi quôû traùch Muïc-lieân: “Thaày khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, töï tieän cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc. Taïi sao ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi laïi cho thoï giôùi cuï tuùc, vì sao, vì ngöôøi chöa ñuû hai möôi thì khoâng theå nhaãn chòu ñöôïc ñoùi khaùt, laïnh noùng, muoãi moøng, gioù möa cho ñeán lôøi aùc khaåu cuûa keû khaùc. Neáu bò khoå thuùc baùch, bò ñoaït maïng hay bònh naëng ñeàu khoâng theå nhaãn chòu ñöôïc vì ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi chöa coù tröôûng thaønh. Ngöôïc laïi ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi coù theå chòu ñöïng ñöôïc ñoùi khaùt… cho ñeán bònh naëng ñeàu nhaãn chòu ñöôïc vì ñaõ tröôûng thaønh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo cho ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ngöôøi naøy khoâng ñaùc giôùi cuï tuùc vaø caùc Tyø kheo cuõng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 259

bò quôû traùch. Vieäc naøy neân haønh theo nhö theá. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi, töï nghi laø khoâng ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû maø Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc thì ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi, töï nghó laø khoâng ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû; neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc thì ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng phaïm nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Laïi coù ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi, töï nghó laø khoâng ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng phaïm nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Laïi coù ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi, queân khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc thì ngöôøi nay khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, queân khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû; neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng phaïm nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Laïi coù ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, queân khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng phaïm nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Neáu ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, khoâng töï bieát laø khoâng ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, khoâng töï bieát laø khoâng ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Laïi coù ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, khoâng töï bieát laø khoâng ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc thì ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Laïi coù ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, töï nghi khoâng bieát coù ñuû hay

260 BOÄ LUAÄT 5

khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, töï nghi khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Laïi coù ngöôøi khoâng ñuû hai möôi tuoåi, töï nghi khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Neáu ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi, töï nghó laø ñuû hai möôi, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo khoâng toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng khoâng toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi, töï nghó laø ñuû hai möôi, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi, töï nghó laø ñuû hai möôi, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Neáu ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi nhöng queân, khoâng töï bieát laø ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ccaù Tyø kheo khoâng toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng khoâng toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi nhöng queân, khoâng töï bieát laø ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi nhöng queân, khoâng töï bieát laø ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Neáu ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi nhöng khoâng töï bieát laø ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo khoâng toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng khoâng toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi nhöng khoâng töï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 261

bieát laø ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi nhöng khoâng töï bieát laø ñuû, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc, nguôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi. Neáu ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi, töï nghi khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo khoâng toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng khoâng toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi, töï nghi khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng ñuû. Neáu Taêng cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy khoâng ñaéc giôùi, caùc Tyø kheo maéc toäi, ngöôøi coïng söï ôû chung cuõng maéc toäi. Laïi coù ngöôøi ñaõ ñuû hai möôi tuoåi, töï nghi khoâng bieát coù ñuû hay khoâng, khi ôû trong Taêng hoûi coù ñuû hai möôi tuoåi khoâng, ñaùp laø khoâng bieát, khoâng nhôù, nghi. Neáu Taêng khoâng thaåm xeùt kyõ maø lieàn cho thoï giôùi cuï tuùc, ngöôøi naøy ñaéc giôùi, ngöôøi coïng söï ôû chung khoâng toäi nhöng caùc Tyø kheo maéc toäi.

73. Giôùi Ñaøo Ñaát: Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù Tyø kheo A-la-tyø töï tay ñaøo ñaát laøm neàn moùng, ñaøo keânh, ao, gieáng…. Coù cö só laø ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo noùi laø trong ñaát coù maïng caên neân duøng taâm taät ñoá chæ trích: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc maø laïi ñoaït maïng caên chuùng sanh”. ”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo A-la-tyø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi töï tay ñaøo ñaát…”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï tay ñaøo ñaát hoaëc baûo ngöôøi ñaøo, noùi raèng: Chuù haõy ñaøo choã naøy, thì Tyø kheo phaïm Ba-daät-ñeà. Ñaát coù hai loaïi: Ñaát soáng vaø ñaát khoâng soáng. Loaïi ñaát ñaù ôû döôùi töôøng bò suïp lôû, coù kieán tuï thaønh ñoáng ñaát, neáu quoác gia naøo nhieàu möa thì vaøo thaùng taùm ñaát soáng, neáu ít möa thì vaøo thaùng thöù tö ñaát soáng. Tröø hai tröôøng hôïp naøy ra ñeàu goïi laø ñaát khoâng soáng. Töôùng phaïm trong giôùi

262 BOÄ LUAÄT 5

naøy laø neáu Tyø kheo ñaøo ñaát khoâng soáng, tuøy ñaøo bao nhieâu phaïm Ñoät- kieát-la baáy nhieâu; neáu ôû döôùi töôøng bò suïp lôû coù kieán tuï thaønh ñoáng ñaát, tuøy ñaøo bao nhieâu phaïm Ñoät-kieát-la baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo ñaøo ñaát soáng, tuøy ñaøo bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu ñaøo laøm neàn moùng xaây töôøng hoaëc ñaøo keânh raïch, ao gieáng, tuøy ñaøo bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu ñaøo buøn ñaát cho ñeán choã luùn tôùi ñaàu goái ñeå ñaøo laáy ñaát, tuøy ñaøo bao nhieâu phaïm Ñoät-kieát-la baáy nhieâu. Neáu duøng tay keû ñaát, tuøy keû bao nhieâu phaïm Ñoät-kieát-la baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo laøm thaày thôï muoán xaây caát laïi ñieän ñöôøng vaø Taêng phöôøng,veõ kieåu maãu treân ñaát thì khoâng phaïm. Neáu trong ñaát coù moû vaøng, baïc… ñaøo ñaát ñeå laáy thì khoâng phaïm; hoaëc trong ñaát coù moû saét, ñoàng, chì, keõm… ñaøo ñeå laáy thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 263

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 17

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 74. Giôùi Quaù Boán Thaùng Thoï Thænh Ñoøi Hoûi: Phaät taïi nöôùc Thích thò, luùc ñoù Ma-ha-nam thænh Phaät vaø Taêng trong boán thaùng caàn loaïi thuoác gì ñeàu tuøy yù ñeán laáy, Luïc quaàn Tyø kheo qua boán thaùng, khoâng coù bònh laïi ñeán choã Ma-ha-nam ñoøi toâ, ñaùp: “Tröôùc kia coù toâ nhöng trong Taêng ñaõ duøng heát roài, chæ coøn loaïi thuoác khaùc nhö Ha-leâ-laëc, A-ma-laëc… , neáu caàn thì laáy”, laïi hoûi: “Vaäy coøn coù daàu, maät, thaïch maät, göøng, hoà tieâu, taát baït… khoâng, chuùng toâi caàn nhöõng loaïi ñoù”, ñaùp gioáng nhö treân, Luïc quaàn nghe roài lieàn noåi saân noùi raèng: “OÂng khi doái Phaät vaø Taêng, söùc khoâng theå cho taïi sao laïi thænh Phaät vaø Taêng trong boán thaùng tuøy yù caàn loaïi thuoác gì ñeàu tuøy yù ñeán laáy. Neáu ngöôøi khaùc thænh thì seõ tuøy yù cho loaïi thuoác thôm ngon hôn nhieàu, nhöõng loaïi thuoác ñaéng nhö Ha-leâ-laëc… ôû ñaâu chaúng coù”. Ma-ha-nam laø baäc ñaïi nhôn, taâm hieàn laønh neân nghe quôû traùch nhö theá maø khoâng ñeå buïng, nhöng caùc cö só khaùc nghe roài lieàn saân giaän quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Sa-moân Thích töû naøy töï noùi laønh toát coù ñöùc, Ma-ha-nam laønh toát ñaõ cung caáp cho chuùng taêng nhö phuïng söï nhaø mình, taïi sao laïi ôû tröôùc maët quôû maéng noùi nhöõng lôøi nhö theá”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû tröôùc maët quôû maéng Ma-ha-nam laø ngöôøi laønh toát ñaõ cung caáp chuùng taêng nhö phuïng söï nhaø mình nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo thoï thænh tuøy yù boán thaùng thuoác ñaõ qua maø coøn ñeán ñoøi hoûi nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø thöôøng thænh, thöôøng thöôøng thænh, bieät thænh.

264 BOÄ LUAÄT 5

Boán thaùng thænh laø tuøy nhaø naøo thænh Taêng trong boán thaùng tuøy yù caàn duøng taát caû loaïi thuoác. Thöôøng thænh laø tuøy nhaø naøo thöôøng thænh Taêng tuøy yù caàn duøng taát caû loaïi thuoác. Thöôøng thöôøng thænh laø tuøy nhaø naøo qua moät thaùng roài laïi thænh theâm boán thaùng, hoaëc qua hai thaùng roài laïi thænh theâm boán thaùng nöõa, hoaëc qua ba thaùng roài laïi thænh theâm boán thaùng nöõa, hoaëc qua boán thaùng roài laïi thænh theâm boán thaùngnöõa. Bieät thænh laø thænh rieâng vò naøo ñoù. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo tuøy trong nhaø naøo thænh Taêng trong boán thaùng tuøy yù caàn duøng taát caû loaïi thuoác, qua boán thaùng laïi ñeán ñoøi hoûi toâ hoaëc daàu, maät, thaïch maät… , neáu ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu ñoøi hoûi loaïi thuoác daéng nhö Ha-leâ-laëc, A-ma-laëc… , ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la, khoâng ñöôïc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø thöôøng thænh maø thænh chuû cheát, con hoaëc anh em hoaëc vôï cuûa ngöôøi ñoù noùi raèng: “Nhö gia chuû luùc coøn soáng thöôøng thænh, toâi nay cuõng thöôøng thænh nhö theá”, Tyø kheo neáu caàn thì ñöôïc ñeán choã thöôøng thænh naøy laáy duøng. Neáu laø thöôøng thöôøng thænh, moät thaùng qua roài laïi thænh theâm boán thaùng nöõa thì Tyø kheo neân trong ba thaùng haï vaø moät thaùng ñoâng ñeán thoï laáy thuoác. Neáu hai thaùng ñaõ qua laïi thænh theâm boán thaùng nöõa thì Tyø kheo neân trong hai thaùng haï vaø trong hai thaùng ñoâng ñeán thoï laáy thuoác. Neáu ba thaùngñaõ qua laïi thænh theâm boán thaùng nöõa thì Tyø kheo neân trong moät thaùng haï vaø ba thaùng ñoâng ñeán thoï laáy thuoác. Neáu boán thaùng ñaõ qua laïi thænh theâm boán thaùng nöõa thì Tyø kheo neân trong boán thaùng ñoâng ñeán thoï laáy thuoác. Qua boán thaùng ñoâng neáu Tyø kheo khoâng coù bònh maø coøn ñeán ñoøi hoûi toâ, daàu, maät…, neáu ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu xin caùc loaïi thuoác ñaéng nhö Ha-leâ-laëc… , neáu ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la, khoâng ñöôïc cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø neáu bònh hoaëc theo baø con xin hoaëc coù thænh tröôùc, hoaëc khoâng xin maø töï cho thì khoâng phaïm.

75. Giôùi Cheâ Traùch Hoïc Giôùi: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät khoâng ôû tröôùc Tyø kheo ni keát ñoàng giôùi, chæ ôû tröôùc Tyø kheo taêng keát ñoàng giôùi roài baûo caùc Tyø kheo ñeán noùi cho Tyø kheo ni bieát, noùi roài vaøo trong thaát thieàn toïa. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Trong Taêng ai coù theå ñeán tinh xaù cuûa-Tyø kheo ni trong vöôøn vua noùi cho caùc Tyø kheo ni bieát. Tröôûng laõo Baït-ñeà naøy coù ñaïi coâng ñöùc, coù tieáng taêm nhieàu ngöôøi bieát ñeán, coù theå ñeán noùi cho Tyø kheo ni bieát”, nghó roài lieàn cuøng nhau ñeán choã Tröôûng laõo Baït-ñeà noùi raèng: “Tröôûng laõo bieát khoâng, Phaät nay keát ñoàng giôùi baûo chuùng ta ñeán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 265

noùi cho Tyø kheo ni bieát, chuùng toâi cuøng nhaän thaáy chæ coù Tröôûng laõo laø ngöôøi coù ñaïi coâng ñöùc, coù tieáng taêm nhieàu ngöôøi bieát ñeán coù theå ñeán noùi cho Tyø kheo ni bieát. Neáu Tröôûng laõo baèng loøng ñeán noùi cho Tyø kheo ni bieát thì toát”, Tröôûng laõo Baït-ñeà yeân laëng nhaän lôøi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo ñaõ im laëng nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieàu roài ñi, Tröôûng laõo Baït ñeà saùng hoâm sau ñaép y mang baùt vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc, thoï thöïc xong môùi ñi ñeán tinh xaù cuûa-Tyø kheo ni ôû trong vöôøn vua. Caùc Tyø kheo ni töø xa thaáy Tröôûng laõo ñi ñeán lieàn traûi toøa môøi ngoài, Tröôûng laõo baûo nhoùm taát caû ni laïi roài baûo raèng: “Phaät keát ñoàng giôùi cho caû hai boä taêng, chuùng toâi vaø caùc coâ ñoàng thoï trì”, caùc Tröôûng laõo ni ñeàu laø thieän Tyø kheo ni ñeàu noùi raèng: “Seõ kheùo thoï trì hoïc giôùi naøy”. Luùc ñoù Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø ôû trong chuùng ni noùi raèng: “Thaày voán laø ngöôøi ngu si khoâng hieåu bieát roõ vaø bieát chaéc chaén, laøm sao chuùng toâi coù theå vì lôøi noùi cuûa thaày maø lieàn thoï trì hay sao. Chuùng toâi phaûi hoûi Tyø kheo naøo trì Tu-ña-la, Tyø-ni, Ma-ña-la-ca, neáu vò aáy noùi neân thoï trì thì chuùng toâi seõ thoï trì, neáu noùi khoâng neân thoï trì thì chuùng toâi seõ khoâng thoï trì ”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø: “Coâ thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ni, ta keát ñoàng giôùi laïi traùi nghòch khoâng thoï trì, coøn quôû traùch Tröôûng laõo Baït ñeà laø ngöôøi ngu si khoâng hieåu roõ, khoâng bieát chaéc chaén”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khi thuyeát giôùi noùi raèng: Toâi khoâng thoï trì hoïc giôùi naøy, toâi seõ hoûi Tyø kheo trì Tu-ña-la, trì Tyø-ni, trì Ma-ña-la-ca roài môùi thoï trì, thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo muoán bieát thì tröôùc phaûi thoï trì hoïc giôùi naøy, sau môùi hoûi Tyø kheo trì Tu-ña-la, Tyø-ni, Ma-ña-la-ca raèng: Giôùi naøy nghóa nhö theá naøo. Vieäc naøy neân haønh trì nhö theá. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khi thuyeát giôùi noùi ñeán boán Ba-la-di , noùi raèng: “Toâi khoâng hoïc giôùi naøy, toâi seõ hoûi Tyø kheo trì Tu-ña-la, Tyø-ni, Ma-ña-la-ca roài môùi hoïc”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khi thuyeát giôùi noùi ñeán möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa, hai phaùp baát ñònh, ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeàà, chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà, boán phaùpBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni , Chuùng hoïc phaùp vaø baûy phaùp Dieät traùnh lieàn noùi raèng: “Toâi khoâng thoï hoïc giôùi naøy…” thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu khi noùi Nhaäp Tyø-ni kinh thuyeát khaùc maø noùi raèng: “Toâi khoâng hoïc kinh

266 BOÄ LUAÄT 5

naøy…”, thì phaïm Ñoät-kieát-la.

76. Giôùi Rình Nghe Leùn: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo vaø Thaäp thaát quaàn Tyø kheo thöôøng hay tranh caûi vôùi nhau, caûi xong roài boû ñi. Thaäp thaát quaàn Tyø kheo cho laø Luïc quaàn Tyø kheo khoâng nghe ñöôïc tieáng noùi cuûa hoï neân noùi vôùi nhau: “Luïc quaàn taùnh hung döõ laïi maïnh khoûe, öa thích ñaáu tranh, neáu chuùng ta ñoàng taâm thì Luïc quaàn khoâng theå laøm gì ñöôïc”, khoâng ngôø Luïc quaàn Tyø kheo rình nghe ñöôïc, lieàn noùi raèng: “Vì sao caùc ngöôi laïi maéng chuùng ta”, ñaùp: “Ai maéng caùc thaày”, Luïc quaàn noùi: “Khoâng phaûi vöøa roài caùc ngöôi noùi raèng: Luïc quaàn taùnh hung aùc laïi maïnh khoûe… khoâng theå laøm gì ñöôïc”, Thaäp thaát quaàn noùi: “Ai noùi, caùc thaày nghe ñöôïc töø ai”, ñaùp laø rình nghe ñöôïc. ”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo sau khi cuøng tranh caûi vôùi ngöôøi khaùc laïi rình nghe leùn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo sau khi tranh caûi vôùi Tyø kheo khaùc roài ñeán rình nghe leùn Tyø kheo kia noùi ñieàu gì, ta seõ nhôù giöõ thì Tyø kheo naøy phaïm Ba- daät-ñeà. Rình nghe leùn laø nuùp döôùi giöôøng daây loã beä nhoû hoaëc loã beä lôùn hoaëc giöôøng chieác, hoaëc nuùp beân cöûa hoaëc trong phoøng khaùc hoaëc beân vaùch … ñeå nghe leùn. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo sau khi tranh caûi vôùi Tyø kheo khaùc roài ñeán rình nghe leùn vieäc cuûa ngöôøi, neáu nghe ñöôïc thì phaïm Ba-daät-ñeà, nghe khoâng ñöôïc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø neáu vì muoán laøm cho hoøa hôïp neân ñeán rình nghe.

77. Giôùi Khi Taêng Xöû Ñoaùn Ñöùng Daäy Boû Ñi: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang laøm yeát ma taãn Baït- nan-ñaø thì bò Luïc quaàn Tyø kheo ngaên neân yeát ma khoâng thaønh. Ñôïi khi Luïc quaàn coù nhaân duyeân ñi vaéng, moät Tyø kheo baïn cuûa Luïc quaàn khoâng ñi, caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Chuùng ta neân laøm yeát ma taãn Baït-nan-ñaø, vì Luïc quaàn ñaõ ñi vaéng khoâng coù ai ngaên”, noùi roài lieàn ñaùnh kieàn chuøy nhoùm Taêng muoán laøm yeát ma taãn Baït-nan-ñaø. Khi Taêng taùc baïch noùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 267

ñeán teân cuûa Baït-nan-ñaø thì Tyø kheo baïn naøy lieàn ñöùng daäy boû ñi vì bieát Taêng laøm yeát ma taãn Baït-nan-ñaø. Taêng yeát ma taãn Baït-nan-ñaø xong, Tyø kheo baïn naøy noùi: “Yeát ma naøy khoâng nhö phaùp vì khoâng coù maët toâi maø laøm”, caùc Tyø kheo noùi: “Thaày cuõng coù maët trong luùc ñoù”, ñaùp: “Toâi tuy coù maët nhöng khi caùc thaày taùc baïch toâi ñaõ ñöùng daäy boû ñi”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo baïn cuûa Luïc quaàn: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo khi chuùng taêng xöû ñoaùn coâng vieäc laïi yeân laëng ñöùng daäy boû ñi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khi Taêng xöû ñoaøn coâng vieäc maø yeân laëng ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Taêng xöû ñoaùn coâng vieäc laø Taêng laøm yeát ma Ñôn-baïch hoaëc Baïch-nhò hoaëc baïch töù hoaëc boá taùt töï töù hoaëc yeát ma möôøi boán haïng ngöôøi. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø khi Taêng ñang taùc baïch laøm yeát ma Ñôn-baïch hoaëc Baïch-nhò hoaëc baïch töù… maø yeân laëng ñöùng daäy boû ñi thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø ñi ñaïi tieåu tieän hoaëc ñi ñeán choã khoâng lìa nghe thaáy.

78. Giôùi Khoâng Cung Kính: Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù caùc Thöôïng toøa-tyøø kheo ñang noùi veà phaùp, veà luaät, veà lôøi Phaät daïy; Tyø kheo Xieån-na khoâng ñôïi noùi xong lieàn noùi lôøi khaùc laï xuùc naõo, khoâng coù taâm kính sôï. Caùc Tyø kheo noùi: “Thaày chôù noùi lôøi khaùc laï naøy, khoâng coù taâm kính sôï caùc Thöôïng toøa”, lieàn ñaùp: “Toâi noùi lôøi khaùc laï, khoâng coù taâm kính sôï caùc Thöôïng toøa, ñaâu coù can döï ñeán caùc thaày”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån- na: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?” Ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo khi thöông toøa noùi veà phaùp, veà luaät… khoâng coù taâm kính sôï”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân laøm yeát ma noùi vieäc baát kính cuûa-Tyø kheo Xieån- na, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö Xieån-na, Taêng cuõng neân laøm yeát ma nhö theá. Taùc phaùp nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Xieån-na naøy noùi lôøi khaùc laï xuùc

268 BOÄ LUAÄT 5

naõo Thöôïng toøa khoâng coù taâm kính sôï. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi vieäc baát kính cuûa-Tyø kheo Xieån-na. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng noùi vieäc baát kính cuûa- Tyø kheo Xieån-na xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Naøy caùc Tyø kheo, do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo baát kính thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Taêng chöa yeát ma noùi vieäc baát kính, caùc Tyø kheo khuyeân can: “Thaày chôù laøm vieäc daâm”, ñaùp: “Khoâng laøm, neáu thaät coù laøm vieäc daâm thì phaïm Ba-la-di hay sao”, do khoâng cung kính neân phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu caùc Tyø kheo can: “Thaày chôù laøm vieäc troäm caép, hoaëc chôù ñoaïn maïng ngöôøi…”, ñaùp: “Khoâng laøm, neáu thaät coù laøm thì tuøy laøm maø maéc toäi hay sao”, do khoâng cung kính neân phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Taêng chöa yeát ma noùi vieäc baát kính, caùc Tyø kheo can: “Thaày chôù laøm vieäc daâm”, ñaùp: “seõ laøm maø neáu thaät coù laøm thì phaïm Ba-la-di hay sao”, do khoâng cung kinh neân phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu caùc Tyø kheo can: “Thaày chôù laøm vieäc troäm caép… “ ñaùp: “Seõ laøm, neáu thaät coù laøm thì tuøy laøm maø maéc toäi hay sao”, do khoâng cung kính neân phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Taêng ñaõ laøm yeát ma noùi vieäc baát kính, caùc Tyø kheo can: “Thaày chôù laøm vieäc daâm”, ñaùp: “Khoâng laøm maø neáu thaät coù laøm thì phaïm Ba-la-di hay sao”, do khoâng cung kính neân phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu caùc Tyø kheo can: “Thaày chôù laøm vieäc troäm caép…” ñaùp: “Khoâng laøm, neáu thaät coù laøm thì tuøy laøm maø maéc toäi hay sao”, do khoâng cung kính neân phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Taêng ñaõ laøm yeát ma noùi vieäc baát kính, caùc Tyø kheo can: “Thaày chôù laøm vieäc daâm”, ñaùp: “Seõ laøm, neáu thaät coù laøm thì phaïm Ba-la-di hay sao”, do khoâng cung kính neân phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu caùc Tyø kheo can: “Thaày chôù laøm vieäc troäm caép…” ñaùp: “Seõ laøm, neáu thaät coù laøm thì tuøy laùm maø maéc toäi hay sao”, do khoâng cung kính neân phaïm Ba-daät-ñeà.

79. Giôùi Uoáng Röôïu: Phaät taïi aáp Baït-ñaø-la-baø-ñeà cuûa nöôùc Chi ñeà, nôi ñaây coù con roàng döõ teân laø Yeâm-baø-la-ñeà-tha raát hung baïo neân khoâng ai daùm ñeán gaàn truù xöù cuûa noù, voi ngöïa traâu deâ… cuõng khoâng daùm ñeán gaàn, cho ñeán caùc loaøi chim cuõng khoâng daùm bay ngang qua. Vaøo muøa thu luùa chín,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 269

roàng phaù dieät heát luùa, luùc ñoù Tröôûng laõo Sa-giaø-ñaøø du haønh ñeán nöôùc Chi ñeà ôû qua ñeâm taïi aáp naøy, saùng sôùm khi vaøo trong aáp khaát thöïc lieàn nghe noùi coù roàng döõ… phaù dieät heát luùa. Tröôûng laõo nghe roài sau khi khaát thöïc vaø thoï thöïc xong, lieàn ñeán truù xöù cuûa roàng ôû döôùi moät goác caáy beân doøng suoái traûi toïa cuï ngoài thieàn ñònh. Roàng nghe muøi ca sa lieàn noåi giaän töø thaân phun ra khoùi, Tröôûng laõo Sa-giaø-ñaøø nhaäp tam muoäi duøng thaàn thoâng löïc, töø thaân cuõng phun ra khoùi. Roàng giaän gaáp boäi lieàn töø thaân phun ra löûa, Tröôûng laõo laïi nhaäp tam muoäi töø thaân cuõng phun ra löûa; roàng laïi laøm möa ñaù, Tröôûng laõo lieàn bieán möa ñaù naøy thaønh caùc loaïi baùnh nhö baùnh Thích caâu lôïi…; roàng laïi laøm saám chôùp, Tröôûng laõo laïi bieán saám chôùp thaønh caùc loaïi thuoác hoan hæ; roàng laïi laøm möa dao, möa teân…, Tröôûng laõo lieàn bieán thaønh caùc loaïi hoa nhö hoa Öu baùt la… roàng laïi laøm möa raén rít…, Tröôûng laõo lieàn bieán thaønh caùc loaïi hoa anh laïc… Nhö theá roàng coù theá löïc gì ñeàu bieán hieän ra heát, Tröôûng laõo cuõng hieän oai ñöùc nhö theá ñeå haøng phuïc roàng, roàng khoâng thaéng ñöôïc neân maát oai löïc vaø aùnh saùng, Tröôûng laõo bieát roàng ñaõ maát heát oai löïc neân bieán thaønh thaân nhoû chui vaøo hai loã tai cuûa roàng roài ra ôû hai maét, laïi chui vaøo loã muõi roài ra ôû mieäng, sau ñoù hieän thaân ôû treân ñaàu roàng kinh haønh qua laïi maø khoâng laøm toån thöông thaân roàng. Roàng thaáy nhöõng vieäc nhö vaäy roài kinh sôï ñeán loâng döïng ñöùng lieàn chaép tay baïch raèng: “Toâi xin quy y Ngaøi”, Tröôûng laõo noùi: “Ngöôi chôù quy y ta, phaûi quy y vôùi ngöôøi maø ta ñaõ quy y”, roàng noùi: “Töø nay toâi xin quy y Phaät, quy y phaùp, quy y Taêng, troïn ñôøi xin ñöôïc laøm Öu-baø-taéc cuûa Phaät”. Roàng sau khi thoï tam quy laøm ñeä töû Phaät thì khoâng coøn hung aùc nhö tröôùc nöõa, neân ngöôøi vaø chim thuù ñeàu ñeán truù xöù ñoù; vaøo muøa thu luùa chín roàng cuõng khoâng coøn phaù haïi luùa nöõa neân tieáng taêm cuûa Tröôûng laõo Sa-giaø-ñaøø vang khaép caùc nöôùc: Tröôûng laõo ñaõ haøng phuïc ñöôïc roàng döõ trôû neân hieàn laønh… Do tieáng taêm cuûa Tröôûng laõo vang khaép nôi neân moïi ngöôøi ñeàu laøm thöùc aên cuùng döôøng cho Taêng böõa aên saùng, böõa aên tröa. Trong soá ñoù coù moät ngöôøi nöõa nhaø ngheøo vì tín kính neân bieät thænh Tröôûng laõo Sa-giaø-ñaøø, Tröôûng laõo im laëng nhaän lôøi; nguôøi nöõa söûa soaïn raát nhieàu moùn aên ngon cuùng döôøng roài suy nghó: “Tröôûng laõo ñaõ aên nhieàu chaùo söõa vaø toâ coù theå bò laïnh”, nghó roài lieàn laáy loaïi nöôùc coù chuùt vò röôïu daâng cho Tröôûng laõo uoáng. Tröôûng laõo khoâng xem xeùt kyõ neân uoáng, thuyeát phaùp cho ngöôøi nöõ nghe roài ra veà, treân ñöôøng veà theá röôïu phaùt taùc khieán Tröôûng laõo teù ngaõ beân cöûa gaàn chuøa, thaân say söa naèm moät nôi coøn y Taêng-giaø-leâ… ñaõy löôït nöôùc, baùt, tích tröôïng… vaêng khaép nôi. Luùc ñoù Phaät vaø A-nan du haønh ñi ñeán nhìn thaáy, Phaät bieát laø Tröôûng laõo Sa-giaø-ñaø nhöng vaãn hoûi A-nan

270 BOÄ LUAÄT 5

laø ai roài baûo A-nan: “Haõy traûi toøa roài nhoùm Tyø kheo taêng”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy traûi toøa roái nhoùm Tyø kheo taêng, Phaät ngoài treân toøa roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày coù töøng thaáy töøng nghe roàng döõ teân Yeâm-baø- la-ñeà-tha… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Tröôûng laõo naøy ñaõ haøng phuïc ñöôïc roàng döõ naøy trôû neân hieàn laønh…”, caùc Tyø kheo ngöôøi naøo coù thaáy thì noùi laø thaáy, ngöôøi naøo coù nghe thì noùi laø nghe. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày nghó sao, Tröôûng laõo naøy baây giôø coù theå haøng phuïc ñöôïc moät con eånh öông hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng theå, Phaät noùi: “Toäi loãi nhö theá vaø toâi naêng hôn nöõa ñeàu do nôi uoáng röôïu maø ra. Töø nay neáu ngöôøi naøo noùi laø ñeä töû Phaät thì khoâng ñöôïc uoáng röôïu, cho ñeán moät gioït cuõng khoâng ñöôïc uoáng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo uoáng röôïu thì phaïm Ba-daät-ñeà. Röôïu coù hai loaïi: röôïu neáp vaø röôïu traùi caây. Röôïu neáp laø duøng gaïo, neáp vaø men röôïu hoaëc duøng cuû, thaân caønh, hoa, laù vaø traùi hoaëc duøng caùc haït gioáng, caùc loaïi coû thuoác xen taïp uû thaønh röôïu, khi coù ñaày ñuû saéc höông vò röôïu thì uoáng vaøo coù theå laøm cho ngöôøi say. Röôïu traùi caây laø khoâng duøng gaïo neáp vaø men röôïu, chæ duøng cuï, thaân caønh, hoa, laù vaø traùi caây hoaëc chæ duøng caùc haït gioáng, caùc loaïi coû thuoác xen taïp uû thaønh röôïu, khi coù ñaày ñuû saéc höông vò röôïu thì uoáng vaøo coù theå laøm cho ngöôøi say. Neáu Tyø kheo laáy hai loaïi röôïu naøy neám, nuoát qua khoûi coå cuõng goïi laø uoáng, cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo duøng röôïu neáp, tuøy nuoát qua khoûi coå bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo uoáng röôïu traùi caây, tuøy uoáng bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu aên men röôïu (caïên röôïu, baû röôïu) coù theå laøm cho ngöôøi say, tuøy moãi mieáng nuoát qua khoûi coå ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu uoáng loaïi nöôùc tôï röôïu, coù saéc höông vò röôïu (hoaëc chæ coù saéc höông röôïu, hoaëc chæ coù saéc vò röôïu, hoaëc chæ coù höông vò röôïu) coù theå laøm cho ngöôøi say, moãi hôùp nuoát qua khoûi coå ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng phaïm laø chæ coù saéc röôïu, khoâng coù höông vò röôïu khoâng theå laøm cho ngöôøi say, uoáng thì khoâng phaïm.

80. Giôùi Phi Thôøi Vaøo Tuï Laïc: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo tröôùc giôø ngoï vaøo tuï laïc, sau giôø ngoï trôû veà hoaëc sau giôø ngoï vaøo tuï laïc, ñeán chieàu môùi trôû veà, khoâng coù thôøi khaéc gì khieán cho nhöõng ngöôøi xuaát gia theo ngoaïi ñaïo khôûi taâm taät ñoá quôû traùch raèng: “Ngöôøi xuaát gia khaùc tröôùc giôø ngoï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 271

vaøo tuï laïc roài trôû ra, thoï thöïc xong roài trôû veà truù xöù, cuøng nhau hoøa hôïp laëng leõ aån tu nhö chim meï ñeán giôø ngoï töï trôû veà toå ñeå aáp cho con ñöôïc aám. Sa-moân Thích töû naøy töï noùi laønh toát coù ñöùc maø tröôùc giôø ngoï vaøo tuï laïc ñeán sau giôø ngoï môùi trôû veà hoaëc sau giôø ngoï vaøo tuï laïc ñeán chieàu môùi trôû veà khoâng coù thôøi khaéc gì”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi tröôùc giôø ngoï vaøo tuï laïc ñeán sau giôø ngoï môùi trôû veà…”, nhöng Phaät chæ quôû traùch maø chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di ñaõ ñöôïc quaû A-la-haùn suy nghó raèng: “Ta tröôùc kia ôû trong nhoùm Luïc quaàn, taïi nöôùc Xaù-veä ñaõ laøm nhô nhaø ngöôøi, nay ta neân trôû laïi laøm cho hoï ñöôïc taâm thanh tònh”, nghó roài lieàn vaøo trong nöôùc Xaù-veä ñoä heát chín traêm chín möôi chín nhaø maø caû vôï choàng ñeàu ñaéc ñaïo, coøn nhöõng nhaø maø choàng ñaéc ñaïo, vôï chöa ñöôïc hoaëc vôï ñaéc ñaïo choàng chöa ñöôïc thì khoâng theå keå heát. Luùc ñoù trong thaønh Xaù-veä coù moät Baø-la-moân coù theå ñoä ñöôïc, Ca-löu-ñaø-di lieàn suy nghó: “Neáu ta ñoä theâm nhaø naøy thì seõ ñuû moät ngaøn nhaø”, nghó roài saùng sôùm hoâm sau ñaép y mang baùt ñeán tröôùc nhaø Baø-la- moân ñoù khaát thöïc. Luùc ñoù Baø-la-moân ñi vaéng, ngöôøi vôï ôû trong nhaø laøm baùnh nöôùng, Ca-löu-ñaø-di lieàn nhaäp ñònh aån thaân ôû ngoaøi cöûa hieän thaân ôû trong saân nhaø goõ cöûa. Ngöôøi vôï naøy nhìn ra thaáy Sa-moân nhöng cöûa coång vaãn coøn ñoùng lieàn suy nghó: “Sa-moân naøy vaøo töø ngoõ naøo, chaéc laø muoán aên baùnh nöôùng nhöng ta seõ khoâng cho, duø maét coù loït ra ngoaøi ta cuõng khoâng cho”, Sa-moân lieàn duøng thaàn löïc laøm cho maét loït ra ngoaøi, ngöôøi vôï naøy lieàn suy nghó: “Duø maét loït ra to nhö caùi baùt nhoû, ta cuõng khoâng cho”, Sa-moân laïi duøng thaàn löïc laøm cho maét to nhö caùi baùt nhoû, ngöôøi vôï naøy nhìn thaáy lieàn suy nghó: “Duø cho ñöùng choång ngöôïc tröôùc maét ta, ta cuõng khoâng cho”, Sa-moân laïi duøng thaàn löïc ñöùng choûng ngöôïc tröôùc maët, ngöôøi vôï naøy lieàn suy nghó: “Duø coù cheát ta cuõng khoâng cho”, Sa-moân lieàn nhaäp dieät taän ñònh, taâm töôûng ñeàu dieät khoâng bieát gì heát, ngöôøi vôï naøy keâu goïi, loâi keùo caùch naøo cuõng khoâng tænh daäy lieàn kinh haõi suy nghó: “Sa-moân naøy thaät ñaïi aùc, oâng ta thöôøng qua laïi choã vua Ba-tö-naëc, laø thaày cuûa phu nhaân Maït-lôïi. Neáu hoï hay bieát oâng ta cheát trong nhaø Baø-la-moân cuûa ta, ta seõ heát söùc suy naõo, neáu oâng ta coøn soáng thì ta seõ cho baùnh”, Ca-löu-ñaø-di nghe roài lieàn xuaát ñònh tænh daäy, ngöôøi vôï naøy nhìn thaáy maáy caùi baùnh nöôùng ñeàu ngon neân tieác, muoán laøm baùnh khaùc ñeå cho, khoâng ngôø baùnh laøm sau laïi ngon hôn baùnh tröôùc, laïi tieác khoâng muoán cho, nghó raèng: “Baùnh nöôùng sau ngon hôn baùnh nöôùng

272 BOÄ LUAÄT 5

tröôùc, ta neân laáy baùnh tröôùc ñem cho Sa-moân”, khoâng ngôø vöøa gaép caùi baùnh tröôùc leân thì taát caû baùnh ñeàu dính theo, Ca-löu-ñaø-di lieàn noùi: “Baø tuøy taâm cho toâi maáy caùi thì toâi laáy maáy caùi”, baø lieàn laáy boán caùi cho, Tröôûng laõo noùi: “Toâi khoâng caàn, neáu baø muoán thí thì neân thí cho Taêng”. Ngöôøi vôï cuûa Baø-la-moân naøy ñaõ töøng cuùng döôøng Phaät gieo troàng thieän caên, do tuùc duyeân lôùn maïnh neân ñôøi naøy coù theå ñaéc ñaïo, cuõng do thieän caên naøy thuùc ñaåy neân baø suy nghó: “Tyø kheo naøy khoâng muoán aên baùnh, chæ vì thöông xoùt ta neân ñeán. Ta neân ñem heát baùnh nöôùng naøy cuùng döôøng cho Taêng”, nghó roài lieàn noùi: “Thieän nhôn, toâi ñem heát baùnh naøy cuùng cho taêng”, Tröôûng laõo ñaùp laø tuøy yù. Baø lieàn ñem gioû baùnh ñeán trong Kyø hoaøn, ñaùnh kieàn chuøy nhoùm taêng laïi ñeå cuùng baùnh roài ôû tröôùc Ca-löu-ñaø-di nghe thuyeát phaùp. Tröôûng laõo tuøy thuaän quaùn nhaân duyeân ñôøi tröôùc cuûa baø maø noùi phaùp khieán cho baø ngay nôi choã ngoài ñöôïc xa lìa traàn caáu, chöùng ñöôïc phaùp nhaõn tònh. Ngöôøi nöõ naøy sau khi nghe phaùp bieát phaùp, thaáy phaùp vaø nhaäp phaùp lieàn döùt nghi hoái khoâng nhôø ngöôøi khaùc maø ôû trong Phaät phaùp ñöôïc töï taïi, lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã Ca-löu-ñaø-di vaø baïch raèng: “Con töø nay xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng, troïn ñôøi laøm Öu-baø-di”, Tröôûng laõo noùi phaùp chæ daïy cho baø ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, baø lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø noùi vôùi ngöôøi choàng: “Sau khi anh ñi, toâi ôû trong nhaø laøm baùnh, luùc ñoù coù A-xaø-leâ Ca-löu-ñaø-di ñeán hieän ñuû thöù thaàn löïc neân toâi ñem taát caû baùnh ñaõ laøm ñeán trong Kyø hoaøn cuùng cho Taêng. A-xaø-leâ Ca-löu-ñaø-di laïi thuyeát phaùp khieán cho toâi chöùng ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn, anh cuõng neân ñeán ñoù ñeå nghe thuyeát phaùp”. Baø-la-moân naøy ñôøi tröôùc coù gieo troàng thieän caên, gaàn baäc chaùnh kieán lôïi caên, do tuùc duyeân lôùn maïnh neân ñôøi naøy coù theå ñaéc ñaïo, do thieän caên naøy thuùc ñaåy neân oâng ñi ñeán choã Ca- löu-ñaø-di, ñaûnh leã roài ngoài tröôùc maët muoán nghe thuyeát phaùp. Tröôûng laõo tuøy thuaän quaùn nhaân duyeân ñôøi tröôùc cuûa oâng maø noùi phaùp khieán cho oâng ta ngay nôi choã ngoài ñöôïc xa lìa traàn caáu… cho ñeán caâu ñaûnh leã Ca-löu-ñaø-di, höõu nhieãu roài ra veà gioáng nhö tröôøng hôïp ngöôøi vôï cuûa oâng. Veà ñeán nhaø oâng noùi vôùi vôï: “Chuùng ta khoâng coù thieän tri thöùc naøo ñaïi lôïi ích nhö Ñaïi-ñöùc Ca-löu-ñaø-di , vì sao, vì chuùng ta nhôø Ñaïi-ñöùc maø phaù tröø ñöôïc hai möôi thaân kieán, khoâng ñoïa vaøo ba ñöôøng aùc nöõa, voâ löôïng khoå naõo trôû thaønh höõu löôïng, ñöôïc nhaäp chaùnh ñònh, thaáy lyù Töù ñeá. Neáu Ñaïi-ñöùc aáy coù caàn duøng nhöõng thöù caàn duøng trong sinh hoaït nhö y phuïc, aåm thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang… , chuùng ta seõ cuùng döôøng”, ngöôøi vôï noùi: “Chuùng ta haõy ñeán thænh tuøy yù”, noùi roài cuøng ñi ñeán choã Ca-löu-ñaø-di ñaûnh leã roài baïch raèng: “Ñaïi-ñöùc bieát khoâng, chuùng toâi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 273

khoâng coù vò thieän tri thöùc naøo ñaïi lôïi ích nhö Ñaïi-ñöùc, vì sao… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, cho ñeán caâu Xin haõy thoï chuùng toâi thænh tuøy yù”, Ca-löu- ñaø-di chaáp thuaän, töø ñoù trôû ñi heã coù caàn vaät duïng gì ñeàu ñeán choã hoï thoï laáy duøng. Baø-la-moân naøy coù moät ngöôøi con trai thoï phaùp Baø-la-moân, cöôùi vôï cuõng laø con gaùi cuûa Baø-la-moân, hai vôï choàng noùi vôùi con raèng: “Con bieát khoâng, chuùng ta khoâng coù vò thieän tri thöùc naøo ñaïi lôïi ích nhö ññ Ca-löu-ñaø-di, vì sao… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, cho ñeán caâu thaáy lyù Töù ñeá. Nhö chuùng ta hieän ñang cuùng döôøng cho Ñaïi-ñöùc nhö theá naøo thì sau khi chuùng ta cheát, con cuõng phaûi cuùng döôøng cho Ñaïi-ñöùc nhö theá aáy”, ngöôøi con vaâng lôøi. Theá phaùp voâ thöôøng nhö baøi keä noùi: “Tích tuï ñeàu tieâu taùn, Cao ngaát aét rôi rôùt, Hoäi hoïp aét bieät ly, Coù maïng ñeàu phaûi cheát”. Ngöôøi con naøy sau khi cha meï cheát, hieáu tang tröø phuïc giaët giuõ xong lieàn ñeán choã Ca-löu-ñaø-di ñaûnh leã roài baïch raèng: “Con xem Ñaïi- ñöùc nhö cha meï khoâng khaùc, neáu coù caàn duøng nhöõng vaät duïng trong sinh hoaït nhö y phuïc, aåm thöïc, ngoaïi cuï, thuoác thang… xin haõy thoï con thænh tuøy yù, nhö cha meï con ñaõ thænh tröôùc ñaây”, Ca-löu-ñaø-di chaáp thuaän neân caàn duøng thöù gì ñeàu ñeán nhaø ngöôøi con naøy thoï laáy duøng. Luùc ñoù coù naêm traêm teân cöôùp sau khi laøm vieäc aùc xong leûn vaøo trong thaønh Xaù-veä, chuùa giaëc laø ngöôøi treû tuoåi ñoan chaùnh neân ngöôøi vôï cuûa con trai Baø-la-moân töø xa vöøa nhìn thaáy lieàn sanh taâm nhieãm tröôùc, lieàn sai Tyø-söû môøi chuùa giaëc vaøo nhaø, chuùa giaëc ñöôïc môøi neân theo Tyø-söû ñeán nhaø. Vöøa luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di ñaép y mang baùt ñeán trong nhaø ñoù, ngöôøi vôï naøy lieàn traûi toøa môøi ngoài roài söûa soaïn thöùc aên uoáng daâng leân cuùng döôøng, ñôïi Ca- löu-ñaø-di thoï thöïc xong lieàn ngoài phía tröôùc nghe thuyeát phaùp. Ca-löu- ñaø-di noùi veà nhaân duyeân quôû traùch daâm duïc, khen ngôïi haïnh ly duïc, quôû traùch phaù giôùi, khen ngôïi trì giôùi… roài ra veà. Ngöôøi vôï naøy nghe roài suy nghó: “Tyø kheo naøy nay thuyeát phaùp veà nhaân duyeân quôû traùch daâm duïc… khen ngôïi trì giôùi nhö theá, aét laø ñaõ thaáy ta vaø chuùa giaëc cuøng nhau laøm vieäc xaáu. Choàng ta neáu bieát seõ khoâng coøn yeâu thöông ta nöõa nhö yeâu thöông Tyø kheo naøy, vaø ta seõ chòu ñaïi khoå naõo”, nghó roài noùi vôùi chuùa giaëc: “Anh ñaõ nghe Tyø kheo noùi veà nhaân duyeân quôû traùch daâm duïc… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, cho ñeán caâu toâi seõ chòu ñaïi khoå naõo”, chuùa giaëc noùi: “Vaäy chuùng ta phaûi laøm sao”, ñaùp: “Chuùng ta phaûi tröø dieät Tyø kheo”, chuùa giaëc noùi: “Ngöôøi naøy coù oai ñöùc lôùn, thöôøng ra vaøo choã vua Ba-tö-naëc, laø thaày cuûa phu nhaân Maït-lôïi, laøm sao gieát ñöôïc”, ñaùp: “Toâi

274 BOÄ LUAÄT 5

seõ laøm nhaân duyeân aét laø gieát ñöôïc”. Sau ñoù ngöôøi nöõ naøy giaû bònh naèm treân giöôøng, sau giôø ngoï sai ngöôøi ñeán thænh Ca-löu-ñaø-di, Ca-löu-ñaø- di nghe noùi lieàn ñi ñeán ñeå thaêm bònh vaø noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài ñöùng daäy muoán ñi, ngöôøi nöõ naøy lieàn noùi: “Thieän nhôn ñöøng ñi, xin haõy thuyeát phaùp theâm cho toâi nghe, nhôø vaäy toâi bôùt bònh daàn, khoå thoï dieät laïc thoï sanh”, Ca-löu-ñaø-di nghe lôøi naøy lieàn ngoài laïi noùi phapù theâm chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài ñöùng daäy muoán ñi, ngöôøi nöõ laïi laëp laïi lôøi caàu thænh nhö tröôùc, Ca-löu-ñaø-di laïi ngoài xuoáng noùi phaùp, cöù nhö theá cho ñeán maët trôøi laën, trôøi toái. Khi Ca-löu-ñaø-di ñöùng daäy ra veà thì chuùa giaëc caàm dao beùn caét ñaàu roài boû thaây trong haàm phaân. Luùc ñoù laø vaøo ngaøy thuyeát giôùi, trong Kyø hoaøn ñang haønh truø dö moät theû khoâng bieát laø ai khoâng ñeán, coù ngöôøi noùi laø Ca-löu-ñaø-di khoâng ñeán, trong Taêng hoûi: “Ai thoï duïc?”, ñaùp laø khoâng coù. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày cöù laøm boá taùt thuyeát giôùi, Ca-löu-ñaø-di ñaõ nhaäp nieát-baøn. Ta cuøng Ca-löu- ñaø-di coøn thieáu moät thaân nöõa laø ñuû naêm traêm ñôøi laøm baïn, nay ñaõ bieät ly”. Saùng sôùm hoâm sau, Phaät cuøng chuùng taêng vaøo thaønh Vöông xaù ñi ñeán choã haàm phaân, Phaät duøng thaàn löïc ñöa xaùc cuûa Ca-löu-ñaø-di leân hö khoâng, caùc Tyø kheo ñoùn laáy ñeå treân giöôøng roài ñem ra ngoaøi thaønh hoûa thieâu roài xaây thaùp cuùng döôøng. Vua Ba-tö-naëc nghe bieát Tröôûng laõo Ca- löu-ñaø-di cheát trong nhaø cuûa Baø-la-moân lieàn tru di baûy ñôøi nhaø ñoù, vaø möôøi nhaø laân caän ñeàu tòch thu heát taøi saûn, baét naêm traêm teân cöôùp chaët heát tay chaân. Caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc nghe bieát vieäc naøy lieàn trôû veà baïch Phaät, Phaät noùi: “Toäi aùc nhö theá vaø coøn naëng hôn theá nöõa ñeàu do nôi phi thôøi vaøo tuï laïc. Neáu Ca-löu-ñaø-di khoâng phi thôøi vaøo tuï laïc thì khoâng ñeán nhaø Baø-la-moân vaøo giôø ñoù ñeå bò ngöôøi gieát cheát”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo phi thôøi vaøo tuï laïc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Phi thôøi laø qua giôø ngoï, sau giôø ngoï cho ñeán saùng hoâm sau, trong khoaûng thôøi gian ñoù goïi laø phi thôøi. Tuï laïc laø chæ cho nhaø baïch y. Töôùng phaïm trong gôùi naøy laø neáu Tyø kheo phi thôøi vaøo tuï laïc thì phaïm Ba-daät- ñeà , tuøy vaøo maáy laàn tuøy phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Luùc ñoù coù Tyø kheo bònh, muoán ñeán nhaø baïch y xin côm canh, chaùo vaø aåm thöïc, nhöng khoâng daùm ñi neân bònh caøng naëng theâm. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 275

Neáu Tyø kheo phi thôøi vaøo tuï laïc maø khoâng baïch cho Tyø kheo khaùc bieát thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ôû A-lan-nhaõ baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc, khi trôû veà laïi A-lan-nhaõ cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo ôû A-lan-nhaõ baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc, sau ñoù ñeán trong Taêng phöôøng cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba- daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo ôû A-lan-nhaõ baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc roài ñeán moät truù xöù, cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ôû trong Taêng phöôøng baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc, khi trôû veà trong Taêng phöôøng cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo ôû trong Taêng phöôøng baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc, sau ñoù ñeán moät truù xöù, cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo ôû trong Taêng phöôøng baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc, sau ñoù ñeán A- lan-nhaõ, cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo ôû trong truù xöù baïch Tyø kheo ñeå vaøo tuï laïc, khi trôû veà truù xöù cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba- daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo ôû trong truù xöù baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc, sau ñoù ñeán A-lan-nhaõ, cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Laïi coù Tyø kheo ôû trong truù xöù baïch Tyø kheo khaùc ñeå vaøo tuï laïc, sau ñoù ñeán Taêng phöôøng, cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû vaøo tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Neáu Tyø kheo phi thôøi vaøo tuï laïc, khoâng baïch Tyø kheo khaùc, tuøy ñi traûi qua bao nhieâu ngoõ heõm, tuøy phaïm Ñoät-kieát-la baáy nhieâu, tuøy vaøo nhaø baïch y bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Laïi coù Tyø kheo gôûi y trong nhaø moät cö só, nghe tin nhaø ñoù bò chaùy lieàn chaïy ra khoûi Taêng phöôøng ñeå vaøo tuï laïc ñeán nhaø cö só ñoù maø queân khoâng baïch Tyø kheo khaùc, ñeán giöõa ñöôøng söïc nhôù lieàn quay trôû laïi ñeå baïch Tyø kheo, trong khoaûng thôøi gian ñoù nhaø cö só ñaõ bò chaùy heát, y cuûa- Tyø kheo cuõng bò chaùy luoân. Cö só traùch Tyø kheo: “Taïi sao giôø naøy thaày môùi ñeán, phaûi ñeán sôùm hôn thì coù theå giuùp toâi cöùu löûa, nhaø toâi khoâng bò chaùy heát, y cuûa thaày cuõng khoâng bò chaùy”. Tyø kheo naøy khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo phi thôøi vaøo tuï laïc maø

276 BOÄ LUAÄT 5

khoâng baïch Tyø kheo khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân gaáp. Nhaân duyeân gaáp laø tuï laïc bò chaùy hoaëc trong taùm naïn coù naïn naøo xaûy ra, khoâng kòp baïch Tyø kheo thì khoâng phaïm.

81. Giôùi Höùa Thænh Taêng Laïi Boû Ñi Ñeán Nhaø Khaùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät cö só nhaân nôi Baït-nan-ñaø Thích töû maø thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø lo lieäu ñaày ñuû caùc moùn aên ngon, Baït-nan-ñaø saùng sôùm ñaùp y mang baùt ñi ñeán caùc nhaø khaùc, luùc ñoù trong Taêng phöôøng khoâng coù ngöôøi baïch ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, cuõng khoâng coù ngöôøi ñaùnh kieàn chuøy baùo hieäu giôø aên neân Phaät baûo A-nan khi naøo ñeán giôø thoï thöïc thì baûo ngöôøi ñaùnh kieàn chuøy. Ñeán giôø Phaät vaø Taêng ñi ñeán nhaø cö só ñoù nhöng khoâng coù ai ra ñoùn, laøm leã kính vaø traûi toøa môøi ngoài, Phaät baûo A-nan nhaéc nhôû chuû nhaø thöù lôùp neân laøm ñieàu gì, A-nan lieàn baûo chuû nhaø traûi toøa môøi Phaät vaø Taêng ngoài, keá baûo chuû nhaø: “Phaät vaø Taêng ñaõ ngoài, vì sao khoâng doïn thöùc aên leân cho Phaät vaø Taêng thoï thöïc”, cö só noùi: “Xin haõy chôø moät chuùt, ñôïi Baït-nan-ñaø Thích töû ñeán”. Laùt sau A-nan laïi nhö tröôùc nhaéc chuû nhaø moät laàn nöõa, cö só laïi noùi gioáng nhö tröôùc; laùt sau A-nan laïi nhaéc laàn thöù ba, cö só noùi: “Böõa thænh thöïc naøy laø vì Baït-nan- ñaø Thích töû, neáu Baït-nan-ñaø ñeán thì môùi doïn leân, Baït-nan-ñaø khoâng ñeán thì hoaëc doïn hoaëc khoâng doïn, neáu caàn aên thì haõy ñôïi Baït-nan-ñaø”. Luùc ñoù Baït-nan-ñaø saép qua giôø ngoï môùi ñeán, cö só lieàn töï tay daâng cuùng caùc moùn aên ngon, Baït-nan-ñaø aên voäi xong tröôùc lieàn ñöùng daäy ñi ñeán nhaø khaùc, cö só ñôïi Phaät vaø Taêng thoï thöïc xong, laáy gheá nhoû ngoài tröôùc Phaät nghe thuyeát phaùp, Phaät noùi phaùp chæ daïy ñöôïc lôïi hæ roài cuøng chuùng Taêng ra veà. Sau ñoù Phaät baûo A-nan traûi toøa roài nhoùm Tyø kheo taêng, taát caû Tyø kheo ñeàu ñeán nhoùm chæ thieáu coù Baït-nan-ñaø, maõi ñeán maët trôøi laën Baït-nan-ñaø môùi veà ñeán. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Baït-nan-ñaø laø ngöôøi ngu si, ngaøy nay hai thôøi xuùc naõo taêng, tröôùc giôø ngoï do nhaân duyeân aåm thöïc, sau giôø ngoï do nhaân duyeân nhoùm taêng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo höùa vôùi ngöôøi khaùc thænh Taêng, tröôùc giôø ngoï vaø sau giôø ngoï ñi ñeán nhaø khaùc thì phaïm Ba-daät-ñeà. Höùa thænh Taêng laø höùa vì ñaøn vieät thænh chuùng taêng ñeán. Tröôùc giôø ngoï laø töø saùng sôùm ñeán giöõa tröa; sau giôø ngoï laø qua giöõa tröa ñeán saùng hoâm sau. Ñi ñeán caùc nhaø laø nhaø cuûa baïch y, ñoàng taâm vôùi baïch y

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 17 277

neân ra vaøo nhaø hoï. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo ôû A-lan-nhaõ baïch Tyø kheo khaùc vaøo tuï laïc, khi trôû veà A-lan-nhaõ cho laø ñaõ baïch tröôùc roài neân trôû laïi tuï laïc laàn nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà… gioáng nhö trong giôùi treân, cho ñeán caâu Tyø kheo vì ñaøn vieät thænh taêng ñeán nhaø nguû qua ñeâm, neáu khoâng baïch Tyø kheo khaùc maø xuaát giôùi ñeán trong nhaø ñaøn vieät, tuøy traûi qua bao nhieâu ngoõ heõm thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu; tuøy ñeán trong nhaø kia maáy laàn thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu.

278 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 18

V. CHÍN MÖÔI PHAÙP BA DAÄT ÑEÀ (Tieáp Theo): 82. Giôùi Vaøo Cöûa Cung Vua: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vua Ba-tö-naëc töï ra phaùp taéc: Neáu Phaät ôû Kyø hoaøn thì ta seõ haèng ngaøy ñeán ñoù yeát kieán. Cho neân khi nghe tin Phaät ôû Kyø hoaøn lieàn ra lònh queùt doïn saïch seõ trong Kyø hoaøn vaø baûo quaân lính ñuoåi heát moïi ngöôøi ra ñeå vua ñeán yeát kieán Phaät. Luùc ñoù chæ coøn moät ngöôøi maëc y cuõ raùch ngoài ôû tröôùc Phaät nghe phaùp, vì kính Phaät neân quaân lính khoâng daùm ñuoåi ñi, lieàn trôû veà baïch vua bieát, Vua ra lònh ngöï giaù ñeán Kyø hoaøn, ñeán nôi xuoáng xe ñi boä vaøo trong Kyø hoaøn, ñaïi chuùng töø xa thaáy vua ñeán lieàn ñöùng daäy ñoùn tieáp vua, chæ coù cö só Tu-ñaït ôû tröôùc Phaät ñang nghe phaùp, vì kính Phaät neân khoâng ñöùng daäy. Vua noåi giaän noùi: “Ñaây laø ngöôøi naøo maø maëc y cuõ raùch ngoài tröôùc Phaät, thaáy ta ñeán laïi khoâng ñöùng daäy. Ta laø ñaïi vöông ñaõ ñöôïc quaùn ñaûnh, ôû trong nöôùc ta ñöôïc töï taïi, ngöôøi khoâng phaïm toäi cheát ta cuõng coù theå gieát cheát, ngöôøi coù toäi cheát ta cuõng coù theå tha”, tuy vua töùc giaän nhö theá nhöng vì kính Phaät neân khoâng noùi ra lôøi, ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân. Luùc ñoù Phaät noùi phaùp chæ daïy cho vua ñöôïc lôïi hæ nhöng vì vua ñang töùc giaän neân phaùp khoâng nhaäp taâm, thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khoâng thuyeát phaùp cho ngöôøi khoâng nhaát taâm nghe phaùp, Phaät lieàn hoûi vua: “Vì sao ñem hai taâm nghe phaùp”, vua noùi: “Theá toân, ñaây laø ngöôøi naøo maø maëc y cuõ raùch… gioáng nhö ñoaïn vaên treân, cho ñeán caâu ngöôøi coù toäi cheát toâi cuõng coù theå tha”, cö só Tu-ñaït lieàn noùi: “Ñaïi vöông bieát khoâng, toâi ôû tröôùc Phaät ñang nghe phaùp, vì kính Phaät neân khoâng ñöùng daäy ñoùn vua chôù khoâng coù loøng kieâu maïn”, vua hoå theïn beøn hoûi caùc ñaïi thaàn: “Ñaây laø ngöôøi naøo maø maëc y cuõ raùch ôû tröôùc Phaät, thaáy ta ñeán maø khoâng ñöùng daäy nghinh ñoùn”, caùc ñaïi thaàn taâu: “Ñaïi vöông, ñaây laø cö só Tu-ñaït, laø ñeä töû cuûa Phaät ñaõ ñaéc quaû A-na-haøm, ngoài ôû tröôùc Phaät ñang nghe phaùp, vì kính Phaät neân khoâng ñöùng daäy nghinh ñoùn chöù khoâng coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 279

loøng kieâu maïn”. Vua nghe roài lieàn nguoâi giaän suy nghó: “Ñònh löïc cuûa Phaät phaùp khieán cho taâm ngöôøi ñaéc ñöôïc löïc voâ uùy, ta nay sao khoâng baûo caùc phu nhaân thoï hoïc Phaät phaùp ñeå ñöôïc ñaït taâm”, nghó roài lieàn baûo caùc phu nhaân: “Haõy theo caùc Tyø kheo thoï hoïc kinh phaùp”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo thoái thoaùt noùi raèng: “Phaät chöa cho pheùp chuùng toâi daïy kinh phaùp cho caùc phu nhaân”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc Tyø kheo daïy kinh phaùp cho caùc phu nhaân”. Caùc phu nhaân lieàn töï moãi ngöôøi thænh kinh sö, coù ngöôøi thænh Xaù-lôïi-phaát, coù ngöôøi thænh Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, coù ngöôøi thænh A-na-luaät, phu nhaân Maït-lôïi thænh Ca-löu-ñaø-di laøm thaày. ÔÛ haäu cung caùc phu nhaân theo thöù lôùp haàu haï vua, luùc ñoù ñeán phieân phu nhaân Maït-lôïi haàu vua, baø maëc haï-yù baèng löôùi chaâu, thöôïng y baèng ma boái moûng neân trong thaân hieån loä. Luùc ñoù Ca-löu-ñaø-di môùi tôø môø saùng ñaõ böôùc vaøo cöûa cung, Maït-lôïi phu nhaân thaáy thaày ñeán voäi böôùc ra ñoùn, vì maëc y moûng loä thaân neân hoå theïn quyø khoâng ñöùng daäy, Ca-löu-ñaø-di thaáy roài cuõng hoå theïn neân trôû veà laïi trong Kyø hoaøn, ñem vieäc naøy keå cho caùc Tyø kheo nghe, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Toäi loãi nhö theá vaø coøn naëng hôn nöõa ñeàu laø do thöôøng vaøo trong cung vua. Neáu Tyø kheo thöôøng vaøo trong cung vua seõ coù möôøi loãi laàm nhö sau: Moät laø, neáu vua cuøng phu nhaân ñang ngoài chung, Tyø kheo böôùc vaøo, neáu phu nhaân nhìn Tyø kheo cöôøi hoaëc Tyø kheo nhìn phu nhaân cöôøi thì Tyø kheo naøy seõ khôûi aùc nghieäp. Hai laø, vua nguû vôùi phu nhaân maø khoâng töï nhôù nghó, neáu phu nhaân naøy ra ngoaøi cung trôû veà coù mang, luùc ñoù vua thaáy Tyø kheo ra vaøo trong cung lieàn nghó raèng: Phu nhaân naøy ra ngoaøi cung, Tyø kheo naøy thöôøng ra vaøo cung, aét laø ñaõ cuøng khôûi aùc nghieäp. Ba laø, vua maát naêm loaïi vaät baùu hay naêm loaïi tôï vaät baùu, thaáy Tyø kheo thöôøng ra vaøo trong cung lieàn nghó aét laø ñaõ khôûi aùc nghieäp. Boán laø, vua bí maät daën doø vieäc gì, neáu chaúng may vieäc aáy bò tieát loä ra ngoaøi, vua thaáy Tyø kheo thöôøng ra vaøo trong cung lieàn nghó aét laø do Tyø kheo truyeàn noùi. Naêm vaø saùu laø, vua muoán gieát vöông töû hoaëc vöông töû muoán thích saùt vua, nhöõng ngöôøi khoâng tin öa seõ cho raèng laø do Tyø kheo laøm vaø khoâng muoán laøm vieäc chung vôùi Tyø kheo. Baûy vaø taùm laø, vua muoán thaêng chöùc cho quan nhoû hoaëc giaùng chöùc cuûa quan lôùn, nhöõng ngöôøi khoâng tin öa seõ cho laø do Tyø kheo laøm vaø khoâng muoán laøm vieäc chung vôùi Tyø kheo. Chín laø, khi vua xa giaù coù côø xí chuoâng troáng hoaëc vua côûi voi,

280 BOÄ LUAÄT 5

ngöïa, ngoài kieäu ra ngoaøi, quaân lính ñi tröôùc xua ñuoåi moïi ngöôøi, nhöõng ngöôøi khoâng tin öa thaáy Tyø kheo beân caïnh vua seõ cho laø do Tyø kheo xuùi giuïc vua laøm vaø khoâng muoán laøm vieäc chung vôùi Tyø kheo. Möôøi laø, vua chinh phaït haøng phuïc ñöôïc quaân ñòch, ngöôøi ñaùng toäi cheát ñaùng leõ xöû toäi cheát nhöng laïi ra lònh tha; nhöõng ngöôøi khoâng tin öa seõ cho laø do Tyø kheo xuùi giuïc vua vaø khoâng muoán laøm vieäc chung vôùi Tyø kheo. “Naøy caùc Tyø kheo, choã caùc vöông gia coù nhieàu binh voi, binh maõ… chæ thích nghi vôùi baïch y chôù khoâng thích nghi vôùi Tyø kheo”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo, doøng vua Saùt-ñeá-lî ñaõ ñöôïc quaùn ñaûnh, trôøi chöa saùng, vua chöa caát cuûa baùu maø böôùc qua ngaïch cöûa cung thì Tyø kheo naøy phaïm Ba-daät-ñeà. Vua doøng Saùt-ñeá-lî ñöôïc quaùn ñaûnh laø leân ngoâi vua, neáu Baø-la- moân hoaëc cö só hay ngöôøi nöõ leân ngoâi vua cuõng goïi laø vua doøng Saùt-ñeá- lî ñöôïc quaùn ñaûnh. Trôøi chöa saùng laø vua chöa ra khoûi haäu cung, chöa caát cuûa baùu laø phu nhaân chöa lui vaøo trong haäu cung, chöa caát ñoà trang nghieâm nôi thaân. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø vua chöa ra khoûi haäu cung, phu nhaân chöa vaøo trong thaåm cung, chöa caát cuûa baùu, luùc ñoù Tyø kheo böôùc vaøo cöûa cung thì phaïm Ba-daät-ñeà. Vua tuy ra khoûi haäu cung nhöng phu nhaân chöa vaøo trong thaåm cung, chöa caát cuûa baùu, Tyø kheo böôùc vaøo cöûa cung cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Vua tuy ra, phu nhaân tuy ñaõ vaøo nhöng chöa caát cuûa baùu, Tyø kheo böôùc vaøo cuõng phaïm Ba-daät-ñeà. Vua ñaõ ra, phu nhaân ñaõ vaøo vaø ñaõ caát cuûa baùu, Tyø kheo böôùc vaøo cöûa cung thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù vua Öu-ñieàn coù moät ngaøn phu nhaân chia laøm hai boä, moãi boä naêm traêm ngöôøi, phu nhaân Xaù-di-ñeà-baø ñöùng ñaàu moät boä, phu nhaân A-noâ-baït-ma ñöùng ñaàu moät boä, boä cuûa Xaù-di-ñeà- baø thì hieàn laønh coù coâng ñöùc coøn boä cuûa A-noâ-baït-ma thì baát thieän aùc taø. Luùc ñoù vua Öu-ñieàn coù moät nöôùc nhoû phaûn nghòch muoán ñi chinh phaït neân suy nghó: “Ta neân cöû ai ôû laïi ñeå traán giöõ cung thaønh khoâng cho vieäc aùc xaûy ra, ta môùi yeân taâm ñi phaù giaëc. Baø-la-moân Ma-kieàn-ñeà laø ngöôøi lôïi caên coù oai ñöùc, laïi laø cha vôï cuûa ta, ta seõ cöû ôû laïi traán giöõ cung thaønh khoâng cho vieäc aùc xaûy ra ñeå ta ñi phaù giaëc. Ta ñoái vôùi oâng aáy khoâng xaáu chaéc laø khoâng coù öu hoái”, nghó roài lieàn cöû Baø-la-moân ôû laïi giöõ cung thaønh, tin naøy lieàn lan truyeàn ra khaép caùc tuï laïc thaønh aáp, saùng hoâm sau

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 281

coù traêm ngaøn ngöôøi ñöùng tröôùc cöûa nhaø cuûa Baø-la-moân naøy, ngöôøi naøy khen ngôïi, ngöôøi kia taùn tuïng, ngöôøi noï cung kính leã baùi, ngöôøi khaùc ñem daâng voi ngöïa, traâu deâ… vaøng baïc chaâu baùu… Baø-la-moân naøy lieàn suy nghó: “Ta ñöôïc giaøu coù theá löïc nhö theá ñeàu laø nhôø söùc cuûa con gaùi ta, ta phaûi laøm gì ñeå baùo ñaùp, neáu cho vaøng baïc chaâu baùu thì on ta khoâng thieáu. Ngöôøi maø con ta oaùn thuø taät ñoá khoâng ai khaùc laø caùc phu nhaân ñoái ñaàu, ta phaûi laøm cho boä cuûa phu nhaân Xaù-di-baø-ñeàcheát heát ñeå baùo aân con gaùi ta, nhöng ta khoâng theå ra maët gieát cheát, ta phaûi laøm phöông tieän hoûa thieâu ñeå gieát cheát hoï”, nghó roài lieàn sai söù ñeán noùi vôùi phu nhaân Xaù-di-baø-ñeà: “Baø nhö con gaùi cuûa ta khoâng khaùc, neáu baø coù caàn gì nhö toâ daàu cuûi goã… thì cöù sai ngöôøi ñeán laáy”, laïi baûo ngöôøi giöõ kho: “Neáu phu nhaân Xaù-di-baø-ñeà coù sai ngöôøi ñeán laáy toâ daàu cuûi goã … thì neân cho gaáp hai, Ba-laàn”. Taùnh ngöôøi nöõ voán tham caát chöùa taøi vaät deã ñöôïc neân phu nhaân cho ngöôøi ñeán laáy nhieàu toâ daàu cuûi goã … chaát ñaày trong cung cuûa mình. Khi Baø-la-moân naøy bieát ñöôïc phu nhaân ñaõ laáy nhieàu chaát daãn löûa ñeå trong cung lieàn ra lònh ñoùng cöûa cung roài phoùng hoûa thieâu. Moïi ngöôøi trong cung thaønh thaáy trong cung löûa chaùy muoán phaù cöûa ñeå vaøo cöùu löûa, Baø-la-moân naøy suy nghó: “Neáu moïi ngöôøi phaù cöûa vaøo ñöôïc thì phu nhaân seõ khoâng bò thieâu cheát”, nghó roài lieàn phöông tieän ngaên caûn noùi raèng: “Khoâng neân phaù cöûa cung xoâng vaøo maø neân laøm thang daây leo vaøo”, khi hoï laøm xong thang daây leo vaøo thì phu nhaân Xaù-di-baø-ñeà… caû thaûy naêm traêm ngöôøi ñeàu ñaõ bò thieâu cheát, hoï lieàn ñöa tin baùo cho vua bieát. Vua nghe tin naøy trong loøng öu naõo noùi raèng: “Ngöôøi coù phöôùc ñöùc nhö theá nay vónh vieãn bieät ly roài”, vì quaù ö naõo neân vua ngaát xæu naèm meâ man, caùc quan röôùi nöôùc cho vua tænh laïi roài khuyeân can: “Vua chôù öu saàu, seõ cho xaây laïi cung ñieän vaø tuyeån choïn myõ nöõ”. Vua phaù giaëc xong trôû veà truï ôû ngoaøi thaønh noùi raèng: “Ta seõ khoâng vaøo thaønh cho ñeán khi naøo xaây laïi xong cung ñieän vaø tuyeån ñuû naêm traêm myõ nöõ”, vua töùc giaän duøng baïo löïc ñeå thuùc ñaåy coâng vieäc naøy mau thaønh neân khoâng bao laâu sau cung ñieän môùi ñöôïc xaây xong vaø naêm traêm myõ nöõ cuõng ñöôïc tuyeån choïn xong, trong soá myõ nöõ naøy coù em gaùi cuûa Xaù-di-baø-ñeà laø ñeïp nhaát vaø coù oai ñöùc. Caùc quan taâu vôùi vua: “Nay cung ñieän ñaõ xaây xong, myõ nöõ cuõng ñaõ tuyeån ñuû xin vua bieát thôøi”, vua lieàn vaøo ngöï trong cung môùi vaø cuøng caùc myõ nöõ môùi ñöôïc tuyeån choïn vui vaày hoan laïc. Sau ñoù vua daàn daàn tra hoûi roõ söï vieäc môùi bieát laø do Baø-la-moân Ma-kieàn-ñeà vì con gaùi mình maø laøm vieäc aùc naøy, vua lieàn cho goïi ñeán noùi raèng: “OÂng haõy rôøi khoûi nöôùc ta, ta khoâng thích gieát Baø-la-moân”, vaø ra lònh gieát phu nhaân A-noâ-baït-ma. Nhöõng phu nhaân môùi khi ñöôïc vua suõng aùi lieàn baïch

282 BOÄ LUAÄT 5

vua: “Phu nhaân Xaù-di-baø-ñeà tröôùc ñaây thöôøng cuùng döôøng Phaät vaø taêng, xin vua cho pheùp chuùng toâi cuõng ñöôïc cuùng döôøng Phaät vaø Taêng”, vua noùi: “Phaät khoâng cho caùc Tyø kheo vaøo trong cung”, caùc phu nhaân muoán vua khôûi taâm kieâu maïn neân noùi: “Vua coù ñaïi oai löïc, vieäc lôùn coøn lo xong huoáng chi vieäc naøy, xin vua giuùp chuùng toâi hoaøn thaønh taâm nguyeän naøy”, vua nghe lôøi naøy lieàn khôûi taâm kieáu maïn nhaän lôøi noùi raèng: “Neáu caùc naøng thaät muoán cuøng döôøng thì haõy tuøy söùc lo lieäu caùc phaåm vaät cuùng döôøng”. Caùc phu nhaân naøy nghe roài lieàn tuøy söùc lo lieäu, ngöôøi muoán cuùng y Taêng-giaø-leâ, ngöôøi muoán cuùng y Uaát-ña-la-taêng, ngöôøi muoán cuùng y An-ñaø-hoäi… Luùc ñoù vua lieàn cho goïi ngöôøi thôï kheùo ñeán hoûi: “Khanh coù theå laøm caùch naøo khieán cho caùc phu nhaân khoâng ra khoûi cung maø vaãn coù theå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng khoâng?”, ñaùp laø coù theå ñöôïc, vua lieàn hoûi laøm theá naøo, ngöôøi thôï ñaùp: “Neân xaâu moät haønh luaân cung”, vua lieàn ra lònh xaây haønh luaân cung. Sau khi xaây xong ngöôøi thôï ñeán baïch vua: “Luaân cung ñaõ xaây xong xin vua bieát thôøi”, vua lieàn ñi ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, Phaät thuyeát phaùp cho vua ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, vua chaép tay baïch Phaät: “Xin Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, vua bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu roài ra veà. Trong ñeâm ñoù vua ra lònh lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon ñeå cuùng döôøng, saùng sôùm traûi toøa ngoài roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät bieát thôøi”. Caùc Tyø kheo ñi ñeán cung vua, Phaät baûo ngöôøi nhaän laáy phaàn cuûa mình, ngöôøi thôï kheùo luùc ñoù bieát Taêng ñaõ ñeán lieàn laøm cho luaân cung chuyeån quanh chuùng Taêng, vua bieát Taêng ñaõ ngoài roài lieàn töï tay daâng caùc moùn aên leân cuùng döôøng cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû. Sau ñoù cho môû cöûa cung ñeå caùc phu nhaân ra thaêm hoûi caùc Tyø kheo, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát hoûi caùc Tyø kheo: “Chuùng ta ngaøy nay khoâng ôû trong cung vua phaûi khoâng, phaûi cuøng nhaát taâm”, vua laáy gheá nhoû ngoài tröôùc Taêng muoán nghe thuyeát phaùp vaø baûo caùc phu nhaân muoán cuùng döôøng gì thì baây giôø laø ñuùng luùc. Caùc phu nhaân ngöôøi cuùng y Taêng-giaø-leââ, ngöôøi cuùng y Uaát-ña-la-taêng, ngöôøi cuùng y An-ñaø-hoäi… cho caùc Tyø kheo , taát caû ñeàu ñöïng ñaày tay ñaõy caùc phaåm vaät cuùng döôøng. Luùc ñoù vua phöông tieän nghó caùch naøo cho caùc Tyø kheo ñi ngang qua trong cung, lieàn baûo thôï kheùo ngaên ñöôøng ñi phía tröôùc roài baïch Taêng: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy ñi loái naøy”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät khoâng cho chuùng toâi ñi vaøo trong cung”, vua noùi: “Ta môøi caùc vò ñi ra chöù khoâng môøi ñi vaøo”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát chuù nguyeän xong lieàn cuøng chö Taêng ñöùng daäy ra veà, veà ñeán Taêng phöôøng ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 283

khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo khi vua doøng Saùt-ñeá-lî ñaõ quaùn ñaûnh trôøi chöa saùng chöa ra khoûi cung, chöa caát cuûa baùu maø böôùc qua ngaïch cöûa cung thì phaïm Ba-daät-ñeà, tröø nhaân duyeân. Nhaân duyeân laø vua sai söù ñeán môøi, hoaëc phu nhaân, vöông töû, caùc quan coù theá löïc môøi thì khoâng phaïm.

83. Giôùi Noùi Khoâng Bieát Hoïc Giôùi: Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø kheo Xieån-na coù toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán taâm thaày ñöôïc an neân baûo thaày saùm hoái, Xieån-na noùi: “Toâi nay môùi bieát vieäc naøy ôû trong Giôùi kinh, tuøy moãi nöûa thaùng noùi moät laàn ”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Xieån-na: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñaõ phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt daïy baûo saùm hoái laïi noùi laø toâi nay môùi bieát vieäc naøy… noùi moät laàn”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khi thuyeát giôùi noùi raèng: “Toâi nay môùi bieát vieäc naøy ôû trong Giôùi kinh, tuøy moãi nöûa thaùng noùi moät laàn”. Caùc Tyø kheo bieát Tyø kheo naøy tröôùc ñaõ töøng hai, Ba-laàn nghe thuyeát giôùi khoâng phaûi chæ moät laàn. Tyø kheo naøy khoâng phaûi vì noùi khoâng bieát maø ñöôïc thoaùt toäi, tuøy theo vieäc ñaõ phaïm maø baûo nhö phaùp saùm hoái, neân quôû traùch khieán cho ñöôïc chieát phuïc raèng: “Thaày khoâng coù lôïi ích, ñaây laø vieäc aùc baát thieän, khi thuyeát giôùi ñaõ khoâng toân troïng giôùi, khoâng nhaát taâm nghe giôùi”, do vieäc naøy neân phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khi thuyeát giôùi ñeán boán Ba-la-di maø noùi raèng: “Toâi nay môùi bieát vieäc naøy ôû trong Giôùi kinh… noùi moät laàn”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khi thuyeát giôùi ñeán möôøi ba phaùp Taêng-giaø-baø-thi-sa hoaëc hai phaùp baát ñònh hoaëc ba möôi phaùp Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà hoaëc chín möôi phaùp Ba-daät-ñeà hoaëc boán phaùp Ba- la-ñeà-ñeà-xaù-ni hoaëc Chuùng hoïc phaùp hoaëc baûy phaùp Chæ traùnh, cho ñeán kinh tuøy luaät maø noùi raèng: “Toâi nay môùi bieát vieäc naøy… noùi moät laàn ”, thì phaïm Ba-daät-ñeà. Tröø kinh tuøy luaät ra, noùi caùc kinh khaùc maø noùi raèng: “Toâi nay môùi bieát phaùp naøy…”, thì phaïm Ñoät-kieát-la.

84. Giôùi Laøm OÁng Kim Baèng Ngaø:

284 BOÄ LUAÄT 5

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong nöôùc Xaù-veä coù moät ngöôøi thôï tieän söøng, ngaø teân laø Ñaït-ma-ñeà-na, nhaø giaøu coù ñuû thöù thaønh töïu neân Phaät vaø Taêng caàn gì ñeàu thænh tuøy yù nhö moùc y, baùt, oáng kim… Do caùc Tyø kheo thöôøng thöôøng ñeán thoï laáy duøng neân ngöôøi naøy trôû neân ngheøo thieáu, khoâng theå cung caáp ñuû cho vôï con. Caùc cö só khaùc sanh taät ñoá hieàm traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng bieát löôïng, khoâng bieát nhaøm ñuû, neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï neân bieát löôïng. Ñaït-ma- ñeà-na naøy voán giaøu coù nhieàu taøi baûo, do boá thí khoâng bieát löôïng neân trôû neân ngheøo thieáu, khoâng theå cung caáp ñuû cho vôï con”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì… khoâng theå cung caáp ñuû cho vôï con”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo duøng söøng, ngaø, xöông laøm oáng kim thì phaïm Ba- daät-ñeà. Söøng laø söøng deâ, söøng traâu, söøng boø, söøng nai… ngaø laø ngaø voi; xöông laø xöông voi, xöông ngöïa, xöông raén… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo laáy söøng (deâ, nai…) hoaëc ngaø voi hoaëc xöông (voi, ngöïa…) laøm oáng kim thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy laøm ñöôïc bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo ñaõ duøng söøng, ngaø, xöông laøm oáng kim roài thì neân phaù boû oáng kim naøy roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Toâi duøng söøng, ngaø, xöông laøm oáng kim, phaïm Ba-daät-ñeà, nay xin phaùt loà saùm hoái khoâng daùm che daáu”, Taêng neân hoûi: “Thaày ñaõ phaù boû oáng kim ñoù chöa?”, ñaùp laø ñaõ phaù, Taêng neân hoûi: “Thaày coù thaáy toäi khoâng?”, neáu ñaùp laø thaáy toäi thì Taêng neân baûo: “Thaày nay phaùt loà saùm hoái, sau chôù coù taùi phaïm”. Neáu ñaùp laø chöa phaù boû thì Taêng neân baûo phaù boû, neáu Taêng khoâng baûo nhö theá thì taát caû Taêng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng ñaõ daïy baûo maø khoâng nghe theo thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la.

85. Giôùi Laøm Giöôøng Cao Quaù Löôïng: Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø kheo Xieån-Na-laøm giöôøng cao roäng toát ñeïp, khi Phaät vaø A-nan du haønh ñeán phoøng cuûa Xieån-na, Xieån- na lieàn baïch Phaät: “Theá toân, haõy vaøo phoøng con xem giöôøng”, Phaät böôùc vaøo nhìn thaáy chieác giöôøng cao roäng toát ñeïp lieàn noùi vôùi A-nan: “Nhieãm oâ baïi hoaïi, taïi sao ngöôøi ngu si naøy laïi duøng giöôøng cao roäng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 285

toát ñeïp nhö theá naøy”, quôû traùch roài do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo Taêng baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán laøm giöôøng thì neân laøm ñuùng löôïng. Ñuùng löôïng laø chaân giöôøng cao baèng taùm ngoùn tay cuûa Phaät, tröø phaàn tra vaøo loã beä. Quaù löôïng naøy maø laøm thì phaïm Ba-daät-ñeà. Giöôøng coù hai: Giöôøng daây loã beä nhoû vaø giöôøng daây loã beä lôùn. Chaân giöôøng loã beä lôùn coù naêm loaïi: Chaân A-san-ñeà, chaân Ba laøng-cuø, chaân Ñeâ-döông-giaùc, chaân nhoïn, chaân cong; chaân giöôøng loã beä nhoû cuõng coù naêm loaïi gioáng nhö vaäy. Cao baèng taùm ngoùn tay cuûa Phaät laø nhö Phaät noùi: “Laøm giöôøng cao baèng taùm ngoùn tay cuûa ta, vaø ba phaân tra vaøo loã beä”. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo laøm giöôøng cao quaù taùm ngoùn tay cuûa Phaät thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy laøm bao nhieâu phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo laøm giöôøng cao quaù taùm ngoùn tay thì neân chaët boû bôùt roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Toâi laøm giöôøng cao quaù taùm ngoùn tay, phaïm Ba-daät-ñeà , nay ôû trong Taêng phaùt loà saùm hoái, khoâng coù che daáu”, Taêng neân hoûi: “Thaày ñaõ chaët boû bôùt chöa?”, ñaùp laø ñaõ chaët, laïi hoûi: “Thaày coù thaáy toäi khoâng?”, ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân baûo: “Thaày neân nhö phaùp saùm hoái, sau chôù coù taùi phaïm “. Neáu ñaùp laø chöa chaët boû thì Taêng neân baûo chaët boû, neáu Taêng khoâng baûo chaët boû thì taát caû Taêng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng daïy baûo maø khoâng chòu nghe theo thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la.

86. Giôùi Doàn Ñaâu-La-Mieân Laøm Ngoïa Cuï: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duøng boâng Ñaâu-la-mieân doàn laøm ngoïa cuï, caùc cö só thaáy roài lieàn cheâ traùch: “Sa- moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc maø laïi duøng boâng Ñaâu-la-mieân doàn laøm ngoïa cuï, nhö vua, Ñaïi-thaàn khoâng khaùc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi duøng boâng Ñaâu-la-mieân doàn laøm ngoïa cuï”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo töï duøng boâng Ñaâu-la-mieân doàn laøm ngoïa cuï hoaëc baûo ngöôøi khaùc doàn thì phaïm Ba-daät-ñeà.

286 BOÄ LUAÄT 5

Boâng Ñaâu-la-mieân laø hoa lieãu, hoa baïch döông, hoa A-cöu-la, hoa Ba cöu la… Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo duøng boâng Ñaâu-la- mieân doàn laøm ngoïa cuï thì phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy doàn bao nhieâu thì phaïm Ba-daät-ñeà baáy nhieâu. Neáu Tyø kheo duøng boâng Ñaâu-la-mieân doàn laøm ngoïa cuï thì neân phaù boû ngoïa cuï naøy roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Toâi duøng boâng Ñaâu-la-mieân doàn laøm ngoïa cuï phaïm Ba-daät-ñeà, nay phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”, Taêng neân hoûi: “Thaày ñaõ phaù boû chöa?”, ñaùp laø ñaõ phaù boû, Taêng neân hoûi: “Thaày coù thaáy toäi khoâng?”, ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân baûo: “Thaày neân nhö phaùp saùm hoái, sau chôù coù taùi phaïm”. Neáu ñaùp laø chöa phaù boû thì Taêng neân baûo phaù boû, neáu Taêng khoâng baûo phaù boû thì taát caû Taêng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Taêng baûo phaù boû maø khoâng chòu nghe theo thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la.

87. Giôùi May AÙo Taém Möa Quaù Löôïng: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-xaù-khö-loäc-töû-maãu ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng. Tyø-xaù-khö chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, xin Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, baø bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà, veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon. Ñeâm ñoù Phaät vaø A-nan kinh haønh ngoaøi ñaát troáng, Phaät ngaång nhìn caùc vì sao roài baûo A-nan: “Neáu baây giôø coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi laø baûy naêm nöõa seõ möa. Nhöng naøy A-Nan-ñeán giöõa ñeâm ngoâi sao naøy dieät seõ coù ngoâi sao khaùc xuaát hieän, neáu luùc ñoù coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi laø baûy thaùng sau seõ möa. Nhöng naøy A-Nan- ñeàán cuoái ñeâm ngoâi sao naøy dieät seõ coù ngoâi sao khaùc xuaát hieän, neáu luùc ñoù coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi baûy ngaøy nöõa seõ möa. Nhöng naøy A-Nan-ñeàán khi trôøi saùng ôû phöông Ñoâng coù ñaùm maây hình troøn nhö caùi baùt giaêng ñaày trong hö khoâng, ñaùm maây naøy coù theå laøm möa lôùn, nöôùc seõ traùn ñaày coáng raõnh. Naøy A-nan, haõy baûo caùc Tyø kheo ñaùm maây hình troøn nhö caùi baùt naøy seõ laøm möa coù coâng ñöùc tröø bònh taät, neáu caùc Tyø kheo muoán taém thì neân ñöùng ngoaøi ñaát troáng ñeå taém”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo. Saùng hoâm ñoù luùc trôøi möa caùc Tyø kheo tuøy yù ñöùng ngoaøi ñaát troáng taém, luùc ñoù Tyø-xaù-khö ñaõ chuaån bò thöùc aên xong traûi toøa ngoài roài sai Tyø-söû ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät bieát thôøi”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 287

Tyø-söû naøy ñi ñeán trong Kyø hoaøn tìm caùc Tyø kheo khoâng thaáy, nhìn qua loã cöûa thì thaáy caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém. Nhìn thaáy roài khoâng vui nghó raèng: “Trong ñaây ñeàu khoâng coù Tyø kheo, ñeàu laø ngoaïi ñaïo loûa hình khoâng coù hoå theïn”, nghó roài lieàn trôû veà baïch vôùi Tyø-xaù-khö bieát, Tyø-xaù- khö laø ngöôøi lôïi caên nghe roài lieàn bieát ngaøy nay trôøi möa lôùn neân caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém ngoaøi ñaát troáng, Tyø-söû khoâng bieát neân môùi noùi lôøi naøy. Baø lieàn keâu moät Tyø-söû khaùc ñeán Kyø hoaøn ñaäp cöûa keâu lôùn raèng: “Giôø thoï thöïc ñaõ ñeán, xin töï bieát thôøi”, Tyø-söû naøy ñeán Kyø hoaøn laøm y nhö lôøi baø daïy, luùc ñoù Phaät cuøng ñaïi chuùng ñaép y mang baùt ñi ñeán nhaø Tyø-xaù-khö. Ñôïi Phaät vaø Taêng ngoài xong, Tyø-xaù-khö töï tay roùt nöôùc vaø daâng thöùc aên leân cuùng döôøng, sau khi Phaät vaø Taêng thoï thöïc xong, baø laáy chieác gheá nhoû ngoài phía tröôùc Phaät nghe thuyeát phaùp roài baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät noùi: “Chö-ña-daø-a-giaø-ñoä-a -la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø khoâng cho coâ ñöôïc quaù nguyeän”, Tyø-xaù- khö noùi: “Xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät noùi: “Cho coâ ñöôïc nguyeän, coâ muoán ñöôïc nguyeän gì?”, Tyø-xaù-khö noùi: “Con muoán ñöôïc nguyeän: - Moät laø cuùng cho Tyø kheo taêng aùo taém möa. - Hai laø cuùng cho Tyø kheo ni aùo taém. - Ba laø cuùng thöùc aên cho Tyø kheo môùi ñeán. - Boán laø cuùng thöùc aên cho Tyø kheo saép ñi xa. - Naêm laø cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh. - Saùu laø cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh. - Baûy laø thöôøng cuùng chaùo cho Tyø kheo taêng. - Taùm laø cuùng thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng cho Tyø kheo coù nhieàu ngöôøi quen bieát hay ít ngöôøi quen bieát khi coù bònh duyeân. Phaät hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, con ngaøy nay chuaån bò xong thöùc aên lieàn traûi toøa ngoài vaø sai Tyø-söû ñeán Kyø hoaøn baïch Phaät ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, Tyø-söû naøy nhìn qua loå cöûa thaáy caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém ôû ngoaøi ñaát troáng neân trôû veà noùi vôùi con raèng: Trong Kyø hoaøn khoâng coù Tyø kheo, chæ coù caùc ngoaïi ñaïo loûa hình khoâng coù hoå theïn. Ñaïi-ñöùc, Tyø kheo loûa hình ôû tröôùc Phaät vaø tröôùc Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ taém thì thaät laø khoâng coù hoå theïn. Vì theá con muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng ñeå maëc taém möa ôû ngoaøi ñaát troáng”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo ni taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, con cuøng caùc cö só nöõ ñeán taém trong soâng A-kyø-la, caùc Tyø kheo ni cuõng loûa hình taém trong soâng. Caùc cö só nöõ naøy nhìn thaáy roài taâm khoâng vui cheâ traùch raèng: Nhöõng ngöôøi naøy ít phöôùc ñöùc, thaân thoâ xaáu khoâng ñeïp, buïng lôùn, vuù xeä, caàn gì

288 BOÄ LUAÄT 5

tu phaïm haïnh. Ñaïi-ñöùc, ngöôøi nöõ loûa hình raát xaáu xí, cho neân con muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo ni taêng”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùch môùi ñeán?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, khaùch Tyø kheo môùi ñeán khoâng bieát choã naøo neân ñi choã naøo khoâng neân ñi, ñi ñöôøng laïi moõi meät chöa ñöôïc nghæ ngôi, con muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùch môùi ñeán ñeå sau ñoù vò aáy tuøy bieát choã naøo neân ñi, choã naøo khoâng neân ñi”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo saép ñi xa?”, ñaùp: “Tyø kheo saép ñi xa neáu ñôïi ñeán giôø aên, giôø Baùt-ñaùt-na hay phaûi ñi khaát thöïc thì baïn ñoàng haønh seõ boû ñi, hoaëc giöõa ñeâm vaøo ñöôøng hieåm hoaëc ñi moät mình ôû ngoaøi ñoàng hoang. Con muoán cuùng thöùc aên uoáng ñeå vò aáy khoâng maát baïn, khoâng bò laïc trong ñöôøng hieåm”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, Tyø kheo bònh neáu khoâng ñöôïc thöùc aên uoáng öùng vôùi bònh thì bònh khoù laønh, con muoán cuùng thöùc aên uoáng ñeå bònh cuûa vò aáy mau laønh”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, Tyø kheo khaùn bònh neáu ñôïi ñeán giôø aên traong taêng hoaëc phaûi ñi khaát thöïc thì vieäc chaêm soùc cho Tyø kheo bònh seõ thieáu soùt trong vieäc naáu côm, canh hay chaùo hoaëc thuoác thang hoaëc ñoå ñoà baát tònh… Con muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh ñeå vò aáy chaêm soùc ngöôøi bònh khoâng coù thieáu soùt”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán thöôøng cuùng chaùo cho Tyø kheo taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, neáu Tyø kheo khoâng aên chaùo seõ ñoùi khaùt, trong buïng coàn caøo. Con muoán cuùng chaùo ñeå caùc Tyø kheo khoâng bò khoå naõo”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng cho Tyø kheo coù bònh duyeân coù nhieàu ngöôøi quen bieát hay ít ngöôøi quen bieát?”, ñaùp: “Tyø kheo khi coù bònh duyeân aét raát caàn thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng neân con muoán cuùng. Ñaïi-ñöùc, laïi nöõa neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò ñoù laø ñaõ ñoaïn ñöôïc ba phaàn kieát söû chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn, khoâng coøn ñoïa trong ba aùc ñaïo, chaéc chaén ñöôïc nieát baøn, coøn baûy ñôøi nöõa qua laïi trong coõi trôøi ngöôøi seõ döùt heát khoå. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi: “Tröôûng laõo naøy coù töøng ñeán nöôùc Xaù-veä khoâng”, neáu con nghe Tyø kheo naøy ñaõ töøng ñeán nöôùc Xaù-veä, con suy nghó: “Tröôûng laõo naøy coù thoï con cuùng aùo taém möa hoaëc thöùc aên uoáng maø con cuùng cho Tyø kheo khaùch, hoaëc thöùc aên uoáng maø con cuùng cho Tyø kheo saép ñi xa, hoaëc thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh, hoaëc thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh, hoaëc chaùo maø con thöôøng cuùng cho Taêng, hoaëc thuoác thang vaø vaät caàn duøng maø con cuùng cho Tyø kheo coù bònh duyeân thì xin cho

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 289

con vì nhaân duyeân naøy maø ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò ñoù laø ñaõ ñoaïn heát ba haï phaàn kieát söû, laøm yeáu ba ñoäc chöùng quaû Tö-ñaø-haøm, coøn moät ñôøi nöõa trôû laïi coõi naøy seõ döùt heát khoå. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò aáy laø ñaõ ñoaïn heát naêm haï phaàn kieát söû chöùng quaû A-na-haøm, ôû treân coõi trôøi baùt nieát baøn khoâng coøn trôû laïi trong nhaân gian. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò aáy laø sanh ñaõ taïân, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc neân laøm ñaõ laøm xong, töï bieát taùc chöùng, ñöôïc chöùng quaû A-la-haùn. Con seõ hoûi:… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, nhö theá Taøi phöôùc ñöùc cuûa con ñöôïc thaønh töïu, do nhaân duyeân naøy con nhieáp ñöôïc Phaùp phöôùc ñöùc”. Phaät noùi: “Laønh thay Tyø-xaù-khö, ta cho coâ ñöôïc nhö nguyeän naøy, coâ haõy cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng… taùm ñieàu nguyeän treân. Tyø-xaù-khö, ñaây laø Taøi phöôùc ñöùc thaønh töïu, do nhaân duyeân naøy nhieáp ñöôïc Phaùp phöôùc ñöùc”. Phaät noùi phaùp cho Tyø-xaù-khö ñöôïc lôïi hæ roài cuøng chö taêng ra veà, veà ñeán truù xöù Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo caát chöùa aùo taém möa, tuøy yù maëc taém ôû ngoaøi ñaát troáng”. Sau khi Phaät cho caát chöùa aùo taém möa, caùc Tyø kheo lieàn may aùo roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi may aùo taém roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán caát chöùa aùo taém möa, neân may ñuùng löôïng nhö sau: daøi saùu gang tay cuûa Phaät, roäng hai gang tay röôõi, may quaù löôïng cheá ñònh naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo may aùo taém chieàu daøi, chieàu roäng quaù löôïng cheá ñònh naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. AÙo taém quaù löôïng naøy neân caét boû roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Toâi may aùo taém möa chieàu daøi chieàu roäng ñeàu quaù löôïng phaïm Ba-daät-ñeà, nay phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”, Taêng neân hoûi: “Thaày ñaõ caét boû chöa?”, neáu

290 BOÄ LUAÄT 5

ñaùp laø ñaõ caét boû, Taêng neân hoûi: “Thaày thaáy toäi khoâng?”, neáu ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân noùi: “Thaày haõy nhö phaùp saùm hoái, sau chôù coù taùi phaïm”. Neáu ñaùp laø chöa caét boû thì Taêng neân baûo caét boû, neáu Taêng khoâng baûo caét boû thì taát caû Taêng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng baûo caét boû maø khoâng chòu caét boû thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la.

88. Giôùi Caát Chöùa Y Che Phuû Gheû: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly (Tyø-da-ly), nöôùc naøy ñaát maën vaø aåm öôùt neân caùc Tyø kheo maéc bònh gheû lôû, coù moät Tyø kheo gheû lôû chaûy maùu muû laøm dô y An-ñaø-hoäi. Phaät hoûi roõ nguyeân do roài do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caát chöùa y che phuû gheû cho ñeán möôøi ngaøy sau khi gheû laønh, neáu caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Sau khi Phaät cho caát chöùa y che gheû, caùc Tyø kheo lieàn may y roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa y che gheû roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán may y phuû gheû, phaûi may ñuùng löôïng nhö sau: daøi boán gang tay cuûa Phaät, roäng hai gang tay, may quaù löôïng cheá ñònh naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo may y phuû gheû chieàu daøi chieàu roäng ñeàu quaù löôïng cheá ñònh thì phaïm Ba-daät-ñeà. Y quaù löôïng naøy neân caét boû roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Toâi may y phuû gheû chieàu daøi chieàu roäng ñeàu quaù löôïng cheá ñònh phaïm Ba-daät-ñeà, nay phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”, Taêng neân hoûi: “Ñaõ caét boû chöa?”, neáu ñaùp laø ñaõ caét boû, Taêng neân hoûi: “Thaày thaáy toäi khoâng?”, neáu ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân baûo: “Thaày haõy nhö phaùp saùm hoái chôù coù taùi phaïm”. Neáu ñaùp laø chöa caét boû thì Taêng neân baûo caét boû, neáu Taêng khoâng baûo caét boû thì Taêng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng baûo caét boû maø khoâng chòu caét boû thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la.

89. Giôùi Caát Chöùa Ni-Sö-Ñaøn: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly (Tyø-da-ly), luùc ñoù coù Tyø kheo xuaát tinh laøm dô ngoïa cuï, saùng sôùm giaët phôi ôû beân trong tinh xaù, khi Phaät ñaép y

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 291

mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc nhìn thaáy vieäc naøy neân sau khi thoï thöïc xong, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “saùng sôùm ta ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc nhìn thaáy ngoïa cuï dô giaët phôi trong tinh xaù, caùc thaày khoâng neân phôi nhö theá. Chuùng taêng duøng nhieàu ngoïa cuï khoâng bieát löôïng, caùc cö só deø xeûn ñeå cuùng döôøng caàu phöôùc, caùc thaày neân truø löôïng duøng ít thì toát. Neáu Tyø kheo loaïn nieäm, khoâng nhaát taâm trong khi nguû thì coù naêm loãi: Moät laø khoù nguû, Hai laø khoù tænh thöùc, Ba laø thaáy aùc moäng, Boán laø khi nguû thieän thaàn khoâng hoä, Naêm laø khi tænh thöùc taâm khoù nhaäp phaùp thieän giaùc quaùn. Ngöôïc laïi neáu Tyø kheo khoâng loaïn nieäm, nhaát taâm trong khi nguû thì coù naêm ñieàu thieän: Moät laø khoâng khoù nguû, Hai laø deã tænh thöùc, Ba laø khoâng coù aùc moäng, Boán laø khi nguû thieän thaàn hoä, Naêm laø khi tænh thöùc taâm deã nhaäp phaùp thieän giaùc quaùn. Neáu Tyø kheo coù daâm noä si, chöa ñöôïc ly duïc, khoâng loaïn nieäm, nhaát taâm nguû nghæ coøn khoâng thaát tinh huoáng chi laø Tyø kheo lìa duïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo caát chöùa Ni-sö-ñaøn ñeå hoä ngoïa cuï cuûa Taêng, khoâng neân khoâng traûi Ni-sö- ñaøn maø ngoài treân ngoïa cuï cuûa Taêng. Sau khi Phaät cho caát chöùa Ni-sö-ñaøn, caùc Tyø kheo lieàn may roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa Ni-sö-ñaøn roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán may Ni-sö-ñaøn, neân may ñuùng löôïng nhö sau: daøi hai gang tay cuûa Phaät, roäng moät gang tay röôõi, may quaù löôïng cheá ñònh naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo may Ni-sö-ñaøn chieàu daøi chieàu roäng ñeàu quaù löôïng cheá ñònh thì phaïm Ba-daät-ñeà. Ni-sö-ñaøn quaù löôïng naøy neân caét boû roài vaøo trong Taêng baïch raèng: “Toâi may Ni- sö-ñaøn chieàu daøi chieàu roäng ñeàu quaù löôïng phaïm Ba-daät-ñeà , nay phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”, Taêng neân hoûi: “Ñaõ caét boû chöa?”, neáu ñaùp laø ñaõ caét boû thì Taêng neân hoûi: “Thaày thaáy toäi khoâng?”, neáu ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân baûo: “Thaày haõy nhö phaùp saùm hoái, sau chôù coù taùi phaïm”. Neáu ñaùp laø caét boû thì Taêng neân baûo caét boû, neáu Taêng khoâng baûo caét boû thì Taêng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng baûo caét boû maø khoâng chòu caét boû thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la.

292 BOÄ LUAÄT 5

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo saùng sôùm Phaät ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaøo trong röøng An ñaø traûi Ni-sö- ñaøn döôùi moät goác caây ngoài. Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di cuõng vaøo trong röøng An ñaø, traûi Ni-sö-ñaøn döôùi moät goác caây ngoài caùch Phaät khoâng xa. Tröôûng laõo naøy thaân to lôùn, quyø goái hai tay caàm y nguyeän raèng: “Chöøng naøo Phaät seõ cho toâi may Ni-sö-ñaøn theâm moät gang tay cuûa Phaät nöõa thì môùi ñuû ngoài”. Ñeán xeá chieàu Phaät xuaát thieàn, do vieäc naøy neân nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Saùng nay ta ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu thì môùi ñuû ngoài”. Naøy caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán may Ni-sö-ñaøn, neân may ñuùng löôïng nhö sau: daøi hai gang tay cuûa Phaät, roäng moät gang tay röôõi vaø vieàn quanh theâm moät gang tay, may quaù löôïng cheá ñònh naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà.

90. Giôùi May Y Baèng Löôïng Y Cuûa Phaät: Phaät taïi nöôùc Ca-duy-la-veä, Tröôûng laõo Nan-ñaø laø em cuûa Phaät do Di maãu sanh ra, thaân töông tôï nhö Phaät cuõng coù ba möôi hai töôùng toát, nhöng thaáp hôn Phaät boán ngoùn tay. Luùc ñoù Tröôûng laõo may y baèng löôïng y cuûa Phaät ñaép maëc khieán cho caùc Tyø kheo vaøo giôø thoï thöïc töø xa thaáy Nan-ñaø ñeán ñeàu töôûng laø Phaät neân ñöùng daäy nghinh ñoùn, khi Nan-ñaø ñeán gaàn môùi bieát laø khoâng phaûi Phaät neân caùc Thöôïng toøa ñeàu hoå theïn, nghó raèng: “Ñaây laø Haï toøa cuûa chuùng ta, taïi sao laïi ñöùng daäy nghinh ñoùn”, Nan-ñaø cuõng hoå theïn noùi raèng: “Ñaõ khieán cho caùc vò ñöùng daäy nghinh ñoùn toâi”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?’, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi may y baèng vôùi löôïng y cuûa Phaät, töø nay thaày neân may y giaûm bôùt thöôùc taác laïi. Y naøy neân ñem nhuoäm cho hoaïi saéc roài traûi phôi. Neáu coù ai may y gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân ñoàng taâm ñem nhuoäm cho hoaïi saéc roài traûi phôi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo may y baèng vôùi löôïng y cuûa Phaät thì phaïm Ba-daät- ñeà. Löôïng y cuûa Phaät laø daøi chín gang tay cuûa Phaät, roäng saùu gang tay. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo may y baèng vôùi löôïng y cuûa Phaät thì phaïm Ba-daät-ñeà, may quaù löôïng y cuûa Phaät cuõng phaïm Ba-daät-ñeà, tuøy may ñöôïc thaønh ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Y naøy neân caét boû roài vaøo trong taêng baïch raèng: “Toâi may y baèng vôùi löôïng y cuûa Phaät,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 18 293

phaïm Ba-daät-ñeà, nay phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”, Taêng neân hoûi: “Ñaõ caét boû chöa?”, neáu ñaùp laø ñaõ caét boû, Taêng neân hoûi: “Thaày thaáy toäi khoâng?”, neáu ñaùp laø thaáy toäi, Taêng neân baûo: “Thaày haõy nhö phaùp saùm hoái, sau chôù coù taùi phaïm”. Neáu ñaùp laø chöa caét boû, Taêng neân baûo caét boû, neâu Taêng khoâng baûo caét boû thì Taêng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng baûo caét boû maø khoâng chòu caét boû thì Tyø kheo naøy phaïm Ñoät-kieát-la.

294 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNGF

QUYEÅN 19

VI. BOÁN PHAÙP BA LA ÑEÀ XAÙ NI: 1 Giôùi Thoï Thöùc AÊn Töø Tyø Kheo Ni Khoâng Quen: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù thôøi theá ñang maát muøa ñoùi keùm, Tyø kheo ni Lieân-hoa-saéc coù ñöùc, quen bieát nhieàu neân ñöôïc cuùng nhieàu y phuïc, aåm thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang… caùc vaät caàn duøng. Tyø kheo ni naøy vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thaáy caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc khoâng ñöôïc, daùng veû buoàn baõ khoâng vui neân sôùt phaàn thöùc aên trong baùt cuûa mình cho caùc Tyø kheo. Vò naøo thieáu chuùt ít thì sôùt cho chuùt ít, thieáu phaân nöõa thì sôùt cho phaân nöõa, neáu khoâng coù gì thì sôùt cho heát. Do Tyø kheo ni naøy khaát thöïc ñöôïc bao nhieâu ñeàu sôùt cho heát cho cac Tyø kheo nhö theá, traûi qua hai, ba ngaøy khoâng ñöôïc aên neân ngaát xæu giöõa ñöôøng. Moät thöông nhaân troâng thaáy lieàn baûo vôï: “Tyø kheo ni Lieân-hoa-saéc ngaát xæu giöõa ñöôøng, naøng haõy ñôõ daäy ñöa veà nhaø”, ngöôøi vôï lieàn ñôõ daäy ñöa veà nhaø roài naáu chaùo cho aên, khi Tyø kheo ni tænh laïi lieàn hoûi: “Coâ coù bònh khoå gì maø ngaát xæu giöõa ñöôøng nhö theá?”, ñaùp: “Toâi khoâng coù bònh khoå gì, chæ laø vì hai, ba ngaøy nay khoâng ñöôïc aên neân ngaát xæu”, laïi hoûi: “Coâ khaát thöïc khoâng ñöôïc gì sao?”, ñaùp: “Khaát thöïc ñöôïc, vì thaáy caùc Tyø kheo khaát thöïc khoâng ñöôïc… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu traûi qua hai, ba ngaøy khoâng ñöôïc aên neân môùi ngaát xæu giöõa ñöôøng”. Caùc cö só nghe roài trong loøng khoâng vui lieàn hieàm traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï cuõng neân bieát löôïng. Tyø kheo ni Lieân-hoa-saéc naøy vì ñoaïn thöïc neân suyùt cheát”, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng bieát thôøi löôïng… vì ñoaïn thöïc neân suyùt cheát”, quôû traùch roài baûo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 295

caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu Tyø kheo khoâng bònh vaøo tuï laïc ñöôïc Tyø kheo ni khoâng quen bieát töï tay trao cho thöùc aên, Tyø kheo nay neân ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi nhö sau: ‘Tröôûng laõo, toâi ñaõ phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, khoâng neân laøm, phaùp naøy neân saùm hoái, toâi nay phaùt loà saùm hoái’. Ñaây goïi laøBa-la- ñeà-ñeà-xaù-ni. Bònh laø bònh noùng, bònh laïnh, caûm gioù… neáu aên thöùc aên naøy thì bònh ñöôïc laønh, tröø nhaân duyeân naøy ra ñeàu goïi laø khoâng bònh. Khoâng quen bieát laø khoâng coù quan heä meï con, chò em… cho ñeán baûy ñôøi. Thöùc aên laø naêm loaïi Khö-ñaø-ni (cuû, coïng, laù, hoa, quaû), naêm loaïi Boà-xaø-ni (côm, buùn hoaëc mì hay mieán, baùnh, caù vaø thòt)vaø naêm loaïi tôï thöùc aên (luùa neáp, luùa maïch, luùa mì, baép, ca sö). Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khoâng bònh vaøo tuï laïc ñöôïc Tyø kheo ni khoâng quen bieát töï tay trao cho thöùc aên cuû… hoaëc côm… hoaëc baép… thì phaïmBa-la-ñeà-ñeà- xaù-ni. Khoâng phaïm laø neáu bònh hoaëc Tyø kheo ni coù quen bieát hoaëc trong thieân mieáu teá töï ôû giöõa ñoâng ngöôøi ñöa cho hoaëc ôû truù xöù Sa-moân cho, hoaëc ôû trong chuøa ni cho hoaëc ôû ngoaøi tuï laïc cho thì khoâng phaïm.

2. Giôùi AÊn Thöùc AÊn Do Tyø Kheo Chæ Baûo: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù moät cö só thænh Phaät vaø hai boä taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaân lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø lieàn lo chuaån bò caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”, Phaät cuøng hai boä taêng ñeán nhaø cö só ngoài. Cö só thaáy Phaät vaø Taêng ngoài roài lieàn töï tay daâng nöôùc, khi saép doïn thöùc aên leân thì coù moät Tyø kheo ni trôï giuùp cho Ñieàu-ñaït, vì Luïc quaàn Tyø kheo maø chæ baûo cö só raèng: “Ñaây laø Thöôïng toøa thöù nhaát, ñaây laø Thöôïng toøa thöù hai, ñaây laø vò trì luaät, ñaây laø vò phaùp sö…; neân ñöa côm cho Tyø kheo naøy, neân ñöa canh cho Tyø kheo kia…”, cö só noùi: “Toâi khoâng bieát ai laø Thöôïng toøa thöù nhaát, ai laø Thöôïng toøa thöù hai, ai laø vò trì luaät, ai laø vò phaùp sö… Trong ñaây coù nhieàu thöùc aên toâi seõ daâng cuùng cuøng khaép, coâ chôù noùi lung tung; neáu coâ coøn noùi lung tung thì töï coâ doïn ñöa thöùc aên, toâi seõ döøng laïi”. Phaät töø xa thaáy Tyø kheo ni ñoù laêng xaêng, laïi nghe cö só quôû traùch neân sau khi thoï thöïc xong trôû veà, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên thöùc aên do Tyø kheo ni chæ baûo cö só ñöa cho”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay

296 BOÄ LUAÄT 5

giôùi naøy neân noùi nhö sau: Neáu caùc Tyø kheo thoï baïch y thænh thöïc taïi nhaø, trong ñaây coù Tyø kheo ni chæ baûo cö só raèng: “Neân ñöa côm cho Tyø kheo naøy, neân ñöa canh cho Tyø kheo kia…”, caùc Tyø kheo neân baûo Tyø kheo ni naøy raèng: “Coâ haõy döøng laïi, haõy ñôïi caùc Tyø kheo aên xong”. Neáu trong caùc Tyø kheo khoâng coù ai baûo Tyø kheo ni nhö theá thì taát caû Tyø kheo naøy neân ñeán Tyø kheo khaùc noùi raèng: “Tröôûng laõo, toâi phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, khoâng neân laøm, phaùp naøy neân saùm hoái, toâi nay phaùt loà saùm hoái”. Ñaây goïi laø phaùp Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu khi Tyø kheo thoï thöïc, aên thöùc aên do Tyø kheo ni chæ baûo cö só ñöa cho thì phaïmBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni; tuøy thoï tuøy aên bao nhieâu thì phaïmBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni baáy nhieâu. Neáu hai boä taêng cuøng ngoài, trong moät boä taêng neáu coù moät ngöôøi baûo Tyø kheo ni nhö theá thì trong boä taêng thöù hai cuõng goïi laø noùi. Neáu hai boä taêng ñi rieâng, ngoài rieâng, aên rieâng, trôû ra rieâng thì Tyø kheo ñi vaøo neân hoûi Tyø kheo trôû ra raèng: “Trong ñaây coù Tyø kheo ni naøo chæ baûo cö só doïn ñöa thöùc aên cho Tyø kheo khoâng?”, neáu ñaùp laø coù thì neân hoûi: “Coù vò naøo baûo Tyø kheo ni ñoù döøng laïi chöa?”, neáu ñaùp laø coù roài thì Tyø kheo ñi vaøo cuõng goïi laø coù baûo Tyø kheo ni; neáu ñaùp laø chöa thì Tyø kheo ñi vaøo neân baûo Tyø kheo ni döøng laïi.

3. Giôùi Thoï Thöùc AÊn Töø Hoïc Gia Khoâng Thænh Tröôùc: Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly, luùc ñoù coù moät töôïng sö teân laø Thuû la giaøu sang coù oai ñöùc, nhieàu taøi baûo, ruoäng vöôøn, toâi tôù… taát caû ñeàu thaønh töïu. Ngöôøi naøy quy y Tam baûo ñaõ thaáy lyù Töù ñeá chöùng ñöôïc Sô quaû, do cuùng döôøng khoâng tính toaùn neân tieàn löông moãi thaùng laø moät ngaøn kim tieàn oâng ñeàu ñem cuùng döôøng heát cuøng nhöõng vaät sôû höõu khaùc, cuoái cuøng trôû neân ngheøo thieáu khoâng theå chu caáp cho vôï con ñaày ñuû. Caùc cö só khaùc thaáy roài ñeàu cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, neáu ngöôøi thí khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï cuõng neân bieát löôïng. Töôïng sö Thuû la naøy voán giaøu coù dö daõ, chæ vì boá thí khoâng bieát löôïng neân cuoái cuøng trôû neân ngheøo thieáu, khoâng theå chu caáp cho vôï con ñaày ñuû, thaät ñaùng thöông”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng bieát thôøi löôïng… khoâng theå chu caáp cho vôï con ñaày ñuû”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 297

“Caùc thaày neân laøm yeát ma Hoïc gia cho töôïng sö Thuû la, caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni khi vaøo nhaø naøy ñeâu khoâng ñuôïc töï tay thoï thöùc aên. Neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö Thuû la töôïng sö, Taêng cuõng neân laøm yeát ma Hoïc gia nhö theá, neân laøm yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Thuû la töôïng sö hoïc gia naøy, khi caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni vaøo trong nhaø cuûa hoïc gia naøy khoâng ñöôïc töï tay thoï thöùc aên. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Hoïc gia cho Thuû la töôïng sö. Caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni khi vaøo nhaø cuûa Hoïc gia naøy khoâng ñöôïc töï tay thoï thöùc aên. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng laøm yeát ma Hoïc gia cho Thuû la töôïng sö xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Thuû la töôïng sö nghe Taêng ñaõ yeát ma Hoïc gia cho mình, caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeán nhaø mình ñeàu khoâng ñöôïc töï tay thoï thöùc aên, oâng lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã Phaät baïch raèng: “Cuùi xin Phaät xaû yeát ma Hoïc gia cho con”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày haõy taùc phaùp xaû yeát ma Hoïc gia cho Thuû la töôïng sö. Neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö Thuû la xin xaû yeát ma thì Taêng cuõng neân cho xaû yeát ma nhö theá. Phaùp xaû yeát ma laø Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Thuû la neân quyø xuoáng chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, con laø cö só Thuû la do boá thí khoâng bieát löôïng neân cuoái cuøng trôû neân ngheøo thieáu khoâng theå chu caáp cho vôï con ñaày ñuû. Do nhaân duyeân naøy Taêng laøm yeát ma Hoïc gia cho con, caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeán nhaø con khoâng ñöôïc töï tay thoï thöùc aên. Nay con theo Taêng xin xaû yeát ma Hoïc gia, caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeán nhaø con ñöôïc töï tay thoï thöùc aên nhö ban ñaàu. (Ba-laàn) Taêng neân truø löôïng laø neân cho xaû yeát ma hay khoâng neân cho xaû: Neáu Thuû la töôïng sö naøy taøi saûn coøn toån giaûm chöa ñöôïc taêng tröôûng thì duø Thuû la coù xin xaû hay khoâng xin xaû, Taêng cuõng khoâng neân cho xaû yeát ma Hoïc gia. Neáu Thuû la töôïng sö naøy taøi saûn taêng tröôûng thì duø Thuû la coù xin hay khoâng xin xaû, Taêng cuõng neân cho xaû yeát ma Hoïc gia. Neáu Thuû la töôïng sö taøi saûn khoâng taêng cuõng khoâng giaûm maø Thuû la laïi ñeán xin xaû thì Taêng neân cho xaû, neáu khoâng ñeán xin thì Taêng khoâng neân cho xaû yeát ma Hoïc gia. Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Thuû la töôïng sö naøy tröôùc kia laøm ñaøn

298 BOÄ LUAÄT 5

vieät vì boá thí khoâng bieát löôïng neân cuoái cuøng trôû neân ngheøo thieáu, khoâng theå chu caáp ñaày ñuû cho vôï con. Taêng do vieäc naøy neân laøm yeát ma Hoïc gia, caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni vaøo nhaø oâng khoâng ñöôïc töï tay thoï thöïc. Nay Thuû la töôïng sö naøy theo Taêng xin xaû yeát ma Hoïc gia, caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni vaøo nhaø ñöôïc töï tay thoï thöïc nhö tröôùc kia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay xaû yeát ma Hoïc gia cho Thuû la töôïng sö, caùc Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni vaøo nhaø oâng ñöôïc töï tay thoï thöïc nhö tröôùc kia. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ xaû yeát ma Hoïc gia cho Thuû la töôïng sö xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Naøy caùc Tyø kheo, do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Coù caùc Hoïc gia, sau khi Taêng laøm yeát ma Hoïc gia xong, neáu Tyø kheo naøo khoâng ñöôïc thænh tröôùc maø ñeán trong nhaø Hoïc gia nhö theá töï tay thoï thöïc thì Tyø kheo naøy neân ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi nhö sau: ‘Tröôûng laõo, toâi phaïm phaùp ñaùng quôû traùch, khoâng neân laøm, phaùp naøy neân saùm hoái, toâi nay phaùt loà saùm hoái’. Ñaây goïi laø phaùpBa-la-ñeà-ñeà-xaù- ni. Hoïc gia laø ngöôøi ñaõ ñaéc sô quaû. Laøm yeát ma Hoïc gia laø Taêng laøm yeát ma Hoïc gia cho ngöôøi naøy. Khoâng ñöôïc thænh tröôùc laø Hoïc gia naøy khoâng coù thænh tröôùc maø ñeán trong nhaø naøy töï tay thoï thöïc hoaëc laø naêm loaïi Khö-ñaø-ni hoaëc naêm loaïi Boà-xaø-ni hoaëc naêm loaïi tôï thöùc aên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu Tyø kheo khoâng ñöôïc thænh tröôùc maø vaøo trong nhaø Hoïc gia naøy töï tay thoï naêm loaïi Khö-ñaø-ni hoaëc naêm loaïi Boà-xaø-ni hoaëc naêm loaïi tôï thöùc aên thì phaïmBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni , tuøy töï tay thoï bao nhieâu thì phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni baáy nhieâu.

4. Giôùi ÔÛ Ngoaøi Taêng Phöôøng Töï Tay Thoï Thöïc: Phaät taïi nöôùc Ca-duy-la-veä, luùc ñoù caùc Thích töû vaøo giôø aên chieàu thaáy thöùc aên ngon lieàn suy nghó: “Chuùng ta khoâng neân moät mình aên thöùc aên ngon naøy, sao chuùng ta khoâng ñeå daønh cho Phaät vaø Taêng”, nghó roài lieàn ñeå daønh thöùc aên ngon ñoù cho Phaät vaø Taêng. Saùng sôùm hoâm sau caùc phuï nöõ hoï Thích duøng baûo vaät töï trang nghieâm thaân roài ñem thöùc aên ngon naøy vöøa ñi vöøa cöôøi noùi ñeán trong Taêng phöôøng daâng cuùng Phaät vaø Taêng, ngöôøi naøy noùi: “Phaät seõ aên thöùc aên cuûa toâi tröôùc”, ngöôøi kia cuõng noùi: “Phaät aên thöùc aên cuûa toâi tröôùc, nhôø ñoù toâi ñöôïc lôïi ích an laïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 299

laâu daøi”. Luùc ñoù trong röøng Ni-caâu-ñaø coù giaëc cöôùp vì tröôùc phaïm toäi neân bò ñuoåi trong röøng, chuùa giaëc nghe nhöõng tieáng cöôøi noùi naøy neân keâu ñoàng boïn thöùc daäy: “Taát caû haõy thöùc daäy, chuaån bò maâu giaùo cung teân, nhoùm taøi vaät laïi moät choã chôù ñeå cho vöông löïc, tuï laïc löïc bao vaây laøm cho öu naõo”, boïn cöôùp voäi vaøng thöùc daäy chuaån bò nhö lôøi chuùa giaëc daïy, chuùa giaëc laïi noùi: “Haõy khoan, ñeå ta xem thöû laø ai”, noùi roài lieàn ñöùng treân caây nghe ngoùng, keá giaû tieáng Sa-moân hoûi laø ai, ñaùp: “Chuùng toâi laø phuï nöõ hoï Thích ñem thöùc aên ngon ñeán trong Taêng phöôøng cuùng cho Phaät vaø Taêng ñeå ñöôïc lôïi ích an laïc laâu daøi”, chuùa giaëc nghe roài lieàn trôû laïi baûo boïn cöôùp: “Nay chuùng ta ñöôïc lôïi, chæ caàn cöôùp laáy”, boïn cöôùp nghe roài lieàn xoâng ra baét laáy caùc phuï nöõ hoï Thích loät heát nöõ trang vaø quaàn aùo khieán cho loûa loà roài boû ñi. Tieáng ñoàn vang khaép tuï laïc thaønh aáp, doøng hoï Thích lieàn ñem quaân löïc cuøng tuï laïc löïc bao vaây baét heát boïn cöôùp. Luùc caùc phuï nöõ hoï Thích naøy bò loûa loà ñöùng ñoù thì Luïc quaàn Tyø kheo ñi ñeán noùi raèng: “Haõy mang ñeán nhöõng thöùc aên ngon naøy cho chuùng toâi”, caùc phuï nöõ naøy nghe roài töùc giaän cheâ traùch raèng: “Ñaùng leõ phaûi thöông xoùt chuùng toâi bò loûa hình, sao chæ nghó muoán ñöôïc thöùc aên ngon nhö theá chöù”. Caùc Tyø kheo nghe bieát lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo A-nan laáy y ñaõ xaû mang ñeán cho caùc phuï nöõ moãi ngöôøi moät caùi, A-nan laøm theo lôøi Phaät daïy. Caùc phuï nöõ maëc y roài môùi mang thöùc aên vaøo trong Taêng phöôøng, ñaùnh kieàn chuøy ñeå daâng cuùng Phaät vaø Taêng, sau ñoù ngoài ôû tröôùc Phaät nghe thuyeát phaùp, Phaät noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, caùc phuï nöõ lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Khoâng bao laâu sau, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo, Taêng chöa sai lieàn ra ngoaøi Taêng phöôøng töï tay thoï thöïc maø khoâng ôû trong Taêng phöôøng thoï thöïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: Coù Tyø kheo taêng truï nôi A-lan-nhaõ nghi coù khuûng boá, neáu Tyø kheo bieát choã A-lan-nhaõ nghi coù khuûng boá, Taêng chöa sai maø ra ngoaøi Taêng phöôøng töï tay thoï thöïc, khoâng phaûi ôû trong Taêng phöôøng thoï thöïc. Tyø kheo naøy neân ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi nhö sau: “Tröôûng laõo, toâi ñaõ phaùp phaùp ñaùng quôû traùch, khoâng neân laøm, phaùp naøy neân saùm hoái, toâi nay phaùt loà saùm hoái”. Ñaây goïi laø phaùpBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Choã A-lan-nhaõ laø nôi caùch tuï laïc khoaûng naêm traêm cung, caùch nöôùc Ma-kieät-ñaø khoaûng moät Caâu-loâ-xaùù, caùch nöôùc phöông Baéc khoaûng nöûa Caâu-loâ-xaùù. Nghi laø cho ñeán nghi maát moät bình nöôùc. Khuûng boá laø cho ñeán sôï trong ñaây coù aùc Tyø kheo. Taêng chöa sai laø Taêng chöa nhaát taâm

300 BOÄ LUAÄT 5

hoøa hôïp sai ngöôøi naøy. Ngoaøi Taêng phöôøng laø beân ngoaøi böùc töôøng hoaëc haøng raøo hoaëc haøo thaønh ngaên caùch. Trong Taêng phöôøng laø beân trong böùc töôøng hoaëc haøng raøo hoaëc haøo thaønh ngaên caùch. Thöïc bao goàm naêm loaïi Khö-ñaø-ni hoaëc naêm loaïi Boà-xaø-ni hoaëc naêm loaïi tôï thöùc aên. Töôùng phaïm trong giôùi naøy laø neáu taêng chöa sai ngöôøi naøy maø ra ngoaøi Taêng phöôøng töï tay thoï naêm loaïi Khö-ñaø-ni hoaëc naêm loaïi Boà- xaø-ni hoaëc naêm loaïi tôï thöùc aên, khoâng phaûi ôû trong Taêng phöôøng thoï thì phaïmBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Phaät baûo caùc Tyø kheo: Töø nay neân yeát ma sai ngöôøi troâng coi thöùc aên, phaùp sai nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng hoûi: “ai coù theå laøm ngöôøi troâng coi thöùc aên cho Taêng?”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt: Neáu ngöôøi naøy coù ñuû naêm phaùp laø tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát coù hay khoâng coù thì Taêng khoâng neân sai. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùplaø khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát coù hay khoâng coù thì Taêng neân sai. Moät Tyø kheo trong taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... coù theå laøm ngöôøi troâng coi thöùc aên cho Taêng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo ........... laøm ngöôøi troâng coi thöùc aên cho Taêng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ yeát ma sai Tyø kheo ........... laøm ngöôøi troâng coi thöùc aên cho Taêng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu sau khi thoï Taêng sai roài, Tyø kheo naøy bieát trong choã ñoù coù giaëc thì neân thoâng baùo cho tònh nhôn bieát, neáu thaáy trong choã ñoù coù ngöôøi nghi laø giaëc cöôùp thì neân nhaän laáy thöùc aên mang ñeán vaø noùi vôùi ngöôøi mang thöùc aên raèng: “Caùc vò chôù vaøo trong choã ñoù, vì trong ñoù coù ngöôøi nghi laø giaëc cöôùp”, neáu ngöôøi mang thöùc aên khoâng nghe theo, coá vaøo choã ñoù thì Tyø kheo khoâng phaïm.”

VII. MOÄT TRAÊM LEÛ BAÛY PHAÙP CHUÙNG HOÏC: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng quaù cao hoaëc qua thaáp hoaëc so le khoâng ngay ngaén, Phaät thaáy roài suy nghó: “Ta phaûi quaùn chö Phaät quaù khöù maëc Neâ-hoaøn taêng nhö theá naøo”, chö thieân coõi trôøi Tònh cö noùi trong hö khoâng: “Theá toân, chö Phaät quaù khöù ñeàu maëc Neâ-hoaøn taêng teà chænh”, Phaät cuõng töï nhôù bieát chö Phaät quaù khöù ñeàu maëc Neâ-hoaøn taêng teà chænh. Phaät laïi nghó: “Ta phaûi quaùn chö Phaät vò lai maëc Neâ-hoaøn taêng nhö theá naøo”, chö thieân coõi trôøi Tinh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 301

cö noùi trong hö khoâng: “Theá toân, chö Phaät vò lai ñeàu maëc Neâ-hoaøn taêng teà chænh”, Phaät cuõng quaùn bieát chö Phaät vò lai ñeàu maëc Neâ-hoaøn taêng teà chænh. Phaät laïi nghó: “Ta phaûi quaùn chö thieân coõi trôøi Tinh cö maëc Neâ- hoaøn taêng nhö theá naøo”, chö thieân coõi trôøi Tinh cö noùi trong hö khoâng: “Chö thieân coõi trôøi Tònh cö ñeàu maëc Neâ-hoaøn taêng teà chænh, Phaät cuõng töï bieát chö thieân coõi trôøi Tònh cö ñeàu maëc Neâ-hoaøn taêng teà chænh. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi maëc Neâ-hoaøn taêng quaù cao… khoâng teà chænh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: 1. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng quaù cao, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng quaù cao thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng maëc quaù cao thì khoâng phaïm. 2. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng quaù thaáp, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng quaù thaáp thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng maëc quaù thaáp thì khoâng phaïm. 3. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng so le, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng so le thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng maëc Neâ- hoaøn taêng so le thì khoâng phaïm. 4. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng nhö ñaàu caùi böøa, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng nhö ñaàu caùi böøa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng maëc Neâ-hoaøn taêng nhö ñaàu caùi böøa thì khoâng phaïm. 5. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng nhö caùi voøi voi, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng nhö caùi voøi voi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng maëc nht nhö caùi voøi voi thì khoâng phaïm. 6. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng nhö laù caây Ña-la, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng nhö laù caây Ña-la thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng maëc Neâ-hoaøn taêng nhö laù caây Ña-la thì khoâng phaïm. 7. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng vo troøn nhö voø boät, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng vo troøn nhö voø boät thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu khoâng vo troøn nhö voø boät thì khoâng phaïm. 8. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng gaáp nhoû ôû phía tröôùc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng gaáp nhoû ôû phía tröôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng gaáp nhoû ôû phía tröôùc thì khoâng phaïm. 9. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng xoác xeách, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng xoác xeách thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng maëc xoác xeách thì khoâng phaïm. 10. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng xeáp doàn hai beân, caàn neân hoïc.

302 BOÄ LUAÄT 5

Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng xeáp doàn hai beân thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng xeáp doàn hai beân thì khoâng phaïm. 11. Khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng baèng vaûi tô moûng, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng baèng vaûi tô moûng thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu khoâng maëc vaûi tô moûng thì khoâng phaïm. 12. Neân maëc Neâ-hoaøn taêng cho teà chænh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng maëc Neâ-hoaøn taêng cho teà chænh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu maëc cho teà chænh thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñaép y quaù cao hoaëc qua thaáp hoaëc so le khoâng ngay ngaén, Phaät thaáy roài suy nghó: “Ta phaûi quaùn chö Phaät quaù khöù ñaép y nhö theá naøo”, chö thieân coõi trôøi Tònh cö noùi trong hö khoâng: “Theá toân, chö Phaät quaù khöù ñeàu ñaép y teà chænh”, Phaät cuõng töï nhôù bieát chö Phaät quaù khöù ñeàu ñaép y teà chænh. Phaät laïi nghó: “Ta phaûi quaùn chö Phaät vò lai ñaép y nhö theá naøo”, chö thieân coõi trôøi Tònh cö noùi trong hö khoâng: “Theá toân, chö Phaät vò lai ñeàu ñaép y teà chænh”, Phaät cuõng quaùn bieát chö Phaät vò lai ñeàu ñaép y teà chænh. Phaät laïi nghó: “Ta phaûi quaùn chö thieân coõi trôøi Tònh cö ñaép y nhö theá naøo”, chö thieân coõi trôøi Tònh cö noùi trong hö khoâng: “Chö thieân coõi trôøi Tònh cö ñeàu ñaép y teà chænh, Phaät cuõng töï bieát chö thieân coõi trôøi Tònh cö ñeàu ñaép y teà chænh. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñaép y quaù cao… khoâng teà chænh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: 13. Khoâng ñöôïc ñaép y quaù cao, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñaép y quaù cao thì phaïm Ñoät-kieát-la; khoâng ñaép y quaù cao thì khoâng phaïm. 14. Khoâng ñöôïc ñaép y quaù thaáp, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñaép y quaù thaáp thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñaép y khoâng quaù thaáp thì khoâng phaïm. 15. Khoâng ñöôïc ñaép y so le, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñaép y so le thì phaïm Ñoät-kieát-la; khoâng ñaép y so le thì khoâng phaïm. 16. Phaûi ñaép y teà chænh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng ñaép y teà chænh thì phaïm Ñoät-kieát-la; ñaép y teà chænh thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi,cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø Taêng ñaép y mang baùt ñeán nhaø cö só, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo khoâng che thaân kín ñaùo ñi vaøo trong nhaø naøy, töï loä baøy vai, caùnh tay vaø ngöïc, cö só thaáy roài

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 303

lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc maø che thaân khoâng kín ñaùo… vaø ngöïc nhö vua,Ñaïi-thaàn”. Phaät thaáy Luïc quaàn Tyø kheo khoâng che thaân kín ñaùo… vaø nghe cö só quôû traùch nhö theá neân sau khi thoï thöïc xong trôû veà, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng che thaân kín ñaùo… vaø ngöïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: 17. Phaûi che thaân kín ñaùo vaøo trong nhaø baïch y, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng che thaân kín ñaùo vaøo trong nhaø baïch y thì phaïm Ñoät- kieát-la; che thaân kín ñaùo vaøo trong nhaø baïch y thì khoâng phaïm. Coù luùc Luïc quaàn Tyø kheo tuy che thaân kín ñaùo vaøo trong nhaø theá tuïc nhöng khi ngoài laïi khoâng che thaân kín ñaùo… vaø ngöïc, neân bò cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc maø laïi khoâng che thaân kín ñaùo khi ngoài trong nhaø theá tuïc… nhö vua,Ñaïi-thaàn”. Phaät thaáy vieäc naøy roài neân do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng che thaân kín ñaùo khi ngoài trong nhaø theá tuïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: Do möôøi lôïi neân keát giôùi cho caùc Tyø kheo, töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: 18. Phaûi che thaân kín ñaùo khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng che thaân kín ñaùo khi ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu che thaân kín ñaùo thì khoâng phaïm. Coù luùc Luïc quaàn Tyø kheo khoâng kheùo thu nhieáp thaân khi vaøo trong nhaø theá tuïc, ñuïng phaûi xe lôùn, xe nhoû, xe boø, kieäu, coät nhaø, vaùch töôøng… ngaõ laên ra ñaát, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï noùi laønh toát coù ñöùc maø khoâng kheùo thu nhieáp thaân ñi vaøo trong nhaø theá tuïc ñuïng phaûi xe lôùn… ngaõ laên ra ñaát nhö ngöôøi muø khoâng khaùc”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay giôùi naøy neân noùi nhö sau: 19. Phaûi kheùo thu nhieáp thaân khi ñi vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng kheùo thu nhieáp thaân khi ñi vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu kheùo thu nhieáp thaân thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy kheùo thu nieáp thaân khi ñi vaøo trong nhaø theá tuïc, nhöng laïi khoâng kheùo thu nhieáp thaân khi ngoài vaø bò cö só quôû traùch. Phaät baûo caùc Tyø kheo: 20. Phaûi kheùo thu nhieáp thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc. Neáu Tyø kheo khoâng kheùo thu nhieáp thaân khi ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu kheùo thu nhieáp thaân thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät cuøng caùc Tyø kheo vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh Xaù-veä, phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø neáu Phaät

304 BOÄ LUAÄT 5

duøng thaàn löïc ñi vaøo trong thaønh aáp tuï laïc thì coù nhöõng vieäc hy höõu xuaát hieän nhö voi roáng, ngöïa hí, traâu roáng, caùc loaøi chim nhö nhaïn, khoång töôùc, thieân nga, anh vuõ ñeàu hoùt tieáng hoøa nhaõ; cho ñeán caùc loaïi nhaïc khí nhö troáng, ñaøn tranh, ñaøn caàm, ñaøn saét, oáng saùo, oáng ñòch… khoâng ai troåi maø töï phaùt ra aâm thanh; caùc loaïi kim khí trang nghieâm ôû trong vaø ngoaøi cuûa caùc nhaø quyù toäc töï nhieân phaùt ra tieáng; ngöôøi muø ñöôïc thaáy, ngöôøi ñieác nghe ñöôïc, ngöôøi caâm noùi ñöôïc, ngöøoi taät nguyeàn ñeàu ñi ñöùng ñöôïc, ngöôøi bònh ñöôïc laønh, ngöôøi ñau khoå ñöôïc an laïc, ngöôøi bò truùng ñoäc ñöôïc tieâu tröø, ngöôøi ñieân ñöôïc chaùnh taâm, keû saùt nhaân lìa taâm saùt, keû troäm cöôùp lìa taâm troäm, ngöôøi taø daâm lìa taø daâm, ngöôøi voïng ngöõ lìa voïng ngöõ; ngöôøi noùi hai löôõi, noùi lôøi thoâ aùc, noùi lôøi voâ nghóa lìa noùi lôøi voâ nghóa; ngöôøi tham lìa tham, ngöôøi saân lìa saân, ngöôøi taø kieán lìa taø kieán, ngöôøi bò tuø nguïc goâng cuøm xieàng xích ñeàu ñöôïc thoaùt; ngöôøi chöa gieo troàng caên laønh ñöôïc gieo troàng, ngöôøi ñaõ gieo toàng thì ñöôïc taêng tröôûng, ngöôøi ñaõ taêng tröôûng thì ñöôïc giaûi thoaùt; caùc phuïc taøng töï nhieân hieän baùu vaät… caùc vieäc hy höõu nhö theá xuaát hieän ñeå laøm lôïi ích cho caùc chuùng sanh. Luùc ñoù Phaät ñi ñeán cöûa thaønh, chaân phaûi vöøa ñaïp leân ngaïch cöûa thì taát caû vieäc hy höõu treân ñeàu xuaát hieän, taát caû nhaân daân trong thaønh ñeàu nhìn thaáy Phaät vaø Taêng, ngöôøi ñaõ töøng thaáy Phaät lieàn chæ cho ngöôøi chöa thaáy Phaät vaø noùi raèng: “Vò ñoù laø Phaät, vò ñoù laø Xaù- lôïi-phaát, vò ñoù laø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, vò ñoù laø A-na-luaät… coøn nhöõng vò ñoù laø Luïc quaàn Tyø kheo”, Luïc quaàn nghe noùi ñeán mình lieàn ngöôùc nhìn nhöõng ngöôøi nöõ ñoù roài pheâ bình raèng: “Ngöôøi naøy maét leù, ngöôøi naøy muõi ngaén, ngöôøi naøy gaày oám, ngöôøi naøy löng guø… ngöôøi naøy ñen quaù, ngöôøi naøy traéng quaù… khoâng coù oai ñöùc”, caùc ngöôøi nöõ naøy nghe roài lieàn noùi vôùi Luïc quaàn raèng: “Chuùng toâi khoâng phaûi laø vôï, cuõng khoâng phaûi laø ngöôøi cuøng tö thoâng thì ñeïp hay xaáu gì cuõng khoâng can döï ñeán caùc vò, sao laïi pheâ bình chuùng toâi nhö theá”, Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Chuùng toâi theo Phaät vaø Taêng vaøo thaønh can döï gì ñeán caùc ngöôøi maø caùc ngöôøi chæ troû noùi nhöõng ngöôøi naøy laø Luïc quaàn Tyø kheo tôï nhö ngöôøi coù toäi vaäy”. Phaät nghe bieát vieäc naøy roài baûo caùc Tyø kheo: 21. Töø nay khoâng ñöôïc ngöôùc nhìn leân cao khi vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngöôùc nhìn leân cao khi vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ngöôùc nhìn leân cao thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Phaät vaø Taêng ngoài thoï thöïc treân baõi ñaát troáng, nhöõng ngöôøi trong thaønh ôû treân laàu gaùc cao nhìn thaáy, ngöôøi ñaõ nhìn thaáy Phaät chæ cho ngöôøi chöa nhìn thaáy Phaät vaø noùi raèng: “Vò ñoù laø Phaät, vò ñoù laø Xaù-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 305

lôïi-phaát… coøn nhöõng vò ñoù laø Luïc quaàn Tyø kheo”, Luïc quaàn Tyø kheo nghe noùi ñeán mình lieàn ngöôùc nhìn leân nhöõng ngöôøi nöõ ñoù roài pheâ bình gioáng nhö treân cho ñeán caâu khoâng coù oai ñöùc, nhöõng ngöôøi nöõ naøy nghe roài lieàn noùi raèng: “Chuùng toâi khoâng phaûi vôï… cho ñeán caâu sao laïi pheâ bình chuùng toâi nhö theá”, Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Chuùng toâi theo Phaät vaø Taêng ngoài thoï thöïc can döï gì ñeán caùc ngöôøi maø caùc ngöôøi chæ troû noùi nhöõng vò ñoù laø Luïc quaàn Tyø kheo tôï nhö ngöôøi coù toäi vaäy”. Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 22. Töø nay khoâng ñöôïc ngöôùc nhìn leân cao khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngöôùc nhìn leân cao khi ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ngöôùc nhìn leân cao thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo khi vaøo trong nhaø theá tuïc thoï thöïc cheâ traùch söï cuùng döôøng raèng: “Hoâm qua thöùc aên thöùc uoáng thôm ngon, thöù lôùp bình ñaûng cuùng döôøng, traûi choã ngoài toát ñeïp coøn hoâm nay khoâng baèng hoâm qua”, caùc cö só nghe roài lieàn cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng toát, khoâng coù troàng troït, khoâng coù thu hoaïch, chæ ngoài aên saün maø con cheâ traùch naøy noï”. Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 23. Töø nay khoâng ñöôïc cheâ traùch söï cuùng döôøng khi vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo che traùch söï cuùng döôøng khi vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng cheâ traùch thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo khoâng cheâ traùch söï cuùng döôøng khi vaøo trong nhaø theá tuïc, nhöng khi ngoài aên laïi cheâ traùch gioáng nhö treân vaø laïi bò cö só cheâ traùch gioáng nhö treân, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 24. Töø nay khoâng ñöôïc cheâ traùch söï cuùng döôøng khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo che traùch söï cuùng duôøng khi ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng cheâ traùch thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo to tieáng khi vaøo trong nhaø theá tuïc neân bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi to tieáng ôû trong nhaø theá tuïc nhö Baø-la-moân khoâng khaùc”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: 25. Töø nay phaûi laëng leõ khi vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng laëng leõ khi vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu laëng leõ thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng lôùn tieáng khi vaøo trong nhaø theá tuïc nhöng khi ngoài laïi lôùn tieáng vaø bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö

306 BOÄ LUAÄT 5

treân. Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 26. Töø nay phaûi laëng leõ khi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng laëng leõ ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laëng leõ thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo chaân ñi nhuùn nhaåy vaøo trong nhaø theá tuïc neân bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi chaân ñi nhuùn nhaåy vaøo trong nhaø theá tuïc gioáng nhö ngöôøi cuït chaân”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 27. Töø nay khoâng ñöôïc chaân ñi nhuùn nhaåy vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo chaân ñi nhuùn nhaåy vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu chaân khoâng ñi nhuùn nhaåy thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy chaân khoâng ñi nhuùn nhaåy vaøo trong nhaø theá tuïc, nhöng khi vaøo nhaø theá tuïc laïi ngoài choàm hoåm bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ngoài choàm hoåm trong nhaø theá tuïc gioáng nhö ngoaïi ñaïo”, Phaät lieàn baûo caùc Tyø kheo: 28. Töø nay khoâng ñöôïc ngoài choàm hoåm trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài choàm hoåm trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu khoâng ngoài choàm hoåm thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo laáy y truøm ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi laáy y truøm ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc nhö ngöôøi bò rình baét”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: 29. Töø nay khoâng ñöôïc laáy y truøm ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo laáy y truøm ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng laáy y truøm ñaàu thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng laáy y truøm ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc, nhöng laïi truøm ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 30. Töø nay khoâng ñöôïc truøm ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo truøm ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng truøm ñaàu ngoài thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo quaán khaên treân ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi quaán khaên treân ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc gioáng nhö vua,Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 31. Töø nay khoâng ñöôïc quaán khaên treân ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo quaán khaên treân ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 307

phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng quaán khaên treân ñaàu thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng quaán khaên treân ñaàu vaøo trong nhaø theá tuïc nhöng laïi quaán khaên treân ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 32. Töø nay khoâng ñöôïc quaán khaên treân ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo quaán khaên treân ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng quaán khaên treân ñaàu ngoài thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ñi vaøo nhaø theá tuïc gioáng nhö vua,Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 33. Töø nay khoâng ñöôïc choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 34. Töø nay khoâng ñöôïc choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng choaøng tay qua vai ngöôøi khaùc ngoài thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo choáng naïnh ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi choáng naïnh ñi vaøo nhaø theá tuïc gioáng nhö vua, Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 35. Töø nay khoâng ñöôïc choáng naïnh ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo choáng naïnh ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng choáng naïnh ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng choáng naïnh ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi ngoài choáng naïnh trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 36. Töø nay khoâng ñöôïc ngoài choáng naïnh trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài choáng naïnh trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu khoâng ngoài choáng naïnh thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ñi

308 BOÄ LUAÄT 5

vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi nhö vua, Ñaïi- thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 37. Töø nay khoâng ñöôïc vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 38. Töø nay khoâng ñöôïc vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng vaét ngöôïc y qua hai beân traùi phaûi ngoài thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo vaét y sang moät beân ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi vaét y sang moät beân ñi vaøo nhaø theá tuïc nhö vua, Ñaïi-thaàn”, Phaâït nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 39. Töø nay khoâng ñöôïc vaét y sang moät beân ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo vaét y sang moät beân ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng vaét y sang moät beân ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng vaét y sang moät beân ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi vaét y sang moät beân ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 40. Khoâng ñöôïc vaét y sang moät beân ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo vaét y sang moät beân ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng vaét y sang moät beân ngoài thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ñi vaøo nhaø theá tuïc nhö vua,Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 41. Töø nay khoâng ñöôïc laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu khoâng laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ñi thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 309

Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 42. Töø nay khoâng ñöôïc laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ngoài tong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng laáy y phuû treân vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi ngoài thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñaùnh ñöa caùnh tay ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñaùnh ñöa caùnh tay ñi vaøo nhaø theá tuïc gioáng nhö ngöôøi gieo maï”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 43. Töø nay khoâng ñöôïc ñaùnh ñöa caùnh tay ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñaùnh ñöa caùnh tay ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ñaùnh ñöa caùnh tay ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng ñaùnh ñöa caùnh tay ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi ñaùnh ñöa caùnh tay ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 44. Töø nay khoâng ñöôïc ñaùnh ñöa caùnh tay ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñaùnh ñöa caùnh tay ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ñaùnh ñöa caùnh tay ngoài thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo nhuùn vai ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi nhuùn vai ñi vaøo nhaø theá tuïc nhö vua, Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 45. Töø nay khoâng ñöôïc nhuùn vai ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo nhuùn vai ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng nhuùn vai ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng nhuùn vai ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi nhuùn vai ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 46. Töø nay khoâng ñöôïc nhuùn vai ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo nhuùn vai ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng nhuùn vai ngoài thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo luùc laéc ñaàu ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi luùc laéc ñaàu ñi vaøo nhaø theá tuïc gioáng nhö bò quyû aùm”, Phaät nghe roài lieàn

310 BOÄ LUAÄT 5

baûo caùc Tyø kheo: 47. Töø nay khoâng ñöôïc luùc laéc ñaàu ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo luùc laéc ñaàu ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng luùc laéc ñaàu ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng luùc laéc ñaàu ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi luùc laéc ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 48. Töø nay khoâng ñöôïc luùc laéc ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo luùc laéc ñaàu ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu khoâng luùc laéc ñaàu ngoài thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñi uoán eùo vaøo trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñi uoán eùo vaøo trong nhaø theá tuïc gioáng nhö ngöôøi muùa”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 49. Töø nay khoâng ñöôïc ñi uoán eùo vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñi uoán eùo vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ñi uoán eùo thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng ñi uoán eùo vaøo trong nhaø theá tuïc, nhöng laïi ngoài uoán eùo ôû trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch gioáng nhö treân neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 50. Töø nay khoâng ñöôïc ngoài uoán eùo ôû trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài uoán eùo ôû trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ngoài uoán où thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo naém tay nhau ñi vaøo nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi naém tay nhau ñi vaøo nhaø theá tuïc nhö vua, Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 51. Töø nay khoâng ñöôïc naém tay nhau ñi vaøo nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo naém tay nhau ñi vaøo nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu khoâng naém tay nhau ñi thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng naém tay nhau ñi vaøo nhaø theá tuïc, nhöng laïi naém tay nhau ngoài trong nhaø theá tuïc, cö só noùi: “Tröôûng laõo, haõy ngoài xít laïi gaàn nhau, toâi coøn thænh nhieàu Tyø kheo nöõa”, Luïc quaàn noùi: “Caùc oâng sao khoâng traûi choã ngoài cho roäng hôn maø laïi baûo chuùng toâi ngoài xít laïi gaàn nhau”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 52. Töø nay khoâng ñöôïc naém tay nhau ngoài trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo naém tay nhau ngoài trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng naém tay nhau ngoài thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 311

Luùc ñoù Luïc quaàn ñi co moät chaân vaøo trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñi co moät chaân vaøo trong nhaø theá tuïc nhö vua,Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 53. Töø nay khoâng ñöôïc ñi co moät chaân vaøo trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñi co moät chaân vaøo trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ñi co moät chaân thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tuy khoâng ñi co moät chaân vaøo trong nhaø theá tuïc, nhöng laïi ngoài co moät chaân ôû trong nhaø theá tuïc, caùc cö só noùi: “Caùc Tröôûng laõo, haõy ngoài xít laïi gaàn nhau, toâi coøn thænh nhieàu Tyø kheo nöõa”, Luïc quaàn noùi: “Caùc oâng sao khoâng traûi choã ngoài cho roäng hôn, laïi baûo chuùng toâi ngoài xít laïi gaàn nhau”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 54. Töø nay khoâng ñöôïc ngoài co moät chaân ôû trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài co moät chaân ôû trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ngoài co moät chaân thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ngoài treùo ñuøi trong nhaø theá tuïc khieán thaân döôùi loä baøy, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ngoài treùo duøi khieán thaân döôùi loä baøy”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 55. Töø nay khoâng ñöôïc ngoài treùo ñuøi ôû trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài treùo ñuøi ôû trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu khoâng ngoài treùo ñuøi thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaán Tyø kheo ngoài gaùt chaân ôû trong nhaø theá tuïc, bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ngoài gaùt chaân nhö vua, Ñaïi-thaàn”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 56. Töø nay khoâng ñöôïc ngoài gaùt chaân ôû trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài gaùt chaân ôû trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu khoâng ngoài gaùt chaân thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo vaøo saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc thaáy coù moät cö só ngoài treân gheá ôû ngay tröôùc cöûa, tay choáng vaøo maù vôùi daùng veû öu saàu khoâng vui lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Ngöôøi kia buoàn raàu, chuùng toâi coù theå laøm cho ngöôøi aáy noùi cöôøi”, noùi roài lieàn ñeán tröôùc cö só ñöùng choáng tay vaøo maù vôùi daùng veû öu saàu, cö só lieàn baät cöôøi noùi raèng: “Caùc thaày coù vieäc gì maø laïi cuøng nhau ñöùng choáng tay vaøo maù khoâng vui nhö theá”, Luïc quaàn quay laïi noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Chuùng toâi ñaõ laøm cho cö só noùi cöôøi roài”, caùc cö só quôû

312 BOÄ LUAÄT 5

traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñöùng choáng tay vaøo maù vôùi daùng veû öu saàu ñeå cho baïch y noùi cöôøi gioáng nhö teân heà”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 57. Töø nay khoâng ñöôïc ngoài choáng tay vaøo maù ôû trong nhaø theá tuïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài choáng tay vaøo maù ôû trong nhaø theá tuïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ngoài choáng tay vaøo maù thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø Taêng ñi ñeán nhaø cö só, cö só töï tay daâng thöùc aên, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñeå baùt ôû tröôùc maët roài ngoù quanh boán phía neân khoâng hay bieát cö só ñaõ sôùt côm vaøo baùt cuûa mình roài, lieàn baûo cö só: “sao khoâng sôùt côm vaøo ñaây”, ñaùp laø ñaõ sôùt côm vaøo baùt roài, Luïc quaàn noùi laø khoâng coù sôùt, cö só noùi: “Caùc thaày haõy nhìn vaøo trong baùt roài noùi”, Luïc quaàn nhìn roài noùi vôùi cö só: “Haõy trao baùt cho toâi”, cö só noùi: “Hoài naõy caùc thaày ñeå taâm ôû ñaâu maø baáy giôø môùi baûo trao baùt”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 58. Töø nay phaûi nhaát taâm khi thoï thöïc, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng nhaát taâm khi thoï thöïc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nhaát taâm khi thoï thöïc thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo ñeå baùt ñöïng ñaày côm ñoù roài nhìn ngoù choã khaùc neân khoâng hay cö só ñaõ sôùt canh vaøo baùt, lieàn hoûi cö só: “Vì sao khoâng sôùt canh trong ñaây”, ñaùp laø ñaõ sôùt roài, Luïc quaàn noùi laø khoâng coù, cö só noùi: “Caùc thaày haõy nhìn vaøo baùt roài noùi”, nhìn roài baûo cö só trao baùt, cö só noùi: “Hoài naõy caùc thaày ñeå taâm choã naøo maø baây giôø môùi baûo trao baùt”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 59. Töø nay phaûi nhaát taâm khi thoï canh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng nhaát taâm khi thoï canh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nhaát taâm khi thoï canh thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo ñöa baùt ñaày traøn thoï theâm thöùc aên khieán cho côm canh traøn ra ngoaøi, cö só noùi: “Côm canh ñeàu traøn ra ngoaøi, vì sao baùt ñaõ ñaày roài coøn thoï theâm thöùc aên nöõa”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 60. Töø nay khoâng ñöôïc ñöa baùt ñaày traøn thoï theâm côm canh nöõa, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñöa baùt ñaày traøn thoï theâm côm canh nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ñöa baùt ñaày traøn thoï theâm côm canh nöõa thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 313

Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo chan canh rau leân côm nhöng chæ löïa aên canh rau chöøa côm laïi, cö só noùi: “Vì sao chan canh rau leân côm aên nhö treû con “, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 61. Töø nay côm canh ñoàng aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng côm canh ñoàng aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu côm canh ñoàng aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo thaày treân côm coù toâ, laïc, canh beøn moi ôû giöõa aên, loõm xuoáng nhö caùi gieáng, cö só noùi: “Caùc Tyø kheo aên nhö Baø- la-moân aên”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 62. Töø nay khoâng ñöôïc moi ôû giöõa aên, loõm xuoáng nhö caùi gieáng, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo moi ôû giöõa aên, loõm xuoáng nhö caùi gieáng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng moi ôû giöõa aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo vaét côm thaønh vieân troøn ñeå aên, cö só noùi: “Caùc Tyø kheo vaét côm thaønh vieân troøn ñeå aên gioáng nhö treû con”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 63. Töø nay khoâng ñöôïc vaét côm thaønh vieân troøn ñeå aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo vaét côm thaønh vieân troøn ñeå aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng vaét côm thaønh vieân troøn ñeå aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo vaét côm lôùn mieáng ñeå aên, cö só noùi: “Caùc Tyø kheo vaét côm lôùn mieáng ñeå aên gioáng nhö coù ngöôøi saép ñoaït chaïy maát”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 64. Töø nay khoâng ñöôïc vaét côm lôùn mieáng ñeå aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo vaét côm lôùn mieáng ñeå aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng vaét côm lôùn mieáng ñeå aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo duøng tay boác côm aên, cö só noùi: “Caùc Tyø kheo duøng tay boác côm aên gioáng nhö ngöôøi laøm ruoäng”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 65. Töø nay khoâng ñöôïc duøng tay boác côm aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo duøng tay boác côm aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng duøng tay boác côm aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo theo thöù lôùp ngoài thoï thöïc, coù moät Tyø kheo côm chöa ñöa ñeán mieäng lieàn haù mieâng to ra tröôùc, Luïc quaàn vì ñuøa giôõn neân ñöa ñaát vaøo trong mieäng Tyø kheo aáy. Thaáy trong ñaïi chuùng coù vieäc khoâng thanh tònh nhö theá neân Phaät baûo caùc Tyø kheo: 66. Töø nay khoâng ñöôïc haù mieäng ra tröôùc ñôïi côm ñöa ñeán,caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo haù mieäng ra tröôùc ñôïi côm ñöa ñeán thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu khoâng haù mieäng ra tröôùc ñôïi côm ñöa ñeán thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo mieäng ngaäm côm noùi chuyeän khieán

314 BOÄ LUAÄT 5

côm töø trong mieäng vaêng ra, Tyø kheo ngoài caïnh thaáy lieàn oùi möõa, Phaät baûo caùc Tyø kheo: 67. Töø nay khoâng ñöôïc trong mieäng ngaäm côm noùi chuyeän, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo trong mieïâng ngaäm côm noùi chuyeän thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu trong mieïâng khoâng ngaäm côm, noùi chuyeän thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo caén thöùc aên, phaân nöûa ôû trong mieäng, phaân nöûa caàm trong tay, Phaät baûo: 68. Töø nay khoâng ñöôïc caén thöùc aên aên phaân nöûa, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo caén thöùc aên aên phaân nöûa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng caén thöùc aên aên phaân nöûa thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Ca duy la veä, luùc ñoù Thích Ma-ha-nam thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, Ma-ha-nam bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø Taêng ñaép y mang baùt ñeán nhaø Ma-ha-nam, Ma-ha-nam thaáy Phaät vaø Taêng ngoài roài lieàn töï tay daâng moùn côm naáu vôùi söõa. Caùc Tyø kheo huùp thöùc aên ra tieáng, luùc ñoù coù moät Tyø kheo tröôùc kia laø keùp haùt nghe aâm thanh naøy lieàn ñöùng daäy muùa, caùc Tyø kheo cöôøi lôùn khieán côm trong mieäng vaêng ra ngoaøi. Caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi choïc cho ngöôøi khaùc cöôøi gioáng nhö teân heà”, Phaät thaáy vieäc naøy vaø nghe cö só quôû traùch nhö theá neân im laëng. Sau khi thoï thöïc xong trôû veà, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo muùa luùc naõy: “Thaày luùc naõy duøng taâm gì muùa”, ñaùp: “Con vì muoán chæ ra loãi huùp thöùc aên cuûa caùc Tyø kheo neân môùi ñöùng daäy muùa, choïc cho cöôøi”, Phaät baûo: 69. Töø nay khoâng ñöôïc huùp thöùc aên ra tieáng, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo huùp thöùc aên ra tieáng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng huùp thöùc aên ra tieáng thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn nhai côm ra tieáng, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi nhai côm ra tieáng gioáng nhö heo aên”, Phaät baûo: 70. Töø nay khoâng ñöôïc nhai côm ra tieáng, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo nhai côm ra tieáng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng nhai côm ra tieáng thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo ngoán côm ñaày mieäng roài töø töø aên nuoát, caùc cö só cheâ traùch laø aên gioáng nhö khæ vöôïn, Phaät baûo:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 315

71. Töø nay khoâng ñöôïc ngoán côm ñaày mieäng aên, caàn neân hoïc. áu Tyø kheo ngoán côm ñaày mieäng aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng ngoán côm ñaày mieäng aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo le löôõi lieám thöùc aên aên roài noùi: “Ai coù theå nuoát heát thöùc aên maø khoâng caàn nhai”, cö só cheâ traùch laø aên gioáng nhö treû con, Phaät baûo: 72. Töø nay khoâng ñöôïc le löôõi lieám thöùc aên aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo le löôõi lieám thöùc aên aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng le löôõi lieám thöùc aên aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo khòt muõi khi aên, cö só noùi: “Haõy hæ muõi ñi, vì laïnh hay vì aên toûi”, Phaät baûo: 73. Töø nay khoâng ñöôïc khòt muõi khi aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khòt muõi khi aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng khòt muõi khi aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo tay dính thöùc aên beøn muùt tay aên, cö só noùi: “Côm canh heát thì sôùt theâm, caàn gì phaûi muùt tay nhö theá”, Phaät baûo: 74. Töø nay khoâng ñöôïc muùt tay aên thöùc aên dính tay, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo muùt tay aên thöùc aên dính tay thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng muùt tay aên thöùc aên dính tay thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo duøng ngoùn tay veùt baùt ñeå aên, cö só noùi: “Côm canh heát thì sôùt theâm, caàn gì duøng ngoùn tay veùt thöùc aên nhö theá”, Phaät baûo: 75. Töø nay khoâng ñöôïc duøng ngoùn tay veùt baùt ñeå aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo duøng ngoùn tay veùt baùt ñeå aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng duøng ngoùn tay veùt baùt ñeå aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo thöùc aên dính nôi tay lieàn raûy boû, cö só cheâ traùch: “Caùc Tyø kheo raûy boû thöùc aên nhö vua, Ñaïi-thaàn”, Phaät baûo: 76. Töø nay khi aên khoâng ñöôïc raûy boû thöùc aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khi aên raûy boû thöùc aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng raûy boû thöùc aên khi aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo raûy boû côm dính nôi tay, cö só lieàn cheâ traùch: “Caùc Tyø kheo khoâng toát, khoâng coù gieo troàng, khoâng coù thu hoaïch, chæ bieát aên maø coøn raûy boû”, Phaät baûo: 77. Töø nay khoâng ñöôïc raûy boû côm dính nôi tay, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo raûy boû côm dính nôi tay thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng raûy boû côm dính nôi tay thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo tay dính daàu môõ dô lieàn caàm ly nöôùc

316 BOÄ LUAÄT 5

uoáng, Tyø kheo ngoài caïnh thaáy lieàn oùi möõa, Phaät baûo: 78. Töø nay tay dính dô khoâng ñöôïc caàm ly nöôùc uoáng, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo tay dính dô maø caàm ly nöôùc uoáng thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu tay dính dô khoâng caàm ly nöôùc uoáng thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo khoâng bònh maø töï xin côm canh, Phaät baûo: 79. Töø nay khoâng bònh khoâng ñöôïc töï xin côm canh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng bònh maø töï xin côm canh thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu bònh xin thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo laáy côm phuû leân canh ñeå mong ñöôïc sôùt theâm canh nöõa, baûo cö só raèng: “Haõy sôùt canh vaøo baùt naøy”, cö só noùi: “Tröôùc ñaõ laáy côm phuû leân canh coøn ñoøi theâm nöõa”, Phaät baûo: 80. Töø nay khoâng ñöôïc laáy côm phuû leân canh mong ñöôïc sôùt theâm nöõa, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo laáy côm phuû leân canh mong ñöôïc sôùt theâm nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng laáy côm phuû leân canh thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo nhìn vaøo baùt cuûa ngöôøi ngoài gaàn roài pheâ bình: “Cuûa thaày nhieàu cuûa toâi ít, hoaëc cuûa toâi nhieàu cuûa thaày ít”, Phaät baûo: 81. Töø nay khoâng ñöôïc nhìn vaøo baùt cuûa ngöôøi ngoài gaàn roài pheâ bình naøy noï, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo nhìn vaøo baùt cuûa ngöôøi ngoài gaàn roài pheâ bình naøy noï thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng nhìn vaøo baùt ngöôøi ngoài gaàn thì khoâng phaïm. Laïi nöõa coù moät Tyø kheo khi aên nhín ngoù choã khaùc, Luïc quaàn Tyø kheo vì ñuøa côït neân gaép xöông boû vaøo baùt cuûa-Tyø kheo naøy, Tyø kheo naøy khi aên gaép phaûi xöông giaät mình kinh haõi, Phaät baûo: 82. Töø nay phaûi nhìn thaúng vaøo trong baùt khi aên, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng nhìn thaúng vaøo trong baùt khi aên thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nhìn thaúng vaøo baùt khi aên thì khoâng phaïm. Laïi nöõa Luïc quaàn Tyø kheo thoï nhieàu thöùc aên aên khoâng heát, thöùc aên coøn dö trong baùt lieàn ñoå boû trong chaäu röûa baùt khieán cho trong chaäu röûa baùt ñaày thöùc aên, caùc cö só quôû traùch: “Caùc Tyø kheo naøy khoâng toát, khoâng coù gieo troàng, khoâng coù thu hoaïch, chæ bieát aên maø coøn chöøa ñoå boû”, Phaät baûo: 83. Töø nay neân theo thöù lôùp aên cho heát thöùc aên trong baùt, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng theo thöù lôùp aên cho heát thöùc aên trong baùt thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu theo thöù lôùp aên heát thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Ca duy la veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 19 317

ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø Taêng ñeán nhaø cö só, treân neàn nhaø môùi laøm baèng thuûy tinh, khi caùc Tyø kheo röûa baùt xong lieàn ñoå nöôùc röûa baùt coù thöùc aên lôïn côïn leân treân neàn nhaø môùi laøm cho dô, cö só lieàn quôû traùch: “Caùc Tyø kheo naøy khoâng toát, coøn coù choã khuaát coù theå ñoå boû nöôùc dô naøy, sao laïi ñoå treân neàn nhaø môùi saïch nhö theá”, Phaät baûo: 84. Töø nay nöôùc röûa baùt coù thöùc aên lôïn côïn, neáu chöa hoûi chuû nhaân thì khoâng ñöôïc ñeå boû trong nhaø, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo chöa hoûi chuû nhaân maø ñoå nöôùc röûa baùt coù thöùc aên lôïn côïn trong nhaø thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu hoûi chuû nhaân roài thì khoâng phaïm.

318 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 20

VII. MOÄT TRAÊM LEÛ BAÛY PHAÙP CHUÙNG HOÏC (Tieáp Theo): Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vua Ba-tö-naëc laäp phaùp nhö sau: “Neáu Phaät ôû Kyø hoaøn, ta seõ haèng ngaøy ñeán vieáng thaêm”; cho neân khi nghe Phaät ôû Kyø hoaøn, vua lieàn baûo ngöôøi ñaùnh xe chuaån bò xa giaù, ngöôøi ñaùnh xe vaâng lònh lo chuaån bò xa giaù roài ñeán baïch vua töï bieát thôøi, vua lieàn leân xe ra khoûi thaønh ñeán Kyø hoaøn. Luùc ñoù vua ngoài treân xe, Luïc quaàn noùi phaùp cho vua nghe veà saéc voâ thöôøng, thoï töôûng haønh thöùc ñeàu voâ thöôøng. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñi boä ôû döôùi laïi noùi phaùp cho ngöôøi ngoài treân xe nghe”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: 85. Töø nay ngöôøi khoâng bònh ñi xe, Tyø kheo khoâng neân vì noùi phaùp, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ñi xe nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Luùc ñoù vua ñi phía tröôùc, Luïc quaàn ñi ôû phía sau noùi phaùp cho vua nghe veà saéc voâ thöôøng, thoï töôûng haønh thöùc ñeàu voâ thöôøng. Phaät baûo caùc Tyø kheo: 86. Töø nay ngöôøi khoâng bònh ñi phía tröôùc, Tyø kheo khoâng ñöôïc ñi ôû phía sau vì noùi phaùp, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñi ôû phía sau noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ñi phía tröôùc nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh ñi phía tröôùc nghe thì khoâng phaïm. Luùc ñoù vua ñi ñöôøng giöõa, Luïc quaàn Tyø kheo ñi treân leà ñöôøng noùi phaùp cho vua nghe veà saéc voâ thöôøng, thoï töôûng haønh thöùc ñeàu voâ thöôøng. Phaät baûo caùc Tyø kheo: 87. Töø nay ngöôøi khoâng bònh ñi ôû ñöôøng giöõa, Tyø kheo khoâng ñöôïc ñi treân leà ñöôøng noùi phaùp cho nghe, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñi treân leà ñöôøng noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ñi ôû ñöôøng giöõa nghe thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 319

phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Haønh phaùp cuûa vua laø ñi ñaâu, thò veä thöôøng mang theo giöôøng choõng ñeå tuøy duøng, luùc ñoù vua ngoài treân giöôøng, Luïc quaàn ñöùng noùi phaùp cho vua nghe veà saéc voâ thöôøng, thoï töôûng haønh thöùc ñeàu voâ thöôøng. Phaät baûo caùc Tyø kheo: 88. Töø nay ngöôøi khoâng bònh ngoài, Tyø kheo khoâng ñöôïc ñöùng noùi phaùp cho nghe, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ñöùng noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ngoài nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Vua ñoái vôùi Luïc quaàn Tyø kheo khoâng coù taâm cung kính nhieàu neân ñeå Luïc quaàn ngoài ôû toøa thaáp, mình ngoài treân toøa cao. Luïc quaàn ngoài ôû toøa thaáp noùi phaùp cho vua nghe veà saéc voâ thöôøng, thoï töôûng haønh thöùc ñeàu voâ thöôøng. Phaät baûo caùc Tyø kheo: 89. Töø nay ngöôøi khoâng bònh ngoài ôû toøa cao, Tyø kheo ngoài ôû toøa thaáp khoâng ñöôïc vì noùi phaùp, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài ôû toøa thaáp noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ngoài ôû toøa cao nghe thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Thaân vua voán to lôùn neân ngoài laâu lieàn naèm, luùc ñoù Luïc quaàn ngoài noùi phaùp cho vua nghe veà saéc voâ thöôøng … Phaät baûo caùc Tyø kheo: 90. Töø nay ngöôøi khoâng bònh naèm, Tyø kheo ngoài khoâng neân vì noùi phaùp, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo ngoài noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh naèm nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua truøm ñaàu, Luïc quaàn laïi noùi phaùp cho vua nghe veà saéc voâ thöôøng… Phaät baûo caùc Tyø kheo: 91. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi truøm ñaàu nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh truøm ñaàu nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua quaán khaên treân ñaàu, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 92. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi quaán khaên treân ñaàu nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh quaán khaên treân ñaàu nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua ñang choaøng vai ngöôøi khaùc, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 93. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi ñang choaøng vai ngöôøi

320 BOÄ LUAÄT 5

khaùc nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi ñang choaøng vai ngöôøi khaùc nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua ñang choáng naïnh, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 94. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi ñang choáng naïnh nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ñang choáng naïnh nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua maëc y laät ngöôïc sang hai beân, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 95. Töø nay khoâng ñöôïc noù phaùp cho ngöôøi maëc y laät ngöôïc saùng hai beân, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh maëc y laät ngöôïc sang hai beân thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua maëc y vaét qua moät beân, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 96. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi maëc y vaét qua moät beân, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh maëc y vaét qua moät beân thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua duøng y phuû qua vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 97. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi laáy y phuû qua vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh laáy y phuû qua vai phaûi roài phuû choaøng qua vai traùi nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua ñang mang giaøy da, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 98. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi ñang mang giaøy da nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ñang mang giaøy da nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Coù luùc vua ñang mang guoác, Luïc quaàn laïi vì noùi phaùp neân Phaät baûo: 99. Töø nay khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi ñang mang guoác nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi khoâng bònh ñang

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 321

mang guoác nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho nguôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Luùc ñoù Phaät ñang thuyeát phaùp cho traêm ngaøn vaïn chuùng ñang cung kính vaây quanh, caùc quyeán thuoäc cuûa vua Ba-tö-naëc coù ngöôøi ñang caàm tröôïng, coù ngöôøi caàm dao, coù ngöôøi caàm maâu, coù ngöôøi caàm thuaån, coù ngöôøi caàm cung teân, coù ngöôøi caàm loïng…, Luïc quaàn Tyø kheo noùi phaùp rieâng cho töøng ngöôøi nghe. Trong chuùng hoäi naøy coù ngöôøi ñaùng leõ coù theå ñaéc ñaïo, vì chuùng hoäi chia laøm hai nhoùm khieán taâm taùn loaïn neân khoâng theå ñaéc ñaïo. Thöôøng phaùp cuûa Phaät laø neáu ngöôøi nghe khoâng nhaát taâm thì khoâng noùi phaùp cho nghe, Phaät tuøy duyeân thuyeát phaùp cho vua nghe ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, vua ñöôïc lôïi hæ roài lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ñi. Khoâng bao laâu sau, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi noùi phaùp cho ngöôøi caàm tröôïng… caùc loaïi binh khí”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: 100. Khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi caàm tröôïng nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi caàm tröôïng nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. 101. Khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi caàm loïng nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi caàm loïng nghe thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. 102. Khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi caàm ñao nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi caàm ñao nghe thì phaïm Ñoät- kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. 103. Khoâng ñöôïc noùi phaùp cho ngöôøi caàm maâu thuaån, cung teân nghe, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo noùi phaùp cho ngöôøi caàm maâu thuaån, cung teân nghe thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñeán noùi vôùi ngöôøi giöõ vöôøn rau: “Haõy cho chuùng toâi rau”, hoûi coù tieàn traû khoâng, ñaùp laø xin chöù khoâng coù tieàn traû, ngöôøi giöõ vöôøn rau noùi: “Neáu xin khoâng coù tieàn traû thì chuùng toâi laøm sao sinh soáng ñöôïc”, Luïc quaàn lieàn noùi: “Khoâng cho phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng cho. Luïc quaàn vaøo moät luùc khaùc leùn ñaïi tieåu tieän vaø khaïc nhoå treân rau, muøi hoâi thuùi laøm cho rau cheát, ngöôøi giöõ vöôøn rau thaáy vieäc naøy roài lieàn töï hoûi khoâng bieát laø ai ñaõ laøm, Luïc quaàn ñeán hoûi ngöôøi giöõ vöôøn rau: “OÂng coù bieát ai ñaõ laøm dô vöôøn rau vaø laøm cho rau cuûa oâng cheát khoâng?”, ñaùp laø khoâng bieát, lieàn noùi: “Chính chuùng toâi ñaõ laøm, vì theo oâng xin rau nhöng oâng khoâng cho neân chuùng toâi coá yù laøm nhö theá”. Luïc quaàn laø ngöôøi maïnh khoûe, coù

322 BOÄ LUAÄT 5

nhieàu söùc löïc laïi khoâng sôï toäi neân ngöôøi giöõ vöôøn rau khoâng theå laøm gì ñöôïc; caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñaïi tieåu tieän, khaïc nhoå treân rau coû töôi nhö theá”, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo: 104. Töø nay khoâng ñöôïc ñaïi tieåu tieän, khaïc nhoå treân rau coû töôi, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng bònh maø ñaïi tieåu tieän, khaïc nhoå treân rau coû töôi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu bònh thì khoâng phaïm. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñeán noùi vôùi ngöôøi giaët y: “Haõy giaët y giuøm toâi”, hoûi coù traû tieàn khoâng, ñaùp laø khoâng, ngöôøi giaët y noùi: “Neáu chæ giaët khoâng, khoâng coù traû tieàn thì chuùng toâi laøm sao sinh soáng”, Luïc quaàn lieàn hoûi: “Khoâng chòu giaët phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng. Luïc quaàn lieàn ñeán choã nöôùc saïch ñeå giaët y ñaïi tieåu tieän vaø khaïc nhoå trong ñoù laøm cho dô, nhöõng ngöôøi giaët y laáy nöôùc naøy giaët, nöôùc dô thaám vaøo coù muøi hoâi thuùi vaø bò maát maøu, hoï töï hoûi khoâng bieát laø ai ñaõ laøm vieäc naøy. Vaøo moät luùc khaùc Luïc quaàn ñeán hoûi ngöôøi giaët y: “OÂng coù bieát ai ñaõ laøm dô nöôùc saïch ñeå giaët y naøy khoâng?”, ñaùp laø khoâng bieát, lieàn noùi: “Chính chuùng ta ñaõ laøm, vì oâng khoâng chiu giaët y cho chuùng toâi neân chuùng toâi coá yù laøm nhö vaäy”. Luïc quaàn Tyø kheo laø ngöôøi maïnh khoûe, coù nhieàu söùc löïc laïi khoâng sôï toäi neân hoï khoâng theå laøm gì ñöôïc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñaïi tieåu tieän, khaïc nhoå trong nöôùc saïch nhö theá”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñaïi tieåu tieän, khaïc nhoå trong nöôùc saïch nhö theá”, nhöng Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong thaønh coù moät ao lôùn teân laø Tu- ma-na, nhieàu ngöôøi ñeán laáy nöôùc trong ao naøy veà duøng. Khi Luïc quaàn Tyø kheo ñeán trong ao naøy lieàn ñaïi tieåu tieän vaø khaïc nhoå laøm cho ao nöôùc dô, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñaïi tieåu tieän, khaïc nhoå trong ao nöôùc saïch nhö theá”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng quôû traùch Luïc quaàn roài baûo caùc Tyø kheo: 105. Töø nay khoâng ñöôïc ñaïi tieåu tieän vaø khaïc nhoå trong nöôùc saïch ñeå duøng, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng bònh maø ñaïi tieåu tieän vaø khaïc nhoå trong nöôùc saïch ñeå duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu bònh thì khoâng phaïm.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 323

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñöùng ñaïi tieåu tieän, Phaät lieàn baûo caùc Tyø kheo: 106. Töø nay khoâng ñöôïc ñöùng ñaïi tieåu tieän, tröø bònh, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng bònh maø ñöùng ñaïi tieåu tieän thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu bònh thì khoâng phaïm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Do Luïc quaàn Tyø kheo vaø Thaäp thaát quaàn Tyø kheo thöôøng hay caûi nhau neân saùng hoâm ñoù tôùi phieân Thaäp thaát quaàn giöõ Taêng phöôøng, Luïc quaàn Tyø kheo tôùi phieân ñöa thöùc aên ñeán cho Thaäp thaát quaàn lieàn noùi vôùi nhau: “Hoâm nay chuùng ta coá yù laøm cho Thaäp thaát quaàn phaûi ñoaïn thöïc”, moät ngöôøi hoûi laøm nhö theá naøo, ñaùp laø roài seõ bieát. Luïc quaàn ñeán choã Thaäp thaát quaàn laáy baùt ñeå laáy phaàn aên cho Thaäp thaát quaàn, laáy baùt roài theo Phaät vaø Taêng ñeán choã thænh thöïc, aên xong lieàn nhaän phaàn thöùc aên cuûa Thaäp thaát quaàn roài ñi, nhöng laïi khoâng mang thöùc aên ñeán cho Thaäp thaát quaàn maø ñi ñeán caùc choã khaùc, ngöôøi thì ñeán nhaø thaân quen, ngöôøi thì ra khoûi thaønh, ngöôøi thì ngoài döôùi goác caây… Luùc ñoù Thaäp thaát quaàn vì tuoåi treû sung söùc neân mau ñoùi, chôø laâu khoâng thaáy mang thöùc aên ñeán neân noùi vôùi nhau: “Sao mang thöùc aên ñeán chaäm nhö theá”, moät ngöôøi noùi: “Haõy leo leân caây cao ôû tröôùc cöûa Kyø hoaøn, nhìn ra xa xem ngöôøi mang thöùc aên ñeán chöa”, noùi roài moät ngöôøi leo leân caây cao nhìn ra xa xem roài noùi: “Coù moät Tyø kheo ngoài döôùi goác caây, coù ngöôøi ngoài beân gieáng…”. Ñeán luùc quaù ngoï, Luïc quaàn Tyø kheo treân maët ñaày moà hoâi môùi chòu mang thöùc aên veà ñeán ñöa cho Thaäp thaát quaàn, lieàn hoûi: “Côù sao mang côm veà chaäm nhö theá?”, ñaùp: “Chuùng toâi aên xong nhaän laáy phaàn thöùc aên mang veà lieàn”, Thaäp thaát quaàn noùi: “Chuùng toâi thaáy caùc thaày coù ngöôøi ngoài döôùi goác caây, coù ngöôøi ngoài beân gieáng… maø noùi laø aên xong nhaän laáy phaàn thöùc aên mang veà lieàn”, lieàn hoûi laø ai noùi, ñaùp: “Laø toâi leo leân caây cao nhìn thaáy”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi leo leân caây cao nhö theá”, quôû traùch roài baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm caùc Tyø kheo baûo raèng: 107. Khoâng ñöôïc leo leân caây cao quaù ñaàu ngöôøi, tröø nhaân duyeân gaáp, caàn neân hoïc. Neáu Tyø kheo khoâng coù nhaân duyeân gaáp maø leo leân caây cao quaù ñaàu ngöôøi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coù nhaân duyeân gaáp thì khoâng phaïm.

324 BOÄ LUAÄT 5

VIII. BAÛY PHAÙP DIEÄT TRAÙNH: 1. Phaùp Thöù Nhaát: Töï Ngoân Dieät Traùnh Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo khuyeân ñaøn vieät lo lieäu aùo taém ñeå taém, coù moät khaùch Tyø kheo ñeán côûi y ñeå ñoù roài maëc aùo taém vaøo taém, taém roài trôû ra laáy y maëc, ra beân ngoaøi môùi bieát laø maëc loän y cuûa ngöôøi khaùc beøn suy nghó: “Phaûi ñem y naøy traû laïi choã cuõ roài tìm laïi y cuûa mình”, nghó roài lieàn trôû vaøo choã ñeå y. Luïc quaàn Tyø kheo voán hay choáng traùi vôùi Tyø kheo thieän, thaáy khaùch Tyø kheo trôû vaøo lieàn hoûi nguyeân do, khaùch Tyø kheo lieàn keå roõ söï vieäc treân, Luïc quaàn Tyø kheo nghe roài lieàn noùi: “Khoâng ñuùng nhö lôøi thaày noùi, thaày ñaõ duøng taâm troäm ñeå laáy, laáy roài hoái haän neân ñem traû laïi choã cuõ, thaày coù thaáy toäi khoâng?”, ñaùp laø khoâng thaáy toäi, Luïc quaàn noùi vôùi nhau: “Ngöôøi naøy moät möïc noùi khoâng thaáy toäi, chuùng ta phaûi laøm yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi”, noùi roài lieàn cuøng nhau laøm yeát ma taãn Tyø kheo khaùch, Tyø kheo khaùch suy nghó: “Luïc quaàn Tyø kheo vì ta laøm yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi laø khoâng coù nhaân duyeân goác ngoïn, ta töï khoâng thaáy toäi, sao ta khoâng ñeán choã Phaät taïi nöôùc Xaù-veä “, nghó roài lieàn du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä yeát kieán Phaät. Thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù Tyø kheo khaùch ñaùp laø nhaãn ñuû, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät hoûi khaùch Tyø kheo: “Luïc quaàn Tyø kheo vì sao laøm yeát ma taãn thaày veà khoâng thaáy toäi”, ñaùp: “Theá toân, hoï laøm yeát ma taãn laø khoâng coù nhaân duyeân goác ngoïn, con töï khoâng thaáy toäi, nhöng hoï vaãn göôïng laøm yeát ma taãn con veà khoâng thaáy toäi”, Phaät noùi: “Neáu Luïc quaàn Tyø kheo laøm yeát ma taãn laø khoâng coù nhaân duyeân goác ngoïn, thaày töï khoâng thaáy toäi maø vaãn göôïng laøm yeát ma taãn veà khoâng thaáy toäi. Thaày chôù lo buoàn, ta seõ cho taùc phaùp laøm baïn trôï giuùp thaày”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ta cheá phaùp Töï ngoân dieät traùnh, duøng phaùp Töï ngoân dieät traùnh naøy thì nhöõng vieäc ñaõ khôûi trong Taêng ñeàu seõ ñöôïc döùt dieät”. Töï ngoân dieät traùnh coù möôøi loaïi phi phaùp vaø möôøi loaïi nhö phaùp. Möôøi loaïi phi phaùp laø: 1. Neáu Tyø kheo phaïm Ba-la-di, töï noùi khoâng phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp: “Khoâng phaïm”. Ñaây goïi laø phi phaùp. 2-5: Neáu Tyø kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà- ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la maø töï noùi laø khoâng phaïm; chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp: “Khoâng phaïm”. Ñaây goïi laø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 325

phi phaùp. 6. Laïi coù Tyø kheo khoâng phaïm Ba-la-di maø töï noùi laø toâi phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm Ba-la-di phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø phi phaùp. 7-10. Laïi coù Tyø kheo khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la maø töï noùi laø toâi phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø phi phaùp. Möôøi loaïi nhö phaùp laø: 1. Neáu coù Tyø kheo phaïm Ba-la-di, töï noùi laø toâi phaïm Ba-la-di, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp. 2-5: Laïi coù Tyø kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà,Ba-la- ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; töï noùi laø toâi phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø toâi phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp. 6. Laïi coù Tyø kheo khoâng phaïm Ba-la-di, töï noùi laø khoâng phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp. 7-10. Laïi coù Tyø kheo khoâng phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät- ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la; töï noùi laø khoâng phaïm, chuùng taêng hoûi: “Thaày töï noùi laø khoâng phaïm phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng phaïm. Ñaây goïi laø nhö phaùp.

2. Phaùp Thöù Hai: Hieän Tieàn Dieät Traùnh Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo nghe bieát vieäc naøy beøn noùi vôùi nhau: “Chuùng ta taïi thaønh Vöông xaù ñaõ laøm yeát ma taãn Tyø kheo khaùch veà khoâng thaáy toäi, nhöng ñeán nöôùc Xaù-veä caùc Tyø kheo laïi cuøng Tyø kheo aáy coïng söï coïng truï, chuùng ta phaûi ñeán nöôùc Xaù-veä”, noùi roài cuøng nhau ñi ñeán nöôùc Xaù-veä yeát kieán Phaät, gaëp caùc Tyø kheo ñang kinh haønh nôi choã ñaát troáng ôû ngoaøi cöûa Kyø hoaøn beøn hoûi: “Chuùng ta ôû thaønh Vöông xaù laøm yeát ma taãn khaùch Tyø kheo veà khoâng thaáy toäi, nhöng ñeán nöôùc Xaù-veä caùc thaày laïi cuøng Tyø kheo kia coïng söï coïng truï phaûi khoâng?”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät ñaõ duøng phaùp Töï ngoân dieät traùnh ñeå dieät tröø vieäc naøy roài”, Luïc quaàn noùi: “Vieäc naøy khoâng theå dieät tröø ñuôïc vì chuùng ta khoâng hieän tieàn”. Luïc quaàn luùc ñoù choáng traùi vieäc Phaät cho phaùp Töï ngoân dieät traùnh neân khoâng vaâng theo vaø phæ baùng vieäc thaáy bieát cuûa Phaät. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy

326 BOÄ LUAÄT 5

nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi choáng traùi khoâng vaâng theo phaùp Töï ngoân dieät traùnh maø ta ñaõ cho taùc phaùp, coøn phæ baùng vieäc thaáy bieát cuûa Nhö lai”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho taùc phaùp Hieän tieàn dieät traùnh, duøng phaùp Hieän tieàn dieät traùnh naøy seõ khieán cho nhöõng vieäc ñaõ khôûi trong Taêng ñeàu ñöôïc döùt dieät”. Hieän tieàn Tyø-ni coù hai loaïi phi phaùp vaø hai loaïi nhö phaùp. Hai loaïi phi phaùp laø: 1. Coù Taêng phi phaùp daïy baûo Taêng phi phaùp, muoán kieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng phi phaùp daïy baûo ba ngöôøi phi phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät ngöôøi khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo ba ngöôøi khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù hai ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo moät, ba, hai ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi phi phaùp thöù nhaát. 2. Laïi coù Taêng khoâng nhö phaùp daïy baûo Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng khoâng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø- ni. Laïi coù hai ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi khoâng nhö phaùp daïy baûo moät, hai, ba ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi phi phaùp thöù hai. Hai loaïi Hieän tieàn dieät traùnh nhö phaùp laø: 1. Coù Taêng nhö phaùp daïy baûo Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù hai ngöôøi nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán chieát

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 327

phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi nhö phaùp daïy baûo moät, ba, hai vaø Taêng nhö phaùp, muoán khieán cho chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi nhö phaùp thöù nhaát. 2. Coù Taêng nhö phaùp daïy baûo Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù Taêng nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät ngöôøi khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù ba ngöôøi nhö phaùp daïy baûo ba, hai, moät vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù hai ngöôøi nhö phaùp daïy baûo hai, moät, ba ngöôøi vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Laïi coù moät ngöôøi nhö phaùp daïy baûo moät, ba, hai vaø Taêng khoâng nhö phaùp, muoán khieán cho chieát phuïc maø cho Hieän tieàn Tyø-ni. Ñaây laø loaïi nhö phaùp thöù hai.

3. Phaùp Thöù Ba: ÖÙc Nieäm Dieät Traùnh Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaø-phieâu löïc só töû bò Tyø kheo ni Di-ña-la ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng, khieán cho Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy. Tröôûng laõo vì vieäc naøy neân baûo caùc Tyø kheo: “Tyø kheo ni Di-ña-la ñem phaùp Ba- la-di khoâng caên cöù vu baùng toâi khieán cho Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy, toâi phaûi laøm sao ñaây”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Ñaø-phieâu: “Thaày thaät bò Tyø kheo ni ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng khieán cho Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân thaày ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo laø toâi phaûi laøm sao ñaây, coù thaät nhö theá khoâng?”, ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät noùi: “Töø nay cho laøm phaùp ÖÙc nieäm dieät traùnh, duøng phaùp ÖÙc nieäm dieät traùnh naøy seõ khieán cho nhöõng vieäc ñaõ khôûi trong Taêng ñeàu ñöôïc döùt dieät”. ÖÙc nieäm dieät traùnh coù ba loaïi phi phaùp vaø ba loaïi nhö phaùp. Ba loaïi phi phaùp laø: 1. Coù Tyø kheo phaïm toäi Voâ taøn, töï noùi laø phaïm toäi Höõu taøn. Tyø kheo naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân dieät taãn. 2. Laïi nhö Tyø kheo Thi-vieät do taâm cuoàng si ñieân ñaûo maø laøm nhieàu vieäc khoâng thanh tònh, phi phaùp, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Ngöôøi naøy sau khi trôû laïi boån taâm, nhöõng toäi ñaõ laøm tröôùc kia neáu Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy; ngöôøi naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho Baát si Tyø-

328 BOÄ LUAÄT 5

ni. 3. Laïi nhö Tyø kheo Ha-ña khoâng coù taøm quyù phaù giôùi, coù toäi thaáy nghe nghi; ngöôøi naøy töï noùi laø toâi coù toäi naøy, nhöng sau laïi noùi laø toâi khoâng coù toäi naøy. Ngöôøi naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho Thaät mích Tyø-ni. Ñaây laø ba loaïi phi phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni. Ba loaïi nhö phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni laø: 1. Nhö Tyø kheo Ñaø-phieâu bò Tyø kheo ni Di-ña-la ñem phaùp Ba-la- di khoâng caên cöù vu baùng, do Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân Tyø kheo naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. 2. Laïi nhö coù moät Tyø kheo phaïm toäi nhöng ñaõ phaùt loà nhö phaùp saùm hoái tröø dieät, neáu Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi vaãn coøn baøn noùi vieäc naøy. Tyø kheo naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi la nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. 3. Laïi nhö coù Tyø kheo tuy chöa phaïm toäi naøy nhöng aét seõ phaïm, neáu Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi vì vieäc naøy maø noùi laø phaïm toäi neân Tyø kheo naøy theo taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni; neáu Taêng cho ngöôøi naøy ÖÙc nieäm Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. Ñaây laø ba loaïi nhö phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân cho Tyø kheo Ñaø-phieâu ÖÙc nieäm Tyø-ni, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö Ñaø-phieâu cuõng neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. Phaùp cho ÖÙc nieäm Tyø-ni laø: Tyø kheo Ñaø-phieâu neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, toâi laø Tyø kheo Ñaø-phieâu bò Tyø kheo ni Di-ña-la ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng. Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân toâi nay theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni, Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi ñöøng baøn noùi vieäc naøy nöõa. Xin Taêng thöông xoùt cho toâi ÖÙc nieäm Tyø-ni. (Ba-laàn). Luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Ñaø-phieâu naøy bò Tyø kheo ni Di- ña-la ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng. Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân Tyø kheo Ñaø-phieâu theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni ñeå Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi ñöøng baøn noùi vieäc naøy nöõa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Ñaø-phieâu ÖÙc nieäm Tyø-ni, töø nay Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi ñöøng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 329

baøn noùi vieäc naøy nöõa. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ñaø- phieâu ÖÙc nieäm Tyø-ni xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc ÖÙc nieäm Tyø-ni laø caùc Tyø kheo khoâng ñöôïc baøn noùi veà toäi cuûa-Tyø kheo kia nöõa, khoâng ñöôïc baûo nhôù nghó, khoâng ñöôïc theo hoûi veà vieäc aáy, cuõng khoâng nghe Tyø kheo khaùc noùi veà vieäc aáy nöõa. Neáu Tyø kheo naøo theo hoûi veà vieäc aáy thì phaïm Ñoät- kieát-la, nghe ngöôøi khaùc noùi veà vieäc aáy cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coøn baøn noùi veà vieäc aáy hoaëc baûo nhôù nghó thì phaïm Ba-daät-ñeà”.

4. Phaùp Thöù Tö: Baát Si Tyø-Ni Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo teân laø Thi-vieät do cuoàng si taâm trí ñieân ñaûo neân laøm nhieàu ñieàu phi phaùp, khoâng thanh tònh, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Ngöôøi naøy sau ñöôïc trôû laïi boån taâm, nhöõng toäi ñaõ laøm tröôùc ñoù, Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân Thi-vieät noùi vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Toâi tröôùc kia do cuoàng si… khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Toâi nay ñöôïc trôû laïi boån taâm, Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi veà nhöõng toäi maø toâi ñaõ laøm tröôùc kia, toâi nay phaûi laøm sao”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi Thi-vieät: “Thaày thaät do cuoàng si… khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Tuy thaày nay ñöôïc trôû laïi boån taâm nhöng Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi veà nhöõng toäi maø thaày ñaõ laøm tröôùc kia neân thaày ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo laø toâi nay phaûi laøm sao, coù thaät nhö theá khoâng?”, ñaùp: “Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät noùi: “Töø nay cho Baát si Tyø-ni , duøng phaùp Baát si Tyø-ni naøy seõ khieán cho nhöõng vieäc ñaõ khôûi trong Taêng ñeàu ñöôïc döùt dieät”. Baát si Tyø-ni coù boán loaïi phi phaùp vaø boán loaïi nhö phaùp. Boán loaïi phi phaùp laø: Coù Tyø kheo khoâng cuoàng si ñieân ñaûo maø hieän töôùng cuoàng si, caùc Tyø kheo trong Taêng hoûi: “Luùc cuoàng si thaày ñaõ laøm nhöõng gì, nay thaày coøn nhôù khoâng?”, ñaùp: “Tröôûng laõo, toâi nhôù vì cuoàng si neân toâi laøm, ngöôøi khaùc sai khieán toâi laøm, toâi nhôù vieäc ñaõ laøm trong moäng, nhôù mình khoûa thaân chaïy khaép ñoâng taây vaø ñöùng ñaïi tieåu tieän”. Ngöôøi naøy theo Taêng xin Baát si Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy Baát si Tyø-ni thì goïi laø boán loaïi phi phaùp. Boán loaïi nhö phaùp laø: Neáu Tyø kheo thaät söï cuoàng si taâm trí ñieân ñaûo neân hieän töôùng cuoàng si, caùc Tyø kheo hoûi: “Thaày coù nhôù ñöôïc nhöõng vieäc maø mình ñaõ laøm trong luùc cuoàng si hay khoâng?”, ñaùp: “Khoâng nhôù, ngöôøi khaùc khoâng sai khieán toâi laøm, toâi khoâng nhôù

330 BOÄ LUAÄT 5

vieäc ñaõ laøm trong moäng, khoâng nhôù mình ñaõ khoûa thaân chaïy khaép ñoâng taây vaø ñöùng ñaïi tieåu tieän”. Ngöôøi naøy theo Taêng xin Baát si Tyø-ni, neáu Taêng cho ngöôøi naøy Baát si Tyø-ni thì goïi laø boán loaïi nhö phaùp. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày cho Tyø kheo Thi-vieät phaùp Baát si Tyø-ni, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö Thi-vieät, Taêng cuõng neân cho Baát si Tyø-ni. Phaùp cho nhö sau: Tyø kheo Thi-vieät ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, toâi laø Tyø kheo Thi-vieät tröôùc kia do cuoàng si taâm trí ñieân ñaûo neân ñaõ laøm nhieàu vieäc phi phaùp… khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Toâi nay tuy ñöôïc trôû laïi boån taâm nhöng Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng noùi veà nhöõng vieäc maø toâi ñaõ laøm tröôùc kia. Toâi nay theo Taêng xin phaùp Baát si Tyø-ni ñeå Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi ñöøng baøn noùi vieäc naøy nöõa. Xin Taêng thöông xoùt cho toâi phaùp Baát si Tyø-ni. (Ba-laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Thi-vieät naøy tröôùc kia cuoàng si… khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Nay tuy ñaõ ñöôïc trôû laïi boån taâm nhöng Taêng… thöôøng baøn noùi vieäc ñaõ laøm tröôùc kia neân Tyø kheo Thi-vieät theo Taêng xin phaùp Baát si Tyø-ni ñeå Taêng… ñöøng baøn noùi vieäc naøy nöõa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Thi-vieät phaùp Baát si Tyø-ni ñeå Taêng… ñöøng baøn noùi vieäc naøy nöõa. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Thi- vieät phaùp Baát si Tyø-ni xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc Baát si Tyø-ni laø caùc Tyø kheo khaùc khoâng ñöôïc baøn noùi toäi loãi cuûa-Tyø kheo aáy nöõa, khoâng ñöôïc baûo nhôù nghó, khoâng ñöôïc theo hoûi, cuõng khoâng ñöôïc Tyø kheo khaùc noùi toäi loãi tröôùc kia cuûa-Tyø kheo aáy. Neáu theo hoûi thì phaïm Ñoät-kieát-la, nghe Tyø kheo khaùc noùi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la; neáu coøn baøn noùi nhöõng vieäc tröôùc kia hoaëc baûo nhôù nghó ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà”.

5. Phaùp Thöù Naêm: Thaät Mích Tyø-Ni. Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo teân Ha-ña khoâng coù hoå theïn, aùc duïc coù toäi ñuû caên cöù thaáy nghe nghi. Tyø kheo naøy tröôùc töï noùi toâi phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm; caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho phaùp Thaät mích dieät traùnh, duøng Thaät mích Tyø-ni naøy seõ

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 331

khieán cho nhöõng vieäc ñaõ khôûi trong Taêng ñeàu ñöôïc döùt dieät”. Thaät mích Tyø-ni coù naêm loaïi phi phaùp vaø naêm loaïi nhö phaùp. Naêm loaïi phi phaùp laø neáu coù Tyø kheo phaïm toäi Ba-la-di, truôùc töï noùi khoâng phaïm, sau laïi noùi laø phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho phaùp dieät taãn. Laïi coù Tyø kheo phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät- kieát-la tröôùc töï noùi khoâng phaïm, sau laïi noùi laø phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø phi phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân tuøy toäi ñaõ phaïm maø cho phaùp trò toäi. Naêm loaïi nhö phaùp laø neáu coù Tyø kheo phaïm Ba-la-di, tröôùc töï noùi toâi phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi nay neân cho Thaät mích Tyø-ni. Laïi coù Tyø kheo phaïm Taêng-giaø-baø- thi-sa, Ba-daät-ñeà,Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la tröôùc töï noùi toâi phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm. Neáu Taêng cho ngöôøi naøy Thaät mích Tyø-ni thì goïi laø nhö phaùp, vì sao, vì ngöôøi naøy neân cho Thaät mích Tyø-ni. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày cho Tyø kheo Ha-ña phaùp Thaät mích Tyø-ni, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö Ha-ña, Taêng cuõng neân cho phaùp Thaät mích Tyø-ni. Phaùp cho nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Ha-ña naøy khoâng coù hoå theïn, aùc duïc, coù toäi ñuûa caên cöù thaáy nghe nghi, tröôùc töï noùi toâi phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm neân Taêng cho Tyø kheo naøy phaùp Thaät mích Tyø-ni. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ha-ña phaùp Thaät mích Tyø-ni. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ha-ña phaùp Thaät mích Tyø-ni xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc phaùp Thaät mích Tyø-ni laø Tyø kheo nay khoâng ñöôïc cho ngöôøi khaùc thoï ñaïi giôùi, khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ, khoâng ñöôïc chöa nuoâi Sa di, khoâng ñöôïc thoï giaùo giôùi Tyø kheo ni, neáu ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc thoï giaùo giôùi Tyø kheo ni. Taêng ñaõ cho phaùp Thaät mích Tyø-ni thì khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi naøy hoaëc toäi töông tôï vôùi toäi naøy hoaëc toäi naëng hôn toäi naøy. Tyø kheo naøy khoâng ñöôïc quôû Taêng yeát ma, khoâng ñöôïc quôû ngöôøi laøm yeát ma, khoâng ñöôïc cöû toäi Tyø kheo thanh tònh, khoâng ñöôïc baûo ngöôøi khaùc nhôù nghó, khoâng ñöôïc gaïn hoûi cuõng khoâng ñöôïc nghe ngöôøi khaùc noùi toäi cuûa-Tyø kheo khaùc, khoâng ñöôïc ngaên thuyeát giôùi, khoâng ñöôïc ngaên thoï giôùi, khoâng ñöôïc ngaên töï töù, khoâng ñöôïc baøn noùi loãi laàm cuûa-Tyø kheo thanh tònh. Tyø kheo

332 BOÄ LUAÄT 5

naøy thöôøng phaûi töï khieâm toán, ñieàu phuïc taâm haïnh, tuøy thuaän chuùng taêng. Neáu khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp naøy thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc giaûi yeát ma naøy”.

6. Phaùp Thöù Saùu: Hieän Tieàn Ña Mích Dieät Traùnh Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù caùc Tyø kheo Caâu-xaù-di öa thích gaây goå khieán cho nhieàu vieäc tranh chaáp khôûi leân, hoï suy nghó: “Neáu Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát laøm chuû quyeát ñoaùn vieäc naøy thì vieäc tranh chaáp seõ ñöôïc giaûi quyeát”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi A- nan: “Tyø kheo laøm Thaùt laïi tra coù theå thoï laøm chuû quyeát ñoaùn khoâng?”, ñaùp: “Theá toân, Tyø kheo laøm Thaùt laïi tra coù theå thoï laøm chuû quyeát ñoaùn”, Phaät lieàn nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho Tyø kheo laøm Thaùt laïi tra thoï laøm chuû ñoaùn söï, thoï phaùp ñoaùn söï naøy roài phaûi nhö phaùp nhö Tyø-ni nhö lôøi Phaät daïy maø hieän tieàn tröø dieät. Tyø kheo laøm Thaùt laïi tra coù ba loaïi: Moät laø thaân thieän, khaåu baát thieän; hai laø khaåu thieän, thaân baát thieän; Ba laø thaân thieän, khaåu thieän. Thaân thieän, khaåu baát thieän laø Thaùc laïi tra khoâng ñi ñeán choã nguyeân caùo vaø bò caùo noùi raèng: “Vieäc naøy duø ñuùng hay khoâng ñuùng ñeàu neân laøm nhö theá; duø oâng thaéng kia thua hay kia thaéng oâng thua ñeàu khoâng neân laøm nhö theá”. Ngöôøi naøy tuy khoâng ñeán noùi nhöng laïi sai söù ñeán noùi nhö treân thì goïi laø Thaân thieän nhöng khaåu baát thieän. Khaåu thieän, thaân baát thieän laø Thaùc laïi tra töï ñi ñeán choã nguyeân caùo vaø bò caùo nhöng laïi khoâng noùi nhöõng lôøi treân; cuõng khoâng sai söù ñeán noùi nhöõng lôøi treân thì goïi laø Khaåu thieän nhöng thaân baát thieän.Thaân thieän, khaåu thieän laø Thaùc laïi tra khoâng ñi ñeán choã nguyeân caùo vaø bò caùo, cuõng khoâng noùi nhöõng lôøi treân, cuõng khoâng sai söù ñeán noùi nhöõng lôøi treân thì goïi laø Thaân vaø khaåu ñeàu thieän. Töø nay Tyø kheo laøm Thaùc laïi tra neân hoïc nhö sau: Khoâng neân cuøng nguyeân caùo vaø bò caùo ñi chung moät ñöôøng, cuõng khoâng rieâng cuøng vôùi moät ngöôøi naøo ñi chung ñöôøng, cuõng khoâng cuøng öôùc heïn; neáu tröôùc kia coù chuùt nhaân duyeân öôùc heïn vôùi nhau thì neân huûy boû öôùc heïn naøy. Öôùc heïn laø heïn tröôùc giôø ngoï hay sau giôø ngoï, hoaëc ban ngaøy hoaëc ban ñeâm, hoaëc nôi A-lan-nhaõ hoaëc nôi tuï laïc, Taêng phöôøng. Tyø kheo laøm Thaùc laïi tra nhaän xöû ñoaùn vieäc naøy neân nhö phaùp nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø hieän tieàn tröø dieät, neân duøng moät phaùp goïi laø Hieän tieàn Tyø- ni. Sao goïi laø Hieän tieàn? Coù hai laø nhôn hieän tieàn vaø Tyø-ni hieän tieàn. Nhôn hieän tieàn laø ngöôøi theo trôï giuùp nguyeân caùo vaø bò caùo cuøng nhoùm laïi moät choã. Tyø-ni hieän tieàn laø nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhu lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 333

Neáu Tyø kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho Taêng; Taêng nhaän laïi vieäc naøy neân nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu Taêng coù theå nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni laø Taêng hieän tieàn, nhôn hieän tieàn vaø Tyø-ni hieän tieàn. Taêng hieän tieàn laø nhöõng Tyø kheo coù maët trong ñaây ñeàu coù theå cuøng laøm yeát ma, cuøng ñoàng taâm hoøa hôïp moät choã, ngöôøi thoï duïc neân mang duïc ñeán, Tyø kheo coù maët coù theå ngaên thì khoâng ngaên. Ñaây goïi laø Taêng hieän tieàn. Nhôn hieän tieàn laø ngöôøi theo trôï giuùp nguyeân caùo vaø bò caùo cuøng nhoùm laïi moät choã. Tyø-ni hieän hieàn laø nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy”. Neáu Taêng khoâng theå nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy thì ôû trong Taêng neân cöû hai Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la roài yeát ma sai Tyø kheo laøm OÂ-hoài -cöu-la thöù nhaát xöû ñoaùn vieäc naøy. Phaùp yeát ma sai laø Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng hoûi: “Vò naøo coù theå laøm OÂ-hoài-cöu-la nhö phaùp, nhö Tyø-ni xöû ñoaùn vieäc naøy?”, neáu trong Taêng coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì neân xeùt xem ngöôøi naøy, neáu coù ñuû naêm phaùp: Tuøy aùi haønh, tyø saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh, khoâng bieát xöû ñoaùn hay khoâng xöû ñoaùn thì khoâng neân sai. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi haønh, khoâng tuøy saân haønh, khoâng tuøy boá haønh, khoâng tuøy si haønh, coù theå bieát roõ xöû ñoaùn hay khoâng xöû ñoaùn thì neân sai. Luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân ............ coù theå laøm OÂ-hoài -cöu-la, nhö phaùp nhö Tyø-ni xöû ñoaùn söï vieäc trong Taêng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo ............ laøm OÂ-hoài-cöu-la coù theå nhö phaùp xöû ñoaùn söï vieäc trong Taêng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo ......... laøm OÂ-hoài-cöu-la xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø kheo laøm O-hoài-cöu-la naøy neáu laø Thöôïng toøa, caùc Tyø kheo Haï toøa neân gôûi duïc cho vò naøy roài môùi ñi xa; neáu vò naøy laø Haï toøa thì phaûi ñeán choã caùc Thöôïng toøa laáy duïc ñeå caùc vò naøy ñi xa. Tyø kheo laøm OÂ-hoài- cöu-la phaûi nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy, neáu coù theå nhö phaùp… xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la thöù nhaát khoâng theå nhö phaùp… xöû

334 BOÄ LUAÄT 5

ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la thöù hai, vò thöù hai naøy neân nhaän vaø nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu vò thöù hai naøy coù theå nhö phaùp… xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö treân. Neáu vò OÂ-hoài-cöu-la thöù hai naøy vaãn khoâng theå nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho Taêng gaàn truù xöù, Taêng gaàn truù xöù neân nhaän vaø nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu Taêng gaàn truù xöù naøy coù theå nhö phaùp… xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö treân. Neáu Taêng gaàn truù xöù naøy vaãn khoâng theå nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy, nghe Taêng ôû moät truù xöù khaùc coù ñaïi chuùng toát, thöông toøa trong chuùng naøy bieát Ba-la-ñeà-moäc-xoa; trong chuùng taêng naøy laïi coù nhieàu Tyø kheo trì Tu-ña-la, trì Tyø-ni, trì Ma-ña-la-giaø thì Taêng gaàn truù xöù naøy neân sai söù ñeán choã Taêng truù xöù ñoù. Trong Taêng neân cöû ngöôøi ñi tuyeân truyeàn söï vieäc, neân ôû ngoaøi giôùi vôùi ñuû tuùc soá taêng, nhaát taâm hoøa hôïp hoûi: “Trong ñaây ai coù theå laøm ngöôøi ñi tuyeân truyeàn söï vieäc, töø nôi naøy ñeán Taêng truù xöù kia noùi roõ söï vieäc, neáu giöõa ñöôøng coù theå xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì toát”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì neân xem xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû naêm phaùpkeå treân thì khoâng neân sai, ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùpkeå treân thì neân sai. Ngöôøi ñöôïc sai truyeàn söï naøy neân ñeán choã Taêng truù xöù kia noùi roõ söï vieäc, neáu giöõa ñöôøng coù theå nhö phaùp… xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì toát, ñaây goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø- ni ñeå dieät traùnh. Neáu ngöôøi truyeàn söï naøy khoâng theå giöõa ñöôøng nhö phaùp… xöû ñoaùn thì neân ñeán choã Taêng truù xöù kia. Trong Taêng ôû truù xöù kia neáu coù Thöôïng toøa quen bieát ñöôïc nhieàu Tröôûng laõo Tyø kheo thì ngöôøi truyeàn söï naøy neân keå roõ söï vieäc treân cho vò Thöôïng toøa naøy nghe: “Vieäc naøy khôûi ra nhö theá nhö theá…, nhaân duyeân nhö theá nhö theá… Thaùc laïi tra khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, chuùng taêng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài-cöu- la thöù moät khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài-cöu-la thöù hai cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc neân giao laïi cho Taêng, Taêng vaãn khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Taêng gaàn truù xöù cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc… cho ñeán ngöôøi truyeàn söï ôû giöõa ñöôøng cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, cuoái cuøng ñeán trong Taêng cuûa truù xöù naøy. Tröôûng laõo coù theå nhaän xöû ñoaùn giuùp vieäc naøy ñöôïc khoâng?”. Neáu Thöôïng toøa naøy ñaùp laø coù theå thì ngöôøi truyeàn söï neân cuøng öôùc heïn, neáu khoâng öôùc heïn thì khoâng neân giao. Öôùc heïn laø heïn cho ñeán chín thaùng. Vieäc tranh caûi coù naêm ñieàu khoù xöû ñoaùn: Moät laø cöùng nhaéc, töùc laø coá chaáp vieäc naøy; hai laø theá löïc maïnh, töùc laø nguyeân caùo vaø bò caùo ñeàu coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 335

theá löïc maïnh; Ba laø hung döõ, töùc laø nguyeân caùo vaø bò caùo ñeàu coù taùnh aùc öa saân haän; Boán laø lan truyeàn qua laïi, töùc laø söï vieäc naøy lan truyeàn roïâng ra töø nôi naøy ñeán nôi khaùc; naêm laø nghi sôï, töùc laø caùc Tyø kheo nghi sôï khi xöû ñoaùn xong söï vieäc, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp seõ bò phaù thaønh hai phe. Trong Taêng ôû truù xöù naøy neân cöû ngöôøi haønh truø (phaùt theû), Taêng nhaát taâm hoøa hôïp hoûi raèng: “Vò naøo coù theå laøm ngöôøi haønh truø?”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì neân xem xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû naêm phaùp: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát phaùt theû hay khoâng phaùt theû thì khoâng neân sai; ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuø saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát phaùt theû hay khoâng phaùt theû thì neân sai. Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân .......... coù theå laøm ngöôøi phaùt theû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo ........... laøm ngöôøi phaùt theû. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo .......... laøm ngöôøi phaùt theû xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø kheo haønh truø neân tuøy theo soá Taêng nhieàu ít maø laøm hai loaïi theû: Loaïi theû daøi, traéng vaø loaïi theû ngaén, ñen. Ngöôøi noùi nhö phaùp thì laáy theû daøi traéng, ngöôøi noùi phi phaùp thì laáy theû ngaén ñen; ngöôøi noùi nhö phaùp thì laáy theû baèng tay phaûi vaø laáy töø töø, ngöôøi noùi phi phaùp thì laáy theû baèng tay traùi vaø laáy voäi vaøng. Tyø kheo haønh truø neân phaùt theû cho ngöôøi noùi nhö phaùp tröôùc, phaùt theû cho ngöôøi noùi phi phaùp sau, khi phaùt theû neân noùi raèng: “Ñaây laø theû cuûa ngöôøi noùi nhö phaùp, ñaáy laø theû cuûa ngöôøi noùi phi phaùp”. Phaùt theû xong neáu ñeám thaáy theû cuûa ngöôøi noùi nhö phaùp nhieàu hôn cho ñeán moät theû thì ñaây goïi laø duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø Ña mích Tyø-ni xöû ñoaùn. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö treân; Ña mích Tyø-ni laø xuoâi ngöôïc tìm ngöôøi nhö phaùp ñeå dieät traùnh. Neáu ñeám thaáy theû cuûa ngöôøi noùi phi phaùp nhieàu hôn cho ñeán moät theû thì ñaây cuõng goïi laø duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø Ña mích Tyø-ni ñeå dieät traùnh, nhöng Hieän tieàn Tyø-ni trong ñaây laø phi phaùp phi Tyø-ni, khoâng nhö lôøi Phaät daïy maø döùt dieät. Coù boán caùch phaùt theû: Moät laø bí maät phaùt theû, töùc laø phaùt theû trong toài hay ôû choã coù vaùch ngaên; hai laø Ñieân ñaûo phaùt theû, töùc laø ñöa theû cuûa ngöôøi noùi nhö phaùp cho ngöôøi noùi phi phaùp, hoaëc ñöa theû cuûa ngöôøi noùi phi phaùp cho ngöôøi noùi nhö phaùp; Ba laø öôùc heïn phaùt theû, töùc laø ngöôøi phaùt theû öôùc heïn vôùi Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ hoaëc ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng

336 BOÄ LUAÄT 5

A-xaø-leâ hoaëc thieän tri thöùc ñoàng taâm tuøy theo quoác ñoä, tuï laïc, nhaø cöûa maø öôùc heïn raèng: “Chuùng ta seõ laáy theû nhö theá nhö theá, caùc vò chôù caùch xa chuùng toâi, chôù coù rieâng khaùc, haõy cuøng noùi chuyeän vaø cuøng ñoàng söï”; Boán laø taát caû Taêng laáy theû, töùc laø taát caû Taêng hoïp laïi moät choã, khoâng ñöôïc laáy duïc, vì sao, vì sôï coù nhieàu Tyø kheo noùi phi phaùp. Neáu chuùng taêng naøy phaàn lôùn laø Thöôïng toøa bieát Ba-la-ñeà-moäc- xoa coù theå xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Neáu chuùng taêng naøy phaàn lôùn laø Thöôïng toøa bieát Ba-la-ñeà-moäc-xoa vaãn khoâng theå xöû ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho ngöôøi truyeàn söï, ngöôøi truyeàn söï neân nhaän laïi vieäc naøy, neáu giöõa ñöôøng coù theå xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Neáu ngöôøi truyeàn söï naøy vaãn khoâng theå xöû ñoaùn vieäc thì ôû giöõa ñöôøng nghe ôû trong Taêng phöôøng naøo coù ba, hai, moät Tyø kheo hoaëc trì Tu-ña-la hoaëc trì Tyø-ni hoaëc trì Ma-ña-la-giaø ñöôïc boán chuùng cung kính toân troïng, ngöôøi truyeàn söï naøy neân ñeán trong taêng phöôøng ñoù noùi vôùi Tyø kheo ñoù raèng: “Ñaïi-ñöùc, söï vieäc naøy nhaân duyeân khôûi leân nhö theá nhö theá, Thaùc laïi tra khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, chuùng taêng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài-cöu-la thöù nhaát khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài-cöu- la thöù hai cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Taêng cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Taêng gaàn truù xöù cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc… ngöôøi truyeàn söï giöõa ñöôõng cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Tyø kheo taêng ñaïi Thöôïng toøa cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc… Ñaïi-ñöùc nay neân nhaän vieäc naøy nhö phaùp… xöû ñoaùn, neáu ñöôïc thì toát”, Tyø kheo ñöôïc boán chuùng toân troïng naøy neân ñaùp: “Khoâng theå hai beân cuøng noùi maø ñeàu ñöôïc thaéng, phaûi coù moät beân thaéng, moät beân thua”. Neáu noùi nhö theá thì goïi laø noùi nhö phaùp, neáu khoâng noùi nhö theá thì goïi laø noùi phi phaùp, caùc Tyø kheo neân noùi vôùi nhau raèng: “Neáu nhö phaùp xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy maø coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu quôû traùch vieäc naøy xöû ñoaùn khoâng nhö phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la”.

7. Phaùp Thöù Baûy: Boá Thaûo Tyø Ni Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù caùc Tyø kheo Caâu-xaù-di öa gaây goå, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho phaùp Boá thaûo Tyø-ni, duøng phaùp Boá thaûo Tyø-ni naøy seõ khieán nhöõng vieäc ñaõ khôûi trong Taêng ñeàu ñöôïc döùt dieät”. Sao goïi laø Boá thaûo Tyø-ni? Nhö coù moät truù xöù, caùc Tyø kheo trong ñaây öa gaây goå nhau, caùc Tyø kheo naøy neân hoøa hôïp laïi moät choã noùi vôùi nhau: “Caùc Tröôûng laõo, chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû, suy hao lôùn khoâng coù lôïi ích, laø ñaïi aùc baát thieän.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 20 337

Chuùng ta do loøng tin caàu ñaïo neân xuaát gia trong Phaät phaùp, nay laïi öa gaây goå nhau; neáu chuùng ta truy tìm nguoàn goác cuûa söï vieäc thì trong Taêng nhöõng vieäc chöa khôûi seõ khôûi, nhöõng vieäc ñaõ khôûi seõ khoâng theå döùt dieät”, noùi roài cuøng taùc baïch: Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay duøng phaùp Boá thaûo Tyø-ni ñeå döùt dieät vieäc naøy. Baïch nhö vaäy. Ngay luùc ñoù caùc Tyø kheo phaân laøm hai boä, moãi boä nhoùm laïi moät choã, trong hai boä chuùng naøy, neáu coù vò Tröôûng laõo ñaïi Thöôïng toøa, vò naøy neân noùi vôùi boä chuùng thöù nhaát raèng: “Chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû, suy hao lôùn khoâng coù lôïi ích, laø ñaïi aùc baát thieän… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu vieäc ñaõ khôûi khoâng theå döùt dieät ñöôïc. Chuùng ta nay phaûi töï khuaát yù, nhöõng toäi maø chuùng ta ñaõ laøm tröø toäi Thaâu-lan- giaù vaø toäi töông öng Baïch y, nhöõng toäi khaùc chuùng ta neân hieän tieàn phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”. Neáu trong boä chuùng naøy khoâng coù Tyø kheo naøo ngaên vieäc naøy thì vò Tröôûng laõo Thöôïng toøa naøy neân ñeán noùi vôùi boä chuùng thöù hai raèng: “Chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu tröø toäi töông öng Baïch y, nhöõng toäi khaùc chuùng ta neân töï vì mình vì ngöôøi hieän tieàn phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”. Caùc Tyø kheo trong boä chuùng thöù nhaát noùi: “Caùc thaày töï thaáy toäi khoâng?”, ñaùp: “Thaáy toäi, nhö phaùp saùm hoái khoâng khôûi laïi nöõa”, boä chuùng thöù hai cuõng noùi nhö theá. Ñaây goïi laø phaùp Boá thaûo Tyø-ni.

338 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 21

TUÏNG THÖÙ TÖ (Coù 7 Phaùp)

PHAÙP THOÏ GIÔÙI CUÏ TUÙC THÖÙ NHAÁT

Phaät-Baø-giaø-baø ôû ngoaøi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Phaät chöa cho caùc Tyø kheo laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuõng chöa cho Baïch-töù-yeát-ma truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Caùc Tyø kheo do ban ñaàu chöa coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ neân may y ca sa khoâng nhö phaùp, ñaép y cuõng khoâng nhö phaùp, thaân oai nghi cuõng khoâng nhö phaùp. Laïi nöõa caùc Tyø kheo töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc, töø thaønh naøy ñeán thaønh khaùc, töø nöôùc naøy ñeán nöôùc khaùc, luùc du haønh, luùc khaát thöïc, luùc thoï thöïc aên côm canh… naêm loaïi Khö-ñaø-ni, hoaëc coù ngöôøi thænh thöïc xin côm canh… naêm loaïi Khö-ñaø-ni, aên khua lôùn tieáng gioáng nhö Baø-la-moân. Caùc Tyø kheo Ma ha lö luùc bònh hoaïn ñau ñôùn khoâng coù baïn cuõng khoâng coù ngöôøi khaùn bònh chaêm soùc. Caùc ngoaïi ñaïo dò hoïc thaáy nhöõng vieäc naøy roài lieàn cô hieàm raèng: “Sa- moân Thích töû khoâng kheùo daïy baûo, khoâng ñöôïc daïy baûo, khoâng coù ñieàu thuaän, khoâng coù phaùp ñieàu ngöï neân may y ca sa khoâng nhö phaùp, ñaép y cuõng khoâng nhö phaùp, thaân oai nghi cuõng khoâng nhö phaùp… aên khua lôùn tieáng gioáng nhö Baø-la-moân”, coù caùc Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc, haønh haïnh ñaàu ñaø nghe ñöôïc lôøi naøy trong loøng hoå theïn, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng. Thöôøng phaùp cuûa chö Phaät laø coù vieäc bieát maø vaãn hoûi, coù vieäc bieát maø khoâng hoûi, ñuùng thôøi môùi hoûi, khoâng ñuùng thôøi thì khoâng hoûi; coù ích môùi hoûi, khoâng coù ích thì khoâng hoûi, coù nhaân duyeân môùi hoûi neân nay Phaät hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät coù nhö vaäy khoâng?”, ñaùp: “Thaät coù thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Vì sao goïi laø Tyø kheo khoâng coù Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ laïi may y khoâng nhö phaùp… aên khua lôùn tieáng gioáng nhö Baø-la-moân”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ;

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 339

cho hieän tieàn möôøi taêng Baïch-töù-yeát-ma truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Sao goïi laø Baïch-töù-yeát-ma truyeàn thoï giôùi cuï tuùc?: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân ........... theo Tyø kheo ......... thoï giôùi cuï tuùc. Ngöôøi naøy theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo .......... laøm Hoøa thöôïng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho ngöôøi naøy thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo .......... laøm Hoøa thöôïng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma… Töø nay cho Hoøa thöôïng vaø ñeä töû cuøng haønh: Neáu ñeä töû bònh neân chaêm soùc, saép cheát neân cöùu, neáu bònh neân cho thöùc aên uoáng öùng theo bònh, cho uoáng thuoác öùng theo bònh, cung caáp moùn caàn duøng öùng theo bònh. Neáu ñeä töû khoâng coù tieàn thì Hoøa thöôïng neân cho, neáu Hoøa thöôïng khoâng coù thì neân theo ngöôøi khaùc xin ñeå cho, neáu ít ngöôøi quen bieát khoâng theå xin ñöôïc thì khaát thöïc ñöôïc thöùc aên ngon neân cho ñeä töû. Ngöôïc laïi neáu Hoøa thöôïng bònh, ñeä töû cuõng neân chaêm soùc… gioáng nhö vaäy. A-xaø-leââ ñoái vôùi ñeä töû caän truï vaø ñeä töû caän truï ñoái vôùi A-xaø-leâ cuõng gioáng nhö Hoøa thöôïng ñoái vôùi ñeä töû vaø ñeä töû ñoái vôùi Hoøa thöôïng nhö treân. Töø nay Hoøa thöôïng ñoái vôùi ñeä töû coïng truï vaø A-xaø-leâ ñoái vôùi ñeä töû caän truï neân nuoâi döôõng töôûng nhö con; ngöôïc laïi ñeä töû coïng truï ñoái vôùi Hoøa thöôïng vaø ñeä töû caän truï ñoái vôùi A-xaø-leâ neân cung kính töôûng nhö cha, nhö theá nöông töïa giuùp ñôõ laãn nhau thì ôû trong phaùp ta seõ taêng tröôûng thieän phaùp”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo treû suy nghó: “Phaät ñaõ cho chuùng ta ñöôïc laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ; cho möôøi taêng hieän tieàn truyeàn thoï giôùi cuï tuùc”, nghó roài lieàn laøm Hoøa thöôïng neân caùc Tyø kheo hoaëc moät, hai cho ñeán naêm tuoåi haï ñeàu laø tieåu Tröôûng laõo Tyø kheo laøm thaày. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi suy nghó Phaät ñaõ cho chuùng ta laøm Hoøa thöôïng… ñeàu laø tieåu Tröôûng laõo Tyø kheo laøm thaày”, nhöng Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo Öu-ba-tö-na ñaøn ñeà töû môùi coù moät tuoåi haï lieàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, Hoøa thöôïng moät tuoåi haï naøy cuøng ñeä töû khoâng tuoåi haï ñi ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la haï an cö moät choã. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo

340 BOÄ LUAÄT 5

thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù Öu-ba-tö- na an cö xong laøm leã töï töù ñöôïc hai tuoåi haïï vaø may y roài lieàn mang y baùt cuøng ñeä töû moät tuoåi haï du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä yeát kieán Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm haï an cö coù nhaãn ñuû khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng; Öu-ba-tö-na ñaùp laø nhaãn ñuû ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät. Luùc ñoù Phaät bieát maø vaãn hoûi Öu-ba-tö-na: “Thieän nam töû naøy laø ai?”, ñaùp: “Ñaây laø ñeä töû coïng truï cuûa con”, laïi hoûi: “Thaày ñöôïc bao nhieâu tuoåi haï?”, ñaùp laø hai tuoåi haïï, laïi hoûi: “Thieän nam töû naøy bao nhieâu tuoåi haï?”, ñaùp laø moät tuoåi haï. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch Öu- ba-tö-na: “Thaày laø ngöôøi ngu si, côù gì Tyø kheo môùi hai tuoåi haïï laïi chöùa nuoâi ñeä töû coïng truï moät tuoåi haï. Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi suy nghó Phaät cho chuùng ta ñöôïc laøm Hoøa thöôïng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñeàu laø tieåu Tröôûng laõo Tyø kheo laøm thaày”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Caùc Tyø kheo töø nay khoâng ñuû möôøi tuoåi haï thì khoâng ñöôïc trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, neáu truyeàn trao thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Phaät tuy cho chuùng ta laøm Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ; cho möôøi taêng hieän tieàn Baïch-töù-yeát-ma trao giôùi cuï tuùc nhöng neáu khoâng ñuû möôøi haï thì khoâng ñöôïc truyeàn trao”, nghó nhö vaäy neân caùc Tyø kheo ñuû möôøi haï lieàn truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, ngöôøi bieát phaùp truyeàn trao, ngöôøi khoâng bieát phaùp cuõng truyeàn trao; ngöôøi toát chöùa nuoâi, ngöôøi khoâng toát cuõng chöùa nuoâi; ngöôøi truï giôùi ñoä ñaõ ñaønh, ngöôøi khoâng truï giôùi cuõng ñoä. Do ñaây naûy sinh Hoøa thöôïng khoâng bieát phaùp, ñeä töû cuõng khoâng bieát phaùp; Hoøa thöôïng khoâng toát laønh, ñeä töû cuõng khoâng toát laønh; Hoøa thöôïng khoâng truï giôùi, ñeä töû cuõng khoâng truï giôùi. Caùc Tyø kheo khoâng bieát phaùp, baát thieän vaø khoâng truï giôùi naøy laïi cho ngöôøi khaùc xuaát gia vaø thoï giôùi cuï tuùc vaø laøm thaày y chæ chöùa nuoâi Sa di. Coù moät Tyø kheo Ma-ha-lö khoâng bieát phaùp, baát thieän, khoâng truï giôùi, khoâng ñuû möôøi haï laïi truyeän trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, sau ñoù vì moät vieäc nhoû lieàn cuøng ñeä töû tranh caûi khieán cho ñeä töû naøy xaû giôùi hoaøn tuïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 341

“Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi suy nghó Phaät tuy cho chuùng ta laøm Hoøa thöôïng… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu laøm thaày y chæ chöùa nuoâi Sa di”, Phaät quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Caùc Tyø kheo töø nay phaûi thaønh töïu naêm phaùp vaø ñuû möôøi haï hoaëc hôn möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï. Naêm phaùp ñoù laø: - Moät laø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï. - Hai laø trì giôùi, khoâng phaù giôùi. - Ba laø ña vaên coù trí tueä. - Boán laø coù naêng löïc nhö phaùp tröø nghi hoái cho ñeä töû. - Naêm laø coù theå baït tröø aùc taø cho ñeä töû. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu vaø ñuû möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, ñoù laø: Tín, giôùi, vaên, xaû vaø hueä thaønh töïu. Ñuû naêm phaùp thaønh töïu naøy môùi coù theå daïy baûo ñeä töû truï trong tín, giôùi, vaên, xaû vaø hueä. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu vaø ñuû möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï, ñoù laø: Chöùng voâ hoïc giôùi, chöùng voâ hoïc ñònh, chöùng voâ hoïc hueä, chöùng voâ hoïc giaûi thoaùt vaø chöùng voâ hoïc giaûi thoaùt tri kieán. Ñuû naêm phaùp thaønh töïu naøy môùi coù theå daïy baûo ñeä töû chöùng nhaäp giôùi, ñònh, hueä, giaûi thoaùt vaø giaûi thoaùt tri kieán. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu…, ñoù laø: Bieát phaïm, bieát khoâng phaïm, bieát toäi khinh, bieát toäi troïng vaø bieát tuïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa, thoâng lôïi roäng noùi. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu…, ñoù laø: Bieát phaùp xuaát gia, coù theå laøm giaùo sö, coù theå laøm giôùi sö, bieát phaùp cuûa y chæ sö vaø coù theå bieát ñieàu chöôùng ngaïi ñaïo phaùp hay khoâng chöôùng ngaïi ñaïo phaùp. Laïi coù naêm phaùp thaønh töïu…, ñoù laø: 1. Coù theå daïy ñeä töû thanh tònh giôùi. 2. Coù theå daïy ñeä töû A-tyø ñaøm. 3. Coù theå daïy ñeä töû Tyø-ni. 4. Ñeä töû ôû nôi khaùc saàu khoå khoâng vui, coù theå khieán ñeä töû trôû veà; neáu töï khoâng theå thì coù theå nhôø söùc ngöôøi khaùc giuùp cho ñeä töû trôû veà. 5. Ñeä töû coù bònh coù theå chaêm soùc cung caáp; neáu töï khoâng theå thì coù theå nhôø ngöôøi khaùc giuùp ñôõ cho ñeä töû. Tyø kheo ñuû naêm phaùp thaønh töïu nhö theá vaø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï môùi ñöôïc truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï. Neáu khoâng thaønh töïu naêm phaùp treân, duø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï maø truyeàn

342 BOÄ LUAÄT 5

trao giôùi cuï tuùc cho ñeä töû coïng truï thì maéc toäi. Laïi nöõa-Tyø kheo ñuû naêm phaùp thaønh töïu treân vaø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï ñöôïc laøm thaày y chæ cho ngöôøi. Phaùp cho y chæ nhö theá naøo?: Tyø kheo muoán caàu y chæ neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch raèng: Con teân .......... nay theo Tröôûng laõo caàu y chæ, xin Tröôûng laõo cho con y chæ, con nöông töïa theo Tröôûng laõo. (3 laàn). Tröôûng laõo ñaùp laø ñöôïc. Laïi nöõa-Tyø kheo ñuû naêm phaùp thaønh töïu nhö treân vaø ñuû möôøi haï hay hôn möôøi haï ñöôïc chöùa nuoâi Sa di. Phaùp chöùa nuoâi Sa di nhö theá naøo?: Neáu chöa caïo toùc thì neân cho caïo toùc, neáu töï coù ca sa thì baûo laáy ñaép, neáu töï khoâng coù thì Hoøa thöôïng neân cho y ñeå ñaép. Neân daïy baûo quyø goái chaép tay vaø giôùi sö daïy noùi theo nhö sau: Con teân ........... nay quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng. (3 laàn). Con ñaõ quy y Phaät, ñaõ quy y Phaùp, ñaõ quy y Taêng roài, töø nay cho ñeán troïn ñôøi laø Öu-baø-taéc cuûa Phaät. Cuùi xin nhôù nghó. (3 laàn). Giôùi sö noùi: Thieän nam töû teân ........... laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø- giaø -baø, Thích ca Maâu-ni-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät ñaø noùi ra naêm giôùi cuûa Öu-baø-taéc. Heã laø Öu-baø-taéc thì phaûi troïn ñôøi thoï trì: Moät laø troïn ñôøi lìa saùt sanh laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa saùt sanh, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Hai laø troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Ba laø troïn ñôøi lìa taø daâm laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa taø daâm, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Boán laø troïn ñôøi lìa voïng ngöõ laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa voïng ngöõ, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Naêm laø troïn ñôøi lìa uoáng röôïu laø giôùi cuûa Öu-baø-taéc, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa uoáng röôïu, caùc loaïi röôïu nhö röôïu neáp, röôïu nho… coù theå laøm cho say söa phoùng daät, neáu thoï trì ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Keá daïy noùi raèng: Con teân .......... ñaõ quy y Phaät, ñaõ quy y Phaùp, ñaõ quy y Taêng, ñaõ xuaát gia. Phaät Baø-giaø baø, Thích ca Maâu-ni Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha- tam- mieäu-tam-Phaät ñaø ñaõ xuaát gia, con nay cuõng theo Phaät xuaát gia, Hoøa thöôïng laø .......... (3 laàn). Keá giôùi sö neân hoûi: “Con bao nhieâu tuoåi?”, ñaùp tuøy theo tuoåi; laïi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 343

hoûi: “Xuaát gia vaøo luùc naøo”, tuøy theo muøa xuaân, haï hay ñoâng, coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn maø ñaùp; vieäc naøy troïn ñôøi neân nhôù giöõ. Keá giôùi sö neân noùi: Thieän nam töû teân ........... laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät-Baø -giaø-baø, Thích ca Maâu ni-Ña-ñaø-a-gia-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät ñaø noùi ra möôøi giôùi cuûa Sa di, heã laø Sa di thì phaûi troïn ñôøi thoï trì: Moät laø troïn ñôøi lìa saùt sanh laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa saùt sanh, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Hai laø troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa khoâng cho maø laáy, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Ba laø troïn ñôøi lìa phi phaïm haïnh laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa phi phaïm haïnh, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Boán laø troïn ñôøi lìa voïng ngöõ laø iôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa voïng ngöõ, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Naêm laø troïn ñôøi lìa uoáng röôïu laø giôùi cuûa Sa di, trong ñaây troïn ñôøi lìa uoáng röôïu, caùc loaïi röôïu nhö röôïu neáp, röôïu nho… coù theå laøm cho say söa phoùng daät, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Saùu laø troïn ñôøi lìa naèm giöôøng cao roäng lôùn laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa naèm giöôøng cao roäng lôùn, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Baûy laø troïn ñôøi lìa ñeo traøng hoa, chuoãi anh laïc vaø laáy höông thôm thoa thaân laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa ñeo traøng hoa…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Taùm laø troïn ñôøi lìa ca muùa haùt xöôùng vaø khoâng ñi xem nghe taáu caùc nhaïc cuï laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa ca muùa…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Chín laø troïn ñôøi lìa caát chöùa vaøng baïc, tieàn vaø vaät baùu laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa caát chöùa vaøng…, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Möôøi laø troïn ñôøi lìa aên phi thôøi laø giôùi cuûa Sa di, trong giôùi naøy troïn ñôøi lìa aên phi thôøi, neáu giöõ ñöôïc thì noùi laø ñöôïc. Nhö theá Tyø kheo thaønh töïu naêm phaùp vaø ñuû möôøi haï ñöôïc chöùa nuoâi Sa di, neáu khoâng thaønh töïu naêm phaùp vaø khoâng ñuû möôøi haï maø chöùa nuoâi Sa di ñeàu maéc toäi”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho möôøi baûy thieáu nieân ôû trong thaønh Vöông xaù. Caùc thieáu nieân naøy vaøo luùc xeá chieàu bò ñoùi böùc baùch neân lôùn tieáng khoùc la trong Taêng phöôøng, Phaät nghe roài lieàn hoûi A-nan nguyeân do, sau ñoù do

344 BOÄ LUAÄT 5

nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Muïc-lieân: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Thaày khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng, khoâng bieát giôùi haïn ñoä ngöôøi. Ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thì khoâng theå chòu ñöïng ñöôïc laïnh noùng, ñoùi khaùt, muoãi moøng raén rít… cho ñeán nghe ngöôøi khaùc noùi lôøi aùc thì trong loøng ñau ñôùn khoâng chòu noåi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi chöa ñuû hai möôi tuoåi thì khoâng ñöôïc cho thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu coù ngoaïi ñaïo khaùc tin theo thieän phaùp muoán xuaát gia thì neân cho ngöôøi naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, ñuû boán thaùng laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù thì neân cho xuaát gia”. Phaùp cho Ba-lôïi-baø-sa nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, ngoaïi ñaïo naøy neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch Taêng raèng: Caùc Tröôûng laõo nhôù nghó, con teân ........... voán laø dò ñaïo (ngöôøi theo ñaïo khaùc) do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia. Con teân .......... voán laø dò ñaïo nay theo Taêng xin haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, xin Taêng cho con teân ........... voán laø dò ñaïo ñöôïc haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, neáu laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù thì Taêng seõ cho con xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc (3 laàn). moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân ........... voán laø dò ñaïo, do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia. Nay dò ñaïo naøy theo Taêng xin haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, neáu laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù thì Taêng seõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Trong ñaây sao goïi laø laøm cho vöøa yù, sao goïi laø khoâng laøm cho vöøa yù? ÔÛ tröôùc dò ñaïo naøy neân khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi ñoàng thôøi cheâ traùch dò ñaïo, neáu khi nghe khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi maø dò ñaïo naøy sanh taâm khoâng vui cho ñeán chæ trong choác laùt; coøn khi nghe cheâ traùch dò ñaïo thì laïi öu saàu noåi saân tranh caûi thì ñaây goïi laø khoâng laøm cho vöøa yù. Ngöôïc laïi neáu khi nghe khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi maø sanh taâm vui möøng, coøn khi nghe cheâ traùch dò ñaïo thì khoâng coù öu saàu vaø khoâng coù noåi saân tranh caûi thì ñaây goïi laø laøm cho vöøa yù. Xeùt thaáy dò ñaïo naøy ñöôïc nhö theá thì neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Phaùp cho xuaát

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 345

gia nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, dò ñaïo naøy ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch taêng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng nhôù nghó, con teân .......... voán laø dò ñaïo do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia. Con tröôùc ñaõ theo Taêng xin haønh Ba-lôïi- baø-sa trong boán thaùng, Taêng ñaõ cho con ñöôïc haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng. Con teân ........... voán laø dò ñaïo haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong, con nay theo Taêng xin xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, xin Taêng cho con teân ........... voán laø dò ñaïo ñaõ haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong vaø ñaõ laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù, nay ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc (3 laàn). Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng giaø laéng nghe, dò ñaïo naøy teân .......... do tin theo thieän phaùp neân muoán xuaát gia, ñaõ theo Taêng xin haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng, Taêng ñaõ cho haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng. Dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong, nay theo Taêng xin xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, dò ñaïo naøy haønh Ba-lôïi-baø-sa trong boán thaùng ñaõ xong vaø ñaõ laøm cho caùc Tyø kheo vöøa yù, Taêng nay cho dò ñaïo naøy xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho dò ñaïo naøy xuaát gia thoï giôù cuï tuùc xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, töï töù xong Phaät muoán du haønh ñeán nöôùc Nam sôn trong hai thaùng neân baûo A-nan: “Thaày ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo: Phaät ôû thaønh Vöông xaù töï töù xong muoán du haønh ñeán nöôùc Nam sôn trong hai thaùng, ai muoán ñi theo thì neân nhoùm laïi ñôïi Phaät”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo bieát. Luùc ñoù ôû trong thaønh Vöông xaù coù nhieàu Tyø kheo treû tuoåi töø moät tuoåi haï cho ñeán naêm tuoåi haï, ít coù Tyø kheo haï laïp cao. Caùc Tyø kheo treû naøy suy nghó: “Neáu ñi theo Phaät, ñeán ñaâu cuõng ñeàu khoâng truï laâu, nhöõng lôïi döôõng cuùng döôøng thöôøng thoï töø y chæ sö, ñi roài trôû veà laïi mau; Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ cuûa ta khoâng ñi, chuùng ta vì sao laïi ñi”, nghó nhö theá neân khoâng ñi theo Phaät. Luùc ñoù chæ coù soá ít Tyø kheo treû ñi theo Phaät; khi trôû veà laïi thaønh Vöông xaù, Phaät hoûi A-nan nguyeân do, A-nan noùi roõ nguyeân do, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo coù naêm phaùp thaønh töïu vaø ñuû naêm tuoåi haï ñöôïc lìa y chæ, ñoù laø: Bieát phaïm, bieát khoâng phaïm, bieát khinh, bieát troïng vaø tuïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa thoâng lôïi, roäng noùi. Duø thoï giôùi nhieàu naêm maø khoâng bieát naêm phaùp naøy, vaãn phaûi troïn ñôøi y chæ

346 BOÄ LUAÄT 5

nöông ôû vôùi ngöôøi khaùc”. Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Ñaïi Tyø kheo coù neân y chæ tieåu Tyø kheo nöông ôû khoâng?”, Phaät noùi neân, laïi hoûi: “Ñaïi Tyø kheo coù neân thöøa söï cuùng döôøng tieåu Tyø kheo khoâng?”, Phaät noùi: “Tröø leã baùi döôùi chaân, nhöõng vieäc khaùc ñeàu neân laøm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong thaønh Xaù-veä coù moät cö só bò voâ thöôøng aäp ñeán, taøi saûn khoâng coøn, vôï con quyeán thuoäc ñeàu ly taùn, chæ coøn laïi ba cha con. Cö só suy nghó: “Trong caùc ñaïo chæ coù Sa-moân Thích töû ñöôïc nhieàu cuùng döôøng, an laïc khoâng coù buoàn khoå. Neáu ta xuaát gia trong ñaïo naøy thì khoâng coù gì laø khoâng ñöôïc”, nghó roài lieàn daãn hai con ñeán trong Kyø vieân caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo khoâng bieát ñöôïc muïc ñích cuûa cö só neân cho xuaát gia. Traûi qua vaøi ngaøy, Tyø kheo Ma-ha-lö naøy ñaép y mang baùt daãn hai con vaøo thaønh khaát thöïc, ñi ñeán caùc cöûa haøng baùn côm, baùnh, buùn… hai ñöùa con naøy thaáy ñoùi neân ñoøi aên, noùi vôùi cha raèng: “A phuï, con muoán aên côm, aên baùnh”, lieàn ñaùp: “Cha chæ ñi xin chöù khoâng coù tieàn mua”, hai ñöùa con khoùc loùc ñi theo cha. Caùc cö só thaày roài lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng ñoaïn duïc, ôû trong Taêng phöôøng cuøng Tyø kheo ni sanh con”, moät ngöôøi truyeàn noùi cho moät ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Ma-ha-lö: “Thaày thaät coù nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cho ngöôøi chöa ñuû möôøi laêm tuoåi laøm Sa di”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi khoâng ñuû möôøi laêm tuoåi khoâng cho laøm Sa di, neáu cho laøm Sa di thì maéc toäi Ñoät-kieát-la” Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, luùc ñoù Tyø-löu-ly ngu si gieát haïi doøng hoï Thích ôû nöôùc Ca-tyø-la-veää, coù hai ñöùa treû laø baø con quyeán thuoäc cuûa A- nan chaïy ñeán choã A-nan, A-nan lieàn ñem thöùc aên dö nuoâi döôõng chuùng, Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan: “Hai ñöùa treû naøy laø ai?”, ñaùp: “Laø thaân thuoäc cuûa con”, Phaät noùi: “Vì sao khoâng cho xuaát gia”, ñaùp: “Phaät cheá ngöôøi chöa ñuû möôøi laêm tuoåi khoâng cho laøm Sa di, hai ñöùa treû naøy chöa ñuû möôøi laêm tuoåi”, Phaät hoûi: “Hai ñöùa treû naøy coù theå xua ñuoåi chim quaï vaøo böõa aên cuûa Taêng khoâng?”, ñaùp laø coù theå, Phaät noùi: “Töø nay ñöùa treû naøo coù theå xua ñuoåi chim quaï thì cho laøm Sa di, ít nhaát laø baûy tuoåi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû coù nuoâi hai Sa di teân laø Ty-ñaø vaø Ma-giaø, hai Sa di naøy ôû trong Taêng phöôøng cuøng laøm vieäc daâm duïc, caùc cö só thaày roài lieàn cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 347

coù haïnh thanh tònh, cuøng laøm vieäc daâm duïc”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi chöùa nuoâi hai Sa di”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng cho chöùa nuoâi hai Sa di, neáu chuùa nuoâi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu nuoâi hai Sa di maø moät Sa di saép thoï cuï tuùc thì khoâng toäi”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù noâ boäc cuûa moät ñaïi gia khoâng phoùng thích maø Baït-nan-ñaø laïi ñoä cho xuaát gia. Xuaát gia khoâng bao laâu sau, ngöôøi naøy ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, vò ñaïi gia tröôùc kia vöøa nhìn thaáy lieàn baét giöõ, ngöôøi naøy lôùn tieáng keâu, moïi ngöôøi nhoùm laïi hoûi nguyeân do, vò ñaïi gia noùi: “Ngöôøi naøy laø noâ boäc cuûa toâi, toâi khoâng phoùng thích maø töï xuaát gia”, moïi ngöôøi hoûi: “Xuaát gia trong ñaïo naøo?”, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, moïi ngöôøi noùi: “Ñöøng laøm nhö theá vì vua Bình sa coù lònh, noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích neáu xuaát gia trong Sa-moân Thích töû thì ñaïi gia khoâng ñöôïc ngaên, vì sao, vì Sa-moân Thích töû haønh khoå haïnh laø khoù, boû theá söï höôùng tôùi nieát baøn laø khoù”, vò ñaïi gia töùc giaän maéng raèng: “Sa-moân Thích töû laø choã voâ uùy, noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích neáu xuaát gia trong Sa-moân Thích töû thì khoâng ñöôïc noùi”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay noâ boäc maø ñaïi gia khoâng phoùng thích thì khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï chöa phoùng thích, Baït-nan-ñaø lieàn ñoä cho xuaát gia. Vaøi ngaøy sau, ngöôøi naøy ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, chuû nôï vöøa nhìn thaáy lieàn baét giöõ, ngöôøi naøy lôùn tieáng keâu, moïi ngöôøi nhoùm laïi hoûi nguyeân do, chuû nôï noùi: “Ngöôøi naøy maéc nôï toâi, chöa traû nôï maø ñi xuaát gia”, laïi hoûi: “Xuaát gia trong ñaïo naøo?”, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, moïi ngöôøi noùi: “Ñöøng laøm nhö theá vì vua Bình sa coù lònh, ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï khoâng phoùng thích neáu xuaát gia trong Sa-moân Thích töû thì chuû nôï khoâng ñöôïc ngaên,

348 BOÄ LUAÄT 5

vì sao, vì… gioáng nhö treân”, chuû nôï töùc giaän maéng gioáng nhö treân, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï khoâng phoùng thích cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi maéc nôï maø chuû nôï khoâng phoùng thích, khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù con cuûa oâng thôï reøn ñeán trong Taêng phöôøng ôû Truùc laâm caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Cha meï toâng thaân cuûa ngöôøi con naøy ñi tìm khaép nôi, keá ñeán trong Truùc laâm hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày coù thaáy moät ñöùa treû nhö theá, nhö theá ñeán ñaây khoâng?”, trong ñaáy coù Tyø kheo noùi: “Khoâng thaáy thì noùi laø khoâng thaáy, khoâng nghe thì noùi laø khoâng nghe”, cha meï tìm con thôøi gian laâu khoâng ñöôïc lieàn boû khoâng tìm nöõa. Thôøi gian sau ngöôøi con naøy ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, toâng thaân nhìn thaáy lieàn hoûi: “Con ñaõ xuaát gia roài ö?”, ñaùp laø ñaõ xuaát gia, laïi hoûi: “Xuaát gia trong ñaïo naøo?”, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, laïi hoûi ôû gaàn hay xa, ñaùp laø ôû trong Truùc laâm, toâng thaân lieàn töùc giaän maéng raèng: “Sa-moân Thích töû coá yù voïng ngöõ, thaáy noùi laø khoâng thaáy, nghe noùi laø khoâng nghe”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi caàu xuaát gia coù hai vieäc neân baïch Taêng: Moät laø xuaát gia, hai laø caïo toùc. Duø Taêng nhoùm hay khoâng nhoùm, hai vieäc naøy ñeàu neân baïch Taêng nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân ......... caàu xuaát gia, caïo toùc. Xin Taêng nhôù nghó. Neáu ñaõ caïo toùc, duø Taêng nhoùm hay khoâng cuõng neân baïch moät vieäc nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngöôøi naøy teân .......... caàu xuaát gia, xin Taêng nhôù nghó. Neáu Taêng khoâng nhoùm neân daãn ñi ñeán töøng phoøng baïch raèng: “Tröôûng laõo, ngöôøi naøy teân .......... caàu xuaát gia, xin Tröôûng laõo nhôù nghó”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Kyø-baø döôïc sö chæ trò bònh cho hai

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 349

haïng ngöôøi: Moät laø vua Bình sa, hai laø Phaät vaø Tyø kheo taêng. Vì sao trò cho vua Bình sa, vì y thöïc; vì sao trò bònh cho Phaät vaø Taêng, vì loøng tin, kính aùi vaø töï thanh tònh. Vì theá caùc cö só maéc bònh naëng khoù trò nhö ung thö… ñeán caàu xin chöõa trò vôùi moät traêm tieàn vaøng, oâng cuõng khoâng chòu chöõa; duø hoï traû taêng daàn leân ñeán naêm traêm tieàn vaøng oâng cuõng vaãn khoâng chòu chöõa. Hoï saàu khoå suy nghó: “Kyø-baø chæ trò bònh cho hai haïng ngöôøi…, nay chuùng ta traû ñeán naêm traêm tieàn vaøng, oâng ta cuõng khoâng chòu chöõa trò. Caùc Sa-moân Thích töû naøy phöôùc ñöùc thaønh töïu, neáu chuùng ta xuaát gia trong ñaây, Kyø-baø aét seõ chöõa trò cho chuùng ta”, nghó roài hoï lieàn ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Nhöõng ngöôøi naøy ñeàu maéc bònh naëng thöôøng phaûi naáu côm, canh, thòt vaø saéc thuoác ñeå trò bònh, cho ñeán ñoå ñoà ñaïi tieåu tieän vaø khaïc nhoå, ra vaøo nhieàu vieäc nhieàu duyeân neân boû pheá vieäc tuïng kinh ngoài thieàn. Do nhöõng ngöôøi bònh naøy nhieàu neân Kyø-baø khoâng theå trò heát ñöôïc neân treã naõi trong vieäc phuïc vuï cho vua; coøn nhöõng ngöôøi bònh naøy sau khi laønh bònh, trôû laïi maïnh khoûe ñöôïc saéc löïc lieàn xaû giôùi hoaøn tuïc. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä nhöõng ngöôøi maéc bònh naëng khoù trò nhö ung thö… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu ñöôïc saéc löïc lieàn xaû giôùi hoaøn tuïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay nhöõng ngöôøi maéc bònh naëng khoù trò nhö ung thö… khoâng neân ñoä xuaát gia vaø cho thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, luùc ñoù vua Tònh phaïn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch Phaät: “Ñaïi-ñöùc, cho toâi nguyeän”, Phaät noùi: “Kieàu ñaøm, Phaät khoâng cho vua nguyeän quaù”, vua noùi: “Neáu ñöôïc thì cho toâi nhö nguyeän”, Phaät noùi: “Neáu ñöôïc thì seõ cho vua nhö nguyeän, vua muoán nguyeän ñieàu gì?”, vua noùi: “Khi Phaät xuaát gia taâm toâi öu saàu khoâng vui, khoâng chòu noåi; Nan-ñaø, La-haàu-la vaø caùc con sau khi xuaát gia toâi cuõng öu saàu khoâng vui, khoâng chòu noåi. Nay Phaät cho toâi nguyeän, neáu cha meï khoâng cho pheùp thì Taêng khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, vì sao, vì cha meï döïa vaøo con ñeå ñöôïc veû vang”, Phaät noùi: “Kieàu ñaøm, Phaät voán cuõng muoán keát giôùi cho caùc Tyø kheo: Cha meï neáu khoâng cho pheùp thì Taêng khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia”. Luùc ñoù Phaät thuyeát phaùp cho vua Tònh phaïn, chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, vua ñöôïc lôïi hæ roài ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ñi. Khoâng bao laâu sau Phaät do

350 BOÄ LUAÄT 5

nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cha meï khoâng cho pheùp thì Taêng khoâng ñöôïc ñoä cho xuaát gia, neáu ñoä cho xuaát gia thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, trong röøng Taùt-la coù giaëc phaù phaùp baét Tyø kheo ni laøm nhuïc, tieáng xaáu lan ra khaép thaønh aáp. Theá löïc cuûa vua vaø cuûa tuï laïc bao vaây baét heát boïn cöôùp, chæ coù moät teân chaïy thoaùt troán qua nöôùc Baø-kyø-ñaø, ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo nöôùc Baø kyø ñaø sau khi töï töù vaø may y xong lieàn ñaép y mang baùt du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, Tyø kheo laø teân cöôùp tröôùc kia cuõng xin ñöôïc ñi theo. Caùc Tyø kheo ñi ñeán giöõa ñöôøng nhìn thaáy röøng Taùt la lieàn nhôù laïi chuyeän tröôùc kia neân noùi raèng: “Tröôùc kia trong röøng naøy coù boïn giaëc phaù phaùp ñaõ baét caùc Tyø kheo ni laøm nhuïc”, Tyø kheo naøy lieàn noùi: “Caùc Tröôûng laõo, boïn aùc taëc ñoù laø thaân höõu ñoàng nghieäp cuûa toâi tröôùc kia, toâi ñaõ cuøng laøm vieäc aùc ñoù”, caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao, khi ñeán nöôùc Xaù-veä ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Trong röøng Taùt la naøy tröôùc ñaây coù aùc taëc, laøm vieäc ñaïi aùc laø baét caùc Tyø kheo ni laøm nhuïc. Keû giaëc naøy phaïm ñaïi toäi, vì sao, vì caùc Tyø kheo ni naøy phaàn nhieàu laø A-la-haùn, ngöôøi ñaõ laøm oâ nhuïc Tyø kheo ni thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc roài thì neân dieät taãn, vì sao, vì laøm oâ nhuïc Tyø kheo ni thì khoâng theå sanh ñöôïc thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, trong thaønh naøy coù moät cö só bò voâ thöôøng aäp ñeán, taát caû taøi saûn khoâng coøn, vôï con quyeán thuoäc ñeàu ly taùn. Luùc ñoù cö só suy nghó: “Sa-moân Thích töû phöôùc ñöùc thaønh töïu, ta phaûi baét chöôùc Sa-moân Thích töû may y Taêng-giaø-leââ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi, saém

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 351

ñuû baùt, ñaõy löôït nöôùc, tích tröôïng…; laøm nhö theá gioáng nhö taëc truï thì coù khoå gì ñaâu”, nghó roài lieàn lo lieäu ñaày ñuû moïi thöù, sau ñoù leûn vaøo ôû trong Taêng. Caùc Tyø kheo coù nhoùm hay khoâng nhoùm töø töø gaïn hoûi: “Tröôûng laõo ñöôïc maáy tuoåi haï, vaøo thôøi tieát gì, nhuaàn hay khoâng nhuaàn”, ngöôøi naøy khoâng bieát vaøo thôøi tieát gì neân khoâng traû lôøi ñöôïc, caùc Tyø kheo dòu daøng gaïn hoûi tôùi, lieàn ñaùp: “Toâi troäm laøm Tyø kheo leùn vaøo ôû gioáng nhö Taëc truï”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi : “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo coù ñaày ñuû Hoøa thöôïng, A-xaø-leââ, giaùo thoï sö ñöôïc vi dieäu thieän phaùp Tyø-ni laïi ñeå cho keû troäm laøm Tyø kheo vaøo ôû gioáng nhö Taëc truï”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Ngöôøi naøy goïi laø Taëc truï, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân dieät taãn, vì sao, vì Taëc truï khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Baït-nan-ñaø ñoä cho baát naêng nam xuaát gia, ngöôøi naøy ban ñeâm sôø moù caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo ñuoåi ra; sau ñoù laïi ñeán sôø moù caùc Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu bò caùc vò naøy ñuoåi ra; sau ñoù laïi ñi sôø moù caùc cö só vaøo nguû trong Taêng phöôøng, caùc cö só cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû cho baát naêng nam xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn lan ra khaép trong thaønh Vöông xaù. ”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä baát naêng nam cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñoä baát naêng nam cho xuaát gia vaø thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù naêm loaïi baát naêng nam: - Moät laø Sanh baát naêng nam: Ngöôøi naøy töø khi sanh ra ñaõ khoâng theå laøm vieäc daâm duïc. - Hai laø nöûa thaùng baát naêng nam: Ngöôøi naøy nöûa thaùng coù theå laøm vieäc daâm, nöûa thaùng khoâng theå. - Ba laø Ñoá baát naêng nam: Ngöôøi naøy khi thaáy ngöôøi khaùc haønh daâm thì thaân phaàn duïng. - Boán laø Tinh baát naêng nam: Nhôn ngöôøi khaùc daâm thaân thì thaân

352 BOÄ LUAÄT 5

phaàn duïng. - Naêm laø Bònh baát naêng nam: Nam caên cuûa ngöôøi naøy bò hö hoaïi hoaëc bò thieán maát hoaëc bò truøng caén. Trong naêm loaïi naøy thì boán loaïi ñaàu khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân dieät taãn, vì sao, vì boán loaïi baát naêng nam naøy khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coøn Bònh baát naêng nam neáu xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc tröôùc roài môùi bò thieán maát hoaëc bò truøng caén, bò hö hoaïi hoaëc baát ñoäng thì cho ôû; nhöng neáu xaû giôùi maø muoán xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc trôû laïi thì khoâng neân cho, neáu cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì Bònh baát naêng nam khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, coù Tyø kheo cho dò ñaïo xuaát gia, dò ñaïo naøy vì chuùt nhaân duyeân lieàn cuøng thaày tranh caûi, khoâng xaû giôùi maø trôû veà vôùi dò ñaïo tröôùc kia. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Ví nhö choù ñoùi oám ñöôïc cho thöùc aên ngon laïi khoâng chòu aên, trôû laïi aên chaát baát tònh. Ngöôøi ngu si naøy cuõng theá, boû thieän phaùp trôû laïi vôùi dò ñaïo tröôùc kia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Ngöôøi boû qua söï cöùu giuùp naøy khoâng neân ñoä cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi boû qua söï cöùu giuùp naøy khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Baø-la-moân gieát meï roài suy nghó: “Ta gaây ñaïi toäi gieát meï, choã naøo coù theå tröø ñöôïc toäi aùc naøy. Ta nghe noùi Sa-moân Thích töû coù theå tröø dieät ñöôïc toäi aùc naøy”, nghó roài lieàn ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo hoûi: “Ngöôi laø Baø-la-moân baát tín khinh maïn, ñeâm daøi aùc taø laø oan gia cuûa Phaät phaùp, do ñaâu maø coù oøng tin xuaát gia?”, lieàn ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, toâi gaây ñaïi toäi gieát meï neân toâi suy nghó … gioáng nhö ñoaïn vaên treân, vì theá toâi muoán xuaát gia”. Caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi naøy coù toäi gieát meï, khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi coù toäi gieát meï thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, trong röøng Taùt la coù boïn giaëc phaù phaùp cöôùp ñoaït y vaät vaø gieát cheát caùc Tyø kheo naøy, tieáng xaáu lan ra khaép trong caùc thaønh aáp. Theá löïc cuûa vua vaø cuûa tuï laïc bao vaây baét heát boïn cöôùp, chæ coøn moät teân chaïy thoaùt troán ñeán trong Kyø hoaøn, ôû choã caùc Tyø kheo caàu xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn cho xuaát gia. Luùc ñoù boïn giaëc cöôùp bò ñem ra haønh hình, caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Haõy cuøng ñi xem toäi baùo theá gian”, Tyø kheo laø teân cöôùp tröôùc kia xin ñöôïc cuøng ñi. Khi thaáy boïn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 353

cöôùp bò chaët ñaàu maùu chaûy, Tyø kheo naøy lieàn suy nghó: “Neáu ta khoâng xuaát gia cuõng seõ nhö theá”, nghó roài kinh haõi teù ngaõ xuoáng ñaát. Caùc Tyø kheo laáy nöôùc röôùi cho tænh laïi roài hoûi: “Thaày khoâng phaûi laø ngöôøi cuûa boïn cöôùp ñaõ laøm nghieäp aùc ñoù vaø cuõng khoâng phaûi suy nghó veà nghieäp aùc ñoù thì côù sao lo sôï nhö theá?”, lieàn ñaùp: “Boïn giaëc trong röøng Taùt la cöôùp y vaät vaø gieát cheát caùc Tyø kheo laø thaân höõu ñoàng nghieäp cuûa toâi, tröôùc kia toâi cuõng ñaõ laøm vieäc aùc ñoù neân toâi suy nghó: Neáu toâi khoâng xuaát gia cuõng seõ nhö theá, vì theá toâi kinh haõi teù ngaõ xuoáng ñaát”. Caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Boïn giaëc trong röøng Taùt-la phoùng daät ñieân ñaûo ñaõ gieát cheát caùc Tyø kheo, laøm nhieàu nghieäp aùc. Caùc Tyø kheo ñoù phaàn nhieàu laø A-la-haùn, ngöôøi gieát A-la-haùn khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi gieát A-la-haùn thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät con roàng tín taâm thanh tònh, nhaøm chaùn thaân roàng, ra khoûi cung roàng bieán thaønh ngöôøi ñi ñeán choã caùc Tyø kheo caàu xin xuaát gia, caùc Tyø kheo lieàn cho xuaát gia. Roàng nay ñöôïc ôû chung phoøng vôùi moät Tyø kheo khaùc, saùng hoâm sau ñi khaát thöïc, do coù phöôùc neân khaát thöïc mau ñöôïc, lieàn veà cung cuûa mình aên, aên xong trôû veà ôû trong phoøng tröôùc, ñoùng cöûa ngoài kieát giaø, do trôøi noùng neân roàng naèm laên ra nguû. Coù naêm nhaân duyeân thaân roàng khoâng bieán: Moät laø khi sanh, hai laø khi cheát, Ba laø khi haønh daâm, boán laø khi saân, naêm laø khi nguû. Luùc ñoù do nguû say neân hieän trôû laïi thaân roàng, thaân to lôùn ñaày chaät caû phoøng, Tyø kheo cuøng phoøng veà sau nhìn thaáy kinh haõi la lôùn. Roàng nghe tieáng la lieàn tænh giaác, trôû laïi hình ngöôøi ngoài kieát giaø. Caùc Tyø kheo nghe la lieàn nhoùm laïi hoûi nguyeân do, lieàn ñaùp: “Ngöôøi naøy laø raén”. Caùc Tyø kheo nghe roài khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi nay khoâng phaûi laø raén maø laø roàng”, Phaät baûo keâu ñeán, roàng ñeán ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät thuyeát phaùp cho ñöôïc lôïi hæ roài baûo roàng: “Ngöôi haõy trôû veà cung tröôùc kia cuûa ngöôi ñi”, roàng nghe roài khoùc, gaït leä ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ñi. Sau khi roàng ñi roài, Phaät do nhaân duyeân naøy baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc cho roàng xuaát gia vaø thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la; taát caû loaøi phi nhôn cuõng nhö theá”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä trong vöôøn Chieâm-baëc, coù moät tröôûng giaû töû xuaát gia roài bò bònh trieàn mieân, toâng thaân sai söù keâu veà ñeå trò bònh. Ngöôøi naøy coù thaân toäc ñoâng, moãi ngöôøi thænh thöïc moät ngaøy vaø cho nhieàu taøi vaät, nhöng vaãn khoâng trò heát bònh, cuoái cuøng maïng chung. Tyø kheo bònh

354 BOÄ LUAÄT 5

naøy teân laø Ba laø ñaø, coù moät Sa di ôû trong chuùng naøy vöøa môùi thoï giôùi cuï tuùc; trong chuùng nqyø coù Luïc quaàn Tyø kheo noùi raèng: “Tyø kheo môùi thoï giôùi khoâng ñöôïc chia phaàn ñoàng vôùi ñaïi Tyø kheo, neân chia phaàn theo Sa di”, lieàn hoûi vì sao, ñaùp laø thoï giôùi yeát ma khoâng ñuû. Tyø kheo naøy khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân hoûi caùc Tyø kheo trong yeát ma laø ñuû hay khoâng ñuû”, lieàn ñi hoûi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo ñaùp: “Toâi tuy ôû trong yeát ma nhöng khoâng nhôù khoâng bieát”, Tyø kheo naøy trôû veà baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay caùc Tyø kheo khi cho yeát ma phaûi nhaát taâm laéng nghe, chôù nghó ñeán vieäc khaùc, phaûi chuyeân taâm kính troïng, tö duy taâm taâm nhôù nghó. Neân cho yeát ma nhö theá vaø ngöôøi laøm yeát ma neân noùi roõ raøng ñaáy laø yeát ma laàn thöù nhaát, ñaây laø yeát ma laàn thöù hai, ñaây laø yeát ma laàn thöù ba; neáu khoâng noùi roõ raøng nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu coù ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông chaûy maùu thì khoâng neân cho xuaát gia, neáu ñaõ cho xuaát gia thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông chaûy maùu thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi phi phaùp töôûng laø phi phaùp, ñaõ phaù taêng roài khôûi phi phaùp kieán, ngöôøi naøy sau maéc toäi; neáu phi phaùp töôûng laø phaùp, phaù taêng roài khôûi phi phaùp kieán, ngöôøi naøy sau maéc toäi. Neáu phi phaùp töôûng laø phi phaùp, phaù taêng roài nghi, ngöôøi naøy sau maéc toäi. Ngöôøi naøy khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho roài thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi phaù taêng khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ phaïm daâm nhaãn ñeán cuøng vôùi suùc sanh, ngöôøi naøy khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ phaïm troäm, cho ñeán troäm naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn. Ngöôøi naøy khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ töï tay gieát ngöôøi, laïi khoâng coù töôûng khaùc, khoâng coù phöông tieän khaùc. Ngöôøi nay khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì nguôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khi xuaát gia voán ñaõ roãng khoâng, khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï khen ngôïi raèng toâi coù phaùp hôn ngöôøi. Ngöôøi nay khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu ñaõ cho thì neân dieät taãn, vì sao, vì ngöôøi voán ñaõ phaïm giôùi thì khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni. Coù ngöôøi khoâng bò taãn, xaû giôùi roài sau ñoù muoán xuaát gia trôû laïi, ñeán choã caùc Tyø kheo noùi raèng: “Ñaïi-ñöùc cho toâi xuaát gia, xuaát gia xong toâi seõ thaáy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 355

toäi”. Caùc Tyø kheo hoûi Phaät coù neân cho ngöôøi naøy xuaát gia khoâng, Phaät noùi neân cho, cho xuaát gia roài lieàn noùi: “Toâi khoâng thaáy toäi naøy. Ñaïi-ñöùc cho toâi thoï giôùi cuï tuùc, thoï cuï tuùc roài toâi seõ thaáy toäi naøy”. Caùc Tyø kheo hoûi Phaät coù neân cho thoï khoâng, Phaät noùi neân cho, thoï giôùi cuï tuùc roài laïi noùi laø khoâng thaáy toäi naøy. Caùc Tyø kheo hoûi Phaät coù neân taãn khoâng, Phaät noùi: “Neáu Taêng nhaát taâm hoøa hôïp thì neân taãn, Taêng khoâng hoøa hôïp thì khoâng neân taãn”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vôï cuûa caùc töôùng quaân, choàng ñi chinh phaït laâu khoâng veà neân ôû nhaø tö thoâng vôùi phi nhôn. Caùc phi nhôn naøy hình theå khoâng ñaày ñuû hoaëc ñaàu voi, hoaëc ñaàu ngöïa, ñaàu traâu, ñaàu khæ… neân khi hoï sanh ra con cuõng coù hình theå gioáng nhö vaäy. Vì thöông con neân caùc baø meï naøy nuoâi chuùng ñeán khoân lôùn, nhöng vì chuùng khoâng laøm vieäc ñöôïc neân hoï ñuoåi ñi, nhöõng ngöôøi con naøy ñi khaép nôi xin aên daàn daàn ñi ñeán Truùc vieân. Trong Truùc vieân Luïc quaàn Tyø kheo öa gaây ra toäi neân ngöôøi thieän khoâng thích ôû chung, neáu ngöôøi naøo cuøng ôû chung thì bò caùc Tyø kheo cheâ traùch laø thaân gaàn vôùi ngöôøi aùc; cho ñeán ñeä töû coïng truï thaáy thaày laøm haïnh xaáu cuõng töï boû ñi. Luùc ñoù Luïc quaàn thaáy nhöõng ngöôøi con cuûa loaøi phi nhôn naøy lieàn suy nghó: “Ta neáu chöùa nuoâi ñeä töû toát thì caùc Tyø kheo khaùc cheâ traùch vaø khuyeân chuùng boû ñi, nay ta neân chöùa nuoâi nhöõng ngöôøi naøy thì coøn ai khuyeân chuùng boû ñi nöõa; neáu coù khuyeân boû ñi thì ngöôøi xaáu xa nhö theá ai maø öa thích”, nghó roài lieàn noùi vôùi chuùng: “Caùc ngöôi vì sao khoâng xuaát gia”, ñaùp: “Chuùng con xaáu xí, ai seõ ñoä cho chuùng con xuaát gia”, Luïc quaàn noùi: “Caùc ngöôi coù theå thay ta thöù lôùp giöõ phoøng hoaëc ñöa thöùc aên cho ngöôøi giöõ phoøng giuøm ta, hoaëc coù theå thay ta gaùnh y baùt thì ta seõ cho caùc ngöôi xuaát gia”, lieàn ñaùp laø xin vaâng theo, Luïc quaàn Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Luùc ñoù coù ngöôøi thænh Phaät vaø Taêng, Luïc quaàn Tyø kheo do hai nguyeân nhaân neân sai ñeä töû gaùnh y baùt ñi tröôùc: Moät laø vì ñi chaäm, hai laø neáu ñi cuøng thì hoå theïn. Caùc cö só naøy tin Phaät neân taâm thanh tònh, nhöng caùc ñeä töû cuûa dò ñaïo thì cöôøi cheâ raèng: “Ñaây laø phöôùc ñieàn maø caùc vò cuùng döôøng hay sao, ngöôøi ñi tröôùc thì ñeán aên tröôùc”, caùc cö só nghe roài lieàn hoå theïn, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä ngöôøi ñaàu voi, ñaàu ngöïa, ñaàu traâu… cho xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay nhöõng ngöôøi ñaàu voi, ñaàu ngöïa, ñaàu traâu… ñeàu khoâng neân cho xuaát gia; neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi nöõa, ngöôøi toùc vaøng, ngöôøi toùc xanh,

356 BOÄ LUAÄT 5

toùc ñoû, toùc baïc traéng… cho ñeán ngöôøi khoâng toùc, taát caû ñeàu khoâng neân cho xuaát gia; neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi nöõa ngöôøi maét ñoû, maét saâu, maét loài, maét thuûy tinh… cho ñeán ngöôøi moät maét cuõng ñeàu khoâng neân cho xuaát gia; neáu cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi nöõa ngöôøi loã tai voi, loã tai ngöïa, loã tai deâ… cho ñeán ngöôøi khoâng coù loã tai; ngöôøi muõi choù, muõi traâu, muõi khæ…; ngöôøi moâi lôùn, moâi treà, ngöôøi söùt moâi…; ngöôøi raêng voi, raêng ngöïa… cho ñeán ngöôøi khoâng raêng; ngöôøi coå daøi, coå ngaén…; ngöôøi quaù cao, quaù luøn, quaù ñen, quaù traéng, ngöôøi taät nguyeàn, ngöôøi ñoaïn aâm, baát naêng nam, ngöôøi bò chaët tay, ngöôøi bò chaët chaân, ngöôøi bò moùc maét, ngöôøi bò xeûo tai, xeûo muõi…, ngöôøi ñieân cuoàng, ngöôøi tôï quyû, ngöôøi muø, ngöôøi ñieác, ngöôøi caâm, ngöôøi ngoïng, ngöôøi tuoåi quaù nhoû, ngöôøi tuoåi quaù giaø, ngöôøi khoâng ñi ñöôïc, khoâng ngoài ñöôïc, khoâng ñöùng ñöôïc, khoâng naèm ñöôïc… taát caû loaïi ngöôøi keå treân laøm oâ nhieãm chuùng taêng ñeàu khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc; neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät laïi baûo caùc Tyø kheo: “Phaùp thoï cuï tuùc coù ba vieäc hieän tieàn ñöôïc thoï cuï tuùc: Moät laø coù Taêng, hai laø coù ngöôøi muoán thoï cuï tuùc, Ba laø coù yeát ma”. Ngöôøi muoán thoï cuï tuùc môùi ñeán neân baûo theo thöù lôùp ñaûnh leã Taêng, keá daïy phaùp thoï y, neân hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy theo theo ta”: Con teân laø ........... y Taêng-giaø-leâ naøy coù chín ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Y naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân noùi: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø ........... y Uaát-ña-la-taêng naøy coù baûy ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì.(3 laàn) Keá hoûi gioáng nhö treân vaø baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø ........... y An-ñaø-hoäi naøy coù naêm ñieàu laø y caét roïc (chöa caét roïc), y naøy nay con xin thoï trì. (3 laàn) Keá hoûi: “Baùt-ña-la naøy coù phaûi laø cuûa con coù hay khoâng?”, ñaùp laø cuûa con coù, neân baûo: “Con haõy noùi theo ta”: Con teân laø ........... Baùt-ña-la öùng löôïng khí naøy nay con xin thoï ñeå duøng laâu daøi. (3 laàn) Daïy thoï y baùt roài, keá daïy caàu Hoøa thöôïng: Con teân laø ........... nay caàu Tröôûng laõo laøm Hoøa thöôïng, Tröôûng laõo vì con laøm Hoøa thöôïng, con nöông theo Tröôûng laõo Hoøa thöôïng ñeå ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. (3 laàn)

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 357

Giôùi sö neân hoûi Hoøa thöôïng: “Thaày coù theå laøm Hoøa thöôïng cho giôùi töû naøy khoâng?”, ñaùp laø coù theå, giôùi sö neân daãn ngöôøi thoï giôùi ñeán choã chæ thaáy maø khoâng nghe ôû trong giôùi traøng, roài trôû laïi trong Taêng xöôùng: “Chuùng taêng hoøa hôïp nhoùm, ai coù theå laø giaùo thoï sö cho giôùi töû naøy?”, neáu trong Taêng coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy neáu coù ñuû naêm phaùp thì khoâng neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø vì yeâu maø daïy, vì saân maø daïy, vì sôï maø daïy, vì si maø daïy vaø khoâng bieát day hay khoâng daïy. Ngöôïc laïi neáu coù naêm phaùp thaønh töïu thì neân cöû laøm giaùo thoï sö, ñoù laø khoâng vì yeâu maø daïy, khoâng vì saân maø daïy, khoâng vì sôï maø daïy, khoâng vì si maø daïy vaø bieát daïy hay khoâng daïy. Keá xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû naøy teân .......... theo Hoøa thöôïng ........... caàu thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo ........... laøm giaùo thoï sö. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû Tyø kheo ......... laøm giaùo thoï sö ñeå daïy giôùi töû teân ........... Baïch nhö theá. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cöû Tyø kheo .......... laøm giaùo thoï sö ñeå daïy cho giôùi töû ........... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Giaùo thoï sö ñeán choã giôùi töû baûo quyø goái chaép tay roài noùi: “Giôùi töû teân ............ laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh, laø giôø phuùt noùi thaät, sau ôû trong Taêng cuõng seõ hoûi nhö theá, neáu thaät thì con neân noùi laø thaät, neáu khoâng thaät thì neân noùi laø khoâng thaät. Ta nay hoûi con: 1. Con coù phaûi laø tröôïng phu khoâng? 2. Tuoåi coù ñuû hai möôi khoâng? 3. Con khoâng phaûi laø noâ tyø phaûi khoâng? 4. Con khoâng phaûi laø ngöôøi laøm thueâ cho ngöôøi phaûi khoâng? 5. Con khoâng phaûi do mua maø ñöôïc phaûi khoâng? 6. Con khoâng phaûi do quaân binh ñaùnh phaù maø baét ñöôïc phaûi khoâng? 7. Con khoâng phaûi laø quan nhaân phaûi khoâng? 8. Con khoâng phaïm vieäc quan phaûi khoâng? 9. Con khoâng coù aâm möu vôùi vöông gia phaûi khoâng? 10. Con khoâng coù maéc nôï ngöôøi phaûi khoâng? 11. Tröôïng phu coù nhöõng bònh nhö bònh laïi, bònh laäu, ung thö, caøn tieâu, ñieân cuoàng…, gaàn ñaây con coù maéc nhöõng bònh nhö theá khoâng? 12. Cha meï cuûa con coøn khoâng, hoï coù cho pheùp con xuaát gia khoâng? 13. Tröôùc kia con coù laøm Tyø kheo khoâng?, neáu ñaùp laø coù laøm thì

358 BOÄ LUAÄT 5

neân hoûi: “Con coù thanh tònh trì giôùi khoâng, khi xaû giôùi con coù nhaát taâm nhö phaùp hoaøn giôùi khoâng?” 14. Con coù ñuû ba y vaø baùt khoâng? 15. Teân cuûa con laø gì? 16. Hoøa thöôïng laø ai? Giaùo thoï sö hoûi xong neân trôû laïi trong Taêng baïch raèng: “Con ñaõ hoûi giôùi töû ............ xong roài”, Giôùi sö noùi: “Neáu thanh tònh thì neân daãn ñeán”, lieàn daãn ñeán roåi baûo ñaûnh leã Taêng vaø daïy phaùp theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc: Con teân laø ......... theo Hoøa thöôïng .......... thoï giôùi cuï tuùc, con nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Tyø kheo .......... laø Hoøa thöôïng cuûa con. Xin Taêng teá ñoä cho con ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Xin thöông xoùt (3 laàn). Giôùi sö ôû trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû teân ........... theo Hoøa thöôïng ............ thoï giôùi cuï tuùc, nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø . Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän cho toâi nay ôû trong Taêng hoûi giôùi töû teân ........... caùc phaùp chöôùng ngaên ñaïo. Baïch nhö vaäy. Giôùi töû teân ........... laéng nghe, nay laø giôø phuùt chí thaønh… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu neáu khoâng thaät thì noùi laø khoâng thaät. Nay ta hoûi con: 1. Con laø tröôïng phu phaûi khoâng?… gioáng nhö treân cho ñeán möôøi saùu Hoøa thöôïng laø ai? Taêng coøn coù ñieàu gì chöa hoûi nöõa khoâng, neáu chöa hoûi thì neân hoûi, neáu ñaõ hoûi heát roài thì im laëng. Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, giôùi töû naøy teân ........... theo Hoøa thöôïng .......... thoï giôùi cuï tuùc, nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø ........... Giôùi töû naøy töï noùi thanh tònh, khoâng coù caùc phaùp chöôùng ngaên ñaïo, ba y vaø baùt ñeàu ñuûû, Hoøa thöôïng laø ............. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng seõ cho giôùi töû naøy teân ........... thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng laø ............ Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho giôùi töû teân ........... thoï giôùi cuï tuùc xong roài, Hoøa thöôïng laø ............ Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Naøy giôùi töû, neáu coù ai hoûi thaày ñöôïc maáy tuoåi haï, neân ñaùp laø chöa coù tuoåi haï; neáu hoûi thoï giôùi vaøo luùc naøo, neân ñaùp laø muøa ñoâng hoaëc muøa xuaân, muøa haï, coù nhuaàn hay khoâng nhuaàn. Ñaây laø thôøi tieát, giôùi töû neân troïn ñôøi ghi nhôù.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 359

Keá noùi veà phaùp Töù y: Giôùi töû teân ............ laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø-baø, Thích ca-Maâu-ni-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø noùi ra phaùp Töù y cho ngöôøi thoï giôùi cuï tuùc. Tyø kheo nöông theo phaùp Töù y naøy ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo: 1. Nöông y phaán taûo, Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm y baèng vaûi gai traéng, hoaëc gai ñoû hoaëc y Kieàu-thi-na, Suùy-di-la, Khaâm-baït-la, Kieáp-boái… caùc loaïi y thanh tònh khaùc thì con coù theå nöông y phaán taûo thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Nöông phaùp khaát thöïc, Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm thöùc aên ñaõ naáu chín hoaëc thöùc aên ngon vaøo nhöõng ngaøy trai nhö moàng taùm, hai ba, möôøi boán, möôøi laêm, hai möôi chín, ba möôi, moàng moät, hoaëc thöùc aên cuûa taêng, hoaëc aên trong phoøng rieâng hoaëc thoï ngöôøi thænh thöïc… nhöõng thöùc aên thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông phaùp khaát thöïc thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Nöông döôùi goác caây döøng nghæ, Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm nhaø aám, giaûng ñöôøng… cho ñeán hang ñoäng trong nuùi; ngoïa cuï Yeân-ñaàu-laëc-ca, Man-ñaàu-laëc-ca… cho ñeán ñeäm coû, taát caû phoøng xaù ngoïa cuï thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông duôùi goác caây döøng nghæ thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Nöông loaïi döôïc cuõ boû (Traàn khí döôïc), Tyø kheo ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thaønh phaùp Tyø kheo. Neáu thoï theâm boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät, thaïch maät; boán loaïi môõ tònh laø môõ gaáu, môõ löøa, môõ heo, môõ caù; naêm loaïi döôïc töø cuû nhö cuû göøng, xích phu töû, ba ñeà, beä sa, xöông boà; naêm loaïi döôïc töø quaû nhö Ha-leâ-laëc, Tyø-dieâm-laëc, A-ma- laëc, hoà tieâu, Taát-baït-la; naêm loaïi muoái laø muoái ñen, muoái traéng, muoái tía, muoái ñoø, muoái ñaát; naêm loaïi thuoác thang naáu töø cuû, coïng, laù, hoa, quaû; naêm loaïi thuoác töø nhöïa caây laø höng cöø, taùt xaø la taùt ñeá, dòch ñeá, dòch ñeà ñeá, dòch baø na… caùc loaïi döôïc thanh tònh nhö theá thì con coù theå nöông loaïi döôïc cuõ boû thoï duïng troïn ñôøi hay khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân ............ laéng nghe, ñaây laø tri kieán cuûa Phaät Baø-giaø baø, Thích-ca-Maâu-ni-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø noùi ra boán phaùp Ñoïa cho Tyø kheo thoï giôùi cuï tuùc. Tyø kheo ñoái vôùi boán phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø kheo, khoâng phaûi

360 BOÄ LUAÄT 5

laø Sa-moân, khoâng phaûi laø Thích töû maát phaùp Tyø kheo. Nhö caây Ña la bò chaët ngoïn thì khoâng theå sanh tröôûng, khoâng töôi toát, khoâng cao lôùn, khoâng roäng maùt. Tyø kheo cuõng nhö theá, ñoái vôùi boán phaùp Ñoïa naøy neáu phaïm moät phaùp naøo thì khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Boán phaùp Ñoïa laø : 1. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch duïc, duïc töôûng, duïc giaùc, duïc nhieät; khen ngôïi ñoaïn duïc, tröø duïc töôûng, dieät duïc nhieät. Neáu Tyø kheo ñaõ thoï giôùi phaùp roài, khoâng xaû giôùi, giôùi suy keùm, khoâng phaùt loà maø laøm phaùp daâm duïc cho ñeán cuøng vôùi suùc sanh thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù nhaát naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch khoâng cho maø laáy, khen ngôïi khoâng troäm caép töø moät sôïi chæ, moät caây kim… cho ñeán naêm tieàn hoaëc vaät trò giaù naêm tieàn. Tyø kheo neáu khoâng cho maø laáy, vì vieäc naøy hoaëc bò baét, bò troùi hoaëc bò ñuoåi ra khoûi nöôùc vaø bò maéng laø keû giaëc thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù hai naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Phaät duøng ñuû caùch quôû traùch ñoaïn maïng ngöôøi, khen ngôïi khoâng ñoaïn maïng cho ñeán moät con kieán cuõng khoâng coá yù ñoaïn maïng huoáng chi laø ngöôøi. Neáu Tyø kheo töï tay coá yù ñoaïn maïng ngöôøi, hoaëc sai ngöôøi caàm dao gieát, hoaëc khuyeân cheát, khen cheát noùi raèng: “Chao oâi tröôïng phu, soáng toài teä nhö theá thì soáng laøm gì, thaø cheát coøn hôn”, tuøy taâm suy nghó maø duøng ñuû caùch khuyeán khích xuùi giuïc hoaëc khen ngôïi caùi cheát hoaëc ñaøo haàm, ñaët baåy… laøm cho cheát; hoaëc duøng caùch Tyø-ñaø-la, baùn Tyø-ñaø-la ñeå gieát; hoaëc laøm ñoïa thai, hoaëc ñaåy vaøo löûa, hoaëc xoâ xuoáng nöôùc hoaëc ñaåy töø treân cao xuoáng cho cheát… cho ñeán thai trong buïng meï môùi ñöôïc hai caên laø thaân caên vaø maïng caên cuõng muoán laøm cho cheát thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù ba naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Phaät ñuû caùch quôû traùch voïng ngöõ, khen ngôïi khoâng voïng ngöõ, cho ñeán ñuøa giôõn cuõng khoâng ñöôïc voïng ngöõ huoáng chi laø coá yù voïng ngöõ. Neáu Tyø kheo töï bieát mình khoâng coù phaùp hôn ngöôøi maø töï khen mình laø ñöôïc quaû A-la-haùn, A-la-haùn höôùng… Tu-ñaø-hoaøn, Tu-ñaø-hoaøn höôùng; hoaëc töï khen mình chöùng ñöôïc Sô thieàn… töù thieàn; hoaëc töï khen mình ñaõ ñöôïc phaùp Töø bi hyû xaû, ñöôïc ñònh Khoâng voâ bieân xöù…; ñöôïc phaùp quaùn baát tònh, A-na-ban-na-nieäm; chö thieân ñeán choã toâi, trôøi roàng…

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 21 361

ñeán choã toâi, toâi noùi chuyeän vôùi hoï … nhöõng vieäc nhö theá voán khoâng coù maø coá yù voïng ngöõ thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø Tyø kheo… maát phaùp Tyø kheo. Ñoái vôùi phaùp Ñoïa thöù tö naøy troïn ñôøi khoâng ñöôïc laøm, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng?. Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. Giôùi töû teân ............ laéng nghe, toäi trong thieân ñaàu khoâng theå saùm hoái; toïâi trong thieân thöù hai tuy coù theå saùm hoái, nhöng tuøy thôøi che daáu bao nhieâu maø cho haønh Ba-lôïi-baø-sa baáy nhieâu, haønh Ba-lôïi-baø-sa roài môùi cho haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh Ma-na-ñoûa xong môùi ôû trong chuùng hai möôi Tyø kheo cho xuaát toäi. Nhöõng vieäc naøy ôû trong chuùng ñaùng hoå theïn vaø bò ngöôøi khinh cheâ, ñoù laø: 1. Khoâng ñöôïc coá yù laøm xuaát tònh, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 2. Khoâng ñöôïc coá yù xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 3. Khoâng ñöôïc ñoái tröôùc ngöôøi nöõ noùi lôøi thoâ tuïc, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 4. Khoâng ñöôïc ñoái tröôùc ngöôøi nöõ khen ngôïi vieäc cuùng döôøng thaân, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 5. Khoâng ñöôïc laøm mai moái, con coù theå giöõ ñöôïc khoâng? Neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 6. Khoâng ñöôïc töï xaây caát phoøng xaù, neáu Phaät cho thì ñöôïc laøm, khoâng cho thì khoâng ñöôïc laøm. Con coù theå giöõ ñöôïc khoâng, neáu ñöôïc thì ñaùp laø ñöôïc. 7. Khoâng ñöôïc xaáy caát chuøa lôùn, Phaät cho thì ñöôïc laøm, khoâng cho thì khoâng ñöôïc laøm.… nhö treân. 8. Khoâng ñöôïc ñem toäi khoâng caên cöù vu baùng ngöôøi khaùc.… nhö treân. 9. Khoâng ñöôïc laáy chuùt toâi vu baùng noùi laø ñaïi toäi.… nhö treân. 10. Khoâng ñöôïc phaù Taêng.… nhö treân. 11. Khoâng ñöôïc trôï giuùp vieäc phaù Taêng.… nhö treân. 12. Khoâng ñöôïc oâ tha gia.… nhö treân. 13. Khoâng ñöôïc taùnh ngang ngaïnh khoù daïy. … nhö treân. Phaûi kheùo khieâm haï taâm mình, vui veû thuaän theo lôøi daïy baûo. Naøy giôùi töû, con ñaõ thoï giôùi xong, Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, Tyø kheo taêng ñeàu ñaày ñuû, trong quoác ñoä toát ñöôïc choã haønh ñaïo toát. Nhö nguyeän cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông, con nay ñeàu ñaõ ñaày ñuû. Con phaûi gia kính Tam baûo Phaät phaùp taêng, phaûi hoïc ba moân hoïc laø chaùnh giôùi hoïc, chaùnh taâm hoïc vaø chaùnh hueä hoïc. Con neân caàu ba moân giaûi thoaùt laø khoâng, voâ töôùng, voâ nguyeän;

362 BOÄ LUAÄT 5

phaûi sieâng naêng ba nghieäp tuïng kinh, ngoài thieàn vaø laøm vieäc chuùng.

Haønh phaùp nhö theá môùi môû cöûa Cam loà, chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn, Töñaø-haøm, A-na-haøm, A-la-haùn, Phaät Bích chi vaø quaû Phaät. Ví nhö hoa

Thanh lieân, Baïch lieân, Hoàng lieân, Xích lieân ôû trong nöôùc ngaøy moät taêng tröôûng; con cuõng nhö theá, ôû trong phaùp Tyø kheo ngaøy moät taêng tröôûng.

Nhöõng giôùi coøn laïi, Hoøa thöôïng vaø A-xaø-leâ seõ daïy cho con, con nay ñaõ thoï xong giôùi cuï tuùc.

Trong phaùp Thích sö töû,

Taát caû dieäu thieän tuï,

Saâu roäng khoâng bôø meù.

Vaøo bieån baùu coâng ñöùc,

Laø nguyeän cuûa Luaân vöông,

Thieân vöông, Thieän phaùp vöông,

Thöôøng caàu laøm Sa-moân,

Khoâng ñöôïc nhöng con ñöôïc.

Sieâng naêng haønh ba nghieäp,

Phaät phaùp voâ löôïng moân.

Ngöôøi thöôøng nhôù nghó phaùp,

Ñaït ñöôïc trí voâ ngaïi.

Nhö hoa sen trong nöôùc,

Moãi ngaøy moät taêng tröôûng,

Con cuõng tin nhö theá,

Giôùi, vaên, ñònh, hueä taêng.

Nhöõng giôùi khaùc ñaõ cheá,

Hoøa thöôïng sö seõ daïy.

Trong chuùng ñaûnh leã xong,

Vui vì ñöôïc nhö yù.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 363

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 22

PHAÙP BOÁ TAÙT THÖÙ HAI

Phaät taïi thaønh Vöông-xaù, luùc ñoù Theá toân chöa cho caùc Tyø kheo boá taùt, chöa cho yeát ma boá taùt, chöa cho thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa, chöa cho nhoùm hoïp. Coù dò ñaïo Phaïm chí hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày coù boá taùt, coù yeát ma boá taùt, coù thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa vaø nhoùm hoïp khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, Phaïm chí lieàn cheâ traùch: “Caùc Sa-moân, Baø-la-moân khaùc coøn coù boá taùt… vaø nhoùm hoïp, Sa-moân Thích töû caùc thaày töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi khoâng laøm boá taùt… vaø nhoùm hoïp”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho laøm boá taùt… vaø nhoùm hoïp; nhö ta ñaõ keát giôùi, moãi nöûa thaùng neân thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa”. Phaät taïi thaønh Vöông-xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi-kieáp-taân-na ñang ôû trong hang taïi A-lan-nhaõ thuoäc thaønh Vöông xaù, vaøo ngaøy möôøi laêm boá taùt, Tröôûng laõo suy nghó: “Ta neân ñeán hay khoâng neân ñeán boá taùt, neân ñeán yeát ma boá taùt hay khoâng neân ñeán, neân ñeán thuyeát Ba-la-ñeà- moäc-xoa hay khoâng neân ñeán, neân ñeán nhoùm hoïp hay khoâng neân ñeán, vì ta ñaõ thanh tònh thaønh töïu thanh tònh baäc nhaát”. Luùc ñoù Phaät bieát ñöôïc taâm nieäm cuûa Ñaïi-Kieáp-taân-na neân nhaäp tam muoäi, nhö taâm tam muoäi hoát nhieân bieán maát vaø hieän ñeán tröôùc hang cuûa Ñaïi-kieáp-taân-na, xuaát ñònh roài noùi vôùi Ñaïi-Kieáp-taân-na: “Thaày suy nghó nhö vaày: Ta neân ñeán… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu thanh tònh baäc nhaát phaûi khoâng?. Naøy Ñaïi-kieáp-taân-na, thaày neân ñeán boá taùt… vaø nhoùm hoïp, vì sao, vì thaày laø ñaïi Thöôïng toøa, thaày neáu khoâng cung kính, khoâng quyù troïng, khoâng cuùng döôøng boá taùt thì ai seõ cung kính, quyù troïng vaø cuùng döôøng boá taùt. Thaày neân ñeán boá taùt”, noùi roài lieàn naém tay cuûa Ñaïi-kieáp-taân-na daãn ñeán choã boá taùt. Phaät vaøo trong Taêng ngoài vaøo choã ngoài roài baûo caùc Tyø kheo:

364 BOÄ LUAÄT 5

“Töø nay cho hai loaïi boá taùt: Moät laø vaøo ngaøy thöù möôøi boán, hai laø vaøo ngaøy thöù möôøi laêm; moät laø tröôùc giôø aên, hai laø sau giôø aên; moät laø ban ngaøy, hai laø ban ñeâm. Duø ôû A-lan-nhaõ hay ôû beân tuï laïc, töø nay ta cho moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi. Neân laøm yeát ma nhö sau: Tuøy coù bao nhieâu Taêng hoøa hôïp moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi, hoaëc moät Caâu-loâ-xaù hoaëc hai Caâu-loâ-xaù cho ñeán möôøi Caâu-loâ-xaù. moät Tyø kheo trong ñaây xöôùng töôùng möôøi phöông cuûa ñaïi giôùi hoaëc laø töôøng vaùch, hoaëc laø röøng caây, nuùi ñaù, ñöôøng saù, soâng ao, neân xöôùng nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ............ xöôùng töôùng möôøi phöông cuûa ñaïi giôùi, beân trong caùc töôùng naøy laø noäi giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ôû trong ñaïi giôùi naøy moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ............ xöôùng töôùng möôøi phöông cuûa ñaïi giôùi… gioáng nhö treân cho ñeán caâu ôû chung keát giôùi. Caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän thì yeân laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Taêng ôû trong ñaïi giôùi naøy moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi ñaõ xong. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp ñeå laïi Taêng-giaø-leâ trong hang nuùi Kyø-xaø-quaät, vì chuùt nhaân duyeân ñaép hai y thöôïng haï ñeán trong Truùc laâm, boãng gaëp trôøi möa to neân khoâng theå trôû veà trong hang nuùi ñöôïc, phaûi lìa y Taêng-giaø-leâ maø nguû laïi ñeâm. Ñaïi Ca dieáp noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi ñeå laïi y Taêng-giaø-leâ trong hang nuùi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu nguû laïi ñeâm. Toâi phaûi laøm sao ñaây”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Ñaïi Ca dieáp: “Thaày thaät nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho trong ñaïi giôùi naøy moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi, beân trong ñaïi giôùi cho laøm yeát ma khoâng lìa y nguû ñeâm. Neân laøm nhö sau: Nhaát taâm nhoùm Taêng, Taêng nhoùm roài, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, tuøy coù bao nhieâu Taêng trong ñaïi giôùi naøy moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi, tröø tuï laïc vaø giôùi tuï laïc, chæ laáy choã ñaát troáng vaø truù xöù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ôû trong ñaïi giôùi naøy moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi, laøm yeát ma khoâng lìa y nguû ñeâm. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ôû trong ñaïi giôùi naøy moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung keát giôùi, laøm yeát ma khoâng lìa y nguû ñeâm xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 365

vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bònh, muoán du haønh trong moät thaùng nhöng y Taêng-giaø-leâ quaù naëng khoâng theå mang theo ñöôïc, beøn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Toâi bònh, muoán du haønh … khoâng mang theo ñöôïc, toâi phaûi laøm sao ñaây”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Xaù-lôïi- phaát: “Thaày thaät nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho Tyø kheo giaø bònh muoán du haønh trong moät thaùng xin yeát ma khoâng lìa y Taêng-giaø-leâ nguû ñeâm. Yeát ma neân laøm nhö sau: Nhaát taâm nhoùm Taêng, Tyø kheo giaø bònh naøy ñöùng daäy trích baøy vai höõu quyø goái chaép tay baïch Taêng: Caùc Tröôûng laõo, toâi Tyø kheo ............ vì giaø bònh, muoán du haønh trong moät thaùng nhöng y Taêng-giaø-leâ quaù naëng khoâng theå mang theo ñöôïc. Toâi Tyø kheo ............ vì giaø bònh, nay theo Taêng xin yeát ma khoâng lìa y Taêng-giaø-leâ moät thaùng nguû ñeâm. Toâi Tyø kheo ............ vì giaø bònh, xin Taêng cho toâi yeát ma khoâng lìa y Taêng-giaø-leâ moät thaùng nguû ñeâm. Xin thöông xoùt (3 laàn). Luùc ñoù Taêng neân xem xeùt coù neân cho hay khoâng neân cho, neáu ngöôøi naøy noùi laø giaø bònh maø thaät söï laø khoâng coù giaø bònh; hoaëc noùi y Taêng-giaø-leâ quaù naëng maø thaät söï laø khoâng coù quaù naëng thì khoâng neân cho. Ngöôïc laïi neáu thaät söï laø giaø bònh vaø y Taêng-giaø-leâ laø quaù naëng thì neân cho. moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo naøy teân ............ vì giaø bònh, muoán du haønh trong moät thaùng, nay theo Taêng xin yeát ma khoâng lìa y Taêng-giaø-leâ moät thaùng nguû ñeâm. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo ............ naøy vì giaø bònh, yeát ma khoâng lìa y Taêng-giaø-leâ moät thaùng nguû ñeâm. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo............ vì giaø bònh, yeát ma khoâng lìa y Taêng-giaø-leâ moät thaùng nguû ñeâm xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Xin lìa y Uaát-ña-la-taêng, y An-ñaø-hoäi cuõng gioáng nhö vaäy; xin moät thaùng cho ñeán chín thaùng cuõng gioáng nhö vaäy”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu Taêng muoán thu heïp hay môû roäng ñaïi giôùi thì tröôùc phaûi xaû giôùi cuõ roài môùi keát laïi ñaïi giôùi tuøy lôùn hay nhoû. Tröôùc neân xaû ñaïi giôùi cuõ nhö sau: Nhaát taâm nhoùm Taêng, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, trong ñaïi giôùi naøy moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung hoøa hôïp keát giôùi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp

366 BOÄ LUAÄT 5

thuaän, Taêng nay giaûi ñaïi giôùi, xaû giôùi cuõ moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ giaûi ñaïi giôùi, xaû giôùi cuõ moãi laàn boá taùt cuøng ôû chung xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Caùc Tyø kheo ôû trong tuï laïc khoâng coù Taêng phöôøng, luùc môùi laøm Taêng phöôøng chöa coù keát giôùi, khoâng bieát giôùi neân roäng bao nhieâu laø ñöôïc keát, Phaät noùi: “giôùi cuûa Taêng phöôøng tuøy theo giôùi cuûa tuï laïc”. Caùc Tyø kheo ôû choã ñaát troâng khoâng coù tuï laïc, luùc môùi laøm Taêng phöôøng chöa coù keát giôùi, khoâng bieát giôùi neân roäng bao nhieâu laø ñöôïc keát, Phaät noùi: “Trong phaïm vi vuoâng vöùc moät Caâu-loâ-xaùù, caùc Tyø kheo khoâng neân rieâng laøm boá taùt vaø Taêng yeát ma. Neáu rieâng laøm boá taùt vaø Taêng yeát ma thì caùc Tyø kheo phaïm toäi”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa coù boán loaïi: Moät laø phi phaùp bieät chuùng noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khoâng thaønh noùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa; hai laø phi phaùp hoøa hôïp noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa cuõng khoâng thaønh noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa; Ba laø Phaùp bieät chuùng noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa cuõng khoâng thaønh noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa; boán laø Phaùp hoøa hôïp noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa môùi thaønh noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Laïi coù naêm loaïi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa: 1. Taêng nhaát taâm boá taùt noùi Töïa cuûa Ba-la-ñeà-moäc-xoa, nhöõng phaùp coøn laïi nhö tröôùc ñaây ñaõ nghe, ñaõ noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Taêng hoøa hôïp boá taùt xong. 2. Taêng nhaát taâm boá taùt noùi Töïa vaø boán phaùp Ba-la-di, nhöõng phaùp coøn laïi… cho ñeán caâu Taêng hoøa hôïp boá taùt xong. 3. Taêng nhaát taâm boá taùt noùi Töïa, boán phaùp Ba-la-di vaø möôøi ba phaùp Taêng taøn; nhöõng phaùp coøn laïi… cho ñeán caâu Taêng hoøa hôïp boá taùt xong. 4. Taêng nhaát taâm boá taùt noùi Töïa… cho ñeán ba möôi phaùp Xaû ñoïa, nhöõng phaùp coøn laïi… cho ñeán caâu Taêng hoøa hôïp boá taùt xong. 5. Laø noùi ñaày ñuû töø ñaàu ñeán cuoái”. Coù moät truï xöù khi boá taùt, caùc Tyø kheo khoâng hieåu bieát chuùt gì, ngu si nhö deâ nuùi, vì caùc Tyø kheo khoâng bieát boá taùt, khoâng bieát yeát ma boá taùt, khoâng bieát noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng bieát nhoùm hoïp. Trong truù xöù nhö theá khi boá taùt caùc Tyø kheo khoâng neân ôû, neáu ôû thì taát caû Tyø kheo khoâng ñöôïc boá taùt maéc toäi. Coù caùc Tyø kheo treû tuoåi ñeán töø giaû Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ muoán du haønh; Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ neân hoûi: “Con du haønh cuøng Tyø kheo laøm baïn?”, ñaùp laø cuøng vôùi caùc Tyø kheo ............ laøm

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 367

baïn. Neáu caùc Tyø kheo naøy khoâng bieát boá taùt… khoâng bieát nhoùm hoïp thì Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ neân giöõ laïi khoâng cho ñi; neáu Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ khoâng giöõ laïi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu ñaõ giöõ laïi maø caùc Tyø kheo treû tuoåi naøy vaãn coá yù ñi thì khi naøo maéc toäi, Phaät noùi: “ra ngoaøi giôùi khi trôøi vöøa saùng lieàn phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù caùc Tyø kheo ôû moät truï xöù an cö nghó laø khi boá taùt caùc Tyø kheo seõ tuïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng ngôø khi boá taùt khoâng coù moät Tyø kheo naøo bieát tuïng Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Caùc Tyø kheo neân môøi vò cöïu Tyø kheo ôû gaàn truù xöù nhaän lôøi ñeán noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa hoaëc noùi löôïc hoaëc noùi ñaày ñuû. Neáu vò naøy nhaän lôøi thì toát, neáu khoâng nhaän lôøi thì caùc Tyø kheo naøy khoâng neân ôû trong ñaây haï an cö; neáu ôû trong ñaây an cö thì taát caû Taêng cöù moãi laàn boá taùt maø khoâng ñöôïc boá taùt ñeàu maéc toäi. Caùc Tyø kheo naøy neáu nghe coù khaùch Tyø kheo ñeán thanh tònh cuøng ôû, nhaän thaáy caùc Tyø kheo khaùch naøy bieát boá taùt… nhoùm hoïp thì cöïu Tyø kheo neân nghinh ñoùn roài dòu daøng thaêm hoûi, chæ phoøng xaù ngoïa cuï cho caùc vò aáy theo thöù lôùp thöôïng Haï toøa maø an truï… nhö theá nhö phaùp cung caáp ñaày ñuû nhöõng vaät caàn duøng; neân cuùng döôøng böõa aên saùng vaø böõa aên tröa, neáu cöïu Tyø kheo khoâng cung caáp cuùng döôøng thì taát caû Tyø kheo trong truù xöù ñeàu maéc toäi, vì sao, vì vaøo thôøi khoâng coù Phaät thì ngöôøi naøy ñöôïc boå vaøo choã Phaät, neáu khaùch Tyø kheo coù theå roäng phaân bieät hai boä Ba-la-ñeà-moäc- xoa thì caùc Tyø kheo cöïu truï neân cung caáp cuùng döôøng. Coù moät truï xöù boán Tyø kheo thì khi boá taùt, caùc Tyø kheo naøy neân nhoùm laïi moät choã hoøa hôïp laøm boá taùt, noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Coù moät truï xöù ba-Tyø kheo thì khi boá taùt khoâng neân noùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa, chæ neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn boá taùt. Neáu laø baäc Thöôïng toøa muoán laøm boá taùt neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay noùi nhö sau: Tröôûng laõo nhôù nghó, hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi boán hoaëc thöù möôøi laêm Taêng boá taùt. Tröôûng laõo bieát toâi thanh tònh, nhôù giöõ thanh tònh khoâng coù phaùp chöôùng ñaïo, laøm boá taùt thuyeát giôùi, chuùng ñaày ñuû. (3 laàn) Neáu laø Haï toøa muoán laøm boá taùt neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái laøm leã vò Thöôïng toøa baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi boán hoaëc ngaøy thöù möôøi laêm Taêng boá taùt. Tröôûng laõo bieát con thanh tònh, nhôù giöõ thanh tònh, khoâng coù phaùp chöôùng ñaïo, laøm boá taùt thuyeát giôùi, chuùng ñaày ñuû. (3 laàn) Coù moät truï xöù hai Tyø kheo thì khi boá taùt khoâng neân noùi Ba-la-ñeà-

368 BOÄ LUAÄT 5

moäc-xoa, chæ neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn boá taùt gioáng nhö tröôøng hôïp truù xöù coù ba-Tyø kheo. Coù moät truï xöù moät Tyø kheo, khi boá taùt, Tyø kheo naøy neân queùt doïn choã boá taùt, traûi toøa ngoài… ñaày ñuû moïi thöù, nghó raèng: “Neáu coù caùc Tyø kheo ñeán maø chöa laøm boá taùt thì seõ cuøng laøm boá taùt thuyeát Ba-la-ñeà- moäc-xoa”. Neáu khoâng coù ai ñeán thì neân leân treân toøa cao ngoùng troâng, khi thaáy coù Tyø kheo naøo ñeán thì neân keâu ñeán ñeå cuøng laøm boá taùt; neáu ñôïi maõi khoâng coù ai ñeán thì neân trôû veà choã cuûa mình, taâm nieäm nghó raèng: “Hoâm nay laø ngaøy thöù möôøi boán hoaëc thöù möôøi laêm Taêng boá taùt, con cuõng ngaøy nay boá taùt”. Nhö theá laø moät Tyø kheo ñaõ laøm boá taùt xong. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “qua ñeâm nay neân noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa”, moät Tyø kheo lieàn töø toøa ñöùng daäy tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, coù caùc Tyø kheo bònh khoâng ñeán”, Phaät baûo neân laáy duïc thanh tònh ñeán. Phaùp laáy duïc nhö sau: Neân baûo Tyø kheo bònh gôûi duïc thanh tònh ñeán, Tyø kheo bònh noùi laø gôûi duïc thì goïi laø ñöôïc thanh tònh; hoaëc noùi: “Haõy ôû trong Taêng noùi thanh tònh giuøm toâi”, cuõng goïi laø ñöôïc thanh tònh; hoaëc thaân ñoäng gôûi duïc cuõng goïi laø ñöôïc thanh tònh; hoaëc mieäng noùi gôûi duïc cuõng goïi laø ñöôïc thanh tònh; neáu thaân vaø mieäng khoâng noùi gôûi duïc thì khoâng goïi laø ñöôïc thanh tònh. Luùc ñoù taát caû Tyø kheo neân ñeán choã ngöôøi bònh hoaëc ñöa ngöôøi bònh ñeán, neáu khoâng keå ñeán Tyø kheo bònh kia maø rieâng laøm boá taùt thì taát caû Tyø kheo maéc toäi. Laïi coù moät truï xöù hai Tyø kheo thì khi boá taùt khoâng neân laáy duïc thanh tònh, khoâng neân gôûi duïc thanh tònh maø hai Tyø kheo naøy neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn boá taùt gioáng nhö tröôøng hôïp ba-Tyø kheo keå treân. Laïi coù moät truï xöù ba-Tyø kheo thì khi boá taùt khoâng neân laáy duïc thanh tònh, khoâng neân gôûi duïc thanh tònh maø ba-Tyø kheo naøy neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn boá taùt gioáng nhö tröôøng hôïp ba-Tyø kheo keå treân. Laïi coù truù xöù boán Tyø kheo thì khi boá taùt khoâng neân laáy duïc thanh tònh, khoâng neân gôûi duïc thanh tònh maø caùc Tyø kheo naøy neân nhoùm laïi moät choã roäng laøm boá taùt, noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa. Neáu boán Tyø kheo trôû leân thì khi boá taùt neân hoøa hôïp nhoùm, coù Tyø kheo bònh ñöôïc tuøy yù laáy duïc thanh tònh ñeán, neân laáy duïc nhö sau: Moät ngöôøi coù theå laáy duïc cuûa moät hoaëc hai, ba cho ñeán nhieàu ngöôøi, tuøy bao nhieâu ngöôøi chæ caàn nhôù teân ñeàu goïi laø laáy duïc thanh tònh. Neáu ngöôøi laáy duïc thanh tònh roài, khoâng theå ñeán trong Taêng ñöôïc thì neân gôûi duïc thanh tònh naøy laïi cho ngöôøi khaùc. Neáu ngöôøi laáy duïc thanh tònh töï noùi toâi laø baïch y, toâi laø Sa di, toâi khoâng phaûi Tyø kheo, toâi laø ngoaïi ñaïo; hoaëc bò taãn veà khoâng thaáy toäi,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 369

khoâng saùm toäi hay aùc taø kieán khoâng boû, hoaëc phaïm toäi Baát coïng truï, hoaëc phaïm troïng toäi, hoaëc voán laø baïch y, hoaëc laø baát naêng nam, hoaëc laøm oâ nhuïc Tyø kheo ni… thì neân gôûi duïc thanh tònh naøy laïi cho ngöôøi khaùc. Neáu laáy duïc thanh tònh roài maø khoâng mang ñeán trong Taêng thì goïi laø thanh tònh khoâng ñeán; hoaëc ngöôøi laáy duïc töï noùi toâi laø baïch y… cuõng ñeàu goïi laø thanh tònh khoâng ñeán. Neáu laáy duïc thanh tònh roài, trong taùm naïn neáu coù moät naïn naøo khôûi leân khieán khoâng mang ñeán trong Taêng ñöôïc thì goïi laø thanh tònh khoâng ñeán. Neáu laáy duïc thanh tònh roài maø coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng, hoaëc do phoùng daät, hoaëc do bieáng nhaùc, nguû queân hay nhaäp ñònh ñeàu goïi laø thanh tònh khoâng ñeán. Ngöôøi laáy duïc thanh tònh naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi laø coá yù khoâng mang ñeán, phoùng daät vaø bieáng nhaùc; hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi laø nguû queân vaø nhaäp ñònh. Neáu ngöôøi laáy duïc thanh tònh roài khi mang ñeán trong taêng laïi noùi toâi laø baïch y… thì goïi laø thanh tònh ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng gaëp naïn naøo trong taùm naïn khôûi leân, khoâng noùi kòp thì goïi laø thanh tònh ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng laïi coá yù khoâng noùi hoaëc do phoùng daät… nhaäp ñònh thì vaãn goïi laø thanh tònh ñeán. Ngöôøi mang duïc thanh tònh ñeán naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi laø coá yù khoâng noùi, phoùng daät vaø bieáng nhaùc; hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi laø nguû queân vaø nhaäp ñònh. Coù moät truï xöù, Tyø kheo khi boá taùt boãng bò vua baét hoaëc oaùn giaëc hoaëc oaùn ñaûng baét, Taêng neân sai söù ñeán choã Tyø kheo ñoù bò baét noùi: “Ngaøy nay Taêng boá taùt, oâng neân ñöa-Tyø kheo ñeán hoaëc cho gôûi duïc thanh tònh ñeán hoaëc xuaát giôùi, vì chuùng toâi khoâng ñöôïc bieät chuùng boá taùt”. Neáu Tyø kheo ñöôïc ñöa ñeán… hoaëc xuaát giôùi thì toát; neáu khoâng ñöôïc thì caùc Tyø kheo khoâng neân bieät chuùng boá taùt, neáu bieät chuùng boá taùt thì taát caû Tyø kheo ñeàu maéc toäi. Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo chôù ñöùng daäy vì coù taêng söï, vì luùc ñoù neân cho Tröôûng laõo Thi-vieät haønh Ba-lôïi-baø-sa. moät Tyø kheo ñöùng daäy chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, caùc Tyø kheo bònh khoâng ñeán ñaõ gôûi duïc thanh tònh xong”, Phaät noùi: “Caùc Tyø kheo naøy töï thaân thanh tònh neân gôûi duïc thanh tònh, Tyø kheo neân laáy duïc ñeán”. Phaùp laáy duïc nhö sau: Neân baûo caùc Tyø kheo naøy gôûi duïc ñeán, caùc Tyø kheo naøy mieäng neân noùi gôûi duïc thì goïi laø ñöôïc duïc; neáu töï thaân khoâng gôûi duïc vaø mieäng khoâng noùi gôûi duïc thì goïi laø khoâng ñöôïc duïc. Luùc ñoù taát caû Tyø kheo neân ñeán choã Tyø kheo bònh hoaëc ñöa ngöôøi bònh ñeán ñeå cuøng laøm yeát ma, caùc Tyø kheo khoâng neân bieät chuùng boá taùt yeát ma, neáu bieät chuùng laøm thì caùc Tyø kheo ñeàu maéc toäi. moät ngöôøi coù theå laáy duïc cuûa moät hoaëc hai, ba cho ñeán

370 BOÄ LUAÄT 5

nhieàu ngöôøi, tuøy bao nhieâu ngöôøi chæ caàn nhôù teân thì ñeàu goïi laø ñöôïc duïc. Neáu ngöôøi laáy duïc roài khoâng theå ñeán trong Taêng thì neân gôûi laïi cho ngöôøi khaùc; neáu ngöôøi laáy duïc töï noùi toâi laø baïch y… gioáng nhö ñoaïn vaên treân thì neân gôûi duïc laïi cho ngöôøi khaùc; neáu laáy duïc roài maø khoâng mang ñeán trong Taêng thì goïi laø duïc khoâng ñeán; neáu laáy duïc roài maø gaëp moät naïn naøo trong taùm naïn khôûi leân khoâng mang ñeán trong Taêng thì goïi laø duïc khoâng ñeán; hoaëc ngöôøi laáy duïc roài coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng hoaëc do phoùng daät… nhaäp ñònh thì ñeàu goïi laø duïc khoâng ñeán. Ngöôøi laáy duïc naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi vaø hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi gioáng nhö treân. Neáu ngöôøi laáy duïc roài khi mang ñeán trong Taêng töï noùi toâi laø baïch y… thì ñeàu goïi laø duïc ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng gaëp moät naïn naøo trong taùm naïn khôûi leân khoâng noùi kòp thì vaãn goïi laø duïc ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng coá yù khoâng noùi hoaëc do phoùng daät… thì vaãn goïi laø duïc ñeán. Ngöôøi laáy duïc mang ñeán trong Taêng naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi vaø hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi gioáng nhö treân. Coù moät truï xöù khi Taêng boá taùt, Tyø kheo boãng bò vua baét hoaëc oaùn giaëc, oaùn ñaûng baét… gioáng nhö treân cho ñeán caâu neáu bieät chuùng laøm yeát ma thì taát caû Tyø kheo ñeàu maéc toäi. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Thi-vieät do taâm ñieân cuoàng neân coù luùc ñeán boá taùt, coù luùc khoâng ñeán; Taêng yeát ma coù luùc ñeán, coù luùc khoâng ñeán khieán caùc Tyø kheo sanh nghi hoái neân ñem vieäc naøy baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Thi-vieät: “Thaày thaät nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân cho Tröôûng laõo Thi-vieät yeát ma cuoàng si, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö Thi-vieät, Taêng cuõng neân cho yeát ma cuoàng si”. Phaùp yeát ma cho cuoàng si nhö sau: Nhaát taâm nhoùm taêng, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo Thi-vieät naøy cuoàng si ñieân ñaûo, coù luùc ñeán boá taùt, coù luùc khoâng ñeán; Taêng yeát ma coù luùc ñeán, coù luùc khoâng ñeán khieán caùc Tyø kheo sanh nghi hoái. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Thi-vieät yeát ma Cuoàng si, duø Thi-vieät coù ñeán hay khoâng ñeán, Taêng vaãn tuøy yù laøm boá taùt vaø caùc yeát ma. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng laøm yeát ma cuoàng si cho Tyø kheo Thi-vieät xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Taêng chöa laøm yeát ma cuoàng si thì khoâng neân bieät chuùng boá taùt vaø Taêng yeát ma; neáu ñaõ laøm yeát ma cuoàng si roài thì duø bieät hay

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 371

chung, Taêng ñeàu tuøy yù laøm boá taùt vaø Taêng yeát ma. Coù moät truï xöù khi boá taùt, taát caû Tyø kheo ñeàu coù toäi nhöng khoâng bieát tröø toäi. Neáu coù khaùch Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán thì khaùch Tyø kheo naøy neân hoûi ngöôøi coù ñöùc toát trong caùc cöïu truï Tyø kheo raèng: “Tröôûng laõo, neáu Tyø kheo laøm vieäc nhö theá nhö theá thì seõ maéc toäi gì?”, ñaùp laø seõ maéc toäi nhö theá nhö theá, khaùch Tyø kheo laïi hoûi: “Tröôûng laõo coù töï nhôù ñaõ laøm toäi nhö theá nhö theá khoâng?”, ñaùp: “Töï nhôù, nhöng khoâng phaûi moät mình toâi maø taát caû taêng cuõng ñeàu maéc toäi naøy”, khaùch Tyø kheo noùi: “Tröôûng laõo noùi taát caû taêng thì ñoái vôùi Tröôûng laõo coù ích gì, taïi sao Tröôûng laõo khoâng nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”. Neáu cöïu Tyø kheo nghe lôøi khaùch Tyø kheo nhö phaùp saùm hoái toäi naøy vaø caùc Tyø kheo khaùc cuõng nhö phaùp saùm hoái toäi naøy thì toát; neáu khoâng nhö theá, Tyø kheo khaùch bieát coù cöû toäi cuõng voâ ích thì ñöøng neân mieãn cöôõng cöû toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, moät Tyø kheo nhôù coù toäi thì neân ñeán choã moät Tyø kheo khaùc nhö phaùp saùm hoái toäi naøy, saùm hoái roài môùi neân boá taùt, noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng neân phaù boá taùt. Laïi coù moät truï xöù khi boá taùt, moät Tyø kheo coù toäi nghi thì neân ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc: “Tröôûng laõo, toâi coù moät toäi nghi, sau seõ hoûi ñeå quyeát nghi”, noùi nhö theá roài môùi neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng neân phaù boá taùt. Laïi coù moät truï xöù khi boá taùt ñang noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, moät Tyø kheo nhôù nghó coù toäi muoán noùi ra thì neân töï nhaát taâm nieäm: “Ta sau boá taùt seõ nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”, nghó nhö theá roài môùi neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng neân phaù boá taùt. Neáu khi ñang noùi Ba-la-ñeà- moäc-xoa, Tyø kheo coù toäi nghi cuõng neân töï nhaát taâm nieäm: “Ta sau boá taùt seõ hoûi toäi naøy ñeå quyeát nghi”, nghó nhö theá roài môùi neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng neân phaù boá taùt. Coù moät truï xöù, taát caû Tyø kheo taêng coù toäi, bieát toäi naøy nhöng khoâng coù ñöôïc khaùch Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán ñeå nhö phaùp saùm hoái. Caùc Tyø kheo neân môøi moät Tyø kheo gaàn truù xöù ñeán trong ñaây ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy roài trôû veà: “Chuùng toâi ôû beân thaày nhö phaùp saùm hoái toäi naøy:, Tyø kheo kia neáu coù theå daøn xeáp ñöôïc vieäc naøy thì toát, neáu khoâng daøn xeáp ñöôïc thì neân sai moät Tyø kheo xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, chuùng ta taát caû Tyø kheo taêng trong truù xöù naøy phaïm toäi bieát toäi naøy nhöng khoâng coù ñöôïc Tyø kheo khaùch thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy; cuõng khoâng môøi ñöôïc Tyø kheo ôû gaàn truù xöù ñeán ñeå ôû beân Tyø kheo naøy nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau seõ nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy.

372 BOÄ LUAÄT 5

Laøm nhö theá xong môùi neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng neân phaù boá taùt. Coù moät truï xöù khi boá taùt, taát caû Tyø kheo trong moät vieäc coù nghi, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, taát caû Tyø kheo trong truù xöù naøy nôi moät vieäc coù nghi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau seõ hoûi toäi naøy ñeå quyeát nghi. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá xong môùi neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khoâng neân phaù boá taùt. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo boán ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã laøm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa; neáu coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc cöïu Tyø kheo naøy neân noùi laïi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong, nhöng taát caû chöa ñöùng daäy, chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo naøy neân noùi laïi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong, coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo naøy neân noùi laïi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ñoáng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo neân noùi laïi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo boán ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo khaùch naøy neân nghe theo thöù lôùp. Neáu caùc cöïu Tyø kheo ñaõ noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy chöa ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc khaùch Tyø kheo neân ñeán beân cöïu Tyø kheo noùi Ba-laàn laøm boá taùt. Neáu cöïu Tyø kheo noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong, coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc khaùch Tyø kheo naøy neân ñeán beân cöïu Tyø kheo chöa ñöùng daäy ñi ñeå noùi Ba-laàn laøm boá taùt. Neáu caùc cöïu Tyø kheo ñaõ noùi xong Ba-la-ñeà-moäc-xoa, taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, neáu cöïu Tyø kheo ñoàng taâm thì neân noùi laïi Ba-la- ñeà-moäc-xoa, ñöôïc vaäy thì toát; neáu khoâng ñöôïc ñoàng taâm thì khaùch Tyø kheo neân ra ngoaøi giôùi noùi Ba-laàn laøm boá taùt.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 373

Neáu cöïu Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù cöïu Tyø kheo ñeán, ñoâng hôn hoaëc ít hôn hay baèng; neáu nhieàu hôn hay baèng thì cöïu Tyø kheo tröôùc neân noùi laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo sau neân nghe theo thöù lôùp. Neáu cöïu Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, ñoâng hôn hoaëc ít hôn hay baèng; neáu nhieàu hôn thì cöïu Tyø kheo neân noùi laïi, neáu baèng hoaëc ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân nghe theo thöù lôùp. Neáu cöïu Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, ñoâng hôn hoaëc baèng hoaëc ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì cöïu Tyø kheo tröôùc neân noùi laïi, neáu ít hôn thì khaùch vaø cöïu Tyø kheo sau neân nghe theo thöù lôùp. Neáu khaùch Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaêïc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn thì khaùch Tyø kheo tröôùc neân noùi laïi, neáu baèng hay ít hôn thì khaùch Tyø kheo sau neân nghe theo thöù lôùp. Neáu khaùch Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì khaùch Tyø kheo neân noùi laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân nghe theo thöù lôùp. Neáu khaùch Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì khaùch Tyø kheo neân noùi laïi, neáu ít hôn thì cöïu vaø khaùch Tyø kheo neân nghe theo thöù lôùp. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì caùc Tyø kheo tröôùc neân noùi laïi, neáu ít hôn thì caùc Tyø kheo sau neân nghe theo thöù lôùp. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa thì coù cöïu Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hoaëc baèng thì caùc Tyø kheo tröôùc neân noùi laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo sau neân nghe theo thöù lôùp. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn thì caùc Tyø kheo tröôùc neân noùi laïi, neáu baèng hay ít hôn thì khaùch Tyø kheo sau neân nghe theo thöù lôùp. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo boán ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc vò naøy suy nghó: “Cöïu Tyø

374 BOÄ LUAÄT 5

kheo trong ñaây coù boán ngöôøi trôû leân laøm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, chuùng ta cuõng neân laøm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa”, lieàn khôûi töôûng tònh, töôûng Tyø-ni, töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc Tyø kheo kia neân noùi laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Caùc Tyø kheo kia khôûi töôûng tònh, töôûng Tyø-ni, töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong; neáu taát caû chöa ñöùng daäy chöa ñi, hoaëc coù ngöôøi ñöùng daäy ñi coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi, hoaëc taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân noùi laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo boán ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc vò naøy suy nghó: “Chuùng ta neân hay khoâng neân ôû trong ñaây boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa”, nghi laø tònh hay baát tònh, khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm boá taùt noùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân noùi laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Caùc Tyø kheo kia nghi laø tònh hay baát tònh, khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong; neáu taát caû chöa ñöùng daäy, chöa ñi hoaëc coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi hoaëc taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi, maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân noùi laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Coù truù xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo boán ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo suy nghó: “Soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, laø dieät hoaïi tröø xaû; chuùng ta khoâng caàn caùc Tyø kheo naøy vì hoï öa thích phaù taêng”, lieàn khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo neân noùi laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi Thaâu-lan- giaù vì gaàn phaù taêng, vì caùc Tyø kheo naøy öa thích phaù taêng. Neáu khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm boá taùt, noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa xong, taát caû Tyø kheo chöa ñöùng daäy chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo neân noùi laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi Thaâu-lan-giaù vì gaàn phaù taêng. Neáu cöïu Tyø kheo khi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, cöïu Tyø kheo ñeán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 375

ñoâng hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu ñoâng hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Neáu cöïu Tyø kheo khi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khaùch Tyø kheo ñeán ñoâng hôn hoaêïc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Neáu cöïu Tyø kheo khi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hoaëc baèng thì neân noùi laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, cöïu Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng noùi Ba-la-ñeà- moäc-xoa, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, cöïu Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân noùi laïi. Cöïu Tyø kheo ngaøy thöù möôøi boán boá taùt ñoâng, khaùch Tyø kheo ngaøy thöù möôøi laêm boá taùt ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán. Neáu cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít, khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo, khoâng neân boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán. Cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng, khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo ñoåi laïi ngaøy boá taùt. Cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít, khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo ra ngoaøi giôùi laøm boá taùt. Khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán ñoâng, cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy aáy. Khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít, cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo, khoâng neân boá taùt vaøo ngaøy aáy. Khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng, cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo ñoåi laïi ngaøy boá taùt. Khaùch Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi

376 BOÄ LUAÄT 5

laêm ít, cöïu Tyø kheo boá taùt vaøo ngaøy thöù möôøi boán ñoâng hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo ra ngoaøi giôùi laøm boá taùt. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo nghe töôùng cuûa khaùch Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa khaùch Tyø kheo hoaëc tieáng chaân, tieáng giaøy deùp… maø khoâng ñi tìm, lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo phaïm toäi. Neáu ñi tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn boá taùt noùi Ba-la- ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu ñi tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo khoâng phaïm. Neáu tìm ñöôïc khaùch Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, khaùch Tyø kheo nghe töôùng cuûa cöïu Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa cöïu Tyø kheo nhö tieáng khoùa cöûa, tieáng tuïng kinh… maø khoâng tìm kieám, lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn boá taùt noùi Ba- la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm ñöôïc cöïu Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo thaáy töôùng cuûa khaùch Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa khaùch Tyø kheo nhö y baùt, tích tröôïng, tuùi da ñöïng daàu… maø khoâng ñi tìm, lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn boá taùt noùi Ba- la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm ñöôïc khaùch Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, khaùch Tyø kheo thaáy töôùng cuûa cöïu Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa cöïu Tyø kheo nhö nhaø môùi queùt doïn, môùi traûi giöôøng toøa… maø khoâng ñi tìm, lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy maø khoâng keâu, lieàn boá taùt noùi Ba- la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm thaáy cöïu Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 377

Khi boá taùt khoâng neân ñeán: Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu choã kia nghe noùi coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi boá taùt khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï (Ba-la-di), thì khi boá taùt khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï (Ba-la- di), thì khi boá taùt khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï (Ba-la-di), thì khi boá taùt khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï (Ba-la-di), thì khi boá taùt khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï (Ba-la-di), thì khi boá taùt khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï (Ba-la-di), thì khi boá taùt khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã

378 BOÄ LUAÄT 5

kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï (Ba-la-di), thì khi boá taùt khoâng neân ñeán, tröø Taêng söï vieäc gaáp. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi boá taùt khoâng neân ñeán, tröø Taêng söï vieäc gaáp. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi boá taùt khoâng neân ñeán, tröø Taêng söï vieäc gaáp. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi boá taùt khoâng neân ñeán, tröø Taêng söï vieäc gaáp. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi boá taùt khoâng neân ñeán, tröø Taêng söï vieäc gaáp. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia khoâng coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia nghe coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi boá taùt khoâng neân ñeán, tröø Taêng söï vieäc gaáp. Khi boá taùt neân ñeán: Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia coù Tyø kheo thanh tònh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 22 379

cuøng ôû thì khi boá taùt neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia coù Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû thì khi boá taùt neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia coù Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû thì khi boá taùt neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia coù Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû thì khi boá taùt neân ñeán. Choã naøy coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia coù Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû thì khi boá taùt neân ñeán. Choã naøy coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù. Neáu ôû choã kia coù Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû thì khi boá taùt neân ñeán. Choã naøy coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù. Neáu ôû choã kia coù Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû thì khi boá taùt neân ñeán. Phaät noùi: “Khoâng neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa ôû tröôùc baïch y, Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam,

380 BOÄ LUAÄT 5

ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät teá (ngöôøi phaù noäi ngoaïi ñaïo), taëc truï; ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông. Taát caû vieäc tröôùc laøm xong roài môùi boá taùt noùi Ba-la-ñeà- moäc-xoa; neáu ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho yeát ma trò phaït thì neân cho; ñaùng cho yeát ma y chæ thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taãn xuaát thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haï-yùù thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-kieán-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-taùc-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taø kieán baát tröø taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma bieät truï thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haønh Ma-na-ñoûa, boån-nhaät-trò, xuaát toäi thì neân cho; neân cho xong roài môùi neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa. Neáu Tyø kheo thoï thanh tònh (thoï duïc) caùch ñeâm thì khoâng neân cuøng boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa; neáu chuùng taêng chöa ñöùng daäy thì ñöôïc boá taùt. Ngaøy boá taùt chöa ñeán thì khoâng neân boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa, tröø khi Taêng tranh caûi ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi thì cho boá taùt noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 381

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 23

PHAÙP TÖÏ TÖÙ THÖÙ BA

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, khi caùc Tyø kheo haï an cö coù laøm cheá haïn tröôùc nhö sau: “Tröôûng laõo, chuùng ta khoâng cuøng noùi chuyeän, khoâng hoûi thaêm nhau”, laøm cheá haïn naøy roài môùi cuøng moät choã keát haï an cö. Do tröôùc coù laøm cheá haïn naøy neân ngöôøi naøo khaát thöïc veà tröôùc thì traûi giöôøng ñoäc toïa, ñeå nöôùc röûa chaân, buïc röûa chaân, khaên lau chaân, bình nöôùc saïch, bình nöôùc thöôøng duøng; neáu coù thöùc aên dö thì ñöïng trong cheùn baùt saïch, ñaäy naép ñeå moät choã, vò naøo aên khoâng no thì laáy thöùc aên dö naøy aên, vò naøo khaát thöïc veà sau maø khoâng ñuû thöùc aên thì cuõng laáy thöùc aên dö naøy aên; neáu vaãn coøn dö thì ñeå choã ñaát khoâng coù coû hoaëc trong nöôùc khoâng coù truøng. Caùc Tröôûng laõo naøy röûa saïch ñoà ñöïng thöùc aên, lau khoâ roài caát moät choã, doïn caát giöôøng ñoäc toïa, buïc röûa chaân… vaøo choã khuaát, queùt doïn nhaø aên saïch seõ roài vaøo thaát ngoài thieàn, ñeán xeá tröa xuaát thieàn, thaáy bình nöôùc saïch, bình nöôùc thöôøng duøng, chaäu nöôùc röûa chaân khoâng coøn nöôùc thì muùc nöôùc ñoå vaøo cho ñaày; neáu moät mình xaùch khoâng noåi thì ñeå moät beân, vaåy goïi Tyø kheo khaùc ñeán cuøng xaùch mang veà, nhöng vaãn khoâng cuøng noùi chuyeän vaø hoûi thaêm nhau. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo naøy an cö xong, laøm leã töï töù vaø may y xong, ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc

382 BOÄ LUAÄT 5

truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo naøy ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo naøy: “Caùc thaày laø ngöôøi ngu si, nhö oan gia ôû chung, taïi sao laïi noùi laø ñöôïc an laïc truï, taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thoï phaùp caâm, ñaùng leõ ôû trong phaùp cuûa ta phaûi laáy phaùp daïy baûo nhaéc nhôû nhau”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng neân thoï phaùp caâm, neáu thoï phaùp caâm thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì khoâng cuøng noùi chuyeän laø phaùp cuûa ngoaïi ñaïo. Töø nay cho haï an cö xong, caùc Tyø kheo neân nhoùm laïi moät choã ñeå noùi ba vieäc caàu ngöôøi khaùc noùi töï töù, ñoù laø thaáy nghe nghi. Phaùp töï töù nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp roài sai moät ngöôøi coù theå vì Taêng laøm ngöôøi töï töù, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: “Vò naøo coù theå vì Taêng laøm ngöôøi töï töù”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt xem ngöôøi naøy neáu coù ñuû naêm phaùp: Vì yeâu neân töï töù, vì giaän neân töï töù, vì sôï neân töï töù, vì si neân töï töù vaø töï töù hay khoâng töï töù ñeàu khoâng bieát thì khoâng neân sai ngöôøi naøy. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùp: khoâng vì yeâu neân töï töù, khoâng vì giaän neân töï töù, khoâng vì sôï neân töï töù, khoâng vì si neân töï töù vaø töï töù hay khoâng töï töù ñeàu bieát roõ thì neân sai laøm ngöôøi töï töù (moät hoaëc hai, ba ngöôøi). Phaùp sai nhö sau: Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân ............ coù theå vì Taêng laøm ngöôøi töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo ............, vì Taêng laøm ngöôøi töï töù. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo............ vì Taêng laøm ngöôøi töï töù xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taùc phaùp yeát ma töï töù nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngaøy nay Taêng töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay nhaát taâm thoï töï töù. Baïch nhö vaäy. Luùc naøy taát caû caùc Tyø kheo ñeàu rôøi khoûi choã ngoài quyø goái, neáu ngöôøi laøm töï töù laø Thöôïng toøa thì neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu cuùi mình noùi vôùi vò Thöôïng toøa thöù hai raèng: “Tröôûng laõo, hoâm nay ñeán ngaøy töï töù”. Vò Thöôïng toøa thöù hai naøy cuõng ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Toâi Tyø kheo teân ............ cuùi xin Tröôûng laõo vaø Taêng noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho toâi bieát. Xin thöông xoùt, neáu toâi thaáy toäi, seõ nhö phaùp saùm tröø. (3

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 383

laàn) Neáu ngöôøi laøm töï töù laø Haï toøa thì neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay noùi vôùi vò Thöôïng toøa raèng: “Hoâm nay ñeán ngaøy töï töù”. Vò Thöôïng toøa cuõng neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay noùi raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Toâi Tyø kheo ............ xin Tröôûng laõo vaø Taêng noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho toâi bieát, neáu toâi thaáy toäi seõ nhö phaùp saùm tröø. (3 laàn) Nhö theá taát caû Taêng theo thöù lôùp töï töù, khi taát caû Taêng töï töù xong, ngöôøi vì Taêng laøm töï töù môùi cuøng laøm töï töù, töï töù xong neân ñeán tröôùc vò Thöôïng toøa xöôùng raèng: “Taêng nhaát taâm töï töù ñaõ xong”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töï töù coù boán loaïi: Moät laø phi phaùp bieät chuùng töï töù, hai laø phi phaùp hoøa hôïp töï töù, Ba laø nhö phaùp bieät chuùng töï töù, ba loaïi töï töù naøy Taêng khoâng neân laøm; boán laø nhö phaùp hoøa hôïp töï töù thì Taêng neân laøm”. Coù moät truï xöù naêm Tyø kheo trôû leân khi töï töù, neân nhoùm laïi moät choã sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù roài noùi töï töù ñaày ñuû. Coù moät truï xöù chæ coù boán Tyø kheo thì khoâng neân sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù maø neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn töï töù nhö sau: Thöôïng toøa neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay noùi raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Toâi Tyø kheo ............ xin Tröôûng laõo noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho toâi bieát. Xin thöông xoùt, neáu toâi thaáy toäi seõ nhö phaùp saùm tröø. (3 laàn) Neáu laø Haï toøa töï töù thì neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, ñaûnh leã vò Thöôïng toøa roài chaép tay baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, ngaøy nay Taêng töï töù. Con Tyø kheo ............ cuùi xin Tröôûng laõo noùi töï töù, neáu thaáy nghe nghi coù toäi xin noùi cho con bieát. Xin thöông xoùt, neáu con thaáy toäi seõ nhö phaùp saùm tröø. (3 laàn) Nhö theá caùc Tyø kheo ñaõ töï töù, ba-Tyø kheo hay hai Tyø kheo cuõng laøm nhö theá. Coù moät truï xöù moät Tyø kheo, khi töï töù neân queùt doïn saïch seõ choã töï töù, traûi toøa, ñoát nhang ñeøn, laøm saün theû nghó raèng: “Neáu coù caùc Tyø kheo ñeán chöa laøm töï töù thì seõ cuøng caùc Tyø kheo naøy laøm töï töù”. Neáu khoâng thaáy ai ñeán thì neân ñöùng treân choã cao ngoùng troâng, neáu thaáy coù Tyø kheo thì neân keáu ñeán ñeå cuøng laøm töï töù; neáu cuõng khoâng thaáy ai thì neân ñôïi ñeán chieàu môùi trôû veà truù xöù cuûa mình taâm nieäm laøm töï töù nhö sau: “Ngaøy nay Taêng töï töù, con Tyø kheo ............ ngaøy nay cuõng töï töù”, nhö theá laø moät Tyø kheo töï töù xong.

384 BOÄ LUAÄT 5

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Ñeâm ñaõ qua, ñeán giôø töï töù”, moät Tyø kheo ñöùng daäy tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, coù caùc Tyø kheo bònh khoâng ñeán”, Phaät baûo neân laáy töï töù ñeán. Phaùp laáy töï töù nhöa sau: Tyø kheo bònh neân noùi laø gôûi töï töù thì goïi laø ñöôïc töï töù; hoaëc noùi: “Xin ôû trong Taêng noùi töï töù giuøm toâi”, cuõng goïi laø ñöôïc töï töù; hoaëc thaân ñoäng hieän töôùng gôûi töï töù hoaëc mieäng noùi gôûi töï töù ñeàu goïi laø ñöôïc töï töù; neáu thaân khoâng gôûi, mieäng khoâng gôûi thì goïi laø khoâng ñöôïc töï töù. Luùc ñoù taát caû taêng neân ñeán choã Tyø kheo bònh laøm töï töù hoaëc ñöa ngöôøi bònh ñeán trong Taêng laøm töï töù. Caùc Tyø kheo khoâng neân bieät chuùng töï töù, neáu bieät chuùng töï töù thì taát caû taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù hai hoaëc ba-Tyø kheo khi laøm töï töù neân nhoùm laïi moät choã noùi Ba-laàn töï töù gioáng nhö tröôøng hôïp boán Tyø kheo ôû treân. Coù moät truï xöù naêm Tyø kheo thì khi töï töù, khoâng neân laáy töï töù, khoâng neân gôûi töï töù maø neân nhoùm laïi moät choã sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû. Neáu coù naêm Tyø kheo trôû leân thì khi töï töù, Tyø kheo giaø bònh ñöôïc tuøy yù gôûi töï töù vaø laáy töï töù. moät ngöôøi coù theå laáy töï töù cuûa moät ngöôøi cho ñeán hai, ba hay nhieàu ngöôøi, tuøy soá ngöôøi laø bao nhieâu, chæ caàn nhôù heát teân ñeàu goïi laø ñöôïc töï töù. Neáu ngöôøi laáy töï töù khoâng theå mang ñeán trong Taêng thì neân gôûi laïi cho ngöôøi khaùc, ngöôøi laáy töï töù neáu noùi toâi laø baïch y hoaëc laø Sa di, khoâng phaûi Tyø kheo, hoaëc laø dò ñaïo, laø ngöôøi bò Baát-kieán-taãn, Baát-taùc-taãn, aùc taø baát tröø taãn… cho ñeán phaù taêng, aùc taâm laøm Phaät bò thöông thì ngöôøi naøy neân gôûi töï töù laïi cho ngöôøi khaùc. Neáu laáy töï töù roài maø coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng thì goïi laø töï töù khoâng ñeán; hoaëc noùi toâi laø baïch y, laø Sa di… cho ñeán aùc taâm laøm Phaät bò thöông ñeàu goïi laø töï töù khoâng ñeán. Neáu laáy töï töù roài boãng gaëp moät trong taùm naïn khôûi leân khoâng theå mang ñeán trong Taêng ñöôïc thì goïi laø töï töù khoâng ñeán. Neáu laáy töï töù roài maø coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng hoaëc do phoùng daät, bieáng nhaùc hay nguû queân hay nhaäp ñònh ñeàu goïi laø töï töù khoâng ñeán. Ngöôøi laáy töï töù naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi laø coá yù khoâng mang ñeán trong Taêng, phoùng daät vaø bieáng nhaùc; coù hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi laø nguû queân vaø nhaäp ñònh. Ngöôùi laáy töï töù khi mang ñeán trong Taêng laïi khoâng noùi töï töù, vaãn goïi laø töï töù ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng laïi noùi toâi laø baïch y, laø Sa di… ñeàu goïi laø töï töù ñeán; hoaëc khi mang ñeán trong Taêng boãng gaëp moät trong taùm naïn khôûi leân khoâng kòp noùi töï töù thì vaãn hoïi laø töï töù ñeán. Ngöôøi laáy töï töù khi mang ñeán trong Taêng coá yù khoâng noùi hoaëc do phoùng daät, bieáng nhaùc hay nguû queân, nhaäp ñònh thì ñeàu goïi laø töï töù ñeán. Ngöôøi laáy töï töù naøy coù ba nhaân duyeân maéc toäi vaø hai nhaân duyeân khoâng maéc toäi gioáng nhö treân.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 385

Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò vua baét hoaëc bò giaëc, oaùn taëc, oaùn ñaûng baét; trong Taêng neân sai söù ñeán choã ñoù noùi raèng: “Ngaøy nay Taêng töï töù, xin cho Tyø kheo naøy ñöôïc ñeán hoaëc gôûi töï töù ñeán hoaëc xuaát giôùi vì chuùng toâi khoâng ñöôïc bieät chuùng töï töù”. Tyø kheo naøy neáu ñöôïc ñöa ñeán hoaëc gôûi töï töù ñeán hoaëc xuaát giôùi thì toát; neáu khoâng ñöôïc nhö theá thì caùc Tyø kheo khoâng neân bieät chuùng töï töù, neáu bieät chuùng töï töù thì taát caû Tyø kheo maéc toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, taát caû Tyø kheo coù toäi nhöng khoâng bieát saùm tröø toäi naøy, vò khaùch Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán bieát trong caùc cöïu Tyø kheo naøy coù ngöôøi ñöùc toát thì neân hoûi vò ñoù raèng: “Tröôûng laõo, neáu Tyø kheo laøm vieäc nhö theá nhö theá thì seõ maéc toäi gì?”, ñaùp laø seõ maéc toäi nhö theá nhö theá, khaùch Tyø kheo laïi hoûi: “Tröôûng laõo coù töï nhôù ñaõ laøm toäi nhö theá nhö theá khoâng?”, ñaùp: “Töï nhôù, nhöng khoâng phaûi moät mình toâi maø taát caû taêng cuõng ñeàu maéc toäi naøy”, khaùch Tyø kheo noùi: “Tröôûng laõo noùi taát caû taêng thì ñoái vôùi Tröôûng laõo coù ích gì, taïi sao Tröôûng laõo khoâng nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”. Neáu cöïu Tyø kheo nghe lôøi khaùch Tyø kheo nhö phaùp saùm hoái toäi naøy vaø caùc Tyø kheo khaùc cuõng nhö phaùp saùm hoái toäi naøy thì toát; neáu khoâng nhö theá, Tyø kheo khaùch bieát coù cöû toäi cuõng voâ ích thì ñöøng neân mieãn cöôõng cöû toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo nhôù coù toäi thì neân ñeán choã moät Tyø kheo khaùc nhö phaùp saùm hoái toäi naøy, saùm hoái roài môùi neân töï tö, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïiù. Laïi coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo coù toäi nghi thì neân ñeán noùi vôùi Tyø kheo khaùc: “Tröôûng laõo, toâi coù moät toäi nghi, sau seõ hoûi ñeå quyeát nghi”, noùi nhö theá roài môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Laïi coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo nhôù nghó coù toäi muoán noùi ra thì neân töï nhaát taâm nieäm: “Ta sau töï töù seõ nhö phaùp saùm hoái toäi naøy”, nghó nhö theá roài môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Neáu khi ñang töï töù, Tyø kheo coù toäi nghi cuõng neân töï nhaát taâm nieäm: “Ta sau töï töù seõ hoûi toäi naøy ñeå quyeát nghi”, nghó nhö theá roài môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù, taát caû Tyø kheo taêng coù toäi, bieát toäi naøy nhöng khoâng coù ñöôïc khaùch Tyø kheo thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán ñeå nhö phaùp saùm hoái. Caùc Tyø kheo neân môøi moät Tyø kheo gaàn truù xöù ñeán trong ñaây ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy roài trôû veà: “Chuùng toâi ôû beân thaày nhö phaùp saùm hoái toäi naøy:, Tyø kheo kia neáu coù theå daøn xeáp ñöôïc vieäc naøy thì toát, neáu khoâng daøn xeáp ñöôïc thì neân sai moät Tyø kheo xöôùng raèng:

386 BOÄ LUAÄT 5

Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, chuùng ta taát caû Tyø kheo taêng trong truù xöù naøy phaïm toäi bieát toäi naøy nhöng khoâng coù ñöôïc Tyø kheo khaùch thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán ñeå nhö phaùp saùm hoái toäi naøy; cuõng khoâng môøi ñöôïc Tyø kheo ôû gaàn truù xöù ñeán ñeå ôû beân Tyø kheo naøy nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau seõ nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá xong môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, taát caû Tyø kheo trong moät vieäc coù nghi, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, taát caû Tyø kheo trong truù xöù naøy nôi moät vieäc coù nghi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng sau seõ hoûi toäi naøy ñeå quyeát nghi. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá xong môùi neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã laøm töï töù; neáu coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc cöïu Tyø kheo naøy neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo töï töù xong, nhöng taát caû chöa ñöùng daäy, chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo naøy neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo töï töù xong, coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo naøy neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi. Neáu caùc Tyø kheo töï töù xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo neân laøm töï töù laïi thì khoâng toäi; soá ngöôøi ñeán baèng cuõng gioáng nhö vaäy. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo khaùch naøy neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu caùc cöïu Tyø kheo ñaõ laøm töï töù xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy chöa ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc khaùch Tyø kheo neân ñeán beân cöïu Tyø kheo noùi Ba-laàn laøm töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo laøm töï töù xong, coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc khaùch Tyø kheo naøy neân ñeán beân cöïu Tyø kheo chöa ñöùng daäy ñi ñeå noùi Ba-laàn laøm töï töù. Neáu caùc cöïu Tyø kheo ñaõ laøm töï töù xong, taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ít Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 387

thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, neáu cöïu Tyø kheo ñoàng taâm thì neân laøm töï töù laïi, ñöôïc vaäy thì toát; neáu khoâng ñöôïc ñoàng taâm thì khaùch Tyø kheo neân ra ngoaøi giôùi noùi Ba-laàn töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù xong thì coù cöïu Tyø kheo ñeán, ñoâng hôn hoaëc ít hôn hay baèng; neáu nhieàu hôn hay baèng thì cöïu Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, ñoâng hôn hoaëc ít hôn hay baèng; neáu nhieàu hôn thì cöïu Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, neáu baèng hoaëc ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, ñoâng hôn hoaëc baèng hoaëc ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì cöïu Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì khaùch vaø cöïu Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaêïc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn thì khaùch Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu baèng hay ít hôn thì khaùch Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù thì cöïu Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì khaùch Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì khaùch Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu vaø khaùch Tyø kheo neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hay baèng thì caùc Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì caùc Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù cöïu Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn hoaëc baèng thì caùc Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu ít hôn thì cöïu Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo khi töï töù thì coù khaùch Tyø kheo ñeán, nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn; neáu nhieàu hôn thì caùc Tyø kheo tröôùc neân laøm töï töù laïi, neáu baèng hay ít hôn thì khaùch Tyø kheo sau neân theo thöù lôùp töï töù. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh

388 BOÄ LUAÄT 5

cuøng ôû ñoàng kieán, caùc vò naøy suy nghó: “Cöïu Tyø kheo trong ñaây coù naêm ngöôøi trôû leân laøm töï töù, chuùng ta cuõng neân laøm töï töù”, lieàn khôûi töôûng tònh, töôûng Tyø-ni, töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Caùc Tyø kheo kia khôûi töôûng tònh, töôûng Tyø-ni, töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù xong; neáu taát caû chöa ñöùng daäy chöa ñi, hoaëc coù ngöôøi ñöùng daäy ñi coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi, hoaëc taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Coù moät truï xöù khi boá taùt, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc vò naøy suy nghó: “Chuùng ta neân hay khoâng neân ôû trong ñaây töï töù”, nghi laø tònh hay baát tònh, khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Caùc Tyø kheo kia nghi laø tònh hay baát tònh, khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù xong; neáu taát caû chöa ñöùng daäy, chöa ñi hoaëc coù ngöôøi ñöùng daäy ñi, coù ngöôøi chöa ñöùng daäy ñi hoaëc taát caû ñeàu ñöùng daäy nhöng chöa ñi, maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, thì caùc Tyø kheo kia neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi. Coù truù xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo naêm ngöôøi trôû leân nhoùm laïi moät choã muoán töï töù thì coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo suy nghó: “soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, laø dieät hoaïi tröø xaû; chuùng ta khoâng caàn caùc Tyø kheo naøy vì hoï öa thích phaù taêng”, lieàn khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù. Laïi coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi Thaâu-lan-giaù vì gaàn phaù taêng, vì caùc Tyø kheo naøy öa thích phaù taêng. Neáu khôûi töôûng bieät ñoàng bieät ñeå laøm töï töù xong, taát caû Tyø kheo chöa ñöùng daäy chöa ñi maø coù soá ñoâng Tyø kheo ôû truù xöù khaùc ñeán, thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, caùc cöïu Tyø kheo neân laøm töï töù laïi, caùc Tyø kheo tröôùc maéc toäi Thaâu-lan-giaù vì gaàn phaù taêng. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo ñeán ñoâng hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu ñoâng hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù, khaùch Tyø kheo ñeán ñoâng hôn hoaêïc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 389

neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù, khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hoaëc baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu khaùch Tyø kheo khi töï töù, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng töï töù, cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng töï töù, cöïu Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Neáu cöïu Tyø kheo vaø khaùch Tyø kheo cuøng töï töù, khaùch Tyø kheo ñeán nhieàu hôn hoaëc baèng hay ít hôn, neáu nhieàu hôn hay baèng thì neân laøm töï töù laïi. Cöïu Tyø kheo ngaøy thöù möôøi boán töï töù ñoâng, khaùch Tyø kheo ngaøy thöù möôøi laêm töï töù ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán. Neáu cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít, khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo, khoâng neân töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán. Cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng, khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo ñoåi laïi ngaøy töï töù. Cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít, khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo ra ngoaøi giôùi laøm töï töù. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ñoâng, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy aáy. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo, khoâng neân töï töù vaøo ngaøy aáy. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ñoâng, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ít hôn thì cöïu Tyø kheo neân thuaän theo khaùch Tyø kheo ñoåi laïi ngaøy töï töù. Khaùch Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm ít, cöïu Tyø kheo töï töù vaøo ngaøy thöù möôøi boán ñoâng hôn thì khaùch Tyø kheo neân thuaän theo cöïu Tyø kheo ra ngoaøi giôùi laøm töï töù. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo nghe töôùng cuûa khaùch Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa khaùch Tyø kheo hoaëc tieáng chaân, tieáng giaøy deùp… maø khoâng ñi tìm, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo phaïm toäi. Neáu ñi tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu ñi tìm khoâng thaáy coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu

390 BOÄ LUAÄT 5

tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng phaïm. Neáu tìm ñöôïc khaùch Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, khaùch Tyø kheo nghe töôùng cuûa cöïu Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa cöïu Tyø kheo nhö tieáng khoùa cöûa, tieáng tuïng kinh… maø khoâng tìm kieám, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm ñöôïc cöïu Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, cöïu Tyø kheo thaáy töôùng cuûa khaùch Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa khaùch Tyø kheo nhö y baùt, tích tröôïng, tuùi da ñöïng daàu… maø khoâng ñi tìm, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy ñöôïc maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm ñöôïc khaùch Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì cöïu Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, khaùch Tyø kheo thaáy töôùng cuûa cöïu Tyø kheo, nhaân duyeân cuûa cöïu Tyø kheo nhö nhaø môùi queùt doïn, môùi traûi giöôøng toøa… maø khoâng ñi tìm, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm thaáy maø khoâng keâu, lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, coù nghi maø lieàn laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo maéc toäi. Neáu tìm khoâng thaáy, khoâng coù nghi gì môùi laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Neáu tìm thaáy cöïu Tyø kheo nhaát taâm hoan hæ cuøng laøm töï töù thì khaùch Tyø kheo khoâng toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù Tyø kheo bò ngöôøi khaùc cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán cho nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø kheo naøy bieät truï thì khoâng thaønh cho, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi khaùc cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán cho nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu cho Tyø kheo naøy bieät truï thì khoâng thaønh cho. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Taêng seõ cho Tyø kheo naøy bieät truï. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 391

cho nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó, töï noùi toâi coù toäi Taêng-giaø-baø- thi-sa. Neáu cho Tyø kheo naøy haønh Ma-na-ñoûa hoaëc cho Boån-nhaät-trò hoaëc cho xuaát toäi thì khoâng thaønh cho, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hoaëc khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa. Neáu Taêng cho Tyø kheo naøy haønh Ma-na-ñoûa hay cho Boån-nhaät-trò hoaëc cho xuaát toäi thì khoâng thaønh cho. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Taêng seõ cho Tyø kheo naøy haønh Ma-na-ñoûa hoaëc Boån-nhaät-trò hoaëc cho xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi neân ra saùm hoái, coù Tyø kheo noùi neân taâm nieäm saùm hoái, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nhó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù-ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi neân ra saùm hoái, coù Tyø kheo noùi neân taâm nieäm saùm hoái. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Tyø kheo naøy neáu ñöôïc Tyø kheo khaùc thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, seõ ôû beân Tyø kheo naøy nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö vaäy roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hoaëc khoâng bò cöù toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù- ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Ba- daät-ñeà, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäiBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, moät Tyø kheo trong Taêng neân xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù trong ñaây coù Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hay khoâng bò cöû toäi, khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù-ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Ba-daät-ñeà, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäiBa-la-ñeà-ñeà-xaù-ni. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, sau Tyø kheo naøy neáu ñöôïc Tyø kheo khaùc thanh tònh cuøng ôû ñoàng kieán, seõ ôû beân Tyø kheo naøy nhö phaùp saùm hoái toäi naøy. Baïch nhö vaäy. Laøm nhö theá roài môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, Tyø kheo bò ngöôøi cöû toäi hoaëc khoâng bò cöù toäi,

392 BOÄ LUAÄT 5

khieán nhôù nghó hay khoâng khieán nhôù nghó maø töï noùi laø toâi coù toäi Ñeà-xaù- ca-la-ni. Vieäc naøy khieán sanh tranh caûi, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Taøn coù theå trò, coù Tyø kheo noùi ñaây laø toäi Voâ taøn khoâng theå trò. Neáu trong ñaây ñeàu noùi laø Höõu taøn coù theå trò thì neân cuøng töï töù; neáu trong ñaây ñeàu noùi laø Voâ taøn khoâng theå trò thì Tyø kheo kia neân boû töï töù maø ñi, khoâng neân tranh caûi nhau. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo noùi toäi cuûa-Tyø kheo khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát ngöôøi cöû toäi naøy laø ngöôøi thaân nghieäp baát tònh hoaëc daâm, troäm, ñoaïn maïng ngöôøi hay töï noùi mình ñöôïc phaùp hôn ngöôøi; hoaëc xuaát tinh, hai thaân xuùc chaïm nhau; hoaëc chaët caây coû, gieát suùc sanh; hoaëc aên phi thôøi, uoáng röôïu… thì khoâng neân tin lôøi ngöôøi naøy maø trò toäi Tyø kheo kia. Taêng neân noùi: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”, ngöôøi khoâng coù hoå theïn nhö theá thì Taêng khoâng neân tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi duïc vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo höôùng ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïc treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc naøy laø ngöôøi khaåu nghieäp baát tònh hoaëc hay voïng ngöõ, khoâng bieát noùi bieát, bieát noùi khoâng bieát, khoâng thaáy noùi thaáy, thaáy noùi khoâng thaáy, khoâng nghi noùi nghi, nghi noùi khoâng nghi. Lôùi noùi cuûa-Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi khoâng coù hoå theïn nhö theá thì Taêng khoâng neân tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo höôùng ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân khaåu hai nghieäp ñeàu baát tònh, hoaëc daâm, troäm…; hoaëc hay noùi voïng ngöõ, khoâng bieát noùi bieát…. Lôøi noùi cuûa-Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi khoâng coù hoå theïn nhö theá, Taêng chôù tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo höôùng ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân nghieäp thanh tònh, khoâng daâm, khoâng troäm… cho ñeán khoâng uoáng röôïu; nhöng Tröôûng laõo naøy ít trí tueä, khoâng quyeát ñònh, khoâng bieát raønh reõ. Ngöôøi naøy coù theå nôi phi phaùp noùi laø phaùp,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 393

phaùp noùi laø phi phaùp, baát thieän noùi laø thieän, thieän noùi laø baát thieän. Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi ít trí tueä nhö theá, Taêng chôù tính vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo naøy khaåu nghieäp thanh tònh, khoâng theå khoâng bieát maø noùi laø bieát, bieát maø noùi laø khoâng bieát…; nhöng Tröôûng laõo naøy laø ngöôøi ít trí tueä, khoâng quyeát ñònh… cho ñeán thieän noùi laø baát thieän. Tyø kheo nhö theá Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi ít trí tueä nhö theá Taêng chôù keå vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát ngöôøi noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân khaåu hai nghieäp thanh tònh, khoâng daâm, khoâng troäm…; khoâng theå khoâng bieát maø noùi laø bieát…; nhöng Tröôûng laõo naøy laø ngöôøi ít trí tueä, khoâng quyeát ñònh… cho ñeán thieän noùi laø baát thieän. Tyø kheo nhö theá Taêng khoâng neân tin theo maø trò toäi ngöôøi kia, Taêng neân noùi vôùi ngöôøi noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo chôù saân, chôù ñaáu tranh, chôù noùi toäi nhau”. Ngöôøi ít trí tueä nhö theá Taêng chôù keå vaøo tuùc soá maø neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Coù moät truï xöù khi töï töù, coù Tyø kheo ñeán Tyø kheo khaùc noùi toäi cuûa ngöôøi khaùc döïa treân thaáy nghe nghi. Caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo noùi toäi naøy laø ngöôøi thaân khaåu hai nghieäp thanh tònh, khoâng daâm, khoâng troäm…; khoâng theå bieát maø noùi laø khoâng bieát…. Tröôûng laõo naøy laø ngöôøi coù trí tueä, laø ngöôøi quyeát ñònh, bieát raønh reõ; ngöôøi naøy khoâng theå nôùi phaùp maø noùi laø phi phaùp… cho ñeán baát thieän noùi laø thieän. Luùc ñoù Taêng neân töø toán hoûi Tröôûng laõo noùi toäi naøy raèng: “Tröôûng laõo noùi toäi cuûa ngöôøi kia laø döïa treân maét thaáy, tai nghe, taâm nghi phaûi khoâng?”, neáu Tröôûng laõo naøy ñaùp laø döïa treân maét thaáy thì Taêng neân hoûi: “Neáu laø maét thaáy thì khoâng neân noùi laø tai nghe, taâm nghi. Tröôûng laõo thaáy nhöõng gì, thaáy choã naøo, thaáy nhö theá naøo, thaáy laøm vieäc gì, nhaân duyeân gì maø ñeán ñoù thaáy ñöôïc”. Neáu Tröôûng laõo naøy ñaùp laø döïa treân tai nghe thì Taêng neân hoûi: “Neáu laø tai nghe thì khoâng neân noùi laø maét thaáy, taâm nghi. Tröôûng laõo nghe nhöõng gì, nghe choã naøo, nghe nhö theá naøo, nghe laøm vieäc gì, töø beân ngöôøi nam nghe ñöôïc hay töø beân ngöôøi nöõ nghe ñöôïc;

394 BOÄ LUAÄT 5

töø beân baát naêng nam nghe ñöôïc hay töø beân ngöôøi hai caên nghe ñöôïc?”. Neáu ñaùp laø döïa treân taâm nghi thì Taêng neân hoûi: “Neáu noùi laø taâm nghi thì khoâng neân noùi maét thaáy, tai nghe. Tröôûng laõo nghi nhöõng gì, nghi choã naøo, nghi nhö theá naøo, nghi vieäc gì, laø töø trong thaân toäi nghi hay töø trong khaåu toäi nghi; töø trong toäi baát taøn nghi laø taøn hay töø trong toäi taøn nghi laø baát taøn…”. Töø toán hoûi nhö theá roài, neáu töø Tröôûng laõo naøy bieát ñöôïc söï thaät thì Taêng neân nhaát taâm trò toäi Tyø kheo naøy. Neáu Tyø kheo coù toäi noùi toâi laø baïch y thì Taêng neân baûo haõy ñi ñi roài neân laøm töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Neáu Tyø kheo coù toäi noùi toâi laø Sa di, khoâng phaûi Tyø kheo, laø dò ñaïo, laø ngöôøi bò Baát-kieán-taãn, Baát-taùc-taãn, aùc taø baát tröø taãn; laø ngöôøi phaïm baát coïng truï… cho ñeán aùc taâm laøm thaân Phaät bò thöông thì Taêng neân baûo haõy ñi ñi roài neân töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Taát caû vieäc tröôùc laøm xong roài Taêng môùi töï töù, neáu ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho yeát ma trò phaït thì neân cho; ñaùng cho yeát ma y chæ thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taãn xuaát thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haï-yùù thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-kieán- taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-taùc-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taø kieán baát tröø taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma bieät truï thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haønh Ma-na-ñoûa, Boån-nhaät-trò, xuaát toäi thì neân cho; neân cho xong roài, Taêng môùi neân töï töù. Neáu Tyø kheo an cö nghe ôû truù xöù kia coù Tyø kheo saân giaän, ñaáu tranh, noùi toäi nhau saép ñeán ngaên Tyø kheo ôû trong ñaây töï töù thì caùc Tyø kheo neân hai, ba, boán laàn thuùc giuïc laøm boá taùt, sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû, ñöôïc nhö theá thì toát. Neáu khoâng thaønh maø caùc Tyø kheo nghe Tyø kheo saân giaän ñaáu tranh kia saép vaøo trong giôùi ñeå ngaên töï töù thì neân mau mau nhoùm hoïp sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû, ñöôïc thaønh nhö theá thì toát. Neáu khoâng thaønh maø caùc Tyø kheo nghe Tyø kheo saân giaän ñaáu tranh kia ñaõ vaøo trong giôùi thì cöïu Tyø kheo neân nhaát taâm tieáp ñoùn, dòu daøng thaêm hoûi, vui veû mang giuùp y baùt, môû cöûa phoøng, chæ ngoïa cuï noùi raèng: “Ñaây laø giöôøng toøa, meàn chieáu… tuøy Thöôïng toøa theo thöù lôùp an truï”. Neân lo lieäu ñaày ñuû caùc vaät caàn duøng ñeå taém röûa nhö xaø phoøng, khaên taém…, ñôïi khaùch Tyø kheo vaøo nhaø taém xong, cöïu Tyø kheo neân ra ngoaøi giôùi sai ngöôøi vì Taêng laøm ngöôøi töï töù vaø noùi töï töù ñaày ñuû, ñöôïc thaønh nhö theá thì toát. Neáu khoâng thaønh thì cöïu Tyø kheo neân noùi vôùi khaùch Tyø kheo: “Tröôûng laõo, chuùng toâi boá taùt chöù khoâng töï töù, sau thôøi boá taùt môùi töï töù”, khaùch Tyø kheo noùi:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 395

“Tröôûng laõo, sau thôøi boá taùt khoâng neân töï töù, neáu coù töï töù thì laøm ngay baây giôø, vì sao laïi boá taùt, Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”, cöïu Tyø kheo noùi: “Chuùng toâi töï bieát giôø töï töù”. Neáu khaùch Tyø kheo ñi choã khaùc thì toát, neáu khoâng ñi thì cöïu Tyø kheo neân noùi vôùi khaùch Tyø kheo: “Chuùng toâi khoâng phaûi sau boá taùt môùi töï töù, maø ñôïi ñuû boán thaùng vaøo thaùng taùm cuoái haï môùi töï töù ñeå ñöôïc nhieàu boá thí”, neáu khaùch Tyø kheo noùi: “Tröôûng laõo, caùc vò khoâng neân ñôïi ñuû boán thaùng vaøo thaùng taùm cuoái haï môùi töï töù, neáu coù töï töù thì neân töï töù ngay baây giôø, vì sao, vì Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Neáu khaùch Tyø kheo chòu ñi ñeán choã khaùc thì toát, neáu khoâng ñi thì caùc Tyø kheo trong ñaây khoâng neân töï töù maø boû ñi, khoâng neân saân giaän ñaáu tranh noùi toäi nhau. Neáu coù Tyø kheo bònh ngaên Tyø kheo khoâng bònh töù töù, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo bònh: “Tröôûng laõo bònh chôù ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”. Neáu coù Tyø kheo khoâng bònh ngaên Tyø kheo bònh töï töù thì Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo khoâng bònh: “Tröôûng laõo chôù ngaên Tyø kheo bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”. Neáu coù Tyø kheo bònh sai söù ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, Taêng neân noùi vôùi söù raèng: “Tröôûng laõo chôù nghe lôøi cuûa-Tyø kheo bònh ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”, söù giaû naøy neân ñeán beân ngöôøi bònh noùi: “Tröôûng laõo, Taêng daïy baûo thaày bònh chôù ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù, vì sao, vì ngöôøi bònh ít an oån”, neáu ngöôøi bònh noùi haõy ngaên giuøm thì Tyø kheo bònh naøy phaïm Ñoät-kieát-la, neáu söù giaû nghe lôøi ngöôøi bònh ngaên Tyø kheo khoâng bònh töï töù thì söù giaû naøy phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo khoâng bònh sai söù ngaên Tyø kheo bònh töï töù cuõng gioáng nhö vaäy. Coù boán loaïi phi phaùp ngaên töï töù vaø boán loaïi nhö phaùp ngaên töï töù. Boán loaïi phi phaùp laø: 1. Khoâng caên cöù phaù giôùi ngaên töï töù. 2. Khoâng caên cöù phaù chaùnh kieán ngaên töï töù. 3. Khoâng caên cöù phaù chaùnh maïng ngaên töï töù. 4. Khoâng caên cöù phaù oai nghi ngaên töï töù. Boán loaïi nhö phaùp laø: 1. Coù caên cöù phaù giôùi ngaên töï töù. 2. Coù caên cöù phaù chaùnh kieán ngaên töï töù. 3. Coù caên cöù phaù chaùnh maïng ngaên töï töù. 4. Coù caên cöù phaù oai nghi ngaên töï töù. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho noùi moät laàn töï töù vaø noùi hai laàn töï töù, tröôùc kia ta ñaõ cho noùi Ba-laàn töï

396 BOÄ LUAÄT 5

töù, neáu khi noùi moät laàn töï töù maø noùi chöa xong lieàn ngaên töï töù thì goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; neáu noùi moät laàn xong môùi ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên töï töù. Neáu khi noùi hai laàn töï töù, noùi laàn ñaàu chöa xong maø ngaên thì goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; laàn ñaàu noùi xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; noùi laàn thöù hai chöa xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên töï töù; khi noùi laàn thöù hai xong môùi ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên töï töù. Neáu khi noùi Ba-laàn töï töù, laàn ñaàu noùi chöa xong maø ngaên thì goïi laø phi phaùp ngaên; laàn ñaàu noùi xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; noùi laàn thöù hai chöa xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; noùi laàn thöù hai xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; noùi laàn thöù ba chöa xong maø ngaên cuõng goïi laø phi phaùp ngaên; khi noùi laàn thöù ba xong môùi ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên töï töù”. ÔÛ truù xöù naøo Phaät cho neân noùi moät laàn töï töù: Nhö coù moät truï xöù Taêng ñaïi hoäi khi töï töù, moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Taêng ñaïi hoäi ôû truù xöù naøy, neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì ñeâm seõ qua, khoâng ñöôïc töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy.”Laøm nhö theá xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, vua hoaëc baäc ñoàng vua, vöông töû… ngoài beân caùc Tyø kheo muoán nghe thuyeát phaùp, caùc Tyø kheo thuyeát phaùp xong thì ñeâm ñaõ qua, moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Truù xöù naøy vua hoaëc baäc ñoàng vua ngoài beân caùc Tyø kheo nghe thuyeát phaùp, caùc Tyø kheo thuyeát phaùp xong thì ñeâm ñaõ qua, khoâng ñöôïc töï töù. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, hai phaùp sö bieän giaûi veà nghóa, veà danh, veà töø vaø ñoái ñaùp, khi thuyeát phaùp xong thì ñeâm ñaõ qua, caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy hai phaùp sö… ñeâm ñaõ qua. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì ñeâm ñaõ qua khoâng ñöôïc töï töù”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö theá xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, caùc Tyø kheo coù boán vieäc, neáu moãi moãi vieäc khôûi leân thì ñeâm ñaõ qua, caùc Tyø kheo suy nghó: “Trong truù xöù naøy caùc Tyø kheo coù boán vieäc… ñeâm ñaõ qua. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì ñeâm ñaõ qua khoâng ñöôïc töï töù”, nghó roái moät Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 397

kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, nhieàu Tyø kheo bò bònh, caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy nhieàu Tyø kheo bò bònh, neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì caùc Tyø kheo bònh seõ khoâng theå quyø laâu ñöôïc”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, trôøi möa to noùc nhaø bò doät, caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy trôøi möa to, noùc nhaø bò doät. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì nöôùc möa chaûy xuoáng seõ laøm öôùt ngoïa cuï cuûa taêng vaø öôùt heát y phuïc caùc Tyø kheo”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baùch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Nhö coù moät truï xöù khi töï töù, trong taùm naïn neáu coù 1naïn khôûi leân nhö: Naïn vua, naïn giaëc, naïn nöôùc, naïn löûa, naïn aùc thuù, naïn raén rít, naïn ngöôøi, naïn phi nhôn. Naïn vua laø vua noåi giaän ra lònh baét Sa-moân Thích töû hoaëc ñaùnh, troùi, gieát hoaëc ñuoåi hoaëc ñoaït Ca sa cho maëc aùo baïch y, sai laøm binh lính trong boán binh, hoaëc caàm cöông ngöïa, khieâng kieäu ra vaøo trong quaân traän, hoaëc laøm sai dòch cho quan… Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy vua noåi giaän… laøm sai dòch cho quan. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì seõ bò gieát hoaëc bò phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn giaëc laø nhö giaëc noåi giaän ra lònh baét Sa-moân Thích töû gieát, troùi, ñuoåi ñi; laáy maùu boâi treân ngaïch cöûa… cho ñeán treân töôøng vaùch, phoøng taêng, nhaø aên, nhaø thieàn… ñeàu laáy maùu boâi leân, veõ côø hieäu vaø vieát chöõ. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Truù xöù naøy giaëc noåi giaän ra lònh… veõ côø hieäu vaø vieát chöõ. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò gieát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù, Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï

398 BOÄ LUAÄT 5

töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn löûa laø caùc Tyø kheo laøm taêng phöôøng trong röøng, boãng bò löûa trôøi thieâu ñoát caây röøng lan ñeán choã kinh haønh, laàu gaùc, Taêng phöôøng… taát caû ñeàu bò ñoát chaùy. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm taêng phöôøng trong röøng boãng bò löûa trôøi thieâu ñoát… taát caû ñeàu bò ñoát chaùy. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò thieâu cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn nöôùc laø nhö caùc Tyø kheo laøm Taêng phöôøng ôû moät khuùc soâng, nôi ñaây coù roàng nöông ôû taïi tuyeát sôn do thaân phaùt trieån coù söùc löïc neân khi ñi vaøo soâng lôùn hay khi ñi ra bieån laøm cho nöôùc soâng daâng traøn, taát caû röøng caây, choã kinh haønh, taêng phöôøng… ñeàu ngaäp luït. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm Taêng phöôøng ôû moät khuùc soâng, nôi ñaây coù roâng nöông ôû… ñeàu ngaäp luït. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù aét seõ cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn aùc thuù laø nhö caùc Tyø kheo laøm taêng phöôøng nôi coù aùc thuù nhö sö töû, hoå, baùo…, caùc Tyø kheo nhoû khoâng bieát nghi phaùp, ñaïi tieåu tieän giaët giuõ hong phôi khoâng ñuùng choã khieán caùc aùc thuù noåi giaän xoâng vaøo trong Taêng phöôøng, nhaø aên, nhaø thieàn… Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm Taêng phöôøng nôi coù aùc thuù… xoâng vaøo trong Taêng phöôøng, nhaø aên … Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù thì seõ bò gieát cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn raén rít laø nhö caùc Tyø kheo laøm Taêng phöôøng nôi roàng ôû, do caùc Tyø kheo nhoû khoâng bieát nghi phaùp, ñaïi tieåu tieän, giaët giuõ hong phôi khoâng ñuùng choã khieán roàng noåi giaän thaû raén ñoäc, rít, boø caïp… vaøo trong Taêng phöôøng ôû döôùi giöôøng, ôû treân giöôøng, duôùi gheá ngoài, treân gheá ngoài, trong nhaø aên, nhaø taém, nhaø xí… Caùc Tyø kheo suy nghó: “Chuùng ta laøm Taêng phöông nôi roàng ôû, do caùc Tyø kheo nhoû… trong nhaø taém, nhaø xí… Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò raén caén cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 399

laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn ngöôøi laø nhö caùc Tyø kheo nöông ôû nôi tuï laïc, do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp neân duøng lôïi dòu daøng hoaëc la maéng caùc quyù nhaân, phuï nöõ muoán khieán hoï phuïc tuøng. Nhöõng ngöôøi naøy noåi giaän ra lònh baét Sa-moân Thích töû gieát, troùi hoaëc ñuoåi ñi, khoâng cho vaøo trong thaønh aáp vaø ñi treân ñöôøng; cuõng khoâng cho vaøo nhaø, khoâng cho ngoài, khoâng cho khaát thöïc, khoâng cho cuùng döôøng. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp… khoâng cho cuùng döôøng, Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò gieát cheát hay phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Naïn phi nhôn laø nhö caùc Tyø kheo laøm Taêng phöông nôi phi nhôn ôû, do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp ñaïi tieåu tieän, giaët giuõ hong phôi khoâng ñuùng choã khieán phi nhôn noåi giaän khuûng boá caùc Tyø kheo, mang Tyø kheo ñeå treân giöôøng hoaëc döôùi giöôøng… hoaëc baét Tyø kheo treo ngöôïc leân. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Do caùc Tyø kheo khoâng bieát nghi phaùp… bò treo ngöôïc leân. Neáu chuùng ta noùi Ba-laàn töï töù seõ bò gieát cheát hoaëc phaù giôùi”, nghó roài moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch nhö sau: “Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay noùi moät laàn töï töù. Baïch nhö vaäy”. Laøm nhö vaäy xong môùi töï töù, khoâng neân gôûi töï töù vaø laøm trôû ngaïi. Truù xöù nhö theá neân noùi moät laàn töï töù. Coù moät truï xöù khi töï töù, moät Tyø kheo noùi raèng: “Haõy ñeå toäi moät beân, vieäc cuøng ngöôøi töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ñeå toäi moät beân, vieäc cuøng ngöôøi töï töù. Neáu coù noùi gì thì noùi ngay baây giôø, vì tuy Phaät cho töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Laïi coù moät Tyø kheo noùi raèng: “Haõy ñeå ngöôøi, ñeå toäi moät beân, ngöôøi khaùc cuøng töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ñeå ngöôøi, ñeå toäi moät beân, ngöôøi khaùc cuøng töï töù, neáu coù noùi gì thì noùi ngay baây giôø, vì Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Laïi coù Tyø kheo noùi raèng: “Haõy ñeå toäi, ñeå ngöôøi, ñeå beø ñaûng moät beân, ngöôøi dö taøn cuøng töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ñeå toäi, ñeå ngöôøi, ñeå beø ñaûng moät beân, ngöôøi dö taøn cuøng töï töù. Neáu coù noùi gì thì noùi ngay baây giôø, vì Phaät tuy cho chuùng ta töï töù nhöng vieäc naøy thì khoâng ñöôïc”. Coù moät truï xöù khi töï töù bieát toäi nhöng khoâng bieát ngöôøi, Taêng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi, khoâng neân luùc ñang töï töù maø caàu noùi, neáu luùc ñang töï töù maø caàu noùi thì Taêng maéc toäi.

400 BOÄ LUAÄT 5

Coù moät truï xöù bieát ngöôøi nhöng khoâng bieát toäi, Taêng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi, khoâng neân ñang luùc töï töù maø caàu noùi. Neáu ñang luùc töï töù maø caàu noùi thì Taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù bieát toäi bieát ngöôøi, Taêng neân ñang luùc töï töù caàu noùi, khoâng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi. Neáu ñeå töï töù xong môùi caàu noùi thì Taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù khoâng bieát toäi khoâng bieát ngöôøi, Taêng neân ñeå töï töù xong môùi caàu noùi, khoâng neân ñang luùc töï töù maø caàu noùi. Neáu ñang luùc töï töù maø caàu noùi thì Taêng maéc toäi. Coù moät truï xöù khi töï töù, caùc Tyø kheo laøm cheá haïn: “Caùc Tröôûng laõo, chuùng ta khoâng phaûi heát ba thaùng haï töï töù, maø laø heát boán thaùng haï vaøo thaùng taùm töï töù. Neáu chuùng ta töï töù vaøo thaùng cuoái haï thì ñöôïc nhieàu boá thí”, vì nhieáp boá thí thì neân vaøo thaùng naøy töï töù. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo voán khoâng muoán cha meï, hoaëc anh em chò em vaø vôï cuõ sai söû neân ôû trong ñaây khoâng nhaän phaàn mình maø mieãn cöôõng boû ñi. Tyø kheo naøy noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Caùc Tröôûng laõo, toâi voán khoâng muoán … mieãn cöôûng boû ñi. Caùc vò haõy nhoùm laïi, toâi nay muoán töï töù, muoán ngaên töï töù, muoán ngaên moät Tyø kheo töï töù”, Taêng neân noùi vôùi Tyø kheo naøy: “Tröôûng laõo, khoâng ñöôïc ngaøy nay töï töù, cuõng khoâng ñöôïc ngaên ngöôøi khaùc töï töù, muoán noùi gì thì noùi ngay baây giôø vì töï thaân thanh tònh, Phaät cho töï töù”, Tyø kheo naøy noùi: “Caùc Tröôûng laõo haõy nhoùm laïi, ngaøy nay toâi muoán töï töù, sau seõ ngaên moät Tyø kheo töï töù”, Taêng neân noùi: “Tröôûng laõo khoâng ñöôïc ngaøy nay töï töù roài sau seõ ngaên moät Tyø kheo töï töù, muoán noùi gì thì noùi ngay baây giôø vì töï thaân thanh tònh, Phaät cho töï töù”. Neáu Tyø kheo naøy noùi: “Caùc Tröôûng laõo haõy nhoùm laïi, toâi ngaøy nay töï töù, sau seõ khoâng ngaên Tyø kheo khaùc töï töù”, Phaät noùi: “Taêng neân hoøa hôïp cho Tyø kheo naøy töï töù, vì sao vì vaøo cheá haïn töï töù, khi töï töù khoâng neân ñeán: Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; neáu trong choã kia coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi töï töù khoâng neân ñeán. Choã naøy coù Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, khoâng coù truù xöù; choã kia coù khoâng phaûi Tyø kheo, coù truù xöù vaø khoâng coù truù xöù; neáu trong choã kia coù Tyø kheo baát coïng truï thì khi töõ töù khoâng neân ñeán. Ngoaøi ra nhö trong phaùp boá taùt coù noùi ñuû”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Khoâng neân töï töù ôû tröôùc baïch y, Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 23 401

truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông. Taát caû vieäc tröôùc laøm xong roài môùi neân töï töù; neáu ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho; ñaùng cho yeát ma trò phaït thì neân cho; ñaùng cho yeát ma y chæ thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taãn xuaát thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haï-yùù thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-kieán-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma Baát-taùc-taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma taø kieán baát tröø taãn thì neân cho; ñaùng cho yeát ma bieät truï thì neân cho; ñaùng cho yeát ma haønh Ma-na-ñoûa, Boån- nhaät-trò, xuaát toäi thì neân cho; neân cho xong roài môùi töï töù. Neáu Tyø kheo thoï töï töù caùch ñeâm thì khoâng neân cuøng töï töù, neáu chuùng taêng chöa ñöùng daäy thì ñöôïc. Ngaøy töï töù chöa ñeán thì khoâng neân töï töù, tröø khi Taêng tranh caûi ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi thì cho töï töù”.

402 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 24

PHAÙP AN CÖ THÖÙ TÖ

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo du haønh ñeán caùc nöôùc trong muøa haï, giaãm ñaïp coû töôi vaø ñaïp cheát caùc coân truøng neân bò caùc dò ñaïo xuaát gia cheâ traùch: “Caùc Sa-moân ñaïo khaùc vaø Baø-la-moân trong haï an cö aån mình nôi vaéng veû, gioáng nhö chim vaøo luùc giöõa tröa aån mình trong toå ñeå traùnh naéng. Sa-moân Thích töû töï cho mình laø coù ñöùc laïi du haønh caùc nôi trong muøa haï, giaãm ñaïp coû töôi vaø ñaïp cheát caùc coân truøng”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi du haønh trong muøa haï, giaãm ñaïp coû töôi vaø ñaïp cheát caùc coân truøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neân an cö vaøo muøa haï”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, nhöõng ai phaûi an cö?”, Phaät noùi: “Naêm chuùng neân an cö, ñoù laø Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni”, laïi hoûi: “Theá toân, phaùp thoï an cö nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Neáu Thöôïng toøa ñoái tröôùc Haï toøa thoï an cö neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, quyø goái chaép tay baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, toâi Tyø kheo ............ ôû truù xöù naøy haï an cö ba thaùng tröôùc, nöông vaøo tuï laïc ............ laø nôi coù theå ñi laïi. Taêng phöông neáu coù hö hoaïi seõ tu boå laïi. (3 laàn) Haï toøa neân noùi: “Chôù buoâng lung”, Thöôïng toøa neân ñaùp: “Xin thoï trì”. Neáu Haï toøa ñoái tröôùc Thöôïng toøa thoï an cö thì neân ñöùng daäy tròch baøy vai höõu, ñaûnh leã roài baïch raèng: Tröôûng laõo nhôù nghó, con Tyø kheo ............ ôû truù naøy haï an cö ba thaùng tröôùc, nöông vaøo tuï laïc ............ laø nôi coù theå ñi laïi. Taêng phöôøng neáu coù hö hoaïi seõ tu boå laïi. (3 laàn) Thöôïng toøa neân noùi: “Chôù buoâng lung”, Haï toøa neân ñaùp: “Xin thoï trì”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 24 403

Thoï an cö ba thaùng sau cuõng gioáng nhö vaäy, neáu khoâng an cö thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû nöôùc ca di coù tuï laïc Töôïng löïc, trong ñaây coù moät cö só teân laø Öu-ñieàn, nhaø giaøu coù, nhieàu cuûa caûi, ruoäng vöôøn, thoï duïng ñaày ñuû. Vò naøy ñaõ quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng ñöôïc kieán ñeá ñaéc quaû, sau khi xaây xong Taêng phöôøng cho Taêng lieàn sai söù ñeán baïch Taêng: “ÔÛ ñaây con ñaõ lo lieäu xong nhieàu thöùc aên thöùc uoáng vaø y ñeå cuùng döôøng, xin thænh caùc Tröôûng laõo ñeán thoï y thöïc cuùng döôøng, Taêng phöôøng vaø ngoïa cuï xin cuùng cho Töù phöông Taêng”, caùc Tyø kheo noùi vôùi söù giaû: “Phaät ñaõ keát giôùi khoâng cho caùc Tyø kheo du haønh ñeán caùc nöôùc trong haï an cö, xin cö só ñöøng buoàn”. Luùc ñoù cö só suy nghó: “Nguyeän khoâng öùng theo taâm, thaät buoàn phieàn. Ta xaây Taêng phöôøng naøy cho Taêng maø Taêng laïi khoâng ñeán, khoâng bieát phaûi laøm sao. Ta neân ñeán truù xöù gaàn ñaây thænh caùc Tyø kheo ñeán thoï y thöïc, coøn Taêng phöôøng vaø ngoïa cuï cuùng cho Töù phöông Taêng”. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo haï an cö ba thaùng ôû trong thaønh Vöông xaù xong, may y roài lieàn ñaép y mang baùt du haønh ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Caùc Tyø kheo naøy ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töï nay neáu coù vieäc cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, neáu coù vieäc cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi, vì ai thì ñöôïc ñi?”, Phaät noùi: “Vì baûy chuùng thì ñöôïc ñi, ñoù laø Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di”. Sao goïi laø vì Öu-baø-di thì ñöôïc ñi?: Nhö Öu-baø-di laøm phoøng nhaø xong lieàn sai söù ñeán baïch Tyø kheo raèng: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Öu-baø-di laøm chuoàng voi, chuoàng ngöïa, nhaø aên xong lieàn sai

404 BOÄ LUAÄT 5

söù ñeán baïch Tyø kheo raèng: “Con laøm xong chuoàng voi…, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Öu-baø-di laøm phoøng nhaø hoaëc nhaø aám, nhaø maùt, nhaø nhieàu taàng, nhaø moät taàng… cho Taêng xong lieàn sai söù ñeán baïch Tyø kheo raèng: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho Taêng, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Öu-baø-di laøm phoøng nhaø, nhaø aám… cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät; nhieàu Tyø kheo ni hoaëc hai, moät; nhieàu Thöùc-xoa-ma-na hoaëc hai, moät; nhieàu Sa di hoaëc hai, moät; nhieàu Sa-di-ni hoaëc hai, moät; nhieàu ngöôøi xuaát gia hoaëc hai, moät; nhieàu xuaát gia ni hoaëc hai, moät; laøm xong roài sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät… cho ñeán moät xuaát gia ni, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Öu-baø-di bò vua baét hay giaëc baét hoaëc oan gia hoaëc beø ñaûng cuûa oan gia baét neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò vua baét…, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo boá thí, hoaëc vì muoán nghe phaùp boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp boá thí… coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Öu-baø-di bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí… nhö treân, coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Öu-baø-di bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán chæ cho con thöùc aên uoáng öùng theo bònh”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Hoaëc noùi chæ cho con thuoác thang öùng theo bònh, hoaëc noùi chæ cho con ngöôøi khaùn bònh tuøy bònh cho aên vaø uoáng thuoác ñaày ñuû… coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Öu-baø-di muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh nhö Ba laø-sa-ñeà- ca (Taán dòch laø kinh Thanh tònh), Ba laø-sa-ñaïi-ni (Taán dòch laø kinh Nhaát tònh), Baøn-xaø-ñeà-lôïi-kieám (Taán dòch laø kinh Tam muoäi), Ma-na-xaø-lam

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 24 405

(Taán dòch laø hinh Hoùa), Ba laø tieåu-xaø-lam (Taán dòch laø kinh Phaïm), A -ta-na-kieám (Taán dòch laø kinh Quyû thaàn thaønh), Ma-ha-sa-ma-kyø-kieám (Taán dòch laø kinh Ñaïi hoäi), A-la-giaø-ñoâ-ba-ma (Taán dòch laø kinh Xaø thí), Thaát-leä-baøo-na-ñoâ-höïu-ña-thôøi-nguyeät-ñeà (Taán dòch laø kinh Taùc dieät giaûi thoaùt), Thích-giaø-la-Ba laø-nieäm-naïi (Taán dòch laø kinh Thích vaán), Ha-ni-ñaø-na-ba-leâ-da-daï (Taán dòch laø kinh Ñaïi nhaân duyeân), Taàn-ba-sa -la Ba laø-thôøi-giaø-ma-nam (Taán dòch laø kinh Bình sa nghinh), Baøn-xa -öu-ba-ñaø-na-can-troùc-giaø (Taán dòch laø kinh Nguõ thoï aám kieáp), Sa-ñaø- da-ña-ni (Taán dòch laø kinh Luïc tình boä), Ni-ñaø-na-taùn-do-khaát-ña (Taán dòch laø kinh Ñoàng giôùi boä), Ba-la-dieân (Taán dòch laø kinh Quaù ñaïo), A ñaø-ba-kyø-da-tu-ñoá-loä (Taán dòch laø kinh Chuùng ñöùc), Taát-kyø-ñaø-xaù-tu- ñoá-loä (Taán dòch laø kinh Kieán ñeá)… hoaëc chöa hoïc, muoán hoïc hoaëc tröôùc ñaõ hoïc roài nhöng queân, muoán tuïng laïi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con vì muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh… nhö treân cho ñeán caâu muoán tuïng laïi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán daïy cho con hoïc, ñoïc tuïng vaø hoûi nghóa”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Noùi chung vì Öu-baø-di nhö theá thì ñöôïc ñi, vì Öu-baø-taéc cuõng gioáng nhö vaäy. Sao goïi laø vì Sa-di-ni ñöôïc ñi?: Nhö coù Sa-di-ni laøm phoøng nhaø hoaëc nhaø aám, nhaø maùt, nhaø nhieàu taàng, nhaø moät taàng… cho Taêng xong lieàn sai söù ñeán baïch Tyø kheo raèng: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho Taêng, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni laøm phoøng nhaø, nhaø aám … cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät; nhieàu Tyø kheo ni hoaëc hai, moät; nhieàu Thöùc-xoa-ma-na hoaëc hai, moät; nhieàu Sa di hoaëc hai, moät; nhieàu Sa-di-ni hoaëc hai, moät; nhieàu ngöôøi xuaát gia hoaëc hai, moät; nhieàu xuaát gia ni hoaëc hai, moät; laøm xong roài sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät… cho ñeán moät xuaát gia ni, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni bò vua baét hay giaëc baét hoaëc oan gia hoaëc beø ñaûng cuûa oan gia baét neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò vua baét…, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo boá thí, hoaëc vì muoán nghe phaùp boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp boá thí… coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát

406 BOÄ LUAÄT 5

giôùi. Nhö Sa-di-ni bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí… nhö treân, coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc chæ cho con thöùc aên uoáng vaø thuoác thang öùng theo bònh, hoaëc chæ cho con ngöôøi khaùn bònh cho aên vaø uoáng thuoác ñaày ñuû öùng theo bònh”. Coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán ñöa con töø choã naøy ñeán choã kia nhö phaùp, hoaëc töø choã kia ñeán choã nay nhö phaùp”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni vì öu saàu muoán xaû giôùi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con öu saàu muoán xaû giôùi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán thuyeát phaùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni sanh aùc taø neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con sanh aùc taø, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán tröø aùc taø giuùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni sanh taâm nghi hoái, sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Taâm con nghi hoái, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán tröø nghi hoái giuùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa di di tröôùc kia ôû nhaø choàng ñaõ ñuû möôøi tuoåi, hoaëc laø ñoàng nöõ ñaõ ñuû möôøi taùm tuoåi, sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con tröôùc kia ôû nhaø choàng ñaõ ñuû möôøi tuoåi, hoaëc laø ñoàng nöõ ñaõ ñuû möôøi taùm tuoåi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán cho con thoï hoïc phaùp”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh nhö Ba laø sa ñeà giaø… cho ñeán Taùt kyø ñaø xaù tu ñoá loä hoaëc chöa hoïc, muoán hoïc hay tröôùc ñaõ hoïc roài nhöng queân, muoán tuïng laïi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con vì muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh… muoán tuïng laïi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán daïy cho con hoïc, tuïng vaø hoûi nghóa”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Tröôøng hôïp vì Sa di ñöôïc ñi cuõng gioáng nhö vì Sa-di-ni, caùc vieäc khaùc tuøy theo ñoù maø nhaän hieåu. Sao goïi laø vì Thöùc-xoa-ma-na ñöôïc ñi?: Nhö Thöùc-xoa-ma-Na-laøm phoøng nhaø hoaëc nhaø aám, nhaø maùt, nhaø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 24 407

nhieàu taàng, nhaø moät taàng… cho Taêng xong lieàn sai söù ñeán baïch Tyø kheo raèng: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho Taêng, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-Na-laøm phoøng nhaø, nhaø aám… cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät; nhieàu Tyø kheo ni hoaëc hai, moät; nhieàu Thöùc-xoa- ma-na hoaëc hai, moät; nhieàu Sa di hoaëc hai, moät; nhieàu Sa-di-ni hoaëc hai, moät; nhieàu ngöôøi xuaát gia hoaëc hai, moät; nhieàu xuaát gia ni hoaëc hai, moät; laøm xong roài sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät… cho ñeán moät xuaát gia ni, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na bò vua baét hay giaëc baét hoaëc oan gia hoaëc beø ñaûng cuûa oan gia baét neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò vua baét…, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo boá thí, hoaëc vì muoán nghe phaùp boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp boá thí… coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí… nhö treân, coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc chæ cho con thöùc aên uoáng vaø thuoác thang öùng theo bònh, hoaëc chæ cho con ngöôøi khaùn bònh cho aên vaø uoáng thuoác ñaày ñuû öùng theo bònh”. Coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán ñöa con töø choã naøy ñeán choã kia nhö phaùp, hoaëc töø choã kia ñeán choã nay nhö phaùp”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na vì öu saàu muoán xaû giôùi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con öu saàu muoán xaû giôùi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán thuyeát phaùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na sanh aùc taø neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo:

408 BOÄ LUAÄT 5

“Con sanh aùc taø, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán tröø aùc taø giuùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na sanh taâm nghi hoái, sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Taâm con nghi hoái, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán tröø nghi hoái giuùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na phaïm hai giôùi sau, sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con phaïm hai giôùi sau, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán cho con thoï giôùi laïi”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Thöùc-xoa-ma-na tröôùc kia ôû nhaø choàng ñaõ ñuû möôøi hai tuoåi, hoaëc laø ñoàng nöõ ñaõ ñuû hai möôi tuoåi, sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con tröôùc kia ôû nhaø choàng ñaõ ñuû möôøi hai tuoåi, hoaëc laø ñoàng nöõ ñaõ ñuû möôøi taùm tuoåi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán cho con thoï giôùi cuï tuùc”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh nhö Ba laø sa ñeà giaø… cho ñeán Taùt kyø ñaø xaù tu ñoá loä hoaëc chöa hoïc, muoán hoïc hay tröôùc ñaõ hoïc roài nhöng queân, muoán tuïng laïi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con vì muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh… muoán tuïng laïi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán daïy cho con hoïc, tuïng vaø hoûi nghóa”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Sao goïi laø vì Döõ hoïc (hoïc hoái) Sa-di-ni ñöôïc ñi?: Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni laøm phoøng nhaø hoaëc nhaø aám, nhaø maùt, nhaø nhieàu taàng, nhaø moät taàng… cho Taêng xong lieàn sai söù ñeán baïch Tyø kheo raèng: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho Taêng, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni laøm phoøng nhaø, nhaø aám… cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät; nhieàu Tyø kheo ni hoaëc hai, moät; nhieàu Thöùc-xoa-ma-na hoaëc hai, moät; nhieàu Sa di hoaëc hai, moät; nhieàu Sa-di-ni hoaëc hai, moät; nhieàu ngöôøi xuaát gia hoaëc hai, moät; nhieàu xuaát gia ni hoaëc hai, moät; laøm xong roài sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con ñaõ laøm xong phoøng nhaø, nhaø aám… cho nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät… cho ñeán moät xuaát gia ni, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán nhaø con thoï cuùng döôøng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni bò vua baét hay giaëc baét hoaëc oan gia hoaëc beø ñaûng cuûa oan gia baét neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò vua baét…, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp, hoaëc vì muoán gaëp

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 24 409

Tyø kheo boá thí, hoaëc vì muoán nghe phaùp boá thí, hoaëc vì muoán gaëp Tyø kheo nghe phaùp boá thí… coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán, con muoán gaëp Tyø kheo”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Neáu vì muoán nghe phaùp hoaëc vì muoán boá thí… nhö treân, coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc chæ cho con thöùc aên uoáng vaø thuoác thang öùng theo bònh, hoaëc chæ cho con ngöôøi khaùn bònh cho aên vaø uoáng thuoác ñaày ñuû öùng theo bònh”. Coù nhöõng vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni bònh khoå sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con bò bònh khoå, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán ñöa con töø choã naøy ñeán choã kia nhö phaùp, hoaëc töø choã kia ñeán choã nay nhö phaùp”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni vì öu saàu muoán xaû giôùi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con öu saàu muoán xaû giôùi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán thuyeát phaùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni sanh aùc taø neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con sanh aùc taø, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán tröø aùc taø giuùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni sanh taâm nghi hoái, sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Taâm con nghi hoái, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán tröø nghi hoái giuùp cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa di di saép bò Taêng laøm yeát ma trò hoaëc yeát ma khoå- thieát (traùch phaït), yeát ma y chæ, yeát ma taãn, yeát ma haï-yùù neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con saép bò Taêng laøm yeát ma trò… yeát ma haï-yùù, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán giuùp ñôõ con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni ñaõ bò Taêng cho yeát ma trò hoaëc yeát ma khoå- thieát… yeát ma haï-yùù neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con ñaõ bò Taêng cho yeát ma trò… yeát ma haï-yùù, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán giuùp ñôõ ñeå Taêng trò phaït nheï chôù trò phaït naëng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni, Taêng muoán laøm ÖÙc nieäm Tyø-ni, Baát si Tyø-ni neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Taêng muoán laøm ÖÙc nieäm Tyø-ni, Baát si

410 BOÄ LUAÄT 5

Tyø-ni cho con; xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán giuùp ñôõ con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni, Taêng muoán laøm Thaät mích Tyø-ni neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Taêng muoán laøm Thaät mích Tyø-ni cho con, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán giuùp ñôõ con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni, Taêng ñaõ cho Thaät mích Tyø-ni xong neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Taêng ñaõ con Thaät mích Tyø-ni xong roài, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán giuùp ñôõ ñeå Taêng trò phaït nheï chôù trò phaït naëng”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni saép bò Taêng cho yeát ma Baát-kieán-taãn, Baát- taùc-taãn, aùc taø baát tröø taãn neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Taêng saép cho con yeát ma Baát-kieán-taãn, Baát-taùc-taãn, aùc taø baát tröø taãn; xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán chæ baûo cho con thaáy toäi, saùm toäi vaø tröø aùc taø cho con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Taêng muoán cho yeát na Ma-na-ñoûa hoaëc yeát ma Boån-nhaät-tròhoaëc cho xuaát toäi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Taêng saép cho con yeát ma Ma-na-ñoûa, Boån-nhaät-tròhoaëc cho xuaát toäi; xin thænh caùc Ñaïi- ñöùc ñeán giuùp ñôõ con”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Döõ hoïc Sa-di-ni ñoái vôùi hai boä Ba-la-ñeà-moäc-xoa phaân bieät hoaëc chöa hoïc, muoán hoïc hoaëc ñaõ hoïc roài nhöng queân, muoán tuïng laïi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con ñoái vôùi hai boä Ba-la-ñeà-moäc-xoa phaân bieät… muoán tuïng laïi; xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán daïy cho con hoïc, tuïng vaø hoûi nghóa”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Nhö Sa-di-ni muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh nhö Ba laø-sa-ñeà- giaø… cho ñeán Taùt kyø ñaø xaù tu ñoá loä hoaëc chöa hoïc, muoán hoïc hay tröôùc ñaõ hoïc roài nhöng queân, muoán tuïng laïi neân sai söù ñeán baïch Tyø kheo: “Con vì muoán hieåu bieát nhieàu veà Ñaïi kinh… muoán tuïng laïi, xin thænh caùc Ñaïi-ñöùc ñeán daïy cho con hoïc, tuïng vaø hoûi nghóa”. Coù vieäc nhö vaäy thì cho thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi. Gioáng nhö tröôøng hôïp vì Döõ hoïc Sa-di- ni ñöôïc ñi, tröôøng hôïp Döõ hoïc Sa di cuõng nhö vaäy, nhöõng vieäc khaùc tuøy theo ñoù maø nhaän hieåu. Nhö tröôøng hôïp vì Tyø kheo ñöôïc ñi, tröôøng hôïp vì Tyø kheo ni ñöôïc ñi cuõng vaäy; nhö tröôøng hôïp vì vieäc cuûa nöôøi khaùc ñöôïc ñi, tröôøng hôïp vì vieäc cuûa mình ñöôïc ñi cuõng vaäy; tröôøng hôïp sai sö ñöôïc ñi, tröôøng hôïp khoâng sai söù ñöôïc ñi cuõng vaäy. Tyø kheo, Tyø kheo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 24 411

ni vì chính mình hoaëc vì ngöôøi khaùc, sai söù hay khoâng sai söù ñeàu ñöôïc xuaát giôùi ñi. Chæ ñöôïc thoï phaùp moät laàn baûy ñeâm xuaát giôùi, khoâng ñöôïc hai laàn baûy ñeâm xuaát giôùi. Coù Tyø kheo bònh haï an cö khoâng ñöôïc thöùc aên thöùc uoáng öùng theo bònh, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo bònh haï an cö khoâng ñöôïc thuoác thang öùng theo bònh, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo bònh haï an cö, khoâng ñöôïc ngöôøi khaùn bònh lo thöùc aên vaø thuoác thang ñaày ñuû, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo binh haï an cö khoâng ñöôïc thöùc aên vaø thuoác thang öùng theo bònh, cuõng khoâng ñöôïc ngöôøi khaùn bònh lo thöùc aên vaø thuoác thang ñaày ñuû, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö gaëp phaûi ngöôøi nöõ noùi lôøi phi phaùp raèng: “Ñaïi-ñöùc, toâi cho con gaùi toâi (hoaëc chò em gaùi) cho thaày, thaày laøm choàng con gaùi toâi (hoaëc chò em gaùi)”, Tyø kheo suy nghó: “Ngöôøi nöõ naøy noùi lôøi phi phaùp nhö treân. Neáu ta ôû trong ñaây aét seõ bò maát maïng hoaëc maát phaïm haïnh”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haïn an cö gaëp phaûi ngöôøi nam noùi lôøi phi phaùp raèng: “Ñaïi-ñöùc, toâi cho con gaùi toâi (chò em gaùi) cho thaày, thaày laøm choàng con gaùi toâi (chò em gaùi)”, Tyø kheo suy nghó: “Ngöôøi nam naøy noùi lôøi phi phaùp nhö treân. Neáu ta ôû trong ñaây aét seõ bò maát maïng hoaëc maát phaïm haïnh”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haïn an cö tö duy baát chaùnh, chaáp töôùng tö duy nhö vaày: “Neáu coù ngöôøi nöõ ñeán hoaëc ñi, ñöùng, naèm, ngoài, hoaëc cöôøi, noùi hoaëc khoùc ca hoaëc chôi nhaïc, nhaåy muùa, hoaëc traàn truoàng hoaëc maëc y ohuïc nhieàu ít, coù trang ñieåm hay khoâng trang ñieåm…”, laïi nghó: “Ta ôû nôi ñaây khôûi nieäm baát chaùnh nhö treân, neáu ta ôû ñaây aét seõ maát maïng hoaëc maát phaïm haïnh”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö gaëp ñöôïc phuïc taøng coù nhieàu chaâu baùu quyù giaù, lieàn suy nghó: “Ta ôû nôi ñaây gaëp ñöôïc phuïc taøng coù nhieàu chaâu baùu quyù giaù, neáu ta ôû ñaây aét seõ maát maïng hoaëc maát phaïm haïnh”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö, cha meï hoaëc anh chò em, vôï cuõ vaø con caùi ñeán, lieàn suy nghó: “Ta ôû nôi ñaây cha meï anh chò em, vôï cuõ vaø con caùi ñeán, neáu ta ôû ñaây aét seõ bò maát maïng hoaëc maát phaïm haïnh”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö thaáy Taêng bò phaù laøm hai boä lieàn suy nghó: “Ta ôû nôi ñaây thaáy Taêng bò phaù laøm hai boä, neáu ta ôû ñaây aét seõ sanh aùc taâm hoaëc mieïâng taïo aùc nghieäp, ta seõ ñoïa vaøo ñöôøng aùc”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö thaáy Taêng coå

412 BOÄ LUAÄT 5

ñoäng vieäc phaù taêng lieàn suy nghó: “Taêng ôû trong truù xöù naøy coå ñoäng vieäc phaù taêng, neáu ta ôû ñaây aét seõ sanh taâm aùc, mieäng taïo nghieäp aùc, ta seõ ñoïa vaøo ñöôøng aùc”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö thaáy nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät; nhieàu Tyø kheo ni hoaëc hai, moät; nhieàu Thöùc-xoa-ma-na hoaëc hai, moät; nhieàu Sa di hoaëc hai, moät; nhieàu Sa-di-ni hoaëc hai, moät; nhieàu ngöôøi xuaát gia hoaëc hai, moät; nhieàu xuaát gia ni hoaëc hai, moät ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng. Tyø kheo suy nghó: “Trong ñaây coù nhieàu Tyø kheo… xuaát gia ni ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng, neáu ta ôû ñaây aét seõ sanh taâm aùc, mieäng taïo nghieäp aùc, ta seõ ñoïa vaøo ñöôøng aùc”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö nghe ôû truù xöù kia ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng neân phöông tieän nhoùm hoïp, lieàn suy nghó: “Trong truù xöù kia ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng neân phöông tieän nhoùm hoïp. Ta neân duøng lôøi dòu daøng khuyeân can khieán cho taâm hoï ñieàu phuïc, ñöôïc trôû laïi nhaát taâm hoøa hôïp”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö nghe Taêng ôû truù xöù kia ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng lieàn suy nghó: “Taêng trong truù xöù kia ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng, ta neân duøng lôøi dòu daøng khuyeân can khieán cho hoï boû vieäc laøm naøy ñeå ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö nghe trong truù xöù kia coù nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät; nhieàu Tyø kheo ni hoaëc hai, moät; nhieàu Thöùc-xoa-ma-na hoaëc hai, moät; nhieàu Sa di hoaëc hai, moät; nhieàu Sa-di-ni hoaëc hai, moät; nhieàu ngöôøi xuaát gia hoaëc hai, moät; nhieàu xuaát gia ni hoaëc hai, moät ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng. Tyø kheo suy nghó: “Trong truù xöù kia coù nhieàu Tyø kheo… moät xuaát gia ni ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng, ta neân duøng lôøi dòu daøng khuyeân can khieán cho hoï boû vieäc laøm naøy, ñeå ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi”, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö nghe ôû truù xöù kia ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng neân phöông tieän nhoùm hoïp, lieàn suy nghó: “Trong truù xöù kia ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng neân phöông tieän nhoùm hoïp. Ta khoâng theå duøng lôøi dòu daøng khuyeân can khieán cho hoï boû vieäc laøm naøy ñeå ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi; nhöng trong choã ñoù ta coù ngöôøi thaân, nhôø theá löïc cuûa ngöôøi thaân naøy coù theå duøng lôøi dòu dang khuyeân can hoï chaám döùt vieäc nhoùm hoïp phöông tieän phaù taêng, ñeå ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi”, vì vieäc naøy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö nghe trong truù xöù kia coù nhieàu Tyø kheo hoaëc hai, moät; nhieàu Tyø kheo ni hoaëc hai, moät; nhieàu Thöùc-xoa-ma-na hoaëc hai, moät; nhieàu Sa di hoaëc hai, moät; nhieàu Sa-di-ni hoaëc hai, moät; nhieàu ngöôøi xuaát gia hoaëc hai, moät; nhieàu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 24 413

xuaát gia ni hoaëc hai, moät ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng neân phöông tieän nhoùm hoïp. Tyø kheo suy nghó: “Trong truù xöù kia coù nhieàu Tyø kheo… moät xuaát gia ni ñang coå ñoäng vieäc phaù taêng neân phöông tieän nhoùm hoïp, ta khoâng theå duøng lôøi dòu daøng khuyeân can khieán cho hoï boû vieäc laøm naøy ñeå ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi; nhöng trong choã ñoù ta coù ngöôøi thaân, nhôø theá löïc cuûa ngöôøi thaân naøy coù theå duøng lôøi dòu daøng khuyeân can hoï chaám döùt vieäc nhoùm hoïp phöông tieän phaù taêng, ñeå ñöôïc nhaát taâm hoøa hôïp trôû laïi”, vì vieäc naøy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm. Coù Tyø kheo haï an cö gaëp moät trong taùm naïn khôûi leân, gaëp naïn söï nhö vaäy ñöôïc xuaát giôùi khoâng phaïm, gioáng nhö trong phaùp töï töù coù noùi ñaày ñuû. Coù Tyø kheo phaùt taâm muoán haï an cö ba thaùng tröôùc ôû choã kia, nhöng ôû choã naøy coù vieäc gaáp xaûy ra neân khoâng ñeán choã kia ñöôïc maø trôû veà laïi. Tyø kheo suy nghó: “Ta ôû nôi ñaây vieäc laøm chöa xong, neáu ñeán choã kia aét cuõng seõ trôû veà laïi ñaây, ñôïi khi xong vieäc môùi ñeán choã kia”, Tyø kheo naøy khoâng theå haï an cö ba thaùng tröôùc ôû choã kia, do töï traùi lôøi neân maéc toäi. Coù Tyø kheo phaùt taâm muoán haï an cö ôû choã kia, hai truù xöù naøy cuøng thoï boá thí maø boá taùt rieâng (lôïi ñoàng phaùp bieät). Tyø kheo suy nghó: “Neáu ta ôû ñaây boá taùt thì ñöôïc phaàn y ôû choã naøy, neáu boá taùt ôû choã kia cuõng ñöôïc phaàn y ôû choã naøy”, Tyø kheo naøy ôû choã khoâng an cö maø laøm boá taùt, sau ñoù môùi ñeán choã an cö. Tyø kheo naøy khoâng theå haï an cö ba thaùng ôû choã kia, vì töï traùi lôøi neân maéc toäi. Coù Tyø kheo muoán ñeán truù xöù kia an cö nhöng ñeán nôi roài laïi khoâng laøm boá taùt maø xuaát giôùi ñi, Tyø kheo naøy khoâng theå haï an cö ba thaùng tröôùc ôû choã kia, vì töï traùi lôùi neân maéc toäi. Coù Tyø kheo muoán ñeán truù xöù kia haï an cö, ñeán ñoù vaø laøm boá taùt roài nhöng khoâng thoï phoøng xaù, ngoïa cuï maø xuaát giôùi ñi. Tyø kheo naøy khoâng theå haï an cö ba thaùng tröôùc ôû choã kia, vì töï traùi lôùi neân maéc toäi. Coù Tyø kheo muoán ñeán truù xöù kia haï an cö, ñeán ñoù laøm boá taùt vaø thoï phoøng xaù ngoïa cuï roài nhöng khoâng coù nhaân duyeân laïi xuaát giôùi ñi. Tyø kheo naøy khoâng theå haï an cö ba thaùng tröôùc ôû truù xöù kia, vì töï traùi lôøi neân maéc toäi. Coù Tyø kheo muoán ñeán truù xöù kia haï an cö, ñeán ñoù laøm boá taùt vaø thoï phoøng xaù ngoïa cuï roài, sau ñoù khoâng thoï phaùp baûy ñeâm maø xuaát giôùi ñi. Tyø kheo naøy khoâng theå haï an cö ba thaùng tröôùc ôû truù xöù ñoù, vì töï traùi lôùi neân maéc toäi. Coù Tyø kheo muoán ñeán truù xöù kia haï an cö, ñeán ñoù laøm boá taùt vaø thoï phoøng xaù ngoïa cuï roài, sau ñoù thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi ñi, ôû ngoaøi giôùi heát baûy ñeâm môùi trôûi veà laïi. Tyø kheo naøy khoâng theå haï an cö ba thaùng tröôùc ôû truù xöù kia, vì töï noùi traùi neân maéc toäi. Coù Tyø kheo muoán

414 BOÄ LUAÄT 5

ñeán truù xöù kia haï an cö, ñeán ñoù laøm boá taùt vaø thoï phoøng xaù ngoïa cuï roài, sau ñoù thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi ñi, khoâng heát baûy ñeâm lieàn trôû veà laïi. Tyø kheo naøy coù theå haï an cö ba thaùng tröôùc ôû truù xöù ñoù, vì khoâng töï traùi lôøi neân khoâng maéc toäi. Tröôøng hôïp haäu an cö cuõng gioáng nhö vaäy. Coøn baûy ngaøy nöõa töï töù neáu thoï phaùp baûy ñeâm xuaát giôùi thì khoâng phaïm; neáu coøn saùu, naêm, boán, ba, hai cho ñeán moät deâm nöõa töï töù maø thoï phaùp ñeâm xuaát giôùi thì khoâng toäi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 415

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 25

PHAÙP BÌ CAÙCH THÖÙ NAÊM

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong nöôùc A-thaáp Ma-giaø-a-baøn-ñeà coù tuï laïc teân Taùt-baø, trong tuï laïc naøy coù moät cö só raát giaøu coù, raát nhieàu cuûa baùu, thoï duïng ñaày ñuû moïi thöù, chæ thieáu moät thöù laø khoâng con. Vì muoán coù con neân oâng ñi khaép caùc nôi caàu khaán nôi caùc thaàn mieáu, thaàn kyø, thaàn ao, thaàn nhaø, thaàn ngaõ tö ñöôøng, thaàn Ñaïi töï taïi thieân, thaàn Na- la-dieân, thaàn Vi nöõu cho ñeán thaàn Baùt-baø-la nhöng vaãn khoâng coù con. Khi thôøi ñieåm coù con ñeán thì vôï cö só lieàn bieát mình coù thai, ngöôøi nöõ minh trí coù boán trí baát coïng: Moät laø bieát ngöôøi nam thöông, hai laø bieát ngöôøi nam khoâng thöông, Ba laø bieát khi coù thai, boán laø töø ñaâu coù ñöôïc. Luùc ñoù ngöôøi vôï naøy noùi cho cö só bieát, cö só nghe ñöôïc tin möøng naøy bieát seõ coù con trai neân cung caáp cho vôï ñaày ñuû, nguû nghæ ñuùng thôøi khieán thaân ñöôïc an oån, ñi ñaâu ñeáu coù ngöôøi theo haàu khoâng ñeå lo buoàn ñieàu gì. Ñuû ngaøy thaùng ngöôøi vôï naøy sanh ñöôïc moät trai, nôi loã tai coù ñeo moät khoen vaøng, dung maïo ñoan nghieâm ai thaáy ñeàu yeâu meán. Cö só vui möøng taäp hoïp caùc töôùng sö Baø-la-moân laïi hoûi raèng: “Haøi nhi naøy ñöùc löïc nhö theá naøo?”, ñaùp laø raát coù ñöùc löïc, cö só muoán ñaët teân cho haøi nhi. Theo phaùp nöôùc coù hai caùch ñaët teân cho con: Moät laø ñaët teân theo vì sao luùc sanh ra, hai laø ñaët teân theo ñieàm laønh luùc sanh ra. Töôùng sö hoûi cö só: “Haøi nhi sanh ra vaøo luùc naøo?”, ñaùp laø vaøo ngaøy giôø ............, töôùng sö sau khi tính toaùn xong lieàn noùi: “Haøi nhi sanh vaøo ngaøy coù sao Sa- moân neân ñaët teân laø Sa-moân”. Cö só laïi taäp hoïp caùc chuyeân gia bieát töôùng vaøng baùu, chæ khoen vaøng treân loã tai cuûa haøi nhi roài hoûi hoï: “Khoen tai vaøng naøy trò giaù bao nhieâu?”, ñaùp: “Khoen tai vaøng naøy khoâng phaûi vaät baùu theá gian laøm ra neân khoâng deã bình giaù, nhöng theo yù cuûa chuùng toâi bình giaù thì khoen vaøng naøy trò giaù khoaûng moät öùc kim tieàn”. Haøi nhi teân Sa-moân, khoen vaøng treân loã tai trò giaù moät öùc kim tieàn neân moïi ngöôøi

416 BOÄ LUAÄT 5

goïi teân laø Sa-moân ÖÙc-nhó. Cö só giao haøi nhi cho naêm baø döôõng maãu chaêm soùc: Moät baø lo chaêm soùc thaân, töùc laø chaêm soùc tay chaân maët muõi thaân theå cho beù; moät baø lo veä sinh cho beù, töùc laø lo taém röûa giaët giuõ cho beù; moät baø lo buù môùm cho beù, töùc laø cung caáp söõa vaø thöùc aên boå döôõng cho beù; moät baø lo cho beù ñöôïc an laønh, töùc laø theo quaït haàu vaø baûo veä cho beù; moät baø lo cho beù vui chôi, töùc laø tuøy thôøi cho beù vui chôi caùc loaïi ñoà chôi nhö ngöôøi goã, voi, ngöïa xe… Do ñöùa beù naøy coù ñöùc löïc neân mau lôùn, ñeán tuoåi tröôûng thaønh cho hoïc thoâng caùc moân hoïc nhö thö soá toaùn soá, kheùo bieát töôùng caùc vaät… Tuï laïc Vöông taùc baïc laø nôi hoäi tuï caùc thöông nhôn khaép möôøi phöông, luùc ñoù caùc thöông nhôn möôøi phöông hoäi tuï ñeán tuï laïc ñeàu hoûi trong tuï laïc naøy ai laø ngöôøi gioûi nhaát vaø coù ñöùc ñeå tin caäy, chæ cho hoï bieát vieäc lôïi haïi; moïi ngöôøi ñeàu chæ ñeán choã Sa-moân ÖÙc-nhó. Caùc thöông nhôn ñeán choã Sa-moân ÖÙc-nhó yeâu caàu laøm thöông chuû, ÖÙc-nhó hoûi hoï töø ñaâu ñeán, ñaùp: “Chuùng toâi töø nöôùc ñeán”, lieàn hoûi: “ÔÛ trong nöôùc ñoù coù vieäc toát xaáu gì?”, lieàn ñaùp ñaày ñuû caùc vieäc toát xaáu. Sau ñoù laïi coù caùc thöông nhôn töï trong bieån lôùn ñeán tuï laïc cuõng hoûi thaêm nhö treân, moïi ngöôøi cuõng chæ ñeán choã Sa-moân ÖÙc-nhó, hoï cuõng ñeán choã ÖÙc-nhó yeâu caàu laøm thöông chuû, ÖÙc-nhó hoûi hoï töø ñaâu ñeán, ñaùp laø töø trong bieån lôùn ñeán, laïi hoûi: “Trong bieån lôùn coù vieäc toát xaáu gì?”, ñaùp: “Trong bieån lôùn coù caùc moái lo sôï nhö soùng bieån, ruøa bieån, caù bieån nhö caù Ñeà-meâ, caù Ñeà- meâ kyø-la, caù Thaát-thu-ma-la; laïi coùn coù nöôùc xoaùy, nuùi ngaàm döôùi nöôùc, gioù baõo, roàng döõ vaø naïn La saùt. Vì theá khi ñi coù ñeán traêm ngaøn ngöôøi nhöng trôû veà ñöôïc chæ coù moät. Neáu ñöôïc trôû veà thì ñem veà ñuû caùc loaïi chaâu baùu laøm phöôùc boá thí baûy ñôøi cuõng khoâng heát, huoáng chi laø töï thaân höôûng”. Luùc ñoù caùc thöông nhôn thaáy Sa-moân ÖÙc-nhó coù ñöùc löïc lieàn suy nghó: “Neáu ñeå ngöôøi naøy laøm Taùt baïc cuøng nhieàu ngöôøi vaøo bieån lôùn, chaéc chaén seõ ñöôïc an oån tôû veà”, nghó roài lieàn hoûi ÖÙc-nhó: “Vì sao ÖÙc-nhó khoâng vaøo bieån lôùn?”, ñaùp: “Vaøo trong bieån lôùn laøm gì, trong ñoù coù nhieàu moái lo sôï, khi ñi coù ñeán traêm ngaøn ngöôøi nhöng trôû veà chæ coù moät”, caùc thöông nhôn noùi khích leä: “Baát cöù ngöôøi naøo cuõng nhôø vaøo ngöôøi khaùc maø ñöôïc soáng, cho ñeán daâm nöõ cuõng nhôø vaøo ngöôøi khaùc maø ñöôïc soáng. Neáu ÖÙùc nhó muoán laøm phöôùc boá thí thì vaøo bieån laø vieäc laøm toát nhaát”. Do caùc thöông nhôn khích leä maõi neân cuoái cuøng Sa-moân ÖÙc- nhó nghe theo lôøi muoán cuøng vaøo bieån lôùn, lieàn ñeán töø giaõ cha meï ñeå vaøo bieån lôùn. Cha meï nghe roài lieàn ñem nhöõng vieäc khuûng boá trong bieån lôùn noùi ñeå cho ngöôøi con thay ñoåi yù ñònh, mong löu giöõ con ôû laïi vaø noùi raèng: “Ngöôøi ta vì cuûa caûi môùi vaøo bieån lôùn, trong nhaø ta coù nhieàu cuûa

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 417

caûi, con ñem laøm phöôùc boá thí baûy ñôøi cuõng khoâng heát thì vaøo bieån ñeå laøm laøm?”, nhöng ÖÙc-nhó laïi khoâng nghe lôøi cha meï khuyeân. Cha meï lieàn nhôø caùc quyù nhaân noùi giuùp ñeå löu giöõ ÖÙc-nhó ôû laïi, luùc ñoù taát caû quyù nhaân trong tuï laïc bao goàm caùc cö só, tröôûng giaû, phuù oâng ñeàu khuyeân can nhöng vaãn khoâng laøm cho ÖÙc-nhó thay ñoåi chuû yù. Cha meï bieát yù con ñaõ quyeát neân côõi voi rung chuoâng tuyeân caùo khaép trong tuï laïc: “Nay Sa- moân ÖÙc-nhó muoán vaøo bieån lôùn, ta laøm Taùt baïc, ai muoán ñi cuøng vôùi con ta”, do ngöôøi naøy coù ñöùc löïc neân coù naêm traêm thöông nhôn ñeán cuøng ñi vaøo bieån. Theo phaùp nöôùc, ngöôøi laøm Taùt baïc phaûi coù hai möôi vaïn tieàn vaøng, möôøi vaïn lo lieäu thuyeàn beø, möôøi vaïn lo lieäu tö löông. Lo lieäu moïi thöù xong xuoâi roài neo thuyeàn baèng baûy sôïi daây, moãi ngaøy ñeàu tuyeân boá: “Ai coù theå töø boû cha me, anh chò em, vôï con vaø moïi thöù vui trong coõi Dieâm-phuø-ñeà naøy, cho ñeán tuoåi thoï höôûng laïc thuù; ai muoán ñöôïc vaøng baïc, löu ly, ma ni … baûy baùu ñeå tuøy yù laøm phöôùc boá thí thì cuøng vaøo bieån lôùn”, tuyeân boá roài caét moät sôïi daây nhö theá ñeán ngaøy thöù saùu, ngaøy thöù baûy ñôïi gioù thuaän buoàm môùi caét sôïi daây thöù baûy. Luùc ñoù thuyeàn lao nhanh nhö teân baén, do Taùt baïc coù ñöùc löïc neân thuyeàn mau choùng ñeán ñöôïc ñaûo chaâu baùu, Taùt baïc ra lònh caùc thöông nhôn: “Haõy laáy baùu vaät mang leân thuyeàn vöøa ñuû, chôù cho naëng quaù”, laáy baùu vaät xong ñôïi gioù thuaän buoàm lieàn quay trôû veà. Trôû veà tuï laïc Vöông taùc baïc ôû Dieâm-phuø- ñeà coù hai con ñöôøng: Ñöôøng thuûy vaø ñöôøng boä, luùc ñoù ÖÙc-nhó hoûi caùc thöông nhôn muoán ñi ñöôøng naøo, ñaùp laø ñi ñöôøng boä. Ñi theo ñöôøng boä ñeán moät daàm vaéng, moïi ngöôøi nguû laïi ñeâm trong ñaàm naøy, ÖÙc-nhó noùi vôùi caùc thöông nhôn: “Toâi nghe noùi coù giaëc hay ñeán ñaùnh cöôùp caùc thöông nhôn, neáu gieát ñöôïc Taùt baïc thì caùc thöông nhôn khoâng theå an toaøn; neáu khoâng gieát ñöôïc Taùt baïc thì coù theå giöõ ñöôïc taøi vaät, nhôø söùc mình hay nhôø tha löïc coù theå gieát ñöôïc giaëc. Vì vaäy toâi ñeán choã khaùc nguû, ñeán giôø ñi thì goïi toâi”, moïi ngöôøi ñoàng yù. ÖÙc-nhó daãn löøa ñeán nguû moät choã khaùc, khoâng ngôø ñeán nöûa ñeám caùc thöông nhôn thöùc daäy boû ñi khoâng goïi ÖÙc-nhó; cuoái ñeâm möa to gioù lôùn noåi leân, ÖÙc-nhó thöùc daäy thì khoâng tìm thaáy moät thöông nhôn naøo lieàn nghó: “Taïi sao moïi ngöôøi laïi boû ta maø ñi nhö theá”. Luùc ñoù do möa to gioù lôùn neân caùt vuøi laáp heát daáu veát, ÖÙc-nhó chæ nhôø vaøo con löøa ngöûi daáu veát maø ñi veà phía tröôùc, buïng thaáy ñoùi neân khi thaáy moät caùi thaønh trang nghieâm phía tröôùc lieàn nghó laø seõ ñöôïc thöùc aên neân ÖÙc-nhó ñöùng ngoaøi cöûa thaønh keâu lôùn: “Thöùc aên, thöùc aên”. Luùc ñoù boãng coù traêm ngaøn vaïn ngaï quyû xuaát hieän hoûi raèng: “Thöùc aên laø gì, ai cho?”, ÖÙc-nhó ñaùp: “Khoâng coù thöùc aên, laø do toâi ñi ñöôøng quaù ñoùi chæ nghó töôûng ñöôïc thöùc aên neân keâu leân nhö theá”, caùc

418 BOÄ LUAÄT 5

ngaï quyû noùi: “Ñaây laø thaønh cuûa ngaï quyû, chuùng toâi traûi qua traêm ngaøn vaïn naêm nay môùi nghe ñeán teân thöùc aên, do tröôùc kia chuùng toâi taâm quaù keo kieát khoâng boá thí neân bò ñoïa trong ngaï quyû. OÂng muoán ñi ñaâu?”, ñaùp laø muoán ñi ñeán tuï laïc Vöông taùc baïc, ngaï quyû noùi: “Haõy ñi theo ñöôøng naøy”. ÖÙc-nhó ñi veà phía tröôùc laïi thaáy moät caùi thaønh khaùc beøn nghó: “ÔÛ thaønh tröôùc khoâng ñöôïc thöùc aên, nay ñeán thaønh naøy chaéc coù theå ñöôïc nöôùc”, lieàn ñeán tröôùc cöûa thaønh caát tieáng keâu nöôùc. Luùc ñoù boãng coù traêm ngaøn vaïn ngaï quyû xuaát hieän hoûi raèng: “Nöôùc laø gì, ai cho?”, lieàn ñaùp: “Khoâng coù nöôùc, laø do toâi quaù khaùt chæ nghó ñeán nöôùc neân caát tieáng keâu nhö theá”, caùc naï quyû noùi: “Ñaây laø thaønh ngaï quyû, chuùng toâi traûi qua traêm ngaøn vaïn naêm nay môùi nghe ñeán teân nöôùc, do ñôøi tröôùc chuùng toâi taâm quaù keo kieät khoâng boá thí neân ñoïa vaøo ngaï quyû. OÂng muoán ñi ñaâu?”, ñaùp laø muoán ñi ñeán tuï laïc Vöông taùc baïc, ngaï quyû noùi: “Haõy ñi theo ñöôøng naøy”. ÖÙc-nhó ñi veà phía tröôùc khoâng bao laâu sau laïi thaáy moät caây coå thuï teân laø Baø la beøn nguû laïi ñeâm döôùi goác caây naøy. Gioù lay thaân caây neân laù ruïng xuoáng, ÖÙc-nhó laáy laù meàm aên coøn laù cöùng cho löøa aên. Khi ñeâm xuoáng boãng hieän ra chieác giöôøng coù ñoâi nam nöõ dung maïo xinh ñeïp, ñaàu ñoäi muõ baùu trôøi cuøng nhau hoan laïc. ÖÙc-nhó suy nghó: “Ta khoâng neân nhìn ngöôøi khaùc tö thoâng”, nhöng qua heát ñeâm, trôøi vöøa saùng thì chieác giöôøng vaø ñoâi nam nöõ ñeàu bieán maát, laïi coù baày choù ñeán aên thòt ngöôøi nam roài chöøa xöông laïi. ÖÙc-nhó suy nghó: “Ta hoái haän ñaõ khoâng hoûi ngöôøi nam naøy tröôùc kia ñaõ laøm gì maø nay thoï quaû baùo ban ñeâm thì toát, ban ngaøy thì xaáu nhö vaày. Ta neân ôû laïi ñôïi ñeán ñeâm seõ hoûi vieäc naøy”, khi ñeâm xuoáng cuõng nhö tröôùc coù giöôøng vaø ñoâi nam nöõ hieän ra, ÖÙc-nhó lieàn ñeán hoûi ngöôøi nam: “OÂng tröôùc kia ñaõ laøm gì maø nay thoï quaû baùo ban ñeâm thì toát, ban ngaøy thì xaáu nhö theá?”, ngöôøi nam hoûi: “OÂng hoûi ñeå laøm gì”, ñaùp laø vì muoán bieát, ngöôøi nam noùi: “OÂng coù bieát tuï laïc Vöông taùc baïc trong nöôùc A-thaáp Ma-giaø a-baøn-ñeà khoâng?”, ñaùp laø bieát, ngöôøi nam noùi: “Toâi laø ñoà teå teân ............ ôû trong tuï laïc ñoù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân thöôøng lui tôùi nhaø toâi, toâi thöôøng cung caáp thöùc aên uoáng, y phuïc vaø thuoác men. Vò aáy khuyeân toâi chôù laøm vieäc aùc sau seõ thoï ñaïi khoå; toâi noùi laø töø tröôùc tôùi giôø ñeàu laøm ngheà naøy, neáu nay khoâng laøm thì laøm sao soáng. Vò aáy hoûi toâi laøm vieäc aùc naøy ban ngaøy nhieàu hôn hay ban ñeâm nhieàu hôn; toâi noùi laø ban ngaøy nhieàu hôn. Vò aáy lieàn baûo toâi ban ñeâm giöõ naêm giôùi ñeå ñöôïc chuùt ñieàu thieän; toâi vaâng lôøi ban ñeâm thoï trì naêm giôùi. Do nhaân duyeân naøy neân nay ñöôïc quaû baùo ban ñeâm thì toát, ban ngaøy thì xaáu, giôø hoái haän coù ích gì”, laïi hoûi ÖÙc-nhó muoán ñi ñaâu, ñaùp laø muoán ñi ñeán tuï laïc Vöông taùc baïc, ngöôøi nam baûo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 419

neân ñi theo ñöôøng naøy. ÖÙc-nhó ñi theo ñöôøng ñaõ chæ, khoâng bao laâu sau laïi thaáy moät caây coå thuï teân laø Baø la beøn nguû laïi ñeâm döôùi goác caây naøy, cuõng nhö tröôùc laáy laù meàm aên coøn laù cöùng cho löøa aên. Khi ñeâm ñaõ qua, trôøi vöøa saùng boãng coù chieác giöôøng vaø ñoâi nam nöõ hieän ra, dung maïo xinh ñeïp, treân ñaàu ñoäi muõ baùu trôøi cuøng nhau hoan laïc. ÖÙc-nhó suy nghó: “Ta khoâng neân nhìn hoï tö thoâng”, khoâng ngôø ñeán toái thì giöôøng vaø ñoâi nam nöõ ñeàu bieán maát, laïi coù con truøng traêm chaân hieän ra aên thòt cuûa ngöôøi nam roài chöøa xöông laïi. ÖÙc-nhó suy nghó: “Ta hoái haän ñaõ khoâng hoûi ngöôøi naøy tröôùc kia ñaõ laøm gì maø nay thoï quaû baùo ban ngaøy thì toát coøn ban ñeâm thì xaáu nhö vaäy. Ta neân ôû laïi ñôïi ñeán saùng mai seõ hoûi ngöôøi aáy vieäc naøy”, ñeán saùng hoâm sau cuõng nhö tröôùc coù chieác giöôøng vaø ñoâi nam nöõ hieän ra, ÖÙc-nhó lieàn ñeán hoûi ngöôøi nam nguyeân do, ngöôøi nam hoûi: “OÂng coù bieát tuï laïc Vöông taùc baïc ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a- baøn-ñeàà khoâng?”, ñaùp laø bieát, ngöôøi nam noùi: “Toâi teân ............ voán ôû trong tuï laïc ñoù, thöôøng taø daâm vôùi vôï ngöôøi khaùc. Luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân thöôøng lui tôùi nhaø toâi, toâi thöôøng cung caáp thöùc aên, y phuïc vaø thuoác men. Vò aáy khuyeân toâi chôù laøm vieäc xaáu sau seõ thoï ñaïi khoå, toâi ñaùp laø vì khoâng theå öùc cheá ñöôïc. Vò aáy hoûi toâi laøm vieäc xaáu naøy ban ngaøy nhieàu hôn hay ban ñeâm nhieàu hôn, toâi ñaùp laø ban ñeâm nhieàu hôn. Vò aáy baûo toâi ban ngaøy neân thoï trì naêm giôùi ñeå ñöôïc chuùt ñieàu thieän, toâi vaâng lôøi ban ngaøy thoï trì naêm giôùi. Do nhaân duyeân naøy neân nay ban ngaøy thì toát coøn ban ñeâm thì xaáu, giôø hoái haän coù ích gì”, laïi hoûi ÖÙc-nhó muoán ñi ñaâu, ñaùp laø muoán ñi ñeán tuï laïc Vöông taùc baïc, lieàn baûo neân ñi theo ñöôøng naøy. ÖÙc-nhó ñi theo ñöôøng ñaõ chæ khoâng bao laâu sau laïi gaëp moät röøng caây coù ao nöôùc trong, ÖÙc-nhó vaøo trong ao taém vaø cho löøa uoáng nöôùc. Beân ao coù moät ngoâi nhaø lôùn vôùi baûy baùu trang nghieâm, ÖÙc-nhó lieàn böôùc leân theàm vaøo trong nhaø vaø suy nghó: “Ta ñoùi saép cheát, khoâng bieát seõ nhö theá naøo”, nghó roài lieàn tuïng baøi kinh Phaät: “Ñoùi laø bònh thöù nhaát, Haønh laø khoå baäc nhaát, Nhö theá bieát Phaùp baûo, Nieát baøn vui baäc nhaát” Khi vaøo trong nhaø lieàn thaáy moät ngöôøi nöõ ñang ngoài treân giöôøng ngaø voi, döôùi chaân giöôøng coù coät hai ngaï quyû, ngöôøi nöõ naøy keâu teân ÖÙc-nhó vaø hoûi thaêm ñi ñöôøng coù meät, ñoùi vaø khaùt khoâng, ÖÙc-nhó suy nghó: “Ta voán khoâng quen bieát, vì sao ngöôøi nöõ naøy bieát teân ta”. Ngöôøi nöõ môøi ngoài, ÖÙc-nhó thaêm hoûi roài xin thöùc aên, ngöôøi nöõ noùi: “Toâi seõ cho oâng, nhöng oâng chôù cho hai con quyû naøy”, ÖÙc-nhó noùi: “Toâi ñoùi saép

420 BOÄ LUAÄT 5

cheát, laøm sao cho hai con quyû naøy ñöôïc”, ngöôøi nöõ ñöa thöùc aên cho ÖÙc- nhó vaø vì muoán cho ÖÙc-nhó bieát nhaân duyeân naøy neân böôùc ra ngoaøi. Luùc ñoù hai ngaï quyû duoãi tay xin thöùc aên, do ÖÙc-nhó tröôùc ñaây thöôøng hay boá thí, taâm thöông xoùt chuùng sanh neân suy nghó: “Ta ñoùi buïng caûm thaáy khoå sôû huoáng chi hai ngaï quyû naøy laøm sao khoâng ñau khoå”, nghó roài lieàn ñöùa cho moãi ngaï quyû moät mieáng thöùc aên, hai ngaï quyû naøy vöøa boû vaøo trong mieäng thì thöùc aên lieàn bieán thaønh maùu muû vaø oân oïe ra ngoaøi, muøi hoâi bay khaép nhaø. Ngöôøi nöõ nghe muøi hoâi bay khaép nhaø lieàn trôû vaøo noùi: “Toâi ñaõ baûo khoâng neân cho chuùng aên, taïi sao laïi cho”, ÖÙc-nhó noùi: “Toâi khoâng bieát söï vieäc xaûy ra nhö vaäy neân môùi cho”, ngöôøi nöõ queùt doïn saïch seõ, ñoát höông xoâng roài ñeán ngoài vaøo choã cuõ, ÖÙc-nhó laïi xin theâm thöùc aên, ngöôøi nöõ noùi: “Toâi khoâng tieác, chæ e cho oâng aên, oâng laïi ñem cho quyû nöõa”, ÖÙc-nhó noùi: “Hoài naûy khoâng bieát neân toâi môùi cho, giôø bieát roài seõ khoâng cho nöõa”. Ngöôøi nöõ laáy nöôùc röûa tay roài ñöa cho ÖÙc-nhó thöùc aên, luùc ñoù laïi coù moät ngöôøi nöõ ñeán xin thöùc aên, nöõ chuû nhaân noùi: “Haõy aên thöùc aên ngöôi thöôøng aên”, noùi vöøa döùt lieàn hieän ra ba vaïc nöôùc ñoàng soâi, ngöôøi nöõ naøy côûi boû y phuïc roài nhaûy vaøo vaïc ñoàng, da thòt lieàn tan naùt chæ coøn laïi boä xöông. Khi gioù laïnh thoåi tôùi thì ngöôøi nöõ hoaøn hình böôùc ra khoûi vaïc nöôùc ñoàng soâi, maëc laïi y phuïc vaø aên nhöõng thòt naùt kia, aên xong roài ñi. Luùc ÖÙc-nhó ñang aên laïi coù moät ngöôøi nöõ khaùc ñeán xin thöùc aên, nöõ chuû nhaân noùi: “Haõy aên thöùc aên ngöôi thöôøng aên”, noùi vöøa döùt lôøi, ngöôøi nöõ naøy lieàn bieán thaønh con deâ ñen aên coû. ÖÙc-nhó thaáy roài lieàn suy nghó: “Ta töï nghi khoâng bieát coù phaûi mình ñaõ cheát trong coõi ngöôøi vaø sanh vaøo coõi ngaï quyû hay khoâng”, nghó roài lieàn hoûi nöõ chuû nhaân: “Nhöõng vieäc naøy laø nhö theá naøo”, nöõ chuû nhaân hoûi: “OÂng hoûi ñeå laøm gì”, lieàn ñaùp laø vì muoán bieát, nöõ chuû nhaân hoûi: “OÂng coù bieát tuï laïc Vöông taùc baïc ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà khoâng?”, ñaùp laø bieát, nöõ chuû nhaân noùi: “Con quyû coät ôû chaân giöôøng phía treân ñaàu laø choàng cuûa ta, con quyû coät ôû chaân giöôøng phía döôùi chaân laø con cuûa ta. Luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân thöôøng lui tôùi nhaø ta, ta thöôøng cung caáp thöùc aên, y phuïc vaø thuoác men neân choàng vaø con ta töùc giaän noùi laø cuûa caûi do hoï cöïc khoå laøm ra, ta laïi ñem cho ngöôøi khaùc. Do taâm hoï keo kieät khoâng thích boá thí laïi noùi lôøi aùc laø aên maùu muû neân nay chòu quaû baùo naøy, vöøa aên thöùc aên lieàn bieán thaønh maùu muû”. ÖÙc-nhó laïi hoûi: “Ngöôøi nöõ kia vì sao laïi aên thòt chính mình?”, ñaùp: “Ngöôøi nöõ ñoù laø con daâu cuûa ta, laáy taøi vaät cuûa ta hoaëc töï aên hoaëc ñem cho ngöôøi; khi ta hoûi thì choái noùi laø khoâng coù laáy töï aên cuõng khoâng ñem cho ngöôøi vaø theà laø neáu coù töï aên hoaëc ñem cho ngöôøi thì seõ maéc quaû baùo töï aên thòt mình. Do nhaân duyeân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 421

ñoù neân nay töï aên thòt chính mình”, ÖÙc-nhó laïi hoûi: “Ngöôøi nöõ naøy vì sao bieán thaønh deâ aên coû?”, ñaùp: “Ñoù laø nöõ tyø cuûa ta, ta sai xay giaû laïi laáy aên hoaëc ñem cho ngöôøi; khi ta hoûi thì choái noùi laø khoâng aên cuõng khoâng ñem cho ngöôøi vaø theà laø neáu coù aên hoaëc ñem cho ngöôøi thì seõ maéc quaû baùo laøm deâ ñem aên coû. Do nhaân duyeân naøy neân nay bieán thaønh deâ ñen aên coû”.ÖÙc-nhó laïi hoûi nöõ chuû nhaân ñaõ laøm haïnh gì, nöõ chuû nhaân noùi: “Ta cuõng coù chuùt toäi nhöng ta khoâng coùn ôû ñaây bao laâu nöõa. Sau khi ta cheát seõ sanh leân coõi trôøi Töù thieân vöông, ngöôi coù theå laøm giuùp ta moät vieäc ñöôïc khoâng?”, lieàn hoûi laø vieäc gì, nöõ chuû nhaân noùi: “Ta coù moät ngöôøi con gaùi ñang ôû trong tuï laïc Vöông taùc baïc chöa bieát tu thieän. Khi ngöôi veà ñeán trong tuï laïc neân ñeán noùi vôùi con gaùi cuûa ta raèng: “Toâi coù gaëp cha, meï, anh vaø chò daâu cuøng nöõ tyø cuûa chò, nhöng chæ coù mình meï chò ñöôïc höôûng phöôùc coøn nhöõng ngöôøi khaùc ñeàu chòu khoå baùo. Meï chò nhôø toâi khuyeân chò chôù laøm vieäc aùc sau seõ chòu khoå baùo; neáu chò khoâng tin thì meï chò coù noùi laø ôõ taïi choã ............ meï chò ñaõ choân caát nhieàu tieàn cuûa, chò haõy vì meï chò laáy tieàn naøy laøm phöôùc cuùng döôøng chuùng Taêng vaø Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân, soá tieàn coøn laïi chò duøng ñeå sinh soáng”, noùi roài lieàn hoûi ÖÙc-nhó: “Ngöôi muoán trôû veà phaûi khoâng?”, ñaùp laø muoán, nöõ chuû nhaân baûo nhaém maét laïi, ÖÙc-nhó vaâng lôøi nhaém maét laïi, chæ trong choác laùt nöõ chuû nhaân ñaõ ñaët ÖÙc-nhó ôû moät nôi caùch tuï laïc Vöông taùc baïc khoâng xa. Luùc ñoù caùc thöông nhôn ñaõ veà ñeán trong tuï laïc, moïi ngöôøi ñeàu hoûi Sa-moân ÖÙc-nhó ñaâu, ñaùp laø ñaõ maát tích trong bieån lôùn, moïi ngöôøi nghe roài ñeàu thöông khoùc. ÖÙc-nhó nghe hoï khoùc thöông nhö theá lieàn hoûi nguyeân do, hoï noùi do nghe Sa-moân ÖÙc-nhó maát tích trong bieån lôùn neân thöông khoùc, ÖÙc-nhó lieàn suy nghó: “Nghe tin ta cheát moïi ngöôøi thöông khoùc nhö vaäy, neáu thaáy ta chaéc hoï seõ kích ñoäng hôn nöõa. Ta caàn veà laøm gì, nöõ chuû nhaân kia nhôø ta noùi vôùi con gaùi cuûa baø, ta neân ñeán nhaø ñoù”, nghó roài lieàn ñi tìm nhaø ngöôøi con gaùi ñoù, gaëp nhau thaêm hoûi roài noùi raèng: “Chò bieát khoâng, toâi gaëp ñöôïc cha, meï, anh trai, chò daâu vaø nöõ tyø cuûa nhaø chò ñeàu ôû trong coõi ngaï quyû. Chæ coù meï chò laø höôûng phöôùc coøn nhöõng ngöôøi kia ñeàu chòu khoå, meï chò nhôø toâi baûo chò chôù laøm vieäc aùc sau seõ chòu khoå baùo”, ngöôøi con gaùi nghe roài khoâng tin, noùi raèng: “Anh laø ngöôøi ngu si, laø ngöôøi ñieân. Cha meï toâi laøm phöôùc boá thí, cheát sanh leân coõi trôøi, laøm sao coù theå sanh trong coõi ngaï quyû ñöôïc”, ÖÙc-nhó noùi: “Meï chò noùi neáu chò khoâng tin thì chæ cho chò choã caát giaáu tieàn cuûa roài baûo chò laáy tieàn naøy vì meï chò laøm phöôùc boá thí, cuùng döôøng chuùng taêng vaø Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân, soá tieàn coøn laïi chò duøng ñeå sinh soáng”.

422 BOÄ LUAÄT 5

Ngöôøi con gaùi nghe roài lieàn ñeán choã chæ caát giaáu tieàn cuûa ñaøo leân xem thöû, quaû nhieân ñöôïc raát nhieàu tieàn cuûa, luùc ñoù môùi tin lôøi ÖÙc-nhó vaø nhö lôøi ngöôøi meï ñaõ daën coâ ñem tieàn naøy cuùng döôøng chuùng taêng. Sa-moân ÖÙc-nhó do ñôøi tröôùc ñaõ gieo troàng caên laønh, cuùng döôøng Phaät neân caên taùnh lanh lôïi gaàn ñöôïc kieán ñeá, do löïc nhaân duyeân naøy neân ñôøi naøy coù theå ñöôïc trí voâ laäu, laïi do löïc caên laønh naøy daãn daét neân ÖÙc-nhó suy nghó: “Ta caàn gì trôû veà nhaø öu saàu buoàn baõ, ta haõy ñeán choã Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân”, nghó roài lieàn ñi ñeán choã Tröôûng laõo Ca- chieân-dieân ñaûnh leã roài ngoài moät beân, Sa-moân ÖÙc-nhó ñaõ nhaøm chaùn moïi vieäc theá gian neân Tröôûng laõo öùng theo taâm ÖÙc-nhó maø thuyeát phaùp, khieán cho ÖÙc-nhó ngay nôi choã ngoài ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh voâ caáu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp, ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái, baát tín, khoâng töø nôi ngöôøi khaùc maø ôû trong ñaïo quaû ñöôïc voâ sôû uùy; ÖÙc-nhó lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân vaø baïch raèng: “Ñaïi- ñöùc, con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm Öu-baø-taéc. Xin Ñaïi-ñöùc nhôù nghó, con töø nay ñeán troïn ñôøi khoâng saùt sanh, tín taâm thanh tònh. Ñaïi-ñöùc, con muoán ôû trong phaùp thieän thaéng xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc laøm Tyø kheo, muoán ôû trong phaùp thieän thaéng haønh ñaïo”, Ca-chieân- dieân noùi: “Naøy ÖÙc-nhó, cha meï con coù cho pheùp con xuaát gia khoâng?”, ñaùp laø chöa cho pheùp, Ca-chieân-dieân noùi: “Trong Phaät phaùp, neáu cha meï chöa cho pheùp thì ta khoâng ñöôïc con xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, ÖÙc- nhó noùi: “Ñaïi-ñöùc, con töï caàu xin vieäc naøy, neáu cha meï cho pheùp con seõ ñeán xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, Ca-chieân-dieân noùi: “Con haõy töï bieát thôøi”. ÖÙc-nhó ñaûnh leã Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân roài trôû veà nhaø gaëp laïi cha meï, cha meï cuûa ÖÙc-nhó do nghe tin ÖÙc-nhó maát tích trong bieån lôùn, buoàn khoùc nhieàu neân hai maét bò muø; nay laïi hay tin ÖÙc-nhó trôû veà vui möøng ñeán rôi nöôùc maét, nhôø nöôùc maét chaûy ra neân hai maét ñöôïc saùng trôû laïi. Naêm, saùu ngaøy sau ÖÙc-nhó löïa lôøi xin pheùp cha meï cho mình xuaát gia trong phaùp thieän thaéng cuûa Phaät, cha meï nghe roài noùi raèng: “Chuùng ta chæ coù moät mình con laø do ta thaønh taâm caàu khaån môùi coù, nhöng con laïi khoâng nghe lôøi ta maø vaøo bieån lôùn. Khi hay tin con maát tích ta öu saàu buoàn khoùc neân hai maét bò muø, nay nghe con an oån trôû veà ta raát ñoåi vui möøng neân hai maét ñöôïc saùng trôû laïi, gioáng nhö con ñöôïc sanh ra laàn nöõa. Con haõy nghe lôøi ta ôû laïi nhaø cung döôõng cha meï, vì chuùng ta khoâng coøn soáng ñöôïc bao laâu nöõa, neáu con coù theå khoâng xuaát gia cho ñeán khi chuùng ta heát tuoåi thoï thì chuùng ta cheát cuõng khoâng aân haän”. ÖÙc-nhó nghe roài lieàn ôû nhaø phuïng döôõng cha meï nhö theá ñeán möôøi hai naêm sau, cha meï môùi qua ñôøi nhö baøi keä noùi:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 423

“Coù sanh thì coù cheát, Cao ngaát aét rôùt xuoáng. Taát caû roài cuõng taän, Khoâng coù söï vónh cöõu”. Sau ñoù ÖÙc-nhó ñi ñeán choã Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch raèng: “Ñaïi-ñöùc, nay con ñöôïc loøng tin chaùnh phaùp, muoán ôû trong Phaät phaùp xuaát gia tu phaïm haïnh”, Tröôûng laõo lieàn cho ÖÙc-nhó xuaát gia. Luùc ñoù ôû nöôùc A-thaáp Ma-giaø-a-baøn-ñeà ít Tyø kheo khoâng ñuû soá chuùng möôøi ngöôøi ñeå truyeàn thoï giôùi cuï tuùc cho ÖÙc-nhó. Ñôïi ñeán muøa haï an cö xong, sau leã töï töù caùc ñeä töû coïng truï vaø ñeä töû caän truï cuûa Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân töø caùc nôi veà ñeán yeát kieán boån sö, luùc ñoù môùi ñuû soá chuùng möôøi ngöôøi ñeå truyeàn thoï giôùi cuï tuùc cho ÖÙc-nhó. Sau ñoù caùc Tyø kheo naøy muoán du haønh ñeán nöôùc phöông Ñoâng ñeå yeát kieán Phaät, ÖÙc-nhó hoûi: “Caùc Tröôûng laõo muoán ñi ñaâu?”, ñaùp: “Chuùng toâi muoán ñeán nöôùc Xaù-veä yeát kieán Phaät thaân caân ñaûnh leã”, ÖÙc-nhó muoán ñöôïc ñi cuøng, lieàn ñaùp laø tuøy yù, ÖÙc-nhó noùi: “Haõy chôø choác laùt, ñôïi toâi ñeán töø giaõ Hoøa thöôïng”, noùi roài lieàn ñeán choã Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân ñaûnh leã roài baïch raèng: “Baïch Ñaïi-ñöùc Hoøa thöôïng, hoâm nay an cö xong, con muoán cuøng caùc Tyø kheo du haønh ñeán nöôùc phöông Ñoâng yeát kieán Theá toân thaân caän ñaûnh leã. Cuùi xin Hoøa thöôïng cho pheùp”, Ca-chieân- dieân noùi: “Con cöù tuøy yù ñi, ñeán ñoù roài haõy thay ta ñaûnh leã Phaät vaø thaêm hoûi Theá toân coù ñöôïc ít bònh, ít naõo, ñi ñöùng coù khinh an vaø coù ñöôïc an laïc truï khoâng; ñeán caùc Tyø kheo khaùc con cuõng thaêm hoûi nhö vaäy. Con noùi Tröôûng laõo Ma ha Ca-chieân-dieân laø Hoøa thöôïng cuûa con vaø cöïu Tyø kheo Ma-ha-ñeá-ñeá-ñeá-ñaø-la ôû trong nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ñaõ teá ñoä con. Caùc Tröôûng laõo naøy ñaûnh leã Phaät vaø thaêm hoûi Theá toân coù ñöôïc ít bònh. Ít naõo, ñi ñöùng coù ñöôïc khinh an vaø ñöôïc an laïc truï khoâng; ñeán caùc Tyø kheo khaùc con cuõng nhö phaùp thaêm hoûi nhö vaäy roài caàu xin Phaät Baø-giaø baø naêm vieäc nhö sau: Moät laø nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ít Tyø kheo, khoù ñuû soá chuùng möôøi ngöôøi ñeå truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Cuùi xin Phaät cho ôû nöôùc naøy ít Tyø kheo ñöôïc truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Hai laø nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ñaát cöùng, nhieàu ñaát ñaù. Cuùi xin Phaät cho Tyø kheo ôû nöôùc naøy ñöôïc mang giaøy da moät lôùp. Ba laø ngöôøi ôû trong nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà thích taém röûa, laáy nöôùc laøm saïch. Cuùi xin Phaät cho Tyø kheo ôû nöôùc naøy ñöôïc thöôøng taém röûa. Boán laø nhö nöôùc phöông Ñoâng duøng neäm baèng gai, neäm loâng,

424 BOÄ LUAÄT 5

neäm vaûi hoa phuû. Cuùi xin Phaät cho Tyø kheo ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a- baøn-ñeàà ñöôïc duøng neäm baèng da phuû nhö da deâ, da nai, da deâ ñen. Naêm laø Coù Tyø kheo sai söù Tyø kheo ñem y cho Tyø kheo khaùc nhöng ngöôøi kia khoâng nhaän ñöôïc y naøy vì qua trung gian bò maát, chuùng con nay phaûi laøm theá naøo. Naøy ÖÙc-nhó, con ñeán nöôùc phöông Ñoâng yeát kieán Theá toân thaân caän ñaûnh leã neân thay ta thaêm hoûi Phaät nhö vaäy vaø caàu xin Phaät naêm vieäc treân”. ÖÙc-nhó ghi nhôù lôøi thaày daïy, ñaûnh leã thaày roài trôû veà phoøng mình giao laïi ngoïa cuï roài mang y baùt du haønh cuøng caùc Tyø kheo ñeán nöôùc Xaù-veä, ñeán choã Phaät ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù ÖÙc-nhó ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø neáu cuøng khaùch Tyø kheo ôû moät choã nguû ñeâm thì baûo thò giaû vaøo phoøng traûi giöôøng vaø ngoïa cuï cho khaùch Tyø kheo. Luùc ñoù Phaät baûo A-nan vaøo phoøng traûi giöôøng vaø ngoïa cuï cho ÖÙc-nhó, A-nan suy nghó: “Chaéc laø hoâm nay Phaät muoán cuøng khaùch Tyø kheo nguû trong moät phoøng”, nghó roài lieàn vaøo phoøng cuûa Phaät traûi giöôøng vaø ngoïa cuï cho ÖÙc-nhó roài trôû laïi baïch Phaät töï bieát thôøi. Phaät lieàn trôû veà phoøng cuûa mình, traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø; ÖÙc-nhó cuõng ñi theo vaøo phoøng cuûa Phaät ñaûnh leã Phaät roài traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø, trong ñeâm caû hai ñeàu im laëng toïa thieàn, ñeán cuoái ñeâm Phaät baûo ÖÙc-nhó taùn tuïng, ÖÙc-nhó lieàn caát tieâng eâm dòu tuïng kinh Ba-la-dieân-taùt-giaø-ñaø -xaù. Nghe xong Phaät lieàn khen raèng: “Laønh thay, thaày tuïng kinh raát hay, thaày coù theå duøng tieáng A-baøn-ñòa ñeå taùn tuïng roõ raøng vaø deã hieåu nhö theá thì thaày laø Tyø kheo hoïc gioûi, tuïng hay”, luùc ñoù Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi ÖÙc-nhó: “Vì sao thaày vaøo ñaïo muoän nhö theá?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc Theá toân, töø laâu con ñaõ bieát hoïa hoaïn cuûa duïc, nhöng vì coù duyeân söï neân khoâng ñöôïc xuaát gia”, lieàn noùi keä: “Ñaõ thaáy hoïa theá gian, Thaáy Phaùp khoâng thích Laäu, Thaùnh nhaân khoâng thích AÙc, Ngöôøi aùc khoâng thích Thieän, Quyeát ñònh thaáy Phaùp vò, Phaùp vò döùt phieàn naõo, Tröø noùng lìa caùc aùc. Duøng Phaùp hæ, Phaùp vò”. Noùi keä roài lieàn suy nghó: “Ñaõ ñeán luùc ta ñem naêm vieäc baïch Phaät”,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 425

nghó roài lieàn ñöùng daäy ñaép y tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân laø Hoøa thöôïng cuûa con, cöïu truï Ma-ha- ñeá-ñeá-ñeá-ñaø-la ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà teá ñoä con, caùc Tröôûng laõo naøy xin ñaûnh leã Phaät vaø thaêm hoûi Theá toân coù ñöôïc ít bònh, ít naõo, ñi ñöùng khinh an vaø coù ñöôïc an laïc truï khoâng; caùc Tyø kheo khaùc cuõng nhö phaùp thaêm hoûi nhö vaäy vaø ñem naêm vieäc baïch Phaät”, Phaät noùi: “Haõy khoan, haõy ñôïi khi taêng taäp hoïp roài noùi”. Do nhaân duyeân naøy Phaät nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo ÖÙc-nhó: “Thaày muoán baïch ñieàu gì cöù noùi”, ÖÙc-nhó baïch Phaät: “Theá toân, Tröôûng laõo Ma ha Ca-chieân-dieân laø Hoøa thöôïng cuûa con vaø cöïu Tyø kheo Ma-ha-ñeá-ñeá-ñeá-ñaø-la ôû trong nöôùc A-thaáp- Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ñaõ teá ñoä con. Caùc Tröôûng laõo naøy ñaûnh leã Phaät vaø thaêm hoûi Theá toân coù ñöôïc ít bònh. Ít naõo, ñi ñöùng coù ñöôïc khinh an vaø ñöôïc an laïc truï khoâng; vaø caùc Tyø kheo khaùc cuõng nhö phaùp thaêm hoûi nhö vaäy roài caàu xin Phaät Baø-giaø baø naêm vieäc nhö sau: Moät laø nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ít Tyø kheo, khoù ñuû soá chuùng möôøi ngöôøi ñeå truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Cuùi xin Phaät cho ôû nöôùc naøy ít Tyø kheo ñöôïc truyeàn thoï giôùi cuï tuùc. Hai laø nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ñaát cöùng, nhieàu ñaát ñaù. Cuùi xin Phaät cho Tyø kheo ôû nöôùc naøy ñöôïc mang giaøy da moät lôùp. Ba laø ngöôøi ôû trong nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà thích taém röûa, laáy nöôùc laøm saïch. Cuùi xin Phaät cho Tyø kheo ôû nöôùc naøy ñöôïc thöôøng taém röûa. Boán laø nhö nöôùc phöông Ñoâng duøng neäm baèng gai, neäm loâng, neäm vaûi hoa phuû. Cuùi xin Phaät cho Tyø kheo ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a- baøn-ñeàà ñöôïc duøng neäm baèng da phuû nhö da deâ, da nai, da deâ ñen. Naêm laø Coù Tyø kheo sai söù Tyø kheo ñem y cho Tyø kheo khaùc nhöng ngöôøi kia khoâng nhaän ñöôïc y naøy vì qua trung gian bò maát, chuùng con nay phaûi laøm theá naøo”. Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc nöôùc bieân ñòa ñöôïc naêm Tyø kheo trì luaät truyeàn trao giôùi cuï tuùc cho ngöôøi. Nhö ôû phöông Nam coù tuï laïc Baïch moäc, beân ngoaøi tuï laïc Baïch moäc laø nöôùc bieân ñòa; ôû phöông Taây coù tuï laïc Baø-la-moân, beân ngoaøi tuï laïc Baø-la-moân laø nöôùc bieân ñòa; phía Baéc coù nuùi Öu-thi-la, caùch nuùi khoâng xa coù caây Boà-tuyeàn-taùt-la, beân ngoaøi caây Taùt-la laø nöôùc bieân ñòa; phöông Ñoâng coù tuï laïc Baø-la teân laø Giaø lang, beân ngoaøi Giaø lang laø nöôùc bieân ñòa; phöông Ñoâng baéc coù Truùc haø, beân ngoaøi Truùc haø laø nöôùc bieân ñòa. Töø nay cho Tyø kheo ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ñöôïc mang giaøy da moät lôùp, neáu raùch thuûng thì cho vaù hai mieáng ôû giöõa. Khoâng ñöôïc mang giaøy da nhieàu lôùp,

426 BOÄ LUAÄT 5

giaøy da loâng thuù, giaøy da khi ñi phaùt ra tieáng, giaøy da coù theâu ñeàu khoâng ñöôïc mang. Taát caû giaøy da coù maøu saéc nhö xanh, vaøng, ñoû, traéng, ñen hoaëc beân trong coù maøu saéc nhö xanh, vaøng, ñoû, traéng, ñen; hoaëc giaøy da theâu chæ xanh, chæ ñoû, chæ traéng, chæ ñen; hoaëc giaøy da sö töû coù theâu, giaøy da hoå coù theâu, giaøy da baùo coù theâu, giaøy da raùi caù coù theâu, giaøy da meøo coù theâu; hoaëc giaøy may baèng sôïi Ñaâu la, hoaëc sôïi loâng chieân, sôïi Kieáp-boái, hoaëc sôïi gaân Khoång töôùc, sôïi loâng Khoâng töôùc vaø taát caû giaøy da coù theâu taïp saéc ñeàu khoâng ñöôïc mang, neáu mang thì phaïm Ñoät-kieát- la. Töø nay cho Tyø kheo ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ñöôïc thöôøng taém röûa. Nhö phöông Ñoâng phuû neâm gai, neäm loâng, neäm hoa; töø nay cho Tyø kheo ôû nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeàà ñöôïc phuû neäm da nhö da deâ, da nai, da deâ ñen. Coù Tyø kheo sai söù Tyø kheo ñem y cho Tyø kheo khaùc, Tyø kheo khaùc khoâng nhaän ñöôïc vì giöõa ñöôøng bò maát; töø nay neáu ñöôïc y cuûa-Tyø kheo khaùc neân caát giöõ trong möôøi ngaøy, quaù möôøi ngaøy thì phaïm Xaû ñoïa”. Phaät Baø-giaø baø taïi nöôùc Xaù-baø-ñeà, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo caát chöùa nhieàu caùc loaïi da nhö da sö töû, da coïp, da gaáu, da raùi caù; Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc caát chöùa naêm loaïi da naøy, neáu caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát- la. Laïi coù naêm loaïi da khoâng ñöôïc caát chöùa, ñoù laø da voi, da ngöïa, da choù, da daõ can, vaø da nai ñen; neáu caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Caâu-dieäm-di, luùc ñoù Tröôûng laõo Xieån-na coù giöôøng cao toát, nhaân luùc Phaät vaø A-nan ñi ñeán, Xieån-na lieàn thænh Phaät ñeán xem phoøng mình, Phaät nhìn thaáy chieác giöôøng cao toát naøy lieàn noùi vôùi A-nan: “Ngöôøi ngu naøy laøm giöôøng cao toát, beân ngoaøi tuy cao sang nhöng beân trong thì muïc naùt”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc caát chöùa giöôøng cao toát, neáu caát chöùa thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly, luùc ñoù coù 1 aùc Öu-baø-taéc laø ñeä töû cuûa Baït- nan-ñaø thöôøng noùi chuyeän vôùi nhau vaø aùi nieäm nhau. Saùng sôùm hoâm ñoù Baït-nan-ñaø ñaép y mang baùt ñi ñeán nhaø Öu-baø-taéc naøy, ngöôøi naøy traûi toøa ngoài baèng vaûi môøi Baït-nan-ñaø ngoài roài cuøng nhau thaêm hoûi. Trong nhaø naøy coù nuoâi con traâu ngheù loâng taïp saéc raát ñeïp, Baït-nan-ñaø vöøa nhìn thaáy lieàn sanh taâm tham nghó raèng: “Da loâng taïp saéc naøy thaät ñeïp, coù theå duøng laøm Ni-sö-ñaøn”, nghó roài lieàn noùi vôùi Öu-baø-taéc: “Da loâng cuûa con traâu ngheù naøy thaät ñeïp, coù theå duøng laøm Ni-sö-ñaøn”, Öu-baø-taéc hoûi: “Thaày caàn duøng phaûi khoâng?”, ñaùp laø caàn, Öu-baø-taéc naøy lieàn gieát con traâu nghe loät da loâng cuûa noù ñöa cho Baït-nan-ñaø mang veà, con traâu meï lieàn roáng leân vaø ñi theo sau Baït-nan-ñaø. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang kinh haønh nôi ñaát troáng ôû beân trong taêng phöôøng, töø xa nhìn thaáy Baït-nan-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 427

ñaø trôû veà, laïi thaáy coù con traâu meï theo sau roáng leân, lieàn noùi vôùi nhau: “Baït-nan-ñaø naøy laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå, laø ngöôøi tham coù nhieàu thaáy nghe nghi aùc, chaéc ñaõ laøm vieäc aùc hoaëc saép laøm neân traâu meï môùi theo sau roáng leân nhö vaäy”, ñôïi Baït-nan-ñaø ñeán gaàn lieàn hoûi nguyeân do vì sao con traâu meï theo sau roáng leân nhö vaäy, Baït-nan-ñaø lieàn keå laïi vieäc treân, caùc Tyø kheo nghe roài lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá yù gieát suùc sanh, thaày khoâng coù taâm töø bi”, quôû traùch roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo … khoâng coù taâm töø bi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc nhaän da traâu töø trong nhaø baïch y, khoâng ñöôïc duøng ñeå ngoài hay naèm; neáu coù cho da traâu khoâ thì ñöôïc nhaän nhöng khoâng ñöôïc duøng ngoài naèm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñi xe coù chôû ngöôøi nöõ lieàn laøm caùc vieäc baát tònh, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc ñi xe coù chôû ngöôøi nöõ, neáu ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laïi ñi xe ngoài caïnh ngöôøi nöõ vaø laøm caùc vieäc baát tònh, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc ñi xe ngoài caïnh ngöôøi nöõ, neáu ngoài caïnh thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau ñoù Luïc quaàn laïi ñi xe ngoài beân ngöôøi nöõ coù ngaên caùch ôû giöõa vaø laøm caùc vieäc baát tònh, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc ñi xe ngoài beân ngöôøi nöõ coù ngaên caùch ôû giöõa, neáu ngoài thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Taát laêng giaø baø ta bò bònh maét, thaân quyeán sai ngöôøi côûi xe coù hai traâu keùo ñeán röôùc veà nhaø trò bònh, Tröôûng laõo noùi: “Phaät chöa cho ngoài treân xe coù hai traâu keùo”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho ngoài treân xe coù hai traâu keùo, neân sai ngöôøi khaùc caàm cöông, khoâng ñöôïc töï caàm cöông”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo naém ñuoâi cuûa con traâu caùi ñeå bôi qua soâng vaø laøm caùc vieäc baát tònh, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc naém ñuoâi cuûa con traâu caùi ñeå bôi qua soâng, neáu naém thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu naêm ñuoâi cuûa sö töû, coïp, voi, nhöïa, traâu ñöïc vaø gaáu ñeå bôi qua soâng thì khoâng phaïm”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo naém tay thieáu nöõ ñeå ñöa qua soâng vaø laøm caùc vieäc baát tònh, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc naém tay thieáu nöõ ñeå ñöa qua soâng, neáu naém thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù vôï cuûa caùc cö só ñeán soâng A-chi-la taém, hoï côûi y phuïc ñeå treân bôø roài xuoáng soâng taém, thuûy trieàu ñoät nhieân daâng leân vaø cuoán troâi hoï ñi. Hoï thaáy caùc Tyø kheo ñang kinh haønh treân bôø lieàn keâu cöùu, caùc Tyø kheo noùi: “Naøy caùc chò, Phaät ñaõ keát giôùi khoâng ñöôïc coá yù xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ”, hoï noùi: “Caùc Ñaïi-ñöùc töø bi taïi sao thaáy chuùng toâi bò nöôùc cuoán troâi maø khoâng

428 BOÄ LUAÄT 5

chòu naém cöùu chuùng toâi leân”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi neân cöùu, caùc Tyø kheo khi naém vôùt leân, taâm daâm lieàn khôûi neân voäi buoâng ra, hoï noùi: “Xin ñöøng buoâng, haõy vôùt chuùng toâi leân tôùi bôø roài buoâng”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao baïch Phaät, Phaät noùi: “Taâm daâm tuy khôûi cuõng neân naém cöùu chôù buoâng, ñôïi leân tôùi bôø roài thì khoâng ñöôïc coá yù xuùc chaïm, neáu xuùc chaïm thì phaïm toäi. Cuõng khoâng ñöôïc coá yù xuïc chaïm ngöôøi nöõ theâu veû hay baèng goã, neáu xuùc chaïm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät Baø-giaø-baø taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù caùc Tyø kheo A-la-tyø mang guoác goã haèng ngaøy ñi ñeàn choã Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ thoï hoïc vaø hoûi kinh, keùo leâ guoác ra tieáng vaø coù Tyø kheo ñaïp cheát con truøng daøi. Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo naøy: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa guoác goã”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc mang guoác goã, guoác Ña la xaø, guoác tre, guoác laù tre, guoác chaïm troã vaø guoác baø tyø; neáu caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Baït ñeà thuoäc doøng hoï cao quyù xuaát gia, do hoài coøn baïch y quen mang guoác Khaâm-baø-la neân nay vaãn caát chöùa guoác Khaâm-baø-la ñeå mang. Caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi mang guoác Khaâm-baø-la nhö vua, Ñaïi- thaàn”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït ñeà: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi mang guoác Khaâm-baø-la”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc mang guoác Khaâm-baø-la, neáu mang thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù nöôùc Chieâm-baëc, luùc ñoù coù Sa-moân Thaäp nhò öùc laø con cuûa moät tröôûng giaû, do vò naøy ñem hai möôi öùc tieàn vaøng cho naêm traêm tuï laïc trong nöôùc Chieâm-baëc roài xuaát gia ôû A-ni-muïc-khö neân coù teân goïi nhö theá. Vò naøy ñi chaân khoâng kinh haønh nôi ñaát troáng, chaân bò thöông chaûy maùu dính khaép nôi, ôû phía ñaàu vaø cuoái choã kinh haønh ñeàu coù quaï bay ñeán ræa veát maùu. Luùc ñoù Phaät vaø A-nan ñi ñeán nhìn thaáy vieäc naøy, Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A- Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Sa-moân Nhò thaäp öùc: “Thaày thaät nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 429

“Thaät vaäy thöa Theá toân”, Phaät hoûi: “Thaày coù theå mang giaøy da moät lôùp ñeå ñi kinh haønh hay khoâng?”, ñaùp: “Khoâng theå thöa Theá toân”, Phaät hoûi vì sao, ñaùp: “Theá toân, chuùng con ñoàng giöõ giôùi, neáu con mang giaøy da moät lôùp thì caùc Tyø kheo seõ noùi raèng: Sa-moân Nhò thaäp öùc con cuûa oâng tröôûng giaû… xuaát gia ôû A-ni-muïc-khö neân ñöôïc Phaät cho mang giaøy da moät lôùp. Neáu Theá toân cho taát caû taêng ñeàu ñöôïc mang thì con seõ mang”. Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho mang giaøy da moät lôùp kinh haønh, neáu raùch thuûng thì cho vaù hai mieáng ôû giöõa. Khoâng ñöôïc mang giaøy da nhieàu lôùp, giaøy da loâng thuù, giaøy da khi ñi phaùt ra tieáng, giaøy da coù theâu ñeàu khoâng ñöôïc mang. Taát caû giaøy da coù maøu saéc nhö xanh, vaøng, ñoû, traéng, ñen hoaëc beân trong coù maøu saéc nhö xanh, vaøng, ñoû, traéng, ñen; hoaëc giaøy da theâu chæ xanh, chæ ñoû, chæ traéng, chæ ñen; hoaëc giaøy da sö töû coù theâu, giaøy da hoå coù theâu, giaøy da baùo coù theâu, giaøy da raùi caù coù theâu, giaøy da meøo coù theâu; hoaëc giaøy may baèng sôïi Ñaâu la, hoaëc sôïi loâng chieân, sôïi Kieáp-boái, hoaëc sôïi gaân Khoång töôùc, sôïi loâng Khoâng töôùc vaø taát caû giaøy da coù theâu taïp saéc ñeàu khoâng ñöôïc mang, neáu mang thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät ôû trong toøa nhaø cuûa Ma-giaø la maãu taïi Ñoâng vieân thuoäc thaønh Xaù-veä, vaøo xeá chieàu Phaät xuaát thieàn ra khoûi nhaø ñi kinh haønh ôû choã ñaát troáng. Luùc ñoù coù Tyø kheo mang giaøy da ñi kinh haønh theo sau Phaät, Phaät quay laïi nhìn thaáy lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Coù baäc thaày cuûa ngoaïi ñaïo xuaát gia, haøng ñeä töû cung kính toân troïng thaày neân khoâng mang giaøy da ñi kinh haønh theo sau thaày mình, huoáng chi laø ñoái vôùi baäc Phaät Baø-giaø baø, Thích-ca-Maâu-ni-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø maø caùc thaày laïi mang giaøy da ñi kinh haønh theo sau hay sao”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc mang giaøy da ôû tröôùc Phaät, tröôùc Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø tröôùc taát caû caùc thöôøng toøa; cuõng khoâng ñöôïc mang giaøy da vaøo trong thaùp Phaät, thaùp cuûa caùc baäc ñaéc ñaïo, vaøo trong nhaø aám, giaûng ñöôøng, nhaø aên, nhaø thieàn… taát caû choã maø chuùng taêng ñi; neáu mang thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø ta bò bònh maét, khi ñi chaân khoâng vaøo tuï laïc giaãm phaûi ñaù neân chaân bò thöông, bònh maét caøng naëng theâm, lieàn ñem vieäc naøy noùi vôùi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Taát-laân-giaø-baø ta: “Thaày thaät nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho mang giaøy da moät lôùp vaøo tuï laïc, khoâng ñöôïc mang giaøy da nhieàu lôùp… cho ñeán caùc loaïi giaøy mau theâu taïp saéc ñeàu khoâng

430 BOÄ LUAÄT 5

ñöôïc mang, neáu mang thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo röûa chaân ôû choã ñaát troáng roài ñi nhoùn chaân hoaëc giaãm treân laù caây hoaëc nhaûy leân phieán ñaù ñeå ñi; vaøo nhaø roài ngoài treân giöôøng duøng coû hoaëc vaûi hoaëc gieû lau ñeå lau chaân, sau ñoù vaát boû böøa baõi treân ñaát laøm cho ngoïa cuï hoâi dô. Luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi,cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Caùc Tyø kheo ñi ñeán nhaø cö só, Phaät baûo thò giaû nhaän laáy phaàn aên cuûa mình vì Phaät muoán ñi kieåm tra phoøng Taêng. Luùc ñi kieåm tra caùc phoøng, Phaät thaáy coû, vaûi dô, gieû lau dô boû böøa baõi duôùi ñaát laøm cho ngoïa cuï hoâi dô neân queùt doïn saïch seõ, sau ñoù trôû veà phoøng mình traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Luùc ñoù ôû nhaø cö só, cö só thaáy chuùng taêng ngoài roài lieàn töï tay daâng cuùng caùc moùn aên ngon cho chuùng taêng ñeàu ñöôïc no ñuû roài laáy moät caùi gheá nhoû ngoài tröôùc Taêng muoán ñöôïc nghe phaùp, Thöôïng toïa thuyeát phaùp roài cuøng chö taêng ñöùng daäy ra veà. Thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi caùc Tyø kheo thoï thænh thöïc xong trôû veà, Phaät ñeàu hoûi thaêm aên coù no ñuû khoâng; luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø no ñuû, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “sau khi caùc thaày ñi roài, ta caàm chìa khoùa ñi kieåm tra phoøng Taêng, thaáy coû, vaûi dô, gieû lau dô boû böøa baõi treân ñaát khieán cho ngoïa cuï hoâi dô. Caùc thaày laøm vaäy laø khoâng ñuùng, taïi sao caùc thaày khoâng bieát aùi hoä ngoïa cuï cuûa Taêng. Caùc cö só, Baø-la-moân khoâ caïn maùu thòt ñeå boá thí caàu phöôùc, caùc thaày phaûi thoï ít vaø bieát aùi hoä môùi ñuùng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho mang giaøy da moät lôùp röûa chaân, neáu hö raùch ñöôïc vaù hai mieáng ôû giöõa… taát caû loaïi giaøy theâu may taïp saéc ñeàu khoâng ñöôïc mang, neáu mang thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo maát giaøy da moät lôùp röûa chaân neân ñeán xin cö só, cö só naøy baûo ngöôøi thôï laøm da laøm cho Tyø kheo moät ñoâi giaøy da moät lôùp, oâng seõ traû tieàn, nhöng ngöôøi thôï laøm da khoâng chòu laøm giaøy da moät lôùp, chæ nhaän laøm giaøy da nhieàu lôùp vì tieàn coâng ñöôïc hai, ba tieàn. Tyø kheo khoâng ñöôïc giaøy laïi ñeán hoûi xin cö só laàn nöõa, cö só noùi: “Ngöôøi thoï laøm da khoâng chòu laøm, toâi bieát phaûi laøm sao. Thaày coù theå mang giaøy da nhieàu lôùp ñöôïc khoâng?”, Tyø kheo suy nghó: “Ta ñem giaøy da nhieàu lôùp taùch ra thaønh giaøy da moät lôùp roài mang”, nghó roài lieàn nhaän laáy giaøy da nhieàu lôùp mang veà, sau ñoù mang chæ vaø duøi ra tröôùc coång Kyø hoaøn muoán taùch giaøy da nhieàu lôùp ra thaønh giaøy da moät lôùp. Luùc ñoù Phaät kinh haønh ñeán choã naøy nhìn thaáy roài lieàn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 25 431

hoûi Tyø kheo muoán laøm gì, Tyø kheo lieàn ñem vieäc treân baïch Phaät roài noùi: “Vì theá neân con muoán taùch giaøy da nhieàu lôùp naøy ra thaønh giaøy da moät lôùp”, Phaät noùi: “Khoâng neân taùch giaøy da nhieàu lôùp ra, vì sao, vì khieán noù khoâng beàn chaéc. Töø nay cho laøm phaùp phaù nhieãm ñöôïc tònh ñeå mang, sao goïi laø phaù nhieãm ñöôïc tònh, töùc laø neáu ñöôïc ngöôøi boá thí giaøy da nhieàu lôùp, neân baûo thí chuû mang ñi vaøi böôùc thì ñöôïc caát thoï duïng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo nghe Phaät cho caát duøng giaøy ñaõ phaù nhieãm ñöôïc tònh ñeå mang neân theo caùc Thích töû xin caùc loaïi giaøy taïp saéc caát duøng. Neáu caùc Thích töû khoâng cho thì moät Tyø kheo trong nhoùm nhaác boång Thích töû naøy leân ñeå cho moät Tyø kheo khaùc côûi laáy giaøy. Do nhaân duyeân naøy neân caùc Thích töû khoâng daùm ra ngoaøi sôï Luïc quaàn Tyø kheo theo xin côûi laáy giaøy cuûa mình. Caùc cö só thaáy vieäc naøy roài lieàn cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi mang giaøy taïp saéc trang nghieâm, nhö vua, Ñaïi-thaàn”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi mang giaøy taïp saéc trang nghieâm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Neáu coù giaøy da moät lôùp hay giaøy da nhieàu lôùp ñaõ phaù nhieãm ñöôïc tònh thì cho mang. Khoâng ñöôïc mang caùc loaïi giaøy taïp saéc trang nghieâm, neáu mang thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, töï töù xong vaøo cuoái thaùng cuûa muøa haï, Phaät cuøng chuùng ñaïi Tyø kheo du haønh caùc nöôùc. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo tay caàm giaøy ñi caø nhaéc, Phaät nhìn thaáy lieàn hoûi Tyø kheo nguyeân do, Tyø kheo ñaùp: “Theá toân, beân trong muõi giaøy cuûa con quaù cöùng khieán cho ngoùn chaân bò traày, ñau nhöùc neân con phaûi caàm giaøy ñi caø nhaéc”, Phaät noùi: “Neân duøng vaät meàm loùt ôû trong roài mang”.

432 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 26

PHAÙP Y DÖÔÏC THÖÙ SAÙU

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vaøo tieát thu khí trôøi laïnh noùng baát thöôøng neân caùc Tyø kheo maéc bònh aên khoâng tieâu neân gaày oám xanh xao, khoâng coù saéc löïc. Phaät nhìn thaáy roài, tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät lieàn suy nghó: “Neân cho caùc Tyø kheo duøng loaïi döôïc gì ñeå saéc löïc trôû laïi nhö xöa. Neáu chæ aên côm thoâ dôõ, buùn, mì… thì khoâng boå ích cho thaân; ta neân cho duøng boán loaïi döôïc haøm tieâu nhö toâ, daàu, maät vaø thaïch maät”. Do nhaân duyeân naøy Phaät nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo bònh ñöôïc duøng boán loaïi döôïc haøm tieâu nhö toâ, daàu, maät vaø thaïch maät”. Do caùc Tyø kheo chæ duøng boán loaïi döôïc naøy tröôùc ngoï, sau ngoï khoâng duøng neân vaãn gaày oám xanh xao khoâng coù saéc löïc, Phaät nhìn thaày roài lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo tröôùc vaø sau giôø ngoï ñöôïc tuøy yù duøng boán loaïi döôïc haøm tieâu”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø-ta bò bònh maét, thaày thuoác baûo duøng thuoác La taùn thieàn thoa leân maét, Tröôûng laõo noùi: “Phaät chöa cho duøng thuoác naøy”, lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neáu bò bònh maét thì ñöôïc duøng thuoác La taùn thieàn thoa leân maét ñeå trò”. Tröôûng laõo naøy ñöïng La taùn thieàn ñaày trong caùc baùt lôùn, baùt nhoû, bình söù lôùn, bình söù nhoû… khi laáy duøng laøm thuoác chaûy lan dô vaùch töôøng vaø ngoïa cuï khieán trong phoøng hoâi dô. Phaät baûo neân ñöïng trong caùi hoäp, do hoäp khoâng coù naép ñaäy neân buïi ñaát bay vaøo baùm trong thuoác, khi thoa leân maét laïi laøm cho maét ñau theâm, Phaät baûo neân laøm naép ñaäy. Laøm naép ñaäy thuoác vaãn chaûy ra ngoaøi, Phaät baûo neân laøm mieäng hoäp nhoû laïi. Luùc ñoù caùc Tyø kheo duøng ñuoâi loâng chim

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 433

Khoång töôùc chaám thuoác ñeå thoa leân maét khieán maét caøng ñau theâm, Phaät baûo neân duøng thìa. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm thìa, Phaät baûo neân duøng saét, ñoàng, voû soø, ngaø voi, söøng hoaëc goám söù ñeå laøm thìa. Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly, do ñaát ñai ôû ñaây aåm öôùt vaø laø ñaát pheøn neân caùc Tyø kheo bò gheû nhoït, maùu muû chaûy ra dính dô y An-ñaø-hoäi. Phaät nhìn thaáy roài lieàn hoûi caùc Tyø kheo nguyeân do, caùc Tyø kheo ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc Tyø kheo bò gheû nhoït treân thaân duøng thuoác ñaéng thoa leân”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng loaïi thuoác ñaùng naøo, Phaät noùi: “Neân duøng caùc loaïi caây thuoác nhö caây Caâu laïi ñoà, caây Caâu-Ba laø, caây Chôn-lôïi-tha, caây Sö-la, caây Ba-ca-la. Caây ba-ni-voâ-kyø-luaân-ñaø-ñam giaõ ra laøm thuoác thoa”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát ñaâm giaõ nhö theà naøo ñeå thaønh thuoác thoa, Phaät noùi neân duøng ñaù daâm giaõ; khi caùc Tyø kheo duøng ñaù ñaâm giaõ thì thuoác vaêng ra khaép treân ñaát, Phaät baûo neân duøng caùi coái ñaù vaø chaøy ñaù ñeå giaõ. Caùc Tyø kheo giaõ ñau tay, Phaät laïi cho duøng chaøy goã, do khoâng bieát caùch laøm neân khi caàm chaøy goã giaõ, choã naém tay tuoät leân tuoät xuoáng; Phaät baûo neân deõo ôû giöõa nhoû laïi. Thuoác ñaõ giaõ vaãn coøn thoâ to, Phaät baûo duøng raây raây laáy phaàn nhoû mòn roài troän vôùi daàu ñeå thoa leân gheû nhoït. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Thi-vieät maéc bònh ñieân, coù ngöôøi chæ baøy aên thòt soáng vaø uoáng maùu töôi thì bònh seõ laønh. Tröôûng laõo ñem vieäc naøy noùi vôùi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Thi-vieät: “Thaày bò bònh ñieân nghe ngöôøi khaùc chæ baøy aên thòt soáng vaø uoáng maùu töôi thì bònh seõ laønh, thaày noùi vôùi caùc Tyø kheo laø khoâng bieát laøm sao phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu coù Tyø kheo naøo maéc bònh nhö theá, cho ñöôïc aên thòt soáng vaø uoáng maùu töôi, nhöng neân ôû choã khuaát chôù ñeå ngöôøi khaùc thaáy”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä cuøng chuùng Tyø kheo haï an cö, luùc ñoù Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø ta an cö taïi thaønh Vöông xaù, do coù quen bieát nhieàu neân ñöôïc cuùng nhieàu toâ, daàu, maät vaø thaïch maät. Tröôûng laõo ñöïng daày trong baùt lôùn, baùt nhoû, huû lôùn, huû nhoû… khi laáy ra duøng thì caùc loaïi thöïc phaåm naøy chaûy ra nöôùc laøm dô vaùch töôøng vaø ngoïa cuï khieán trong phoøng hoâi dô. Caùc ñeä töû coïng haønh vaø ñeä töû caän truï cuûa caùc Tyø kheo laáy caùc thöïc phaåm caùch ñeâm naøy aên phaïm aùc troùc (tay caàm baát tònh), khoâng thoï (khoâng thoï maø aên)vaø noäi tuùc (cuøng vaät thöïc nguû chung trong moät phoøng). Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi

434 BOÄ LUAÄT 5

vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù nhaát. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû thaønh Vöông xaù an cö xong, may y xong lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo naøy: “Ta thöông xoùt neân cho caùc Tyø kheo bònh caát duøng boán loaïi döôïc haøm tieâu laø toâ, daàu, maät vaø thaïch maät; taïi sao caùc thaày laïi caát caùch ñeâm laáy aên phaïm aùc troùc, khoâng thoï vaø noäi tuùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo bònh caát chöùa boán loaïi döôïc haøm tieâu trong voøng baûy ngaøy ñöôïc tuøy yù thoï duïng, neáu caát chöùa quaù baûy ngaøy thì phaïm Ni-taùt- kyø Ba-daät-ñeàà”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Nghi ly vieät thaáy ngöôøi khaùc laøm ñöôøng pheøn baèng caùch troän boät gaïo vôùi ñöôøng nhuyeån roài naáu vôùi tieâu thoå hoaëc moà hoáng, lieàn baûo caùc Tyø kheo: “Caùc Tröôûng laõo, ñöôøng pheøn naøy ñöôïc laøm baèng caùch troän boät gaïo vôùi ñöôøng nhuyeån roài naáu vôùi tieâu thoå hoaëc moà hoáng. Vì vaäy qua giôø ngoï caùc Tröôûng laõo khoâng neân aên”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tröôûng laõo Nghi ly vieät: “Thaày thaät thaáy ngöôøi khaùc laøm ñöôøng pheøn baèng caùch… moà hoáng, neân baûo caùc Tyø kheo qua giôø ngoï khoâng neân aên phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho thoï duøng ñöôøng pheøn tröôùc giôø ngoï, sau giôø ngoï khoâng neân aên”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò caûm laïnh, thaày thuoác baûo neân uoáng nöôùc thuoác Toâ-ñeà-la. Tröôûng laõo noùi: “Phaät chöa cho uoáng nöôùc thuoác naøy”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho ñöôïc uoáng nöôùc thuoác Toâ-ñeà-la”. Tröôûng laõo Öu- ba-ly hoûi Phaät duøng vaät gì laøm nöôùc thuoác Toâ-ñeà-la, Phaät noùi: “Neân laáy ñaïi maïch, boû voû cöùng, khoâng laøm cho beå roài naáu moät chuùt, sau ñoù ngaâm trong nöôùc noùng roài ñöïng trong caùi huû, ban ngaøy thoï thì ban ñeâm duøng, ban ñeâm thoï thì ban ngaøy duøng, khoâng ñöôïc duøng quaù thôøi phaàn”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 435

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát maéc bònh maùu noùng, thaày thuoác baûo neân uoáng nöôùc thuoác Thuû lö, Tröôûng laõo noùi Phaät chöa cho duøng, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho ñöôïc uoáng nöôùc thuoác Thuû lö”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm nöôùc thuoác naøy, Phaät baûo: “Neân laáy caây Hoaøng baù maøi nhoû roài troän vôùi daàu, sau ñoù hoøa vôùi nöôùc ñeå uoáng, neân ñuùng thôøi uoáng duøng, khoâng ñuùng thôøi thì khoâng ñöôïc uoáng duøng”. Phaät taïi nöôùc Ba laø naïi cuøng ñaïi chuùng haï an cö, trong nöôùc naøy coù Öu-baø-di teân Ma-ha-tö-na raát giaøu coù, tieàn baïc, luùa thoùc, ruoäng vöôøn nhaø cöûa vaø caùc vaät baùu ñeàu ñaày ñuû. Ngöôøi naøy ñaõ thaønh töïu caùc phöôùc ñöùc, tin Phaät phaùp taêng, ñöôïc Kieán ñeá ñaéc ñaïo. Öu-baø-di naøy thænh Phaät vaø Taêng trong boán thaùng haï cung caáp cho ngöôøi bònh tuøy yù thoï duïng aåm thöïc vaø thuoác men. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo bònh, thaày thuoác baûo neân duøng thòt, Tyø kheo bònh baûo ngöôøi khaùn bònh: “Thaày neân ñeán noùi vôùi Öu-baø-di Ma-ha-tö-Na-laø coù moät Tyø kheo bònh, thaày thuoác baûo caàn thòt”, ngöôøi khaùn bònh ñeán noùi, Öu-baø-di naøy lieàn ñöa tieàn cho tyø nöõ ñi mua thòt roài ñöa cho ngöôøi khaùn bònh. Tyø nöõ caàm tieàn vaøo thaønh tìm mua thòt nhöng khoâng ñöôïc vì ngaøy ñoù vua Ba ma ñaït ra lònh khoâng saùt sanh. Tyø nöõ trôû veà baùo laïi, Ma-ha-tö-na nghe roài lieàn suy nghó: “Thaät cô khoå, ta thænh Phaät vaø Taêng trong boán thaùng haï cung caáp cho ngöôøi bònh tuøy yù thoï duïng aåm thöïc vaø thuoác men. Nay coù Tyø kheo bònh caàn thòt thòt laïi tìm mua khoâng ñöôïc; neáu khoâng coù thòt chaéc bònh cuûa-Tyø kheo seõ naëng theâm”, nghó roài lieàn caàm dao beùn vaøo trong nhaø caét thòt nôi baép veá cuûa mình roài ñöa cho tyø nöõ ñem naáu chín roài ñöa cho ngöôøi khaùn bònh. Tyø nöõ vaâng lôøi naáu chín thòt roài ñöa cho ngöôøi khaùn bònh, ngöôøi khaùn bònh mang veà ñöa cho Tyø kheo bònh aên, Tyø kheo bònh khoâng bieát laø thòt gì neân aên, bònh lieàn laønh. Luùc ñoù Öu-baø-di Ma-ha-tö-na ñau ñôùn vì veát thöông neân khoâng theå ra vaøo, ngoài ñöùng; choàng baø vì coù chuùt vieäc ñi vaéng nhaø neân khoâng bieát vieäc naøy, khi trôû veà khoâng thaáy vôï ñaâu neân hoûi gia nhaân, gia nhaân noùi laø baø bònh ñang naèm trong phoøng. Ngöôøi choàng voäi ñeán beân vôï hoûi thaêm: “Naøng bò caûm laïnh hay maéc bònh gì?”, Ma-ha-tö-na lieàn ñem vieäc treân keå laïi, ngöôøi choàng nghe roài lieàn töùc giaän, khoâng nhaãn noåi, sanh baát tín noùi raèng: “Sa-moân Thích töû khoâng bieát thôøi, khoâng bieát löôïng; neáu ngöôøi cuùng khoâng bieát löôïng thì ngöôøi thoï neân bieát löôïng. Sao laïi laøm cho vôï ta ñau ñôùn nhö theá naøy, khoâng theå ngoài daäy ñöôïc”, noùi roài oâm loøng saân ñi ñeán gaëp Phaät. Luùc ñoù Phaät ñang noùi phaùp cho ñaïi chuùng, töø xa thaáy Öu-baø-taéc naøy ñi ñeán, Phaät lieàn duøng thaàn löïc töø bi caûm hoùa khieán cho loøng saân cuûa Öu-baø-taéc naøy laéng

436 BOÄ LUAÄT 5

xuoáng daàn, taâm thanh tònh phaùt sanh, ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho Öu- baø-taéc ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Luùc ñoù cö só chaép tay thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi,cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät ñaép y mang baùt cuøng chuùng taêng ñeán nhaø cö só, thaáy Phaät vaø Taêng ngoài xong roài, cö só töï tay daâng thöùc aên thöùc uoáng cuùng döôøng. Phaät vaø Taêng thoï thöïc xong, cö só laáy caùi gheå nhoû ngoài tröôùc Phaät muoán nghe phaùp, Phaät lieàn hoûi cö só: “Öu-baø-di Ma-ha-tö-na hieän giôø ôû ñaâu?”, ñaùp: “Theá toân, vôï con bònh khoå ñau ñôùn, ñang naèm ôû trong nhaø, khoâng ngoài daäy ñöôïc”, Phaät baûo cö só: “OÂng haõy vaøo trong nhaø noùi vôùi Öu-baø-di Ma-ha-tö-Na-laø Phaät goïi coâ”, cö só lieàn vaøo trong nhaø noùi vôùi vôï laø Phaät cho goïi, Ma-ha-tö-na nghe Phaät cho goïi, sanh taâm vui möøng neân veát thöông lieàn bình phuïc, baø noùi vôùi choàng: “Chaøng thaáy khoâng, Phaät coù ñaïi thaàn löïc neân vöøa nghe Phaät cho goïi, veát thöông lieàn bình phuïc”, ngöôøi choàng thaáy ngöôøi vôï nhôø thaàn löïc cuûa Phaät maø veát thöông lieàn bình phuïc neân sanh taâm hoan hæ, cuøng vôï ñi ñeán gaëp Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät beân. Phaät bieát hai ngöôøi ñaõ khôûi tín taâm vaø hoan hæ neân tuøy duyeân thuyeát phaùp khieán cho mhtn ñöôïc ñaïo quaû Tö-ñaø-haøm vaø ngöôøi choàng ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn; Phaät laïi noùi phaùp yeáu khieán caû hai phaùt thieän taâm, chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài ñöùng daäy trôû veà tinh xaù. Sau ñoù Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo bònh: “Thaày thaät ñaõ laøm nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên thòt ngöôøi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên thòt ngöôøi, cho ñeán môû, maùu vaø gaân ngöôøi; neáu aên thì phaïm toäi Thaâu-lan-giaù, nhöng aên xöông ngöôøi thì khoâng toäi. Töø nay neáu gaëp chuùt nhaân duyeân thì khoâng ñöôïc aên thòt, neáu coù nhaân duyeân phaûi aên thòt thì neân hoûi tröôùc laø thòt gì roài môùi ñöôïc aên, neáu khoâng hoûi maø aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Ba laø-naïi, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc, voi bò naïn dòch neân cheát raát nhieàu. Nhöõng ngöôøi ngheøo khoå cho ñeán ngöôøi chaên voi, chaên ngöïa, chaên traâu, ngöôøi thieâu töû thi, ngöôøi hoát phaân… ñeàu aên thòt voi. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeán giôø khaát thöïc ñi ñeán tröôùc nhaø nhöõng ngöôøi naøy khaát thöïc, hoï noùi:“Ñaïi-ñöùc, hieän giôø chuùng toâi khoâng coù côm, buùn…; nhöng coù thòt voi, caùc thaày coù theå aên ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Caùc vò aên ñöôïc taïi sao chuùng toâi laïi khoâng aên

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 437

ñöôïc”, hoï lieàn ñöa thòt voi, caùc Tyø kheo thoï roài mang veà, Tyø kheo khaùc thaáy lieàn hoûi laø thòt gì, ñaùp laø thòt voi, caùc Tyø kheo lieàn quôû traùch: “Phaät chöa cho aên thòt voi sao laïi aên”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo ñoù: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên thòt voi. Neáu vua Phaïm ma ñaït nghe bieát Sa-moân Thích töû aên thòt voi seõ khoâng vui, vì sao, vì voi laø vaät thuoäc vua quan”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên thòt voi cho ñeán môû, maùu vaø gaân voi; neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát- la, nhöng aên xöông voi thì khoâng toäi”. Phaät taïi nöôùc Ba laø naïi, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc, ngöïa bò naïn dòch neân cheát raát nhieàu. Nhöõng ngöôøi ngheøo khoå cho ñeán ngöôøi chaên voi, chaên ngöïa, chaên traâu, ngöôøi thieâu töû thi, ngöôøi hoát phaân … ñeàu aên thòt ngöïa. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeán giôø khaát thöïc ñi ñeán tröôùc nhaø nhöõng ngöôøi naøy khaát thöïc, hoï noùi: “Ñaïi-ñöùc, hieän giôø chuùng toâi khoâng coù côm, buùn…; nhöng coù thòt ngöïa, caùc thaày coù theå aên ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Caùc vò aên ñöôïc taïi sao chuùng toâi laïi khoâng aên ñöôïc”, hoï lieàn ñöa thòt ngöïa, caùc Tyø kheo thoï roài mang veà, Tyø kheo khaùc thaáy lieàn hoûi laø thòt gì, ñaùp laø thòt ngöïa, caùc Tyø kheo lieàn quôû traùch: “Phaät chöa cho aên thòt ngöïa sao laïi aên”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo ñoù: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên thòt ngöïa. Neáu vua Phaïm ma ñaït nghe bieát Sa-moân Thích töû aên thòt ngöïa seõ khoâng vui, vì sao, vì ngöïa laø vaät thuoäc vua quan”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên thòt ngöïa cho ñeán môû, maùu, gaân vaø xöông ngöïa; neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Ba laø naïi, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc neân nhöõng ngöôøi ngheøo khoå cho ñeán ngöôøi chaên voi, chaên ngöïa, chaên traâu, ngöôøi thieâu töû thi, ngöôøi hoát phaân… ñeàu gieát choù ñeå aên thòt. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeán giôø khaát thöïc ñi ñeán tröôùc nhaø nhöõng ngöôøi naøy khaát thöïc, hoï noùi: “Ñaïi-ñöùc, hieän giôø chuùng toâi khoâng coù côm, buùn…; nhöng coù thòt choù, caùc thaày coù theå aên ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Caùc vò aên ñöôïc taïi sao chuùng toâi laïi khoâng aên ñöôïc”, hoï lieàn ñöa thòt choù, caùc Tyø kheo thoï roài mang veà, Tyø kheo khaùc thaáy lieàn hoûi laø thòt gì, ñaùp laø thòt choù, caùc Tyø kheo lieàn quôû traùch: “Phaät chöa cho aên thòt choù sao laïi aên”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo ñoù: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi

438 BOÄ LUAÄT 5

khoâng?”, ñaùp: “Ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên thòt choù. Neáu caùc thaày ñeán beân nhöõng ngöôøi giaøu coù hoaëc hoï ñeán thaêm caùc thaày maø nghe bieát Sa-moân Thích töû aên thòt choù thì hoï seõ boû caùc thaày maø ñi nhö boû Chieân-ñaø-la”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên thòt choù cho ñeán môû, maùu, gaân vaø xöông choù; neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Ba laø naïi, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, khaát thöïc khoù ñöôïc, neân nhöõng ngöôøi ngheøo khoå cho ñeán ngöôøi chaên voi, chaên ngöïa, chaên traâu, ngöôøi thieâu töû thi, ngöôøi hoát phaân… ñeàu gieát raén ñeå aên thòt. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeán giôø khaát thöïc ñi ñeán tröôùc nhaø nhöõng ngöôøi naøy khaát thöïc, hoï noùi: “Ñaïi-ñöùc, hieän giôø chuùng toâi khoâng coù côm, buùn…; nhöng coù thòt raén, caùc thaày coù theå aên ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Caùc vò aên ñöôïc taïi sao chuùng toâi laïi khoâng aên ñöôïc”, hoï lieàn ñöa thòt raén, caùc Tyø kheo thoï roài mang veà, Tyø kheo khaùc thaáy lieàn hoûi laø thòt gì, ñaùp laø thòt raén, caùc Tyø kheo lieàn quôû traùch: “Phaät chöa cho aên thòt raén sao laïi aên”, quôû traùch roài ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo ñoù: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi aên thòt raén. Neáu roàng nghe bieát Sa-moân Thích töû aên thòt raén seõ khoâng vui, vì sao, vì raén vaø roàng cuøng 1 doøng hoï”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên thòt raén cho ñeán môû, maùu vaø gaân raén; neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la, nhöng aên xöông raén thì khoâng toäi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät bò caûm laïnh, thaày thuoác baûo duøng chaùo naáu vôùi ba loaïi ñaéng, Phaät baûo A-nan lo lieäu, A-nan lieàn vaøo thaønh xin meø, gaïo, ñaäu Ma sa vaø ñaäu nhoû ñem veà naáu chaùo cho Phaät duøng. Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan laø ai naáu, ñaùp laø con naáu, Phaät noùi: “Thaày haõy mang chaùo naøy ñoå nôi ñaát troáng khoâng coù coû hoaëc ñoå trong nöôùc khoâng coù truøng, vì sao, vì ngoaïi ñaïo Phaïm chí neáu bieát ñöôïc seõ cho laø Phaät coøn taïi theá maø Sa-moân Thích töû ñaõ coù laäu xöù löu xuaát”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñem chaùo ñi ñoå ôû nôi ñaát troáng khoâng coù coû hoaëc trong nöôùc khoâng coù truøng. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay, neáu ñaïi Tyø kheo naáu thöùc aên thì khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu nguû beân trong (noäi tuùc) maø naáu ôû beân trong (chöõ tuùc) hoaëc nguû beân trong maø naáu ôû beân ngoaøi, nguû beân ngoaøi maø naáu ôû beân trong, heã töï naáu thì khoâng ñöôïc aên; neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 439

mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”, chö taêng lieàn ñi ñeán nhaø cö só, Phaät khoâng ñi neân baûo thò giaû nhaän phaàn aên mang veà. Luùc ñoù cö só thaáy chuùng taêng ñaõ ngoài xong lieàn töï tay daâng thöùc aên cuùng döôøng, A-nan aên tröôùc roài nhaän laáy phaàn aên cuûa Phaät mang veà. A-nan thaáy côm naáu coøn hôi soáng sôï Phaät aên côm naøy bònh cuõ seõ taùi phaùt neân mang côm naøy ra tröôùc cöûa Kyø hoaøn ôû nôi ñaát troáng nhoùm löûa naáu laïi cho chín. Luùc ñoù Phaät kinh haønh ôû gaàn ñoù nhìn thaáy lieàn hoûi A-nan laøm gì, A-nan baïch roõ nguyeân do, Phaät noùi: “Laønh thay A-nan, côm coøn soáng nhö theá, ñem naáu laïi laø ñuùng phaùp. Töø nay neáu côm soáng thì cho laøm hoûa tònh ñeå naáu laïi. Sao goïi laø hoûa tònh, töùc laø löûa chaïm vaøo noài”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo bò bònh tró, thaày thuoác teân A-ñeá-lôïi-cuø-ñoá-loä duøng dao caét tró taïi moät choã hieån loä gaàn cöûa Kyø hoaøn, khieán cho Tyø kheo ñau ñôùn toaøn thaân. Luùc ñoù Phaät vöøa ñi vaøo Kyø hoaøn, thaày thuoác naøy töø xa thaáy Phaät lieàn ñeán chaép tay thænh Phaät laïi xem choã tró vöøa bò caét, Phaät lieàn quôû traùch thaày thuoác: “Naøy A-ñeá-lôïi-cuø-ñoá-loä, oâng laø ngöôøi xaáu mieäng nhaát theá gian neân môùi thænh Nhö lai laïi xem choã tró vöøa bò caét. Töù nay khoâng ñöôïc thænh Nhö lai nhö theá, neáu thænh thì phaïm toäi; töø nay khoâng ñöôïc duøng dao caét tró, neáu duøng dao caét thì phaïm Thaâu-lan- giaù”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù vua teân A-kyø-ñaït thuoäc doøng Baø- la-moân ôû nöôùc Tyø-la-nhieân, coù chuùt vieäc neân ñeán nöôùc Xaù-veä, nguû laïi ñeâm taïi nhaø moät cö só vaø hoûi cö só raèng: “ÔÛ nöôùc naøy coù baäc Sa-moân, Baø-la-moân naøo ñaïo cao ñöùc troïng ñöôïc moïi ngöôøi toân kính laøm thaáy hay khoâng; neáu coù, toâi seõ thöôøng ñeán thaêm hoûi ñeå taâm ñöôïc thanh tònh”, cö só ñaùp: “Coù Sa-moân Cuø ñaøm laø Thích töû tònh tín xuaát gia, caïo boû raâu toùc, khoaùc y ca sa, ñaõ chöùng ñöôïc A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam-phaät-ñaøø. Neáu oâng thöôøng ñeán thaêm hoûi, taâm oâng seõ ñöôïc thanh tònh”, laïi hoûi: “Sa- moân Cuø ñaøm hieän ñang ôû ñaâu, toâi muoán ñeán gaëp”, ñaùp: “Sa-moân Cuø ñaøm hieän ñang ôû taïi vöôøn Kyø thoï Caáp coâ ñoäc, oâng haõy ñeán ñoù gaëp”. Vua A-kyø-ñaït theo nhö lôøi cö só lieàn ñi ñeán gaëp Phaät, luùc ñoù Phaät ñang ôû trong röøng caây thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng, caùc caên thanh tònh, töôùng maïo ñaon chaùnh nhö nuùi töû kim. Vua A-kyø-ñaït ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho vua ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Luùc ñoù vua chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät vaø Taêng thoï con thænh ñeán nöôùc con haï an cö”, Phaät

440 BOÄ LUAÄT 5

nhôù laïi nhaân duyeân tuùc haïnh lieàn bieát ñaõ ñeán luùc thoï baùo öùng neân im laëng nhaän lôøi, vua bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nöôùc mình lieàn ra lònh chuaån bò ñaày ñuû caùc moùn aên ngon ñeå cuùng Phaät vaø taêng trong ba thaùng an cö saép tôùi, sau ñoù laïi baûo ngöôøi giöõ cöûa cung: “Trong muøa haï naøy ta muoán an laïc töï vui neân moïi vieäc toát xaáu beân ngoaøi ñeàu khoâng ñöôïc vaøo thöa baïch”, ngöôøi giöõ cöûa lieàn tuaân theo lôøi vua baûo. Luùc ñoù Phaät thaáy thôøi an cö ñaõ ñeán lieàn nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Chuùng ta nay ñeán nöôùc Tyø-la-nhieân an cö”, sau ñoù Phaät cuøng ñaïi chuùng naêm traêm ngöôøi du haønh ñeán nöôùc Tyø-la- nhieân. Nöôùc naøy voán tin theo taø giaùo neân tröôùc nay khoâng coù tinh xaù, ôû phía Baéc cuûa thaønh coù moät khu röøng teân laø Thaéng dieäp ba, caây coái sum sueâ, ñaát baèng phaúng roäng raõi neân Phaät vaø ñaïi chuùng ñeán trong röøng naøy döøng nghæ. Thoân aáp ôû bìa röøng nhoû heïp, daân chuùng queâ muøa ngheøo khoå, ít tín taâm neân khaát thöïc khoù ñöôïc. Phaät nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Thoân aáp naøy nhoû heïp, daân chuùng ngheøo khoå, khoâng coù tín taâm neân khaát thöïc khoù ñöôïc. Neáu ai muoán ôû laïi ñaây an cö thì ôû, ai khoâng muoán thì tuøy yù ñi”, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát moät mình leân nuùi A- maâu-ca-maït-ca an cö, thoï vua trôøi Ñeá thích vaø hoaøng haäu cuûa vua laø con gaùi cuûa A-tu-la thænh cuùng döôøng thöùc aên cuûa trôøi trong boán thaùng an cö. Phaät cuøng boán traêm chín möôi chín Tyø kheo ôû laïi trong nöôùc Tyø-la- nhieân an cö, do caùc cö só vaø Baø-la-moân ôû nöôùc naøy ít tín taâm ñoái vôùi Phaät phaùp neân chæ cuùng döôøng cho Phaät vaø Taêng khoaûng naêm, saùu ngaøy thì ngöng. Caùc Tyø kheo khaát thöïc raát khoù ñöôïc neân Tröôûng laõo ñaïi Muïc- kieàn-lieân baïch Phaät: “Theá toân, ôû coõi Dieâm-phuø-ñeà coù caây Dieâm-phuø- ñeà, con muoán ñeán ñoù haùi traùi cuûa caây naøy ñeå cuùng döôøng ñaïi chuùng. ÔÛ coõi Uaát ñôn vieät coù röøng Ha-leâ-laëc vaø röøng A-ma-laëc, nôi ñoù coù luùa thôm töï nhieân; ôû coõi trôøi Ñao lôïi coù vò thöùc aên Tu ñaø, con muoán ñeán ñoù laáy mang veà cuùng döôøng ñaïi chuùng. Laïi coù vò ngoït cuûa ñaát, con muoán duøng moät tay naâng chuùng sanh leân, tay kia laät ñaát leân ñeå cho caùc Tyø kheo töï laáy vò ñaát aên. Cuùi xin Theá toân chaáp thuaän”, Phaät noùi: “Thaày tuy coù ñaïi thaàn thoâng nhöng quaû baùo aùc haïnh cuûa caùc Tyø kheo nay ñaõ chín, khoâng theå laøm thay ñoåi ñöôïc, neân ta khoâng chaáp thuaän”. Do ôû trong nöôùc naøy coù nöôùc suoái trong maùt vaø caây coû xanh töôi neân nhöõng ngöôøi chaên ngöïa ôû nöôùc Ba laø-naïi thöôøng daãn ngöïa ñeán nöôùc naøy cho aên coû uoáng nöôùc, vì vaäy chuùng ñöôïc maäp maïp. Nhöõng ngöôøi chaên ngöïa naøy tin Phaät vaø taâm tònh neân thaáy caùc Tyø kheo khaát thöïc cöïc khoå laïi khoù ñöôïc neân thaêm hoûi vaø noù raèng: “Chuùng toâi bieát caùc thaày ñoùi khoå nhöng löông thöïc cuûa chuùng toâi ñaõ heát, hieän giôø coøn luùa ngöïa caùc thaày coù theå

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 441

thoï duïng ñöôïc khoâng?”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi aên luùa ngöïa”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöïa thuoäc veà ngöôøi chaên ngöïa, neáu nhöõng ngöôøi chaên ngöïa naøy cho ngöïa aên coû non vaø nöôùc maùt maø ñöôïc maäp thì caùc thaày neân thoï”. Baày ngöïa coù naêm traêm con, moãi con ngöïa aên hai ñaáu luùa neân ngöôøi chaên ngöïa caáp cho moãi Tyø kheo moät ñaáu, coøn moät ñaáu daønh cho ngöïa; trong soá ngöïa naøy coù moät con löông maõ aên boán ñaáu neân ngöôøi chaên ngöïa caáp cho Phaät hai ñaáu, coøn hai ñaáu daønh cho ngöïa. A-nan nhaän laáy phaàn luùa cuûa Phaät vaø cuûa mình ñi vaøo trong tuï laïc, tôùi tröôùc moät ngöôøi nöõ ca ngôïi coâng ñöùc Phaät: “Phaät laø baäc Nhaát thieát trí, coù ñuû nieäm, ñònh, hueä, giaûi thoaùt, giaûi thoaùt tri kieán, ñaïi töø, ñaïi bi; thaân Phaät coù ba möôi hai töôùng toát vaø taùm möôi veû ñeïp, maøu saéc vaøng tía; treân ñænh ñaàu Phaät coù haøo quang, coù aâm thanh cuûa trôøi Ñaïi phaïm. Neáu Phaät khoâng xuaát gia seõ laøm Chuyeån luaân thaùnh vöông nhö maët trôøi moïc, seõ coù baûy baùu vaø ngaøn ngöôøi con; toâi vaø taát caû moïi ngöôøi ñeàu thuoäc veà Ngaøi. Nay Phaät ñaõ xuaát gia chöùng ñöôïc A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam-phaät-ñaøø, ñaõ döùt tröø sanh giaø bònh cheát vaø öu bi khoå naõo; ngöôøi chöa ñoä thì ñöôïc ñoä, ngöôøi chöa giaûi thoaùt thì ñöôïc giaûi thoaùt. Vì coù chuùt nhaân duyeân neân Phaät ñeán nöôùc naøy an cö, coâ coù theå mang luùa naøy naáu giuùp thaønh côm cho Phaät, ñöôïc khoâng?”, ngöôøi nöõ ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, trong nhaø toâi nhieàu vieäc neân khoâng theå laøm giuùp ñöôïc”. Luùc ñoù coù moät ngöôøi nöõ khaùc ôû caïnh ñoù nghe A-nan ca ngôïi coâng ñöùc Phaät lieàn sanh tín kính, nghó laø ngöôøi nhö theá khoù ñöôïc, neân baïch vôùi A-nan: “Thaày haõy mang luùa ñeán ñaây, con seõ naáu thaønh côm cho Phaät, phaàn luùa cuûa thaày con cuõng seõ naáu luoân. Töø nay neáu coù Tyø kheo hieàn thieän, trí tueä, trì luaät, con cuõng seõ naáu luoân phaàn luùa cuûa vò aáy”, ngöôøi nöõ naáu thaønh côm xong ñöa cho A-nan mang veà daâng cho Phaät. A-nan ñoái vôùi Phaät tình saâu neân suy nghó: “Phaät laø doøng vua neân aên thöùc aên ngon, nay laïi phaûi aên côm thoâ dôõ naøy laøm sao coù ích cho thaân”, vì nghó nhö vaäy neân khi thaáy Phaät aên, A-nan lieàn ngheïn ngaøo rôi leä. Phaät hieåu yù A-nan vaø muoán giaûi toûa noåi buoàn naøy neân hoûi A-nan: “Thaày coù theå aên thöû côm naøy khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, lieàn laáy côm aên thöû, caûm thaáy muøi vò thôm ngon phi thöôøng, gioáng nhö chö thieân ñaõ neâm theâm gia vò vaøo, A-nan vui möøng, noãi buoàn lieàn bieán maát. Phaät aên xong, A-nan thaâu baùt roài baïch Phaät: “Theá toân, hoâm nay coù moät ngöôøi nöõ, con nhôø coâ aáy naáu giuùp thaønh côm nhöng coâ aáy khoâng chòu naáu; laïi coù moät ngöôøi nöõ khaùc, con khoâng nhôø maø laïi chòu naáu giuùp”, Phaät noùi: “Ngöôøi nöõ khoâng chòu naáu giuùp thì caùi ñaùng ñöôïc laïi khoâng ñöôïc, neáu coâ aáy chòu naáu giuùp thì nhôø coâng ñöùc phöôùc baùo naøy seõ ñöôïc laøm ñeä nhaát phu nhaân

442 BOÄ LUAÄT 5

cuûa Chuyeån luaân thaùnh vöông. Ngöôøi nöõ khoâng nhôø laø laïi chòu naáu giuùp thì ñöôïc phöôùc voâ löôïng, khoâng caàn phöôùc naøo khaùc”. Luùc ñoù do tuùc haïnh cuûa Phaät chöa döùt neân trong khoaûng thôøi gian naøy khoâng coù ai bieát Phaät vaø Taêng an cö taïi nöôùc Tyø-la-nhieân phaûi aên luùa ngöïa. Ma vöông hoùa hieän laøm Tyø kheo mang côm thôm ngon ñi ñeán caùc nöôùc, ngöôøi gaëp giöõa ñöôøng hoûi töø ñaâu ñeán thì ñaùp laø töø nöôùc Tyø-la-nhieân ñeán, neáu hoï hoûi Phaät ôû ñoù coù ñöôïc cuùng döôøng ñaày ñuû khoâng thì ñaùp: “Nöôùc aáy thöôøng coù ñaïi hoäi neân coù ñaày ñuû caùc moùn aên ngon. Thöùc aên maø toâi ñang caàm chính laø thöùc aên dö cuûa Phaät”. Ñeán khi tuùc haïnh cuûa Phaät ñaõ döùt thì caû möôøi saùu nöôùc ñeàu nghe bieát Phaät vaø Taêng an cö ôû nöôùc Tyø-la- nhieân phaûi aên luùa ngöïa, luùc ñoù nhöõng ngöôøi giaøu coù, tröôûng giaû, cö só, Taùt baïc (thöông chuû) cuûa caùc nöôùc cuøng nhau chuaån bò caùc moùn aên ngon chôû ñaày treân xe ngöïa, ñi chaät caû ñöôøng ñeå mang ñeán cuùng döôøng. Luùc ñoù coøn baûy ngaøy nöõa laø töï töù, Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan laø coøn maáy ngaøy nöõa töï töù, A-nan ñaùp laø coøn baûy ngaøy nöõa, Phaät baûo A-nan: “Thaày haõy vaøo thaønh ñeán noùi vôùi vua A-kyø-ñaït raèng Phaät ôû trong nöôùc cuûa oâng an cö ñaõ xong, nay muoán du haønh ñeán nöôùc khaùc”, caùc Tyø kheo noùi: “Theá toân, ngöôøi naøy ñoái vôùi Phaät vaø Taêng coù aân ñöùc gì, ôû ñaây an cö raát khoán khoå vì sao coøn phaûi töø bieät oâng aáy”, Phaät noùi: “Vua Baø-la-moân naøy tuy khoâng coù aân ñöùc gì nhöng theo lyù khaùch chuû thì chuùng ta phaûi töø bieät”. A-nan vaâng lôøi Phaät daïy, cuøng moät Tyø kheo khaùc ñi ñeán cung vua vaø baûo ngöôøi giöõ cöûa: “Ngöôi haõy vaøo baïch vua laø coù A-nan ñang ôû ngoaøi cöûa”, ngöôøi giöõ cöûa suy nghó: “A-nan laø teân toát laønh, môùi saùng sôùm ñöôïc nghe vì sao khoâng vaøo baùo chöù”, nghó roài lieàn vaøo baùo. Luùc ñoù vua ñaõ thöùc daäy, taém röûa roài maëc aùo traéng saïch ñang ngoài trong cung, nghe ngöôøi giöõ cöûa vaøo baùo laø coù A-nan ñang ôû ngoaøi cöûa, theo phaùp cuûa Baø-la-moân heã nghe ñöôïc teân toát laønh thì coù tin toát laønh theo ñeán, vì theá vua cho goïi A-nan vaøo vaø hoûi: “Thaày ñeán coù vieäc gì?”, ñaùp: “Phaät baûo toâi ñeán noùi vôùi vua laø Phaät ôû trong nöôùc cuûa vua an cö ba thaùng ñaõ xong nay muoán du haønh ñeán nöôùc khaùc”, vua kinh haõi hoûi: “Sa-moân Cuø ñaøm ñaõ ñeán nöôùc ta an cö roài hay sao?”, ñaùp laø ñaõ an cö, laïi hoûi laø ai ñaõ cung caáp, ñaùp: “Phaät vaø Taêng an cö ôû trong nöôùc naøy raát khoán khoå, phaûi aên luùa ngöïa trong ba thaùng haï”. Luùc ñoù vua môùi chôït nhôù ra laø mình ñaõ thænh Phaät vaø Taêng ñeán nöôùc mình an cö trong ba thaùng cuùng döôøng ñaày ñuû, vua lieàn nghó: “Ta ñaõ khieán cho Phaät vaø Taêng phaûi aên luùa ngöïa trong ba thaùng, tieáng xaáu naøy seõ lan truyeàn khaép caùc nöôùc, hoï seõ cho ta laø ngöôøi taø aùc gheùt boû Phaät phaùp, naõo haïi Phaät vaø Taêng neân ñaõ ñeå cho Phaät vaø Taêng chòu khoán khoå nhö theá”, nghó roài lieàn noùi vôùi A-nan: “Sa-moân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 443

Cuø ñaøm coù theå ôû laïi ñeå toâi saùm hoái ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø khoâng theå ñöôïc, vua nghe roài öu saàu hoå theïn ngaát xæu xuoáng ñaát, toâng thaân cuûa vua laáy nöôùc röôùi leân maët cho tænh laïi roài an uûi vua raèng: “Vua chôù saàu muoän, chuùng ta seõ ñeán choã Sa-moân Cuø ñaøm saùm hoái vaø thænh Phaät ôû laïi moät thôøi gian; neáu Phaät khoâng chaáp thuaän thì chuùng ta seõ mang thöïc phaåm thanh tònh theo sau, ñôïi luùc thieáu thoán seõ cuùng döôøng”. Vua A-kyø- ñaït cuøng caùc quyeán thuoäc ñi ñeán choã Phaät saùm hoái vaø thænh Phaät ôû laïi moät thôøi gian, Phaät suy nghó: “Neáu ta khoâng nhaän lôøi thì vua A-kyø-ñaït seõ hoäc maùu maø cheát”, Phaät thöông xoùt neân nhaän lôøi ôû laïi baûy ngaøy, vua A-kyø-ñaït suy nghó: “Taát caû vaät phaåm naøy laø chuaån bò ñeå cuùng döôøng trong boán thaùng, nay chæ ôû laïi baûy ngaøy thì laøm sao cuùng döôøng heát ñöôïc”. Luùc ñoù töï töù xong, Phaät muoán du haønh ñeán nöôùc Vieät-kyø trong hai thaùng, daân chuùng nöôùc Vieät-kyø nghe tin lieàn laøm yeáu lònh moãi ngöôøi töï chuaån bò ñaày ñuû moïi thöù ñeå theo thöù lôùp cuùng döôøng trong hai thaùng. Khi Phaät du haønh ñeán nöôùc Vieät-kyø, vua A-kyø-ñaït cho chôû caùc phaåm vaät cuùng döôøng ñi theo sau chôø khi thieáu thoán seõ cuùng döôøng, daân chuùng nöôùc Vieät-kyø noùi vôùi nhau: “Chuùng ta phaûi chuaån bò ñaày ñuû moïi thöù cuùng döôøng böõa aên tröôùc, böõa aên sau, khoâng ñeå cho ai xen vaøo”. Luùc ñoù vua A-kyø-ñaït bieát choã Phaät nghæ laïi ñeâm lieàn mang caùc phaåm vaät cuùng döôøng ñeán vaø noùi raèng: “Hoâm nay, ngaøy mai, ngaøy moát toâi seõ cuùng döôøng”, daân chuùng nöôùc Vieät-kyø noùi: “OÂng laø ngöôøi taø aùc, laø oan gia cuûa Phaät neân ñaõ coá yù xuùc naõo Phaät vaø Taêng; nay muoán laøm vui loøng neân ñeán ñaây noùi hoâm nay, ngaøy mai toâi seõ cuùng döôøng. Luùc ñoù oâng ñaõ baän vieäc gì, taïi sao höùa thænh Phaät vaø Taêng nhö theá laïi ñeå cho Phaät vaø Taêng phaûi aên luùa ngöïa trong ba thaùng an cö?”, vua A-kyø-ñaït nghe noùi roâi trong loøng xaáu hoå ñöùng qua moät beân noùi raèng: “Neáu thieáu moùn gì toâi seõ cuùng döôøng moùn ñoù”. Ñuùng luùc ñoù thieáu moùn chaùo, vua A-kyø-ñaït lieàn cho naáu taùm moùn chaùo: Chaùo toâ, chaùo söõa, chaùo daàu, chaùo hoà ma, chaùo ñaäu nhoû, chaùo ñaäu ma sa, chaùo Ma töû, chaùo traéng ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng. Caùc Tyø kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho aên taùm loaïi chaùo”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho aên taùm loaïi chaùo, vì chaùo coù naêm ñieàu lôïi ích cho thaân: Moät laø tröø ñoùi, hai laø tröø khaùt, Ba laø laøm cho khinh an, boán laø trò bònh caûm laïnh, naêm laø tieâu hoùa ñöôïc thöùc aên ñeâm qua”. Luùc ñoù vua A-kyø-ñaït suy nghó: “Suoát trong boán thaùng ta an laïc töï vui, nay laïi theo Sa-moân Cuø ñaøm hai thaùng, vì moät ngöôøi maø ta boû beâ vieäc nöôùc; caùc phaåm vaät naøy quaù nhieàu khoâng theå cuùng döôøng heát, ta neân boû döôùi ñaát ñeå Phaät vaø chuùng taêng ñaïp leân cuõng nhö laø thoï duïng”, nghó roài lieàn ñem yù ñònh ñoù baïch Phaät vaø xin Phaät chaáp thuaän, Phaät noùi:

444 BOÄ LUAÄT 5

“Khoâng ñöôïc laøm nhö lôøi vua noùi, vì sao, vì nhöõng vaät thöïc naøy duøng ñeå aên thì phaûi duøng mieäng ñeå aên”, Phaät muoán giaùo hoùa vua A-kyø-ñaït neân noùi keä: “ÔÛ trong mieáu thôø trôøi, Cuùng döôøng löûa treân heát. Trong saùch Baø-la-moân, Trôøi Taùt beä treân heát. Trong taát caû loaøi ngöôøi, Vua chuyeån luaân hôn heát. Trong taát caû soâng ngoøi, Bieån caû saâu hôn heát. Trong taát caû ngoâi sao, Maët traêng laø lôùn nhaát. Trong taát caû aùnh saùng, AÙnh maët trôøi saùng nhaát. Trong möôøi phöông trôøi ngöôøi, Phaät phöôùc ñieàn lôùn nhaát”. Phaät noùi keä xong lieàn ñöùng daäy ra ñi. Phaät töø nöôùc Vieät-kyø du haønh ñeán nöôùc A-na-giaø-taàn-ñaàu, trong nöôùc naøy coù moät ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo tröôùc kia laø töôïng sö teân Tyø-la-tra, nhaø raát giaøu coù, tieàn baïc, luùa thoùc, ruoäng vöôøn nhaø cöûa vaø caùc vaät baùu ñeàu ñaày ñuû; ngöôøi naøy thaønh töïu voâ löôïng phöôùc ñöùc. Daân chuùng trong nöôùc naøy phaàn nhieàu tin theo taø kieán, nghe tin Phaät saép du haønh ñeán ñaây, hoï lieàn tuï taäp laïi cuøng ñi ñeán choã Töôïng sö naøy, duøng ñuû lôøi huûy baùng Phaät vaø Taêng raèng: “Sa-moân Cuø ñaøm khoâng bieát ñuû, khoù theå cuùng döôøng, nhieàu tham muoán khoâng bieát nhaøm lìa; laïi coøn daãn theo moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø kheo, moät ngaøn Öu-baø-taéc vaø naêm traêm ngöôøi aên xin ñi töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc, töø thaønh naøy ñeán thaønh khaùc. Gioáng nhö möa ñaù hay saâu boï phaù hoaïi luùa cuûa ngöôøi, hoï cuõng vaäy, ñi ñeán ñaâu ñeàu phaù hoaïi gia nghieäp cuûa ngöôøi. Theo thöù lôùp hoï saép ñeán nöôùc naøy gaây baát lôïi cho chuùng ta”. Töôïng sö vaø moïi ngöôøi trong thaønh taâm aùc chuyeån sanh neân cuøng laøm yeáu lònh: “Sa-moân Cuø ñaøm ñeán ñaây thì khoâng moät ai ñöôïc ñeán gaëp”. Khi Phaät ñeán nöôùc naøy, trong nöôùc voán khoâng coù tinh xaù, ôû phía Baéc cuûa thaønh coù moät khu röøng teân laø Thaéng dieäp ba, caây coái sum sueâ, ñaát baèng phaúng roäng raõi neân Phaät vaø ñaïi chuùng ñeán trong röøng naøy döøng nghæ. Luùc ñoù Töôïng sö nghe tin Phaät ñeán, ngöôøi naøy ñôøi tröôùc ñaõ cuùng döôøng Phaät, ñaõ gieo troàng caên laønh, gaàn ñöôïc chaùnh kieán lôïi caên; do söùc cuûa nhaân ñôøi tröôùc neân ñôøi naøy coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 445

theå ñöôïc trí voâ laäu, laïi do söùc thieän caên thuùc ñaåy neân Töôïng sö suy nghó: “ÔÛ trong nöôùc naøy, ta ñöôïc moïi ngöôøi toân kính nhaát, neáu ta khoâng ñeán gaëp Phaät thì moïi ngöôøi seõ cho ta laø tieác phí (sôï hao phí tieàn cuûa)”, nghó roài lieàn noùi vôùi moïi ngöôøi: “Moïi ngöôøi tröôùc ñaây ñaõ laøm yeáu lònh, nhöng nay ta nghó yeáu lònh naøy khoâng toaøn veïn”, moïi ngöôøi hoûi laø khoâng toaøn veïn choã naøo, lieàn ñaùp: “ÔÛ trong nöôùc naøy ta ñöôïc moïi ngöôøi toân kính nhaát, neáu ta khoâng ñeán gaëp Phaät moïi ngöôøi seõ cho ta laø tieác phí”, moïi ngöôøi hoûi: “OÂng ñeán gaëp Sa-moân Cuø ñaøm ñem caùi gì cuùng döôøng?”, ñaùp laø ñem ñöôøng pheøn cuùng döôøng, moïi ngöôøi noùi; “Sa-moân Cuø ñaøm laø ngöôøi khoâng bieát ñuû, khoù theå cuùng döôøng, nhieàu tham muoán khoâng bieát nhaøm lìa; duø oâng ñem moät ngaøn hai traêm naêm möôi bình ñöïng ñaày ñöôøng pheøn, Sa-moân Cuø ñaøm cuõng nhaän heát”. Töôïng sö laø ngöôøi giaøu coù neân khoâng tính toaùn, lieàn ñem moät ngaøn hai traêm naêm möôi bình ñöïng ñaày ñöôøng pheøn ñeán cuùng cho Phaät vaø Taêng, Phaät baûo Töôïng sö ñem phaân chia cho chuùng taêng. Töôïng sö suy nghó: “quaû ñuùng nhö lôøi moïi ngöôøi noùi, Sa-moân Cuø ñaøm ñeàu nhaän heát”, nghó roài lieàn ñem phaân chia cho chuùng taêng, caùc Tyø kheo khoâng nhaän noùi raèng: “Ñöôøng pheøn naøy nhieàu quaù, chuùng toâi khoâng theå thoï”, Töôïng sö baïch Phaät: “Xin Phaät baûo caùc Tyø kheo thoï ñöôøng pheøn naøy”, Phaät ñöa bình baùt vaø dao duøng ñeå caét ñöôøng pheøn phaân chia, tuy ñaõ phaân chia ñaày moät ngaøn hai traêm naêm möôi bình baùt cuûa caùc Tyø kheo nhöng vaãn khoâng heát moät bình ñöôøng pheøn, Töôïng sö baïch Phaät: “Theá toân, con ñaõ chia ñaày baùt cho caùc Tyø kheo nhöng vaãn khoâng heát soá ñöôøng pheøn naøy”, Phaät noùi: “OÂng haõy ñem ñöôøng pheøn phaân chia cho moät ngaøn Öu-baø-taéc vaø naêm traêm ngöôøi aên xin ñi theo ta”, Töôïng sö ñem phaân chia nhö lôøi Phaät noùi nhöng vaãn khoâng heát moät bình ñöôøng pheøn neân baïch Phaät: “Moïi ngöôøi ñeàu ñaõ ñöôïc chia ñuû nhöng ñöôøng pheøn vaãn coøn dö, phaûi laøm theá naøo”, Phaät noùi: “Naøy Töôïng sö, tröø Phaät vaø Taêng ra, ta khoâng thaáy trôøi ngöôøi, ma, Phaïm, Sa-moân, Baø-la-moân naøo vaø taát caû chuùng sanh trong theá gian naøy coù theå tieâu hoùa ñöôïc ñöôøng pheøn naøy. OÂng haõy ñem soá ñöôøng pheøn coøn dö ñoå ôû nôi ñaát troáng khoâng coù coû hoaëc trong nöôùc khoâng coù truøng”, Töôïng sö vaâng theo lôøi Phaät ñem ñöôøng pheøn coøn dö ñoå ôû nôi ñaát troáng khoâng coù coû hoaëc trong nöôùc khoâng coù truøng, lieàn thaáy soá ñöôøng pheøn naøy boác khoùi khieán nöôùc soâi leân, gioáng nhö ñem moät thanh saét ñang chaùy ñoû boû vaøo trong nöôùc lieàn boác khoùi khieán nöôùc soâi leân. Töôïng sö thaáy roài lieàn höôùng veà Phaät vôùi taâm yù hoan hæ, tín kính, thanh tònh. Phaät tuøy theo taâm cuûa Töôïng sö maø noùi phaùp khieán cho oâng ngay nôi choã ngoài ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh voâ caáu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp,

446 BOÄ LUAÄT 5

ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái vaø baát tín, khoâng nhôø ngöôøi khaùc maø ñöôïc ñaïo quaû Tu-ñaø-hoaøn, thaønh töïu phaùp voâ sôû uùy. Töôïng sö lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät, chaép tay baïch raèng: “Theá toân, con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm Öu-baø-taéc. Con töø nay ñeán troïn ñôøi khoâng saùt sanh, tín taâm thanh tònh. Cuùi xin Phaät thoï con thænh sau iôø aên ñeán truù xöù cuûa con”, Phaät im laëng nhaän lôøi, Töôïng sö bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø, Töôïng sö cho doïn deïp saïch seõ giaûng ñöôøng, laàu gaùc töù hôïp cho ñeán phoøng lôùn, phoøng nhoû… taát caû caùc nôi ñeàu lau chuøi saïch seõ roài treo phöôùn baèng luïa taïp saéc, ñoát caùc loaïi danh höông vaø raûi caùc loaïi hoa. OÂng laïi cho traûi boán loaïi giöôøng baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ; moãi loaïi moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi vì oâng nghó raèng: “Boán loaïi giöôøng baùu naøy, Phaät vaø Taêng khoâng thoï caùi naøy thì thoï caùi kia”. OÂng laïi chuaån bò ñuû moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi bình baùt baèng vaøng ñöøng ñaày nöôùc noùng vaø caét ñaët moät ngaøn hai traêm naêm möôi ngöôøi haàu ñeå haàu haï cho caùc Tyø kheo. Treân neàn cuûa taát caû phoøng, oâng laïi cho traûi thaûm baèng Caâu chaáp, Khaâm-baø-la taïp saéc… lo lieäu taát caû xong roài môùi sai ngöôøi ñeán baïch Phaät bieát thôøi. Luùc ñoù sau giôø aên, Phaät cuøng caùc Tyø kheo ñi ñeán nhaø Töôïng sö, vöøa ñeán ngoaøi cöûa, Töôïng sö töï tay röûa tay chaân cho Phaät, coøn moät ngaøn hai traêm naêm möôi ngöôøi haàu röûa tay chaân cho caùc Tyø kheo. Röûa tay chaân xong, Phaät vaø Taêng böôùc vaøo trong nhaø, Töôïng sö baûo ngöôøi ñem ra loaïi giöôøng baèng vaøng cho Phaät ngoài nhöng Phaät khoâng thoï; nhö theá cho ñeán boán loaïi giöôøng baùu, Phaät ñeàu khoâng thoï. Töôïng sö laïi baûo mang loaïi giöôøng thöôøng roài duøng Caâu chaáp, Khaâm-baø-la, luïa taïp saéc traûi leân, Phaät môùi thoï ñeå ngoài. Thaáy Phaät vaø Taêng ñeàu ngoài xong, oâng töï daâng nöôùc uoáng phi thôøi vaø loaïi döôïc haøm tieâu cuùng döôøng. Ñeâm ñoù oâng cho söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon vaø chuaån bò ñuû boán loaïi baùt baùu baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ; moãi loaïi moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi vì oâng nghó raèng: “Boán loaïi baùt baùu naøy, Phaät vaø Taêng khoâng thoï loaïi naøy thì thoï loaïi kia”, lo lieäu moïi thöù xong, saùng sôùm lieàn baïch Phaät bieát thôøi. Phaät vaø Taêng ngoài roài, oâng lieàn baûo mang ra moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi maâm baèng vaøng ñeå Phaät thoï duïng nhöng Phaät khoâng thoï; nhö theá cho ñeán boán loaïi maâm baùu, Phaät ñeàu khoâng thoï. OÂng laïi baûo mang ra loaïi maâm goã, maâm ñoàng; Phaät môùi thoï nhaän. Keá ñoù oâng laïi baûo mang ra moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi baùt baèng vaøng ñeå Phaät thoï duïng nhöng Phaät khoâng thoï, nhö theá cho ñeán boán loaïi baùt baùu, Phaät ñeàu khoâng thoï; luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Tröôùc ñaây ta ñaõ cho thoï duïng hai loaïi baùt baèng saét vaø baèng goám söù, taát caû caùc loaïi baùt khaùc ñeàu khoâng ñöôïc caát chöùa”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 447

Sau khi Phaät vaø Taêng thoï thöïc xong, Töôïng sö laáy moät caùi gheá nhoû ngoài tröôùc Phaät muoán nghe phaùp, sau ñoù baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät thoï con thænh suoát ñôøi ôû taïi nöôùc A-na-giaø-taàn-ñaàu naøy, con seõ cho xaây moät ngaøn hai traêm naêm möôi phoøng xaù vôùi moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi giöôøng cuøng ngoïa cuï, meàn neäm baèng Caâu chaáp vaø cuùng döôøng côm gaïo thôm cuøng caùc moùn aên ngon nhö vua ñaõ aên”, Phaät noùi: “Naøy Töôïng sö, oâng tín taâm thanh tònh ñoái vôùi ta nhö theá laø ñaõ ñuû roài, nhöõng ngöôøi neân ñoä nhö oâng coøn raát nhieàu, ta khoâng theå thoï rieâng moät mình oâng thænh”, Phaät lieàn noùi keä: “ÔÛ trong mieáu thôø trôøi, Cuùng döôøng löûa treân heát. Trong saùch Baø-la-moân, Trôøi Taùt beä treân heát. Trong taát caû loaøi ngöôøi, Vua chuyeån luaân hôn heát. Trong taát caû soâng ngoøi, Bieån caû saâu hôn heát. Trong taát caû ngoâi sao, Maët traêng laø lôùn nhaát. Trong taát caû aùnh saùng, AÙnh maët trôøi saùng nhaát. Trong möôøi phöông trôøi ngöôøi, Phaät phöôùc ñieàn lôùn nhaát”. Phaät noùi keä roài ñöùng daäy ñi. Phaät taïi nöôùc A-na-giaø-taàn-ñaàu truï haï xong lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán thaønh Tyø xaù ly, caùc Leâ xöông nghe tin saép ñeán Tyø-da-ly lieàn chuaån bò ñaày ñuû caùc moùn aên ngon ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng. Phaät ñeán chöa bao laâu thì maây phi thôøi keùo ñeán vaø ñoå möa, caùc thöùc aên thöùc uoáng doïn ôû treân ñaát troáng ñeàu bò trôøi möa öôùt heát, caùc Leâ xöông noùi vôùi A-nan: “Chuùng toâi laøm ñuû caùc moùn aên ngon daâng cuùng Phaät vaø Taêng nay bò trôøi möa öôùt heát, chuùng toâi phaûi laøm sao?”, A-nan cuøng caùc Leâ xöông ñeán gaëp Phaät, caùc Leâ xöông ñaûnh leã Phaät roài ñöùng moät beân, A-nan ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân ôû taïi moät phoøng taùc phaùp yeát ma keát tònh ñòa, neân taùc phaùp nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, nay ôû trong phoøng naøy Taêng taùc phaùp yeát ma keát tònh ñòa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ôû trong phoøng naøy taùc phaùp yeát ma keát tònh ñòa. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ôû trong phoøng naøy ñaõ

448 BOÄ LUAÄT 5

taùc phaùp yeát ma keát tònh ñòa xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Trong phoøng maø Taêng ñaõ taùc phaùp keát tònh ñòa, neân ñem taát caû vaät thöïc vaøo trong ñoù ñeå naáu nöôùng nhö naáu côm, naáu canh, laøm baùnh…”. Luùc ñoù caùc ngoaïi ñaïo thaáy roài lieàn cheâ traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ôû trong phoùng caát chöùa vaät thöïc vaø naáu nöôùng khoâng khaùc gì cö só”, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neân naáu thöùc aên ôû ngoaøi Taêng phöôøng”. Khi naáu thöùc aên ôû ngoaøi Taêng phöôøng, thaáy khoùi boác leân neân nhieàu ngöôøi keùo ñeán xin aên, Tyø kheo ñem chia cho hoï neân chuùng Taêng thieáu côm vaø thöùc aên, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay khoâng cho taùc phaùp yeát ma keát tònh ñòa, neáu ai laøm yeát ma naøy thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu tröôùc ñaõ keát roài thì neân giaûi boû”. Phaät taïi thaønh Tyø-da-ly, trong thaønh coù moät ñaïi töôùng teân laø Sö töû, nhaø raát giaøu coù, tieàn baïc, luùa thoùc, ruoäng vöôøn nhaø cöûa vaø caùc vaät baùu ñeàu ñaày ñuû, thaønh töïu caùc phöôùc ñöùc. Ngöôøi naøy voán laø ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo, vöøa phaùt khôûi loøng tin trong Phaät phaùp neân thöôøng mang thòt töôi ngon ñeán cuùng cho Taêng. Caùc ngoaïi ñaïo thaáy roài sanh taâm ganh gheùt cheâ traùch raèng: “Sa-moân Thích töû laø nhö theá ñoù, vì sao bieát ngöôøi coá yù gieát suùc vaät mang thòt ñeán cho maø vaãn aên, chính oâng Sö töû ñaõ gieát nhöõng con vaät maäp beùo roài mang thòt ñeán cung caáp cho chuùng taêng”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên ba loaïi thòt baát tònh, ñoù laø thaáy hoaëc nghe hoaëc nghi. Sao goïi laø thaáy?: Töùc laø töï mình thaáy con vaät vì mình maø bò gieát; sao goïi laø nghe?: Töùc laø ôû beân ngöôøi ñaùng tin nghe noùi raèng: Con vaät naøy vì oâng maø bò gieát; sao goïi laø nghi?: Töùc laø coù nhaân duyeân neân sanh nghi, nhö ôû nôi ñoù khoâng coù ñoà teã, khoâng coù con vaät töï cheát, chuû nhaø naøy coù taâm aùc coá yù vì ta maø gieát haïi chuùng. Ba loaïi thòt baát tònh nhö theá ñeàu khoâng ñöôïc aên, nhöng ñöôïc aên ba loaïi thòt thanh tònh, ñoù laø khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng nghi. Sao goïi laø khoâng thaáy?: Töùc laø maát mình khoâng nhìn thaáy con vaät kia bò gieát; sao goïi laø khoâng nghe?: Töùc laø ôû beân ngöôøi ñaùng tin khoâng nghe noùi con vaät naøy vì mình maø bò gieát; sao goïi laø khoâng nghi?: Töùc laø bieát roõ ôû choã ñoù khoâng coù ñoà teã, trong nhaø coù con vaät töï cheát, chuû nhaø naøy löông thieän khoâng coá yù vì mình maø gieát haïi suùc vaät cho neân khoâng sanh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 449

nghi. Ba loaïi thòt thanh tònh naøy ñöôïc aên; laïi nöõa, thòt cuùng trong mieáu thôø trôøi, thòt cuûa con voi chaïy quaù söùc, thòt cuûa con ngöïa chaïy quaù söùc, thòt cuûa con chim bay quaù söùc, thòt cuùng Thieåm-ma-baø-la-taùt, thòt cuùng Ni-la-giaø-la, thòt cuùng phi nhôn… caùc loaïi thòt naøy ñeàu laø baát tònh, Sa- moân Thích töû khoâng ñöôïc aên”. Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm neân khaát thöïc khoù ñöôïc, coù moät cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon ñeå cuùng döôøng. Hoâm ñoù laø ngaøy hoäi neân vaøo saùng sôùm chuùng taêng ñöôïc cuùng döôøng thòt heo vaø côm khoâ, caùc Tyø kheo thoï roài muoán aên. Luùc ñoù cö só lo lieäu moïi thöù xong roài, töï tay traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”, caùc Tyø kheo lieàn ñi ñeán nhaø cö só, Phaät khoâng ñi neân baûo thò giaû nhaän laáy phaàn aên mang veà. Cö só thaáy chuùng taêng ngoài roài lieàn töï tay sôùt côm vaø thöùc aên vaøo baùt, ñôïi chuùng taêng thoï thöïc xong lieán laáy caùi gheá nhoû ngoài tröôùc chuùng taêng muoán nghe thuyeát phaùp, vò Thöôïng toøa thuyeát phaùp xong lieàn cuøng chuùng taêng ñöùng daäy ra veà. Caùc Tyø kheo aên roài khoâng thoï phaùp taøn thöïc neân phaàn thöùc aên thoï hoài saùng vaãn coøn ôû trong tinh xaù, khoâng bieát phaûi laøm sao neân ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay gaëp luùc thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, cho caùc Tyø kheo neáu aên xong khoâng thoï phaùp taøn thöïc vaãn ñöôïc aên phaàn tieåu thöïc ñaõ thoï tröôùc ñoù. Sao goïi laø phaàn tieåu thöïc ñaõ thoï tröôùc ñoù, töùc laø vaøo saùng sôùm caùc Tyø kheo ñaõ thoï nhöng chöa aên”. Phaät taïi thaønh Tyø-da-ly, luùc ñoù gaëp luùc thôøi theá maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”, caùc Tyø kheo lieàn ñeán nhaø cö só, Phaät ôû laïi trong phoøng baûo thò giaû nhaän laáy phaàn thöùc aên mang veà. Luùc ñoù ôû nhaø cö só, ñôïi chuùng taêng thoï thöïc roài, cö só lieàn baïch raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc, caùc moùn aên naøy con laøm hoài saùng, neáu chuùng taêng aên no roài, thöùc aên coøn dö haõy mang veà ñeå laùt nöõa aên theâm”, caùc Tyø kheo theo nhö lôøi cö só noùi sau khi aên no roài mang thöùc aên dö veà. Do caùc Tyø kheo aên xong khoâng thoï phaùp dö thöïc neân thöùc aên dö mang veà khoâng bieát phaûi laøm sao, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay gaëp luùc maát muøa ñoùi keùm, cho caùc Tyø kheo aên xong khoâng thoï phaùp dö thöïc, mang thöùc aên dö ñöôïc aên nöõa. Sao goïi laø aên no roài mang thöùc aên dö veà, töùc laø

450 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo thoï thöïc xong mang thöùc aên dö veà”. Luùc ñoù coù tieân nhôn teân laø Ke-neâ-da haùi traùi caây daâng cuùng Phaät, Phaät baûo ñem chia cho chuùng taêng, tieân nhôn vaâng lôøi Phaät ñem chia nhöng caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Chuùng toâi aên xong khoâng thoï phaùp dö thöïc neân khoâng ñöôïc thoï traùi caây ñeå aên nöõa”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay gaëp luùc maát muøa ñoùi keùm, cho caùc Tyø kheo aên xong khoâng thoï phaùp dö thöïc, ñöôïc thoï caùc loaïi traùi caây ñeå aên nöõa”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát maéc bònh maùu noùng, thaày thuoác baûo neân aên loaïi thöïc vaät moïc ôû trong ao, Xaù-lôïi-phaát noùi: “Phaät chöa cho aên caùc loaïi thöïc vaät moïc trong ao”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho thoï caùc loaïi thöïc vaät moïc trong ao ñeå aên”. Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân lieàn ñi ñeán trong ao Maïn-ñaø-kyø-ni ñeå haùi cuû sen, cuû sen to nhö baép veá cuûa ngöôøi vaø traéng trong nhö ñöôøng pheøn, nhöïa chaûy ra gioáng nhö söõa. Haùi xong lieàn mang veà cho Xaù-lôïi-phaát, Xaù-lôïi-phaát hoûi töø ñaâu maø coù, ñaùp: “Toâi haùi töø trong ao Maïn-ñaø-kyø-ni”, laïi hoûi: “Ao aáy laø choã cuûa phi nhôn, vaäy ai ñaõ trao noù cho thaày?”, ñaùp: “Phi nhôn trao”, Xaù-lôïi-phaát noùi: “Phaät chöa cho aên thöùc aên do phi nhôn trao”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho thoï thöùc aên do phi nhôn trao ñeå aên”. Luùc ñoù coù ngöôøi ñem raát nhieàu loaïi thöïc vaät moïc ôû trong ao ñeán cho caùc Tröôûng laõo, caùc Tyø kheo khoâng thoï vaø noùi: “Chuùng toâi aên roài khoâng thoï phaùp dö thöïc neân khoâng ñöôïc thoï aên nöõa”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay gaëp luùc maát muøa ñoùi keùm, cho caùc Tyø kheo aên roài khoâng thoï phaùp dö thöïc ñöôïc thoï caùc loaïi thöïc vaät moïc trong ao ñeå aên nöõa. Loaïi thöïc vaät moïc trong ao nhö cuû sen, ngoù sen, cuû aáu, reã tranh, cuû caây moùng gaø…”. Phaät taïi thaønh Tyø-da-ly, tröôùc kia gaëp luùc thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, vì thöông xoùt caùc Tyø kheo neân Phaät cho caùc Tyø kheo aên xong roài khoâng thoï phaùp dö thöïc ñöôïc thoï caùc loaïi traùi caây ñeå aên nöõa. Nay thôøi theá ñöôïc muøa sung tuùc, khaát thöïc deõ ñöôïc, caùc Tyø kheo aên xong roài vaãn nhö tröôùc kia thoï theâm caùc loaïi caây traùi vaø vaät thöïc moïc trong ao ñeå aên nöõa, neân ñoái vôùi giôùi tònh thöïc caùc Tyø kheo coù traùi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo vaøo luùc thôøi theá ñöôïc muøa sung tuùc, khaát thöïc deã ñöôïc laïi gioáng nhö tröôùc kia aên xong roài coøn thoï theâm caùc loaïi caây traùi vaø vaät thöïc moïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 451

trong ao ñeå aên nöõa, ñoái vôùi giôùi tònh thöïc coù traùi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc Tyø kheo aên xong roài coøn thoï theâm caùc loaïi traùi caây vaø thöïc vaät moïc trong ao ñeå aên nöõa gioáng nhö thôøi maát muøa ñoùi keùm thì khoâng ñöôïc aên, neáu ai aên thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Tyø-da-ly roài tieáp tuïc du haønh ñeán nöôùc Toâ-ma, nöôùc naøy coù hai thaønh: Moät laø thaønh baø ñeà, hai laø thaønh Maät. Trong thaønh baø ñeá coù saùu ngöôøi ñaõ thaønh töïu ñaïi phöôùc ñöùc: Moät laø cö só Daân ñaïi, hai laø vôï cuûa cö só Daân ñaïi, Ba laø con trai cuûa cö só Daân ñaïi, boán laø con daâu cuûa cö só Daân ñaïi, naêm laø noâ boäc cuûa cö só Daân ñaïi vaø saùu laø tyø nöõ cuûa cö só Daân ñaïi. Cö só Daân ñaïi coù ñaïi phöôùc ñöùc nhö theá naøo?: Cö só naøy ñem caùc vaät baùu nhö vaøng, baïc, löu ly… baøy ra ôû trong chôï, trong khoaûng thôøi gian cö só chöa ñöùng daäy, neáu coù baø con hay baïn beø quen bieát naøo hoaëc taát caû moïi ngöôøi trong coõi Dieâm-phuø-ñeà ñeán xin caùc vaät baùu aáy, oâng ñeàu tuøy yù boá thí cho hoï maø caùc vaät baùu aáy vaãn khoâng heát. Vôï cuûa cö só Daân ñaïi coù ñaïi phöôùc ñöùc gì? Khi ñeán böõa aên, neáu taát caû moïi ngöôøi trong coõi Dieâm-phuø-ñeà ñeán xin thöùc aên, baø ñeàu tuùy yù boá thí cho hoï maø thöùc aên aáy vaãn khoâng heát. Con cuûa cö só Daân ñaïi coù ñaïi phöôùc ñöùc gì?: Ngöôøi naøy khi vaøo trong kho chöùa vaät baùu, nhìn leân traàn nhaø thaáy coù moät loã hoång to baèng baùnh xe thì caùc vaät baùu töø loã hoång aáy tuoân xuoáng ñaày kho. Daâu cuûa cö só Daân ñaïi coù ñaïi phöôùc ñöùc gì?: Ngöôøi naøy thöôøng ñem hoa höông chuoãi nhoïc, höông thoa vaø y phuïc toát ñeïp ñeå treân giöôøng ôû tröôùc saân muoán daâng cho coâ caäu vaø choàng cuûa mình. Trong khoaûng thôøi gian coâ chöa rôøi khoûi choã ngoài neáu taát caû moïi ngöôøi trong coõi Dieâm- phuø-ñeà ñeán xin, coâ ñeàu tuøy yù thí cho hoï maø nhöõng taøi vaät naøy vaãn khoâng heát. Noâ boäc cuûa cö só Daân ñaïi coù ñaïi phöôùc ñöùc gì? Ngöôøi naøy khi vaùc caøy ra ñoàng, vöøa ñaët löôõi caøy xuoáng lieàn caøy xong baûy thöûa ruoäng. Tyø nöõ cuûa cö só Daân ñaïi coù ñaïi phöôùc ñöùc gì? Ngöôøi ñem taát caû luùa thoùc ñaõ giaõ chuyeån vaøo trong kho, trong khoaûng thôøi gian naøy neáu taát caû moïi ngöôøi trong coõi Dieâm-phuø-ñeà ñeán xin, coâ ñeàu tuøy yù thí cho hoï maø soá gaïo naøy vaãn khoâng heát. Luùc ñoù cö só Daân ñaïi sanh taâm kieâu maïn cho raèng taát caû moïi ngöôøi trong coõi Dieâm-phuø-ñeà khoâng coù ai coù phöôùc ñöùc hôn mình, oâng vaø daân chuùng trong thaønh baø ñeà naøy ñeàu laø ñeä töû cuûa ngoaïi ñaïo. Caùc ngoaïi ñaïo nghe tin Sa-moân Cuø ñaøm töø nöôùc Toâ-ma du haønh saép ñeán thaønh naøy, lieàn tuï hoïp laïi ñi vaøo thaønh ñeán choã cö só Daân ñaïi, duøng ñuû lôøi huûy baùng Phaät vaø Taêng raèng: “Sa-moân Cuø ñaøm khoâng bieát ñuû, khoù theå cuùng döôøng, nhieàu tham muoán khoâng bieát nhaøm lìa; laïi coøn daãn theo moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø kheo, moät ngaøn Öu-baø-taéc vaø naêm traêm ngöôøi aên xin ñi töø tuï laïc naøy ñeán tuï laïc khaùc, töø thaønh naøy

452 BOÄ LUAÄT 5

ñeán thaønh khaùc. Gioáng nhö möa ñaù hay saâu boï phaù hoaïi luùa cuûa ngöôøi, hoï cuõng vaäy, ñi ñeán ñaâu ñeàu phaù hoaïi gia nghieäp cuûa ngöôøi. Theo thöù lôùp hoï saép ñeán nöôùc naøy gaây baát lôïi cho chuùng ta”, cö só Daân ñaïi vaø moïi ngöôøi trong thaønh taâm aùc chuyeån sanh lieàn cuøng laøm yeáu lònh: “Sa-moân Cuø ñaøm ñeán ñaây thì khoâng moät ai ñöôïc ñeán gaëp, neáu ai ñeán gaëp thì phaûi noäp cho ngöôøi trong thaønh naêm traêm tieàn vaøng”. Luùc ñoù cö só Daân ñaïi hoûi moïi ngöôøi: “Ñoái vôùi Sa-moân Cuø ñaøm neáu ngöôøi khoâng muoán cho thì khoâng mieãn cöôõng theo xin phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng, laïi hoûi: “Vaäy vua coù ra saéc lònh buoäc phaûi cho khoâng?”, ñaùp laø khoâng, laïi hoûi: “Neáu khoâng ñöôïc cho vaät thöïc, ngöôøi naøy coù laøm toån haïi ai khoâng?”, ñaùp laø khoâng, laïi hoûi: “Vaäy taïi sao nhöõng ngöôøi khaùc laïi ñem vaät thöïc ñeán cho Sa-moân Cuø ñaøm?”, ñaùp: “Nhöõng ngöôøi ñoù do nôi töï tin, töï muoán, töï kính meán, vaø vôùi töï taâm thanh tònh neân ñem vaät thöïc ñeán cho”, cö só nghe roài lieàn noùi: “Neáu Sa-moân Cuø ñaøm ñoái vôùi ngöôøi khoâng muoán cho thì khoâng mieãn cöôõng theo xin, vua cuõng khoâng ra saéc lònh baét buoäc cho, ngöôøi khoâng cho cuõng khoâng laøm toån haïi thì Sa-moân Cuø ñaøm ñuùng phaùp neân cho. Nhöõng ngöôøi khaùc do loøng tin vôùi taâm thanh tònh ñem cho Sa- moân Cuø ñaøm laø muoán nhôø löïc phöôùc ñöùc cuûa oâng ta maø hoï ñöôïc an vui, Ngöôøi nhö theá nhaát ñònh phöôùc ñöùc nhieàu hôn ta”. Luùc ñoù tuy chöa gaëp Phaät nhöng cö só Daân ñaïi ñoaïn tröø ñöôïc taâm kieâu maïn cuûa mình. Luùc ñoù Phaät du haønh ñeán thaønh Baø ñeà, trong thaønh naøy tröôùc nay khoâng coù tinh xaù, ôû phía Baéc cuûa thaønh coù moät khu röøng teân laø Thaéng dieäp ba, caây coái sum sueâ, ñaát baèng phaúng roäng raõi neân Phaät vaø ñaïi chuùng ñeán trong röøng naøy döøng nghæ. Cö só Daân ñaïi ñôøi tröôùc ñaõ cuùng döôøng Phaät, ñaõ gieo troàng caên laønh, gaàn ñöôïc chaùnh kieán lôïi caên; do söùc cuûa nhaân ñôøi tröôùc neân ñôøi naøy coù theå ñöôïc trí voâ laäu, laïi do söùc thieän caên thuùc ñaåy neân cö só suy nghó: “ÔÛ trong nöôùc naøy, ta ñöôïc moïi ngöôøi toân kính nhaát, neáu ta khoâng ñeán gaëp Phaät thì moïi ngöôøi seõ cho ta laø xeûn tham tieác phí (boûn xeûn, tham lam sôï hao phí tieàn cuûa)”, nghó roài lieàn noùi vôùi moïi ngöôøi: “Moïi ngöôøi tröôùc ñaây ñaõ laøm yeáu lònh, nhöng nay ta nghó yeáu lònh naøy khoâng toaøn veïn”, moïi ngöôøi hoûi laø khoâng toaøn veïn choã naøo, lieàn ñaùp: “ÔÛ trong nöôùc naøy ta ñöôïc moïi ngöôøi toân kính nhaát, neáu ta khoâng ñeán gaëp Phaät moïi ngöôøi seõ cho ta laø xeûn tham tieác phí. Vì vaäy toâi thaø noäp naêm traêm tieàn vaøng”. Nhöõng ngöôøi naøy ñeàu toân troïng cö só Daân ñaïi vì trong ñaây coù ngöôøi töøng maéc nôï oâng, coù ngöôøi töøng ñöôïc oâng chu caáp vaät thöïc neân tuy oâng noäp tieàn, hoï ñeàu khoâng daùm laáy vaø noùi raèng: “Caàn gì phaù yeáu lònh, muoán ñi thì taát caû chuùng ta cuøng ñi”, noùi roài taát caû moïi ngöôøi ñeàu ñi ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 453

beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cö só Daân ñaïi khieán cho oâng ngay nôi choã ngoài ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh voâ caáu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp, ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái, baát tín, khoâng nhôø nôi ngöôøi khaùc maø ñöôïc ñaïo quaû Tu-ñaø-hoaøn vaø ñöôïc voâ sôû uùy. Cö só lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät baïch raèng: “Theá toân, con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm Öu-baø-taéc. Xin Ñaïi-ñöùc nhôù nghó, con töø nay ñeán troïn ñôøi nguyeän trôû veà nöông töïa Tam baûo”, noùi roài lieàn sai ngöôøi ñi goïi naêm ngöôøi ñaïi phöôùc ñöùc kia, noùi laø Phaät ñaïi sö ñang ôû ñaây neân ñeán mau, ngöôøi ñöôïc sai voäi veà nhaø baùo laïi. Naêm ngöôøi naøy ñôøi tröôùc ñaõ cuùng döôøng Phaät, ñaõ gieo troàng caên laønh, gaàn ñöôïc chaùnh kieán lôïi caên; do söùc cuûa nhaân ñôøi tröôùc neân ñôøi naøy coù theå ñöôïc trí voâ laäu, laïi do söùc thieän caên thuùc ñaåy neân hoï lieàn ñi ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân thuaän theo caên cô cuûa hoï maø noùi phaùp chæ daïy khieán cho hoï ngay nôi choã ngoài ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh voâ caáu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp, ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái, baát tín, khoâng nhôø nôi ngöôøi khaùc maø ñöôïc sô quaû vaø ñöôïc voâ sôû uùy. Hoï lieàn ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät baïch raèng: “Chuùng con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm ñeä töû Phaät. Xin Ñaïi-ñöùc nhôù nghó, con töø nay ñeán troïn ñôøi nöông töïa Tam baûo”. Luùc ñoù cö só Daân ñaïi chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät vaø Taêng thoï con thænh ñeán nghæ ñeám taïi nhaø con”, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã roài ra veà. Veà ñeán nhaø, cö só cho doïn deïp saïch seõ giaûng ñöôøng, laàu gaùc töù hôïp cho ñeán phoøng lôùn, phoøng nhoû… taát caû caùc nôi ñeàu lau chuøi saïch seõ roài treo phöôùn baèng luïa taïp saéc, ñoát caùc loaïi danh höông vaø raûi caùc loaïi hoa. OÂng laïi cho traûi boán loaïi giöôøng baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ; moãi loaïi moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi vì oâng nghó raèng: “Boán loaïi giöôøng baùu naøy, Phaät vaø Taêng khoâng thoï caùi naøy thì thoï caùi kia”. OÂng laïi chuaån bò ñuû moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi bình baùt baèng vaøng ñöøng ñaày nöôùc noùng vaø caét ñaët moät ngaøn hai traêm naêm möôi ngöôøi haàu ñeå haàu haï cho caùc Tyø kheo, lo lieäu taát caû xong roài môùi sai ngöôøi ñeán baïch Phaät bieát thôøi. Luùc ñoù sau giôø aên, Phaät cuøng caùc Tyø kheo ñi ñeán nhaø cö só, vöøa ñeán ngoaøi cöûa, cö só töï tay röûa tay chaân cho Phaät, coøn moät ngaøn hai traêm naêm möôi ngöôøi haàu röûa tay chaân cho caùc Tyø kheo. Röûa tay chaân xong, Phaät vaø Taêng böôùc vaøo trong nhaø, cö só baûo ngöôøi ñem ra loaïi giöôøng baèng vaøng cho Phaät ngoài nhöng Phaät khoâng thoï; nhö theá cho ñeán boán loaïi giöôøng baùu, Phaät ñeàu khoâng thoï. Cö só laïi baûo mang loaïi giöôøng thöôøng roài duøng Caâu-chaáp, Khaâm-baø-la, luïa taïp saéc traûi leân, Phaät môùi thoï ñeå ngoài. Thaáy Phaät vaø Taêng ñeàu ngoài xong, oâng töï daâng nöôùc uoáng

454 BOÄ LUAÄT 5

phi thôøi vaø loaïi döôïc haøm tieâu cuùng döôøng. Ñeâm ñoù oâng cho söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon vaø chuaån bò ñuû boán loaïi baùt baùu baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ; moãi loaïi moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi vì oâng nghó raèng: “Boán loaïi baùt baùu naøy, Phaät vaø Taêng khoâng thoï loaïi naøy thì thoï loaïi kia”, lo lieäu moïi thöù xong, saùng sôùm lieàn baïch Phaät bieát thôøi. Phaät vaø Taêng ngoài roài, oâng lieàn baûo mang ra moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi maâm baèng vaøng ñeå Phaät thoï duïng nhöng Phaät khoâng thoï; nhö theá cho ñeán boán loaïi maâm baùu, Phaät ñeàu khoâng thoï. OÂng laïi baûo mang ra loaïi maâm goã, maâm ñoàng; Phaät môùi thoï nhaän. Keá ñoù oâng laïi baûo mang ra moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi baùt baèng vaøng ñeå Phaät thoï duïng nhöng Phaät khoâng thoï, nhö theá cho ñeán boán loaïi baùt baùu, Phaät ñeàu khoâng thoï; luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Tröôùc ñaây ta ñaõ cho thoï duïng hai loaïi baùt baèng saét vaø baèng goám söù, taát caû caùc loaïi baùt khaùc ñeàu khoâng ñöôïc caát chöùa”. Phaät vaø Taêng thoï thöïc xong, cö só laáy moät caùi gheá nhoû ngoài tröôùc Phaät muoán nghe phaùp, sau ñoù baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät thoï con thænh suoát ñôøi ôû taïi nöôùc Toâ-ma naøy, con seõ cho xaây moät ngaøn hai traêm naêm möôi phoøng xaù vôùi moät ngaøn hai traêm naêm möôi caùi giöôøng cuøng ngoïa cuï, meàn neäm vaø cuùng döôøng côm gaïo thôm cuøng caùc moùn aên ngon nhö vua ñaõ aên”, Phaät noùi: “Naøy cö só, oâng tín taâm thanh tònh ñoái vôùi ta nhö theá laø ñaõ ñuû roài, nhöõng ngöôøi neân ñoä nhö oâng coøn raát nhieàu, ta khoâng theå thoï rieâng moät mình oâng thænh laâu daøi ”. Luùc ñoù Phaät muoán giaùo hoùa cö só neân noùi keä: “ÔÛ trong mieáu thôø trôøi, Cuùng döôøng löûa treân heát. Trong saùch Baø-la-moân, Trôøi Taùt beä treân heát. Trong taát caû loaøi ngöôøi, Vua chuyeån luaân hôn heát. Trong taát caû soâng ngoøi, Bieån caû saâu hôn heát. Trong taát caû ngoâi sao, Maët traêng laø lôùn nhaát. Trong taát caû aùnh saùng, AÙnh maët trôøi saùng nhaát. Trong möôøi phöông trôøi ngöôøi, Phaät phöôùc ñieàn lôùn nhaát” Noùi keä roài lieàn ñöùng daäy cuøng caùc ñeä töû ra ñi, töø thaønh Baø ñeà du haønh ñeán nuùi Taàn xaø. Luùc ñoù cö só Daân ñaïi sai naêm traêm ngöôøi daét theo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 455

naêm traêm con traâu söõa, laïi duøng naêm traêm coã xe chôû gaïo thôm vaø vaät thöïc ñeå cuùng döôøng Phaät vaø Taêng, oâng noùi: “Neáu ñeán nôi naøo khoâng coù tuï laïc, Phaät phaûi nghæ ñeám ôû ngoaøi trôøi thì caùc ngöôi neân vaét söõa cuûa naêm traêm con traâu naøy naáu vôùi gaïo thôm thaønh moùn chaùo söõa roài hoøa vôùi ñöôøng pheøn traéng hoaëc ñen daâng cuùng Phaät”, naêm traêm ngöôøi haàu vaâng lôøi, khi ñi ñeán nôi khoâng coù tuï laïc Phaät phaûi nghæ ñeâm ôû ngoaøi trôøi, hoï lieàn vaét söõa roài naáu thaønh chaùo daâng cuùng Phaät. Phaät baûo hoï ñem chaùo chia ñeàu cho chuùng taêng, hoï vaâng lôøi ñem chaùo chia nhöng chuùng taêng khoâng thoï vì nghó raèng: “Thöùc aên naøy laø hoï vì chuùng ta neân mang theo, ñaõ caát qua ñeâm neân khoâng thanh tònh”, nghó roài lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø kheo coù hai caùch thoï thænh thöïc: Moät laø thöùc aên aên ngay trong ngaøy ñoù, hai laø thöùc aên nguoäi. Ñoái vôùi thöùc aên aên ngay trong ngaøy, neáu ñöôïc thænh hai laàn thì neân töï thoï moät laàn, coøn moät laàn neân nhöôøng cho ngöôøi khaùc. Ñoái vôùi thöùc aên nguoäi thì tuøy duyeân maø thoï, tuøy thoï thöùc aên thanh tònh hay taøi vaät khoâng thanh tònh; tuøy thoï thöùc aên thanh tònh laø naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni vaø naêm loaïi thöùc aên töông tôï; tuøy thoï taøi vaät khoâng thanh tònh laø naêm loaïi vaät baùu vaø naêm loaïi töông tôï vaät baùu. Loaïi thöùc aên thanh tònh tuøy thoï neáu thoï roài thì phaûi taùc tònh, coøn loaïi taøi vaät khoâng thanh tònh tuøy thoï thì phaûi ñöôïc thanh tònh roài môùi thoï”. Phaät du haønh ñeán nuùi Taàn xaø, coù moät Daï xoa teân Öu-ñam-ma ñaõ ôû laâu trong nuùi naøy raát tin Phaät vaø ñöôïc taâm tònh. Luùc ñoù noù suy nghó laø seõ ñem vaät gì cuùng döôøng Phaät, trong nuùi naøy chæ coù nho röøng neân noù ñi haùi nho veà ñem daâng cuùng Phaät, Phaät baûo noù ñem chia cho chuùng taêng, noù vaâng lôøi ñem chia nhöng chuùng taêng khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi aên nho”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho aên nho”. Do coù quaù nhieàu nho neân chuùng taêng aên no ñuû roài vaãn coøn dö, khoâng bieát phaûi laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày neân eùp nho laáy nöôùc uoáng, neáu traùi nho chöa taùc tònh hoaëc trong nöôùc nho eùp khoâng laáy nöôùc taùc tònh thì khoâng neân uoáng; neáu traùi nho ñaõ taùc tònh, nöôùc nho eùp cuõng chöa taùc tònh thì khoâng neân uoáng; neáu traùi nho khoâng taùc tònh, nöôùc nho eùp ñaõ taùc tònh cuõng khoâng neân uoáng; neáu traùi nho ñaõ taùc tònh, nöôùc nho eùp cuõng ñaõ taùc tònh thì neân uoáng”. Khi Phaät du haønh, ñoaøn ngöôøi ñi theo raát ñoâng goàm coù moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø kheo, moät ngaøn Öu-baø-taéc, naêm traêm ngöôøi xin aên, naêm traêm ngöôøi giuùp vieäc vôùi naêm traêm con traâu söõa vaø naêm traêm coã xe chuyeân chôû vaät thöïc. Luùc ñoù Phaät muoán taùch ra khoûi chuùng naøy neân nhaäp ñònh, trong khoaûnh khaéc nhö löïc só duoãi caùnh tay, Phaät aån

456 BOÄ LUAÄT 5

thaân ôû nuùi Taàn xaø vaø hieän ra ôû beân bôø ao Maïn-ñaø-kyø-ni. Treân bôø ao naøy coù moät tieân nhôn buùi toùc teân laø Keâ-ni-da, tieân nhôn naøy thaáy Phaät hieän ñeán khoâng ñöùng daäy, cuõng khoâng chaøo hoûi vaø môøi ngoài. Phaät cuõng khoâng chaøo hoûi vaø noùi chuyeän vôùi tieân nhôn naøy, sau khi vaøo trong ao röûa chaân xong, Phaät lieàn ñeán döôùi moät goác caây traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Luùc ñoù boãng coù möa bay laát phaát vaø gioù nheï thoåi caùc loaøi hoa rôi xuoáng ñaát, tieân nhôn naøy thaáy vieäc naøy roài lieàn cho laø nhôø thaàn löïc cuûa mình, khoâng phaûi laø nhôø thaàn löïc cuûa Sa-moân Cuø ñaøm. Veà khuya coù trôøi Töù thieân vöông cuøng caùc quyeán thuoäc ñeán gaëp Phaät, luùc ñoù cuõng coù boán quyû thaàn maëc aùo xanh ñeán choã tieân nhôn ñöùng boán phía, tieân nhôn lieàn hoûi laø ai, ñaùp laø quyû thaàn aùo xanh, laïi hoûi ñeán vì vieäc gì, ñaùp laø ñeán ñeå thuû hoä, laïi hoûi vì sao phaûi thuû hoä, ñaùp: “Veà khuya, trôøi Töù thieân vöông cuøng caùc quyeán thuoäc ñeán choã Phaät, trong ñaây sôï coù quyû thaàn ñeán quaáy nhieãu neân ñeán thuû hoä”, tieân nhôn laïi hoûi vì sao khoâng ñeán thuû hoä Sa- moân Cuø ñaøm, ñaùp laø khoâng caàn ñeán. Luùc ñoù tieân nhôn môùi hieåu ra möa bay laát phaát vaø gioù thoåi caùc loaïi hoa rôi xuoáng ñaát chính laø nhôø thaàn löïc cuûa Sa-moân Cuø ñaøm, khoâng phaûi laø nhôø thaàn löïc cuûa mình. Luùc ñoù trôøi Töù thieân vöông cuøng caùc quyeán thuoäc ñeán gaëp Phaät, ñaûnh leã roài ñöùng moät beân, Phaät lieàn duøng ngoân ngöõ cuûa baäc Thaùnh noùi veà lyù Töù ñeá, vöøa nghe xong lieàn coù hai thieân vöông hieåu vaø chöùng ñaïo, hai thieân vöông coøn laïi chöa hieåu neân Phaät phaûi duøng ngoân ngöõ Ñaø-baø- la giaûng noùi nhö sau: “Y-ninh (khoå ñeá), di-ninh (taäp ñeá), ña-Ha-ñaø-thí (dieät ñeá), ñaø-la-bích-chi (ñaïo ñeá), Phaät-xaø-ñaø (bieát), taùt-baø-höu (taát caû), nhöôïng-xaù-ma-giaù (dieät heát tham caàu), taùt-baø-ña-la (xa lìa), tyø-laâu-lôïi ña-tha-duïc (vieãn ly), taùt-baø-höu (taát caû), beä-la-ñòa (khoâng laøm), ba-baït (aùc), ñaàu-khaát-töôûng-ñoá (meù khoå döùt), nieát-laâu-giaù-ñeá (noùi nhö vaäy)”. Vöøa nghe xong, trong hai thieân vöông coøn laïi, moät vò hieåu vaø chöùng ñaïo; moät vò chöa hieåu neân Phaät phaûi duøng ngoân ngöõ Di-leâ-xa giaûng noùi nhö sau: “Ma-xaù-ñaâu-xaù-na-xaù-baø-taùt-baø, ña-la-tyø, tyû ñeá, y soá an ñaâu, ñaàu-khöôùc-baø-a-ñòa-baø-ñòa”, vöøa nghe xong vò thieân vöông cuoái cuøng lieàn hieåu vaø chöùng ñaïo. Phaät chæ daïy khieán ñöôïc lôïi hæ roài, trôøi Töù thieân vöông ñaûnh leã Phaät roài ñi. Luùc ñoù Phaät aån thaân ôû bôø ao Maïn-ñaø-kyø-ni hieän thaân trôû laïi choã cuõ, tieáp tuïc du haønh ñeán nöôùc A-ma-na, coù moät tieân nhôn buùi toùc ñaõ ôû laâu trong nöôùc naøy raát tín kính Phaät, muoán ñem vaät gì ñeå cuùng döôøng Phaät, lieàn nghó neân ñem nhieàu loaïi nöôùc uoáng daâng cuùng Phaät nhö caùc tieân nhôn ngaøy xöa. Nghó roài lieàn ñem nhieàu loaïi nöôùc uoáng ñeán daâng cuùng Phaät, Phaät baûo ñem chia cho Taêng, tieâng nhôn vaâng lôøi ñem chia

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 457

nhöng caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi uoáng taùm loaïi nöôùc naøy”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho uoáng taùm loaïi nöôùc: Nöôùc traùi Chaâu-leâ, nöôùc traùi Maâu-leâ, nöôùc traùi Caâu-laàu, nöôùc traùi Xaù-laàu, nöôùc traùi Thuyeát-ba-ña, nöôùc traùi Phaû-löu-sa, nöôùc traùi leâ, nöôùc traùi Boà-ñaøo. taùm loaïi nöôùc uoáng naøy phaûi taùc tònh roài môùi ñöôïc uoáng”. Phaät töø nöôùc A-ma-na du haønh ñeán nöôùc A-ñaàu-khö, trong nöôùc naøy coù hai cha con laø Tyø kheo xöa kia laø thôï hôùt toùc. Ngöôøi cha teân Ma a nghe tin Phaät saép du haønh ñeán nöôùc naøy lieàn suy nghó: “Trong ñaây khoâng coù ñaøn vieät cung caáp vaät thöïc cuõng khoâng coù cuùng döôøng cho Taêng, vaäy ai seõ cuùng döôøng?”, nghó roài lieàn baûo ngöôøi con: “Ta nghe Phaät saép du haønh ñeán nöôùc naøy nhöng trong ñaây khoâng coù ñaøn vieät cuùng döôøng, con haõy mang baùt vaøo thaønh xin gaïo, meø, ñaäu Ma sa, ñaäu nhoû … mang veà naáu chaùo cuùng döôøng Phaät vaø Taêng”. Ngöôøi con vaâng lôøi mang baùt vaøo thaønh xin ñöôïc raát nhieàu gaïo, meø, ñaäu Ma sa, ñaäu nhoû…, ñôïi khi Phaät ñeán hai cha con Tyø kheo naøy löïa choïn phoøng xaù toát, traûi ngoïa cuï toát vaø naáu nhieàu moùn chaùo nhö chaùo meø, chaùo söõa, chaùo ñaäu vaø chaùo traéng ñeå daâng cuùng Phaät vaø Taêng. Phaät vaø Taêng aên no ñuû roài, do chaùo naáu quaù nhieàu neân vaãn coøn dö, ngöôøi cha ñem ñoå treân neàn trong moät caên phoøng. Luùc ñoù Phaät kinh haønh, Ma-a-la theo sau Phaät, ñi ñeán caên phoøng ñoù Phaät thaáy ñoå chaùo böøa baõi treân neàn ôû trong phoøng, lieàn hoûi Ma-a-la: “Caùc moùn chaùo naøy do ñaâu maø coù, do ñaøn vieät cuùng phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng phaûi, laïi hoûi: “Laø vaät cuûa chuùng taêng phaûi khoâng?”, ñaùp laø khoâng phaûi, laïi hoûi töø ñaâu coù, Ma-a-la lieàn ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Ma-a-la: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi daïy con mình laøm vieäc khoâng thanh tònh”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay naêm chuùng xuaát gia khoâng ñöôïc daïy baûo nhau laøm vieäc khoâng thanh tònh, neáu chæ daïy laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø nay neáu coù Tyø kheo xöa kia laø thaày thôï thì khoâng ñöôïc caát chöùa caùc duïng cuï cuûa thaày thôï, neáu caát chöùa thì phaïm toäi. Neáu xöa kia laø thôï may thì cho caát chöùa oáng kim, neáu xöa kia laø thôï veõ thì cho caát chöùa oáng ñöïng buùt, neáu xöa kia laø thôï laøm ñoàng thì cho caát chöùa caùi duøi”. Phaät tieáp tuïc du haønh ñeán nöôùc Ba-baø, caùc quyù toäc trong nöôùc naøy tröôùc coù laøm yeáu lònh: “Neáu Phaät ñeán thì moïi ngöôøi ñeàu phaûi ra ngoaøi thaønh moät do tuaàn ñeå nghinh ñoùn Phaät, ai khoâng ñi thì bò phaït naêm traêm tieàn vaøng”, cho neân khi Phaät vöøa ñeán taát caû daân trong thaønh ñeàu ra ngoaøi thaønh moät do tuaàn ñeå nghinh ñoùn. Trong soá ñoù coù moät quyù toäc

458 BOÄ LUAÄT 5

teân Lö chi laø löïc só haïng nhaát voán laø baïn quen bieát cuûa A-nan, nhöng ñoái vôùi Phaät laïi khoâng tin. Luùc ñoù A-nan töø xa thaáy Lö chi ñeán ñoùn lieàn hoûi: “Baïn ñeán nghinh ñoùn Phaät raát toát”, ñaùp: “Toâi khoâng phaûi vì tin Phaät maø ñeán nghinh ñoùn, chæ laø thuaän theo phaùp thaân toäc ñeán ñoùn maø thoâi”, A-nan lieàn hoûi laø phaùp gì, ñaùp: “Caùc quyù toäc tröôùc coù laøm yeáu lònh: Neáu Phaät ñeán thì moïi ngöôøi phaûi ra ngoaøi thaønh moät do tuaàn ñeå nghinh ñoùn, ai khoâng ñi thì bò phaït naêm traêm tieàn vaøng. Naøy A-nan, toâi khoâng tieác naêm traêm tieàn vaøng maø chæ sôï thaân toäc khoâng vui neân ñeán ñeå nghinh ñoùn Phaät”. A-nan lieàn naém tay Lö chi daãn ñeán gaëp Phaät, Lö chi ñaûnh leã roài ñöùng moät beân, A-nan baïch Phaät: “Theá toân, Lö chi voán laø baïn quen bieát cuûa con nhöng khoâng coù loøng tin Phaät, xin Phaät thuyeát phaùp khieán cho baïn aáy ñöôïc khai giaûi”, Phaät lieàn duøng taâm töø caûm hoùa roài thuyeát phaùp chæ daïy cho lö chæ ñöôïc lôïi hæ, Lö chi ñaûnh leã Phaät roài ñi. Sau ñoù lö chi laïi ñi theo sau Phaät gioáng nhö traâu con theo sau traâu meï, Phaät vaøo phoøng, Lö chi theo vaøo phoøng, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, Phaät laïi thuyeát phaùp khieán cho ñöôïc lôïi hæ, Lö chi ñaûnh leã Phaät roài ñi ra. Luùc ñoù Lö chi suy nghó neân ñem vaät gì daâng cuùng Phaät, nghó roài lieàn mang caùc loaïi baùnh ñeán daâng cuùng Phaät, Phaät baûo Lö chi ñem chia cho chuùng taêng, Lö chi vaâng lôøi ñem chia nhöng caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi aên baùnh”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho aên caùc loaïi baùnh thanh tònh ñöôïc laøm töø luùa mì, ñaïi maïch, tieåu maïch hoaëc ñöôïc laøm töø caùc loaïi ñaäu, caùc loaïi baùnh in…”. Phaät tieáp tuïc du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñi khaát thöïc ñöôïc cuùng nhieàu thöùc aên ngon nhö toâ, söõa, laïc, daàu, chaû caù, chaû thòt…, lieàn suy nghó: “Chuùng ta thoï nhieàu thöùc aên ngon nhö vaäy seõ phaïm toäi ñoïa”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu khoâng xin maø ñaøn vieät töï cuùng döôøng thì neân thoï, töø nay cho thoï duïng boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Sao goïi laø thôøi döôïc?: Töùc laø naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni, naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø- ni vaø naêm loaïi thöùc aên töông tôï. Naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni laø: Thöùc aên töø cuû, coïng, laù, töø xay giaõ vaø töø traùi. Thöùc aên töø cuû nhö cuû khoai, cuû sen, cuû aáu, cuû Lö baëc, cuû Vu thanh… Thöùc aên töø thaân, coïng nhö caây Lö baëc, caây coác leâ, caây la laëc, caây Kha lam… Thöùc aên töø laù nhö laù caây Lö baëc, laù caây La laëc, laù caây Kha lam… Thöùc aên töø xay giaõ nhö luùa thoùc, ñaïi maïch, tieåu maïch…Thöùc aên töø traùi nhö traùi Dieâm phuø, traùi Ba-la-taùt, traùi traán ñaàu khö… naêm loaïi thöùc aên Khö-ñaø-ni naøy ñeàu ñöôïc aên. Naêm loaïi thöùc aên Boà-xaø-ni laø: côm, buùn, mì, caù vaø thòt.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 26 459

Naêm loaïi thöùc aên töông tôï laø chaùo, xoâi neáp, baép, tuù töû, ca sö. Taát caû thöù nöôùc uoáng chöa löôït ñeàu goïi laø Thôøi döôïc. Sao goïi laø thôøi phaàn döôïc (thöùc uoáng phi thôøi)?: Töùc laø nöôùc uoáng (nöôùc traùi caây eùp) ñaõ ñöôïc löôït trong. Sao goïi laø thaát nhaät döôïc?: Loaïi thöïc phaåm caát duøng trong baûy ngaøy nhö toâ, daàu, maät vaø ñöôøng pheøn. Sao goïi laø taän hình döôïc?: Goàm coù naêm loaïi thuoác ñöôïc caát chöùa trong phoøng cuøng nguû ñeâm ñeå uoáng duøng troïn ñôøi khoâng coù toäi. 1. Naêm loaïi thuoác töø cuû nhö xaù lôïi, göøng, phuï töû, Ba-ñeà-tyø-sa vaø cuû Xöông-boà. 2. Naêm loaïi thuoác töø traùi nhö traùi Ha-leâ-laëc, traùi Beä eá laëc, traùi A- ma-laëc, Hoà tieâu, Taát baùt la. 3. Naêm loaïi muoái laø muoái ñen, muoái tía, muoái ñoû, muoái hoät, muoái traéng.. 4. Naêm loaïi thuoác töø nhöïa caây nhö Höng cöø Taùt-xaø-la, Traø-ñeá, Daï-ñeá, Daï-Ba laø-ñeá vaø Daï-baøn-na. 5. Naêm loaïi thuoác thang (thuoác saéc): Thuoác saéc töø cuû, hoaëc töø thaân, caønh, coïng hoaëc töø laù, töø hoa vaø töø quaû”. Neáu Tyø kheo ngay trong ngaøy thoï ñöôïc caû boán loaïi döôïc treân (thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc) ñeå chung moät choã thì neân duøng ñuùng thôøi, khoâng neân duøng phi thôøi vì ñaây laø löïc cuûa Thôøi döôïc. Neáu Tyø kheo ngay trong ngaøy thoï ñöôïc ba loaïi döôïc sau (thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc) ñeå chung moät choã thì neân duøng theo thôøi phaàn, khoâng neân duøng quaù thôøi phaàn vì ñaây laø löïc cuûa Thôøi phaàn döôïc. Neáu Tyø kheo ngay trong ngaøy thoï ñöôïc hai loaïi döôïc sau (thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc) ñeå chung moät choã thì neân thoï duøng trong voøng baûy ngaøy, quaù baûy ngaøy khoâng ñöôïc duøng vì ñaây laø löïc cuûa Thaát nhaät döôïc. Neáu thoï loaïi taän hình döôïc thì troïn ñôøi tuøy yù duøng. Neáu ngay trong ngaøy thoï loaïi Thôøi döôïc khoâng thanh tònh, laïi thoï ba loaïi döôïc sau ñeå chung moät choã thì khoâng neân duøng. Neáu ngay trong ngaøy thoï loaïi Thôøi phaàn döôïc khoâng thanh tònh, laïi thoï hai loaïi döôïc sau ñeå chung moät choã thì khoâng neân duøng. Neáu ngay trong ngaøy thoï loaïi Thaát nhaät döôïc khoâng thanh tònh, laïi thoï loaïi Taän hình döôïc ñeå chung moät choã thì khoâng neân duøng. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Ba loaïi döôïc sau: Thôøi phaàn, thaát nhaät vaø taän hình döôïc neáu caát qua ñeâm thì coù theå duøng mieäng thoï duøng ñöôïc khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Ba loaïi döôïc sau neáu tay caàm phaïm aùc troùc (baát tònh) thì coù theå duøng mieäng thoï duøng ñöôïc

460 BOÄ LUAÄT 5

khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Ba loaïi döôïc sau neáu khoâng bònh maø tay thoï hay mieäng thoï coù ñöôïc hay khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc, laïi hoûi: “Ba loaïi döôïc sau neáu bònh coù ñöôïc tay thoï vaø mieâng thoï duøng hay khoâng?”, Phaät noùi ñöôïc.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 461

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 27

PHAÙP Y THÖÙ 7

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù naêm traêm Tyø kheo ñeán hoûi Phaät neân maëc loaïi y naøo, Phaät noùi neân maëc y baøn taåu. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Phaät bò caûm laïnh caàn uoáng thuoác neân baûo A-nan: “Ta bò caûm laïnh, thaày neân töï bieát”, A-nan lieàn ñeán gaëp thaày thuoác Kyø-ba noùi: “Phaät bò caûm laïnh, oâng neân töï bieát”, Kyø-ba noùi: “Tröôûng laõo veà tröôùc, toâi seõ ñeán sau”. Luùc ñoù Kyø-ba suy nghó: “Phaät ñöùc toân troïng, ta khoâng neân duøng loaïi caây thuoác ñaéng maø neân duøng hoa sen xanh laøm thuoác trò bònh cho Phaät”, nghó roài lieàn haùi hoa sen xanh laøm thuoác ñem ñeán cho Phaät. Ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch raèng: “Theá toân, con ñaõ duøng hoa sen xanh laøm thuoác ñeå trò bònh caûm laïnh cho Phaät, xin Phaät haõy thoï, thuoác naøy neân saéc laàn ñaàu coøn laïi möôøi phaân, laàn hai coøn laïi hai möôi phaân, laàn ba coøn laïi ba möôi phaân”, Phaät thoï thuoác roài im laëng, Kyø-ba tröôùc khi trôû veà daën kyõ A-nan neân saéc thuoác nhö treân. Phaät uoáng thuoác laàn nhaát vaø laàn nhì saéc ñuùng lieàu löôïng nhö treân nhöng laàn thöù Ba laøïi saéc chæ coøn coù hai möôi chín phaân, khoâng ñuùng lieàu löôïng laø ba möôi phaân. Kyø-ba bieát roõ thôøi soá neân trôû laïi thaêm bònh cho Phaät roài hoûi: “Theá toân khoâng uoáng thuoác ñuùng phaân löôïng phaûi khoâng?”, Phaät noùi: “Laàn thöù ba thuoác saéc chæ coøn coù hai möôi chín phaân”, Kyø-ba bieát bònh Phaät chöa laønh haún neân noùi: “Theá toân neân uoáng theâm moät ít nöôùc noùng, nhö theá töùc laø uoáng theâm moät phaân löôïng nöõa cho ñuû lieàu löôïng saéc coøn ba möôi phaân”. Sau ñoù Kyø-ba trôû veà nhaø öùng theo bònh cuûa Phaät maø naáu caùc loaïi thöùc aên thöùc uoáng, chaùo vaø thuoác Thöôøng-giaø-la ñem cho Phaät duøng. Khoâng bao laâu sau Phaät ñi ñöùng ñöôïc nheï nhaøng thuaän lôïi, bònh khoâng coøn taùi phaùt nöõa, saéc löïc ñöôïc trôû laïi nhö tröôùc. Luùc ñoù Kyø-ba muoán ñem chieác y Thaâm-ma-caên trò giaù traêm ngaøn daâng cuùng Phaät, lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân baïch raèng: “Theá toân,

462 BOÄ LUAÄT 5

con trò bònh cho vua quan ñaïi thaàn, taát caû ñeàu cho con moät öôùc nguyeän. Nay con trò bònh cho Phaät, xin Phaät cuõng cho con moät öôùc nguyeän”, Phaät noùi: “Phaät-Ña-ñaø-a-giaø-ñoä-A-la-ha-tam-mieäu-tam-Phaät-ñaø khoâng cho oâng nguyeän quaù”, Kyø-baø laïi baïch: “Theá toân, xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät hoûi laø nguyeän gì, ñaùp: “Theá toân, ñaây laø chieác y Thaâm-ma-caên trò giaù traêm ngaøn, xin Phaät thoï ñeå maëc, xin thöông xoùt”, Phaät im laëng nhaän lôøi, bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi, Kyø-ba lieàn daâng y cuùng Phaät roài ñaûnh leã Phaät vaø ra veà. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Hoâm nay Kyø-ba daâng cuùng cho nhö lai chieác y Thaâm-ma-caên trò giaù traêm ngaøn, töø nay neáu coù ñaøn vieät cuùng y nhö vaäy thì caùc Tyø kheo ñöôïc tuøy yù thoï ñeå maëc. Töø nay cho caùc Tyø kheo ñöôïc maëc y Baøn taåu vaø ñöôïc maëc y do cö só cuùng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vaøo saùng sôùm vua Bình sa ngoài treân xe voi ra khoûi thaønh ñi ñeán choã Phaät vì vua raát tín kính Phaät. Cuøng luùc ñoù coù moät ngoaïi ñaïo Phaïm chí ñang ñi ngöôïc tôùi, vua töø xa nhìn thaáy töôûng laø Sa-moân neân baûo ngöôøi ñaùnh xe döøng laïi, vò ñaïi thaàn ñi theo vua lieàn hoûi vua muoán laøm gì, vua noùi laø muoán xuoáng xe leã baùi Sa-moân,Ñaïi- thaàn noùi: “Ñaïi vöông, vò ñoù khoâng phaûi laø ñeä töû Phaät maø laø ngoaïi ñaïo Phaïm chí”, vua caûm thaáy ngöôïng neân hoûi ngöôøi ñaùnh xe coøn bao laâu nöõa môùi ñeán choã Phaät, ñaùp laø saép ñeán. Khi ñeán nôi, vua xuoáng xe ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân baïch Phaät: “Theá toân, cuùi xin Phaät cho chuùng taêng maëc y khaùc vôùi ngoaïi ñaïo ñeå deã phaân bieät”, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, vua ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät nghe xong thuyeát phaùp chæ daïy cho vua ñöôïc lôïi hæ, vua nghe phaùp xong ñaûnh leã Phaät roài ra veà. Luùc ñoù A-nan ñang ñöùng phía sau quaït cho Phaät, Phaät baûo A-nan: “Ta muoán du haønh ñeán nöôùc Nam sôn”, A-nan theo Phaät du haønh, vöøa ñeán nöôùc naøy laø ñeán giôø khaát thöïc, sau khi thoï thöïc xong, Phaät ñeán döôùi moät goác caây traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Gaàn ñoù coù moät ruoäng luùa xanh töôi, bôø ruoäng ngay ngaén; Phaät nhìn thaáy roài lieàn hoûi A-nan coù thaáy ruoäng luùa xanh töôi, bôø ruoäng ngay ngaén ñoù khoâng, ñaùp laø coù thaáy, Phaät noùi: “Thaày coù theå may chieác y Thaâm-ma-caên naøy theo nhö kieåu thöûa ruoäng aáy khoâng?”, ñaùp laø coù theå, Phaät lieàn ñöa y cho A-nan, A-nan caàm y lui ra ngoaøi roài caét roïc y ra may theo nhö kieåu thöûa ruoäng, laù y laø bôø ruoäng höôùng ra hai beân, may xong mang ñeán choã Phaät caêng y ra cho Phaät xem, Phaät lieàn khen: “Laønh thay A-nan, y caét roïc naøy may nhö theá laø ñuùng phaùp”. Sau khi trôû veà laïi thaønh Vöông xaù, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân maëc y caét roïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 463

may theo nhö kieåu thöûa ruoäng, neáu Tyø kheo naøo khoâng maëc y caét roïc thì khoâng ñöôïc vaøo tuï laïc, neáu vaøo thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Do Phaät cho caùc Tyø kheo ñöôïc maëc y cuûa cö só cuùng neân caùc cö só, Baø-la-moân tín taâm cuùng cho Taêng raát nhieàu y Khaâm-baø-la. Caâu chaáp vaø daï taïp saéc. Phaät cuõng bieát caùc Tyø kheo caát chöùa raát nhieàu y. Luùc ñoù Phaät baûo A-nan: “Ta muoán du haønh ñeán nöôùc Tyø-da-ly”, A-nan ñi theo Phaät, vöøa ñeán nöôùc naøy gaëp luùc tieát ñoâng neân ban ñeâm laïnh reùt vaø coù doâng gioù laøm ngaõ ñoå tre. Ñaàu ñeâm Phaät maëc moät y kinh haønh ôû ngoaøi ñaát troáng, ñeán nöûa ñeâm Phaät caûm thaáy laïnh neân baûo A-nan ñöa theâm chieác y thöù hai, ñeán cuoái ñeâm Phaät laïi caûm thaáy laïnh neân baûo A-nan ñöa theâm chieác y thöù ba. Luùc ñoù Phaät suy nghó: “Caùc Tyø kheo maëc chöøng aáy y laø ñuû”. Saùng hoâm sau do nhaân duyeân naøy Phaät nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc thaày ñöôïc caát chöùa ba y, khoâng ñöôïc thieáu cuõng khoâng ñöôïc nhieàu hôn, neáu thieáu thì phaïm Ñoät-kieát-la coøn nhieàu hôn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà”. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo maëc y phaán taûo, nghe Phaät cheá neân maëc y caét roïc, neáu khoâng maëc thì khoâng ñöôïc vaøo tuï laïc, lieàn suy nghó: “Ta coù y phaán taûo ñaõ bò raùch, ta neân vaù thieáp vaøo cho gioáng nhö y caét roïc”, nghó roài lieàn mang y vaø kim chæ ra ngoaøi cöûa Kyø hoaøn ñeå vaù thieáp vaøo. Luùc ñoù Phaät vaø A-nan ñi ñeán choã naøy thaáy Tyø kheo ñang ngoài may y, Phaät lieàn hoûi laø muoán laøm gì, Tyø kheo baïch Phaät yù nghó cuûa mình roài noùi: “Vì vaäy neân con maùy vaù thieáp vaøo cho gioáng nhö y caét roïc”, Phaät khen: “Laønh thay Tyø kheo, töø nay cho caùc Tyø kheo maëc y phaán taûo ñöôïc caát chöùa boán loaïi y phaán taûo, ñoù laø: Y trong goø maõ, y xuaát lai, y voâ chuû vaø y boû treân ñaát. Sao goïi laø y trong goø maõ?: Töùc laø y duøng ñeå boïc thaây ngöôøi cheát ñem boû trong goø maõ; sao goïi laø y xuaát lai?: Y boïc thaây ngöôøi cheát naøy neáu ngöôøi nhaø cuûa ngöôøi cheát laáy laïi ñeå ñem cuùng cho Tyø kheo thì goïi laø y xuaát lai; sao goïi laø y voâ chuû?: Y bò vöùt boû trong tuï laïc hay ôû ngoaøi ñaát troáng khoâng thuoäc cuûa ai, duø laø nam hay nöõ, huyønh moân vaø ngöôøi hai caên; sao goïi laø y boû treân ñaát?: Ñaây laø y phaán taûo vöùt boû trong ngoõ heõm hay trong goø maõ. Neáu Tyø kheo löôïm loaïi y trong goø maõ coøn môùi thì neân may y Taêng-giaø-leâ hai lôùp, Uaát-ña-la-taêng moät lôùp, An-ñaø- hoäi moät lôùp hoaëc Ni-sö-ñaøn hai lôùp. Neáu Tyø kheo löôïm loaïi y trong goø maõ ñaõ cuõ thì neân may y Taêng-giaø-leâ boán lôùp, Uaát-ña-la-taêng hai lôùp, An-ñaø-hoäi hai lôùp hoaëc Ni-sö-ñaøn boán lôùp. Löôïm ñöôïc loaïi y xuaát lai vaø voâ chuû cuõng gioáng nhö theá; neáu löôïm ñöôïc loaïi y phaán taûo boû treân ñaát thì tuøy yù may maáy lôùp cuõng ñöôïc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø-xaù-khö-loäc-töû-maãu ñeán choã Phaät

464 BOÄ LUAÄT 5

ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Tyø-xaù-khö chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, xin Phaät vaø Taêng ngaøy mai thoï con thænh thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, baø bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà, veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo lieäu ñuû caùc moùn aên ngon. Ñeâm ñoù Phaät vaø A-nan kinh haønh ngoaøi ñaát troáng, Phaät ngaång nhìn caùc vì sao roài baûo A-nan: “Neáu baây giôø coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi laø baûy naêm nöõa seõ möa. Nhöng naøy A-Nan-ñeàán giöõa ñeâm ngoâi sao naøy dieät seõ coù ngoâi sao khaùc xuaát hieän, neáu luùc ñoù coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi laø baûy thaùng sau seõ möa. Nhöng naøy A-Nan- ñeàán cuoái ñeâm ngoâi sao naøy dieät seõ coù ngoâi sao khaùc xuaát hieän, neáu luùc ñoù coù ngöôøi hoûi ngöôøi hieåu bieát veà thieân vaên laø luùc naøo seõ möa, ngöôøi ñoù aét seõ noùi baûy ngaøy nöõa seõ möa. Nhöng naøy A-Nan-ñeán khi trôøi saùng ôû phöông Ñoâng coù ñaùm maây hình troøn nhö caùi baùt giaêng ñaày trong hö khoâng, ñaùm maây naøy coù theå laøm möa lôùn, nöôùc seõ traøn ñaày coáng raõnh. Naøy A-nan, haõy baûo caùc Tyø kheo ñaùm maây hình troøn nhö caùi baùt naøy seõ laøm möa coù coâng ñöùc tröø bònh taät, neáu caùc Tyø kheo muoán taém thì neân ñöùng ngoaøi ñaát troáng ñeå taém”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo. Saùng hoâm ñoù luùc trôøi möa caùc Tyø kheo tuøy yù ñöùng ngoaøi ñaát troáng taém, luùc ñoù Tyø-xaù-khö ñaõ chuaån bò thöùc aên xong traûi toøa ngoài roài sai Tyø-söû ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät bieát thôøi”. Tyø-söû naøy ñi ñeán trong Kyø hoaøn tìm caùc Tyø kheo khoâng thaáy, nhìn qua loã cöûa thì thaáy caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém. Nhìn thaáy roài khoâng vui nghó raèng: “Trong ñaây ñeàu khoâng coù Tyø kheo, ñeàu laø ngoaïi ñaïo loûa hình khoâng coù hoå theïn”, nghó roài lieàn trôû veà baïch vôùi Tyø-xaù-khö bieát, Tyø-xaù- khö laø ngöôøi lôïi caên nghe roài lieàn bieát ngaøy nay trôøi möa lôùn neân caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém ngoaøi ñaát troáng, Tyø-söû khoâng bieát neân môùi noùi lôøi naøy. Baø lieàn keâu moät Tyø-söû khaùc ñeán Kyø hoaøn ñaäp cöûa keâu lôùn raèng: “Giôø thoï thöïc ñaõ ñeán, xin töï bieát thôøi”, Tyø-söû naøy ñeán Kyø hoaøn laøm y nhö lôøi baø daïy, luùc ñoù Phaät cuøng ñaïi chuùng ñaép y mang baùt ñi ñeán nhaø Tyø-xaù-khö. Ñôïi Phaät vaø Taêng ngoài xong, Tyø-xaù-khö töï tay roùt nöôùc vaø daâng thöùc aên leân cuùng döôøng, sau khi Phaät vaø Taêng thoï thöïc xong, baø laáy chieác gheá nhoû ngoài phía tröôùc Phaät nghe thuyeát phaùp roài baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät noùi: “Chö ña daø a giaø ñoä a la ha tam mieäu tam Phaät ñaø khoâng cho coâ ñöôïc quaù nguyeän”, Tyø-xaù-khö noùi: “Xin cho con ñöôïc nguyeän”, Phaät noùi: “Cho coâ ñöôïc nguyeän, coâ muoán ñöôïc nguyeän gì?”, Tyø-xaù-khö noùi: “Con muoán ñöôïc nguyeän:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 465

- Moät laø cuùng cho Tyø kheo taêng aùo taém möa. - Hai laø cuùng cho Tyø kheo ni aùo taém. - Ba laø cuùng thöùc aên cho Tyø kheo môùi ñeán. - Boán laø cuùng thöùc aên cho Tyø kheo saép ñi xa. - Naêm laø cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh. - Saùu laø cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh. - Baûy laø thöôøng cuùng chaùo cho Tyø kheo taêng. - Taùm laø cuùng thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng cho Tyø kheo coù nhieàu ngöôøi quen bieát hay ít ngöôøi quen bieát khi coù bònh duyeân. Phaät hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, con ngaøy nay chuaån bò xong thöùc aên lieàn traûi toøa ngoài vaø sai Tyø-söû ñeán Kyø hoaøn baïch Phaät ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, Tyø-söû naøy nhìn qua loå cöûa thaáy caùc Tyø kheo loûa hình ñöùng taém ôû ngoaøi ñaát troáng neân trôû veà noùi vôùi con raèng: Trong Kyø hoaøn khoâng coù Tyø kheo, chæ coù caùc ngoaïi ñaïo loûa hình khoâng coù hoå theïn. Ñaïi-ñöùc, Tyø kheo loûa hình ôû tröôùc Phaät vaø tröôùc Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ taém thì thaät laø khoâng coù hoå theïn. Vì theá con muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng ñeå maëc taém möa ôû ngoaøi ñaát troáng”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo ni taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, con cuøng caùc cö só nöõ ñeán taém trong soâng A kyø la, caùc Tyø kheo ni cuõng loûa hình taém trong soâng. Caùc cö só nöõ naøy nhìn thaáy roài taâm khoâng vui cheâ traùch raèng: Nhöõng ngöôøi naøy ít phöôùc ñöùc, thaân thoâ xaáu khoâng ñeïp, buïng lôùn, vuù xeä, caàn gì tu phaïm haïnh. Ñaïi-ñöùc, ngöôøi nöõ loûa hình raát xaáu xí, cho neân con muoán cuùng aùo taém cho Tyø kheo ni taêng”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùch môùi ñeán?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, khaùch Tyø kheo môùi ñeán khoâng bieát choã naøo neân ñi choã naøo khoâng neân ñi, ñi ñöôøng laïi moõi meät chöa ñöôïc nghæ ngôi, con muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùch môùi ñeán ñeå sau ñoù vò aáy tuøy bieát choã naøo neân ñi, choã naøo khoâng neân ñi”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo saép ñi xa?”, ñaùp: “Tyø kheo saép ñi xa neáu ñôïi ñeán giôø aên, giôø Baùt ñaùt na hay phaûi ñi khaát thöïc thì baïn ñoàng haønh seõ boû ñi, hoaëc giöõa ñeâm vaøo ñöôøng hieåm hoaëc ñi moät mình ôû ngoaøi ñoàng hoang. Con muoán cuùng thöùc aên uoáng ñeå vò aáy khoâng maát baïn, khoâng bò laïc trong ñöôøng hieåm”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, Tyø kheo bònh neáu khoâng ñöôïc thöùc aên uoáng öùng vôùi bònh thì bònh khoù laønh, con muoán cuùng thöùc aên uoáng ñeå bònh cuûa vò aáy mau laønh”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc,

466 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo khaùn bònh neáu ñôïi ñeán giôø aên traong taêng hoaëc phaûi ñi khaát thöïc thì vieäc chaêm soùc cho Tyø kheo bònh seõ thieáu soùt trong vieäc naáu côm, canh hay chaùo hoaëc thuoác thang hoaëc ñoå ñoà baát tònh… Con muoán cuùng thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh ñeå vò aáy chaêm soùc ngöôøi bònh khoâng coù thieáu soùt”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán thöôøng cuùng chaùo cho Tyø kheo taêng?”, ñaùp: “Ñaïi-ñöùc, neáu Tyø kheo khoâng aên chaùo seõ ñoùi khaùt, trong buïng coàn caøo. Con muoán cuùng chaùo ñeå caùc Tyø kheo khoâng bò khoå naõo”, Phaät laïi hoûi: “Do nhaân duyeân gì coâ muoán cuùng thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng cho Tyø kheo coù bònh duyeân coù nhieàu ngöôøi quen bieát hay ít ngöôøi quen bieát?”, ñaùp: “Tyø kheo khi coù bònh duyeân aét raát caàn thuoác thang vaø caùc vaät caàn duøng neân con muoán cuùng. Ñaïi-ñöùc, laïi nöõa neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò ñoù laø ñaõ ñoaïn ñöôïc ba phaàn kieát söû chöùng quaû Tu- ñaø-hoaøn, khoâng coøn ñoïa trong ba aùc ñaïo, chaéc chaén ñöôïc nieát baøn, coøn baûy ñôøi nöõa qua laïi trong coõi trôøi ngöôøi seõ döùt heát khoå. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi: “Tröôûng laõo naøy coù töøng ñeán nöôùc Xaù-veä khoâng”, neáu con nghe Tyø kheo naøy ñaõ töøng ñeán nöôùc Xaù-veä, con suy nghó: “Tröôûng laõo naøy coù thoï con cuùng aùo taém möa hoaëc thöùc aên uoáng maø con cuùng cho Tyø kheo khaùch, hoaëc thöùc aên uoáng maø con cuùng cho Tyø kheo saép ñi xa, hoaëc thöùc aên uoáng cho Tyø kheo bònh, hoaëc thöùc aên uoáng cho Tyø kheo khaùn bònh, hoaëc chaùo maø con thöôøng cuùng cho Taêng, hoaëc thuoác thang vaø vaät caàn duøng maø con cuùng cho Tyø kheo coù bònh duyeân thì xin cho con vì nhaân duyeân naøy maø ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò ñoù laø ñaõ ñoaïn heát ba haï phaàn kieát söû, laøm yeáu ba ñoäc chöùng quaû Tö-ñaø-haøm, coøn moät ñôøi nöõa trôû laïi coõi naøy seõ döùt heát khoå. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò aáy laø ñaõ ñoaïn heát naêm haï phaàn kieát söû chöùng quaû A-na-haøm, ôû treân coõi trôøi baùt nieát baøn khoâng coøn trôû laïi trong nhaân gian. Ñaïi-ñöùc, con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, neáu con nghe coù Tyø kheo ôû truù xöù naøo cheát maø Phaät thoï kyù cho vò aáy laø sanh ñaõ taïân, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc neân laøm ñaõ laøm xong, töï bieát taùc chöùng, ñöôïc chöùng quaû A-la-haùn. Con seõ hoûi… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu xin cho con vì nhaân duyeân naøy ñöôïc giaùc yù ñaày ñuû. Ñaïi-ñöùc, nhö theá Taøi phöôùc ñöùc cuûa con ñöôïc thaønh töïu, do nhaân duyeân naøy con nhieáp ñöôïc Phaùp phöôùc ñöùc”. Phaät noùi: “Laønh thay Tyø-xaù-khö, ta cho coâ ñöôïc nhö nguyeän naøy, coâ

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 467

haõy cuùng aùo taém cho Tyø kheo taêng… taùm ñieàu nguyeän treân. Tyø-xaù-khö, ñaây laø Taøi phöôùc ñöùc thaønh töïu, do nhaân duyeân naøy nhieáp ñöôïc Phaùp phöôùc ñöùc”. Phaät noùi phaùp cho Tyø-xaù-khö ñöôïc lôïi hæ roài cuøng chö taêng ra veà, veà ñeán truù xöù Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo caát chöùa aùo taém möa, tuøy yù maëc taém ôû ngoaøi ñaát troáng”. Sau khi Phaät cho caát chöùa aùo taém möa, caùc Tyø kheo lieàn may aùo roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi may aùo taém roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân may aùo taém möa ñuùng theo kích thöôùc: Chieàu daøi khoaûng saùu gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng khoaûng hai gang röôõi. Neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly (Tyø-da-ly), nöôùc naøy ñaát maën vaø aåm öôùt neân caùc Tyø kheo maéc bònh gheû lôû, coù moät Tyø kheo gheû lôû chaûy maùu muû laøm dô y An-ñaø-hoäi. Phaät hoûi roõ nguyeân do roài do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caát chöùa y che phuû gheû cho ñeán möôøi ngaøy sau khi gheû laønh, neáu caát chöùa quaù möôøi ngaøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Sau khi Phaät cho caát chöùa y che gheû, caùc Tyø kheo lieàn may y roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa y che gheû roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân may y che phuû gheû ñuùng theo kích thöôùc: Chieàu daøi khoaûng boán gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng khoaûng nöûa gang tay; neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Duy-na-ly (Tyø-da-ly), luùc ñoù coù Tyø kheo xuaát tinh laøm dô ngoïa cuï, saùng sôùm giaët phôi ôû beân trong tinh xaù, khi Phaät ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc nhìn thaáy vieäc naøy neân sau khi thoï thöïc xong, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Saùng sôùm ta ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc nhìn thaáy ngoïa cuï dô giaët phôi trong tinh xaù, caùc thaày khoâng neân phôi nhö theá. Chuùng taêng duøng nhieàu ngoïa cuï khoâng bieát löôïng, caùc cö só deø xeûn ñeå cuùng döôøng caàu phöôùc, caùc thaày neân truø löôïng duøng ít thì toát. Neáu Tyø kheo loaïn nieäm,

468 BOÄ LUAÄT 5

khoâng nhaát taâm trong khi nguû thì coù naêm loãi: - Moät laø khoù nguû. - Hai laø khoù tænh thöùc. - Ba laø thaáy aùc moäng. - Boán laø khi nguû thieän thaàn khoâng hoä. - Naêm laø khi tænh thöùc taâm khoù nhaäp phaùp thieän giaùc quaùn. Ngöôïc laïi neáu Tyø kheo khoâng loaïn nieäm, nhaát taâm trong khi nguû thì coù naêm ñieàu thieän: - Moät laø khoâng khoù nguû. - Hai laø deã tænh thöùc. - Ba laø khoâng coù aùc moäng. - Boán laø khi nguû thieän thaàn hoä. - Naêm laø khi tænh thöùc taâm deã nhaäp phaùp thieän giaùc quaùn. Neáu Tyø kheo coù daâm noä si, chöa ñöôïc ly duïc, khoâng loaïn nieäm, nhaát taâm nguû nghæ coøn khoâng thaát tinh huoáng chi laø Tyø kheo lìa duïc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo caát chöùa Ni-sö- ñaøn ñeå hoä ngoïa cuï cuûa Taêng, khoâng neân khoâng traûi Ni-sö-ñaøn maø ngoài treân ngoïa cuï cuûa Taêng. Sau khi Phaät cho caát chöùa Ni-sö-ñaøn, caùc Tyø kheo lieàn may roäng daøi, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi caát chöùa Ni-sö-ñaøn roäng daøi nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc thaày neân may Ni-sö-ñaøn ñuùng theo kích thöôùc: Chieàu daøi khoaûng hai gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng khoaûng nöûa gang tay; neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo saùng sôùm Phaät ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaøo trong röøng An ñaø traûi Ni- sö-ñaøn döôùi moät goác caây ngoài. Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di cuõng vaøo trong röøng An ñaø, traûi Ni-sö-ñaøn döôùi moät goác caây ngoài caùch Phaät khoâng xa. Tröôûng laõo naøy thaân to lôùn, quyø goái hai tay caàm y nguyeän raèng: “Chöøng naøo Phaät seõ cho toâi may Ni-sö-ñaøn theâm moät gang tay cuûa Phaät nöõa thì môùi ñuû ngoài”. Ñeán xeá chieàu Phaät xuaát thieàn, do vieäc naøy neân nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Saùng nay ta ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong vaøo trong röøng A-nan-ñaø… nhö treân cho ñeán caâu môùi ñuû ngoài. Töø nay cho caùc thaày ñöôïc may theâm vieàn ngoaøi Ni-sö-ñaøn roäng khoaûng moät gang tay nöõa. Giôùi naøy neân noùi laïi nhö sau: Neáu Tyø kheo muoán may Ni-sö-ñaøn thì phaûi may theo ñuùng kích thöôùc: Chieàu daøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 469

hai gang tay cuûa Phaät, chieàu roäng nöûa gang tay vaø vieàn ngoaøi roäng moät gang tay. Neáu may quaù löôïng naøy thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, Tröôûng laõo Nan-ñaø laø em cuûa Phaät do Di maãu sanh ra, thaân töông tôï nhö Phaät cuõng coù ba möôi hai töôùng toát, nhöng thaáp hôn Phaät boán ngoùn tay. Luùc ñoù Tröôûng laõo may y baèng löôïng y cuûa Phaät ñaép maëc khieán cho caùc Tyø kheo vaøo giôø thoï thöïc töø xa thaáy Nan-ñaø ñeán ñeàu töôûng laø Phaät neân ñöùng daäy nghinh ñoùn, khi Nan-ñaø ñeán gaàn môùi bieát laø khoâng phaûi Phaät neân caùc Thöôïng toøa ñeàu hoå theïn, nghó raèng: “Ñaây laø Haï toøa cuûa chuùng ta, taïi sao laïi ñöùng daäy nghinh ñoùn”, Nan-ñaø cuõng hoå theïn noùi raèng: “Ñaõ khieán cho caùc vò ñöùng daäy nghinh ñoùn toâi”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi may y baèng vôùi löôïng y cuûa Phaät, töø nay thaày neân may y giaûm bôùt thöôùc taác laïi. Y naøy neân ñem nhuoäm cho hoaïi saéc roài traûi phôi”. Quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu coù ai may y nhö theá, Taêng cuõng neân ñoàng taâm ñem nhuoäm cho hoaïi saéc roài traûi phôi. Töø nay neáu ai may y baèng löôïng y cuûa Phaät hoaëc daøi roäng hôn thì phaïm Ba-daät-ñeà. Y cuûa Nhö lai chieàu daøi laø chín gang tay, chieàu roäng laø saùu gang tay ”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch raèng: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Soâ-ma”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Soâ-ma, vì sao, vì y Soâ-ma khoâng laøm trôû ngaïi söï ñaéc ñaïo, thaày neân ít muoán bieát ñuû, bieát thôøi bieát löôïng, neân sieâng hoïc thoï ít vaø duøng coù tieát ñoä, neân tu haïnh ñaàu ñaø ôû nôi yeân tónh ñeå tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù moät Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Kieàu-thi-na”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Kieàu-thi-na, vì sao, vì y naøy khoâng laøm trôû ngaïi söï ñaéc ñaïo, thaày neân ít muoán bieát ñuû, bieát thôøi bieát löôïng, neân sieâng hoïc thoï ít vaø duøng coù tieát ñoä, neân tu haïnh ñaàu ñaø ôû nôi yeân tónh ñeå tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù moät Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Sa ni”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Sa ni vì sao, vì y naøy… nhö treân cho ñeán tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Daõ-ma”, Phaät noùi: “Töø nay cho thaày ñöôïc maëc y Daõ-ma, vì sao, vì y naøy… nhö treân cho ñeán caâu tuøy chöùng Nieát baøn”. Luùc ñoù coù moät thöông buoân coù loaïi y Khaâm-baø-la, Suùy-di-laâu ñem baùn nhöng khoâng baùn ñöôïc giaù. Ngöôøi naøy nghe noùi neáu ai cuùng döôøng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeàà thì ngay trong ñôøi naøy ñöôïc phöôùc baùo, lieàn

470 BOÄ LUAÄT 5

ñem chieác y naøy ñeán cuùng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeàà. Tröôûng laõo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho toâi thoï loaïi y naøy”, thöông buoân naøy saân giaän noùi: “Sa-moân Thích töû thöôøng khen ngôïi vieäc boá thí, nay coù ngöôøi thí laïi khoâng chòu thoï”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc thaày ñöôïc thoï y Khaâm-baø-la, vì sao, vì y naøy… nhö treân cho ñeán caâu tuøy chöùng Nieát baøn”. Laïi coù moät Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc thoï phaùp khoûa thaân”, Phaät noùi: “Thaày khoâng ñöôïc thoï phaùp khoûa thaân, neáu thoï thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì phaùp khoûa thaân laø töôùng cuûa ngoaïi ñaïo”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y Khaâm-baø-la buùi toùc”, Phaät noùi: “Thaày khoâng ñöôïc maëc y Khaâm- baø-la buùi toùc, neáu maëc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì ñaây laø töôùng cuûa ngoaïi ñaïo”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y deät baèng loâng caùnh chim”, Phaät noùi: “Thaày khoâng ñöôïc maëc loaïi y naøy, neáu maëc thì phaïm Thaâu-lan-giaù, vì sao, vì ñaây laø töôùng cuûa ngoaïi ñaïo”. Laïi coù Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, xin cho con ñöôïc maëc y deät baèng chæ sôïi thoâ”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc aùo da, Phaät noùi khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc moät y, Phaät noùi khoâng ñöôïc, neáu maëc moät y thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc hai y thöôïng haï, Phaät noùi: “Tröôùc ñaây ta ñaõ cheá caùc Tyø kheo neân maëc ñuû ba y, khoâng ñöôïc thieáu cuõng khoâng ñöôïc nhieàu hôn. Neáu thieáu thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu nhieàu hôn thì phaïm Ni-taùt-kyø Ba-daät-ñeà; neáu chæ maëc hai y thöôïng haï thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc y keát baèng laù caây, Phaät noùi khoâng ñöôïc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc y keát baèng loaïi coû A-caâu hoaëc coû Baït-caâu, coû Caâu xa, coû Vaên nhaõ, coû Baø baø, coû rôm…, Phaät noùi taát caû ñeàu khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo deán baïch Phaät: “Theá toân, xin Phaät cho chuùng con ñöôïc caïo loâng treân thaân”, Phaät noùi khoâng ñöôïc, neáu caïo thì phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi xin Phaät cho maëc y maøu xanh nguyeân chaát, Phaät noùi: “Caùc thaày ñeán xin ta hai ñieàu: Moät laø caïo loâng treân thaân, hai laø maëc y maøu xanh nguyeân chaát. Hai ñieàu naøy ñeàu khoâng cho, khoâng nhöõng maøu xanh maø taát caû maøu vaøng, ñoû, ñem, traéng nguyeân chaát thaûy ñeàu khoâng cho maëc; cho ñeán caùc loaïi y deät baèng loâng hay aùo da, aùo tay xeùo, aùo phuû ñaàu, aùo maëc xoû qua ñaàu, aùo coù hai tay, aùo ngaén, quaàn ngaén, khoá…

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 471

thaûy ñeàu khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø kheo ñeán xin Phaät cho maëc y deät baèng chæ sôïi thoâ Khaâm baït, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la, vì sao, vì maëc loaïi y naøy coù naêm ñieàu baát lôïi: - Moät laø trôøi laïnh maëc seõ laïnh theâm. - Hai laø trôøi noùng maëc seõ noùng theâm. - Ba laø thoâ. - Boán laø rít. - Naêm laø cöùng nhaéc khieán cho da cuûa ngöôøi bò thoâ cöùng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Hyû ñaø caát y Taêng-giaø-leâ trong röøng An-ñaø, chæ maëc hai y thöôïng haï ñi vaøo thaønh khaát thöïc, khi trôû veà thì y bò maát, tìm khoâng thaáy lieàn ñem vieäc naøy baïch caùc Tyø kheo roài noùi: “Toâi khoâng bieát phaûi laøm sao”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Hyû ñaø: “Thaày coù thaät nhö vaäy khoâng?”, ñaùp: “Thaät nhö vaäy thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi haïnh xaû ly: “Neáu Tyø kheo soáng thieåu duïc thì y coát laø ñeå che thaân, thöùc aên coát laø ñeå nuoâi thaân, khoâng coù gì phaûi tham luyeán, nhöng Tyø kheo ñi ñeán ñaâu ñeàu khoâng neân rôøi y baùt, gioáng nhö chim bay trong hö khoâng thì loâng caùnh cuûa noù cuøng bay”, ñuû lôøi khen ngôïi haïnh xaû ly roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu caùc thaày khoâng thoï trì ba y thì khoâng neân vaøo nhaø theá tuïc, neáu vaøo thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trôøi möa neân Tröôûng laõo A-Nan ñem y Taêng-giaø-leâ caát trong Kyø laâm, chæ maëc hai y thöôïng haï ñi vaøo thaønh khaát thöïc. Caùc Tyø kheo thaáy roài lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi A-nan: “Thaày ñaõ thaät laøm nhö theá phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm nhö theá thöa Theá toân”, laïi hoûi vì sao, ñaùp: “Vì luùc aáy trôøi möa lôùn”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu gaëp naêm nhaân duyeân cho caùc thaày ñöôïc ñem caát y Taêng-giaø-leâ: Moät laø coù truù xöù Tyø kheo, hai laø neáu thoï y Ca-hi-na, Ba laø neáu trôøi möa, boán laø trôøi saép möa vaø naêm laø neáu beân ngoaøi tuï laïc coù hoäi thí. Laïi coù naêm nhaân duyeân ñöôïc ñem caát y Taêng-giaø-leâ: Moät laø coù truù xöù Tyø kheo, hai laø neáu thoï y Ca-hi-na, Ba laø taïi caùc cöûa tieäm coù hoäi thí, boán laø trong phoá chôï coù hoäi thí vaø naêm laø ôû ñaàu ngaõ tö ñöôøng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc ngoaïi ñaïo xuaát gia haï an cö xong, luùc töï töù caùc ñeä töû taïi gia cuûa hoï mang y vaät ñeán cung caáp ñaày ñuû. Caùc Öu-baø-taéc tín taâm thanh tònh ñoái vôùi Phaät phaùp lieàn suy nghó: “Caùc aùc sö taø phaùp naøy haï an cö xong, luùc töï töù coøn ñöôïc caùc ñeä töû taïi

472 BOÄ LUAÄT 5

gia cung caáp y vaät ñaày ñuû, huoáng chi caùc baäc Thaùnh taêng cuûa chuùng ta haï an cö xong, luùc töù laïi khoâng ñöôïc cuùng döôøng y vaät hay sao”, nghó roài lieàn mang y vaät ñeán trong Truùc laâm cuùng cho Taêng. Caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi an cö xong, luùc töï töù ñöôïc thoï y vaät cuùng döôøng”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc thaày haï an cö xong, luùc töï töù ñöôïc tuøy yù thoï y vaät cuùng döôøng”. Luùc ñoù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chia y an cö cho Sa di”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc ngoaïi ñaïo xuaát gia haï an cö xong, luùc töï töù caùc ñeä töû taïi gia cuûa hoï mang caùc vaät caàn duøng ñeán boá thí nhö bình, chaäu, duø, quaït, giaøy deùp…. Caùc Öu-baø-taéc tín taâm thanh tònh ñoái vôùi Phaät phaùp lieàn suy nghó: “Caùc aùc sö taø phaùp naøy haï an cö xong, luùc töï töù coøn ñöôïc caùc ñeä töû taïi gia cung caáp caùc vaät caàn duøng ñaày ñuû, huoáng chi caùc baäc Thaùnh taêng cuûa chuùng ta haï an cö xong, luùc töù laïi khoâng ñöôïc cuùng döôøng hay sao”, nghó roài lieàn mang caùc vaät duøng cuûa-Tyø kheo ñeán trong Truùc laâm cuùng cho Taêng nhö baùt, Caâu-baùt-ña-la, baùn Baùt-ña-la, Kieàn tö, baùn Kieàn tö, daây löng, quaït, giaøy deùp…. Caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi an cö xong, luùc töï töù ñöôïc thoï cuùng döôøng caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo ”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc thaày haï an cö xong, luùc töï töù ñöôïc tuøy yù thoï cuùng döôøng caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo”. Luùc ñoù caùc Sa di ñeán xin chia caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chia caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo cho Sa di”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû vì muoán ñöôïc nhieàu cuùng döôøng neân an cö caû hai choã, caùc Tyø kheo khoâng bieát choã naøo neân chia phaàn y cho Baït-nan-ñaø, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Choã an cö neân chia cho phaàn y”, caùc Tyø kheo noùi: “Baït-nan-ñaø an cö caû hai choã”, Phaät hoûi : “Baït-nan-ñaø an cö nôi naøo nhieàu ngaøy nhaát?”, ñaùp laø ngaøy an cö ôû hai nôi baèng nhau, Phaät hoûi: “Baït-nan-ñaø töï töù ôû choã naøo?”, ñaùp laø töï töù ôû caû hai nôi, Phaät noùi: “Neáu theá thì töï töù nôi naøo tröôùc, nôi ñoù neân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 473

chia cho phaàn y”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo thaùng cuoái haï, Baït-nan-ñaø ñi ñeán caùc tinh xaù ñeå doø xeùt xem choã naøo ñöôïc cuùng döôøng nhieàu y vaät. Töø xa caùc Tyø kheo thaáy Baït-nan-ñaø ñi ñeán lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn, môøi ngoài roài thaêm hoûi coù an laïc hay khoâng. Im laëng moät laùt, Baït-nan-ñaø lieàn hoûi caùc Tyø kheo: “Truù xöù naøy an cö coù ñöôïc cuùng döôøng y vaät khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, laïi hoûi chia chöa, ñaùp laø chöa chia, lieàn baûo mang ñeán ñeå chia, caùc Tyø kheo lieàn mang ñeán cho Baït-nan-ñaø chia. Sau khi chia xong, vò Thöôïng toøa nhaän phaàn cuûa mình roài ñi, Baït-nan-ñaø baûo chôø moät chuùt, Thöôïng toøa hoûi coù vieäc gì, ñaùp laø cöù ñôïi. Do Baït-nan-ñaø coù bieän taøi thuyeát phaùp vôùi ñuû ngoân töø khieán cho vò Thöôïng toøa naøy nghe phaùp xong raát hoan hæ, vì aùi phaùp neân noùi vôùi Baït-nan-ñaø: “Phaàn y naøy cuûa toâi xin cuùng cho thaày”, cöù nhö theá caùc Tyø kheo trong truù xöù naøy ñeàu ñem phaàn y cuûa mình cuùng döôøng heát cho Baït-nan-ñaø, khoâng phaûi chæ moät truï xöù naøy maø caùc truù xöù khaùc cuõng vaäy neân Baït-nan-ñaø ñöôïc raát nhieàu y vaät gaùnh veà Kyø laâm. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang kinh haønh ôû choã ñaát troáng beân ngoaøi cöûa Kyø hoaøn, töø xa thaáy Baït-nan-ñaø gaùnh y vaät ñi ñeán lieàn noùi vôùi nhau: “Baït-nan-ñaø naøy laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå, coù laøm ñieàu xaáu thaáy nghe nghi neân môùi thoï ñöôïc nhieàu y vaät nhö theá mang veà”. Khi Baït-nan-ñaø ñeán gaàn, caùc Tyø kheo hoûi: “Y vaät naøy töø ñaâu coù ñöôïc?”, ñaùp: “Do toâi thuyeát phaùp cho caùc Tyø kheo hay neân ñöôïc”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo an cö ôû choã naøy laïi ñi ñeán caùc choã khaùc thoï phaàn y”, nhöng luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Kieàu-taùt-la cuøng ñaïi chuùng an cö taïi moät truï xöù, luùc ñoù caùc cö só trong nöôùc naøy cuùng döôøng raát nhieàu y cho Taêng hoaëc cuùng ôû trong phoøng rieâng, hoaëc cuùng sau haï an cö. Naêm sau Phaät an cö trong Kyø laâm, trong truù xöù naøy coù hai Tyø kheo an cö, caùc cö só suy nghó: “Chuùng ta neân cuùng haï an cö nhö xöa, khoâng neân boû pheá, caùc Tyø kheo ñöôïc cuùng döôøng coøn chuùng ta ñöôïc phöôùc”, nghó roài lieàn mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö. Hai Tyø kheo naøy suy nghó: “Y vaät cuùng döôøng quaù nhieàu, chuùng ta chæ coù hai, neáu ñem chia khoâng bieát seõ maéc toäi gì”, do taâm nghi neân khoâng chia y vaät. Luùc ñoù vaøo thaùng sau haï, Baït-nan-ñaø ñi ñeán caùc tinh xaù ñeå doø xeùt xem choã naøo ñöôïc cuùng döôøng nhieàu y vaät. Baït-nan-ñaø suy nghó: “Naêm tröôùc Phaät an cö nôi ñaây, nhaát

474 BOÄ LUAÄT 5

ñònh nôi ñoù ñöôïc cuùng nhieàu y vaät”, nghó roài lieàn ñi ñeán truù xöù naøy. Töø xa hai Tyø kheo thaáy Baït-nan-ñaø ñi ñeán lieàn ñöùng daäy nghinh ñoùn, môøi ngoài roài thaêm hoûi coù an laïc hay khoâng. Im laêng moät laùt, Baït-nan-ñaø lieàn hoûi hai Tyø kheo: “Truù xöù naøy an cö coù ñöôïc cuùng döôøng y vaät khoâng?”, ñaùp laø ñöôïc, laïi hoûi chia chöa, ñaùp laø chöa chia, laïi hoûi vì sao khoâng chia, ñaùp: “Y vaät quaù nhieâu, chuùng toâi chæ coù hai, sôï chia khoâng bieát seõ phaïm toäi gì, do taâm nghi neân khoâng chia”, Baït-nan-ñaø noùi: “Hai thaày khoâng chia laø ñuùng, neáu chia roài khoâng bieát seõ phaïm toäi gì”, hai Tyø kheo hoûi: “Thaày coù theát chia giuùp ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Taát nhieân laø ñöôïc, chæ caàn laøm yeát ma”. Hai Tyø kheo naøy lieàn mang taát caû y vaät ñeán cho Baït-nan-ñaø chia, Baït-nan-ñaø chia laøm ba phaàn, moät phaàn ñöa cho hai Tyø kheo, coøn hai phaàn cho mình vaø noùi raèng: “Hai thaày haõy laéng nghe taùc phaùp yeát ma”, lieàn noùi keä: “Hai thaày ñöôïc moät phaàn, Toång coäng laø ba phaàn. Hai phaàn naøy vôùi toâi, Toâi cuõng coù ba phaàn”. Hai Tyø kheo hoûi: “Yeát ma chia nhö vaäy coù oån khoâng?”, ñaùp laø raát oån, noùi roài lieàn gaùnh y ñi, hai Tyø kheo noùi: “Nhöng hai chuùng toâi chöa ñöôïc chia”, Baït-nan-ñaø noùi: “Neáu toâi chia cho hai thaày thì ngöôøi bieát phaùp phaûi ñöôïc moät caùi y toát”, ñaùp laø ñöôïc, Baït-nan-ñaø lieàn choïn laáy moät caùi y quyù giaù ñeå rieâng ra roài chia soá y coøn laïi laøm hai phaàn cho hai Tyø kheo, chia xong lieàn gaùnh y trôû veà Kyø hoaøn. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñang kinh haønh ôû choã ñaát troáng beân ngoaøi cöûa Kyø hoaøn, töø xa thaáy Baït- nan-ñaø gaùnh y vaät ñi ñeán lieàn noùi vôùi nhau: “Baït-nan-ñaø naøy laø ngöôøi khoâng bieát xaáu hoå, coù laøm ñieàu xaáu thaáy nghe nghi neân môùi thoï ñöôïc nhieàu y vaät nhö theá mang veà”. Khi Baït-nan-ñaø ñeán gaàn, caùc Tyø kheo hoûi: “Y vaät naøy töø ñaâu coù ñöôïc?”, Baït-nan-ñaø lieàn ñem vieäc treân keå laïi cho caùc Tyø kheo nghe. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi coá tình ñoaït laáy y vaät cuûa-Tyø kheo khaùc”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Baït-nan-ñaø naøy khoâng phaûi chæ ñôøi naøy maø trong quaù khöù cuõng ñaõ ñoaït laáy vaät thöïc cuûa hai ngöôøi naøy. Caùc thaày haõy laéng nghe: Thuôû xöa trong moät khuùc soâng coù hai con raùi caù baét ñöôïc moät con caù cheùp lôùn trong soâng, do khoâng bieát neân chia nhö theá naøo neân caû hai

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 27 475

ñöùng ñoù ñeå giöõ con caù. Luùc ñoù coù moät con daõ can muoán ñeán bôø soâng ñeå uoáng nöôùc, thaáy vaäy lieàn hoûi nguyeân do, raùi caù noùi: “Chuùng con baét ñöôïc moät con caù cheùp lôùn trong soâng nhöng khoâng bieát neân chia nhö theá naøo, caäu coù theå chia giuùp chuùng con ñöôïc khoâng?”, daõ can noùi: “Taát nhieân laø ñöôïc, chæ caàn noùi keä”, daõ can lieàn chia con caù ra laøm ba phaàn roài hoûi raùi caù: “Ai thích soáng ôû choã caïn”, moät con ñaùp laø con, laïi hoûi: “Ai thích soáng ôû choã saâu”, con coøn laïi ñaùp laø con, daõ can noùi: “Haõy nghe ta noùi keä: Vaøo caïn ñöôïc phaàn ñuoâi, Vaøo saâu ñöôïc phaàn ñaàu, Phaàn thòt ôû giöõa thaân, Chia cho ngöôøi bieát phaùp”. Noùi roài lieàn ngaäm phaàn thòt caù ñi, moät con daõ can caùi thaáy lieàn noùi keä hoûi: “Anh töø choã naøo veà, Trong mieäng laïi ngaäm ñaày, Khoâng ñaàu ñuoâi nhö theá, Thòt caù cheùp aên ngon”, Daõ can noùi keä ñaùp: “Ngöôøi bieát caùch aên noùi, Nhöng khoâng bieát phaân chia, Ngöôøi bieát caùch phaân chia, Nhö quan ñöôïc kho baùu, Phaàn thòt caù cheùp naøy, Thuoäc veà toâi ñöôïc aên”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Hai con raùi caù thuôû xöa chính laø hai Tyø kheo kia ngaøy nay, daõ can ngaøy xöa chính laø Baït-nan-ñaø ngaøy nay. Thuôû xöa Baït-nan-ñaø ñaõ chieám ñoaït vaät thöïc, nay laïi chieám ñoaït y”, Phaät quôû traùch Baït-nan-ñaø roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu an cö trong truù xöù naøy thì khoâng ñöôïc ñeán caùc truù xöù khaùc thoï phaàn y, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù truù xöù chæ coù moät Tyø kheo an cö, moïi ngöôøi mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö, tuy moïi ngöôøi cuùng nhieàu y vaät cho Taêng an cö nhöng truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo an cö thì Tyø kheo naøy ñöôïc thoï. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo an cö cuõng gioáng nhö theá; coù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc vaø nôi A-lan-nhaõ cuõng gioáng nhö theá. Coù truù xöù chæ coù moät Tyø kheo an cö, moïi ngöôøi vì khaùch Tyø kheo neân mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö, tuy moïi ngöôøi vì khaùch

476 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo cuùng nhieàu y vaät cho Taêng an cö neân chia, nhöng vì truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo an cö neân Tyø kheo naøy ñöôïc thoï. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo cuõng gioáng nhö theá; coù truù xöù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc vaø nôi A-lan-nhaõ cuõng gioáng nhö vaäy. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, luùc töï töù xong Taêng bò phaù coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi ñöôïc chia; laïi hoûi: “Töï töù xong, Tyø kheo bò cöû coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc chia, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo ñi ñeán choã beø ñaûng khaùc coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi: “Neáu ñeán ôû trong chuùng nhö phaùp thì ñöôïc chia”, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo töï noùi toâi laø baïch y thì coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc chia, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo töï noùi toâi laø Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông; taát caû caùc haïng ngöôøi naøy coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi khoâng ñöôïc chia, laïi hoûi: “Töï töù xong, neáu Tyø kheo du haønh ñeán nöôùc khaùc thì coù ñöôïc chia phaàn y an cö khoâng?”, Phaät noùi: “Coù hai tröôøng hôïp ñöôïc chia vaø khoâng ñöôïc chia. Ñöôïc chia laø bieát roõ vò aáy seõ trôû veà; khoâng ñöôïc chia laø bieát chaéc vò aáy seõ khoâng trôû veà. Neáu khi ñi vò aáy coù nhôø ngöôøi laáy giuøm thì taát caû phaàn y vaät neân ñöôïc chia, neáu khoâng nhôø laáy giuøm thì khoâng neân chia; ngöôøi ñöôïc nhôø laáy giuøm thì taêng neân sai laøm thay phaàn coâng taùc cuûa vò aáy”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 477

LUAÄT THAÄP TUÏNG

QUYEÅN 28

PHAÙP Y THÖÙ 7 (Tieáp Theo)

Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Ñöôïc cuùng döôøng coù taùm tröôøng hôïp: - Moät laø Trong giôùi ñöôïc cuùng döôøng, - Hai laø Nöông ôû maø ñöôïc cuùng döôøng, - Ba laø Laøm cheá haïn ñöôïc cuùng döôøng, - Boán laø caáp cho maø ñöôïc cuùng döôøng, - Naêm laø Taêng ñöôïc cuùng döôøng, - Saùu laø Hieän tieàn ñöôïc cuùng döôøng, - Baûy laø Haï an cö ñöôïc cuùng döôøng, - Taùm laø Chæ ñònh maø ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø trong giôùi ñöôïc cuùng döôøng?: Nhö coù ngöôøi noùi y naøy cuùng döôøng cho Taêng ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï Taêng thoï y Ca-hi- na thì ai thoï y naøy; Phaät noùi: “Tuy ñeán thaùng sau haï Taêng thoï y Ca-hi-na nhöng Tyø kheo phaûi vaøo trong giôùi naøy môùi ñöôïc thoï”. Ñaây goïi laø trong giôùi ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø nöông ôû maø ñöôïc cuùng döôøng? Nhö nhieàu Tyø kheo ôû trong nhieàu truù xöù ñaõ keát noäi giôùi haï an cö, töï töù xong lieàn xaû giôùi cuõ ñeå keát laïi giôùi môùi bao goàm töôøng vaùch cuûa Taêng phöôøng. Truù xöù naøy coù nhieàu ngöôøi mang y vaät ñeán cuùng cho Taêng haï an cö neân chia thì ai thoï y vaät naøy; Phaät noùi: “Tuy giôùi cuõ ñaõ xaû nhöng caùc Tyø kheo trong nhieàu truù xöù ñaõ keát noäi giôùi haï an cö thì y vaät naøy neân chia cho caùc Tyø kheo aáy”. Ñaây goïi laø nöông ôû maø ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø laøm cheá haïn maø ñöôïc cuùng döôøng?: Nhö coù truù xöù coù hai boä taêng, khi kieát haï an cö coù boä chuùng thoï phaùp, coù boä chuùng khoâng thoï phaùp. Chuùng taêng thoï phaùp an cö laøm cheá haïn nhö sau: “Doøng toäc naøy cuùng döôøng thì chuùng toâi thoï, doøng toäc khaùc cuùng döôøng thì caùc vò thoï; nhaø naøy cuùng döôøng thì chuùng toâi thoï, nhaø khaùc cuùng döôøng thì caùc

478 BOÄ LUAÄT 5

vò thoï; choã naøy cuùng döôøng thì chuùng toâi thoï, choã khaùc cuùng döôøng thì caùc vò thoï; tuï laïc trong choã naøy cuùng thì chuùng toâi thoï, tuï laïc trong choã khaùc cuùng thì caùc vò thoï; haønh xöù trong choã naøy cuùng thì chuùng toâi thoï, haønh xöù trong choã khaùc cuùng thì caùc vò thoï…”. Neáu nhöõng ngöôøi trong truù xöù ñoù theo vò Thöôïng toøa cuùng döôøng y vaät cho Taêng an cö neân chia thì ai ñöôïc thoï, Phaät noùi: “Theo vò Thöôïng toøa cuûa boä chuùng naøo thì y vaät thuoäc veà boä chuùng aáy”. Neáu ñaøn vieät theo hai vò Thöôïng toøa cuùng döôøng y vaät cho Taêng an cö neân chia thì ai ñöôïc thoï, Phaät noùi: “Neáu hai Thöôïng toøa ñeàu laø Thöôïng toøa cuûa moät boä chuùng thì y vaät thuoäc veà boä chuùng aáy. Neáu hai Thöôïng toøa moãi vò laø Thöôïng toøa cuûa moät boä chuùng thì y vaät thuoäc veà caû hai boä chuùng”. Neáu nhö theá thì y vaät neân chia nhö theá naøo, Phaät noùi: “Thöù lôùp neân chia ñeàu laøm boán phaàn, phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Ñaây goïi laø Laøm cheá haïn ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø caáp cho maø ñöôïc cuùng döôøng? Neáu ñaøn vieät vì ngöôøi hay vì nhaân duyeân maø cuùng döôøng thì vaøo nhöõng ngaøy nhö moàng taùm, hai möôi ba, hai möôi boán, hai möôi chín, möôøi laêm, ba möôi, möôøi saùu, moàng moät hoaëc ngaøy boá taùt chæ caàn caáp moät ñoàng tieàn cho truù xöù naøo thì y vaät cuùng döôøng thuoäc veà truù xöù aáy. Ñaây goïi laø Caáp cho maø ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø Taêng ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng döôøng cho Taêng ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï truù xöù naøy khoâng thoï y Ca-hi-na thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Thaùng sau haï tuy truù xöù naøy khoâng thoï y Ca-hi-na nhöng y naøy ñaõ thuoäc veà caùc Tyø kheo trong truù xöù naøy”. Ñaây goïi laø Taêng ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø Hieän tieàn taêng ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng cho Hieän tieàn taêng ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Tuy thaùng sau haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na nhöng y naøy ñaõ thuoäc veà Hieän tieàn taêng ôû truù xöù naøy”. Ñaây goïi laø Hieän tieàn taêng ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø haï an cö ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng cho taêng haï an cö ôû truù xöù naøy, ñeán thaùng sau haï truù xöù naøy khoâng thoï y chn thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Tuy thaùng sau haï truù xöù naøy khoâng thoï y chn nhöng caùc Tyø kheo trong truù xöù naøy ñaõ haï an cö xong neân ñöôïc thoï y naøy”. Ñaây goïi laø Haï an cö ñöôïc cuùng döôøng. Sao goïi laø Chæ ñònh maø ñöôïc cuùng döôøng? Nhö coù ñaøn vieät noùi y naøy cuùng cho Taêng ôû trong nuùi Kyø-xaø-quaät hoaëc Taêng ôû trong nuùi Tyø baø la baït thuû, hoaëc Taêng ôû trong nuùi Taùt-da-baø-na-cöïu-haø… thì y naøy ai ñöôïc thoï; Phaät noùi: “Hoï chæ ñònh Taêng choã naøo thì Taêng ôû choã aáy ñöôïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 479

thoï”. Ñaây goïi laø Chæ ñònh maø ñöôïc cuùng döôøng.” Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo thaùng sau haï Tröôûng laõo YÙ sö cuøng naêm traêm Tyø kheo du haønh caùc nöôùc, nhôø coù Tröôûng laõo YÙ sö neân Taêng ñöôïc cuùng döôøng ñaày ñuû thôøi thöïc Ñaùt-baùt-la, caùc moùn chaùo vaø nhieàu y vaät. Caùc Tyø kheo bieát coù ñöôïc söï cuùng döôøng naøy laø nhôø Tröôûng laõo YÙ sö neân ñeán baïch Tröôûng laõo raèng: “Nhôø coù Tröôûng laõo neân chuùng taêng môùi ñöôïc cuùng döôøng ñaày ñuû nhö theá naøy, xin hoûi Tröôûng laõo y vaät naøy ai ñöôïc thoï?”, Tröôûng laõo YÙ sö noùi: “Nhö trong Tyø-ni Phaät ñaõ noùi: “Neáu moät truï xöù coù moät Tyø kheo haï an cö, nhieàu ngöôøi tuy vì Tyø kheo khaùch neân cuùng döôøng y vaät cho chuùng taêng, nhöng truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo haï an cö thì vò naøy ñöôïc thoï. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo cuõng gioáng nhö theá; coù truù xöù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc hay nôi A-lan-nhaõ cuõng nhö theá”. Naøy caùc Tröôûng laõo, vì nhö theá neân Tyø kheo kia ñöôïc thoï y vaät”. Khoâng phaûi chæ Tröôûng laõo YÙ sö maø Tröôûng laõo Da xaù, Tröôûng laõo Da thuû ñaø cuõng noùi nhö theá. Luùc ñoù coù nhieàu Tyø kheo Thöôïng toøa, Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp laø thöôïng thuû truï trong moät vöôøn rau thuoäc thaønh Ba laø lôïi phaát. Taïi nöôùc Ma-kieät-ñaø coù moät truï xöù coù moät Tyø kheo an cö, nhieàu ngöôøi nôi ñaây mang nhieàu y vaät ñeán cuùng cho Taêng an cö, Tyø kheo naøy suy nghó: “Moïi ngöôøi mang nhieàu y vaät cuùng cho Taêng an cö, ta chæ coù moät mình khoâng phaûi taêng, ta neân ñeán hoûi Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp vaø caùc Thöôïng toøa-Tyø kheo y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán hoûi, caùc Tröôûng laõo naøy noùi: “Nhö trong Tyø-ni Phaät coù daïy: Coù truù xöù coù moät Tyø kheo an cö, tuy moïi ngöôøi nôi ñaây mang nhieàu y vaät cuùng cho Taêng an cö, nhöng truù xöù naøy chæ coù moät Tyø kheo thì y vaät naøy neân thuoäc veà Tyø kheo naøy. Truù xöù coù hai, ba, boán Tyø kheo cuõng gioáng nhö theá; coù truù xöù hay khoâng coù truù xöù, nôi khoâng coù tuï laïc vaø nôi A-lan-nhaõ cuõng nhö theá. Vì vaäy y vaät naøy Tyø kheo an cö ñöôïc thoï”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù con cuûa cö só Caáp-coâ-ñoäcteân laø Taêng ca-la-xoa ñeán trong Kyø hoaøn thieát thöïc cuùng döôøng chuùng taêng. Trong ñaïi hoäi coù tôùi moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø kheo, caùc cö só thaáy ñaïi chuùng taäp hoïp ñoâng ñuû neân muoán cuùng nhieàu y vaät cho Hieän tieàn taêng. Cöïu Tyø kheo lieàn noùi: “Thaùng cuoái haï coù thoï y Ca-hi-na”, ñeán luùc ñoù hoï mang nhieàu y vaät ñeán cuùng döôøng cho Taêng an cö neân chia, caùc Tyø kheo khoâng bieát y vaät naøy ai ñöôïc thoï neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Tuy thaùng cuoái haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na, nhöng y vaät naøy laø y nhaân duyeân neân Hieän tieàn taêng ñöôïc chia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo chöùng A-la-haùn baùt nieát

480 BOÄ LUAÄT 5

baøn, coù ngöôøi vì Tyø kheo naøy thieát thöïc cuùng döôøng chuùng taêng ôû trong Kyø hoaøn. Trong ñaïi hoäi coù tôùi moät ngaøn hai traêm naêm möôi Tyø kheo, caùc cö só thaáy ñaïi chuùng taäp hoïp ñoâng ñuû neân muoán cuùng nhieàu y vaät cho Hieän tieàn taêng. Cöïu Tyø kheo lieàn noùi: “Thaùng cuoái haï coù thoï y Ca- hi-na”, ñeán luùc ñoù hoï mang nhieàu y vaät ñeán cuùng döôøng cho Taêng an cö neân chia, caùc Tyø kheo khoâng bieát y vaät naøy ai ñöôïc thoï neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Tuy thaùng cuoái haï truù xöù naøy thoï y Ca-hi-na, nhöng y vaät naøy laø y nhaân duyeân neân Hieän tieàn taêng ñöôïc chia”. Luùc ñoù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo khoâng cho, noùi raèng: “Phaät tuy cho ñem y an cö vaø caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo chia cho Sa di, nhöng Phaät chöa cho ñem y nhaân duyeân chia cho Sa di”, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”.Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù cö só Caáp-coâ-ñoäcñaõ qua ñôøi neân tinh xaù Kyø hoaøn cuõng bò hö hoaïi theo, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu trong chuùng coù Tyø kheo naøo tu boå laïi ñöôïc thì neân nhö phaùp tu boå”. Caùc Tyø kheo tuy coá gaéng tu boå nhöng vaãn khoâng theå laøm cho heát hö hoaïi lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Cö só Caáp-coâ- ñoäccoù ngöôøi con teân laø Taêng ca-la-xoa, caùc thaày neân ñeán gaëp ngöôøi naøy noùi raèng: “Tinh xaù Kyø hoaøn laø do cha oâng kieán laäp, nay bò hö hoaïi oâng coù theå truøng tu ñöôïc khoâng”, caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy ñeán gaëp Taêng ca-la-xoa noùi nhö treân, Taêng-ca-la-xoa noùi: “Caùc Ñaïi-ñöùc, toâi bieát tröôùc kia cha toâi ñaõ boû ra möôøi taùm vaïn öùc tieàn vaøng mua ñaát xaây tinh xaù cuùng cho Phaät vaø Taêng, nhöng nay bò hö hoaïi thì khoâng phaûi laø vieäc cuûa toâi. Neáu Taêng giao tinh xaù cho toâi thì toâi seõ truøng tu”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn trôû veà baïch Phaät, Phaät noùi: “Taêng neân giao tinh xaù cho Taêng ca-la-xoa. Naøy caùc Tyø kheo, coù hai haïng ngöôøi thaønh töïu ñaïi phöôùc ñöùc: Moät laø ngöôøi kieán laäp vaø hai laø ngöôøi truøng tu. Caû hai haïng ngöôøi naøy ñeàu ñöôïc voâ löôïng phöôùc ñöùc. Phaùp giao tinh xaù Kyø hoaøn cho Taêng ca-la-xoa nhö sau: Taêng ca- la-xoa neân vaøo trong giôùi, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, tinh xaù Kyø hoaøn naøy nay voâ chuû, Taêng ca-la-xoa muoán truøng tu. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao tinh xaù Kyø hoaøn voâ chuû naøy cho Taêng ca-la-xoa truøng tu. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay giao tinh xaù Kyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 481

hoaøn voâ chuû naøy cho Taêng ca-la-xoa truøng tu xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo, vaøo thaùng xuaân y Ca-hi-na ñaõ xaû, truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät, hieän tieàn taêng neân chia. Tyø kheo naøy suy nghó: “Truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät hieän tieàn taêng neân chia, ta chæ coù moät ngöôøi, khoâng phaûi taêng, ta neân ñeán hoûi Phaät y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán baïch Phaät, Phaät noùi: “Vaøo thaùng xuaân y Ca-hi-na ñaõ xaû roài”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo, luùc ñoù truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät, hieän tieàn taêng neân chia. Tyø kheo naøy suy nghó: “Truù xöù naøy ñöôïc cuùng nhieàu y vaät hieän tieàn taêng neân chia, ta chæ coù moät ngöôøi, khoâng phaûi taêng, ta neân ñeán hoûi Phaät y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu truù xöù chæ coù moät Tyø kheo maø ñöôïc cuùng nhieàu y vaät hieän tieàn taêng neân chia thì Tyø kheo naøy ñöôïc thoï y vaät naøy. Khi thoï neân taâm nieäm mieäng noùi raèng: “Y vaät naøy do Taêng maø ñöôïc, y vaät neân chia naøy nay thuoäc veà toâi, toâi seõ hoä trì vaø thoï duïng”. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc ”. Neáu truù xöù coù hai Tyø kheo thì neân chia y vaät theo hai caùch: Moät laø trieån chuyeån chia vaø hai laø töï thoï chia. Sao goïi laø trieån chuyeån chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Y vaät naøy moïi ngöôøi cuùng cho taêng neân chia, phaàn beân naøy laø phaàn cuûa toâi, phaàn beân kia laø phaàn cuûa thaày, thaày neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø trieån chuyeån chia. Sao goïi laø töï thoï chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Y vaät naøy moïi ngöôøi cuùng cho hieän tieàn taêng neân chia, soá y vaät naøy thuoäc veà thaày, thaày neân nhaän, neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø töï thoï chia. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù ba-Tyø kheo thì neân chia y vaät theo ba caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia vaø Ba laø ñeå theû chia. Trieån

482 BOÄ LUAÄT 5

chuyeån chia vaø töï thoï chia gioáng nhö treân ñaõ noùi. Sao goïi laø ñeå theû chia?: Y vaät naøy neân chia laøm hai phaàn noùi raèng: “Phaàn naøy thuoäc veà Thöôïng toøa, phaàn kia thuoäc veà Haï toøa hoaëc phaàn naøy thuoäc veà Haï toøa, phaàn kia thuoäc veà Thöôïng toøa”, noùi roài neân ñeå xuoáng moät theû. Laøm nhö theá thì Tyø kheo khaùc thaáy khoâng ñöôïc ñeå theû nöõa, neáu ñeå theû nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät chia cho Tyø kheo khaùc, neáu khoâng laøm nhö theá thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù boán Tyø kheo thì neân chia y vaät theo boán caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia, Ba laø ñeå theû chia vaø boán laø Taêng yeát ma chia. Ba caùch chia treân gioáng nhö caùc tröôøng hôïp tröôùc ñaõ noùi, sao goïi laø Taêng yeát ma chia?: Taêng neân yeát ma giao y vaät naøy cho moät Tyø kheo, phaùp giao nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, truù xöù naøy ñöôïc cuùng döôøng y vaät hieän tieàn taêng neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao y vaät naøy cho Tyø kheo .......... Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giao y vaät cho Tyø kheo .......... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Tyø kheo naøy nhaän y vaät roài sau ñoù khoâng chòu hoaøn laïi, noùi raèng: “Ñaây laø chôn thaät thí, kheùo cho, kheùo thuû phaùp, kheùo ñoaùn söï, taát caû ñeàu töø trong Taêng, vì sao phaûi hoaøn laïi”, Phaät noùi: “Taêng neân baûo Tyø kheo naøy raèng: “Vaät thí naøy voán vì laøm tònh neân thí, khoâng phaûi laø chôn thaät thí”, neáu Tyø kheo naøy hoaøn laïi thì toát, neáu khoâng hoaøn laïi thì Taêng neân cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø kheo naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo khoâng cho, noùi raèng: “Phaät tuy cho ñem y an cö, caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo vaø y nhaân duyeân chia cho Sa di, nhöng Phaät chöa cho ñem y phi thôøi chia cho Sa di”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao nhieâu, Phaät noùi: “Caùc Sa di hoaëc ñöùng hoaëc ngoài theo thöù lôùp ñeå cho ñaøn vieät töï tay cuùng döôøng, ít hay nhieàu ñeàu thuoäc veà Sa di. Neáu ñaøn vieät khoâng phaân bieät maø chia laøm boán phaàn thì phaàn thöù tö neân chia cho Sa di”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, y baùt cuûa-Tyø kheo naøy ñeå laïi, caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Taêng neân yeát ma giao y baùt naøy cho moät Tyø kheo”. Phaùp giao nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 483

kheo trong taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... qua ñôøi, caùc khinh vaät cuûa-Tyø kheo naøy ñeå laïi hoaëc y hoaëc phi y, hieän tieàn taêng neân chia. Taêng nay yeát ma giao caùc khinh vaät naøy cho Tyø kheo .......... Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao caùc khinh vaät naøy cho Tyø kheo ........... Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giao caùc khinh vaät cuûa-Tyø kheo cheát ñeå laïi naøy cho Tyø kheo .......... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, y baùt cuûa-Tyø kheo naøy ñeå laïi hieän tieàn taêng ñaõ chia xong, sau ñoù hoûi caùc Tyø kheo: “Ai laø ngöôøi ñaõ khaùn bònh cho Tyø kheo ñaõ cheát”, coù ngöôøi ñaùp laø toâi, Taêng noùi: “Thaày haõy mang ngöôøi cheát naøy ñi ñi”, Tyø kheo naøy ñaùp: “Toâi khoâng phaûi laø Chieân-ñaø-la, cuõng khoâng phaûi ngöôøi bònh huûi; hôn nöõa caùc khinh vaät cuûa-Tyø kheo cheát naøy Taêng ñaõ chia heát roài, vì sao toâi phaûi mang ngöôøi cheát naøy ñi chöù. Ngöôøi cheát khi coøn soáng toát vôùi toâi, toâi cuõng ñaõ baùo ñaùp xong roài, nay cheát roài ai muoán mang ñi thì mang”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Trong caùc khinh vaät ñeå laïi (khinh vaät laø nhöõng vaät caàn duøng cuûa moät Tyø kheo nhö y baùt…) neân laáy saùu vaät chia tröôùc cho Tyø kheo khaùn bònh, caùc khinh vaät coøn laïi Taêng neân chia, caùc troïng vaät (troïng vaät laø vaät thuoäc veà baát ñoäng saûn nhö phoøng xaù, ruoäng vöôøn …) thì khoâng neân chia”. Phaùp chia saùu vaät cho Tyø kheo khaùn bònh nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... qua ñôøi, caùc khinh vaät cuûa-Tyø kheo cheát ñeå laïi hieän tieàn taêng neân chia. Taêng nay yeát ma ñem saùu vaät chia cho Tyø kheo khaùn bònh. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñem saùu vaät chia cho Tyø kheo khaùn bònh. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ ñem saùu vaät cuûa-Tyø kheo cheát ñeå laïi chia cho Tyø kheo khaùn bònh xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, y vaät cuûa-Tyø kheo naøy tröôùc ñoù ñaõ gôûi ôû nhieàu nôi. Y vaät cuûa-Tyø kheo cheát naøy ñeå laïi, hieän tieàn taêng trong truù xöù naøy ñaõ chia xong, keá hoûi trong Taêng: “Ai laø ngöôøi khaùn bònh cho Tyø kheo ñaõ cheát?”, coù nhieàu ngöôøi ñaùp laø toâi, Taêng noùi: “nhöõng nôi maø Tyø kheo ñaõ cheát gôûi caùc khinh vaät, caùc thaày neân ñeán ñoù ñoøi laáy veà”, caùc Tyø kheo naøy lieàn ñeán nhöõng nôi ñoù ñoøi veà nhöng khoâng ñöôïc neân cuøng nhau tranh caûi. Caùc Tyø kheo ñem

484 BOÄ LUAÄT 5

vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Trong caùc khinh vaät ñeå laïi (khinh vaät laø nhöõng vaät caàn duøng cuûa moät Tyø kheo nhö y baùt…) neân laáy saùu vaät chia tröôùc cho Tyø kheo khaùn bònh, caùc khinh vaät coøn laïi Taêng neân chia, caùc troïng vaät (troïng vaät laø vaät thuoäc veà baát ñoäng saûn nhö phoøng xaù, ruoäng vöôøn…) thì khoâng neân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, Tyø kheo naøy luùc coøn soáng caát chöùa raát nhieàu y vaät, caùc Tyø kheo khoâng bieát Tyø kheo naøy ñaõ thoï trì y Taêng-giaø-leâ naøo, y Uaát-ña-la-taêng naøo, y An-ñaø- hoäi naøo… lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân hoûi ai laø ngöôøi khaùn bònh chuû yeáu, ngöôøi khaùn bònh naøy tröôùc ñoù neân hoûi ngöôøi bònh ñaõ thoï trì y Taêng- giaø-leâ naøo, y Uaát-ña-la-taêng naøo, y An-ñaø-hoäi naøo… Hoûi xong bieát roài thì neân laáy saùu vaät maø Tyø kheo naøy khi coøn soáng ñaõ thoï duïng chia cho ngöôøi khaùn bònh, caùc khinh vaät coøn laïi hieän tieàn taêng neân chia, caùc troïng vaät thì khoâng neân chia. Neáu ngöôøi khaùn bònh tröôùc ñoù khoâng coù hoûi neân khoâng bieát thì Taêng neân choïn laáy saùu vaät khoâng toát laém, cuõng khoâng xaáu laém chia cho ngöôøi khaùn bònh, caùc khinh vaät khaùc taêng neân chia, caùc troïng vaät thì khoâng neân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï xöù moät Tyø kheo qua ñôøi, Taêng lieàn ôû tröôùc ngöôøi cheát chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi, ngöôøi cheát lieàn cöû ñoäng vaø ngoài daäy noùi vôùi caùc Tyø kheo raèng: “Caùc thaày khoâng ñöôïc chia y vaät cuûa toâi”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay caùc thaày chôù neân ôû tröôùc ngöôøi cheát phaân chia y vaät, ñôïi sau khi ñöa ngöôøi cheát ñi hoaëc Taêng neân ôû choã khaùc phaân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï moät xöù Döõ hoïc Sa di (Hoïc hoái Sa di) qua ñôøi, y vaät cuûa vò naøy ñeå laïi caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Y vaät naøy hieän tieàn taêng neân chia”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truï moät xöù Sa di qua ñôøi, y vaät cuûa Sa di naøy ñeå laïi caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân laáy aùo trong aùo ngoaøi cuûa Sa di ñaõ maëc chia cho ngöôøi khaùn bònh, caùc khinh vaät khaùc Taêng neân chia, caùc trong vaät thì khoâng neân chia”. Phaùp chia nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Sa di .......... qua ñôøi, caùc khinh vaät cuûa Sa di naøy ñeå laïi hieän tieàn taêng neân chia, Taêng nay yeát ma laáy aùo trong aùo ngoaøi cuûa Sa di ñeå laïi chia cho ngöôøi khaùn bònh. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay ñem aùo trong aùo ngoaøi cuûa Sa di ñeå laïi chia cho ngöôøi khaùn bònh. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ ñem aùo trong

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 485

aùo ngoaøi cuûa Sa di ñeå laïi chia cho ngöôøi khaùn bònh xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, coù vaät neân chia, coù vaät khoâng neân chia, vaäy vaät gì neân chia, vaät gì khoâng neân chia?”, Phaät noùi: “Nhöõng vaät khoâng neân chia laø ruoäng vöôøn, ñaát ñai, phoøng xaù, giöôøng choõng, ngoïa cuï cho ñeán caùc loaïi xe lôùn nhoû… Taát caû nhöõng vaät baèng saét khoâng neân chia, tröø noài choõ ñöïng hai ñaáu trôû xuoáng cho ñeán baùt vöøa, baùt nhoû, kieàn tö vöøa vaø nhoû, oáng khoùa cöûa, dao caïo toùc, dao caét moùng tay, kim may… Taát caû nhöõng vaät baèng ñoàng khoâng neân chia, tröø noài choõ ñöïng hai ñaáu trôû xuoáng, chaäu ñöïng nöôùc, muoãng, oáng kim…Taát caû nhöõng vaät baèng ñaát ñaù khoâng neân chia, tröø noài choõ ñöïng hai ñaáu trôû xuoáng, coái xay, voøi nöôùc, boàn nöôùc… Taát caû nhöõng vaät baèng thuûy tinh khoâng neân chia, tröø cheùn baùt, ly taùch… Taát caû nhöõng vaät baèng goám söù khoâng neân chia, tröø boàn chöùa hai ñaáu trôû xuoáng, bình ñöïng nöôùc, chaäu ñöïng nöôùc, baùt vöøa vaø nhoû, kieàn tö vöøa vaø nhoû… taát caû nhöõng vaät baèng soø khoâng neân chia, tröø muoãng, moùc y, moùc aùo, moùc treo baùt… Taát caû nhöõng vaät baèng söøng khoâng neân chia, tröø boàn chöùa nöûa thaêng trôû xuoáng, moùc y, moùc treo baùt, muoãng… Taát caû nhöõng vaät baèng da khoâng neân chia, tröø tuùi ñöïng daàu, toâ, söõa nöûa thaêng trôû xuoáng, giaøy deùp… Taát caû nhöõng vaät baèng caây khoâng neân chia, tröø thuøng ñöïng hai thaêng trôû xuoáng, naép ñaäy, hoäp ñöïng thuoác, ñöïng dao…Taát caû nhöõng vaät baèng tre khoâng neân chia, tröø röông, traùp, hoäp, quaït, gheá ngoài… Nhö theá cho ñeán caùc loaïi maøu nhuoäm ñaõ naáu hay chöa naáu ñeàu khoâng neân chia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Phaät baûo caùc Tyø kheo: Trong moät truï xöù coù moät Tyø kheo giöõ giôùi vaø moät Tyø kheo bò taãn ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Trong moät truï xöù coù moät Tyø kheo giöõ giôùi vaø hai hoaëc ba, boán Tyø kheo bò taãn ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo giöõ giôùi vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo bò taãn ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Nhö theá cho ñeán truù xöù coù boán Tyø kheo giöõ giôùi vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo bò taãn ôû chung cuõng gioáng nhö treân.

486 BOÄ LUAÄT 5

Trong moät truï xöù coù moät Tyø kheo bò taãn vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo giöõ giôùi ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo bò taãn vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo giöõ giôùi ôû chung, neáu Tyø kheo giöõ giôùi qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo bò taãn; neáu Tyø kheo bò taãn qua ñôøi thì y vaät thuoäc veà Tyø kheo giöõ giôùi, Tyø kheo bò taãn khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc cho. Nhö theá cho ñeán truù xöù coù boán Tyø kheo bò taãn vaø moät hoaëc hai, ba, boán Tyø kheo giöõ giôùi ôû chung cuõng gioáng nhö treân. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la, trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi, Tyø kheo kia suy nghó: “Trong Tyø-ni Phaät daïy raèng: Neáu Tyø kheo qua ñôøi, y vaät ñeå laïi hieän tieàn taêng neân chia. Ta chæ coù moät ngöôøi khoâng phaûi laø Taêng, ta neân ñeán hoûi Phaät y vaät naøy ai ñöôïc thoï”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Trong moät truï xöù coù hai Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi thì Tyø kheo kia neân taâm nieäm mieäng noùi raèng: “Tyø kheo qua ñôøi, y vaät ñeå laïi hoaëc y hoaëc phi y hieän tieàn taêng neân chia, y vaät neân chia naøy nay thuoäc veà toâi, toâi seõ hoä trì vaø thoï duïng”. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát- la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc”. Neáu truù xöù coù ba-Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi, hai Tyø kheo kia neân chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi theo hai caùch: Moät laø trieån chuyeån chia vaø hai laø töï thoï chia. Sao goïi laø trieån chuyeån chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Tyø kheo .......... qua ñôøi, y vaät ñeå laïi hoaëc y hoaëc phi y naøy hieän tieàn taêng neân chia, phaàn beân naøy laø phaàn cuûa toâi, phaàn beân kia laø phaàn cuûa thaày, thaày neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø trieån chuyeån chia. Sao goïi laø töï thoï chia?: Moät Tyø kheo neân noùi raèng: “Tyø kheo .......... qua ñôøi, y vaät ñaõ ñeå laïi naøy hieän tieàn taêng neân chia, soá y vaät naøy thuoäc veà thaày, thaày neân nhaän, neân hoä trì vaø thoï duïng”, Tyø kheo kia cuõng neân noùi gioáng nhö vaäy. Ñaây goïi laø töï thoï chia. Laøm nhö vaäy goïi laø ñöôïc yeát ma, sau ñoù neáu coù Tyø kheo khaùc ñeán thì khoâng ñöôïc gaéng göôïng ñoøi. Neáu khoâng laøm yeát ma nhö theá thì Tyø kheo khoâng ñöôïc thoï y vaät naøy, neáu thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät naøy chia cho Tyø kheo khaùc; neáu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 487

khoâng laøm nhö vaäy thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù boán Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi, ba-Tyø kheo kia neân chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi theo ba caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia vaø Ba laø ñeå theû chia. Hai caùch chia treân gioáng nhö tröôøng hôïp tröôùc ñaõ noùi, Sao goïi laø ñeå theû chia?: Y vaät naøy neân chia laøm hai phaàn noùi raèng: “Phaàn naøy thuoäc veà Thöôïng toøa, phaàn kia thuoäc veà Haï toøa hoaëc phaàn naøy thuoäc veà Haï toøa, phaàn kia thuoäc veà Thöôïng toøa”, noùi roài neân ñeå xuoáng moät theû. Laøm nhö theá thì Tyø kheo khaùc thaáy khoâng ñöôïc ñeå theû nöõa, neáu ñeå theû nöõa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Tyø kheo naøy neân ñem y vaät chia cho Tyø kheo khaùc, neáu khoâng laøm nhö theá thì khi xuaát giôùi phaïm Ñoät-kieát-la, cuõng phaûi ñem chia cho Tyø kheo khaùc. Neáu truù xöù coù naêm Tyø kheo ôû chung, moät Tyø kheo qua ñôøi thì boán Tyø kheo kia neân chia y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi theo boán caùch nhö sau: Moät laø trieån chuyeån chia, hai laø töï thoï chia, Ba laø ñeå theû chia vaø boán laø Taêng yeát ma chia. Ba caùch chia treân gioáng nhö tröôøng hôïp tröôùc ñaõ noùi, sao goïi laø Taêng yeát ma chia?: Taêng neân yeát ma giao y vaät naøy cho moät Tyø kheo, phaùp giao nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo .......... qua ñôøi, y vaät ñeå laïi goàm coù y vaø phi y hieän tieàn taêng neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giao y vaät naøy cho Tyø kheo .......... Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giao y vaät cho Tyø kheo .......... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Neáu Tyø kheo naøy nhaän y vaät roài sau ñoù khoâng chòu hoaøn laïi, noùi raèng: “Ñaây laø chôn thaät thí, kheùo cho, kheùo thuû phaùp, kheùo ñoaùn söï, taát caû ñeàu töø trong Taêng, vì sao phaûi hoaøn laïi”, Phaät noùi: “Taêng neân baûo Tyø kheo naøy raèng: “Vaät thí naøy voán vì laøm tònh neân thí, khoâng phaûi laø chôn thaät thí”, neáu Tyø kheo naøy hoaøn laïi thì toát, neáu khoâng hoaøn laïi thì Taêng neân cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø kheo naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù caùc Sa di ñeán xin chia y, caùc Tyø kheo khoâng cho, noùi raèng: “Phaät tuy cho ñem y an cö, caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo, y nhaân duyeân chia vaø y phi thôøi chia cho Sa di, nhöng Phaät chöa cho ñem y cuûa- Tyø kheo ñaõ cheát ñeå laïi chia cho Sa di”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân cho, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân cho bao

488 BOÄ LUAÄT 5

nhieâu, Phaät noùi: “Neân chia laøm boán phaàn, phaàn thöù tö neân chia cho Sa di” Trong moät truï xöù coù Tyø kheo thoï phaùp vaø Tyø kheo khoâng thoï phaùp ôû chung, neáu Tyø kheo thoï phaùp qua ñôøi thì Tyø kheo khoâng thoï phaùp neân sai söù ñeán choã caùc Tyø kheo thoï phaùp noùi raèng: “Trong truù xöù kia coù moät Tyø kheo thoï phaùp qua ñôøi, caùc thaày neân ñeán laáy y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi”. Neáu caùc Tyø kheo thoï phaùp ñeán laáy ñi thì toát, neáu khoâng ñeán laáy thì neân ñem y vaät ñoù duøng laøm ngoïa cuï hoaëc baùn laáy tieàn ñeå tu söûa phoøng xaù cho Töù phöông taêng. Trong moät truï xöù coù Tyø kheo khoâng thoï phaùp vaø Tyø kheo thoï phaùp ôû chung, neáu Tyø kheo khoâng thoï phaùp qua ñôøi thì Tyø kheo thoï phaùp neân sai söù ñeán choã caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp noùi raèng: “Trong truù xöù kia coù moät Tyø kheo khoâng thoï phaùp qua ñôøi, caùc thaày neân ñeán laáy y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi”. Neáu caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp ñeán laáy ñi thì toát, neáu khoâng ñeán laáy thì neân ñem y vaät ñoù duøng laøm ngoïa cuï hoaëc baùn laáy tieàn ñeå tu söûa phoøng xaù cho Töù phöông taêng. Coù caùc Tyø kheo thoï phaùp ñuoåi moät Tyø kheo, Tyø kheo naøy ñeán choã Tyø kheo khoâng thoï phaùp noùi raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy dieät tröø toäi cho toâi ñeå toâi ñöôïc thanh tònh, toâi seõ laøm Tyø kheo khoâng thoï phaùp”. Neáu Tyø kheo naøy toäi chöa tröø maø cheát thì y vaät ñeå laïi nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo thoï phaùp; neáu toäi ñaõ ñöôïc tröø thì y vaät ñeå laïi nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp. Coù caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp ñuoåi moät Tyø kheo, Tyø kheo naøy ñeán choã Tyø kheo thoï phaùp noùi raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy dieät tröø toäi cho toâi ñeå toâi ñöôïc thanh tònh, toâi seõ laøm Tyø kheo thoï phaùp”. Neáu Tyø kheo naøy toäi chöa tröø maø cheát thì y vaät ñeå laïi nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo khoâng thoï phaùp, neáu toäi ñaõ tröø thì y vaät nhieáp thuoäc veà caùc Tyø kheo thoï phaùp. Coù moät Tyø kheo coù y neân xaû (tònh thí) lieàn ñem ñöa cho Luïc quaàn Tyø kheo ñeå taùc phaùp tònh thì, Luïc quaàn Tyø kheo laáy roài töï thoï duïng khoâng chòu ñöa traû laïi, Tyø kheo naøy khoå naõo vì khoâng coù ñöôïc Tyø kheo thanh tònh ñaùng tin. Thaùng sau haï, Phaät du haønh caùc nöôùc, caùc Tyø kheo ñi theo ñeàu maëc y môùi, chæ coù Tyø kheo naøy maëc y cuõ raùch, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, Tyø kheo naøy ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu vì tònh neân thí thì Tyø kheo neân ñöa traû laïi, neáu ñöa traû laïi ñöôïc thì toát, neáu khoâng ñöa traû laïi thì neân cöôõng ñoaït laïi vaø baûo Tyø kheo kia saùm toäi Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 489

mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeán nhaø cö só, Phaät ôû laïi tinh xaù baûo A-nan laáy phaàn aên mang veà. Phaùp thöôøng cuûa Phaät, coù naêm nhaân duyeân Phaät khoâng ñi thoï thænh thöïc: Moät laø muoán nhaäp ñònh, hai laø muoán thuyeát phaùp cho chö thieân, Ba laø muoán ñi xem xeùt Taêng phoøng, boán laø muoán thaêm Tyø kheo bònh, naêm laø chöa keát giôùi nay muoán keát giôùi. Luùc ñoù Phaät caàm chìa khoùa ñi xem xeùt caùc phoøng, ñeán moät phoøng thaáy cöûa môû, moät Tyø kheo bònh khoå khoâng coù baïn chaêm soùc neân ñaïi tieåu tieän ngay treân giöôøng, Phaät hoûi Tyø kheo bònh: “Thaày bò bònh gì maø naèm moät mình khoâng coù ai chaêm soùc, phaûi ñaïi tieåu tieän ngay treân giöôøng nhö theá?” Tyø kheo naøy trung thöïc baïch Phaät raèng: “Theá toân, taùnh con löôøi bieáng, ngöôøi khaùc gaëp chuyeän con khoâng giuùp ñôõ neân nay con bònh, ngöôøi khaùc cuõng khoâng giuùp ñôõ”, Phaät suy nghó: “Ngöôøi naøy trung thöïc, ta neân ñöa tay xoa leân ngöôøi”, nghó roài lieàn ñöa tay xoa leân ngöôøi Tyø kheo bònh, bònh khoå cuûa-Tyø kheo lieàn döùt tröø. Phaät ñôõ Tyø kheo bònh ngoài daäy, maëc aùo cho Tyø kheo roài dìu ra khoûi phoøng, sau ñoù taém röûa cho Tyø kheo bònh ñöôïc saïch seõ roài maëc aùo môùi cho Tyø kheo, ñem aùo dô ñi giaët saïch roài phôi. Saùu ñoù trôû vaøo phoøng doïn deïp saïch seõ vaø ñoå boâ baát tònh, traûi neäm coû khaùc roài dìu Tyø kheo bònh trôû vaøo phoøng ngoài treân neäm coû naøy vaø noùi raèng: Thaày neáu khoâng sieâng caàu ñieàu chöa ñöôïc khieán cho ñöôïc, ñieàu chöa ñeán khieán cho ñeán, ñieàu chöa bieát khieán cho bieát thì thaày seõ tuøy thuaän ngaàn aáy thôøi gian maø chòu khoå naõo, thaäm chí coøn naëng hôn theá nöõa”. Tyø kheo bònh suy nghó: “Nhôø oai löïc cuûa Phaät neân Phaät vöøa ñöa tay xoa leân ngöôøi, bònh cuûa ta lieàn döùt tröø, thaân taâm ñöôïc an laïc”, do Tyø kheo naøy nhôù nghó ñaïi aân cuûa Phaät neân thieän taâm phaùt sanh, ñöôïc loøng tin thanh tònh lieàn laäp nguyeän, ñoái vôùi coâng ñöùc toân troïng cuûa Phaät thaønh taâm nhaát yù. Luùc ñoù Phaät tuøy thuaän thieän yù cuûa-Tyø kheo bònh naøy maø thuyeát phaùp khieán cho Tyø kheo naøy ngay treân toøa ngoài khoâng thoï taát caû phaùp, chöùng quaû A-la-haùn. Sau khi giuùp cho Tyø kheo naøy truï trong ñeä nhaát laäu taän, Phaät lieàn ra khoûi phoøng, ñoùng cöûa laïi roài trôû veà phoøng mình, traûi Ni-sö-ñaøn ngoài kieát giaø. Luùc ñoù ôû nhaø cö só, cö só thaáy chuùng taêng ngoài roài lieàn töï tay daâng cuùng caùc moùn aên ngon cho chuùng taêng ñeàu ñöôïc no ñuû roài laáy moät caùi gheá nhoû ngoài tröôùc Taêng muoán ñöôïc nghe phaùp, Thöôïng toïa thuyeát phaùp roài cuøng chö taêng ñöùng daäy ra veà. Thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi caùc Tyø kheo thoï thænh thöïc xong trôû veà, Phaät ñeàu hoûi thaêm aên coù no ñuû khoâng; luùc

490 BOÄ LUAÄT 5

ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø no ñuû, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Sau khi caùc thaày ñi roài, ta caàm chìa khoùa ñi kieåm tra phoøng Taêng, thaáy coù moät Tyø kheo bònh khoå khoâng coù ai chaêm soùc neân ñaïi tieåu tieän ngay treân giöôøng. Caùc thaày ñoái xöû vôùi ngöôøi bònh nhö vaäy laø khoâng ñuùng, vì sao caùc thaày laïi khoâng chaêm soùc giuùp ñôõ vaø cung caáp cho nhau. Vaøo ôû trong phaùp ta, caùc thaày khoâng coù cha meï anh em, neáu caùc thaày khoâng chaêm soùc giuùp ñôõ laãn nhau thì ai seõ chaêm soùc giuùp ñôõ caùc thaày”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neân chaêm soùc cho ngöôøi bònh”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, ai neân chaêm soùc cho ngöôøi bònh?”, Phaät noùi: “Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø-leâ; neáu khoâng coù boán ngöôøi naøy thì Taêng neân cung caáp, neáu Taêng khoâng cung caáp thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu Taêng sai laøm ngöôøi khaùn bònh maø khoâng chòu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø nay keát phaùp cho Tyø kheo khaùn bònh”. Phaùp cuûa-Tyø kheo khaùn bònh laø neân tuøy theo yù muoán cuûa ngöôøi bònh caàn gì, tuøy thôøi ñeán thaêm hoûi bònh tình cuûa ngöôøi bònh. Bieát ñöôïc bònh tình roài thì neân ñeán hoûi thaày thuoác hoaëc Tyø kheo bieát bònh ñeå bieát ngöôøi bònh neân uoáng thuoác gì. Neáu thaày thuoác baûo neân uoáng thuoác ñoù thì qua ngaøy mai neân ñeán trong nhaø beáp cuûa Taêng xem naáu moùn gì, neáu thaáy thöùc aên hôïp vôùi bònh thì neân laáy mang ñeán cho ngöôøi bònh aên; neáu thaáy thöùc aên khoâng hôïp vôùi bònh thì neân xin Taêng cung caáp cho ngöôøi bònh. Neáu xin khoâng ñöôïc thì neân ñeán choã Tyø kheo coù ñöùc ñeå xin; neáu xin cuõng khoâng ñöôïc thì neân ñeán choã Tyø kheo quen bieát ñeå xin; neáu xin cuõng khoâng ñöôïc thì trong soá y vaät cuûa-Tyø kheo bònh, Tyø kheo khaùn bònh neân chöøa laïi saùu vaät, laáy caùc khinh vaät khaùc baùn ñeå mua nhöõng vaät caàn duøng cung caáp cho ngöôøi bònh. Neáu cuõng khoâng ñöôïc thì neân laáy troïng vaät ñem baùn ñeå mau nhöõng vaät caàn duøng cung caáp cho ngöôøi bònh. Neáu cuõng khoâng ñöôïc thì ngöôøi khaùn bònh neân tuøy söùc cuûa mình maø cung caáp, neáu mình khoâng coù thì neân ñeán xin ngöôøi thaân quen, neáu khoâng coù ai thaân quen thì neân ñi khaát thöïc, ñöôïc thöùc aên ngon cung caáp cho ngöôøi bònh. Tyø kheo khaùn bònh neân tuøy thôøi noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe hieåu laø ñaïo hay phi ñaïo ñeå khai phaùt trí tueä cho ngöôøi bònh. Neáu ngöôøi bònh laø Tyø kheo A-lan-nhaõ thì neân hieän tieàn khen ngôïi phaùp A- lan-nhaõ; neáu ngöôøi bònh thích hoïc kinh thì neân hieän tieàn khen ngôïi vieäc hoïc kinh; neáu ngöôøi bònh thích hoïc Tyø-ni thì neân hieän tieàn khen ngôïi vieäc hoïc Tyø-ni; neáu ngöôøi bònh laø phaùp sö thì neân hieän tieàn khen ngôïi A-tyø-ñaøm; neáu ngöôøi bònh laø ngöôøi thích laøm vieäc chuùng thì neân hieän tieàn khen ngôïi haïnh naøy; neáu ngöôøi bònh laø ngöôøi coù ñöùc ñoä ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán thì neân hoûi veà töôùng cuûa caùc vò sô ñòa, nhò ñòa, tam ñòa,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 491

töù ñòa hoaëc quaû Tu-ñaø-hoaøn cho ñeán quaû A-la-haùn. Neáu ngöôøi bònh qua ñôøi thì ngöôøi khaùn bònh neân tuøy theo coâng ñöùc cuûa ngöôøi bònh maø cuùng döôøng cho hoaøn maõn. Trong caùc y vaät cuûa ngöôøi cheát ñeå laïi, y dô neân giaët saïch ñem phôi roài xeáp laïi, sau ñoù mang ñeán trong Taêng baïch raèng: “Tyø kheo teân .......... ñaõ qua ñôøi, ñaây laø y Taêng-giaø-leâ, y Uaát-ña-la-taêng, y An-ñaø-hoäi, baùt, ñaõy löôït nöôùc, Ni-sö-ñaøn… ñeàu laø caùc vaät duïng cuûa-Tyø kheo cheát ñeå laïi, vò aáy ñaõ ñöôïc caûnh giôùi thuø thaéng”. Phaät noùi: “Coù ba loaïi ngöôøi bònh: Moät laø loaïi ngöôøi bònh ñöôïc thöùc aên thöùc uoáng hôïp vôùi bònh hoaëc khoâng ñöôïc, ñöôïc uoáng thuoác hôïp vôùi bònh hoaëc khoâng ñöôïc, ñöôïc ngöôøi khaùn bònh tuøy yù hoaëc khoâng ñöôïc, khoâng theå laønh bònh. Hai laø loaïi ngöôøi bònh ñöôïc thöùc aên thöùc uoáng… cho ñeán ñöôïc ngöôøi khaùn bònh tuøy yù hoaëc khoâng ñöôïc, bònh ñöôïc laønh. Ba laø loaïi ngöôøi bònh neáu ñöôïc thöùc aên thöùc uoáng hôïp vôùi bònh thì laïnh, neáu khoâng ñöôïc thì cheát; ñöôïc uoáng thuoác hôùp vôùi bònh thì laønh, khoâng ñöôïc thì cheát; ñöôïc ngöôøi khaùn bònh tuøy yù thì laønh, khoâng ñöôïc thì cheát. Cho neân ngöôøi bònh neân nghe lôøi cuûa ngöôøi khaùn bònh, ngöôøi khaùn bònh neân ñoái vôùi ba loaïi ngöôøi bònh treân chaêm soùc cho toát”. - Coù naêm phaùp ngöôøi bònh khoù chaêm soùc: Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän. Hai laø ngöôøi khaùn bònh noùi gì ñeàu khoâng tin khoâng nghe. Ba laø ñoái vôùi thöùc aên hôïp vôùi bònh (khoâng chòu aên)vaø thöùc aên khoâng hôïp vôùi bònh (ñoøi aên), khoâng bieát töï tieát löôïng. Boán laø khoâng chòu uoáng thuoác. Naêm laø khoâng theå töï giöõ tieát löôïng. - Coù naêm phaùp ngöôïc vôù naêm phaùp treân, ngöôøi bònh deã chaêm soùc: Moät laø khoâng khoù taùnh deã cuøng noùi chuyeän. Hai laø ngöôøi khaùn bònh noùi gì ñeàu tin nghe theo. Ba laø ñoái vôùi thöùc aên hôïp vôùi bònh (chòu aên)vaø thöùc aên khoâng hôïp vôùi bònh (khoâng aên), bieát töï tieát löôïng. Boán laø chòu uoáng thuoác. Naêm laø coù theå töï giöõ tieát löôïng. - Coù naêm phaùp ngöôøi khaùn bònh khoâng theå chaêm soùc ngöôøi bònh toát: Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän. Hai laø ngöôøi bònh noùi gì ñeàu khoâng tin khoâng nghe. Ba laø khoâng bieát roõ thöùc aên naøo hôïp vôùi bònh vaø thöùc aên naøo

492 BOÄ LUAÄT 5

khoâng hôïp vôùi bònh. Boán laø khoâng theå vì ngöôøi bònh maø caàu xin ngöôøi khaùc giuùp ñôõ hay xin thuoác. Naêm laø khoâng bieát nhaãn naïi. - Coù naêm phaùp ngöôùc vôùi naêm phaùp treân, ngöôøi khaùn bònh coù theå cham soùc toát cho ngöôøi bònh: Moät laø khoâng khoù taùnh deã cuøng noùi chuyeän. Hai laø ngöôøi bònh noùi gì ñeàu tin nghe theo. Ba laø bieát roõ thöùc aên naøo hôïp vôùi bònh vaø thöùc aên naøo khoâng hôïp vôùi bònh. Boán laø coù theå vì ngöôøi bònh caàu xin ngöôøi khaùc giuùp ñôõ hay xin thuoác. Naêm laø bieát nhaãn naïi. - Laïi coù naêm phaùp ngöôøi bònh khieán ngöôøi khaùn bònh khoù chaêm soùc: Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän. Hai laø khoâng nhaän bieát bònh khôûi dieät voâ thöôøng. Ba laø khi thaân phaùt bònh ñau khoå khoâng vui, khoâng chòu ñöïng ñöôïc. Boán laø moïi vieäc thích yû laïi ngöôøi khaùc, moät vieäc nhoû cuõng khoâng theå töï laøm. Naêm laø khoâng quaùn chieáu söï khôûi dieät trong thoï aám: Ñaây laø saéc aám, ñaây laø söï taäp khôûi cuûa saéc aám, ñaây laø söï dieät taän cuûa saéc aám. Thoï, töôûng haønh thöùc cuõng nhö vaäy. - Coù naêm phaùp ngöôïc vôùi naêm phaùp treân, ngöôøi bònh khieán ngöôøi khaùn bònh deã chaêm soùc: Moät laø khoâng khoù taùnh deã cuøng noùi chuyeän. Hai laø nhaän bieát bònh khôûi dieät voâ thöôøng. Ba laø khi thaân phaùt bònh tuy ñau khoå khoâng vui nhöng chòu ñöïng ñöôïc. Boán laø moïi vieäc khoâng thích yû laïi ngöôøi khaùc, vieäc gì laøm ñöôïc thì töï laøm laáy. Naêm laø coù theå quaùn chieáu söï khôûi dieät trong thoï aám: Ñaây laø saéc aám, ñaây laø söï taäp khôûi cuûa saéc aám, ñaây laø söï dieät taän cuûa saéc aám. Thoï, töôûng haønh thöùc cuõng nhö vaäy. - Laïi coù naêm phaùp ngöôøi khaùn bònh khoâng theå chaêm soùc ngöôøi bònh toát: Moät laø khoù taùnh khoâng theå cuøng noùi chuyeän.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 28 493

Hai laø nhôøm gôùm ngöôøi bònh khi ñaïi tieåu tieän khaïc nhoå trong boâ, khi ñem ñoå taâm khoâng vui. Ba laø vì taøi vaät, y thöïc maø chaêm soùc. Boán laø khoâng theå quaùn chieáu söï khôûi dieät trong thoï aám: Ñaây laø saéc aám… gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Naêm laø khoâng theå tuøy thôøi ñeán noùi phaùp cho ngöôøi bònh nghe laø ñaïo hay laø phi ñaïo, khoâng theå khai phaùt trí tueä cho ngöôøi bònh. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu coù Tyø kheo sai Tyø kheo laøm söù giaû ñem y cuûa ngöôøi cheát cho Tyø kheo khaùc, boån chuû khi coøn soáng khoâng coù höùa cho ngöôøi ñoù maø laáy ñem cho thì ngöôøi laáy goïi laø aùc thuû (baát tònh laáy), ngöôøi thoï goïi laø aùc thoï (baát tònh thoï). Ngöôïc laïi neáu boån chuû khi coøn soáng ñaõ höùa cho ngöôøi ñoù nay laáy ñem cho thì ngöôøi laáy goïi laø haûo thuû (thanh tònh laáy), ngöôøi thoï goïi laø haûo thoï (thanh tònh thoï). Neáu coù Tyø kheo sai Tyø kheo laøm söù giaû ñem y cuûa ngöôøi cheát cho Tyø kheo khaùc, boån chuû khi coøn soáng ñaõ höùa cho ngöôøi naøy y maø laïi laáy ñem cho ngöôøi kia thì ngöôøi laáy goïi laø aùc thuû (baát tònh thoï), ngöôøi thoï goïi laø aùc thoï (baát tònh thoï). Ngöôïc laïi neáu boån chuû khi coøn soáng ñaõ höùa cho ngöôøi naøo y thì nay laáy ñem cho ngöôøi ñoù thì ngöôøi laáy goïi laø haûo thuû (thanh tònh laáy), ngöôøi thoï goïi laø haûo thoï (thanh tònh thoï).

494 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 29

TUÏNG THÖÙ 5 (Coù 8 Phaùp )

PHAÙP Y CA HI NA THÖÙ NHAÁT

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo sau ba thaùng an cö taïi nöôùc Tang-kyø-ñaø, töï töù xong, may y môùi roài lieàn ñaép y mang baùt du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng gaëp möa lôùn neân ngöôøi bò öôùt vaø laám lem buøn ñaát, laïi bò gioù noùng laøm xuùc naõo neân raát moõi meät. Khi ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán, Phaät ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, an cö coù an laïc khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, an cö ñöôïc an laïc, khaát thöïc khoâng khoù nhöng ñi ñöôøng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc Tyø kheo sau khi an cö, töï töù xong hoøa hôïp moät choã thoï y Ca-hi-na. Thoï y Ca-hi-na roài thì y ñaõ thoï tröôùc ñoù vaãn khoâng maát, huoáng chi laø y môùi”. Phaùp thoï y Ca-hi-na nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, tuøy ngaøy naøo ñöôïc y thì ngay ngaøy ñoù thoï y Ca-hi-na. Sao goïi laø tuøy ngaøy naøo ñöôïc y thì thoï ngaøy ñoù?: Nhö ngaøy moàng moät trong thaùng ñöôïc y thì ngay ngaøy ñoù thoï y Ca-hi-na, ngaøy moàng hai, moàng ba… cho ñeán ngaøy möôøi laêmthaùng taùm cuõng nhö vaäy. moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, ngaøy nay Taêng hoøa hôïp thoï y Ca-hi-na. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay thoï y Ca-hi- na. Baïch nhö vaäy. Tröôùc heát Taêng neân cöû ngöôøi thoï y Ca-hi-na, moät Tyø kheo hoûi trong Taêng: “Ai coù theå vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt kyõ, nhö Phaät daïy neáu coù naêm phaùp thì Taêng khoâng neân cöû laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na, ñoù laø tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát thoï hay khoâng thoï; ngöôïc laïi neáu thaønh töïu naêm phaùp: khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát roõ

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 495

thoï hay khoâng thoï thì neân cöû. Taùc phaùp Baïch-nhò-yeát-ma cöû ngöôøi thoï y Ca-hi-na, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo ........... coù theå vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo .......... vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na. Baïch nhö theá. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo .......... vì Taêng laøm ngöôøi thoï y Ca-hi-na xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù neáu Taêng ñöôïc cuùng vaûi, Taêng an cö neân chia thì neân yeát ma ñem vaûi naøy ñöa cho ngöôøi thoï y Ca-hi-na, taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Taêng truù xöù naøy ñöôïc cuùng vaûi, Taêng an cö neân chia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma giao vaûi naøy cho Tyø kheo ........... thoï laøm y Ca-hi-na, khoâng rôøi khoûi truù xöù naøy maø thoï trì. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ giao vaûi naøy cho Tyø kheo ........... thoï laøm y Ca-hi-na khoâng rôøi khoûi truù xöù naøy maø thoï trì xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø kheo naøy nhaän vaûi roài neân ñem vaûi laøm qua boán coâng ñoaïn laø giaët nhuoäm caét may. Tyø kheo naøy khi giaët vaûi neân khôûi nieäm: “Ta duøng vaûi naøy may y Ca-hi-na ñeå thoï trì”, khi nhuoäm, ño, tính toaùn kích löôïng, caét may cuõng khôûi nieäm gioáng nhö treân, toång coäng laø saùu nieäm, khôûi ñuû saùu nieäm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na; neáu khoâng khôûi ñuû saùu nieäm naøy thì khoâng goïi laø kheùo may y Ca-hi-na. Laïi nöõa neân khôûi ba taâm: Moät laø ta duøng vaûi naøy seõ may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Hai laø ta duøng vaûi naøy nay may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Ba laø ta duøng vaûi naøy may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï xong roài. Neáu khôûi ñuû ba taâm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na, neáu khoâng khôûi ñuû ba taâm naøy thì khoâng goïi laø kheùo may y Ca-hi-na. Laïi nöõa neân khôûi hai taâm: Moät laø ta duøng vaûi naøy nay may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï. Hai laø ta duøng vaûi naøy may thaønh y Ca-hi-na ñeå thoï xong roài. Neáu khôûi hai taâm naøy môùi goïi laø kheùo may y Ca-hi-na, neáu khoâng khôûi hai taâm naøy thì ngöôøi may y Ca-hi-na phaïm Ñoät-kieát-la. Luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, sao goïi laø thoï y Ca-hi-na?”, Phaät noùi: “Taêng neân yeát ma sai ngöôøi thoï y Ca-hi-na… gioáng nhö treân

496 BOÄ LUAÄT 5

cho ñeán caâu neáu khoâng khôûi hai taâm naøy thì ngöôøi may y Ca-hi-na phaïm Ñoät-kieát-la. Laïi nöõa Öu-ba-ly, khoâng chæ tính kích löôïng, nhuoäm, vieàn, may thieáp vaøo boán goùc, may laù y höôùng ra hai beân môùi goïi laø thoï y Ca- hi-na. Neáu duøng vaûi cuõ raùch ñeå may thaønh y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï; neáu laáy y ñaõ thoï tröôùc roài laøm y Ca-hi-na thoï laïi thì khoâng goïi laø thoï. Neáu duøng y phi thôøi ñeå thoï laøm y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï; neáu duøng maøu uaát kim ñeå nhuoäm laøm y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï. Neáu Tyø kheo nhaän vaûi roài ñeå caùch ñeâm môùi may thaønh y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï. Neáu khoâng ñem taâm quyeát ñònh ñeå thoï y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï; neáu laáy vaûi khoâng saïch may thaønh y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï. Neáu giaûm bôùt thöôùc taác ñeå may thaønh y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï; neáu giaûm bôùt thöôùc taát may y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An- ñaø-hoäi ñeå thoï laøm y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï. Neáu khoâng caét roïc vaûi maø may thaønh y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï; neáu khoâng caét roïc vaûi may y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi ñeå thoï laøm y Ca-hi- na thì khoâng goïi laø thoï. Neáu may y Ca-hi-na chöa xong thì khoâng goïi laø thoï; neáu laáy y cuûa-tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni khaùc thoï laøm y Ca-hi-na thì khoâng goïi laø thoï. Naøy Öu-ba-ly, ngaøy maø Taêng nhö phaùp thoï y Ca-hi-na, neáu coù moät Tyø kheo an cö xuaát giôùi vöøa trôû veà, nghe Taêng ñaõ thoï y Ca-hi-na maø khoâng tuøy hæ thì ngöôøi naøy khoâng ñöôïc thoï y Ca-hi-na. Naøy Öu-ba- ly, neáu ñöôïc y caáp thí thoï laøm y Ca-hi-na thì goïi laø kheùo thoï; neáu duøng thôøi y (y ñöôïc cuùng ñuùng thôøi, khoâng phaûi phi thôøi) thoï laøm y Ca-hi-na thì goïi laø kheùo thoï; neáu duøng vaûi môùi ñeå may thaønh y Ca-hi-na thì goïi laø kheùo thoï… neáu duøng y Taêng-giaø-leâ, Uaát-ña-la-taêng, An-ñaø-hoäi caét roïc thoï laøm y Ca-hi-na thì goïi laø kheùo thoï. Naøy Öu-ba-ly, ngaøy maø Taêng nhö phaùp thoï y Ca-hi-na, neáu coù Tyø kheo xuaát giôùi vöøa trôû veà nghe Taêng ñaõ thoï y Ca-hi-na maø tuøy hæ thì ngöôøi naøy ñöôïc thoï y Ca-hi-na, kheùo thoï y Ca-hi-na”.Tröôûng laõo Öu-ba-ly laïi hoûi: “Theá toân, sao goïi laø xaû y Ca-hi-na?”,Phaät noùi: “Coù taùm tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: Moät laø khi ñaõ may thaønh y, hai laø khi saép may xong, Ba laø khi ñi, boán laø khi nghe, naêm laø khi maát, saùu laø khi phaùt taâm, baûy laø khi quaù thôøi haïn vaø taùm laø khi xaû”. 1. Coù saùu tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, khi ra khoûi giôùi roài laïi nghó: “Ta

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 497

khoâng trôû laïi truù xöù kia vaø cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù kia nöõa”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, khi may xong laïi khoâng kheùo giöõ gìn neân bò maát, khoâng coù vaûi ñeå may laïi, khi ngöôøi naøy bò maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng:“Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, luùc may hay chöa may maø nghó raèng: “Ta neân trôû veà choã cuõ töø töø may”, nhöng traûi qua thôøi gian laâu vaãn chöa may xong, khi ngöôøi naøy ñeå quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta trôû veà choã naøy ñeå may y”, khi ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó raèng: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng neân trôû laïi nöõa”, khi ngöôøi nay nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na thì goïi laø xaû y Ca-hi- na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta trôû veà choã naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, luùc may hay chöa may maø nghó raèng: “Ta neân trôû veà choã cuõ ñeå xaû y Ca-hi-na “, ngöôøi naøy trôû veà cuøng Taêng xaû y Ca-hi-na thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 2. Laïi coù saùu tröôøng hôïp thoï y Ca-hi-na: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na, may theâm y Tyø-ba laø roài mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na, may theâm y Tyø-ba laø roài mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, khi ra khoûi giôùi roài laïi nghó: “Ta khoâng trôû laïi truù xöù kia vaø cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na, may theâm y Tyø-ba laø roài mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù kia nöõa”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na, may theâm y Tyø-ba laø roài mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, khi may xong laïi khoâng kheùo giöõ gìn neân bò

498 BOÄ LUAÄT 5

maát, khoâng coù vaûi ñeå may laïi, khi ngöôøi naøy bò maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na, may theâm y Tyø-ba laø roài mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, luùc may hay chöa may maø nghó raèng: “Ta neân trôû veà choã cuõ töø töø may”, nhöng traûi qua thôøi gian laâu vaãn chöa may xong, khi ngöôøi naøy ñeå quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na, may theâm y Tyø-Ba laø roài mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta trôû veà choã naøy ñeå may y”, khi ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó raèng: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng neân trôû laïi nöõa”, khi ngöôøi naøy nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na, may theâm y Tyø-Ba laø roài mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta trôû veà choã naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, luùc may hay chöa may maø nghó raèng: “Ta neân trôû veà choã cuõ ñeå xaû y Ca-hi-na “, ngöôøi naøy trôû veà cuøng Taêng xaû y Ca-hi-na thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 3. Laïi coù hai möôi tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: a. Boán tröôøng hôïp ñaàu: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, khi ra khoûi giôùi roài laïi nghó: “Ta khoâng trôû laïi choã cuõ vaø cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ nöõa”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, khi may xong laïi khoâng kheùo giöõ gìn neân bò maát, khoâng coù vaûi ñeå may laïi, khi ngöôøi naøy bò maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, luùc may hay chöa may maø nghó raèng: “Ta neân trôû veà choã cuõ, töø töø may”, nhöng traûi qua thôøi gian laâu vaãn chöa may xong, khi ngöôøi naøy ñeå quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. b. Boán tröôøng hôïp thöù hai: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, khoâng coù may y

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 499

cuõng khoâng noùi seõ trôû veà hay khoâng trôû veà. Khi ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta seõ khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, khoâng coù may y cuõng khoâng noùi seõ trôû veà hay khoâng trôû veà. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta seõ khoâng trôû veà choã cuõ ñeå may y”, khi may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, khoâng coù may y cuõng khoâng noùi seõ trôû veà hay khoâng trôû veà. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y xong, khoâng caån thaän neân bò maát y vaø khoâng coù vaûi may laïi, khi ngöôøi naøy maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, khoâng coù may y cuõng khoâng noùi seõ trôû veà hay khoâng trôû veà. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta seõ khoâng trôû veà choã cuõ”, ôû ngoaøi giôùi duø may y xong hay chöa xong, töø töø may nhöng laâu roài vaãn may chöa xong, khi ngöôøi naøy may quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. c. Boán tröôøng hôïp thöù ba: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, khi ra khoûi giôùi roài laïi nghó: “Ta khoâng trôû laïi choã cuõ vaø cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ may y”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, khi may xong laïi khoâng kheùo giöõ gìn neân bò maát, khoâng coù vaûi ñeå may laïi, khi ngöôøi naøy bò maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y nöõa”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, luùc may hay chöa may maø nghó raèng: “Ta neân trôû veà choã cuõ”, töø töø may, nhöng traûi qua thôøi gian laâu vaãn chöa may xong, khi ngöôøi naøy ñeå quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. d. Boán tröôøng hôïp thöù tö: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã naøy ñeå may y”, khi ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó raèng: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû laïi choã

500 BOÄ LUAÄT 5

cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ may y nöõa “, khi ngöôøi naøy may y xong thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã naøy ñeå may y”, khi ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn ôû ngoaøi giôùi may y, may y xong do khoâng caån thaän neân bò maát y vaø khoâng coù vaûi may laïi, khi ngöôøi naøy bò maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn ôû ngoaøi giôùi may y, may y xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn khoâng xong, nghó raèng: “Ta neân trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. e. Boán tröôøng hôïp thöù naêm: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ nöõa”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong laïi may theâm y Tyø-Ba laø roài ñeå ñoù, nghó raèng: “Y Tyø-Ba laø may xong thì khoâng trôû veà choã kia”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca- hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta trôû veà choã naøy ñeå may y”, khi ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó raèng: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng neân trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi nay nghe Taêng ñaõ xaû y Ca- hi-na thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may, do chöa xaû y Ca-hi- na, ngöôøi naøy trôû veà truù xöù naøy cuøng Taêng xaû y Ca-hi-na thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 4. Laïi coù hai möôi tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: a. Boán tröôøng hôïp ñaàu:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 501

Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, khi ra ngoaøi giôùi laïi suy nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, ngöôøi naøy khi may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong vì khoâng caån thaän neân bò maát y vaø khoâng coù vaûi may laïi, ngöôøi naøy khi bò maát y goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa may xong lieàn suy nghó: “Ta neân trôû veà choã cuõ”, ngöôøi nay khi may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. b,c,d. Boán tröôøng hôïp thöù hai, ba, boán: laø khoâng lo lieäu, seõ trôû veà vaø nghe Taêng xaû y roài cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. e. Boán tröôøng hôïp thöù naêm: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y vaø nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may y xong laïi may theâm y Tyø-ba laø, may saép xong, ñeå laïi ñoù nghó raèng: “Y Tyø-ba laø may xong thì khoâng trôû veà choã kia”, khi ngöôøi naøy may y xong thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, khi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn suy nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na thì ta khoâng trôû veà choã cuõ nöõa cuõng khoâng may y”, ngöôøi naøy khi nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may, vì chöa xaû y Ca-hi-na neân trôû veà cuøng Taêng xaû y Ca-hi-na, ngöôøi nay khi

502 BOÄ LUAÄT 5

cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 5. Laïi coù hai möôi tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: a. Boán tröôøng hôïp ñaàu: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ra khoûi giôùi roài nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y”, ngöôøi naøy khi ñi goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ nöõa”, ngöôøi naøy khi may y xong thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong khoâng caån thaän neân bò maát y, ngöôøi naøy khi bò maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa xong lieàn suy nghó: “Ta seõ trôû veà choã cuõ”, ngöôøi naøy khi may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. b,c,d. Boán tröôøng hôïp thöù hai, ba, boán: laø khoâng lo lieäu, seõ trôû veà vaø nghe Taêng xaû y roài cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. e. Boán tröôøng hôïp thöù naêm: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ “, ngöôøi naøy khi may y xong thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong laïi may theâm y Tyø-ba laø, may saép xong, ñeå laïi ñoù nghó raèng: “Y Tyø-ba laø xong thì khoâng trôû veà choã cuõ”, ngöôøi naøy khi may xong thì goïi laø xaû y Ca-hi-na.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 503

Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn suy nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû veà choã cuõ nöõa, cuõng khoâng may y”, ngöôøi naøy khi nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may, vì chöa xaû y Ca-hi-na neân trôû veà choã naøy cuøng Taêng xaû y Ca-hi-na. Ngöôøi naøy khi cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 6. Laïi coù hai möôi tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: a. Boán tröôøng hôïp ñaàu: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong khoâng caån thaän laøm maát y vaø khoâng coù vaûi may laïi, khi ngöôøi naøy laøm maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa xong, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. b,c,d. Boán tröôøng hôïp thöù hai, ba, boán: laø khoâng lo lieäu, seõ trôû veà vaø nghe Taêng xaû y roài cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. e. Boán tröôøng hôïp thöù naêm:

504 BOÄ LUAÄT 5

Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may theâm y Tyø-ba laø, may saép xong, ñeå laïi ñoù nghó raèng: “Y Tyø-ba laø xong thì ta khoâng trôû veà choã kia”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi- na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì döùt mong caàu, khoâng phaûi mong caàu maø ñöôïc”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may, vì chöa xaû y Ca-hi-na neân trôû veà choã naøy cuøng Taêng xaû y Ca-hi-na, khi ngöôøi naøy cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 6. Laïi coù hai möôi tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: a. Boán tröôøng hôïp ñaàu: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 505

may xong khoâng caån thaän laøm maát y, khi ngöôøi naøy laøm maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa may xong, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. b,c,d. Boán tröôøng hôïp thöù hai, ba, boán: laø khoâng lo lieäu, seõ trôû veà vaø nghe Taêng xaû y roài cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. e. Boán tröôøng hôïp thöù naêm: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”.Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may y xong, may theâm y Tyø-ba laø, may saép xong, ñeå laïi ñoù nghó raèng: “Y Tyø-ba laø xong thì ta khoâng trôû veà choã kia”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu tuy khoâng ñöôïc nhöng khoâng tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may, vì chöa xaû y Ca-hi-na neân trôû veà choã kia cuøngTaêng xaû y Ca-hi-na, khi ngöôøi naøy cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 7. Laïi coù hai möôi tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: a. Boán tröôøng hôïp ñaàu: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong

506 BOÄ LUAÄT 5

caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may y xong thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may y xong khoâng caån thaän laøm maát y, khi ngöôøi naøy laøm maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa xong, nghó raèng: “Ta seõ trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. b,c,d. Boán tröôøng hôïp thöù hai, ba, boán: laø khoâng lo lieäu, seõ trôû veà vaø nghe Taêng xaû y roài cuõng gioáng nhö tröôøng hôïp treân ñaõ noùi. e. Boán tröôøng hôïp thöù naêm: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong y, may theâm y Tyø-ba laø, may saép xong, ñeå laïi ñoù nghó raèng: “Y Tyø-ba laø xong thì khoâng trôû veà choã kia”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöõng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 507

naøy nghe taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì mong ñöôïc nhieàu y neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y, vì ñieàu mong caàu laïi khoâng ñöôïc, tuy sieâng caàu mong ñöôïc nhöng vaãn tuyeät voïng”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may, vì chöa xaû y Ca-hi-na neân trôû veà choã kia cuøng Taêng xaû y Ca-hi-na, khi ngöôøi naøy cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 8. Laïi coù möôøi hai tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: Moät laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ra khoûi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù laïi nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Hai laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù laïi nhôø ngöôøi khaùc may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ maø ôû ngoaøi giôùi may y”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Ba laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù ôû ngoaøi giôùi may y, may xong y khoâng caån thaän laøm maát y vaø khoâng coù may may laïi, khi ngöôøi naøy laøm maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Boán laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù laïi nhôø ngöôøi khaùc may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa may xong, lieàn nghó: “Ta seõ trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Naêm laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na.

508 BOÄ LUAÄT 5

Saùu laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, khi may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Baûy laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn ôû ngoaøi giôùi may y, may xong y khoâng caån thaän neân laøm maát y vaø khoâng coù vaûi may laïi, khi ngöôøi naøy laøm maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Taùm laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa may xong, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Chín laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ maø ôû ngoaøi giôùi may y”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Möôøi laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù nhôø ngöôøi khaùc may y, may xong y, may theâm y Tyø-ba laø, may saép xong, ñeå laïi ñoù nghó raèng: “Y Tyø-ba laø xong thì khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Möôøi moät laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû laïi choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Möôøi hai laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 509

naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong laïi trôû veà truù xöù cuøng taêng xaû y Ca-hi-na, khi ngöôøi naøy cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 9. Laïi coù möôøi hai tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: Moät laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba laø, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ra khoûi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù laïi nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Hai laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba laø, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù laïi nhôø ngöôøi khaùc may y, nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ maø ôû ngoaøi giôùi may y”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Ba laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc:“Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù ôû ngoaøi giôùi may y, may xong y khoâng caån thaän laøm maát y vaø khoâng coù may may laïi, khi ngöôøi naøy laøm maát y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Boán laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc:“Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù laïi nhôø ngöôøi khaùc may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa may xong, lieàn nghó: “Ta seõ trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Naêm laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca- hi-na lieàn nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Saùu laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi

510 BOÄ LUAÄT 5

ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca- hi-na lieàn nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi may y, khi may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Baûy laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca- hi-na lieàn ôû ngoaøi giôùi may y, may xong y khoâng caån thaän neân laøm maát y vaø khoâng coù vaûi may laïi, khi ngöôøi naøy laøm maát y thì goïi laø xaû y Ca- hi-na. Taùm laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi- na lieàn ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong, töø töø may nhöng ñaõ laâu vaãn chöa may xong, khi ngöôøi naøy may y quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Chín laøø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi may y nghó raèng: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ maø ôû ngoaøi giôùi may y”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Möôøi laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, sau ñoù nhôø ngöôøi khaùc may y, may xong y, may theâm y Tyø-ba laø, may saép xong, ñeå laïi ñoù nghó raèng: “Y Tyø-ba laø xong thì khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy may xong y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Möôøi moät laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca- hi-na lieàn nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû laïi choã cuõ cuõng khoâng may y nöõa”, khi ngöôøi naøy nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Möôøi hai laø neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na vaø y Tyø-ba-la, mang y ra

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 29 511

khoûi giôùi, vì caét may khoâng ñuû neân nghó raèng: “Ta seõ trôû veà truù xöù naøy ñeå may y”. Ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi noùi vôùi ngöôøi khaùc: “Haõy mang vaûi ñeán, toâi seõ caét may cho thaày”, khi ôû ngoaøi giôùi may y, may xong phaàn naøy coøn phaàn kia chöa may xong laïi trôû veà truù xöù cuøng taêng xaû y Ca-hi- na, khi ngöôøi naøy cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. 10. Laïi coù möôøi tröôøng hôïp xaû y Ca-hi-na: a. Naêm tröôøng hôïp ñaàu: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi vôùi taâm an oån nghó raèng: “Ta seõ ñeán truù xöù .........., neáu truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ñöôïc an laïc thì ta seõ ôû laïi, neáu khoâng ñöôïc an laïc thì ta seõ trôû veà”, khi ra khoûi giôùi lieàn suy nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi vôùi taâm an oån nghó raèng: “Ta seõ ñeán truù xöù .........., neáu truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ñöôïc an laïc thì ta seõ ôû laïi, neáu khoâng ñöôïc an laïc thì ta seõ trôû veà”, khi ra khoûi giôùi lieàn suy nghó: “Ta khoâng ñeán truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia, cuõng khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi vôùi taâm an oån nghó raèng: “Ta seõ ñeán truù xöù .........., neáu truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ñöôïc an laïc thì ta seõ ôû laïi, neáu khoâng ñöôïc an laïc thì ta seõ trôû veà”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi khoâng ñeán truù xöù kia cuõng khoâng trôû veà choã cuõ maø ôû ngoaøi giôùi raát laâu, khi ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi laâu quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi vôùi taâm an oån nghó raèng: “Ta seõ ñeán truù xöù .........., neáu truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ñöôïc an laïc thì ta seõ ôû laïi, neáu khoâng ñöôïc an laïc thì ta seõ trôû veà”, khi ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na lieàn suy nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû veà choã cuõ, cuõng khoâng ñeán truù xöù kia”, khi ngöôøi nay nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi vôùi taâm an oån nghó raèng: “Ta seõ ñeán truù xöù .........., neáu truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ñöôïc an laïc thì ta seõ ôû laïi, neáu khoâng ñöôïc an laïc thì ta seõ trôû veà”, khi ôû ngoaøi giôùi ngöôøi naøy ñeán truù xöù kia hoaëc khoâng ñeán, vì chöa xaû y Ca-hi-na neân trôû veà truù xöù naøy cuøng taêng xaû y Ca-hi-na, khi ngöôøi naøy cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. b. Naêm tröôøng hôïp keá: Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi

512 BOÄ LUAÄT 5

nghó raèng: “Ta ñöôïc baïn thì seõ ñeán choã naøy hoaëc choã kia, neáu khoâng ñöôïc ban seõ trôû veà”, khi ra khoûi giôùi lieàn suy nghó: “Ta khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta ñöôïc baïn thì seõ ñeán choã naøy hoaëc choã kia, neáu khoâng ñöôïc ban seõ trôû veà”, khi ra khoûi giôùi lieàn suy nghó: “Ta khoâng ñeán choã naøy, choã kia cuõng khoâng trôû veà choã cuõ”, khi ngöôøi naøy ñi thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta ñöôïc baïn thì seõ ñeán choã naøy hoaëc choã kia, neáu khoâng ñöôïc ban seõ trôû veà”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi khoâng ñeán choã naøy, choã kia cuõng khoâng trôû veà choã cuõ maø ôû ngoaøi giôùi raát laâu, khi ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi laâu quaù thôøi haïn thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta ñöôïc baïn thì seõ ñeán choã naøy hoaëc choã kia, neáu khoâng ñöôïc ban seõ trôû veà”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi nghe Taêng ñaõ xaû y Ca-hi- na lieàn suy nghó: “Taêng ñaõ xaû y Ca-hi-na, ta khoâng trôû veà choã cuõ cuõng khoâng ñeán choã kia”, khi ngöôøi naøy nghe Taêng ñaõ xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na. Neáu ngöôøi thoï y Ca-hi-na sau khi may y xong, mang y ra khoûi giôùi nghó raèng: “Ta ñöôïc baïn thì seõ ñeán choã naøy hoaëc choã kia, neáu khoâng ñöôïc ban seõ trôû veà”, ngöôøi naøy ôû ngoaøi giôùi hoaëc ñeán choã kia hoaëc khoâng ñeán, vì chöa xaû y Ca-hi-na neân trôû veà choã cuõ cuøng Taêng xaû y Ca- hi-na, khi ngöôøi naøy cuøng Taêng xaû y thì goïi laø xaû y Ca-hi-na.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 513

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 30

PHAÙP CAÂU XAÙ DI THÖÙ HAI

Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di (Caâu-dieäm-di), luùc ñoù coù moät Tyø kheo phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán ngöôøi naøy ñöôïc lôïi ích an laïc neân noùi toäi vaø baûo nhö phaùp saùm hoái. Tyø kheo naøy noùi: “Toâi khoâng bieát mình ñaõ phaïm toäi, ñaõ khoâng bieát thì thaáy toäi gì maø saùm hoái”, caùc Tyø kheo suy nghó: “Tyø kheo naøy khoâng nghe lôøi chaùnh, chuùng ta neân taùc phaùp yeát ma Baát-kieán-taãn”, nghó roài lieàn taùc phaùp yeát ma Baát- kieán-taãn cho Tyø kheo naøy. Tyø kheo naøy öa thích trì giôùi, coù taøm quyù, quen bieát nhieàu vaø coù nhieàu theá löïc, ñöôïc nhieàu uûng hoä. ÔÛ boán phía chung quanh truù xöù coù nhieàu Tyø kheo quen thaân neân Tyø kheo naøy sai söù ñeán noùi vôùi hoï raèng: “Toâi khoâng coù toäi, caùc Tyø kheo kia laïi khoâng nhö phaùp yeát ma taãn toâi, yeát ma taãn naøy neân phaù, caùc thaày haõy tuï hoïp ñeán giuùp toâi”. Caùc Tyø kheo naøy lieàn tuï hoïp ñoâng ñuû muoán döùt dieät vieäc naøy, Tyø kheo bò taãn noùi vôùi caùc Tyø kheo naøy raèng: “Toâi khoâng coù toäi… yeát ma taãn naøy neân phaù”, caùc Tyø kheo naøy nghe roài khoâng nhaãn noåi neân chuyeàn noùi vôùi nhau: “Tyø kheo naøy thaät khoâng coù toäi, Taêng ñaõ khoâng nhö phaùp, mieãn cöôõng taùc phaùp yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo naøy, vieäc naøy neân phaù”, noùi roài quyeát ñònh tuøy thuaän Tyø kheo bò taãn vaø cuøng caùc Tyø kheo taùc phaùp yeát ma taãn choáng traùi nhau. Do nhaân duyeân naøy phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng, chia thaønh hai boä Taêng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boâ naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”, cöù nhö theá tranh caõi maõi khoâng döùt khieán Taêng bò phaù laøm hai boä. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo Tyø kheo bò taãn vaø caùc Tyø kheo tuõy thuaän ñi ra xa moät chuùt roài noùi vôùi caùc Tyø kheo taùc yeát ma taãn raèng: “Neáu söï vieäc khoâng coù nhaân duyeân caên cöù vaø ngöôøi kia khoâng töï thuù thì caùc thaày khoâng neân taùc phaùp yeát ma taãn, vì sao, vì coù Tyø kheo phaïm toäi neân saùm

514 BOÄ LUAÄT 5

hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán ngöôøi naøy ñöôïc lôïi ích an laïc neân noùi toäi vaø baûo nhö phaùp saùm hoái; nhöng ngöôøi naøy öa thích trì giôùi, coù taøm quyù, quen bieát nhieàu vaø coù nhieàu theá löïc, ñöôïc nhieàu uûng hoä thì Taêng neân suy xeùt tröôùc, neáu coù naêm phaùp thì khoâng neân taùc phaùp yeát ma taãn. Suy xeùt nhö sau: “Neáu chuùng ta taùc phaùp yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo naøy thì khoâng cuøng thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, khoâng cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng cuøng ngoï trai, khoâng theo Thöôïng toøa laøm leã, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa. Do nhaân duyeân naøy seõ phaùt sanh tranh caûi khieán taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng”. Laïi nöõa, neáu coù Tyø kheo phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán ngöôøi naøy ñöôïc lôïi ích an laïc neân noùi toäi vaø baûo nhö phaùp saùm hoái; ngöôøi naøy öa thích trì giôùi, coù taøm quyù nhöng quen bieát ít, khoâng coù theá löïc lôùn, khoâng ñöôïc nhieàu ngöôøi uûng hoä, boán phía chung quanh truù xöù ít ngöôøi quen bieát ñeå cuøng noùi chuyeän vaø cuøng laøm vieäc chung thì Taêng neân suy xeùt neáu coù naêm phaùp thì neân taùc phaùp yeát ma taãn. Suy xeùt nhö sau: “Neáu chuùng ta taùc phaùp yeát ma taãn cho Tyø kheo naøy… tieãn ñöa. Do nhaân duyeân naøy trong taêng khoâng phaùt sanh tranh caûi, Taêng hoøa hôïp, khoâng tranh caûi, khoâng chia reõ, khoâng baát ñoàng”. Phaät daïy baûo xong roài lieàn baûo caùc Tyø kheo taùc yeát ma taãn ñi ra xa moät chuùt roài baûo Tyø kheo bò taãn vaø caùc Tyø kheo tuøy thuaän ngöôøi bò taãn ñeán, noùi vôùi hoï raèng: “Caùc thaày chôù tuøy thuaän ngöôøi phaïm toäi maø khoâng töï thaáy toäi, vì sao, vì coù Tyø kheo phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán ngöôøi naøy ñöôïc lôïi ích an laïc neân noùi toäi vaø baûo nhö phaùp saùm hoái. Tyø kheo phaïm toäi neân tö duy naêm phaùp ñeå nhö phaùp thaáy toäi nhö sau: Neáu ta khoâng nhö phaùp thaáy toäi naøy thì Taêng seõ laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho ta, ta khoâng ñöôïc cuøng Taêng thuyeát giôùi vaø taêng yeát ma, khoâng ñöôïc cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng ñöôïc cuøng ngoï trai thöïc, khoâng ñöôïc theo Thöôïng toøa laøm leã, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa. Vì sao, vì caùc Tyø kheo öa thích trì giôùi, coù taøm quyù khoâng theå vì ta maø tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”. Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù caùc Tyø kheo taùc phaùp yeát ma taãn nöôùc Caâu-xaù-di lieàn ôû trong noäi giôùi thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho laøm; caùc Tyø kheo tuøy thuaän ngöôøi bò taãn vaø Tyø kheo bò taãn ra ngoaøi giôùi thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho laøm. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo tuøy thuaän ngöôøi bò taãn vaø Tyø kheo bò taãn ñi ra xa moät chuùt roài hoûi caùc Tyø kheo taùc yeát ma taãn raèng: “Caùc thaày thaät ñaõ ôû trong noäi giôùi thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 515

laøm, phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät noùi: “Hay thay, neáu caùc thaày cuøng vôùi caùc Tyø kheo tuøy thuaän ngöôøi bò taãn vaø Tyø kheo bò taãn ôû trong noäi giôùi ñeå thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho laøm, thì caùc yeát ma naøy ñeàu goïi laø phi phaùp. Vì sao, vì caùc thaày cuøng vôùi hoï khaùc bieät nhau, caùc thaày khoâng theå cuøng hoï ôû chung vaø coïng söï. Neáu hoï cuøng caùc thaày ôû trong noäi giôùi ñeå thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho laøm, thì caùc yeát ma naøy cuõng goïi laø phi phaùp. Vì sao, vì hoï cuøng caùc thaày khaùc bieät nhau, hoï khoâng theå cuøng caùc thaày ôû chung vaø coïng söï. Coù hai loaïi Khoâng ôû chung (Baát coïng truï): Moät laø baûn thaân Tyø kheo töï laøm phaùp Khoâng ôû chung (phaïm toäi Baát coïng truï). Hai laø Taêng hoøa hôïp nhö phaùp cuøng taùc phaùp yeát ma Khoâng ôû chung (yeát ma taãn). Laïi coù hai loaïi yeát ma ÔÛ chung: Moät laø baûn thaân Tyø kheo töï laøm phaùp ÔÛ chung (khoâng phaïm toäi Baát coïng truï). Hai laø Taêng hoøa hôïp nhö phaùp cuøng laøm yeát ma ÔÛ chung (taùc phaùp giaûi taãn cho ñöôïc cuøng thuyeát giôùi vaø taêng yeát ma). Neáu Tyø kheo bò khoå-thieát (bò trò phaït) taãn lieàn boû boä Taêng kia vaøo trong boä Taêng naøy thì neân cho ôû chung; neáu bò cho yeát ma y-chæ, yeát ma khu-xuaát, yeát ma haï-yù maø boû boä chuùng kia vaøo trong boä chuùng naøy thì neân cho ôû chung. Neáu ngöôøi bò taãn, chieát phuïc, haï-yùù ra ngoaøi giôùi ñöôïc chuùng khaùc cho giaûi taãn, thì ngöôøi naøy ñöôïc ôû chung vôùi chuùng ñaõ giaûi taãn ñoù”. Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo taùc yeát ma taãn ñi ra xa moät chuùt roài keâu caùc Tyø kheo tuøy thuaän ngöôøi bò taãn vaø Tyø kheo bò taãn ñeán hoûi: “Caùc thaày thaät ñaõ ôû ngoaøi giôùi thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho laøm, phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät noùi: “Hay thay, neáu caùc thaày cuøng vôùi caùc Tyø kheo taùc yeát ma taãn ôû ngoaøi giôùi ñeå thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho laøm, thì caùc yeát ma naøy ñeàu goïi laø phi phaùp. Vì sao, vì caùc thaày cuøng vôùi hoï khaùc bieät nhau, caùc thaày khoâng theå cuøng hoï ôû chung vaø coïng söï. Neáu caùc thaày cuøng vôùi hoï ôû ngoaøi giôùi ñeå thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, theo phaùp yeát ma maø Phaät ñaõ cho laøm, thì caùc yeát ma naøy ñeàu goïi laø phi phaùp. Vì sao, vì caùc thaày cuøng hoï khaùc bieät nhau, hoï khoâng theå cuøng caùc thaày ôû chung vaø coïng söï. Coù hai loaïi Khoâng ôû chung (Baát coïng truï):

516 BOÄ LUAÄT 5

Moät laø baûn thaân Tyø kheo töï laøm phaùp Khoâng ôû chung (phaïm toäi Baát coïng truï). Hai laø Taêng hoøa hôïp nhö phaùp cuøng taùc phaùp yeát ma Khoâng ôû chung (yeát ma taãn). Laïi coù hai loaïi yeát ma ÔÛ chung: Moät laø baûn thaân Tyø kheo töï laøm phaùp ÔÛ chung (khoâng phaïm toäi Baát coïng truï). Hai laø Taêng hoøa hôïp nhö phaùp cuøng laøm yeát ma ÔÛ chung (taùc phaùp giaûi taãn cho ñöôïc cuøng thuyeát giôùi vaø taêng yeát ma). Neáu Tyø kheo bò khoå-thieát (bò trò phaït) taãn lieàn boû boä Taêng kia vaøo trong boä Taêng naøy thì neân cho ôû chung; neáu bò cho yeát ma y chæ, yeát ma khu-xuaát, yeát ma haï-yùù maø boû boä chuùng kia vaøo trong boä chuùng naøy thì neân cho ôû chung. Neáu ngöôøi bò taãn, chieát phuïc, haï-yùù ra ngoaøi giôùi ñöôïc chuùng khaùc cho giaûi taãn, thì ngöôøi naøy ñöôïc ôû chung vôùi chuùng ñaõ giaûi taãn ñoù”. Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi,cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät ôû laïi tinh xaù baûo thò giaû nhaän phaàn aên mang veà, caùc Tyø kheo ñeàu ñi ñeán nhaø cö só, khi vaøo trong nhaø cö só lieàn phaùt khôûi vieäc ñaáu tranh, cuøng caûi coï nhau vaø thaân khôûi aùc nghieäp laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm. Cö só naøy noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy döøng laïi vaø ngoài xuoáng thoï thöïc”, cö só ñôïi caùc Tyø kheo ngoài xong roài, töï tay daâng thöùc aên leân cuøng döôøng cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû roài, sau ñoù laáy chieác gheá nhoû ngoài tröôùc taêng ñeå nghe thuyeát phaùp, Thöôïng toøa thuyeát phaùp xong cuøng chuùng taêng ra veà. Veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân, thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi caùc Tyø kheo thoï thænh thöïc xong trôû veà, Phaät ñeàu hoûi thaêm aên coù no ñuû khoâng; luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø no ñuû roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ôû trong nhaø cö só phaùt khôûi vieäc ñaáu tranh, cuøng caûi coï nhau vaø thaân khôûi aùc nghieäp laø ñieàu maø ngöôøi xuaát gia khoâng neân laøm”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu laø boä chuùng khaùc nhau thì khoâng neân ngoài gaàn nhau khieán thaân khôûi ra aùc nghieäp. Nhö theá khi boä chuùng khaùc ñeán cuøng tuï hoïp thì Tyø kheo bieát phaùp neân baûo hoï ngoài caùch xa ra, khi traûi toøa ngoài neân chöøa ôû giöõa moät choã troáng, sau ñoù môùi cuøng thuyeát giôùi vaø taêng yeát ma cho ñeán giaùo giôùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 517

Tyø kheo ni”. Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích tranh caûi vôùi nhau, Phaät khuyeân baûo caùc Tyø kheo naøy raèng: “Caùc thaày chôù cuøng tranh caûi vôùi nhau nhö theá, vì sao, vì laáy saân haän thì khoâng theå dieät tröø ñöôïc saân haän, chæ coù laáy söùc nhaãn nhuïc môùi dieät tröø ñöôïc saân haän”, trong chuùng naøy coù moät Tyø kheo baïch Phaät: “Theá toân, ngöôøi kia xuùc naõo con thì con laøm sao khoâng ñaùp traû cho ñöôïc”. Luùc ñoù Phaät luøi ra xa moät chuùt roài suy nghó: “Ta nay neân lìa xa sôû haønh oai nghi phaùp taéc cuûa caùc Tyø kheo öa thích ñaáu tranh caûi coï naøy”, nghó roài lieàn roäng noùi kinh Tröôøng thoï vöông cho hoï nghe, sau ñoù du haønh ñeán nöôùc Chi ñeà vaø daàn daàn ñeán nöôùc Xaù-veä. Luùc ñoù caùc Hieàn giaû ôû nöôùc Caâu-xaù-di nghe bieát Phaät khoâng vui veà sôû haønh oai nghi phaùp taéc cuûa caùc Tyø kheo öa thích ñaáu tranh caûi coï naøy, ñaõ rôøi boû nöôùc Caâu-xaù-di du haønh ñeán nöôùc khaùc, hoï lieàn suy nghó: “Chuùng ta neân coi thöôøng vaø ít cung kính caùc Tyø kheo naøy”, nghó roài cuøng noùi vôùi nhau laø seõ cuøng coi thöôøng, khoâng toân troïng, cuùng döôøng, taùn thaùn vaø ít cung kính caùc Tyø kheo nöôùc Caâu- xaù-di. Luùc ñoù caùc Tyø kheo naøy suy nghó: “Caùc cö só ôû ñaây ñaõ cuøng coi thöôøng, khoâng toân troïng, cuùng döôøng, taùn thaùn vaø ít cung kính chuùng ta, taïi sao chuùng ta khoâng ñeán choã Phaät ôû nöôùc Xaù-veä”, laøm leã Tuøy yù xong caùc Tyø kheo naøy ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Phaät ôû nöôùc Xaù-veä. Luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát nghe tin caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï bò caùc Hieàn giaû nöôùc ñoù khoâng toân troïng, cuùng döôøng, taùn thaùn neân cuøng nhau ñi ñeán nöôùc Xaù-veä; Tröôûng laõo lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch Phaät raèng: “Theá toân, caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï bò caùc hieàn giaû nöôùc ñoù khoâng toân troïng, cuùng döôøng vaø taùn thaùn saép ñeán nöôùc naøy, chuùng con neân ñoái xöû vôùi hoï nhö theá naøo?”. Phaät baûo Xaù-lôïi-phaát: “Trong caùc Tyø kheo aáy neáu coù ngöôøi naøo noùi phi phaùp thì khoâng neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn; ngöôøi naøo noùi nhö phaùp thì neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn”, Xaù-lôïi-phaát hoûi Phaät: “Theá toân, laøm sao phaân bieät ñöôïc ngöôøi noùi nhö phaùp vaø ngöôøi noùi phi phaùp?”, Phaät noùi: “Tyø kheo noùi phi phaùp laø: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø toäi höõu taøn, toäi höõu taøn noùi laø voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø phi thuyeát, phi thuyeát noùi laø thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi phi phaùp, caùc thaày khoâng neân toân troïng cuùng döôøng vaø

518 BOÄ LUAÄT 5

taùn thaùn; khoâng neân daïy hoï ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; khoâng neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; khoâng neân cung caáp cho hoï y baùt, phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Naøy Xaù-lôïi-phaát, Tyø kheo noùi nhö phaùp laø: Phaùp noùi laø phaùp, phi phaùp noùi laø phi phaùp, luaät noùi laø luaät, phi luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø phaïm, khoâng phaïm noùi laø khoâng phaïm, toäi khinh noùi laø khinh, toäi troïng noùi laø troïng, toäi voâ taøn noùi laø Voâ taøn, toäi höõu taøn noùi laø Höõu taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø thuyeát, phi thuyeát noùi laø phi thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi nhö phaùp, caùc thaày neân toân trong cuùng döôøng vaø taùn thaùn; neân daïy hoï ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; neân cung caáp cho hoï y baùt, phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Taát caû ñeàu neân cho giöôøng naèm, toïa cuï…”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät, Nan-ñeà, Kim-tyø-la… cuõng ñeán hoûi Phaät nhö vaäy. Luùc ñoù Tyø kheo ni Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà nghe tin caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï nhau neân bò caùc Hieàn giaû nöôùc ñoù khoâng toân troïng, cuùng döôøng, taùn thaùn saép ñeán nöôùc Xaù-veä; baø lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân baïch Phaät: “Theá toân, caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï bò caùc hieàn giaû nöôùc ñoù khoâng toân troïng, cuùng döôøng vaø taùn thaùn saép ñeán nöôùc naøy, chuùng con neân ñoái xöû vôùi hoï nhö theá naøo?”. Phaät baûo Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà: “Trong caùc Tyø kheo aáy neáu coù ngöôøi naøo noùi phi phaùp thì khoâng neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn; ngöôøi naøo noùi nhö phaùp thì neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn”, Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà hoûi Phaät: “Theá toân, laøm sao phaân bieät ñöôïc ngöôøi noùi nhö phaùp vaø ngöôøi noùi phi phaùp?”, Phaät noùi: “Naøy Cuø- ñaøm-di, Tyø kheo noùi phi phaùp laø: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø toäi höõu taøn, toäi höõu taøn noùi laø voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø phi thuyeát, phi thuyeát noùi laø thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi phi phaùp, caùc thaày khoâng neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn; khoâng neân daïy hoï ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; khoâng neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; khoâng neân cung caáp cho hoï y baùt,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 519

phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc; khoâng neân theo hoï thoï giaùo giôùi moãi nöûa thaùng. Naøy Cuø-ñaøm-di, Tyø kheo noùi nhö phaùp laø: Phaùp noùi laø phaùp, phi phaùp noùi laø phi phaùp, luaät noùi laø luaät, phi luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø phaïm, khoâng phaïm noùi laø khoâng phaïm, toäi khinh noùi laø khinh, toäi troïng noùi laø troïng, toäi voâ taøn noùi laø Voâ taøn, toäi höõu taøn noùi laø Höõu taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø thuyeát, phi thuyeát noùi laø phi thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi nhö phaùp, caùc thaày neân toân trong cuùng döôøng vaø taùn thaùn; neân daïy hoï ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; neân cung caáp cho hoï y baùt, phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc; neân theo hoï thoï giaùo giôùi moãi nöûa thaùng”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ni nhö Sí-xaù Cuø-ñaøm-di, Öu-baùt-la-hoa-saéc, Chaâu-na-Nan-ñaø, Taân-ñaàu, Sa-di-ni Chæ leâ cuõng ñeán hoûi Phaät nhö theá. Luùc ñoù vua Ba-tö-naëc nöôùc Kieàu-taùt-la nghe tin caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï nhau neân bò caùc Hieàn giaû nöôùc naøy khoâng toân troïng, cuùng döôøng vaø taùn thaùn saép ñeán nöôùc Xaù-veä; vua lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch Phaät: Theá toân, caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï bò caùc hieàn giaû nöôùc ñoù khoâng toân troïng, cuùng döôøng vaø taùn thaùn saép ñeán nöôùc naøy, chuùng con neân ñoái xöû vôùi hoï nhö theá naøo?”. Phaät baûo vua Ba-tö-naëc: “Ñaïi vöông, trong caùc Tyø kheo aáy neáu coù ngöôøi naøo noùi phi phaùp thì khoâng neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn; ngöôøi naøo noùi nhö phaùp thì neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn”, vua Ba-tö-naëc hoûi Phaät: “Theá toân, laøm sao phaân bieät ñöôïc ngöôøi noùi nhö phaùp vaø ngöôøi noùi phi phaùp?”, Phaät noùi: “Ñaïi vöông, Tyø kheo noùi phi phaùp laø: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi lu- aät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø toäi höõu taøn, toäi höõu taøn noùi laø voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø phi thuyeát, phi thuyeát noùi laø thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi phi phaùp, caùc thaày khoâng neân toân trong cuùng döôøng vaø taùn thaùn; khoâng neân daïy hoï ñoïc tuøng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; khoâng neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; khoâng neân cung caáp cho hoï y baùt, phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc.

520 BOÄ LUAÄT 5

Ñaïi vöông, Tyø kheo noùi nhö phaùp laø: Phaùp noùi laø phaùp, phi phaùp noùi laø phi phaùp, luaät noùi laø luaät, phi luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø phaïm, khoâng phaïm noùi laø khoâng phaïm, toäi khinh noùi laø khinh, toäi troïng noùi laø troïng, toäi voâ taøn noùi laø Voâ taøn, toäi höõu taøn noùi laø Höõu taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø thuyeát, phi thuyeát noùi laø phi thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi nhö phaùp, caùc thaày neân toân trong cuùng döôøng vaø taùn thaùn; neân daïy hoï ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; neân cung caáp cho hoï y baùt, phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Ñaïi vöông neân cuùng döôøng taát caû thöùc aên thöùc uoáng”. Luùc ñoù caùc cö só nhö Tu-ñaït ña, A-nan baøn-ñeå-leâ-sö-ñaït-ña, Phuù-laâu-na… cuõng ñeán hoûi nhö theá; Phaät ñaùp cuõng gioáng nhö theá. Luùc ñoù Maït-lôïi phu nhaân nghe tin caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï nhau neân bò caùc hieàn giaû nöôùc ñoù khoâng toân troïng, cuùng döôøng vaø taùn thaùn saép ñeán nöôùc naøy; baø lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch Phaät: “Theá toân, caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caûi coï bò caùc hieàn giaû nöôùc ñoù khoâng toân troïng, cuùng döôøng vaø taùn thaùn saép ñeán nöôùc naøy, chuùng con neân ñoái xöû vôùi hoï nhö theá naøo?”. Phaät baûo phu nhaân Maït-lôïi: “Naøy Maït-lôïi, trong caùc Tyø kheo aáy neáu coù ngöôøi naøo noùi phi phaùp thì khoâng neân toân troïng cuùng döôøng vaø taùn thaùn; ngöôøi naøo noùi nhö phaùp thì neân toân trong cuùng döôøng vaø taùn thaùn”, phu nhaân Maït-lôïi hoûi Phaät: “Theá toân, laøm sao phaân bieät ñöôïc ngöôøi noùi nhö phaùp vaø ngöôøi noùi phi phaùp?”, Phaät noùi: “Naøy Maït-lôïi, Tyø kheo noùi phi phaùp laø: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø toäi höõu taøn, toäi höõu taøn noùi laø voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø phi thuyeát, phi thuyeát noùi laø thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi phi phaùp, caùc thaày khoâng neân toân trong cuùng döôøng vaø taùn thaùn; khoâng neân daïy hoï ñoïc tuøng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; khoâng neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; khoâng neân cung caáp cho hoï y baùt, phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Naøy Maït-lôïi, Tyø kheo noùi nhö phaùp laø: Phaùp noùi laø phaùp, phi phaùp noùi laø phi phaùp, luaät noùi laø luaät, phi luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 521

phaïm, khoâng phaïm noùi laø khoâng phaïm, toäi khinh noùi laø khinh, toäi troïng noùi laø troïng, toäi voâ taøn noùi laø Voâ taøn, toäi höõu taøn noùi laø Höõu taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phaùp khoâng phaûi thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, thuyeát noùi laø thuyeát, phi thuyeát noùi laø phi thuyeát. Tyø kheo noùi nhö theá laø ngöôøi noùi nhö phaùp, caùc thaày neân toân trong cuùng döôøng vaø taùn thaùn; neân daïy hoï ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp moái nghi hoái cho hoï; neân theo hoï thoï hoïc ñoïc tuïng kinh phaùp vaø hoûi ñieàu nghi hoái; neân cung caáp cho hoï y baùt, phoøng xaù vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Phu nhaân neân cuùng döôøng taát caû thöùc aên thöùc uoáng”. Luùc ñoù caùc Öu-baø- di nhö Tyø-xaù-khö, vôï cuûa cö só Boá-taùt-ña, vôï cuûa cö só Tu-xaø-ña cuøng ñeán hoûi Phaät gioáng nhö theá, Phaät cuõng ñaùp gioáng nhö theá. Luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát nghe caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh caõi coï nhau ñaõ ñeán nöôùc Xaù-veä, lieàn ñeán baïch Phaät: “Theá toân, caùc Tyø kheo nöôùc Caâu-xaù-di öa thích ñaáu tranh ñaõ vaøo trong giôùi, chuùng con neân chia ngoïa cuï nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Ta tröôùc coù noùi neân chia ngoïa cuï, haõy chia ngoïa cuï cho Thöôïng toøa cuûa boä chuùng ñoù tröôùc”, Xaù-lôïi-phaát vaâng lôøi Phaät daïy chia ngoïa cuï cho Thöôïng toøa cuûa boä chuùng ñoù tröôùc. Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø kheo bò taãn ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do ta neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boä naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do ta, ta thaät söï phaïm toäi, caùc Tyø kheo ñaõ nhö phaùp taãn, nay ta phaûi laøm sao”, nghó roài lieàn ñeán choã caùc Tyø kheo tuøy thuaän mình noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, toâi ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do toâi neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boâ naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Toâi thaät söï phaïm toäi, caùc Tyø kheo ñaõ nhö phaùp taãn, nay toâi phaûi laøm sao?”. Caùc Tyø kheo tuøy thuaän naøy lieàn daãn Tyø kheo bò taãn ñeán choã caùc Tyø kheo laøm yeát ma taãn noùi raèng: “Tyø kheo bò taãn ñeán noùi vôùi chuùng toâi raèng: “Toâi ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do toâi neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi:

522 BOÄ LUAÄT 5

“Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boâ naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do toâi, caùc Tyø kheo ñaõ nhö phaùp taãn, nay toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo laøm yeát ma taãn lieàn daãn Tyø kheo bò taãn vaø caùc Tyø kheo tuøy thuaän ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch Phaät: “Theá toân, caùc Tyø kheo tuøy thuaän naøy daãn Tyø kheo bò taãn ñeán choã chuùng con noùi Tyø kheo naøy noùi raèng: “Toâi ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do toâi neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boä naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do toâi, toâi thaät söï phaïm toäi, caùc Tyø kheo ñaõ nhö phaùp taãn, nay toâi phaûi laøm sao”. Phaät noùi: “Tyø kheo naøy thaät söï phaïm toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn khoâng theå phaù. Neáu Tyø kheo naøy taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù thì Taêng neân cho giaûi taãn. Yeát ma giaûi taãn nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo bò taãn naøy neân töø choã ngoài ñöùng daäy tròch baøy vai höõu quyø goái chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc Taêng nhôù nghó, Do con neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boâ naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñaàu do con, con Tyø kheo .......... thaät söï phaïm toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn khoâng theå phaù. Con thaønh taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù nay theo Taêng xin giaûi taãn, cuùi xin Taêng giaûi taãn cho con, xin thöông xoùt. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo bò taãn teân .......... noùi raèng: do con neân phaùt sanh tranh caûi khieán taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boâ naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do con, con thaät söï phaïm toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn khoâng theå phaù. Tyø kheo bò taãn naøy thaønh taâm hoái caûi töï thuù, nay theo Taêng xin giaûi taãn. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi taãn cho Tyø kheo bò taãn teân ........... Baïch nhö vaäy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 523

Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giaûi taãn cho Tyø kheo bò taãn teân .......... xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø kheo bò taãn ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do ta neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boä naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do ta, ta thaät söï phaïm toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn, nay ta thaønh taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù neân Taêng ñaõ giaûi taãn cho ta, nay ta neân vaøo trong Taêng laøm hoøa hôïp”, nghó roài lieàn ñeán choã caùc Tyø kheo tuøy thuaän mình noùi raèng: “Caùc Tröôûng laõo, toâi ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do toâi neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boâ naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do toâi, toâi thaät söï phaïm toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn, nay toâi thaønh taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù neân Taêng ñaõ giaûi taãn cho toâi, nay toâi muoán vaøo trong Taêng laøm hoøa hôïp”. Caùc Tyø kheo tuøy thuaän naøy lieàn daãn Tyø kheo bò taãn naøy ñeán choã caùc Tyø kheo laøm yeát ma taãn tröôùc kia noùi raèng: “Tyø kheo naøy ñeán noùi vôùi chuùng toâi raèng: “Toâi ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do toâi neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boâ naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do toâi, toâi thaät söï phaïm toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn, nay toâi thaønh taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù neân Taêng ñaõ giaûi taãn cho toâi, nay toâi muoán vaøo trong Taêng laøm hoøa hôïp”. Caùc Tyø kheo laøm yeát ma taãn tröôùc kia lieàn daãn caùc Tyø kheo tuøy thuaän vaø Tyø kheo naøy ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài moät beân baïch Phaät: “Theá toân, caùc Tyø kheo tuøy thuaän vaø Tyø kheo naøy ñeán choä chuùng con noùi Tyø kheo naøy noùi raèng: toâi ñi moät mình, ôû moät mình lieàn suy nghó: “Do toâi neân phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng. Boä naøy noùi: “Tyø kheo naøy coù toäi”, Boä kia noùi: “Tyø kheo naøy khoâng coù toäi”; Boä naøy noùi laø nhö phaùp taãn, Boä kia noùi laø khoâng nhö phaùp taãn; Boä naøy noùi: “Taãn khoâng nhö phaùp neân phaù”, Boä

524 BOÄ LUAÄT 5

kia noùi: “Taãn nhö phaùp khoâng neân phaù”. Taát caû ñeàu do toâi, toâi thaät söï phaïm toäi, Taêng ñaõ nhö phaùp taãn, nay toâi thaønh taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù neân Taêng ñaõ giaûi taãn cho toâi, nay toâi muoán vaøo trong Taêng laøm hoøa hôïp”, Phaät noùi: “Laønh thay caùc Tyø kheo, caùc thaày vì nhaân duyeân hoøa hôïp neân ñeán caàu xin vieäc naøy. Caùc thaày neân cuøng nhau laøm hoøa hôïp, neáu kyø boá taùt chöa ñeán thì neân vaøo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, nay Taêng laøm hoøa hôïp. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, nay chöa ñeán kyø boá taùt nhöng Taêng laøm boá taùt thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa vì chuùng taêng hoøa hôïp. Baïch nhö vaäy. Baïch nhö vaäy roài Taêng lieàn boá taùt thuyeát Ba-la-ñeà-moäc-xoa” ..........

----------------------

PHAÙP CHIEÂM BA THÖÙ BA

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 525

Phaät taïi nöôùc Chieâm-ba, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laøm yeát ma phi phaùp khaép nôi: Moät ngöôøi taãn moät ngöôøi, moät ngöôøi taãn hai, ba, boán ngöôøi; hai ngöôøi taãn hai ngöôøi, hai ngöôøi taãn ba, boán, moät ngöôøi; ba ngöôøi taãn ba ngöôøi, ba ngöôøi taãn boán, moät, hai ngöôøi; boán ngöôøi taãn boán ngöôøi, boán ngöôøi taãn moät, hai, ba ngöôøi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi laøm yeát ma phi phaùp khaép nôi… boán ngöôøi taãn moät, hai, ba ngöôøi nhö treân”, luùc ñoù Phaät chæ quôû traùch chöù chöa keát giôùi. Phaät taïi nöôùc Chieâm-ba, luùc ñoù ôû nöôùc A-dieäp-ma-giaø coù tuï laïc Vöông taùc baø, trong tuï laïc naøy coù moät cöïu Tyø kheo teân laø Coäng kim laøm Ma-ha-ñeá-ñeá-ñeá-ñaø-la. Khi Luïc quaàn Tyø kheo töï nöôùc Ca thi du haønh ñeán nöôùc Chieâm-ba vaøo tuï laïc Vöông-taùt-baø, Tyø kheo naøy töø xa troâng thaáy lieàn ra nghinh ñoùn, caàm laáy y baùt, môøi vaøo chæ cho phoøng xaù vaø noùi raèng: “Ñaây laø phoøng xaù, ngoïa cuï, meàn goái… ñaáy laø vaät duïng taém röûa… caùc thaày tuøy yù laáy duøng”. Tyø kheo naøy saùng sôùm hoâm sau vaøo trong tuï laïc ñeán caùc nhaø giaøu coù khen ngôïi Luïc quaàn Tyø kheo raèng: “Caùc Tyø kheo naøy laø ñeä töû cuûa phaät, ña vaên, thuyeát phaùp hay, bieän taøi voâ ngaïi. Caùc vò neân cuùng döôøng thöùc aên Ñaùt-baùt-la vaø böõa aên ngoï”, caùc cö só Baø-la-moân tín taâm lieàn cuùng döôøng thöùc aên Ñaùt-baùt-la vaø böõa aên ngoï, Luïc quaàn Tyø kheo nhôø nhaân duyeân naøy maø ñöôïc maäp khoûe vaø saéc löïc, lieàn noùi vôùi nhau: “Ngöôøi naøy raát toát, coù theå toân troïng khen ngôïi chuùng ta ñeå ñöôïc cuùng döôøng thöùc aên ngon nhö vaäy”, nhöng chæ vaøi ngaøy sau thì khoâng coøn ñöôïc cuùng döôøng nöõa, Luïc quaàn Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Ngöôøi naøy chuyeån yù khoâng coøn toân troïng taùn thaùn chuùng ta nöõa, chuùng ta neân goïi ñeán hoûi”, noùi roài lieàn goïi ñeán hoûi raèng: “Vì sao thaày khoâng coøn toân troïng taùn thaùn chuùng toâi nöõa?”, Tyø kheo Ma-ma-ñeá noùi: “Caùc cö só Baø- la-moân trong tuï laïc naøy tin lôøi toâi noùi neân cuùng döôøng, nhöng theá löïc cuûa toâi chæ coù theå laøm ñöôïc chöøn aáy thoâi”, Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Thaày coù thaáy toäi khoâng?”, ñaùp: “Toâi coù toäi gì?”, Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Thaày khoâng toân trong taùn thaùn chuùng toâi nöõa”, ñaùp: “Toâi khoâng thaáy toäi”, Luïc quaàn Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Ngöôøi naøy noùi khoâng thaáy toäi, chuùng ta neân laøm yeát ma Baát-kieán-taãn”, noùi roài lieàn laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo naøy, Tyø kheo naøy suy nghó: “Ta khoâng thaáy toäi maø Luïc quaàn Tyø kheo khoâng coù duyeân côù gì laïi mieãn cöôõng laøm yeát ma Baát-kieán-taãn

526 BOÄ LUAÄT 5

cho ta, taïi sao ta khoâng ñeán choã Phaät ôû nöôùc Chieâm-ba”. Tyø kheo naøy laøm leã Tuøy yù xong lieàn ñaép y mang baùt ñeán nöôùc Chieâm-ba, ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Tyø kheo naøy ñaùp laø nhaãn ñuû, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät hoûi: “Luïc quaàn Tyø kheo coù duyeân côù gì maø laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho thaày?”, ñaùp: “Theá toân, con khoâng thaáy toäi, Luïc quaàn Tyø kheo khoâng coù duyeân côù gì laïi mieãn cöôõng laøm yeát ma Baát- kieán-taãn cho con”, Phaät noùi: “Neáu thaày khoâng thaáy toäi maø Luïc quaàn laïi khoâng duyeân côù mieãn cöôõng laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho thaày, thì ta seõ cho laøm yeát ma trôï giuùp thaày”. Luùc ñoù luïc quaàn Tyø kheo nghe Tyø kheo bò taãn naøy ñaõ ñeán nöôùc Chieâm-ba gaëp Phaät lieàn suy nghó: “Chuùng ta cuõng phaûi ñeán nöôùc Chieâm-ba gaëp Phaät”, sau khi laøm leã Tuøy yù xong, Luïc quaàn Tyø kheo lieàn du haønh ñeán nöôùc Chieâm-ba gaëp Phaät, ñeán nôi ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng; Luïc quaàn Tyø kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät. Phaät lieàn hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày ôû trong tuï laïc Vöông taùc baø ñaõ laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho moät Tyø kheo phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät hoûi: “Vì duyeân côù gì maø caùc thaày laïi laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo aáy?”, ñaùp: “Ngöôøi aáy khoâng thaáy toäi, chuùng con mieãn cöôõng cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn”. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi khoâng coù duyeân côù mieãn cöôõng laøm yeát ma Baát- kieán-taãn cho Tyø kheo khoâng thaáy toäi. Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi laøm yeát ma phi phaùp khaép nôi: Moät ngöôøi taãn moät ngöôøi, moät ngöôøi taãn hai, ba, boán ngöôøi; hai ngöôøi taãn hai ngöôøi, hai ngöôøi taãn ba, boán, moät ngöôøi; ba ngöôøi taãn ba ngöôøi, ba ngöôøi taãn boán, moät, hai ngöôøi; boán ngöôøi taãn boán ngöôøi, boán ngöôøi taãn moät, hai, ba ngöôøi”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu Tyø kheo laøm yeát ma phi phaùp: Moät ngöôøi taãn moät ngöôøi thì phaïm moät toäi Ñoät-kieát-la, moät ngöôøi taãn hai ngöôøi thì phaïm hai toäi Ñoät-kieát-la, moät ngöôøi taãn ba ngöôøi thì phaïm ba toäi Ñoät-kieát-la, moät ngöôøi taãn boán ngöôøi thì phaïm boán toäi Ñoät-kieát-la; hai ngöôøi taãn hai ngöôøi thì phaïm hai toäi Ñoät-kieát-la, hai ngöôøi taãn ba ngöôøi thì phaïm ba toäi Ñoät-kieát-la, hai ngöôøi taãn boán ngöôøi thì phaïm boán toäi Ñoät-kieát-la, hai ngöôøi taãn moät ngöôøi thì phaïm moät toäi Ñoät-kieát-la; ba ngöôøi taãn ba

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 527

ngöôøi thì phaïm ba toäi Ñoät-kieát-la, ba ngöôøi taãn boán ngöôøi thì phaïm boán toäi Ñoät-kieát-la, ba ngöôøi taãn moät ngöôøi thì phaïm moät toäi Ñoät-kieát-la, ba ngöôøi taãn hai ngöôøi thì phaïm hai toäi Ñoät-kieát-la; boán ngöôøi taãn boán ngöôøi thì phaïm Thaâu-lan-giaù vì laøm nhaân duyeân phaù taêng. Laïi nöõa moät ngöôøi taãn moät ngöôøi laø yeát ma phi phaùp khoâng neân laøm, moät ngöôøi taãn hai, ba, boán ngöôøi cuõng laø yeát ma phi phaùp khoâng neân laøm. Nhö vaäy cho ñeán hai ngöôøi taãn hai ngöôøi, hai ngöôøi taãn ba, boán, moät ngöôøi; ba ngöôøi taãn ba ngöôøi, ba ngöôøi taãn boán, moät, hai ngöôøi; boán ngöôøi taãn boán ngöôøi, boán ngöôøi taãn moät, hai, ba ngöôøi ñeàu laø yeát ma phi phaùp khoâng neân laøm. Laïi nöõa, moät ngöôøi taãn moät ngöôøi thì khoâng thaønh yeát ma, moät ngöôøi taãn hai, ba, boán ngöôøi ñeàu khoâng thaønh yeát ma. Nhö vaäy cho ñeán hai ngöôøi taãn hai ngöôøi, hai ngöôøi taãn ba, boán, moät ngöôøi; ba ngöôøi taãn ba ngöôøi, ba ngöôøi taãn boán, moät, hai ngöôøi; boán ngöôøi taãn boán ngöôøi, boán ngöôøi taãn moät, hai, ba ngöôøi ñeàu khoâng thaønh yeát ma. Neáu loaïi yeát ma caàn boán ngöôøi thì phaûi ñuû boán Tyø kheo môùi thaønh yeát ma; loaïi yeát ma caàn naêm ngöôøi thì phaûi ñuû naêm Tyø kheo môùi thaønh yeát ma; loaïi yeát ma caàn möôøi ngöôøi thì phaûi ñuû möôøi Tyø kheo môùi thaønh yeát ma; loaïi yeát ma caàn hai möôi ngöôøi thì phaûi ñuû hai möôi Tyø kheo môùi thaønh yeát ma. Neáu loaïi yeát ma caàn boán ngöôøi maø khoâng ñuû boán Tyø kheo thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm, neáu baïch y laøm ngöôøi thöù tö cho ñuû soá boán ngöôøi thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm. Nhö theá cho ñeán Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät-teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông… taát caû haïng ngöôøi naøy laøm ngöôøi thöù tö cho ñuû soá boán ngöôøi thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm. Neáu loaïi yeát ma caàn naêm ngöôøi maø khoâng ñuû naêm Tyø kheo thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm, neáu baïch y laøm ngöôøi thöù naêm cho ñuû soá naêm ngöôøi thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm. Nhö theá cho ñeán Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät-teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông… taát caû haïng ngöôøi naøy laøm ngöôøi thöù naêm cho ñuû soá naêm ngöôøi thì yeát ma aáy

528 BOÄ LUAÄT 5

laø phi phaùp khoâng neân laøm. Neáu loaïi yeát ma caàn möôøi ngöôøi maø khoâng ñuû möôøi Tyø kheo thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm, neáu baïch y laøm ngöôøi thöù möôøi cho ñuû soá möôøi ngöôøi thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm. Nhö theá cho ñeán Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät-teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông… taát caû haïng ngöôøi naøy laøm ngöôøi thöù möôøi cho ñuû soá möôøi ngöôøi thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm. Neáu loaïi yeát ma caàn hai möôi ngöôøi maø khoâng ñuû hai möôi Tyø kheo thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm, neáu baïch y laøm ngöôøi thöù hai möôi cho ñuû soá hai möôi ngöôøi thì yeát ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm. Nhö theá cho ñeán Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät-teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông… taát caû haïng ngöôøi naøy laøm ngöôøi thöù hai möôi cho ñuû soá hai möôi ngöôøi thì yeáât ma aáy laø phi phaùp khoâng neân laøm”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma- na-ñoûa. Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na- ñoûa xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Phaûi ít nhaát boán Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 529

kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån- nhaät-trò. Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na- ñoûa xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäiï. Phaûi ít nhaát hai möôi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi”. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Phaûi coù ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi goïi laø Taêng chuùng, phaûi coù ít nhaát naêm Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi goïi laø Taêng chuùng, phaûi coù ít nhaát möôøi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi goïi laø Taêng chuùng, phaûi coù ít nhaát hai möôi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi goïi laø Taêng chuùng. Trong Taêng coù boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi coù theå nhö phaùp laøm caùc loaïi yeát ma, tröø yeát ma Töï töù, yeát ma thoï ñaïi giôùi vaø yeát ma Xuaát toäi. Trong Taêng coù naêm Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi coù theå nhö phaùp laøm caùc loaïi yeát ma, tröø yeát ma thoï ñaïi giôùi vaø yeát ma Xuaát toäi. Trong Taêng coù möôøi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi coù theå laøm caùc loaïi yeát ma, tröø yeát ma Xuaát toäi. Trong Taêng coù hai möôi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán trôû leân coù theå laøm taát caû caùc loaïi yeát ma”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, nhöõng loaïi Taêng naøo laø khoâng nhö phaùp laøm yeát ma?”, Phaät noùi: “Coù naêm loaïi Taêng, trong naêm loaïi Taêng naøy coù loaïi khoâng nhö phaùp laøm yeát ma, coù loaïi nhö phaùp laøm yeát ma: Moät laø loaïi Taêng khoâng bieát hoå theïn, ñaây laø chæ cho caùc Tyø kheo thöôøng hay phaù giôùi.

530 BOÄ LUAÄT 5

Hai laø loaïi Taêng nhö deâ caâm, ñaây laø chæ cho caùc Tyø kheo phaøm phu ñoän caên khoâng coù trí tueä, khoâng bieát boá taùt vaø khoâng bieát yeát ma boá taùt, khoâng bieát thuyeát giôùi, khoâng bieát phaùp hoäi gioáng nhö deâ caâm. Ba laø loaïi Taêng bieät chuùng, ñaây laø chæ cho caùc Tyø kheo tuy ôû trong moät giôùi, nhöng laïi ñi khaép nôi rieâng laøm caùc phaùp yeát ma. Boán laø loaïi Taêng thanh tònh, ñaây laø chæ cho caùc Tyø kheo phaøm phu trì giôùi vaø phaøm phu thaéng giaû. Naêm laø loaïi Taêng chôn thaät, ñaây laø chæ cho caùc baäc Höõu hoïc vaø Voâ hoïc. Trong naêm loaïi Taêng naøy, ba loaïi Taêng ñaàu hay laøm yeát ma phi phaùp (khoâng nhö phaùp laøm yeát ma), hai loaïi Taêng sau hay laøm yeát ma nhö phaùp. Naøy Öu-ba-ly, coù boán loaïi yeát ma laø yeát ma phi phaùp, yeát ma nhö phaùp, yeát ma bieät chuùng vaø yeát ma hoøa hôïp. Sao goïi laø yeát ma phi phaùp?: Neáu moïi vieäc phaùt sanh trong Taêng maø khoâng nhö phaùp, nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy laøm cho döùt dieät thì goïi laø laøm yeát ma phi phaùp. Neáu laø Ñôn-baïch-yeát-ma maø khoâng taùc baïch; neáu laø Baïch-nhò-yeát-ma maø khoâng taùc baïch, hoaëc coù taùc baïch maø khoâng xöôùng yeát ma, hoaëc coù xöôùng yeát ma maø khoâng taùc baïch. Neáu laø Baïch- töù-yeát-ma maø khoâng taùc baïch, hoaëc coù taùc baïch maø khoâng xöôùng Ba- laàn yeát ma, hoaëc coù xöôùng Ba-laàn yeát ma maø khoâng taùc baïch. Hoaëc ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni laïi cho ÖÙc nieäm Tyø-ni, ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni laïi cho Hieän tieàn Tyø-ni, ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni laïi cho Baát si Tyø-ni, ñaùng cho Baát si Tyø-ni laïi cho Hieän tieàn Tyø-ni, ñaùng cho Baát si Tyø-ni laïi cho Töï ngoân Tyø-ni, ñaùng cho Töï ngoân Tyø-ni laïi cho Baát si Tyø-ni, ñaùng cho Töï ngoân Tyø-ni laïi cho Thaät mích Tyø-ni, ñaùng cho Thaät mích Tyø-ni laïi cho Töï ngoân Tyø-ni, ñaùng cho Thaät mích Tyø-ni laïi cho yeát ma Khoå-thieát, ñaùng cho yeát ma Khoå-thieát laïi cho Thaät mích Tyø-ni, ñaùng cho yeát ma Khoå-thieát laïi cho yeát ma Y chæ, ñaùng cho yeát ma Y chæ laïi cho yeát ma Khoå-thieát, ñaùng cho yeát ma Y chæ laïi cho yeát ma Khu-xuaát, ñaùng cho yeát ma Khu-xuaát laïi cho yeát ma Y chæ, ñaùng cho yeát ma Khu-xuaát laïi cho yeát ma Haï-yù, ñaùng cho yeát ma Haï-yù laïi cho yeát ma Khu-xuaát, ñaùng cho yeát ma Haï-yù laïi cho yeát ma Bieät truï, ñaùng cho yeát ma Bieät truï laïi cho yeát ma Haï-yù, ñaùng cho yeát ma Bieät truï laïi cho yeát ma Ma-na-ñoûa, ñaùng cho yeát ma Ma-na-ñoûa laïi cho yeát ma Boån-nhaät-trò, ñaùng cho yeát ma Xuaát toäi laïi cho yeát ma Boån-nhaät-trò, ñaùng cho yeát ma Xuaát toäi laïi cho yeát ma Ma-na-ñoûa. Sao goïi laø yeát ma nhö phaùp?: Neáu moïi vieäc phaùt sanh trong Taêng maø nhö phaùp, nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy laøm cho döùt dieät thì goïi laø laøm

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 30 531

yeát ma nhö phaùp. Neáu laø Ñôn-baïch-yeát-ma thì neân taùc baïch; neáu laø Baïch-nhò-yeát- ma thì neân taùc baïch roài xöôùng moät laàn yeát ma; neáu laø Baïch-töù-yeát-ma thì neân taùc baïch roài xöôùng Ba-laàn yeát ma. Neáu ñaùng cho Hieän tieàn Tyø-ni thì neân cho Hieän tieàn Tyø-ni; ñaùng cho ÖÙc nieäm Tyø-ni thì neân cho ÖÙc nieäm Tyø-ni; ñaùng cho Baát si Tyø-ni thì neân cho Baát si Tyø-ni; ñaùng cho Mích toäi töôùng Tyø-ni thì neân cho Thaät mích Tyø-ni; ñaùng cho Ña mích Tyø-ni thì neân cho Ña mích Tyø-ni; ñaùng cho yeát ma trò phaït (yeát ma Khoå-thieát) thì neân cho yeát ma Khoå-thieát; ñaùng cho yeát ma Y chæ thì neân cho yeát ma Y chæ; ñaùng cho yeát ma taãn xuaát (yeát ma Khu-xuaát) thì neân cho yeát ma Khu-xuaát; ñaùng cho yeát ma Haï-yù thì neân cho yeát ma Haï-yù; ñaùng cho yeát ma Baát-kieán-taãn thì neân cho yeát ma Baát-kieán-taãn; ñaùng cho yeát ma Baát-taùc-taãn thì neân cho yeát ma Baát-taùc-taãn; ñaùng cho yeát ma Taø kieán baát tröø taãn thì neân cho yeát ma Taø kieán baát tröø taãn; ñaùng cho yeát ma Bieät truï thì neân cho yeát ma Bieät truï; ñaùng cho yeát ma haønh Ma-na-ñoûa, Boån-nhaät-trò, xuaát toäi thì neân cho yeát ma Ma-na-ñoûa, yeát ma Boån-nhaät-trò, yeát ma Xuaát toäi. Sao goïi laø yeát ma bieät chuùng? Neáu khi Taêng yeát ma, coù Tyø kheo khoâng hoøa hôïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc laïi khoâng gôûi duïc, Tyø kheo hieän tieàn ngaên thì thaønh ngaên. Hoaëc khi Taêng yeát ma coù Tyø kheo hoøa hôïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc laïi khoâng gôûi duïc, Tyø kheo hieän tieàn ngaên thì thaønh ngaên. Hoaëc khi Taêng yeát ma coù Tyø kheo hoøa hôïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì gôûi duïc,Tyø kheo hieän tieàn ngaên thì thaønh ngaên. Sao goïi laø yeát ma hoøa hôïp?: Neáu khi Taêng yeát ma coù Tyø kheo hoøa hôïp moät choã, ngöôøi neân gôûi duïc thì gôûi duïc, Tyø kheo hieän tieàn coù theå ngaên maø khoâng ngaên”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, Tyø kheo naøo ngaên thì neân thoï nhaän, Tyø kheo naøo ngaên thì khoâng neân thoï nhaän?”, Phaät noùi: “Neáu Taêng nhö phaùp laøm yeát ma maø coù Tyø kheo ngaên thì khoâng neân thoï nhaän, hoaëc coù baïch y, Sa di, dò ñaïo, khoâng phaûi Tyø kheo; ngöôøi bò taãn veà khoâng thaáy toäi, khoâng saùm toäi, khoâng boû aùc taø kieán vaø toäi baát coïng truï; ngöôøi phaïm caùc toäi baát coïng truï, phaïm bieân toäi, ngöôøi voán laø baïch y, baát naêng nam, ngöôøi oâ nhuïc Tyø kheo ni, ngöôøi vieät-teá (taëc truï); ngöôøi gieát cha meï, A-la-haùn, ngöôøi phaù taêng, ngöôøi aùc taâm laøm cho Phaät bò thöông… nhöõng haïng ngöôøi naøy ngaên thì khoâng neân thoï nhaän. Neáu ngöôøi ôû trong giôùi ngaên ngöôøi ôû ngoaøi giôùi laøm yeát ma thì khoâng neân thoï nhaän; neáu ngöôøi ôû ngoaøi giôùi ngaên ngöôøi ôû trong giôùi laøm yeát ma thì khoâng

532 BOÄ LUAÄT 5

neân thoï nhaän; neáu ngöôøi ôû choã thaáp ngaên ngöôøi ôû choã cao laøm yeát ma thì khoâng neân thoï nhaän; neáu ngöôøi ôû choã cao ngaên ngöôøi ôû choã thaáp laøùm yeát ma thì khoâng neân thoï nhaän. Neáu ngöôøi ngaên khoâng ñeán choã Taêng ñang laøm yeát ma hoaëc coù ñeán nhöng khoâng xin Taêng cho thì khoâng neân thoï nhaän; neáu ngöôøi phaù giôùi ñeán ngaên hoaëc ñem taâm ngaên ñeàu khoâng neân thoï nhaän. Ngöôïc laïi neáu Taêng laøm yeát ma phi phaùp maø coù Tyø kheo ngaên thì neân thoï nhaän; neáu Taêng ôû trong giôùi laøm yeát ma phi phaùp, Tyø kheo ôû trong giôùi ngaên thì neân thoï nhaän; neáu Tyø kheo ñeán trong Taêng xin Taêng cho roài môùi ngaên thì neân thoï nhaän; neáu laø Tyø kheo trì giôùi ngaên thì neân thoï nhaän. Laïi coù caùc Tyø kheo phi phaùp bieät chuùng taãn Tyø kheo vaø coù Tyø kheo taêng ñeán giaûi taãn, phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. Laïi coù caùc Tyø kheo phi phaùp hoøa hôïp chuùng taãn Tyø kheo vaø coù Tyø kheo taêng ñeán giaûi taãn, phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. Laïi coù caùc Tyø kheo tôï phaùp bieät chuùng taãn Tyø kheo vaø coù Tyø kheo taêng ñeán giaûi taãn, phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. Laïi coù caùc Tyø kheo tôï phaùp hoøa hôïp chuùng taãn Tyø kheo vaø coù Tyø kheo taêng ñeán giaûi taãn, phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. Laïi coù caùc Tyø kheo nhö phaùp bieät chuùng taãn Tyø kheo vaø coù Tyø kheo taêng ñeán giaûi taãn, phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. Laïi coù caùc Tyø kheo nhö phaùp hoøa hôïp chuùng taãn Tyø kheo vaø coù Tyø kheo taêng ñeán giaûi taãn, phi phaùp bieät chuùng, phi phaùp hoøa hôïp chuùng, tôï phaùp bieät chuùng, tôï phaùp hoøa hôïp chuùng, nhö phaùp bieät chuùng, nhö phaùp hoøa hôïp chuùng. Trong caùc loaïi chuùng naøy chæ coù moät chuùng goïi laø chôn thaät laøm yeát ma taãn, ñoù laø nhö phaùp hoøa hôïp chuùng vaø moät chuùng goïi laø chôn thaät giaûi taãn, ñoù laø nhö phaùp hoøa hôïp chuùng.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 533

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 31

CAÙC PHAÙP YEÁT MA TRÒ PHAÏT THÖÙ TÖ

I. YEÁT MA KHOÅ THIEÁT (Yeát-ma trò phaït): Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù hai Tyø kheo teân Baùt-traø vaø Lö-giaø ñeàu öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi vôùi caùc Tyø kheo roài, bieát ñaây laø caùc Tyø kheo tranh caûi lieàn ñeán choã cuûa moät boä noùi raèng: “Caùc thaày nhaát ñònh chaáp chaët vieäc naøy, chôù ñeå bò coâng kích, caùc thaày giaønh phaàn thaéng thì toâi seõ trôï giuùp”, sau ñoù ñeán choã cuûa boä thöù hai noùi gioáng nhö treân. Do nhaân duyeân naøy Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, Taêng ñaõ bò phaù thì khoâng theå hoøa hôïp, trong taêng chöa khôûi tranh caûi lieàn khôûi tranh caûi, trong Taêng ñaõ khôûi tranh caûi thì khoâng theå tröø dieät. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi hai Tyø kheo naøy: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng ?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi vôùi caùc Tyø kheo roài, bieát ñaây laø caùc Tyø kheo tranh caûi lieàn ñeán choã cuûa moät boä noùi raèng: “Caùc thaày nhaát ñònh chaáp chaët vieäc naøy, chôù ñeå bò coâng kích, caùc thaày giaønh phaàn thaéng thì toâi seõ trôï giuùp”, sau ñoù ñeán choã cuûa boä thöù hai noùi gioáng nhö treân. Do nhaân duyeân naøy Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, Taêng ñaõ bò phaù thì khoâng theå hoøa hôïp, trong taêng chöa khôûi tranh caûi lieàn khôûi tranh caûi, trong Taêng ñaõ khôûi tranh caûi thì khoâng theå tröø dieät”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày haõy laøm yeát ma Khoå-thieát cho hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaøø, neáu coù ai gioáng nhö theá thì cuõng neân cho laøm yeát ma Khoå-thieát. Neáu Tyø kheo coù phaïm trong ba vieäc: Phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi thì neân cho laøm yeát ma Khoå-thieát; neáu coù ba vieäc: Öa ñaáu tranh, thích caûi coï, noùi xaáu nhau cuõng neân cho laøm yeát ma Khoå- thieát. Coù ba loaïi yeát ma phi phaùp, phi Tyø-ni coù theå phaù: Moät laø ngöôøi khoâng hieän tieàn maø laøm, hai laø khoâng noùi tröôùc vieäc ñoù maø laøm vaø Ba laø khoâng khieán cho nhôù nghó maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma nhö phaùp nhö

534 BOÄ LUAÄT 5

Tyø-ni khoâng theå phaù: Moät laø ngöôøi hieän tieàn, hai laø noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi laøm vaø Ba laø khieán cho nhôù nghó roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø Ba laø ngöôøi khoâng hieän tieàn. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hoøa hôïp maø laøm vaø Ba laø ngöôøi hieän tieàn. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø Ba laø khoâng noùi tröôùc vieäc aáy maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø Ba laø khoâng khieán cho nhôù nghó maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø Ba laø khieán cho nhôù nghó roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma phi phaùp phi Tyø-ni coù theå phaù: Moät laø cho ngöôøi khoâng phaïm toäi maø laøm, hai laø cho ngöôøi phaïm toäi khoâng theå saùm hoái maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi ñaõ saùm hoái toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma nhö phaùp nhö luaät khoâng theå phaù: Moät laø cho ngöôøi phaïm toäi maø laøm, hai laø cho ngöôøi phaïm toäi coù theå saùm maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi chöa saùm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø khoâng nhö phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi khoâng phaïm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi phaïm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi phaïm toäi khoâng theå saùm hoái maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi phaïm toäi coù theå saùm hoái maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi ñaõ saùm hoái toäi roài maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø Ba laø cho ngöôøi chöa saùm hoái toäi maø laøm”. Taùc phaùp yeát ma Khoå-thieát nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, hai Tyø kheo teân Baùt-traø vaø Lö-giaø ñeàu öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi vôùi caùc Tyø kheo roài, bieát ñaây laø caùc Tyø kheo tranh caûi lieàn ñeán choã cuûa moät boä noùi raèng: “Caùc thaày nhaát ñònh chaáp chaët vieäc naøy, chôù ñeå bò coâng kích, caùc thaày giaønh phaàn thaéng thì toâi seõ trôï giuùp”, sau ñoù ñeán choã cuûa boä thöù hai noùi gioáng nhö treân. Do nhaân duyeân naøy Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, Taêng ñaõ bò phaù thì khoâng theå hoøa hôïp, trong taêng chöa khôûi tranh caûi lieàn khôûi tranh caûi, trong

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 535

Taêng ñaõ khôûi tranh caûi thì khoâng theå tröø dieät. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Khoå-thieát cho hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaø, chöøng naøo hai Tyø kheo naøy coøn laøm haïnh khoâng thanh tònh thì Taêng cho yeát ma Khoå-thieát chöøng aáy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ cho hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaø yeát ma Khoå-thieát xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc cho yeát ma Khoå-thieát laø: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ cho yeát ma Khoå-thieát . - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc theo ngöôøi khaùc xin cho xuaát toäi. - Khoâng ñöôïc noùi toâi seõ xuaát toäi thaày. - Khoâng ñöôïc ngaên Boá taùt, Töï töù. - Khoâng ñöôïc choáng traùi Tyø kheo thanh tònh, phaûi ñieàu phuïc taâm, nhö phaùp cung kính. Neáu Tyø kheo bò yeát ma Khoå-thieát khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp treân thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc lìa yeát ma naøy. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy lui qua moät beân laøm yeát ma Khoå-thieát cho hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaø, hai Tyø kheo naøy thoï haønh theo yeát ma naøy roài, taâm hoái caûi, chieát phuïc, cung kính ñieàu nhu neân theo Taêng xin giaûi yeát ma Khoå-thieát. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neáu hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaø taâm hoái caûi, chieát phuïc, cung kính thì Taêng neân cho giaûi yeát ma; neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá cuõng neân cho giaûi yeát ma. Neáu Tyø kheo khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá thì khoâng neân cho giaûi yeát ma, töùc laø truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, thoï ngöôøi y chæ… cho ñeán choáng traùi Tyø kheo thanh tònh, taâm khoâng hoái caûi chieát phuïc thì khoâng neân cho giaûi yeát ma. Ngöôïc laïi neáu tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá thì neân cho giaûi yeát

536 BOÄ LUAÄT 5

ma, töùc laø khoâng truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, khoâng thoï ngöôøi y chæ… cho ñeán khoâng choáng traùi Tyø kheo thanh tònh, taâm ñieàu phuïc cung kính thì neân cho giaûi yeát ma”. Taùc phaùp giaûi yeát ma Khoå-thieát nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaø töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, chuùng con laø hai Tyø kheo teân Baùt-traø vaø Lö-giaø ñeàu öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi vôùi caùc Tyø kheo roài, bieát ñaây laø caùc Tyø kheo tranh caûi lieàn ñeán choã cuûa moät boä noùi raèng: “Caùc thaày nhaát ñònh chaáp chaët vieäc naøy, chôù ñeå bò coâng kích, caùc thaày giaønh phaàn thaéng thì toâi seõ trôï giuùp”, sau ñoù ñeán choã cuûa boä thöù hai noùi gioáng nhö treân. Do nhaân duyeân naøy Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, Taêng ñaõ bò phaù thì khoâng theå hoøa hôïp, trong taêng chöa khôûi tranh caûi lieàn khôûi tra- nh caûi, trong Taêng ñaõ khôûi tranh caûi thì khoâng theå tröø dieät. Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Khoå-thieát, chuùng con thoï haønh theo yeát ma Khoå-thieát nay taâm hoái caûi, chieát phuïc, cung kính theo taêng xin giaûi yeát ma Khoå-thieát. Xin Taêng thöông xoùt giaûi yeát ma Khoå-thieát cho chuùng con. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, hai Tyø kheo teân Baùt-traø vaø Lö-giaø ñeàu öa thích tranh caûi, sau khi tranh caûi vôùi caùc Tyø kheo roài, bieát ñaây laø caùc Tyø kheo tranh caûi lieàn ñeán choã cuûa moät boä noùi raèng: “Caùc thaày nhaát ñònh chaáp chaët vieäc naøy, chôù ñeå bò coâng kích, caùc thaày giaønh phaàn thaéng thì toâi seõ trôï giuùp”, sau ñoù ñeán choã cuûa boä thöù hai noùi gioáng nhö treân. Do nhaân duyeân naøy Taêng chöa bò phaù lieàn bò phaù, Taêng ñaõ bò phaù thì khoâng theå hoøa hôïp, trong taêng chöa khôûi tranh caûi lieàn khôûi tranh caûi, trong Taêng ñaõ khôûi tranh caûi thì khoâng theå tröø dieät. Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Khoå-thieát, hai Tyø kheo naøy thoï haønh theo yeát ma Khoå-thieát nay taâm ñaõ hoái caûi chieát phuïc theo Taêng xin giaûi yeát ma Khoå-thieát. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi yeát ma Khoå-thieát cho hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaø. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giaûi yeát ma Khoå-thieát cho hai Tyø kheo Baùt-traø vaø Lö-giaø xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

II. YEÁT MA Y CHÆ: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo Thi-vieät thöôøng hay phaïm toäi, thöôøng hay saùm toäi khoâng coù chöøng haïn neân caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm yeát ma Y chæ cho Tyø kheo Thi-vieät, neáu

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 537

coù Tyø kheo naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho laøm yeát ma Y chæ. Neáu Tyø kheo coù phaïm trong ba vieäc: Phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi thì neân cho laøm yeát ma Y chæ; neáu coù ba vieäc: Öa ñaáu tranh, thích caûi coï, noùi xaáu nhau cuõng neân cho laøm yeát ma Y chæ. Coù ba loaïi yeát ma phi phaùp, phi Tyø-ni coù theå phaù: Moät laø ngöôøi khoâng hieän tieàn maø laøm, hai laø khoâng noùi tröôùc vieäc ñoù maø laøm vaø ba laø khoâng khieán cho nhôù nghó maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma nhö phaùp nhö Tyø-ni khoâng theå phaù: Moät laø ngöôøi hieän tieàn, hai laø noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi laøm vaø ba laø khieán cho nhôù nghó roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø ngöôøi khoâng hieän tieàn. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hoøa hôïp maø laøm vaø Ba laø ngöôøi hieän tieàn. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø khoâng noùi tröôùc vieäc aáy maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø khoâng khieán cho nhôù nghó maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø Ba laø khieán cho nhôù nghó roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma phi phaùp phi Tyø-ni coù theå phaù: Moät laø cho ngöôøi khoâng phaïm toäi maø laøm, hai laø cho ngöôøi phaïm toäi khoâng theå saùm hoái maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi ñaõ saùm hoái toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma nhö phaùp nhö luaät khoâng theå phaù: Moät laø cho ngöôøi phaïm toäi maø laøm, hai laø cho ngöôøi phaïm toäi coù theå saùm maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi chöa saùm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø khoâng nhö phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi khoâng phaïm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi phaïm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi phaïm toäi khoâng theå saùm hoái maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi phaïm toäi coù theå saùm hoái maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi ñaõ saùm hoái toäi roài maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi chöa saùm hoái toäi maø laøm. Yeát ma Y chæ coù hai vieäc: Moät laø baûo ngöôøi naøy neân y chæ vò naøo ñoù nöông ôû, hai laø baûo tuaân theo haønh phaùp cuûa yeát ma Y chæ”. Taùc phaùp yeát ma Y chæ nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng

538 BOÄ LUAÄT 5

xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Thi-vieät thöôøng hay phaïm toäi, thöôøng hay saùm toäi khoâng coù chöøng haïn. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Y chæ cho Tyø kheo Thi-vieät, chöøng naøo Tyø kheo Thi-vieät naøy coøn laøm haïnh khoâng thanh tònh thì Taêng cho laøm yeát ma Y chæ chöøng aáy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ cho Tyø kheo Thi-vieät yeát ma Y chæ xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc cho yeát ma Y chæ laø: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ cho yeát ma Khoå-thieát . - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc theo ngöôøi khaùc xin cho xuaát toäi. - Khoâng ñöôïc noùi toâi seõ xuaát toäi thaày. - Khoâng ñöôïc ngaên Boá taùt, Töï töù. - Khoâng ñöôïc choáng traùi Tyø kheo thanh tònh, phaûi ñieàu phuïc taâm, nhö phaùp cung kính. Neáu Tyø kheo ñöôïc cho yeát ma Y chæ maø khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp treân thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc lìa yeát ma naøy. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaâng theo lôøi Phaät daïy lui qua moät beân laøm yeát ma Y chæ cho Tyø kheo Thi-vieät, Tyø kheo naøy thoï haønh theo yeát ma Y chæ nay taâm hoái caûi, chieát phuïc, ñieàu nhu theo Taêng xin giaûi yeát ma Y chæ. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu Tyø kheo Thi-vieät taâm ñaõ hoái caûi chieát phuïc thì taêng neân cho giaûi yeát ma, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö vaäy, Taêng cuõng neân cho giaûi yeát ma. Neáu Tyø kheo khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá thì taêng khoâng neân cho giaûi yeát ma, töùc laø truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán choáng traùi Tyø kheo thanh tònh thì Taêng khoâng neân cho giaûi yeát ma Y chæ. Ngöôïc laïi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 539

neáu Tyø kheo tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá, töùc laø khoâng truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, khoâng thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán khoâng choáng traùi Tyø kheo thanh tònh thì taêng neân cho giaûi yeát ma Y chæ”. Taùc phaùp giaûi yeát ma Y chæ nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Thi-vieät töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con laø Tyø kheo Thi-vieät thöôøng hay phaïm toäi, thöôøng hay saùm toäi khoâng coù chöøng haïn. Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Y chæ, con thoï haønh theo yeát ma Y chæ nay taâm hoái caûi, chieát phuïc theo Taêng xin giaûi yeát ma Y chæ. Xin Taêng thöông xoùt giaûi yeát ma Y chæ cho con. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Thi-vieät thöôøng hay phaïm toäi, thöôøng hay saùm toäi khoâng coù chöøng haïn. Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Y chæ, Tyø kheo Thi vieát naøy thoï haønh theo yeát ma Y chæ nay taâm hoái caûi chieát phuïc theo Taêng xin giaûi yeát ma Y chæ. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi yeát ma Y chæ cho Tyø kheo Thi-vieät. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giaûi yeát ma Y chæ cho Tyø kheo Thi-vieät xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

III. YEÁT MA KHU XUAÁT (Yeát ma taãn xuaát): Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû taïi Haéc sôn coù hai Tyø kheo teân Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc ôû nôi naøy laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy cuõng nghe cuõng bieát. Tyø kheo naøy cuøng ngöôøi nöõ ngoài chung moät giöôøng, aên chung moät maâm, uoáng chung moät baùt, quaù ngoï aên, chöùa thöùc aên cuøng nguû (noäi tuùc), aên thöùc aên caùch ñeâm, khoâng thoï maø aên, khoâng laøm phaùp dö thöïc maø aên, ñaùnh ñaøn ñaùnh troáng, huyùt gioù thaønh nhaïc, thoåi laù caây Ña la thaønh tieáng nhaïc…, ca muùa, ñeo chuoãi anh laïc, laáy höông thôm thoa thaân, maëc aùo öôùp muøi thôm… töï daét vôï vaø con gaùi cuûa ngöôøi hoaëc baûo ngöôøi daét, khieán voi ngöïa ñaáu nhau, traâu boø ñaáu nhau, nam nöõ ñaáu nhau, baûn thaân cuõng ñaáu, tay ñaùnh chaân ñaïp, ñuoåi chaïy nhau boán phía… tung ñoà vaät leân hö khoâng roài ôû döôùi ñoùn laáy, ñi cuøng ngöôøi nöõ treân thuyeàn laøm caùc kyû nhaïc, hoaëc côûi voi, côûi ngöïa, ñi kieäu vôùi nhieàu ngöôøi thoåi oác ñi tröôùc daãn ñöôøng vaøo trong vöôøn röøng… laøm ñuû nhöõng vieäc xaáu xa nhö theá neân caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm yeát ma Khu-xuaát cho hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-

540 BOÄ LUAÄT 5

tuùc, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho laøm yeát ma Khu-xuaát. Neáu Tyø kheo coù phaïm trong ba vieäc: Phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi thì neân cho laøm yeát ma Khu-xuaát; neáu coù ba vieäc: Öa ñaáu tranh, thích caûi coï, noùi xaáu nhau cuõng neân cho laøm yeát ma Khu-xuaát. Coù ba loaïi yeát ma phi phaùp, phi Tyø-ni coù theå phaù: Moät laø ngöôøi khoâng hieän tieàn maø laøm, hai laø khoâng noùi tröôùc vieäc ñoù maø laøm vaø ba laø khoâng khieán cho nhôù nghó maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma nhö phaùp nhö Tyø-ni khoâng theå phaù: Moät laø ngöôøi hieän tieàn, hai laø noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi laøm vaø ba laø khieán cho nhôù nghó roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø Ba laø ngöôøi khoâng hieän tieàn. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø ngöôøi hieän tieàn. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø khoâng noùi tröôùc vieäc aáy maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø noùi tröôùc vieäc ñoù roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø khoâng khieán cho nhôù nghó maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø khieán cho nhôù nghó roài môùi laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma phi phaùp phi Tyø-ni coù theå phaù: Moät laø cho ngöôøi khoâng phaïm toäi maø laøm, hai laø cho ngöôøi phaïm toäi khoâng theå saùm hoái maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi ñaõ saùm hoái toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma nhö phaùp nhö luaät khoâng theå phaù: Moät laø cho ngöôøi phaïm toäi maø laøm, hai laø cho ngöôøi phaïm toäi coù theå saùm maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi chöa saùm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø khoâng nhö phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi khoâng phaïm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi phaïm toäi maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi phaïm toäi khoâng theå saùm hoái maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi phaïm toäi coù theå saùm hoái maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma coù theå phaù: Moät laø phi phaùp maø laøm, hai laø bieät chuùng maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi ñaõ saùm hoái toäi roài maø laøm. Laïi coù ba loaïi yeát ma khoâng theå phaù: Moät laø nhö phaùp maø laøm, hai laø hoøa hôïp maø laøm vaø ba laø cho ngöôøi chöa saùm hoái toäi maø laøm”. Taùc phaùp yeát ma Khu-xuaát nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 541

Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát. Taêng nay laøm yeát ma Khu-xuaát cho hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Khu- xuaát cho hai Tyø kheo naøy, chöøng naøo hai Tyø kheo naøy coøn laøm haïnh khoâng thanh tònh thì Taêng coøn cho yeát ma Khu-xuaát chöøng aáy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ cho hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc yeát ma Khu-xuaát xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo bò yeát ma Khu-xuaát laø: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ cho yeát ma Khoå-thieát . - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc theo ngöôøi khaùc xin cho xuaát toäi. - Khoâng ñöôïc noùi toâi seõ xuaát toäi thaày. - Khoâng ñöôïc ngaên Boá taùt, Töï töù. - Khoâng ñöôïc choáng traùi Tyø kheo thanh tònh, phaûi ñieàu phuïc taâm, nhö phaùp cung kính. Neáu Tyø kheo bò yeát ma Khu-xuaát khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp treân thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc lìa yeát ma naøy. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy lui qua moät beân laøm yeát ma Khu-xuaát cho hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc, hai Tyø kheo bò taãn xuaát neân taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù ñeán trong Taêng xin giaûi yeát ma. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu hai Tyø kheo naøy taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù thì Taêng neân cho giaûi yeát ma Khu-xuaát; neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho giaûi yeát ma Khu-xuaát. Neáu Tyø kheo khoâng tuaân theo haønh phaùp cuûa yeát ma Khu-xuaát, töùc laø truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán choáng traùi Tyø

542 BOÄ LUAÄT 5

kheo thanh tònh, thì Taêng khoâng neân cho giaûi yeát ma Khu-xuaát. Ngöôïc laïi neân tuaân theo haønh phaùp cuûa yeát ma Khu-xuaát, töùc laø khoâng truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, khoâng thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán khoâng choáng traùi Tyø kheo thanh tònh, thì Taêng neân cho giaûi yeát ma Khu-xuaát”. Taùc phaùp giaûi yeát ma Khu-xuaát nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, hai chuùng con laø Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn- tuùc laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát. Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Khu-xuaát, chuùng con bò taãn xuaát nay taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù theo Taêng xin giaûi yeát ma Khu-xuaát. Xin Taêng thöông xoùt giaûi yeát ma Khu-xuaát cho chuùng con. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc naøy ñaõ laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát. Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Khu-xuaát, hai Tyø kheo naøy bò taãn xuaát taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù theo Taêng xin giaûi yeát ma Khu-xuaát. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi yeát ma Khu-xuaát cho hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ giaûi yeát ma Khu-xuaát cho hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

IV. YEÁT MA HAÏ YÙ: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong tuï laïc Ma-xoa-chæ-ñaø taïi nöôùc Ca thi coù moät cö só teân laø Chaát-ña-la, nhaø raát giaøu coù, nhieàu chaâu baùu cuûa caûi, ruoäng vöôøn… vaø nhieàu quyeán thuoäc, toâi tôù. Ngöôøi naøy ñaõ quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng khoâng coù nghi ngôø, ñoái vôùi Khoå taäp dieät ñaïo ñaõ ñöôïc Kieán ñeá ñaéc ñaïo. ÔÛ trong vöôøn Yeâm-la thuoäc tuï laïc Ma- xoa-chæ-ñaø, cö só naøy cho xaây Taêng phoøng roài ñeán trong Tyø kheo taêng thænh raèng: “Caùc Ñaïi-ñöùc haõy ñeán thoï Taêng phoøng trong vöôøn Yeâm-la, con seõ cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Caùc Ñaïi-ñöùc coù theå daïy con ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp nhöõng nghi vaán cho con, tröø Tyø-ni”. Luùc ñoù coù Tyø kheo teân Uaát-ña-la ñeán ôû trong Taêng phoøng taïi vöôøn Yeâm-la naøy laøm Ma-ha-ñeá-ñeá-ñeá-ñaø-la (chuû Taêng phoøng), laïi coù Tyø kheo teân laø Öu-ba-tö-na ñaøn ñeà töû cuøng naêm traêm ñaïi Tyø kheo truï nôi A-lan-nhaõ, maëc y phaán taûo, khaát thöïc töï soáng, öa thích yeân tónh, ñi ñöùng naèm ngoài,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 543

tôùi lui, aên uoáng, ñaép y, mang baùt… thaûy ñeàu thanh tònh khieán ngöôøi nhìn thaáy ñeàu sanh taâm cung kính. Caùc vò naøy khi ñi ñeán trong tuï laïc Ma- xoa-chæ-ñaø, cö só Chaát-ña-la vöøa nhìn thaáy lieàn sanh taâm cung kính lieàn nhaân nôi khaùch Tyø kheo naøy maø thænh Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc. Tyø kheo Uaát-ña-la, chuû Taêng phoøng nghe bieát cö só Chaát-ña-la khoâng noùi gì vôùi mình maø nhaân nôi khaùch Tyø kheo thænh Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, lieàn suy nghó: “Ta laø chuû Taêng phoøng trong vöôøn Yeâm-la naøy maø cö só Chaát-ña-la khoâng noùi gì vôùi ta, laïi nhaân nôi khaùch Tyø kheo thænh Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc, saùng mai ta seõ ñeán cuøng cö só noùi chuyeän”, nghó roài saùng sôùm hoâm sau ñaép y mang baùt ñeán nhaø cuûa cö só, thaáy cö só ñaõ söûa soan ñaày ñuû caùc moùn aên ngon vaø traûi ñuû caùc loaïi toïa cuï taïp saéc, thaáy roài lieàn hoûi cö só: “Vì sao khoâng coù vieân hoà ma hoan hæ ?”, Chaát-ña-la noùi: “Ñaïi-ñöùc, toâi muoán noùi moät ví duï, neáu thaày nghe thì toâi seõ noùi. ÔÛ phöông Baéc coù caùc thöông nhôn ñem gaø maùi ñeán trong chôï ôû phöông Ñoâng baùn, luùc ñoù coù con quaï ñaùp xuoáng cuøng gaø maùi naøy coïng hôïp, gaø maùi naøy sanh con, con chim con naøy khi keâu khoâng theå keâu ñöôïc tieáng gaø cuõng khoâng keâu ñöôïc tieáng quaï, maø keâu thaønh tieáng nöûa gaø nöûa quaï. Thaày cuõng nhö vaäy, tuy noùi ñuû caùc lôøi laønh veà Phaät phaùp nhöng nay laïi noùi lôøi thoâ aùc”, Tyø kheo Uaát-ña-la lieàn traùch: “Cö só ñaõ maéng toâi, nay toâi giao traû laïi Taêng phoøng trong vöôøn Yeâm-la cuûa cö só, toâi seõ ñeán choã Phaät ôû phöông Ñoâng ñeå thaân caän cuùng döôøng”, Chaát-ña- la lieàn noùi: “Ñaïi-ñöùc haõy ôû laïi laøm chuû Taêng phoøng trong vöôøn Yeâm-la, con seõ cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… vaø boán loaïi döôïc: Thôøi döôïc, thôøi phaàn döôïc, thaát nhaät döôïc vaø taän hình döôïc. Caùc Ñaïi-ñöùc coù theå daïy con ñoïc tuïng kinh phaùp vaø giaûi ñaùp nhöõng nghi vaán cho con, tröø Tyø-ni”, cö só thænh nhö theá ñeán laàn thöù ba vaø Tyø kheo Uaát-ña-la cuõng traùch nhö theá ñeán laàn thöù ba. Luùc ñoù Chaát-ña-la noùi: “Neáu Ñaïi-ñöùc nhaát quyeát muoán ñi ñeán choã Phaät thì xin haõy thuaät laïi ñaày ñuû nhöõng lôøi toâi vaø thaày ñaõ noùi, chôù coù theâm bôùt. Hoâm nay Ñaïi-ñöùc khoâng thoï toâi thænh ôû laïi, sau naøy chaéc chaén cuõng seõ trôû laïi”, Tyø kheo Uaát-ña-la lieàn ñi ñeán choã Phaät ôû nöôùc Xaù-veä, ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân, phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, coù ñöôïc an laïc truï khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Tyø kheo ñeàu ñaùp laø nhaãn ñuû, ñöôïc an laïc truï, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät nghe roài lieàn baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày haõy laøm yeát ma Haï-yù cho Tyø kheo Uaát-ña-la roài baûo Tyø kheo naøy ñeán choã cö só Chaát-ña-la haï mình saùm taï, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho laøm yeát ma Haï-yù. Neáu

544 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo coù phaïm trong ba vieäc: Phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi thì neân cho laøm yeát ma Haï-yù; neáu coù ba vieäc: Öa ñaáu tranh, thích caûi coï, noùi xaáu nhau cuõng neân cho laøm yeát ma Haï-yù. Neáu Tyø kheo coù coù naêm phaùp: Cheâ bai Phaät, cheâ bai phaùp, cheâ bai Taêng, phaù giôùi, phaù oai nghi thì taêng neân cho laøm yeát ma Haï-yù. Laïi coù coù naêm phaùp: Noùi lôøi thoâ aùc vôùi cö só, hoaëc quôû maéng cö só, cheâ bai nhaø cö só, hoaëc laøm cho nhaø cö só bò chia lìa, hoaëc tìm phöông tieän ñuoåi cö só ñi khieán cho bò suy naõo thì Taêng neân cho laøm yeát ma Haï-yù. Laïi coù coù naêm phaùp: Noùi lôøi thoâ aùc vôùi Tyø kheo khaùc, maï nhuïc Tyø kheo, cheâ bai Tyø kheo, phaù lôïi döôõng cuûa-Tyø kheo, tìm phöông tieän ñuoåi Tyø kheo ñi khieán cho bò suy naõo thì Taêng neân cho laøm yeát ma Haï-yù. Laïi coù coù naêm phaùp: Xuùi giuïc cö só tranh chaáp vôùi cö só, xuùi giuïc cö só tranh chaáp vôùi Tyø kheo, xuùi giuïc Tyø kheo tranh caûi vôùi Tyø kheo, xuùi giuïc Tyø kheo tranh caûi vôùi cö só, noùi ñieàu maø cö só khoâng thích thì taêng neân cho laøm yeát ma Haï-yù. Tröôùc khi Taêng cho laøm yeát ma Haï-yù, neân tö duy ba ñieàu: Moät laø ñieàu cö só noùi ra laø thaät hay khoâng thaät. Hai laø Tyø kheo naøy coù theå laøm vieäc ñoù hay khoâng. Ba laø Tyø kheo naøy coù theå khieán Haï-yù khoâng. Tö duy nhö vaäy roài môùi cho laøm yeát ma Haï-yù”. Taùc phaùp yeát ma Haï-yù nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, cö só Chaát-ña-la cuùng döôøng chuùng taêng nhö phuïng söï Ñaïi gia, Tyø kheo Uaát-ña-la naøy laïi hieän tieàn noùi lôøi thoâ aùc quôû maéng cö só. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Haï-yù cho Tyø kheo Uaát-ña-la, baûo Tyø kheo naøy ñeán choã cö só Chaát-ña-la saùm taï. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Haï-yù, baûo Tyø kheo Uaát-ña-la ñeán choã cö só Chaát-ña-la saùm taï xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù Taêng neân sai moät Tyø kheo coù khaû naêng daãn Tyø kheo Uaát- ña-la ñeán choã cö só Chaát-ña-la, noùi vôùi cö só raèng: “Tyø kheo naøy hieän tieàn noùi lôøi thoâ aùc, quôû maéng oâng, Taêng ñaõ nhö phaùp trò phaït, oâng neân cho Tyø kheo naøy saùm taï”, neáu cö só cho saùm taï thì neân baûo cö só ñeán choã chæ thaáy maø khoâng nghe ñöôïc, luùc ñoù Tyø kheo Uaát-ña-la ñoái tröôùc Tyø kheo höôùng daãn naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu cö só khoâng cho saùm taï thì Taêng neân sai Tyø kheo thöù hai coù khaû naêng ñeán noùi vôùi cö só gioáng nhö treân, neáu cö só cho saùm taï thì cuõng gioáng nhö treân, Tyø kheo Uaát-ña-la ñoái tröôùc hai Tyø kheo höôùng daãn naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu cö só vaãn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 545

khoâng cho saùm taï thì Taêng neân sai Tyø kheo thöù ba, thöù boán coù khaû naêng ñeán noùi vôùi cö só gioáng nhö treân, neáu cö só cho saùm taï thì cuõng gioáng nhö treân, Tyø kheo Uaát-ña-la ñoái tröôùc caùc Tyø kheo naøy saùm toäi Ñoät-kieát-la. Neáu cö só vaãn khoâng cho saùm taï, cö só laïi laø ngöôøi coù quen bieát nhieàu, coù theá löïc lôùn hoaëc theá löïc cuûa vua, hoaëc cuûa quan, cuûa giaëc cöôùp coù theå töï laøm vieäc aùc naõo loaïn chuùng taêng hoaëc sai baûo ngöôøi khaùc laøm, thì Taêng neân baûo Tyø kheo phaïm loãi naøy raèng: “Cö só naøy coù nhieàu quen bieát, coù theá löïc lôùn… hoaëc sai baûo ngöôøi khaùc laøm. Vì vaäy thaày neân rôøi khoûi choã naøy”, neáu Tyø kheo naøy göôïng ôû laïi thì Taêng khoâng toäi.

V. YEÁT MA BAÁT KIEÁN TAÃN (Yeát ma khoâng thaáy toäi): Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø kheo Xa-naëc phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán ngöôøi naøy ñöôïc lôïi ích an laïc neân noùi toäi vaø baûo nhö phaùp saùm hoái chôù coù che giaáu. Xa-naëc noùi: “Toâi khoâng thaáy toäi, vì sao phaûi saùm hoái”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn. Neáu Tyø kheo coù phaïm trong ba vieäc: Phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi thì neân cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn; neáu coù ba vieäc: Öa ñaáu tranh, thích caûi coï, noùi xaáu nhau cuõng neân cho laøm yeát ma Baát- kieán-taãn. Tröôùc khi Taêng cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn, Taêng neân tö duy coù naêm phaùp: “Neáu chuùng ta cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn thì Tyø kheo naøy khoâng ñöôïc cuøng thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, khoâng ñöôïc cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng ñöôïc cuøng ngoï trai, khoâng ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa thoï leã kính, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa”. Do nhaân duyeân naøy phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ baát ñoàng thì Taêng khoâng neân cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn. Ngöôïc laïi neáu do nhaân duyeân naøy khoâng phaùt sanh tranh caûi khieán Taêng hoøa hôïp, Taêng khoâng tranh caûi, Taêng khoâng chia reõ baát ñoàng thì Taêng neân cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn. Tyø kheo phaïm toäi cuõng neân tö duy coù naêm phaùp ñeå nhö phaùp thaáy toäi nhö sau: “Neáu ta khoâng nhö phaùp thaáy toäi naøy thì Taêng seõ laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho ta, ta khoâng ñöôïc cuøng Taêng thuyeát giôùi vaø taêng yeát ma, khoâng ñöôïc cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng ñöôïc cuøng ngoï trai thöïc, khoâng ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa thoï leã kính, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa. Vì sao, vì caùc Tyø kheo öa thích trì giôùi, coù taøm quyù khoâng theå vì ta maø tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”, suy nghó nhö vaäy roài Tyø kheo naøy neân thoï yeát ma Baát-kieán-taãn”. Taùc phaùp yeát ma Baát-kieán-taãn nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp,

546 BOÄ LUAÄT 5

moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Xa-naëc naøy phaïm toäi maø khoâng nhö phaùp thaáy toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc, chöøng naøo maø Tyø kheo naøy khoâng nhö phaùp thaáy toäi thì Taêng cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn chöøng aáy. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ laøm yeát ma Baát- kieán-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo bò yeát ma Baát-kieán-taãn laø: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ cho yeát ma Khoå-thieát . - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc thoï Tyø kheo thanh tònh laøm leã, nghinh ñoùn; cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… cho ñeán xoa boùp chaân tay. Neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc xoa boùp, taâm phaûi hoái caûi chieát phuïc. Neáu Tyø kheo bò yeát ma Baát-kieán-taãn khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp treân thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc lìa yeát ma naøy. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy lui qua moät beân laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc. Tyø kheo naøy bò taãn taâm khoâng chieát phuïc, noùi raèng: “Toâi ñaâu caàn döï vaøo vieäc cuûa caùc thaày, toâi cuõng khoâng ñeám xæa ñeán caùc thaày”, noùi roài mang baùt ñi ñeán caùc nöôùc nhö nöôùc Öông-giaø, nöôùc Ma-kieät-ñaø, nöôùc ca thi, nöôùc Kieàu-taùt-la, nöôùc Cöu- löu, nöôùc Baùt-xaø-la, nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeà… heát choã naøy ñeán choã khaùc. Tyø kheo ôû caùc nöôùc naøy nghe bieát Xa-naëc bò taãn neân khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 547

laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Tyø kheo Xa-naëc luùc ñoù taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù trôû veà nöôùc Caâu-xaù-di ñeán trong Taêng xin giaûi taãn, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày neân giaûi yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho giaûi taãn. Neáu Tyø kheo khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá, töùc laø truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán neáu khoâng bònh thì khoâng tho ngöôøi khaùc xoa boùp, thì Taêng khoâng neân cho giaûi taãn. Hoaëc laøm hình töôùng cö só, hoaëc laøm hình töôùng ngoaïi ñaïo, laøm vieäc chung vôùi ngoaïi ñaïo, hoaëc vieäc khoâng neân laøm maø laøm, khoâng hoïc giôùi Tyø kheo, nhuïc maï Tyø kheo, noùi lôøi thoâ aùc vôùi Tyø kheo, cheâ bai Tyø kheo, tìm caùch laøm cho Tyø kheo maát choã ôû, maát söï cuùng döôøng, muoán chieát phuïc Tyø kheo ôû trong giôùi vaø ôû ngoaøi giôùi, thích ñaáu tranh, caûi coï vaø noùi xaáu nhau, taâm khoâng chieát phuïc, khoâng cung kính ñieàu nhu, thì Taêng khoâng neân cho giaûi taãn. Ngöôïc laïi neáu Tyø kheo tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá, töùc laø khoâng truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi, khoâng thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán taâm hoái caûi ñieàu nhu, thì Taêng neân cho giaûi taãn”. Taùc phaùp giaûi yeát ma Baát-kieán-taãn nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Xa-naëc töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con laø Tyø kheo Xa-naëc phaïm toäi neân saùm hoái, vì khoâng nhö phaùp thaáy toäi neân Taêng laøm yeát ma Baát-kieán-taãn cho con. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng con chung laøm yeát ma, khoâng cuøng con chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; con khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi con coïng söï vaø ôû chung vì con xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Con nay taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù ñeán trong Taêng xin giaûi yeát ma Baát-kieán-taãn, xin Taêng thöông xoùt giaûi yeát ma Baát-kieán-taãn cho con. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Xa-naëc naøy phaïm toäi maø khoâng nhö phaùp thaáy toäi neân Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Baát-kieán-taãn. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Tyø kheo

548 BOÄ LUAÄT 5

naøy taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù nay theo Taêng xin giaûi yeát ma Baát- kieán-taãn. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi yeát ma Baát-kieán-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ giaûi yeát ma Baát- kieán-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

VI. YEÁT MA BAÁT TAÙC TAÅN (Yeát ma khoâng saùm toäi): Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø kheo Xa-naëc phaïm toäi neân saùm hoái, caùc Tyø kheo thöông xoùt muoán ngöôøi naøy ñöôïc lôïi ích an laïc neân noùi toäi vaø baûo nhö phaùp saùm hoái, Xa-naëc noùi: “Toâi khoâng theå nhö phaùp saùm hoái”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm phaùp yeát ma Baát-taùc-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho yeát ma Baát-taùc-taãn. Neáu Tyø kheo coù phaïm trong ba vieäc: Phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi thì neân cho laøm yeát ma Baát-taùc-taãn; neáu coù ba vieäc: Öa ñaáu tranh, thích caûi coï, noùi xaáu nhau cuõng neân cho laøm yeát ma Baát-taùc-taãn. Tröôùc khi laøm yeát ma Baát-taùc- taãn, Taêng neân suy nghó coù naêm phaùp: “Neáu chuùng ta taùc phaùp yeát ma Baát-taùc-taãn thì Tyø kheo naøy khoâng ñöôïc cuøng thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, khoâng ñöôïc cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng ñöôïc cuøng ngoï trai, khoâng ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa thoï leã kính, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa’. Do nhaân duyeân naøy phaùt sanh tranh caûi khieán taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng thì Taêng khoâng neân cho laøm yeát ma Baát-taùc-taãn. Ngöôïc laïi neáu do nhaân duyeân naøy maø Taêng khoâng sanh khôûi tranh caûi, Taêng hoøa hôïp, Taêng khoâng chia reõ baát ñoàng thì Taêng neân cho laøm yeát ma Baát-taùc-taãn. Tyø kheo phaïm toäi cuõng neân tö duy coù naêm phaùp ñeå nhö phaùp thaáy toäi nhö sau: “Neáu ta khoâng nhö phaùp thaáy toäi naøy thì Taêng seõ laøm yeát ma Baát-taùc-taãn cho ta, ta khoâng ñöôïc cuøng Taêng thuyeát giôùi vaø taêng yeát ma, khoâng ñöôïc cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng ñöôïc cuøng ngoï trai thöïc, khoâng ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa thoï leã kính, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa. Vì sao, vì caùc Tyø kheo öa thích trì giôùi, coù taøm quyù khoâng theå vì ta maø tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”, suy nghó nhö theá roài, Tyø kheo phaïm toäi neân thoï yeát ma Baát-taùc-taãn”. Taùc phaùp yeát ma Baát-taùc-taãn nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Xa-naëc phaïm toäi tuy thaáy toäi, nhöng khoâng nhö phaùp saùm hoái. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Baát-taùc-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 549

chöøng naøo Tyø kheo naøy phaïm toäi thaáy toäi maø khoâng nhö phaùp saùm hoái thì Taêng coøn cho laøm yeát ma Baát-taùc-taãn chöøng aáy. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Xa- naëc yeát ma Baát-taùc-taãn xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc cho yeát ma Khoå-thieát laø: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ cho yeát ma Khoå-thieát . - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc thoï Tyø kheo thanh tònh laøm leã, nghinh ñoùn; cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… cho ñeán xoa boùp chaân tay. Neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc xoa boùp, taâm phaûi hoái caûi chieát phuïc. Neáu Tyø kheo bò yeát ma Baát-taùc-taãn khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp treân thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc lìa yeát ma naøy. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy lui qua moät beân laøm yeát ma Baát-taùc-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc, Tyø kheo naøy bò taãn taâm khoâng chieát phuïc, noùi raèng: “Toâi ñaâu caàn döï vaøo vieäc cuûa caùc thaày, toâi cuõng khoâng ñeám xæa ñeán caùc thaày”, noùi roài mang baùt ñi ñeán caùc nöôùc nhö nöôùc Öông-giaø, nöôùc Ma-kieät-ñaø, nöôùc ca thi, nöôùc Kieàu-taùt-la, nöôùc Cöu- löu, nöôùc Baùt-xaø-la, nöôùc A-thaáp-Ma-giaø-a-baøn-ñeà… heát choã naøy ñeán choã khaùc. Tyø kheo ôû caùc nöôùc naøy nghe bieát Xa-naëc bò taãn neân khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Tyø kheo Xa-naëc luùc ñoù taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù trôû veà nöôùc Caâu-xaù-di ñeán trong Taêng xin giaûi

550 BOÄ LUAÄT 5

taãn, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày neân giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn. Neáu Tyø kheo khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá, töùc laø truyeàn thoï ñaïi giôùi cho ngöôøi, thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán khoâng bònh maø thoï ngöôøi khaùc xoa boùp. Hoaëc laøm hình töôùng cö só, hoaëc laøm hình töôùng ngoaïi ñaïo, laøm vieäc chung vôùi ngoaïi ñaïo, hoaëc vieäc khoâng neân laøm maø laøm, khoâng hoïc giôùi Tyø kheo, nhuïc maï Tyø kheo, noùi lôøi thoâ aùc vôùi Tyø kheo, cheâ bai Tyø kheo, tìm caùch laøm cho Tyø kheo maát choã ôû, maát söï cuùng döôøng, muoán chieát phuïc Tyø kheo ôû trong giôùi vaø ôû ngoaøi giôùi, thích ñaáu tranh, caûi coï vaø noùi xaáu nhau, taâm khoâng chieát phuïc, khoâng cung kính ñieàu nhu. Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân cho giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn. Ngöôïc laïi neáu Tyø kheo tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá, töùc laø khoâng truyeàn thoï ñaïi giôùi cho ngöôøi, khoâng thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán taâm chieát phuïc ñieàu nhu, thì Taêng neân cho giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn”. Taùc phaùp giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Xa-naëc töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con laø Tyø kheo Xa-naëc phaïm toäi thaáy toäi nhöng khoâng nhö phaùp saùm hoái neân Taêng ñaõ laøm yeát ma Baát-taùc-taãn cho con. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng con chung laøm yeát ma, khoâng cuøng con chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; con khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi con coïng söï vaø ôû chung vì con xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Con nay taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù theo Taêng xin giaûi yeát ma Baát- taùc-taãn. Xin Taêng thöông xoùt giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn cho con. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Xa-naëc naøy phaïm toäi thaáy toäi nhöng khoâng nhö phaùp saùm hoái neân Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Baát-taùc- taãn. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø- la. Tyø kheo Xa-naëc naøy taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù neân theo Taêng xin giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi yeát ma Baát-taùc-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ giaûi yeát ma Baát-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 551

taùc-taãn cho Tyø kheo Xa-naëc xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

VII. YEÁT MA BAÁT XAÛ AÙC TAØ KIEÁN TAÅN: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo A-lôïi-tra sanh aùc taø kieán noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät ñaõ noùi laø laøm phaùp chöôùng ngaïi khoâng theå chöôùng ngaïi ñaïo”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày neân laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn cho Tyø kheo A-lôïi-tra, neáu coù Tyø kheo naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho laøm yeát ma Baát xaû aùc taø kieán. Neáu Tyø kheo coù phaïm trong ba vieäc: Phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi thì neân cho laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán- taãn; neáu coù ba vieäc: Öa ñaáu tranh, thích caûi coï, noùi xaáu nhau cuõng neân cho laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn. Tröôùc khi Taêng cho laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn, Taêng neân suy nghó coù naêm phaùp: “Neáu chuùng ta taùc phaùp yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn thì Tyø kheo naøy khoâng ñöôïc cuøng thuyeát giôùi vaø Taêng yeát ma, khoâng ñöôïc cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng ñöôïc cuøng ngoï trai, khoâng ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa thoï leã kính, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa”. Do nhaân duyeân naøy phaùt sanh tranh caûi khieán taêng bò phaù, Taêng tranh caûi, Taêng chia reõ, baát ñoàng thì Taêng khoâng neân cho laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn. Ngöôïc laïi neáu do nhaân duyeân naøy Taêng khoâng phaùt sanh tranh caûi, Taêng hoøa hôïp, Taêng khoâng chia reõ baát ñoàng thì Taêng neân cho laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn. Tyø kheo phaïm toäi cuõng neân tö duy coù naêm phaùp ñeå nhö phaùp thaáy toäi nhö sau: “Neáu ta khoâng nhö phaùp thaáy toäi naøy thì Taêng seõ laøm yeát ma Baát-xaû-aùc- taø-kieán-taãn cho ta, ta khoâng ñöôïc cuøng Taêng thuyeát giôùi vaø taêng yeát ma, khoâng ñöôïc cuøng thoï thöïc Ñaùt-baùt-na, khoâng ñöôïc cuøng ngoï trai thöïc, khoâng ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa thoï leã kính, nghinh ñoùn vaø tieãn ñöa. Vì sao, vì caùc Tyø kheo öa thích trì giôùi, coù taøm quyù khoâng theå vì ta maø tuøy aùi haønh, tuøy saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh”, suy nghó nhö theá roài, Tyø kheo phaïm toäi neân thoï yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn”. Taùc phaùp yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo A-lôïi-tra sanh aùc taø kieán noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät ñaõ noùi laø laøm phaùp chöôùng ngaïi khoâng theå chöôùng ngaïi ñaïo”. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn cho Tyø kheo A-lôïi-tra, chöøng naøo Tyø kheo sanh aùc taø kieán naøy chöa nhö phaùp saùm hoái thì Taêng coøn cho laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn chöùng aáy. Caùc

552 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø-la. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ laøm yeát ma Baát-xaû- aùc-taø-kieán-taãn cho Tyø kheo A-lôïi-tra xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Haønh phaùp cuûa-Tyø kheo ñöôïc cho yeát ma Khoå-thieát laø: - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ cho yeát ma Khoå-thieát . - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc thoï Tyø kheo thanh tònh laøm leã, nghinh ñoùn; cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… cho ñeán xoa boùp chaân tay. Neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc xoa boùp, taâm phaûi hoái caûi chieát phuïc. Neáu Tyø kheo bò yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn maø khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp treân thì troïn ñôøi khoâng ñöôïc lìa yeát ma naøy. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaâng lôøi Phaät daïy lui qua moät beân laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn cho Tyø kheo A-lôïi-tra, thôøi gian sau, Tyø kheo naøy taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù ñeán trong Taêng xin giaûi taãn, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày neân giaûi yeát ma Baát- xaû-aùc-taø-kieán-taãn cho Tyø kheo A-lôïi-tra, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho giaûi taãn. Neáu Tyø kheo khoâng tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá, töùc laø truyeàn thoï ñaïi giôùi cho ngöôøi, thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán khoâng bònh maø thoï ngöôøi khaùc xoa boùp. Hoaëc laøm hình töôùng cö só, hoaëc laøm hình töôùng ngoaïi ñaïo, laøm vieäc chung vôùi ngoaïi ñaïo, hoaëc vieäc khoâng neân laøm maø laøm, khoâng hoïc giôùi Tyø kheo, nhuïc maï Tyø kheo, noùi lôøi thoâ aùc vôùi Tyø kheo, cheâ bai Tyø kheo, tìm caùch laøm cho Tyø kheo maát choã ôû, maát söï cuùng döôøng, muoán chieát phuïc Tyø kheo ôû trong giôùi vaø ôû ngoaøi giôùi, thích ñaáu tranh, caûi coï vaø noùi xaáu nhau,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 31 553

taâm khoâng chieát phuïc, khoâng cung kính ñieàu nhu. Tyø kheo nhö theá thì Taêng khoâng neân cho giaûi yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn. Ngöôïc laïi neáu Tyø kheo tuaân theo nhöõng haønh phaùp ñaõ cheá, töùc laø khoâng truyeàn thoï ñaïi giôùi cho ngöôøi, khoâng thoï ngöôøi khaùc y chæ… cho ñeán taâm chieát phuïc ñieàu nhu thì Taêng neân cho giaûi yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn”. Taùc phaùp giaûi yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo A-lôïi-tra töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo A-lôïi-tra sanh aùc taø kieán noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät ñaõ noùi laø laøm phaùp chöôùng ngaïi khoâng theå chöôùng ngaïi ñaïo”neân Taêng ñaõ laøm yeát ma Baát-xaû-aùc- taø-kieán-taãn cho con. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng con chung laøm yeát ma, khoâng cuøng con chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch- töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; khoâng xeáp con vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi con coïng söï vaø ôû chung vì con xaáu aùc nhö Chieân- ñaø-la. Con nay taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù theo Taêng xin giaûi yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn. Xin Taêng thöông xoùt giaûi yeát ma Baát-xaû-aùc-taø- kieán-taãn cho con. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo A-lôïi-tra sanh aùc taø kieán noùi raèng: “Toâi hieåu nghóa cuûa phaùp Phaät ñaõ noùi laø laøm phaùp chöôùng ngaïi khoâng theå chöôùng ngaïi ñaïo”neân Taêng ñaõ cho laøm yeát ma Baát-xaû-aùc-taø- kieán-taãn. Caùc Tyø kheo khoâng cuøng thaày chung laøm yeát ma, khoâng cuøng thaày chung laøm Taêng söï hoaëc laø Ñôn-baïch, Baïch-nhò, Baïch-töù-yeát-ma, Boá taùt, Töï töù; thaày khoâng ñöôïc xeáp vaøo trong soá möôøi boán haïng ngöôøi, khoâng cuøng vôùi thaày coïng söï vaø ôû chung vì thaày xaáu aùc nhö Chieân-ñaø- la. Tyø kheo A-lôïi-tra naøy taâm hoái caûi, chieát phuïc, töï thuù theo Taêng xin giaûi yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi yeát ma Baát-xaû-aùc-taø-kieán-taãn cho Tyø kheo A-lôïi-tra. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ giaûi yeát ma Baát-xaû- aùc-taø-kieán-taãn cho Tyø kheo A-lôïi-tra xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

554 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 32

PHAÙP SAÙM TOÄI TAÊNG TAØN THÖÙ NAÊM

I. Tröôøng Hôïp Phaïm Taêng Taøn Khoâng Che Giaáu: 1. Yeát ma Ma-na-ñoûa: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Caùc Ñaïi-ñöùc, toâi ñaõ coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng taøn khoâng che giaáu, toâi nay phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm yeát ma cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá cuõng neân cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa”. Taùc phaùp yeát ma Ma-na-ñoûa nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu- ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, neáu Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa thì im laëng,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 32 555

ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 2. Yeát ma Xuaát toäi: Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong, ñeán baïch caùc Tyø kheo : “Toâi nay phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày neân cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö vaäy, Taêng cuõng neân cho yeát ma Xuaát toäi”. Taùc phaùp yeát ma Xuaát toäi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu neân Taêng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Con ñaõ ôû trong Taêng haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Xuaát toäi. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø kheo naøy ñaõ ôû trong Taêng haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø kheo naøy ôû trong Taêng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, neáu Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

II. Tröôøng Hôïp Taùi Phaïm Taêng Taøn Khoâng Che Giaáu: 1. Yeát ma Ma-na-ñoûa: Gioáng nhö treân. 2. Yeát ma Boån-nhaät-trò:

556 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Caùc Ñaïi-ñöùc, con trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay con phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån-nhaät-trò, haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa laïi töø ñaàu. Neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho yeát ma Boån-nhaät-trò”. Taùc phaùp cho yeát ma Boån-nhaät-trònhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Con trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin cho con yeát ma Boån-nhaät-trò. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Boån- nhaät-trò. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di naøy trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån-nhaät- trò. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di naøy trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Boån-nhaät-trò.Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di naøy yeát ma Boån-nhaät-trò, caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di naøy yeát ma Boån-nhaät-tròthì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 32 557

löu-ñaø-di yeát ma Boån-nhaät-tròxong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 3. Yeát ma Xuaát toäi: Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di haønh Boån-nhaät-tròsaùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu xong roài ñeán baïch caùc Tyø kheo : “Giôø toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy laøm yeát ma Xuaát toäi cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö vaäy, Taêng cuõng neân cho xuaát toäi”. Taùc phaùp yeát ma Xuaát toäi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, con laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Boån-nhaät-trò, con haønh Boån-nhaät-tròsaùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu ñaõ xong, nay theo Taêng xin xuaát toäi. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Xuaát toäi. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, Tyø kheo naøy laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Boån-nhaät-trò, Tyø kheo naøy haønh Boån-nhaät- tròsaùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi ñaàu ñaàu ñaõ xong, nay theo Taêng xin xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng khoâng che giaáu, Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Tyø kheo naøy trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Boån-nhaät-trò, Tyø kheo naøy haønh Boån-nhaät-trò saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu ñaõ xong, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän

558 BOÄ LUAÄT 5

thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaï cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

III. Tröôøng Hôïp Phaïm Taêng Taøn Coù Che Giaáu: 1. Yeát ma Bieät truï (Yeát ma phuù taøng): Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng che giaáu, sau ñoù ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Caùc Tröôûng laõo, toâi Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö vaäy, Taêng cuõng neân cho yeát ma Bieät truï”. Taùc phaùp yeát ma Bieät truï nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy.Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Bieät truï. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, nay theo Taêng xin yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 32 559

baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 2. Yeát ma Ma-na-ñoûa: Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Giôø toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa”. Taùc phaùp yeát ma Ma-na-ñoûa nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Con ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe,Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca-

560 BOÄ LUAÄT 5

löu-ñaø-di yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 3. Yeát ma Xuaát toäi: Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di ñaõ haønh bieät truï tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong, keá haønh saùu ñeâm Ma-na- ñoûa xong, lieàn ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Giôø toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö vaäy, Taêng cuõng neân cho yeát ma Xuaát toäi”. Taùc phaùp yeát ma Xuaát toäi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy, con ñaõ haønh bieät truï tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, con cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Xuaát toäi. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho Tyø kheo naøy yeát ma Bieät tru,ï tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy, Tyø kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho Tyø kheo naøy yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu.Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Taêng nay cho Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 32 561

Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

IV.Tröôøng Hôïp Taùi Phaïm Toäi Taêng Taøn Khoâng Coù Che Giaáu: 1, 2. Yeát ma Bieät truï vaø Yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa: Gioáng nhö treân Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu, ñaõ theo Taêng xin yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài; keá theo Taêng xin yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa. Taêng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, nhöng trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, Tyø kheo naøy laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Con trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu, giôø con phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån-nhaät-tròhaønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho yeát ma Boån-nhaät-tròhaønh naêm ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu”. 3. Yeát ma Boån-nhaät-trò: Taùc phaùp yeát ma Boån-nhaät-trò nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Con ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng laïi cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, con ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa nhöng trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, con laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Nay con theo Taêng xin yeát ma Boån-nhaät-trò haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi

562 BOÄ LUAÄT 5

töø ñaàu, xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Boån-nhaät-trò haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho Tyø kheo naøy yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa nhöng trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, Tyø kheo naøy laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Nay theo Taêng xin yeát ma Boån- nhaät-tròhaønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån-nhaät-tròhaønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho Tyø kheo naøy yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, nhöng trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, Tyø kheo naøy laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Nay theo Taêng xin yeát ma Boån- nhaät-tròhaønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu. Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån-nhaät-trò haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu, caùc Tröôûng laõo chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Boån- nhaät-trò haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu thì im laëng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ cho Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di yeát ma Boån-nhaät-tròhaønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. 4. Yeát ma Xuaát toäi: Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di haønh Boån-nhaät-trò saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu xong roài ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Giôø con phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo Ca-löu- ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá, Taêng cuõng neân cho yeát ma Xuaát toäi”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 32 563

Taùc phaùp yeát ma Xuaát toäi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Con ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho con yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, con cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, nhöng trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, con laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho con yeát ma Boån-nhaät-trò haønh saùu ñeâm Ma-na- ñoûa trôû laïi töø ñaàu. Con ñaõ haønh Boån-nhaät-tròsaùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu xong roài. Nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi, xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma Xuaát toäi. (3 laàn) Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu. Taêng ñaõ cho Tyø kheo naøy yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma- na-ñoûa, nhöng trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, Tyø kheo naøy laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Boån-nhaät-trò haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu, Tyø kheo naøy ñaõ haønh saùu ñeâm Ma- na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi. Baïch nhö vaäy. Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di coá yù laøm xuaát tinh phaïm moät toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa nhöng ñaõ che giaáu.Taêng ñaõ cho Tyø kheo naøy yeát ma Bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy. Tyø kheo naøy ñaõ haønh bieät truï, tuøy che giaáu bao nhieâu ngaøy thì haønh bieät truï baáy nhieâu ngaøy xong roài. Taêng cuõng ñaõ cho yeát ma haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, Tyø kheo naøy cuõng ñaõ haønh saùu ñeâm Ma- na-ñoûa, nhöng trong khi ñang haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh ñöôïc maáy ngaøy, coøn maáy ngaøy chöa haønh, Tyø kheo naøy laïi taùi phaïm toäi coá yù laøm xuaát tinh nhöng khoâng che giaáu. Taêng ñaõ cho yeát ma Boån-nhaät-trò haønh

564 BOÄ LUAÄT 5

saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu. Tyø kheo naøy haønh Boån-nhaät-trò saùu ñeâm Ma-na-ñoûa trôû laïi töø ñaàu xong roài, nay theo Taêng xin yeát ma Xuaát toäi. Taêng nay cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi, caùc Tröôûng laõo naøo chaáp thuaän cho Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi thì im laêng, ai khoâng chaáp thuaän thì noùi. Ñaây laø yeát ma laàn thöù nhaát. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di yeát ma Xuaát toäi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

V. Caùc Tröôøng Hôïp Phaïm Toäi Taêng Taøn Coù Che Giaáu Khaùc: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di phaïm caùc toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa khaùc nhö toäi xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, che daáu hai ñeâm; toäi noùi lôøi thoâ tuïc vôùi ngöôøi nöõ, che giaáu ba ñeâm; toäi khen ngôïi baûn thaân ñeå ñöôïc ngöôøi nöõ cuùng döôøng, che daáu boán ñeâm; toäi mai moái, che giaáu naêm ñeâm. Tyø kheo naøy ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Nay toâi phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo naøy haønh naêm ñeâm bieät truï veà toäi che giaáu naêm ñeâm, haønh bieät truï xong neân cho haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong môùi cho xuaát toäi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo khaùc phaïm caùc toäi Taêng-giaø-baø-thi-sa maø che giaáu nhö toäi coá yù laøm xuaát tinh, che giaáu moät ñeâm; toäi xuùc chaïm thaân ngöôøi nöõ, che daáu hai ñeâm; toäi noùi lôøi thoâ tuïc vôùi ngöôøi nöõ, che giaáu ba ñeâm; toäi khen ngôïi baûn thaân ñeå ñöôïc ngöôøi nöõ cuùng döôøng, che giaáu boán ñeâm; toäi mai moái, che giaáu naêm ñeâm; toäi töï laøm phoøng xaù cho mình maø khoâng coù thì chuû, che giaáu saùu ñeâm; toäi töï laøm phoøng xaù lôùn cho mình maø coù thí chuû, che giaáu baûy ñeâm; toäi vu baùng Tyø kheo thanh tònh phaïm Ba-la-di khoâng coù caên cöù, che giaáu taùm ñeâm; toäi vu baùng Tyø kheo thanh tònh phaïm moät chuùt toäi thuoäc Ba-la- di, che giaáu chín ñeâm; toäi tìm phöông tieän phaù hoøa hôïp Taêng, che giaáu möôøi ñeâm; toäi trôï giuùp vieäc phaù Taêng, che giaáu möôøi moät ñeâm; toäi laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi che giaáu möôøi hai ñeâm; toäi noùi lôøi choáng traùi laøm xuùc naõo, che giaáu möôøi ba ñeâm. Tyø kheo naøy ñeán noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Con nay phaûi laøm sao”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày haõy cho Tyø kheo naøy haønh möôøi ba ñeâm bieät truï veà toäi che giaáu möôøi ba ñeâm, haønh bieät truï xong laïi cho haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa, haønh saùu ñeâm Ma-na-ñoûa xong môùi cho xuaát toäi”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 565

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 33

PHAÙP SAÙM HOÁI TOÄI TAÊNG TAØN (Tieáp Theo)

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo phaïm toäi doàng töông tôï, ñoàng chöa thanh tònh, ñoàng chöa saùm hoái thoaùt toäi, laïi ñoàng ra khoûi giôùi cuøng caùc Tyø kheo khaùc ñang haønh bieät truï, ñang haønh Ma- na-ñoûa vaø ñang haønh Boån-nhaät-tròñeå laøm yeát ma Xuaát toäi. Caùc Tyø kheo naøy sau khi xuaát toäi roài ñoàng trôû laïi trong giôùi thoï caùc Tyø kheo thanh tinh khaùc nghinh ñoùn, leã baùi, chaép tay vaø cuùng döôøng. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo : “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo phaïm toäi doàng töông tôï, ñoàng chöa thanh tònh, ñoàng chöa saùm hoái thoaùt toäi, laïi ñoàng ra khoûi giôùi cuøng caùc Tyø kheo khaùc ñang haønh bieät truï, ñang haønh Ma-na-ñoûa vaø ñang haønh Boån-nhaät-trò ñeå laøm yeát ma Xuaát toäi. Caùc Tyø kheo naøy sau khi xuaát toäi roài ñoàng trôû laïi trong giôùi, thoï caùc Tyø kheo thanh tònh khaùc nghinh ñoùn, leã baùi, chaép tay vaø cuùng döôøng”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay ngöôøi bò bieät truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Bieät truï. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Bieät truï. Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Bieät truï. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Bieät truï. Ngöôøi phaïm baát coïng truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Bieät truï. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Töø nay ngöôøi bò bieät truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Ma-na-ñoûa.

566 BOÄ LUAÄT 5

Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Ma-na- ñoûa. Ngöôøi phaïm baát coïng truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa . Töø nay ngöôøi bò bieät truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Boån- nhaät-trò. Ngöôøi phaïm baát coïng truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Töø nay ngöôøi bò bieät truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi laøm yeát ma Xuaát toäi. Neáu ngöôøi haønh bieät truï xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi laøm yeát ma Xuaát toäi. Ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi laøm yeát ma Xuaát toäi. Ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi laøm yeát ma Xuaát toäi. Ngöôøi phaïm baát coïng truï khoâng ñöôïc laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi laøm yeát ma Xuaát toäi. Phaûi ít nhaát hai möôi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Neáu Tyø kheo töï coù toäi thì khoâng ñöôïc tröø toäi cho ngöôøi khaùc”. Haønh phaùp cuûa ngöôøi bò bieät truï laø: - Khoâng ñöôïc thoï Tyø kheo thanh tònh laøm leã, nghinh ñoùn; cuùng döôøng y baùt, ngoïa cuï… cho ñeán xoa boùp chaân tay. Neáu khoâng bònh thì khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc xoa boùp, taâm phaûi hoái caûi chieát phuïc. - Khoâng ñöôïc ngoài chung giöôøng vôùi Tyø kheo truï giôùi, khoâng ñöôïc ngoài treân giöôøng toát. Khoâng ñöôïc ngoài vaøo choã ngoài cuûa-Tyø kheo truï giôùi. - Hai ngöôøi bò bieät truï khoâng ñöôïc ngoài chung giöôøng, huoáng chi laø nhieàu ngöôøi. - Khoâng ñöôïc ñi ôû choã Tyø kheo truï giôùi kinh haønh, khoâng ñöôïc cuøng ñi kinh haønh vôùi Tyø kheo truï giôùi. - Khoâng ñöôïc kinh haønh ôû choã choã toát, khoâng ñöôïc kinh haønh ôû

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 567

tröôùc Tyø kheo thanh tònh. - Hai ngöôøi bò bieät truï khoâng ñöôïc kinh haønh chung moät choã, huoáng chi laø nhieàu ngöôøi. - Ngöôøi bò bieät truù neáu thaáy khaùch Tyø kheo neân noùi vôùi hoï veà toäi maø mình ñaõ phaïm. - Khi boá taùt, ngöôøi bò bieät truï neân vaøo trong Taêng baïch Ba-laàn veà toäi maø mình ñaõ phaïm. Neáu bònh neân nhôø ngöôøi vaøo trong Taêng baïch raèng: “Tyø kheo ........... ñang haønh bieät truï bònh, khoâng ñeán ñöôïc, xin Taêng bieát cho”. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc saùm hoái. - Khoâng ñöôïc truyeàn ñaïi giôùi cho ngöôøi. - Khoâng ñöôïc thoï ngöôøi khaùc y chæ. - Khoâng ñöôïc nuoâi Sa di. - Khoâng ñöôïc thoï Taêng sai giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Neáu ñaõ ñöôïc Taêng sai cuõng khoâng ñöôïc ñeán giaùo giôùi Tyø kheo ni. - Khoâng ñöôïc taùi phaïm toäi ñaõ phaïm . - Khoâng ñöôïc phaïm toäi töông tôï. - Khoâng ñöôïc phaïm toäi naëng hôn toäi naøy. - Khoâng ñöôïc quôû traùch caùc yeát ma. - Khoâng ñöôïc quôû traùch ngöôøi laøm yeát ma. - Khoâng ñöôïc xuaát toäi Tyø kheo thanh tònh. - Khoâng ñöôïc theo ngöôøi khaùc xin cho xuaát toäi. - Khoâng ñöôïc noùi toâi seõ xuaát toäi thaày. - Khoâng ñöôïc ngaên Boá taùt, Töï töù. - Khoâng ñöôïc choáng traùi Tyø kheo thanh tònh, phaûi ñieàu phuïc taâm, nhö phaùp cung kính. - Phaûi ñi sau vaø ngoài ôû döôùi Tyø kheo thanh tònh. - Neáu Taêng sai ñi phoù hoäi, ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa theo thöù lôùp ngoài thoï thöïc, nöôùc, aùo taém möa… - Ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa theo thöù lôùp ngoài töï töù. - Khoâng ñöôïc vì sôï ngöôøi khaùc bieát mình phaïm toäi maø nhôø Tyø kheo thanh tònh nhaän giuøm thöùc aên. - Taêng neân cho ngöôøi bò bieät truï ôû phoøng xaù ñôn sô, ngoïa cuï thöôøng vaø ngoài choã thaáp. Neáu ngöôøi bò bieät truï ñoâng, cho ñöôïc töø baäc Thöôïng toøa theo thöù lôùp thoï phoøng xaù, ngoïa cuï… - Khi vaøo nhaø ngöôøi phaûi ñi sau, khoâng ñöôïc ñi tröôùc Tyø kheo thanh tònh.

568 BOÄ LUAÄT 5

- Neáu coù truù xöù cuûa-Tyø kheo maø khoâng coù Tyø kheo ôû thì hai ngöôøi bò bieät truï khoâng ñöôïc ôû. Neáu khoâng coù truù xöù cuûa-Tyø kheo vaø khoâng coù Tyø kheo thì ngöôøi ñang haønh bieät truù khoâng ñöôïc ôû. Nhö theá cho ñeán ngöôøi ñang haønh bieät truï vôùi ngöôøi ñaõ haønh bieät truï xong (hoaëc vôùi ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa hoaëc vôùi ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong, hoaëc vôùi ngöôøi phaïm Baát coïng truï) ñeàu khoâng ñöôïc ôû. - Khoâng ñöôïc ôû chung vôùi Tyø kheo thanh tònh trong moät truù xöù cuøng che lôïp hoaëc khoâng phaûi truù xöù coù cuøng che lôïp. Nhö theá cho ñeán ngöôøi ñang haønh bieät truï vôùi ngöôøi ñaõ haønh bieät truï xong (hoaëc vôùi ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa hoaëc vôùi ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong, hoaëc vôùi ngöôøi phaïm Baát coïng truï) ñeàu khoâng ñöôïc ôû. - Ngöôøi bò bieät truï khi saép haønh bieät truï neân suy nghó tröôùc: “Hoâm nay ta coù theå ñeán truù xöù Tyø kheo tröôùc hay khoâng”, neáu bieát coù theå ñeán thì neân ñi lieàn, neáu khoâng ñi thì maát moät ñeâm haønh bieät truï. Neáu khoâng kòp haønh phaùp naøy thì neân noùi: “Ñaùng leõ toâi haønh phaùp naøy nhöng khoâng kòp haønh, xin ñöôïc taïm ngöøng”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Ngöôøi ñang haønh bieät truï vaø ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa neáu coù nhaân duyeân khoâng kòp haønh phaùp naøy thì neân cho taïm ngöøng maáy ñeâm ?”, Phaät noùi: “Neân cho taïm ngöng hai möôi laêm ñeâm. Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø Hai ngöôøi bò bieät truï, hoaëc ba ngöôøi bò bieät truï vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu bò bieät truï trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Töø nay ngöôøi haønh bieät truï xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi haønh bieät truï xongï, hoaëc ba ngöôøi haønh bieät truï xong vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu haønh bieät truï xong trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät tru.ï Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Töø nay ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa, hoaëc ba ngöôøi ñang haønh Ma-na- ñoûa vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu ñang haønh Ma-na- ñoûa trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Töø nay ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 569

soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong, hoaëc ba ngöôøi ñaõ haønh Ma- na-ñoûa xong vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Töø nay ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi phaïm Baát coïng truï, hoaëc ba ngöôøi phaïm Baát coïng truï vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu phaïm Baát coïng truï trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi bò bieät truï, hoaëc ba ngöôøi bò bieät truï vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu bò bieät truï trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Bieät truï. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Töø nay ngöôøi haønh bieät truï xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi haønh bieät tru xongï, hoaëc ba ngöôøi haønh bieät truï xong vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu haønh bieät truï xong trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Töø nay ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa, hoaëc ba ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu ñang haønh Ma-na-ñoûa trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na- ñoûa. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Töø nay ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong, hoaëc ba ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa.

570 BOÄ LUAÄT 5

Töø nay ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi phaïm Baát coïng truï, hoaëc ba ngöôøi phaïm Baát coïng truï vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu phaïm Baát coïng truï trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Ma-na-ñoûa . Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi bò bieät truï, hoaëc ba ngöôøi bò bieät truï vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu bò bieät truï trong tuùc soá boán ngöôøi ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Baûn-nhaät-trò. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Töø nay ngöôøi haønh bieät truï xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi haønh bieät tru xongï, hoaëc ba ngöôøi haønh bieät truï xong vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu haønh bieät truï xong trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Töø nay ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa, hoaëc ba ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu ñang haønh Ma-na-ñoûa trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån- nhaät-trò. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Töø nay ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong, hoaëc ba ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Töø nay ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù tö trong tuùc soá boán ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Neáu hai ngöôøi thanh tònh vaø hai ngöôøi phaïm Baát coïng truï, hoaëc ba ngöôøi phaïm Baát coïng truï vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû boán ngöôøi ñeàu phaïm Baát coïng truï trong tuùc soá boán ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò. Phaûi ít nhaát boán Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Boån-nhaät-trò.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 571

Töø nay ngöôøi bò bieät truï laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi thì khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Neáu möôøi taùm ngöôøi thanh tònh vaø Hai ngöôøi bò bieät truï, hoaëc ba ngöôøi bò bieät truï vaø möôøi baûy ngöôøi thanh tònh, hoaëc boán ngöôøi haønh bieät truï vôùi möôøi saùu ngöôøi thanh tònh… nhö theá cho ñeán möôøi chín ngöôøi haønh bieät truø vaø moät ngöôøi thanh tònh, hoaëc caû hai möôi ngöôøi ñeàu bò bieät truï trong tuùc soá hai möôi ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Phaûi ít nhaát hai möôi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Nhö theá cho ñeán ngöôøi haønh bieät truï xong, ngöôøi ñang haønh Ma-na-ñoûa, ngöôøi ñaõ haønh Ma-na-ñoûa xong, ngöôøi phaïm baát coïng truï laøm ngöôøi thöù hai möôi trong tuùc soá hai möôi ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Phaûi ít nhaát hai möôi Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi. Töø nay neáu hai ngöôøi haønh bieät truï xong vôùi möôøi taùm ngöôøi thanh tònh… cho ñeán caû hai möôi ñeàu phaïm Baát coïng truï trong tuùc soá hai möôi ngöôøi, ñeàu khoâng ñöôïc laøm yeát ma Xuaát toäi ”.

----------------------

572 BOÄ LUAÄT 5

PHAÙP NGAÊN YEÁT MA THÖÙ SAÙU

Phaät taïi nöôùc Chieâm-ba, luùc ñoù vaøo ngaøy thöù möôøi laêm boá taùt thuyeát giôùi, Theá toân traûi toøa ngoài tröôùc chuùng taêng quaùn taâm cuûa caùc Tyø kheo, quaùn roài im laëng nhaäp ñònh. Ñeán ñaàu ñeâm moät Tyø kheo töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät: “Theá toân, ñaàu ñeâm ñaõ qua, Phaät vaø chuùng Taêng ñaõ ngoài laâu, xin Theá toân noùi Ba-la-ñeà- moäc-xoa”, Phaät vaãn im laëng. Ñeán giöõa ñeâm, Tyø kheo aáy laïi töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät laàn thöù hai: “Theá toân, ñaàu ñeâm ñaõ qua, giöõa ñeâm ñaõ qua, Phaät vaø chuùng taêng ñaõ ngoài laâu, xin Theá toân noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa”, Phaät vaãn im laëng. Ñeán cuoái ñeâm, Tyø kheo aáy laïi töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät laàn thöù ba: “Theá toân, ñaàu ñeâm ñaõ qua, giöõa ñeâm ñaõ qua, cuoái ñeâm cuõng ñaõ qua, maët trôøi saép moïc ôû phöông Ñoâng, Phaät vaø chuùng taêng ñaõ ngoài laâu, xin Theá toân noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa”. Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Trong chuùng taêng khoâng thanh tònh”, Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân luùc ñoù ngoài trong chuùng taêng lieàn suy nghó: “Phaät vì ai maø noùi nhö theá”, nghó roài lieàn nhaäp ñònh quaùn taâm cuûa caùc Tyø kheo, quaùn roài lieàn thaáy Phaät vì moät Tyø kheo khoâng thanh tònh, Tröôûng laõo lieàn xuaát ñònh ñeán choã vò Tyø kheo aáy naém tay keùo ra ngoaøi, noùi raèng: “Thaày laø ngöôøi ngu si, thaày haõy ñi xa, ñi khuaát vaø xa lìa phaùp Tyø kheo, töø nay ñöøng ôû chung trong chuùng Tyø kheo”, ñuoåi roài lieàn ñoùng cöûa laïi roài ñeán choã Phaät, ñaûnh leã Phaät baïch raèng: “Theá toân noùi trong chuùng taêng khoâng thanh tònh, con ñaõ ñuoåi ñi vaø noùi laø haõy xa lìa phaùp Tyø kheo, töø nay ñöøng ôû chung trong chuùng Taêng. Theá toân, cuoái ñeâm ñaõ qua, maët trôøi saép moïc ôû phöông Ñoâng, Phaät vaø chuùng taêng ñaõ ngoài laâu, xin Theá toân noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa”. Phaät noùi: “Naøy Muïc-lieân, ngöôøi ngu si kia phaïm ñaïi troïng toäi, xuùc naõo Phaät vaø Taêng. Naøy Muïc-lieân, neáu Phaät ôû trong chuùng khoâng thanh tònh noùi Ba-la-ñeà-moäc-xoa thì ñaàu cuûa ngöôøi khoâng thanh tònh ñoù seõ vôõ laøm baûy phaàn. Naøy Muïc-lieân, töø nay caùc thaày haõy töï noùi Ba-la-ñeà-moäc- xoa, Phaät khoâng noùi cho caùc thaày nghe nöõa. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn daàn daàn saâu roâng, Phaät phaùp cuõng vaäy, phaûi thöù lôùp keát giôùi, thöù lôùp laäp giôùi, thöù lôùp daïy hoïc giôùi. Naøy Muïc-lieân, neáu ôû trong phaùp cuûa ta theo thöù lôùp keát giôùi, thöù lôùp laäp giôùi, thöù lôùp daïy hoïc giôùi, thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn khoâng vöôït quaù giôùi haïn, Phaät phaùp cuõng vaäy; neáu Tyø kheo, Tyø kheo ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di cho ñeán gaëp nhaân duyeân maát maïng cuõng hoä giôùi, khoâng khuyeát giôùi. Naøy Muïc-lieân,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 573

neáu ôû trong phaùp cuûa ta, ñoái vôùi nhöõng giôùi ñaõ cheá; neáu Tyø kheo, Tyø kheo ni, Öu-baø-taéc, Öu-baø-di khoâng traùi vöôït giôùi caám thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn saâu roäng voâ cuøng, Phaät phaùp cuõng vaäy, yù nghóa saâu xa voâ cuøng. Naøy Muïc-lieân, neáu yù nghóa cuûa Phaät phaùp saâu xa voâ cuøng thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn chæ thuaàn moät vò maën, Phaät phaùp cuõng vaäy, thuaàn moät vò giaûi thoaùt. Naøy Muïc-lieân, neáu Phaät phaùp thuaàn moät vò giaûi thoaùt thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn laø choã ôû cuûa chuùng sanh to lôùn nhö caù Ma-kieät, caù Ngoan-ñaàu-baø-löu-kyø, caù Ñeà-ngheâ, caù Ñeà-ngheâ- kyø-la… Caùc loaøi caù naøy ôû trong bieån cuõng chöa laáy laøm laï, duø thaân cuûa chuùng daøi moät traêm cho ñeán baûy traêm do tuaàn ñeàu ôû trong bieån cuõng chöa laáy laøm laï. Naøy Muïc-lieân, trong bieån Phaät phaùp laø choã ôû cuûa baäc Ñaïi nhaân cuõng nhö theá. Ñaïi nhaân laø chæ cho caùc baäc A-la-haùn höôùng, A-la-haùn quaû, A-na-haøm höôùng, A-na-haøm quaû, Tö-ñaø-haøm höôùng, Tö- ñaø-haøm quaû, Tu-ñaø-hoaøn höôùng, Tu-ñaø-hoaøn quaû. Naøy Muïc-lieân, neáu trong bieån Phaät phaùp laø choã ôû cuûa caùc baäc Ñaïi nhaân keå treân thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn chöùa voâ löông chaâu baùu nhö vaøng, baïc, chôn chaâu, xa cöø, maõ naõo, löu ly, ma ni…, bieån Phaät phaùp cuõng vaäy, chöùa voâ löôïng chaâu baùu nhö Töù nieäm xöù, Töù chaùnh caàn, Töù nhö yù tuùc, Nguõ caên, Nguõ löïc, Thaát boà ñeà phaàn, Baùt chaùnh ñaïo… Naøy Muïc-lieân, neáu trong bieån Phaät chöùa voâ löôïng chaâu baùu nhö treân thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn thanh tònh khoâng chöùa töû thi caùch ñeâm, neáu coù töû thi thì soùng cuõng seõ ñaåy giaõt vaøo bôø, bieån Phaät phaùp cuõng vaäy, khoâng chöùa töû thi. Töû Thi-laø chæ cho nhöõng ngöôøi phaù giôùi, taâm öa thích aùc phaùp, trong taâm thoái naùt bieåu hieän ra beân ngoaøi, khoâng coù phaïm haïnh maø noùi laø phaïm haïnh, khoâng phaûi Sa-moân maø noùi laø Sa- moân. Nhöõng ngöôøi naøy tuy ôû trong chuùng taêng nhöng thaät söï ñaõ xa lìa. Naøy Muïc-lieân, neáu trong bieån Phaät phaùp khoâng chöùa töû thi thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu. Naøy Muïc-lieân, ví nhö bieån lôùn ôû coõi Dieâm-phuø-ñeà coù boán con soâng lôùn chaûy vaøo, ñoù laø soâng Haèng, soâng Löu-daï-ma-na, soâng Baø-la, soâng A-eâ-la-baø-ñeà-ma-ñaø. Boán con soâng naøy chaûy vaøo bieån, laïi coù roàng phun nöôùc taïo möa, haït möa lôùn nhö truïc xe, bieån nhaän nhieàu nöôùc nhö theá maø vaãn khoâng taêng khoâng giaûm. Phaät phaùp cuõng vaäy, boán giai

574 BOÄ LUAÄT 5

caáp: Saùt-ñeá-lî, Baø-la-moân, Pheä-xaùù, Thuû-ñaø-la tín taâm xuaát gia, caïo boû raâu toùc, maëc ba phaùp y, chöùng taâm baát hoaïi ñöôïc giaûi thoaùt; bieån Phaät phaùp cuõng khoâng taêng khoâng giaûm. Naøy Muïc-lieân, neáu trong bieån Phaät phaùp boán giai caáp keå treân tín taâm xuaát gia…, bieån Phaät phaùp vaãn khoâng taêng khoâng giaûm thì ôû trong phaùp cuûa ta laø hi höõu”. Phaät noùi nhö theá roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay caùc thaày töï cuøng thuyeát giôùi boá taùt, Nhö lai khoâng thuyeát giôùi nöõa”. Töø khi Phaät khoâng thuyeát giôùi nöõa, caùc Tyø kheo töï thuyeát giôùi boá taùt, luùc ñoù caùc Tyø kheo coù ngöôøi ñeán, coù ngöôøi khoâng ñeán, ngoài trong chuùng coøn coù ngöôøi phaïm toäi, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Luùc thuyeát giôùi boá taùt, taát caû caùc Tyø kheo neân ñeán, neáu coù nhaân duyeân khoâng ñeán ñöôïc thì neân gôûi duïc thanh tònh. Trong chuùng neáu coù ngöôøi phaïm toäi thì neân ngaên”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo coù ngöôøi muoán ngaên, coù ngöôøi khoâng muoán ngaên, Phaät noùi: “Ngöôøi muoán ngaên thì neân ngaên, ngöôøi khoâng muoán ngaên thì khoâng neân mieãn cöôõng ngaên”. Caùc Tyø kheo nghe Phaät noùi ngöôøi muoán ngaên thì neân ngaên, khoâng bieát neân ngaên nhö theá naøo lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu maét thaáy söï vieäc thì neân ngaên”. Luùc ñoù coù Tyø kheo chöùng thieân nhaõn, duøng thieân nhaõn nhìn lieàn thaáy caùc Tyø kheo phaïm toäi nhieàu nhö nöôùc möa rôi, thaáy roài lieàn ngaên. Do nhaân duyeân naøy trong Taêng sanh khôûi tranh caûi, khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng neân duøng thieân nhaõn, chæ neân duøng maét thöôøng nhìn thaáy söï vieäc môùi ñöôïc ngaên”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo nhìn thaáy söï vieäc lieàn ngaên, trong chuùng taêng laïi sanh khôûi tranh caûi, khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc, Phaät laïi baûo döïa treân söï vieäc nghe ñöôïc maø ngaên. Caùc Tyø kheo döïa treân nghe laïi nghe ñöôïc raát nhieàu vieäc nhö Tyø kheo ......... phaïm Ba-la-di, Tyø kheo ......... phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa, Tyø kheo ......... phaïm Ba-daät-ñeà, Tyø kheo ......... phaïm Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Tyø kheo ......... phaïm Ñoät-kieát-la. Nghe roài lieàn ngaên, do nhaân duyeân naøy trong Taêng sanh khôûi tranh caûi, khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo neân döïa treân nghi. Caùc Tyø kheo döïa treân nghi laïi nghi raát nhieàu vieäc nhö nghi thaân phaïm, nghi khaåu phaïm, nghi phaïm toäi Höõu taøn, nghi phaïm toäi Voâ taøn ôû trong tuï laïc hoaëc ôû nôi A-lan-nhaõ. Do nhaân duyeân naøy trong Taêng sanh khôûi tranh caûi, khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo neân döïa treân töï ngoân (ngöôøi phaïm töï thuù), coøn ngöôøi thanh tònh thì im laëng. Coù moät loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø moät loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo ôû trong naêm loaïi phaïm toäi khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaên

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 575

thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù hai loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø hai loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø ôû trong naêm loaïi phaïm toäi khoâng coù caên cöù, laøm hoaëc khoâng laøm maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù, laøm hoaëc khoâng laøm maø ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù ba loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø ba loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo phaù giôùi, phaù kieán vaø phaù oai nghi, khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù boán loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø boán loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi vaø phaù chaùnh maïng, khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù naêm loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø naêm loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo phaïm Ba- la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni vaø Ñoät-kieát-la, khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaên thì hoïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù saùu loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø saùu loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo phaù giôùi, phaù kieán, phaù chaùnh maïng laøm hay khoâng laøm, khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù baûy loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø baûy loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la, töø aùc khaåu khôûi toäi Ñoät-kieát-la, töø Thaâu-lan-giaù khôûi toäi Ñoät-kieát-la, khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaênthì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù taùm loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø taùm loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo phaù giôùi, phaù kieán, phaù oai nghi, phaù chaùnh maïng laøm hay khoâng laøm, khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù chín loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø chín loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo phaïm toäi Höõu taøn, Voâ taøn, Höõu taøn vaø Voâ taøn, laøm hoaëc khoâng laøm hoaëc laøm vaø khoâng laøm, khoâng coù caên cöù maø ngaên thuyeát giôùi; ngöôïc laïi neáu coù caên cöù maø ngaên thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Laïi coù möôøi loaïi phi phaùp ngaên thuyeát giôùi vaø möôøi loaïi nhö phaùp ngaên thuyeát giôùi: Phi phaùp ngaên laø neáu Tyø kheo khoâng phaïm Ba-la-di, khoâng khinh huûy Taêng, khoâng xaû giôùi, tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp, hoaëc phaù giôùi, phaù kieán vaø phaù oai nghi khoâng coù caên cöù thaáy nghe nghi maø ngaên thuyeát giôùi. Ngöôïc laïi neáu Tyø kheo phaïm Ba-la-di, khinh huûy Taêng, xaû giôùi maø Taêng muoán xuaát toäi

576 BOÄ LUAÄT 5

kieåm chöùng, khoâng tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp, hoaëc phaù giôùi, phaù kieán vaø phaù oai nghi coù caên cöù thaáy nghe nghi maø ngaên thuyeát giôùi thì goïi laø nhö phaùp ngaên. Tyø kheo phaïm Ba-la-di laø coù Tyø kheo thaáy hình töôùng phaïm Ba- la-di cuûa-Tyø kheo khaùc, hoaëc nghe ngöôøi khaùc noùi Tyø kheo ñoù phaïm Ba-la-di, hoaëc Tyø kheo ñoù töï noùi laø ñaõ phaïm Ba-la-di, hoaëc tuy khoâng hieän tieàn chính maét thaáy nhöng laàn löïa nghe ñöôïc töø nhieàu phía, nghe roài tin hoaëc nghe roài nghi Tyø kheo ñoù phaïm Ba-la-di. Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”. Taêng muoán xuaát toäi Ba-la-di laø neáu Tyø kheo phaïm Ba-la-di, khi Taêng muoán xuaát toäi naøy ñeå kieåm chöùng thì coù naïn naøy hay naïn khaùc khôûi leân, hoaëc coù moät trong taùm naïn khôûi leân, Taêng khoâng theå quyeát ñoaùn ñöôïc neân töø choã ngoài ñöùng daäy ñi. Ngay luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Taêng nay muoán xuaát toäi Tyø kheo teân ......... phaïm Ba-la-di thì coù naïn naøy hay naïn khaùc khôûi leân, hoaëc coù moät trong taùm naïn khôûi leân, Taêng khoâng theå quyeát ñoaùn ñöôïc neân töø choã ngoài ñöùng daäy ñi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng vaøo kyø boá taùt sau seõ quyeát ñoaùn vieäc cuûa-Tyø kheo phaïm toäi naøy tröôùc. Baïch nhö vaäy. Neáu caùc Tyø kheo vaøo kyø boá taùt sau coù theå quyeát ñoaùn ñöôïc vieäc cuûa-Tyø kheo phaïm toäi naøy tröôùc thì toát, neáu khoâng quyeát ñoaùn ñöôïc maø caùc Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Chuùng toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”. Khinh huûy Taêng laø neáu Tyø kheo thaáy hình töôùng khinh huûy Taêng cuûa-Tyø kheo khaùc hoaëc nghe ngöôøi khaùc noùi Tyø kheo ñoù ñaû khinh huûy Taêng, hoaëc Tyø kheo ñoù töï noùi laø ñaõ khinh huûy Taêng, hoaëc tuy khoâng hieän tieàn chính maét thaáy nhöng laàn löïa nghe ñöôïc töø nhieàu phía, nghe roài tin hoaëc nghe roài nghi Tyø kheo ñoù khinh huûy Taêng. Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 577

Taêng muoán xuaát toäi Khinh huûy Taêng laø: Neáu Tyø kheo khinh huûy Taêng, khi Taêng muoán xuaát toäi thì coù naïn naøy hay naïn khaùc khôûi leân, hoaëc coù moät trong taùm naïn khôûi leân, Taêng khoâng theå quyeát ñoaùn ñöôïc neân töø choã ngoài ñöùng daäy ñi. Ngay luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Taêng nay muoán xuaát toäi khinh huûy Taêng cuûa-Tyø kheo teân ......... thì coù naïn naøy hay naïn khaùc khôûi leân, hoaëc coù moät trong taùm naïn khôûi leân, Taêng khoâng theå quyeát ñoaùn ñöôïc neân töø choã ngoài ñöùng daäy ñi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng vaøo kyø boá taùt sau seõ quyeát ñoaùn vieäc cuûa-Tyø kheo phaïm toäi naøy tröôùc. Baïch nhö vaäy. Neáu caùc Tyø kheo vaøo kyø boá taùt sau coù theå quyeát ñoaùn ñöôïc vieäc cuûa-Tyø kheo phaïm toäi naøy tröôùc thì toát, neáu khoâng quyeát ñoaùn ñöôïc maø caùc Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Chuùng toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”. Xaû giôùi laø neáu Tyø kheo thaáy hình töôùng xaû giôùi cuûa-Tyø kheo khaùc hoaëc nghe ngöôøi khaùc noùi Tyø kheo ñoù xaû giôùi hoaëc Tyø kheo ñoù töï noùi laø xaû giôùi, hoaëc tuy khoâng hieän tieàn chính maét thaáy nhöng laàn löïa nghe ñöôïc töø nhieàu phía, nghe roài tin hoaëc nghe roài nghi Tyø kheo ñoù xaû giôùi. Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”. Taêng muoán kieåm chöùng vieäc xaû giôùi laø neáu Tyø kheo xaû giôùi, khi Taêng muoán kieåm chöùng vieäc naøy thi coù naïn naøy hay naïn khaùc khôûi leân, hoaëc coù moät trong taùm naïn khôûi leân, Taêng khoâng theå quyeát ñoaùn ñöôïc neân töø choã ngoài ñöùng daäy ñi. Ngay luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Taêng nay muoán kieåm chöùng vieäc xaû giôùi cuûa-Tyø kheo teân ......... thì coù naïn naøy hay naïn khaùc khôûi leân, hoaëc coù moät trong taùm naïn khôûi leân, Taêng khoâng theå quyeát ñoaùn ñöôïc neân töø choã ngoài ñöùng daäy ñi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng vaøo kyø boá taùt sau seõ quyeát ñoaùn vieäc xaû giôùi cuûa-Tyø kheo naøy tröôùc. Baïch nhö vaäy. Neáu caùc Tyø kheo vaøo kyø boá taùt sau coù theå quyeát ñoaùn ñöôïc vieäc cuûa-Tyø kheo phaïm toäi naøy tröôùc thì toát, neáu khoâng quyeát ñoaùn ñöôïc maø

578 BOÄ LUAÄT 5

caùc Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Chuùng toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”. Khoâng tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp laø khoâng tuøy thuaän nhöõng vieäc maø Taêng ñaõ laøm nhö Ñôn-baïch, Baïch-nhò-yeát-ma, Baïch-töù-yeát- ma, boá taùt, töï töù, yeát ma laäp möôøi boán haïng ngöôøi. Neáu Tyø kheo thaáy hình töôùng khoâng tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp cuûa-Tyø kheo khaùc, hoaëc nghe ngöôøi khaùc noùi Tyø kheo ñoù khoâng tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp, hoaëc Tyø kheo ñoù töï noùi laø khoâng tuøy thuaän vieäc taêng nhö phaùp, hoaëc tuy khoâng hieän tieàn chính maét thaáy nhöng laàn löïa nghe ñöôïc töø nhieàu phía, nghe roài tin hoaëc nghe roài nghi Tyø kheo ñoù khoâng tuøy thuaän vieäc Taêng nhö phaùp. Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”. Phaù giôùi laø coù Tyø kheo phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø-baø-thi-sa, Ba- daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo khaùc thaáy hình töôùng phaù giôùi cuûa-Tyø kheo ñoù hoaëc nghe ngöôøi khaùc noùi Tyø kheo ñoù phaù giôùi, hoaëc Tyø kheo ñoù töï noùi laø ñaõ phaù giôùi, hoaëc tuy khoâng hieän tieàn chính maét thaáy nhöng laàn löïa nghe ñöôïc töø nhieàu phía, nghe roài tin hoaëc nghe roài nghi Tyø kheo ñoù ñaõ phaù giôùi. Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”. Phaù kieán laø tröø thaân kieán laø caên baûn cuûa saùu möôi hai kieán, neáu khôûi caùc Kieán khaùc nhö khoâng toäi, khoâng phöôùc, khoâng boá thí, khoâng thieän, khoâng aùc, khoâng coù quaû baùo thieän aùc, khoâng coù ñôøi naøy, khoâng coù ñôøi sau, khoâng cha, khoâng meï, khoâng coù theá gian; khoâng coù A-la- haùn chöùng ñöôïc chaùnh haïnh, ñôøi naøy töï thaân taùc chöùng: “Sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau ”. Neáu Tyø kheo thaáy hình töôùng phaù kieán cuûa-Tyø kheo ñoù, hoaëc nghe ngöôøi khaùc, hoaëc Tyø kheo ñoù töï noùi, hoaëc tuy khoâng hieän tieàn chính maét thaáy nhöng laàn löïa nghe ñöôïc töø nhieàu phía, nghe roài tin hoaëc nghe roài nghi Tyø kheo ñoù phaù kieán. Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Toâi ngaên Tyø kheo teân ......... thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 33 579

Phaù oai nghi laø coù Tyø kheo ñoái vôùi Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ vaø caù Thöôïng toøa khaùc laøm nhöõng vieäc aùc, phaù oai nghi. Neáu Tyø kheo thaáy hình töôùng phaù oai nghi cuûa-Tyø kheo ñoù hoaëc nghe ngöôøi khaùc noùi, hoaëc tuy khoâng hieän tieàn chính maét thaáy nhöng laàn löïa nghe ñöôïc töø nhieàu phía, nghe roài tin hoaëc nghe roài nghi Tyø kheo ñoù phaù oai nghi. Tyø kheo naøy döïa treân thaáy nghe nghi, muoán ôû truù xöù naøy hoaëc truù xöù kia ngaên Tyø kheo ñoù thuyeát giôùi thì neân noùi raèng: “Toâi ngaên Tyø kheo teân thuyeát giôùi, neáu Tyø kheo ñoù ôû trong chuùng thì Taêng khoâng thuyeát giôùi boá taùt ñöôïc”.

580 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 34

PHAÙP PHOØNG XAÙ NGOÏA CUÏ THÖÙ BAÛY

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo khinh maïn nhau, khoâng cung kính nhau, Phaät bieát roõ vieäc naøy neân nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Tyø kheo : “YÙ caùc thaày theá naøo, Tyø kheo naøo neân laøm Thöôïng toøa ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc ?”, coù Tyø kheo baïch Phaät: “Theá toân, neáu Tyø kheo thuoäc doøng Saùt-ñeá-lî tín taâm xuaát gia, caïo boû raâu toùc, maëc ba phaùp y thì Tyø kheo naøy neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Laïi coù Tyø kheo baïch Phaät: “Theá toân, neáu Tyø kheo thuoäc doøng Baø-la-moân tín taâm xuaát gia, caïo boû raâu toùc, maëc ba phaùp y thì Tyø kheo naøy neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Laïi coù Tyø kheo baïch Phaät: “Theá toân, neáu Tyø kheo thuoäc doøng Tyø xaù tín taâm xuaát gia, caïo boû raâu toùc, maëc ba phaùp y thì Tyø kheo naøy neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Laïi coù Tyø kheo baïch Phaät: “Theá toân, neáu Tyø kheo chöùng quaû A-la-haùn, ñöôïc laäu taän, vieäc laøm ñaõ xong, xaû boû gaùnh naëng, dieät heát caùc Höõu kieát söû, ñaày ñuû chaùnh trí, taâm ñöôïc giaûi thoaùt thì Tyø kheo naøy neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Laïi coù Tyø kheo baïch Phaät: “Theá toân, neáu Tyø kheo chöùng quaû A-na-haøm ñaõ ñoaïn tröø naêm haï phaàn kieát söû, khoâng sanh trôû laïi coõi naøy thì Tyø kheo naøy neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Laïi coù Tyø kheo baïch Phaät: “Theá toân, neáu Tyø kheo chöùng quaû Tö-ñaø-haøm ñaõ ñoaïn tröø ba kieát söû, laøm nheï bôùt ba ñoäc, chæ sanh laïi coõi naøy moät laàn nöõa seõ döùt heát meù khoå thì Tyø kheo naøy neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Laïi coù Tyø kheo baïch Phaät: “Neáu Tyø kheo chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn ñaõ ñoaïn tröø ba kieát söû, khoâng ñoïa trong ñöôøng aùc, ñöôïc trí Tueä thanh tònh, qua laïi coõi trôøi ngöôøi baûy laàn sanh töû nöõa seõ döùt heát meù khoå thì Tyø kheo naøy neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Caùc Tyø kheo treân ñeàu ñaùp khoâng hôïp yù Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày haõy laéng nghe, Tyø kheo naøo neân ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”, Phaät lieàn noùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 581

nhaân duyeân boån sanh cho caùc Tyø kheo nghe: Quaù khöù, ôû gaàn döôùi tuyeát sôn coù ba loaøi caàm thuù ôû chung, ñoù laø loaøi chim, loaøi khæ vaø loaøi voi; ba loaøi thuù naøy tuy soáng chung nhöng khinh maïn nhau vaø khoâng kính nhöôøng nhau. Luùc ñoù chuùng suy nghó: “Taïi sao chuùng ta khoâng kính nhöôøng nhau, neáu ai sanh tröôùc thì vò aáy seõ giaùo hoùa chuùng ta vaø chuùng ta seõ cuùng döôøng toân trong vò aáy”, nghó roài con chim hoûi khæ vaø voi raèng: “Anh nhôù vieäc gì trong quaù khöù ?”, ôû choã naøy coù moät caây Taát-baït cao lôùn, voi chæ caây naøy noùi raèng: “Toâi nhôù luùc nhoû khi toâi ñeán ñaây, caây naøy chæ ôû döôùi buïng cuûa toâi’, voi vaø chim hoûi khæ: “Anh nhôù vieäc gì trong quaù khöù ?”, khæ noùi: “Toâi nhôù luùc nhoû ñeán ñaây ngoài döôùi ñaát naém ñoït caây ñeø xuoáng chaïm ñaát”, voi lieàn noùi vôùi khæ: “Neáu nhö vaäy thì anh lôùn tuoåi hôn toâi, toâi seõ cung kính toân troïng anh, anh phaûi giaûng phaùp cho toâi nghe”, khæ vaø voi hoûi chim: “Anh nhôù vieäc gì trong quaù khöù?”, chim ñaùp: “Toâi nhôù luùc nhoû ñeán aên haït cuûa caây Taát-baït cao lôùn ôû choã kia roài ñaïi tieän ra, haït naøy sau ñoù naåy maàm vaø daàn daàn cao lôùn nhö theá”, khæ lieàn noùi vôùi chim: “Neáu nhö vaäy thì anh lôùn tuoåi hôn toâi, toâi seõ cung kính toân troïng anh, anh phaûi giaûng phaùp cho toâi nghe”. Luùc ñoù voi cung kính khæ vaø theo khæ nghe phaùp, sau ñoù noùi phaùp laïi cho caùc con khæ khaùc nghe. Khæ laïi cung kính chim vaø theo chim nghe phaùp, sau ñoù noùi phaùp laïi cho caùc chim khaùc nghe. Ba loaïi caàm thuù naøy tröôùc kia thích saùt sanh, troäm caép, taø daâm, voïng ngöõ nhöng sau khi nghe phaùp xong, chuùng suy nghó: “Taïi sao chuùng ta khoâng boû nghieäp aùc saùt sanh…”, nghó roài lieàn boû nghieäp aùc khoâng laøm nöõa. Trong loaøi caàm thuù khoâng coù uoáng röôïu neân chuùng chæ haønh boán phaùp naøy, mang chung ñöôïc sanh leân coõi trôøi. Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Thuôû ñoù do chim noùi phaùp roäng khaép coõi trôøi ngöôøi neân hoï suy nghó: Loaøi suùc sanh coøn bieát laøm vieäc laønh, khoâng xaâm phaïm luùa cuûa ngöôøi, chuùng coøn bieát toân trong nhau, huoáng chi chuùng ta”, nghi roài hoï lieàn toân troïng nhau vaø tu theo phaùp maø chim ñaõ noùi, thoï trì naêm giôùi, maïng chung ñöôïc sanh leân coõi trôøi. Chim thuôû xöa, nay chính laø ta; khæ thuôû xöa, nay chính laø Xaù-lôïi-phaát; voi thuôû xöa, nay chính laø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân. Loaøi caàm thuù voâ tri coøn bieát cung kính nhau, haønh phaùp toân troïng nhau ñeå ñöôïc lôïi mình lôïi ngöôøi, huoáng chi chuùng ta tín taâm xuaát gia, caïo boû raâu toùc, maëc ba phaùp y caøng phaûi toân kính laãn nhau. Coù ba haïng ngöôøi: Moät laø taát caû ngöôøi chöa thoï Ñaïi giôùi ñeàu khoâng baèng ngöôøi ñaõ thoï ñaïi giôùi. Hai laø taát caû caùc Haï toøa ñeàu khoâng baèng baäc Thöôïng toøa .

582 BOÄ LUAÄT 5

Ba laø taát caû ngöôøi thoï söï thuyeát giaûng phi phaùp duø laøm baäc Thöôïng toøa cuõng khoâng baèng baäc Haï toøa, ngöôøi thoï söï thuyeát giaûng nhö phaùp. Taát caû ngöôøi thoï Ñaïi giôùi phaûi hôn ngöôøi khoâng thoï ñaïi giôùi, taát caû baäc Thöôïng toøa phaûi hôn baäc Haï toøa, Phaät phaûi hôn Thaùnh chuùng”. Phaät lieàn noùi keä: “Neáu ngöôøi khoâng kính Phaät, Vaø ñeä töû cuûa Phaät, Hieän ñôøi bò quôû traùch, Ñôøi sau ñoïa aùc ñao. Neáu ngöôøi bieát kính Phaät, Vaø ñeä töû cuûa Phaät, Hieän ñôøi ñöôïc khen ngôïi, Ñôøi sau sanh coõi trôøi”. Phaät noùi nhaân duyeân boån sanh khen ngôïi phaùp cung kính roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay ngöôøi thoï Ñaïi giôùi tröôùc duø chæ trong choác laùt cuõng ñöôïc ngoài treân, thoï thöùc aên cuùng döôøng tröôùc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù cö só thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”, Phaät cuøng Thaùnh chuùng ñi ñeán nhaø cö só. Do Baït-nan-ñaø thöôøng ra vaøo nhaø ngöôøi khaùc neân saùng hoâm ñoù ñaép y mang baùt ñi ñeán nhaø ngöôøi khaùc, luùc ñoù taêng ôû nhaø cö só theo thöù lôùp ngoài ñeán choã cuûa Baït-nan-ñaø, Tyø kheo Haï toøa thaáy Baït-nan- ñaø khoâng ñeán lieàn hoûi ñeä töû cuûa Baït-nan-ñaø laø Ñaït-ma: “Boån sö cuûa thaày coù ñeán hay khoâng?”, Ñaït-ma ñaùp: “Hoøa thöôïng cuûa toâi nhieàu vieäc nhieàu duyeân thích ra vaøo nhaø ngöôøi khaùc, saùng hoâm nay ñaõ ñaép y mang baùt ñeán nhaø ngöôøi khaùc roài, khoâng bieát coù ñaây ñaây hay khoâng nöõa”, Tyø kheo Haï toøa naøy nghe roài lieàn ngoài vaøo choã cuûa Baït-nan-ñaø. Thaáy Phaät vaø Taêng ñaõ ngoài xong, cö só töï tay daâng thöùc aên leân cuùng döôøng, luùc ñang daâng cuùng thì Baït-nan-ñaø ñeán, theo thöù lôùp ñeán choã cuûa mình muoán ngoài, Tyø kheo Haï toøa naøy phaûi ñöùng leân vaø luøi xuoáng traû choã laïi cho Baït-nan-ñaø, khieán cho caùc Haï toøa ngoài ôû döôùi ñeàu phaûi ñöùng leân vaø luøi xuoáng, Taêng trôû neân taùn loaïn. Cö só thaáy roài lieàn quôû traùch Baït-nan- ñaø: “Thöùc aên raát nhieàu seõ cuùng döôøng ñoàng ñeàu cho taát caû, caàn gì phaûi ngoài theo thöù lôùp. Neáu thaày thích ngoài theo thöù lôùp thì sao khoâng ñeán sôùm moät chuùt. Hoâm nay toâi khoâng bieát ai ñaõ ñöôïc, ai chöa ñöôïc, ai ñöôïc nhieàu, ai ñöôïc ít”, luùc ñoù Phaät nghe cö só quôû traùch vaø thaáy taêng taùn loaïn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 583

nhö vaäy neân im laëng. Sau khi thoï thöïc xong trôû veà, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch Baït-nan-ñaø: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ñang khi thoï thöïc laïi caäy mình laø Thöôïng toøa khieán cho caùc Haï toøa phaûi ñöùng daäy nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay Tyø kheo ñang thoï thöïc, neáu thöùc aên ñaõ doïn ñöa xong thì khoâng neân khieán cho caùc Haï toøa phaûi ñöùng daäy, neáu khieán cho Haï toøa phaûi ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo vì taâm cung kính Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ maø ñöùng daäy thì cuõng khoâng ñöôïc khieán cho Haï toøa thöù hai phaûi ñöùng daäy, neáu khieán cho Haï toøa thöù hai phaûi ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát- la. Töø nay cho Tyø kheo trong khoaûng ba tuoåi haï ñöôïc ngoài chung moät giöôøng, cho ba-Tyø kheo ngoài chung treân giöôøng lôùn, cho hai Tyø kheo ngoài chung treân giöôøng nhoû hôn, coøn giöôøng ñoäc toïa thì chæ ñöôïc moät ngöôøi ngoài”. Phaät taïi nöôùc Ba-la-naïi, luùc ñoù coù naêm Tyø kheo ñeán baïch Phaät: “Theá toân, chuùng con nay neân ôû ñaâu ?”, Phaät noùi: “Caùc thaày neân ôû döôùi goác caây trong Truùc laâm treân söôøn nuùi”, caùc Tyø kheo naøy ôû döôùi goác caây trong Truùc laâm treân söôøn nuùi nguû ñeâm, saùng sôùm lieàn ñi ñeán choã Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ ñeå thoï ñoïc tuïng kinh vaø hoûi ñieàu nghi. Luùc ñoù cö só Baït ñeà ra khoûi thaønh Vöông xaù muoán ñeán trong Truùc laâm yeát kieán Phaät thì thaáy caùc Tyø kheo naøy ñi ñeán, lieàn hoûi laø töø ñaâu ñeán, ñaùp: “Töø ôû döôùi goác caây trong Truùc laâm treân söôøn nuùi ñeán”, cö só hoûi vì sao laïi ôû ñoù, lieàn ñaùp laø vì khoâng coù truù xöù khaùc, cö só noùi: “Toâi seõ xaây phoøng xaù cho caùc thaày ôû”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi ôû trong phoøng xaù”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñöôïc ôû trong phoøng xaù”. Cö só lieàn xaây phoøng xaù cho caùc Tyø kheo ôû, cao roâng ñeïp ñeõ, hoïa veõ ñuû maøu saéc nhöng khoâng coù ngoïa cuï vaø vaät phuû choã naèm. Caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät noùi: “Cho traûi coû, laù caây laøm ngoïa cuï ñeå naèm, cho laøm y khaùc ñeå ñaép vaø vaät phuû choã naèm”. ÔÛ nöôùc ñoù trôøi noùng, coû laù deã sanh truøng neân Phaät cho laøm ñeäm coû vaø chieáu tre, vaãn sanh truøng neân Phaät laïi cho naèm giöôøng choõng. Caùc Tyø kheo laáy caây ñoùng thaønh giöôøng choõng neân thaân khoå naõo, Phaät laïi cho laøm neäm. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, neân duøng vaät gì laøm neäm”, Phaät noùi: “Neân duøng baõ mía, daây baàu bí, loâng thuù, coû Soâ-ma, coû Kieáp-boái, coû Vaên xa… ñeå doàn laøm neäm. Luùc ñoù caùc Tyø kheo naèm khoâng coù goái, Phaät laïi cho laøm goái baèng coû, ñaàu cuûa caùc Tyø kheo bò goái coû ñaâm ñau, Phaät laïi cho doàn baèng loâng thuù. Luùc ñoù phoøng xaù khoâng coù cöûa neân choù, boø, ngöïa, nai, khæ vaøo trong nhaø, Phaät laïi cho laøm cöûa, cöûa khoâng coù then caøi neân bò giaëc cöôùp vaøo laáy troäm y baùt cuûa caùc Tyø kheo, Phaät

584 BOÄ LUAÄT 5

laïi cho laáy daây coät cöûa, caùc Tyø kheo khoâng bieát caùch coät, Phaät baûo haï cöûa xuoáng ñuïc moät loã roài xoû daây qua ñeå coät cöûa, coät cöûa roài laïi khoâng môû ra ñöôïc, Phaät baûo neân laøm moùc ñeå môû cöûa. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm moùc, Phaät baûo neân duøng saét, ñoàng hoaëc caây goã. Caùc Tyø kheo laøm xong laïi khoâng môû ra ñöôïc, Phaät laïi baûo ñuïc beân trong cöûa moät loã ñeå moùc cöûa laïi, caùc Tyø kheo laøm xong khi ñoùng cöûa khoâng coù choã tay caàm, Phaät laïi baûo neân laøm quai naém treân caùnh cöûa ñeå caàm naém. Tröôûng laõo Öu-ba-ly laïi hoûi neân duøng vaät gì laøm quai naém, Phaät baûo neân duøng saét, ñoàng, caây goã, caây Soâ-ma, kieáp-boái… ñeå laøm. Luùc ñoù phoøng xaù khoâng coù loã thoâng aùnh saùng neân toái, Phaät baûo neân laøm loã thoâng aùnh saùng, sau khi laøm loã thoâng aùnh saùng thì chim nhaïn, anh vuõ, xaù lôïi… bay vaøo keâu hoùt, laøm xuùc naõo caùc Tyø kheo toïa thieàn hoaëc ñoïc kinh trong phoøng. Caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm chaán song, laøm chaán song roài chim vaãn bay vaøo ñöôïc, Phaät laïi baûo neân laøm löôùi ngaên. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm löôùi, Phaät baûo neân laáy coû Soâ-ma, kieáp-boái… ñan laøm löôùi. Löôùi bò muïc, Phaät laïi baûo neân laøm taám saùo phuû, phuû che roài trong phoïng laïi toái, Phaät laïi baûo neân laøm moät loã hoãng nhö maét chim, laøm roài vaãn toái, Phaät laïi baûo neân laøm nhieàu loã. Luùc ñoù muøa noùng ñaõ qua, muøa ñoâng laïi ñeán, loã thoâng aùnh saùng khoâng coù caùnh cöûa neân hôi laïnh traøn vaøo, Phaät laïi baûo neân laøm caùnh cöûa, laøm cöûa xong, gioù vöøa thoåi doäng, caùnh cöûa lieàn môû, Phaät laïi baûo neân laøm then caøi treân döôùi, laøm roài ôû giöõa vaãn hôû, Phaät laïi baûo laøm then caøi ôû giöõa, laøm xong cöûa vaãn bò lay ñoäng, Phaät laïi baûo laøm choát caøi then ôû treân cao, laøm xong khoâng ñoùng ñöôïc, Phaät baûo duøng daây ñeå keùo ñoùng laïi, ñoùng roài laïi môû khoâng ñöôïc, Phaät laïi baûo ñuïc loã xoû hai sôïi daây qua, moät daây ñeå keùo ñoùng laïi, moät daây ñeå keùo môû ra. Luùc ñoù caùc phoøng xaù khoâng coù treùt buøn neân giöõa caùc khe hôû cuûa gaïch coù truøng sanh nhö raén rít boø ra caén Tyø kheo, Phaät baûo neân treùt buøn, treùt xong töôøng thoâ nhaùm laøm y bò vöôùng raùch, Phaät laïi baûo duøng buøn mòn ñeå toâ treùt. Phoøng xaù laâu ngaøy bò möa doät, Phaät baûo neân duøng coû che lôïp, che lôïp roâi vaãn bò doät, Phaät laïi baûo neân lôïp daøy, lôïp roài laïi bò gioù laät ngöôïc leân, Phaät laïi baûo coät ôû hai ñaàu. Nöôùc möa laïi laøm cho buøn ra ra rôi xuoáng, Phaät laïi baûo neân lôïp ngoùi, gioù thoåi laøm ngoùi rôi xuoáng beå, Phaät laïi baûo ñuïc loã treân mieáng ngoùi roài coät vaøo coïc ñinh, nöôùc möa laïi theo loã ñoù chaûy xuoáng, Phaät laïi baûo traùm loã treân mieáng ngoùi. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc ôû nöôùc Xaù-veä vì coù chuùt duyeân neân ñeán thaønh Vöông xaù, nguû ñeâm ôû nhaø moät cö só. Do cö só naøy thænh Phaät vaø Taêng saùng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 585

neân ñeâm ñoù thöùc daäy, ñaùnh thöùc moïi ngöôøi trong nhaø, tröø treû con, hoaëc cheû cuûi hoaëc laáy nöôùc ñoå vaøo trong noài ñeå naáu côm, canh, thöùc aên; cö só coøn töï mình trang hoaøng nhaø cöûa, traûi toïa cuï… caùc vieäc. Caáp-coâ-ñoäcthaáy roài lieàn suy nghó: “Cö só naøy saép cöôùi vôï hay thænh vua quan ñeán hay laøm hoäi thí lôùn”, nghó roài lieàn hoûi cö só, cö só ñaùp: “Toâi khoâng coù cöôùi vôï, cuõng khoâng thænh vua quan, maø laø saùng ngaøy mai thænh Phaät vaø Taêng ñeán thoï thöïc laøm hoäi thí lôùn”, Caáp-coâ-ñoäcvöøa nghe ñeán teân Phaät lieàn hoûi Phaät laø ai, cö só noùi: “Coù thaùi töû con vua doøng hoï Thích, tín taâm xuaát gia chöùng ñöôïc Voâ thöôïng ñaïo, hieäu laø Phaät”, laïi hoûi Taêng laø ai, cö só noùi: “Coù nhieàu haïng ngöôøi, ñuû caùc doøng hoï tín taâm xuaát gia, caïo boû raâu toùc, maëc ba phaùp y, theo phaät xuaát gia ñeàu goïi laø Taêng”, laïi hoûi: “Phaät nay ñang ôû ñaâu ?”, ñaùp: “Phaät ñang ôû gaàn Haøn laâm, neáu oâng muoán gaëp thì tuøy yù”. Caáp-coâ-ñoäc doác loøng muoán gaëp Phaät neân ra khoûi nhaø men theo töôùng saùng ñeán coång lôùn, coång töï nhieân môû. Theo thöôøng leä thì ñaàu ñeâm nghe thoåi coøi thì khaùch vaøo, cuoái ñeâm nghe thoåi coøi thì khaùch ra, cho neân Caáp-coâ-ñoäc thaày cöûa môû lieàn cho laø cuoái ñeâm ñaõ qua. Ra khoûi coång khoâng xa môùi bieát laø trôøi chöa saùng, chung quanh toái taêm khieán Caáp-coâ-ñoäcrôïn ngöôøi nghó laø coù phi nhôn nhieãu loaïn neân muoán quay trôû veà. Luùc ñoù vò Ñaïi theá moân thaàn hieän aùnh saùng chieáu soi ñeán taän Haøn laâm roài baûo Caáp coâ ñoäc: “OÂng haõy ñi ñi, chôù sôï. Ñôøi tröôùc ta laø baïn cuûa oâng, laø Baø-la-moân Maät kieân, do ta khi ñeán thaønh Vöông xaù gaëp ñöôïc hai toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, ñöôïc nghe thuyeát phaùp vaø ñöôïc lôïi hæ neân ta ñaõ thoï Tam quy vaø Nguõ giôùi. Do nhaân duyeân naøy maïng chung ñöôïc sanh leân coõi trôøi Töù thieân vöông laøm thaàn giöõ cöûa ôû ñaây. OÂng haõy ñi ñi, seõ ñöôïc lôïi ích lôùn, ñi thaúng veà phía tröôùc, chôù coù nghi hoái”. Thieân thaàn lieàn noùi keä: “Duø ngöôøi ñöôïc traêm thoát ngöïa, Traêm ñoà anh laïc trang nghieâm, Vaø moät traêm coã xe ngöïa, Khoâng baèng tôùi tröôùc moät böôùc. Duø traêm thôùt voi nuùi Tuyeát, Vôùi ngaø lôùn trang nghieâm thaân, Laïi duøng vaøng roøng trang söùc, Laøm cho thaân caøng theâm ñeïp, Khoâng baèng tôùi tröôùc moät böôùc. Traêm myõ nöõ ôû phöông Baéc, Vôùi chuoãi anh laïc voøng vaøng, Duøng ñoà trang nghieâm nhö theá,

586 BOÄ LUAÄT 5

Tuoåi treû ñeïp laïi ñoan trang, Khoâng baèng tôùi tröôùc moät böôùc. Cho ñeán Chuyeån luaân thaùnh vöông, Coù ngoïc nöõ baùu baäc nhaát, So vôùi oâng thaúng tôùi tröôùc, Khoâng baèng moät phaàn möôøi saùu, OÂng thaúng tôùi tröôùc moät böôùc, Chôù coù nghi hoái trôû veà”. Ca-chieân-dieân nghe roài lieàn nghó Phaät phaùp Taêng moät laø vó ñaïi môùi khieán cho Thieân thaàn aân caàn chæ giaùo, lieàn noi theo aùnh saùng ñi ñeán trong Haøn laâm. Luùc ñoù trôøi ñaõ saùng, Phaät ñang kinh haønh ôû ngoaøi ñaát troáng chôø tröôûng giaû ñeán, tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc theo phaùp baïch y hoûi Phaät nguû coù ngon khoâng, Phaät lieàn noùi keä: “Ta ñaõ tröø Duïc laäu, Giaûi thoaùt lìa theá gian, Ñaõ ñoaïn taát caû Laäu, Taâm dieät caùc Nhieät naõo, Ñaït ñeán choã Tòch dieät, Ta nguû thöôøng an oån”. Noùi keä xong Phaät lieàn ngoài xuoáng choã kinh haønh, Caáp-coâ-ñoäc- ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân nghe Phaät thuyeát phaùp. Phaùp ñaàu tieân laø Phaät noùi veà boá thí trì giôùi laø quaû baùo sanh Thieân, keá phaân bieät caáu tònh giöõa loãi cuûa naêm duïc laø khoå naõo cuûa theá gian vaø xuaát gia laø an laïc. Luùc ñoù Phaät bieát taâm ngöôøi naøy ñaõ thuaàn thuïc ñieàu nhu, coù theå thoï ñöôïc phaùp toái thöôïng lieàn noùi boán ñeá: Khoå taäp dieät ñaïo. Nhö mieáng vaûi traéng saïch deõ nhuoäm maøu saéc, ngöôøi naøy cuõng vaäy, vöøa nghe phaùp taâm lieàn khai ngoä, ngay nôi choã ngoài ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh voâ caáu. Sau khi thaáy phaùp, bieát phaùp, ñöôïc tònh phaùp, vöôït khoûi nghi hoái, baát tín, khoâng töø nôi ngöôøi khaùc maø ôû trong ñaïo quaû ñöôïc voâ sôû uùy. Tröôûng giaû lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy ñaûnh leã baïch Phaät: “Theá toân, taâm con meán moä Phaät phaùp, con nguyeän troïn ñôøi laøm Öu-baø-taéc, xin Phaät vaø Taêng thoï con thænh ñeán nöôùc Xaù-veä haï an cö”. Phaät tuy bieát nhöng vaãn hoûi tröôûng giaû teân gì, ñaùp: “Con teân Tu-ñaït, do hay cung caáp cho nhöõng ngöôøi coâ ñoäc neân ngöôøi trong nöôùc goïi con laø Caáp coâ ñoäc”, Phaät laïi hoûi: “ÔÛ nöôùc Xaù- veä coù Taêng phöôøng khoâng?”, ñaùp laø chöa coù, Phaät noùi: “Neáu ôû ñoù khoâng coù Taêng phöôøng thì caùc Tyø kheo khoâng theå ñeán ñoù ñöôïc, duø chæ trong choác laùt”, Caáp-coâ-ñoäc baïch Phaät: “Theá toân, xin Phaät thoï con thænh, con seõ lo xaây Taêng phöôøng ñeå caùc Tyø kheo coù theå ñeán ñoù ôû. Xin Theá toân

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 587

cöû toân giaû Xaù-lôïi-phaát laøm Taêng phöôøng sö giuùp con troâng coi vieäc xaây caát Taêng phöôøng”, Phaät lieàn baûo Xaù-lôïi-phaát laøm Taêng phöôøng sö giuùp Caáp-coâ-ñoäc troâng coi vieäc xaây caát Taêng phöôøng. Caáp-coâ-ñoäc ñeán trong Truùc laâm xem giaûng ñöôøng, nhaø aám, nhaø aên, nhaø beáp, nhaø thieàn, nhaø veä sinh… caùc nôi roài ghi nhôù kyõ. Sau khi laøm xong vieäc ôû thaønh Vöông xaù, oâng lieàn trôû veà nöôùc Xaù-veä, treân ñöôøng oâng ñeàu noùi cho nhöõng ngöôøi thaân quen bieát vieäc maø oâng saép laøm. Veà ñeán nôi, oâng laïi khoâng vaøo thaønh cuõng khoâng veà nhaø maø ñi khaép nôi quanh thaønh ñeå tìm nôi choán thích hôïp, coù theå xaây caát tinh xaù. Vöøa ñi oâng vöøa nghó: “ÔÛ ñaâu coù vöôøn ñeïp, qua laïi thuaän tieän, caây coâi sum sueâ, coù nöôùc chaûy trong saïch, khoâng coù caùc loaøi truøng ñoäc nhö raén rít, muoãi moøng, cuõng khoâng coù gioù noùng, ngaøy ñeâm ñeàu yeân tónh. Ta seõ ôû nôi ñoù xaây caát tinh xaù cuùng cho Phaät vaø Taêng”, boãng nhieân luùc ñoù oâng nhìn thaáy khu vöôøn cuûa thaùi töû Kyø ñaø coù ñaày ñuû caùc ñieàu kieän treân, thaáy roài oâng lieàn trôû vaøo thaønh, khoâng veà nhaø maø ñeán choã Thaùi töû baïch raèng: “Toâi muoán mua vöôøn cuûa Thaùi töû, xin haõy baùn cho toâi”, Thaùi töû noùi: “Toâi khoâng muoán baùn, cho duø oâng coù ñem tieàn vaøng loùt ñaày trong vöôøn, toâi cuõng khoâng baùn”, Caáp-coâ-ñoäc noùi: “Giaù vöôøn ñaõ quyeát ñoaùn roài”, Thaùi töû noùi: “Toâi khoâng coù quyeát ñoaùn”. Do nhaân duyeân naøy caû hai cuøng tranh caûi vaø cuøng ñeán choã quan ñoaùn söï ñeå xöû ñoaùn, Caáp-coâ-ñoäc keå laïi ñaày ñuû vieäc treân, quan ñoaùn söï nghe roài lieàn noùi: “Thaùi töû ñaõ baùn roài, haõy neân ñuùng thôøi nhaän vaøng, vì sao Thaùi töû laïi noùi laø duø oâng coù ñem tieàn vaøng loùt ñaày trong vöôøn toâi cuõng khoâng baùn”. Caáp-coâ-ñoäc lieàn trôû veà nhaø cho xe voi xe ngöïa chôû tieàn vaøng ñeán trong vöôøn cuûa Thaùi töû ñeå loùt, nhöng coøn thieáu moät ít chöa loùt ñaày vöôøn, oâng ñang suy nghó khoâng bieát neân laáy theâm vaøng trong kho naøo ñeå loùt ñaày choã naøy maø khoâng thieáu khoâng dö. Thaùi töû thaáy vaäy lieân noùi: “Neáu oâng hoái tieác thì tuøy yù, oâng mang vaøng veà, traû vöôøn laïi cho toâi”, Caáp-coâ-ñoäc noùi: “Toâi khoâng hoái tieác, chæ laø toâi ñang suy nghó neân laáy theâm vaøng trong kho naøo ñeå loùt cho ñaày choã naøy maø khoâng thieáu khoâng dö”, Thaùi töû nghe roài lieàn suy nghó: “Phaät phaùp Taêng chaéc laø vó ñaïi neân khieán oâng ta xaû vaät baùu maø khoâng hoái tieác nhö theá”, nghó roài lieàn noùi vôùi Caáp coâ ñoäc: “OÂng khoûi phaûi loùt theâm tieàn vaøng nöõa, choã ñaát troáng ñoù haõy ñeå cho toâi xaây cöûa coång cuùng cho Phaät vaø Taêng”, Caáp-coâ-ñoäc baèng loøng neân tinh xaù sau khi xaây xong, vöôøn laø cuûa tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc coøn cöûa coång laø cuûa Thaùi töû Kyø ñaø; Toân giaû Xaù-lôïi-phaát troâng coi vieäc xaây caát tinh xaù, coù taát caû möôøi saùu daõy laàu vôùi saùu möôi phoøng xaù. Luùc ñoù Phaät bieát ôû nöôùc Xaù-veä, tinh xaù ñaõ xaây caát xong, lieàn nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo raèng: “Nhö lai muoán du haønh ñeán

588 BOÄ LUAÄT 5

nöôùc Xaù-veä, caùc thaày haõy cuøng ñi”, noùi roài Phaät cuøng ñaïi chuùng goàm naêm traêm Tyø kheo ñi ñeán nöôùc Xaù-veä. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo bieát choã Phaät vaø Taêng seõ ñeán, lieàn baûo caùc ñeä töû raèng: “Caùc thaày haõy ñeán choã ñoù tröôùc, daønh moät phoøng toát cho Phaät, coøn caùc phoøng toát khaùc thì chieám heát cho ta”, caùc ñeä töû vaâng lôøi laøm theo. Vì theá neân khi Phaät vaø Taêng ñeán nôi, tröø phoøng cuûa Phaät, caùc vò Thöôïng toøa nhö Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân… theo thöù lôùp nhaän phoøng thì phoøng ñaõ coù Tyø kheo nhaän tröôùc roài, nhö theá ñeán phoøng thöù hai, thöù ba cuõng ñeàu ñaõ coù ngöôøi nhaän tröôùc roài, caùc Thöôïng toøa ñaønh phaûi nhaän phoøng beân ngoaøi (phoøng baäc trung, khoâng toát laém cuõng khoâng xaáu laém) ñeå ôû. Luùc ñoù Phaät hoûi A-nan: “Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân hieän ôû phoøng naøo ?”, ñaùp laø ôû phoøng beân ngoaøi, Phaät baûo A-nan goïi ñeán ñeå hoûi nguyeân do. Sau khi bieát roõ nguyeân do, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay cho töø baäc Thöôïng toøa theo thöù lôùp nhaän phoøng ñeå ôû”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñuoåi Tyø kheo bònh ra khoûi phoøng, Tyø kheo bònh vaø Tyø kheo khaùn bònh caàm boâ ñaïi tieåu tieän, khac nhoå vaø chieáu coû cuûa ngöôøi bònh ñi traûi qua caùc phoøng khaùc neân bònh caøng naëng theâm. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc döïa theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø ñuoåi Tyø kheo bònh ra khoûi phoøng, neáu ñuoåi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo nghe Phaät cheá ñieàu naøy neân khi coù khaùch Tyø kheo ñeán lieàn giaû bònh, khoâng cho khaùch Tyø kheo vaøo phoøng, Tyø kheo khaùch hoûi: “Thaày maéc bònh gì?”, ñaùp: “Toâi bò nhoït ôû trong mieäng vaø giöõa caùc ngoùn chaân raát ñau ñôùn”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu ngöôøi naøy giaû bònh thì neân theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø ñuoåi ra khoûi phoøng”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo bònh nghe Phaät cheá khoâng ñöôïc ñuoåi ngöôøi bònh ra khoûi phoøng, lieàn vaøo ôû trong caùc phoøng thöôïng haïng, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Tuy laø ngöôøi coù bònh thaät cuõng khoâng ñöôïc ôû trong phoøng toát thöôïng haïng, neân cho ôû phoøng baäc trung, töùc laø phoøng maø ngöôøi bònh vaø ngöôøi khaùn bònh cuøng ngoïa cuï coù theå naèm ngoài trong ñoù”. Phaät ñeán nöôùc Xaù-veä haï an cö, tröôùc khi an cö caùc Tyø kheo phaûi queùt doïn vaø tu boå caùc nôi, saép xeáp laïi giöôøng choõng, ñaäp giuõ meàn neäm goái… caùc vieäc. Luïc quaàn Tyø kheo taùnh löôøi bieáng khoâng thích laøm vieäc neân chæ ñöùng töø xa, nghó raèng: “Ñôïi hoï laøm xong, ñeán luùc nhaän phoøng xaù ngoïa cuï seõ döïa vaøo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø nhaän phoøng xaù ngoïa cuï”, nghó roài lieàn ñôïi ñeán luùc nhaän phoøng lieàn hoûi caùc Tyø kheo naøy: “Caùc thaày bao nhieâu tuoåi haï ?”, ñaùp xong lieàn noùi: “Neáu vaäy caùc thaày

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 589

haõy ra khoûi ñaây vì chuùng toâi laø baäc Thöôïng toøa”, caùc Tyø kheo naøy hoûi: “Caùc thaày coù cuøng ñeán vôùi chuùng toâi khoâng ?”, ñaùp laø coù, caùc Tyø kheo naøy noùi: “Neáu coù cuøng ñeán maø khoâng cuøng laøm caùc vieäc, thì chuùng toâi khoâng rôøi khoûi ñaây”, Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Phaät khoâng coù noùi laø neáu khoâng cuøng laøm caùc vieäc thì khoâng ñöôïc theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa nhaän phoøng. Chuùng toâi laø baäc Thöôïng toøa thì theo thöù lôùp neân nhaän phoøng naøy, taïi sao caùc thaày khoâng rôøi khoûi ñaây”, noùi roài lieàn duøng söùc maïnh keùo loâi caùc Tyø kheo naøy ra khoûi phoøng. Caùc Tyø kheo naøy treân thaân bò thöông, y bò raùch, baùt bò beå ñeán baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay neân cöû ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï”. Phaùp cöû ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng neân hoûi: “Ai coù theå vì Taêng laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï?”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø toâi coù theå thì Taêng neân xeùt kyõ neáu ngöôøi naøy coù ñuû coù naêm phaùp: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát neân chia hay khoâng neân chia; thì khoâng neân cöû ngöôøi naøy. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát neân chia hay khoâng neân chia; thì neân cöû ngöôøi naøy. Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo naøy teân ......... coù theå vì Taêng laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cöû Tyø kheo ......... laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo ......... laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï naøy neân hoûi caùc cöïu Tyø kheo thieän haûo chôn thaät ñeå phaân bieät phoøng xaù ngoïa cuï vaø caùc moùn cuøng döôøng ôû trong caùc phoøng nhö theá naøo, sau khi ñeám bieát ñöôïc soá löôïng phoøng xaù ngoïa cuï vaø soá löôïng Tyø kheo roài, neáu moãi Tyø kheo ñöôïc moät phoøng thì neân chia cho moät phoøng. Neân theo thöù lôùp töø Thöôïng toøa tröôùc, noùi raèng: “Ñaïi-ñöùc, phoøng naøy coù caùc moùn cuùng döôøng nhö vaäy nhö vaäy, phoøng thöù hai coù caùc moùn cuùng döôøng nhö vaäy nhö vaäy, Ñaïi-ñöùc tuøy yù choïn laáy moät phoøng ”, Thöôïng toøa thöù 1 tuøy yù nhaän phoøng roài, keá noùi vôùi Thöôïng toøa thöù hai, thöù ba cuõng gioáng nhö treân, neáu Thöôïng toøa thöù nhaát noùi raèng: “Toâi muoán nhaän phoøng cuûa Thöôïng toøa thöù ba ”, Phaät baûo khoâng neân cho, vò Thöôïng toøa thöù nh naøy neân saùm toäi Ñoät-kieát-la, nhö theá theo thöù lôùp taát caû nhaän phoøng roài môùi

590 BOÄ LUAÄT 5

phaân chia ngoïa cuï, cuõng theo thöù lôùp gioáng nhö treân. Luùc ñoù Baït-nan-ñaø Thích töû ôû trong Kyø hoaøn nhaän phaàn ngoïa cuï roài, laïi ñeán choã khaùc nhaän theâm phaàn ngoïa cuï nöõa. Caùc Tyø kheo noùi: “Thaày ñaõ nhaän phaàn ôû nôi naøy, taïi sao laïi ñeán choã khaùc nhaän theâm phaàn nöõa”, Baït-nan-ñaø noùi: “Toâi khoâng coù nhaän nöõa”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Tyø kheo nhaän theâm phaàn ôû choã khaùc thì phaàn ôû choã naøy ñöôïc xem laø boû, neáu noùi khoâng coù nhaän nöõa thì ñöôïc xem laø boû phaàn ôû nôi ñoù”. Nhö trong kinh Boån sanh noùi veà ngöôøi vôï cuûa Baø-la-moân chaên cöøu: Thuôû xöa coù vôï cuûa Baø-la-moân chaên cöøu baûo teân giaëc cöôùp gieát cheát choàng mình roài laáy heát taøi vaät boû ñi cuøng teân giaëc cöôùp. Khi ñi ñeán moät doøng nöôùc chaûy xieát, teân giaëc cöôùp noùi vôùi ngöôøi vôï naøy raèng: “Naøng haõy ñöùng beân bôø naøy ñôïi toâi, toâi mang taøi vaät qua bôø kia tröôùc, seõ quay trôû laïi ñöa naøng qua”, noùi roài mang heát taøi vaät loäi qua bôø kia. Ngöôøi vôï nay voäi goïi teân giaëc cöôùp: “Haõy ñöa toâi qua”, teân giaëc cöôùp noùi voïng qua: “Naøng laø ngöôøi teä aùc, choàng naøng coøn khoâng yeâu huoáng chi laø yeâu ta”, noùi roài lieàn boû ñi. Ngöôøi vôï naøy chæ coøn bieát ñöùng trô ra nhìn boùng mình döôùi nöôùc. Baït-nan-ñaø cuõng vaäy, nhaän ngoïa cuï ôû choã naøy, ñeán choã khaùc nhaän nöõa thì phaàn ôû choã naøy bò maát, laïi noùi laø khoâng coù nhaän nöõa thì phaàn ôû choã ñoù cuõng maát. Laïi nöõa, xöa coù moät con daõ can mieäng ngaäm mieáng thòt ñöùng ôû bôø soâng, noù boãng thaáy coù con caù ngöõa buïng bôi trong nöôùc, noù lieàn nhaû mieáng thòt chaïy ñeán ñôùp con caù. Ngay luùc ñoù coù moät con chim bay ñeán ngaäm mieáng thòt mang ñi. Baït-nan-ñaø cuõng vaäy, maát phaàn choã naøy, phaàn ôû choã khaùc cuõng maát luoân”. Phaät quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay Tyø kheo naøo ñaõ nhaän moät phaàn ngoïa cuï roài thì khoâng ñöôïc nhaän theâm phaàn nöõa, neáu nhaän theâm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Kieàu-taùt-la cuøng chuùng ñaïi Tyø kheo an cö moät choã, luùc ñoù ôû Kyø hoaøn caùc Tyø kheo an cö thì ít maø ngoïa cuï laïi nhieàu, caùc Tyø kheo ñöôïc chia moät phaàn roài maø ngoïa cuï vaãn coøn dö nhieàu. Cö só xaây caát Taêng phoøng ñeán hoûi: “Phoøng xaù ngoïa cuï maø toâi ñaõ laøm xong, coù Tyø kheo ñeán nhaän ôû khoâng?, ñaùp laø khoâng coù, cö só hoûi vì sao, caùc Tyø kheo ñaùp: “Vì caùc Tyø kheo ôû ñaây an cö thì ít maø ngoïa cuï laïi nhieàu, Phaät chæ cho chuùng toâi nhaän moät phaàn ngoïa cuï neân vaãn coøn dö”, cö só noùi: “Nhöõng vaät duïng maø toâi cuùng döôøng trong caùc phoøng xaù nhö phu cuï, meàn goái, böõa aên saùng, böõa aên tröa, Tyø kheo nhaän ôû thoï duïng raát toát”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 591

naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu nhö theá thì caùc thaày neân chia tröôùc moät phaàn, neáu coøn dö thì neân chia theâm moät phaàn nöõa ñeå cho heát, neáu vaãn khoâng heát thì neân chia theâm moät phaàn nöõa ñeå cho heát, vì ñeå giöõ gìn vaø tu boå, khoâng ñeå cho hö hoaïi”. Luùc ñoù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la gaëp loaïn, vì sôï haõi neân raát ñoâng Tyø kheo taäp trung laïi moät choã kieát haï an cö, kieát haï vöøa xong thì coù nhieàu khaùch Tyø kheo ñaép y mang baùt ñeán, hoaëc ñöùng ôû choã röûa chaân, hoaëc ñöùng ôû trong giaûng ñöôøng, hoaëc ñöùng ôû choã kinh haønh ñeå ñôïi phaân chia ngoïa cuï. Phaät nhìn thaáy roài, tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A- Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñöôïc hai loaïi an cö laø tieàn an cö vaø haäu an cö. Neân ñeå daønh phoøng xaù ngoïa cuï chia cho caùc Tyø kheo haäu an cö”. Caùc Tyø kheo haäu an cö naøy nghe Phaät cheá roài lieàn muoán theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa ñeå nhaän phoøng xaù ngoïa cuï cuûa caùc Tyø kheo tieàn an cö. Do nhaân duyeân naøy phaùt sanh tranh caûi, Phaät noùi: “Caùc vò Thöôïng toøa haäu an cö khoâng ñöôïc giaønh laáy phoøng xaù ngoïa cuûa cuûa caùc Thöôïng toøa tieàn an cö. Neáu caùc Thöôïng toøa tieàn an cö ñöôïc chia hai phaàn thì neân nhöôøng laïi moät phaàn cho caùc Thöôïng toøa haäu an cö”. Luùc ñoù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la gaëp loaïn, vì sôï haõi neân raát ñoâng Tyø kheo taäp trung laïi moät choã kieát haï an cö, kieát haï vöøa xong thì coù nhieàu khaùch Tyø kheo ñaép y mang baùt ñeán, hoaëc ñöùng ôû choã röûa chaân, hoaëc ñöùng ôû trong giaûng ñöôøng, hoaëc ñöùng ôû choã kinh haønh ñeå ñôïi phaân chia ngoïa cuï. Phaät nhìn thaáy roài, tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A- Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu ngoïa cuï coøn dö chöa chia thì neân ñem chia cho hoï, neáu ngoïa cuï ñaõ chia heát roài thì neân cho hoï ôû chung”. Luùc ñoù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la gaëp loaïn, vì sôï haõi neân raát ñoâng Tyø kheo taäp trung laïi moät choã kieát haï an cö, kieát haï vöøa xong thì coù nhieàu khaùch Tyø kheo ñaép y mang baùt ñeán, hoaëc ñöùng ôû choã röûa chaân, hoaëc ñöùng ôû trong giaûng ñöôøng, hoaëc ñöùng ôû choã kinh haønh ñeå ñôïi phaân chia ngoïa cuï. Phaät nhìn thaáy roài, tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A- Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu coøn phoøng troáng thì neân chia cho hoï, neáu khoâng coøn thì neân cho hoï ôû chung, neân cho hoø phoøng suôûi aám ñeå hoï caát y baùt, neân cho hoï theo Taêng thoï thöïc. Neáu trong Taêng coù cöïu Tyø kheo thieän haûo thích phöôùc ñöùc thì neân xin y vaät cho khaùch Tyø kheo, chôù ñeå hoï vì thieáu thoán, khoâng ñöôïc gì maø boû ñi”. Luùc ñoù coù Tyø kheo A-lan-nhaõ theo cöïu Tyø kheo xin phoøng ñeå caát y baùt, cöïu Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi chia phoøng cho Tyø kheo

592 BOÄ LUAÄT 5

A- lan-nhaõ ñeå caát y baùt”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay cho Tyø kheo A-lan-nhaõ ñöôïc thoï nhaän phoøng ñeå caát y baùt”. Luùc ñoù boãng coù khaùch Tyø kheo ñeán vì khoâng coù choã ôû neân meät nhoïc khoå naõo, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neân taïm cho phoøng xaù vaø ngoïa cuï”.Luùc ñoù coù khaùch Tyø kheo ñeán xin nguû laïi ñeâm, saùng sôùm hoâm sau lieàn boû ñi, nhöõng vaät duïng cuùng döôøng ôû trong phoøng, cöïu Tyø kheo khoâng bieát laøm theá naøo neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Tyø kheo khaùch duø coù nguû ñeâm laïi trong phoøng ñoù, nhöng cöïu Tyø kheo ôû trong phoøng ñoù vaãn ñöôïc thoï duïng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo boû hoïc Tyø-ni, chæ hoïc Tu- ña-la vaø A-tyø-ñaøm maø xa lìa-tyøø ni. Phaät thaáy vieäc naøy roài lieàn khen ngôïi caùc Tyø kheo thoâng suoát Tyø-ni vaø hieän tieàn khen ngôïi Tröôûng laõo Öu-ba- ly laø ngöôøi trì luaät baäc nhaát trong caùc vò thoï trì Tyø-ni. Caùc Tyø kheo naøy nghe roài lieàn suy nghó: “Phaät khen ngôïi caùc Tyø kheo thoâng suoát Tyø-ni vaø hieän tieàn khen ngôïi Tröôûng laõo Öu-ba-ly laø ngöôøi trì luaät baäc nhaát trong caùc vò thoï trì Tyø-ni, taïi sao chuùng ta laïi khoâng hoïc Tyø-ni”, nghó roài caùc Tyø kheo Thöôïng toøa theo Tröôûng laõo Öu-ba-ly thoï hoïc Tyø-ni. Öu-ba-ly khoâng ngoài treân toøa cao ñeå daïy hoï vì cung kính caùc Tyø kheo Thöôïng toøa; cuõng khoâng ngoài ôû toøa thaáp vì toân troïng phaùp. Tröôûng laõo Öu-ba- ly hoaëc ñi kinh haønh hoaëc ñöùng ñeå daïy hoï, vì ñi ñöùng nhö vaäy quaù laâu neân baøn chaân, goùt chaân, ñaàu goái ñeàu ñau vaø moõi; eo löng vaø xöông söôøn xöông soáng cuõng ñeàu ñau. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Tröôûng laõo Öu-ba-ly: “Coù phaûi caùc Thöôïng toøa theo thaày thoï hoïc Tyø-ni, thaày khoâng ngoài treân toøa cao… cho ñeán xöông söôøn xöông soáng cuõng ñeàu ñau, thaày thaät nhö theá phaûi khoâng?”, Öu-ba-ly baïch Phaät: “Thaät nhö theá thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi, khen ngôïi ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho Tyø kheo Haï toøa muoán daïy phaùp cho Tyø kheo Thöôïng toøa ñöôïc ngoài treân toøa cao daïy hoï vì toân troïng phaùp; neáu Tyø kheo Thöôïng toøa muoán thoï hoïc giaùo phaùp töø Tyø kheo Haï toøa thì neân ngoài ôû toøa thaáp vì toân troïng phaùp. Töø nay cho Tyø kheo Haï toøa daïy phaùp cho Tyø kheo Thöôïng toøa ñöôïc cuøng ngoài chung giöôøng laøm Thöôïng toøa”. Luùc ñoù Phaät cuøng chuùng ñaïi Tyø kheo du haønh ñeán nöôùc Kieàu-taùt- la, caùc Tröôûng laõo nhö Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät, Nan- ñeàà, Kim-tyø-la ñeàu ñi theo Phaät, lôøi noùi cuûa caùc Tröôûng laõo naøy ñeàu laø lôøi chôn thaät, thieát tha coù theå ñieàu phuïc ñöôïc ngöôøi khaùc. Caùc Tröôûng laõo naøy ñaõ töøng laøm caùc yeát ma nhö yeát ma Khoå-thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Haï-yù, yeát ma Khu-xuaát cho caùc Tyø kheo phaïm toäi. ÔÛ nöôùc Kieàu-taùt-la

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 593

coù moät truù xöù coù nhieàu Tyø kheo, caùc Tyø kheo naøy nghe tin Phaät vaø Taêng du haønh saép ñeán nöôùc Kieàu-taùt-la, caùc Tröôûng laõo nhö Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät, Nan-ñeà, Kim-tyø-la ñeàu ñi theo Phaät, lôøi noùi cuûa caùc Tröôûng laõo naøy ñeàu laø lôøi chôn thaät, thieát tha coù theå ñieàu phuïc ñöôïc ngöôøi khaùc. Caùc Tröôûng laõo naøy ñaõ töøng laøm caùc yeát ma nhö yeát ma Khoå-thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Haï-yù, yeát ma Khu-xuaát cho caùc Tyø kheo phaïm toäi. Caùc Tyø kheo naøy lieàn suy nghó: “Caùc Tröôûng laõo aáy saép ñeán ñaây, aét seõ laøm caùc yeát ma trò phaït cho chuùng ta, taïi sao chuùng ta khoâng laøm yeát ma truù xöù naøy giao cho moät Tyø kheo”, nghó roài lieàn laøm yeát ma ñem truù xöù giao cho moät Tyø kheo roài ñi. Khi Phaät vaø Taêng ñeán, Tyø kheo naøy traûi toïa cuï vaø doïn phoøng toát cho Phaät ôû roài traùnh ñi choã khaùc, nghó raèng: “Neáu ta ôû ñoù, Phaät aét seõ sai ta phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï cho caùc Tyø kheo khaùch”. Luùc ñoù Phaät ôû trong phoøng coøn caùc Tyø kheo khaùch ñeàu hoaëc ñöùng ôû choã röûa chaân, hoaëc ñöùng ôû trong giaûng ñöôøng, hoaëc ñöùng ôû choã kinh haønh ñeå ñôïi phaân chia ngoïa cuï. Phaät nhìn thaáy roài, tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät baûo A-nan: “Thaày haõy ñeán baûo cöïu Tyø kheo môû cöûa phoøng laáy ngoïa cuï chia cho khaùch Tyø kheo”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñeán noùi vôùi cöïu Tyø kheo, cöïu Tyø kheo noùi: “Thaày bieát khoâng, truù xöù naøy khoâng phaûi laø Taêng phöôøng, caùc cöïu Tyø kheo ñaõ laøm yeát ma ñem truù xöù naøy giao cho moät Tyø kheo roài”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch cöïu Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi laøm yeát ma ñem Taêng phöôøng giao cho moät Tyø kheo ”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng cho laøm yeát ma ñem Taêng phöôøng giao cho moät Tyø kheo, neáu laøm thì phaïm Ñoät- kieát-la, Taêng phöôøng duø coù yeát ma cho cuõng khoâng thaønh cho”. Phaät cuøng chuùng ñaïi Tyø kheo du haønh ñeán caùc nöôùc, luùc ñeán nôi ñoù vì khoâng coù Taêng phöôøng neân phaûi vaøo trong röøng nghæ qua ñeâm. Luïc quaàn Tyø kheo lieàn baûo caùc ñeä töû raèng: “Caùc thaày haõy ñeán choã ñoù tröôùc, daønh moät goác caây toát cho Phaät, coøn caùc goác caây toát khaùc thì chieám heát cho ta”, caùc ñeä töû vaâng lôøi laøm theo. Vì theá neân khi Phaät vaø Taêng ñeán nôi, tröø goác caây toát daønh cho Phaät; caùc vò Thöôïng toøa nhö Xaù-lôïi- phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân… theo thöù lôùp nhaän goác caây thì caùc goác caây toát ñeàu ñaõ coù Tyø kheo nhaän tröôùc roài, nhö theá ñeán goác caây thöù hai, thöù ba cuõng ñeàu ñaõ coù ngöôøi nhaän tröôùc roài, caùc Thöôïng toøa ñaønh phaûi nhaän goác caây ngoaøi bìa röøng ñeå ôû. Luùc ñoù Phaät hoûi A-nan: “Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân hieän ôû phoøng naøo ?”, ñaùp laø ôû döôùi goác caây ngoaøi bìa

594 BOÄ LUAÄT 5

röøng, Phaät baûo A-nan goïi ñeán ñeå hoûi nguyeân do. Sau khi bieát roõ nguyeân do, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay cho töø baäc Thöôïng toøa theo thöù lôùp nhaän goác caây ñeå ôû”. Caùc Tyø kheo Haï toøa nghe Phaät cheá nhö vaäy roài lieàn laáy coû laù ñaõ traûi döôùi caùc goác caây toát mang ñi heát, caùc Tyø kheo Thöôïng toøa theo ñoøi nhöng khoâng ñöa laïi, do nhaân duyeân naøy sanh tranh caûi, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc laáy mang ñi”. Caùc Tyø kheo Thöôïng toøa nghe Phaät cheá nhö vaày roài lieàn ñeán ôû döôùi nhöõng goác caây maø Tyø kheo Haï toøa ñaõ töï traûi coû saün vaø khoâng cho hoï laáy mang ñi, Phaät noùi: “Nhöõng coû ñaõ traûi saün tröôùc thì ñeå laïi khoâng cho laáy mang ñi, coøn nhöõng coû môùi töï traûi thì ñöôïc laáy mang ñi”. Phaät cuøng ñaïi chuùng du haønh ñeán nöôùc Ca-thi, caùc Tröôûng laõo nhö Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na-luaät, Nan-ñeà, Kim-tyø-la ñeàu ñi theo Phaät, lôøi noùi cuûa caùc Tröôûng laõo naøy ñeàu laø lôøi chôn thaät, thieát tha coù theå ñieàu phuïc ñöôïc ngöôøi khaùc. Caùc Tröôûng laõo naøy ñaõ töøng laøm caùc yeát ma nhö yeát ma Khoå-thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Haï-yù, yeát ma Khu- xuaát cho caùc Tyø kheo phaïm toäi. Luùc ñoù treân nuùi Ca-la coù caùc Tyø kheo khoâng nghó ñeán vieäc hoä giôùi, nghe tin Phaät vaø Taêng du haønh saép ñeán nöôùc Ca thi, caùc Tröôûng laõo nhö Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, A-na- luaät, Nan-ñeà, Kim-tyø-la ñeàu ñi theo Phaät, lôøi noùi cuûa caùc Tröôûng laõo naøy ñeàu laø lôøi chôn thaät, thieát tha coù theå ñieàu phuïc ñöôïc ngöôøi khaùc. Caùc Tröôûng laõo naøy ñaõ töøng laøm caùc yeát ma nhö yeát ma Khoå-thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma Haï-yù, yeát ma Khu-xuaát cho caùc Tyø kheo phaïm toäi. Caùc Tyø kheo naøy suy nghó: “Caùc Tröôûng laõo ñoù ñeán ñaây aét seõ laøm caùc yeát ma trò phaït cho chuùng ta, Phaät ñaõ cheá khoâng cho laøm yeát ma ñem taêng phöôøng giao cho moät Tyø kheo, nay chuùng ta laøm yeát ma chia Taêng phöôøng laøm boán phaàn chia cho boán Tyø kheo”, nghó roài lieàn ñem Taêng phöôøng goàm coù ñaát ñai, vöôøn caây, phoøng xaù… ñeàu chia ñeàu laøm boán phaàn giao cho boán Tyø kheo roài ñi. Khi Phaät vaø Taêng ñeán, cöïu Tyø kheo naøy traûi toïa cuï vaø doïn phoøng toát cho Phaät ôû roài traùnh ñi choã khaùc, nghó raèng: “Neáu ta ôû ñoù, Phaät aét seõ sai ta phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï cho caùc Tyø kheo khaùch”. Luùc ñoù Phaät ôû trong phoøng coøn caùc Tyø kheo khaùch ñeàu hoaëc ñöùng ôû choã röûa chaân, hoaëc ñöùng ôû trong giaûng ñöôøng, hoaëc ñöùng ôû choã kinh haønh ñeå ñôïi phaân chia ngoïa cuï. Phaät nhìn thaáy roài, tuy bieát maø vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät baûo A-nan: “Thaày haõy ñeán baûo cöïu Tyø kheo môû cöûa phoøng laáy ngoïa cuï chia cho khaùch Tyø kheo ”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñeán noùi vôùi cöïu Tyø kheo, cöïu Tyø kheo noùi: “Thaày bieát khoâng, truù xöù naøy khoâng phaûi laø Taêng phöôøng, caùc cöïu Tyø kheo ñaõ laøm yeát ma ñem truù xöù naøy chia ñeàu laøm boán phaàn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 595

giao cho boán Tyø kheo roài”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch cöïu Tyø kheo : “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi laøm yeát ma ñem Taêng phöôøng chia ñeàu laøm boán phaàn giao cho boán Tyø kheo ”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng cho laøm yeát ma ñem Taêng phöôøng chia ñeàu laøm boán phaàn giao cho boán Tyø kheo, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la, Taêng phöôøng duø coù yeát ma chia cuõng khoâng thaønh chia”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, Taêng phöôøng ôû nöôùc ñoù hö suïp, Phaät hoûi A-nan: “Daõy laàu cuûa Taêng phöôøng côù sao hö suïp?”, A-nan baïch Phaät: “Vieäc tu söõa laø ngöôøi cuûa Taêng phöôøng, nhöng coù ngöôøi ñaõ cheát, coù ngöôøi bò bònh, coù ngöôøi phaïm giôùi, moät soá khaùc boû ñi ñeán nöôùc khaùc”, Phaät noùi: “Neáu vieäc tu söõa laø vieäc cuûa ngöôøi ñaõ cheát vaø ngöôøi phaïm giôùi thì Taêng neân yeát ma laäp ngöôøi khaùc troâng coi vieäc naøy”. Neáu laø vieäc cuûa ngöôøi bò bònh thì neân hoûi ngöôøi bònh raèng: “Thaày coù theå tu söõa Taêng thöôøng bò hö hoaïi hay khoâng?”, neáu ñaùp laø coù theå thì neân ñôïi ngöôøi aáy laønh bònh; neáu ñaùp laø khoâng theå thì Taêng neân yeát ma laäp ngöôøi khaùc. Neáu laø vieäc cuûa ngöôøi ñaõ boû ñi ñeán nöôùc khaùc thì coù hai tröôøng hôïp: Neáu nghi hoï seõ trôû veà thì Taêng neân ñôïi, neáu bieát chaéc hoï seõ khoâng trôû veà thì Taêng neân yeát ma laäp ngöôøi khaùc”. Nghe Phaät daïy nhö theá, caùc Tyø kheo lieàn yeát ma laäp ngöôøi troâng coi vieäc tu söõa Taêng phöôøng, coù ngöôøi chæ queùt doïn chuùt ít cuõng ñöôïc laäp, hoaëc ngöôøi bít moät loã hoãng cuõng ñöôïc laäp, hoaëc ngöôøi laáy ít coû lôïp laïi maùi cuõng ñöôïc laäp. Phaät noùi: “Ngöôøi chæ laøm chuùt ít vieäc thì khoâng neân laäp, phaûi laø ngöôøi laøm ñöôïc vieäc lôùn môùi laäp laøm ngöôøi troâng coi vieäc tu söõa Taêng phöôøng”. Luùc ñoù coù Tyø kheo coù nhieàu taøi vaät coù theå laøm ñöôïc vieäc lôùn, Taêng lieàn laäp laøm ngöôøi troâng coi suoát ñôøi. Phaät noùi: “Khoâng neân laøm nhö vaäy, neáu Taêng phöôøng hö hoaïi thì neân laäp laøm ngöôøi troâng coi vieäc tu söõa trong saùu naêm; neáu Taêng phöôøng coøn môùi thì neân laäp laøm ngöôøi troâng coi Taêng phöôøng trong möôøi hai naêm”. Töø nay ngöôøi troâng coi Taêng phöôøng ñöôïc tuøy yù choïn löïa moät trong ba loaïi phoøng: Phoøng muøa Ñoâng, phoøng muøa Haï vaø phoøng muøa Xuaân. Taêng neân hoûi: “Thaày muoán choïn laáy phoøng naøo”; neáu ngöôøi naøy choïn laáy phoøng muøa Ñoâng thì caùc loaïi phoøng muøa Haï, muøa Xuaân chia cho caùc Thöôïng toøa theo thöù lôùp. Caùc loaïi phoøng khaùc cuõng nhö theá”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù cö só Baït-ñeà xaây caát Taêng phöôøng coù laàu gaùc cao roäng trang nghieâm, nhieàu thieän nam tín nöõ ñeán xem ñeàu cho laø thaùp Phaät hoaëc laø thaùp A-la-haùn. Do Taêng phöôøng coù nhieàu

596 BOÄ LUAÄT 5

ngöôøi ñeán tham quan leã baùi, laïi theâm tieáng voi ngöa, tieáng cöôøi noùi neân laøm trôû ngaïi vieäc tuïng kinh toïa thieàn cuûa caùc Tyø kheo neân caùc Tyø kheo Thöôïng toøa lieàn boû laàu gaùc xuoáng ôû trong caùc phoøng nhoû ôû döôùi. Luùc ñoù coù khaùch Tyø kheo ñeán cho laø caùc Thöôïng toøa ôû treân laàu gaùc neân ñeán caùc phoøng nhoû xin ôû, khi goõ cöûa hoûi thaêm môùi bieát caùc vò ôû trong caùc phoøng nhoû cuõng laø baäc Thöôïng toøa, lieàn suy nghó: “Caùc Tyø kheo ôû trong phoøng nhoû coøn lôùn tuoåi haï nhö theá huoáng gì laø caùc vò ôû treân laàu cao”, nghó roài lieàn ñeán choã röûa chaân hoaëc trong giaûng ñöôøng… ñeå nguû qua ñeâm. Saùng sôùm thöùc daäy muoán leân laàu ñeå vaán an leã baùi caùc Thöôïng toøa thì thaáy coù caùc Tyø kheo treû vaø Sa di töø treân laàu gaùc ñi xuoáng. Caùc vò naøy hoûi Tyø kheo khaùch muoán laøm gì, ñaùp laø muoán laân vaán an leã baùi caùc Thöôïng toøa, caùc vò naøy noùi: “Treân ñoù khoâng coù Thöôïng toøa, chæ coù chuùng toâi”, noùi roài hoûi laïi Tyø kheo khaùch: “Caùc thaày ñaõ nguû ñeâm ôû ñaâu ?”, luùc ñoù ngöôøi nguû ôû choã röûa chaân thì ñaùp laø ñaõ nguû ôû choã röûa chaân, ngöôøi nguû trong giaûng ñöôøng thì ñaùp laø ñaõ nguû trong giaûng ñöôøng… Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân laäp ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï, vò naøy neân theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø phaân chia, neân noùi raèng: “Ñaây laø phoøng xaù ngoïa cuï daønh cho baäc Thöôïng toøa theo thöù lôùp ñöôïc nhaän ôû”. Phaät taïi nöôùc ca thi cuøng caùc ñaïi Tyø kheo an cö moät choã, luùc ñoù caùc cö só cuøng laøm öôùc lònh: Hoâm nay anh cuùng, ngaøy mai toâi cuùng… ñeå luaân phieân nhau laøm thöùc aên thöùc uoáng cuùng döôøng Phaät vaø Taêng. Trong soá ngöôøi laøm thöùc aên cuùng döôøng naøy, coù ngöôøi naáu thöùc aên sôùm, coù ngöôøi naáu thöùc aên treã, coù ngöôøi ôû choã raát xa, coù ngöôøi ôû choã raát gaàn, coù ngöôøi naáu raát ngon, coù ngöôøi naáu raát dôõ… Luùc ñoù trong Taêng chöa laäp ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù Tyø kheo ñeán nhaø cö só nhaän phaàn thöùc aên cuùng, neân caùc Tyø kheo thöôøng ñeán nhaø ngöôøi naáu thöùc aên sôùm hoaëc nhaø ngöôøi naáu thöùc aên ôû choã gaàn hoaëc nhaø ngöôøi naáu aên ngon. Luïc quaàn Tyø kheo thöôøng ñeán nhaän laáy thöùc aên ôû nhöõng nhaø naøy, hoï hoûi: “Vì sao caùc thaày cöù ñeán hoaøi vaäy, caùc Tröôûng laõo khaùc sao khoâng tôùi ?”, ñaùp: “Trong Taêng chöa laäp ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù Tyø kheo ñeán nhaø cö só nhaän phaàn thöùc aên cuùng, neân chuùng toâi töï öôùc ñònh vôùi nhau laø ñeán nhaø ngöôøi naáu aên sôùm vaø nhaø ngöôøi naáu aên ngon”, cö só noùi: “Chuùng toâi naáu thöùc aên cuùng döôøng cho taát caø Tröôûng laõo, khoâng chæ cuùng rieâng cho caùc thaày, taïi sao caùc thaày cöù ñeán hoaøi vaäy ?”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neân laäp ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù Tyø kheo ñeán nhaø cö só nhaän phaàn thöùc aên cuùng”. Taùc phaùp yeát ma laäp ngöôøi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 597

hoûi raèng: “Ai coù theå vì Taêng laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù Tyø kheo ñeán nhaø cö só nhaän phaàn thöùc aên cuùng”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát neân phaân phoù hay khoâng neân phaân phoù thì khoâng neân laäp. Ngöôïc laïi neáu ngöôøi naøy thaønh töïu coù naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát neân phaân phoù hay khoâng neân phaân phoù thì neân laäp. Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo naøy teân ......... coù theå vì Taêng laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù Tyø kheo ñeán nhaø cö só nhaän phaàn thöùc aên cuùng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laäp Tyø kheo teân ......... laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù Tyø kheo ñeán nhaø cö só nhaän phaàn thöùc aên cuùng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ laäp Tyø kheo teân ......... laøm ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù Tyø kheo ñeán nhaø cö só nhaän phaàn thöùc aên cuùng xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Ngöôøi troâng coi vieäc phaân phoù naøy neân phaân phoù caùc Tyø kheo theo thöù lôùp: Tyø kheo teân ......... nay ñeán nhaø cö só ......... nhaän laáy phaàn thöùc aên cuùng. Trong soá caùc Tyø kheo naøy, coù ngöôøi ñeán nhaø ngöôøi naáu thöùc aên sôùm, coù ngöôøi ñeán nhaø naáu thöùc aên treã, coù ngöôøi ñeán nhaø ngöôøi naáu aên ôû choã raát xa, coù ngöôøi ñeán nhaø ngöôøi naáu aên ôû choã raát gaàn, coù ngöôøi ñeán nhaø ngöôøi naáu aên raát ngon, coù ngöôøi ñeán nhaø ngöôøi naáu aên raát dôõ. Ngöôøi ñöôïc phaân phoù ñeán nhaø ngöôøi naáu aên treã thì noùi: “Haõy cho toâi ñeán nhaø khaùc”, ngöôøi ñöôïc phaân phoù ñeán nhaø ngöôøi naáu aên ôû choã xa thì noùi: “Haõy cho toâi ñeán nhaø khaùc”, ngöôøi ñöôïc phaân phoù ñeán nhaø ngöôøi naáu aên dôõ thì noùi: “Haõy cho toâi ñeán nhaø khaùc”…, Phaät baûo neân noùi roõ teân ngöôøi ñöôïc phaân phoù neân ñeán nhaø cö só teân ......... ñeå nhaän laáy thöùc aên cuùng. Luùc ñoù coù Tyø kheo ñöôïc phaân phoù ñeán choã xaáu lieàn ñoåi teân ñeå ñöôïc ñeán choã toát hôn, Phaät baûo: “Neân vieát teân nhaø cö só treân baûng, Taêng hoøa hôïp theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa phaân phoù ñeán”. Luùc ñoù ngöôøi ñöôïc phaân phoù ñeán nhaø ngöôøi naáu aên treã vaø ngöôøi naáu aên ôû choã xa, môùi saùng sôùm ñaõ ñeán nhaø thí chuû, vì ñöùng ñôïi laâu neân hieän veû khoâng vui. Cö só böôùc ra thaáy vaäy lieàn noùi: “Chuùng toâi ôû beân trong, caùc thaày haõy vaøo trong ngoài chôø”, Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi vaøo trong nhaø baïch y ngoài chôø laáy phaàn thöùc aên cuùng”, Phaät noùi cho vaøo trong ngoài ñôïi, khi vaøo trong nhaø ngoài ñôïi thì bò caùc tieáng cöôøi noùi, tieáng choù suûa… laøm trôû ngaïi, Phaät noùi neáu caûm thaáy trôû ngaïi thì trôû ra ngoaøi cöûa ñöùng.

598 BOÄ LUAÄT 5

Khi trôû ra ngoaøi cöûa ñöùng thì bò moïi ngöôøi ñeán nhìn vaø chæ troû cöôøi noùi, Phaät baûo neân ñeán ñöùng ôû choã vaéng; ñeán ñöùng ôû choã vaéng laïi bò möa gioù laøm trôû ngaïi, Phaät baûo neân laáy laù caây che; laáy laù moûng che laïi bò möa laøm öôùt, Phaät baûo neân laáy laù daày che. Tyø kheo ñöùng ñôi laâu muoán ngoài, Phaät baûo neân laáy taám vaùn loùt ngoài; laáy taám vaùn loùt ngoài laïi bò laáy caép, Phaät baûo neân caát giaáu döôùi ñaát; caát giaáu roài vaãn bò laáy caép, Phaät baûo neân ñaép ñaát thaønh goø ñeå giaáu. Ñaép ñaát thaønh goø khoâng coù treùt buøn laïi bò raén rít caén, Phaät baûo neân treùt buøn; treùt bun roài vì buøn thoâ nhaùm neân laøm raùch y, Phaät baûo neân treùt buøn mòn. Luùc ñoù caùc Tyø kheo caàn duøng nöôùc, Phaät baûo neân ñaøo gieáng, ñaøo gieáng xong, duøng baùt hay bình laáy nöôùc khoù neân Phaät baûo duøng thuøng laáy nöôùc; laáy nöôùc khoâng tôùi, Phaät baûo neân duøng daây coät thuøng thaû xuoáng ñeå laáy nöôùc. Caùc Tyø kheo tay meàm yeáu keùo laáy nöôùc neân bò thöông, Phaät baûo neân laøm caùi roøng roïc ñeå keùo laáy nöôùc leân. Luùc ñoù coù ngöôøi teù xuoáng gieáng, Phaät baûo neân laøm thaønh gieáng, Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät laáy vaät gì laøm thaønh gieáng, Phaät noùi neân duøng gaïch ñaù laøm thaønh gieáng. Laøm thaønh gieáng roài coù phuï nöõ ñeán laáy nöôùc, Tyø kheo ñeán laáy nöôùc, hai beân chaïm tay nhau lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân ngaên laøm hai beân, moãi ngöôøi ôû moãi beân laáy nöôùc. Luùc ñoù coù cö só töø trong nhaø böôùc ra baïch caùc Tyø kheo raèng: “Chuùng con coù laøm thöùc aên cuùng döôøng cho Taêng phöôøng ........., caùc thaày coù bao nhieâu ngöôøi haõy ñeán Taêng phöôøng ñoù thoï thöïc”, caùc Tyø kheo treân ñöôøng ñi gaëp caùc naïn nhö sö töû, coïp, soùi…, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân noùi cho thí chuû bieát ñeå thí chuû mang thöùc aên ñeán cuùng döôøng. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc cö só naáu caùc moùn chaùo nhö chaùo toâ, chaùo hoà ma, chaùo daàu, chaùo söõa, chaùo ñaäu nhoû, chaùo ñaäu Ma sa, chaùo loûng… mang ñeán trong Truùc laâm cuùng Taêng. Luïc quaàn Tyø kheo ñöùng ngoaûi cöûa Taêng phöôøng töø xa nhìn thaáy lieàn ñeán hoûi laø mang gì ñeán cuùng, ñaùp laø caùc moùn chaùo nhö chaùo toâ, chaùo hoà ma, chaùo daàu, chaùo söõa, chaùo ñaäu nhoû, chaùo ñaäu Ma sa, chaùo loûng… Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Haõy cuùng cho chuùng toâi tröôùc caùc moùn chaùo toâ, chaùo hoà ma, chaùo daàu, chaùo söõa… coøn chaùo loûng thì mang vaøo trong Taêng phöôøng cuùng cho caùc Thöôïng toøa”. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay neân yeát ma laäp ngöôøi chia chaùo”. Ngöôøi chia chaùo laáy caùi baùt mang ñi ñöïng chaùo laøm vaät muùc chaùo ñeå chia, caùc loaïi chaùo toâ, chaùo hoà ma, chaùo daàu, chaùo söõa, chaùo ñaäu nhoû, chaùo ñaäu Ma sa thì caùc baäc Thöôïng toøa ñöôïc phaàn chaùo ngon ôû treân; coøn caùc Haï toøa thì ñöôïc phaàn chaùo caën ôû döôùi. Chia chaùo loûng thì caùc Thöôïng toøa ñöôïc phaàn nöôùc, Haï toøa ñöôïc phaàn caën neân caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 599

Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ñöôïc caát chöùa chum lôùn hay vaïi lôùn, ñoå heát chaùo vaøo trong chum naøy roài duøng caùi baùt lôùn hay caùi chen lôùn muùc chaùo chia”. Khi duøng caùi baùt muùc chaùo chia thaáy khoâng tieän, Phaät baûo neân duøng caùi vaù lôùn muùc chaùo chia; khi duøng caùi vaù lôùn muùc chaùo chia thì coù ngöôøi aên dö, coù ngöôøi aên khoâng ñuû, Phaät baûo neân duøng caùi vaù nhoû muùc chaùo chia. Phaät ôû taïi truùc laâm thaønh Vöông xaù, caùc cö só laøm caùc moùn baùnh Ñôùi-baùt-na nhö vieân Hoà-ma hoan hæ, vieân ñöôøng pheøn hoan hæ, vieân maät hoan hæ, baùnh Xaù-caâu-lôïi, baùnh Ba-ba laø, baùnh Man ñeà la, baùnh tai voi, baùnh bao, baùnh Dieâm phuø lôïi mang ñeán trong Taêng phöôøng cuùng Taêng. Luïc quaàn Tyø kheo ñöùng beân cöûa thaày lieàn hoûi mang gì ñeán cuùng, ñaùp laø caùc moùn baùnh Ñôùi baùt na nhö vieân Hoà ma hoan hæ, vieân ñöôøng pheøn hoan hæ, vieân maät hoan hæ, baùnh Xaù-caâu-lôïi, baùnh Ba-ba laø, baùnh Man ñeà la, baùnh tai voi, baùnh bao, baùnh Dieâm phuø lôïi. Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Hay cho chuùng toâi tröôùc caùc moùn baùnh Ñôùi baùt na nhö vieân Hoà ma hoan hæ, vieân ñöôøng pheøn hoan hæ, vieân maät hoan hæ, baùnh Xaù-caâu- lôïi, baùnh Ba-ba-la, baùnh Man-ñeà-la; coøn baùnh tai voi, baùnh bao, baùnh Dieâm-phuø-lôïi thì mang vaøo trong Taêng phöôøng cho caùc Thöôïng toøa”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neân laøm yeát ma laäp ngöôøi chia baùnh, ngöôøi chia baùnh neân hoøa hôïp chia ñoàng ñeàu, neáu coù ngöôøi mang thöùc aên ngon ñeán cuùng, cuõng phaûi chia ñeàu theo thöù lôùp; neáu hoâm nay chia khoâng ñuû heát cho taát caû, ngaøy mai neáu coù ngöôøi mang ñeán cuùng nöõa thì chia tieáp tuïc cho ñuû heát taát caû”. Phaät ôû thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc cö só mang raát nhieàu caùc loaïi döôïc bao goàm thöïc phaåm vaø thuoác nhö toâ, daàu, ñöôøng, ñöôøng pheøn, maät, göøng, tieâu, Taát baït, muoái ñen, Ha-leâ-laëc, Tyø-eâ-laëc, A-ma-laëc, Ba-loâ-loä- tyø-chuù, Maïn-ñaø-ña-da, Ma-na-giaø-ñaàu-loâ-eá… ñeán trong Truùc laâm cuùng Taêng. Luïc quaàn Tyø kheo ñöùng beân cöûa nhìn thaáy lieàn hoûi mang gì ñeán cuùng, ñaùp laø caùc loaïi döôïc bao goàm thöïc phaåm vaø thuoác nhö toâ, daàu, ñöôøng, ñöôøng pheøn, maät, göøng, tieâu, Taát-baït, muoái ñen, Ha-leâ-laëc, Tyø- eâ-laëc, A-ma-laëc, Ba-loâ-loä-tyø-chuù, Maïn-ñaø-ña-da, Ma-na-giaø-ñaàu-loâ-eá. Luïc quaàn Tyø kheo noùi: “Haõy cho chuùng toâi tröôùc caùc loaïi döôïc bao goàm thöïc phaåm vaø thuoác nhö toâ, daàu, ñöôøng, ñöôøng pheøn, maät, göøng, tieâu, Taát baït, muoái ñen; coøn caùc loaïi döôïc nhö Ha-leâ-laëc, Tyø-eâ-laëc, A-ma- laëc, Ba-loâ-loä-tyø-chuùù, Maïn-ñaø-ña-da, Ma-na-giaø-ñaàu-loâ-eáthì mang ñeán trong Taêng phöôøng cho caùc Thöôïng toøa”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay neân yeát ma laäp ngöôøi chia caùc loaïi döôïc. Ngöôøi chia caùc loaïi döôïc neân hoøa hôïp chia ñoàng ñeàu; neáu

600 BOÄ LUAÄT 5

coù ngöôøi cuùng loaïi döôïc quyù giaù thì neân ñem caát choã khaùc, khi naøo coù Tyø kheo bònh caàn thuoác thì neân cho thuoác trò giaù khoaøng hai tieàn röôõi, neáu caàn theâm thì neân cho theo yeâu caàu”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo ôû nöôùc naøy thöôøng theo cö só möôïn khí cuï laøm vieäc nhö buùa, rìu, cöa…; caùc cö só noùi: “Chuùng toâi laøm sao coù theå thöôøng cung caáp cho caùc thaày ñöôïc, sao caùc thaày khoâng töï caát chöùa khí cuï”, Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi caát chöùa khí cuï”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay cho caát chöùa khí cuï”. Trong Taêng phöôøng ôû nöôùc A-la- tyøø coù thôï moäc laøm thueâ laáy tieàn coâng, coù ngöôøi laøm coâng nöûa thaùng, coù ngöôøi laøm coâng moät thaùng, coù ngöôøi laøm coâng moät naêm, taát caû ñeàu laøm ban ngaøy, coøn ban ñeâm veà nhaø vaø ñeå laïi caùc khí cuï trong Taêng phöôøng, khoâng may bò maát heát. Phaät noùi neân laäp ngöôøi coi giöõ khí cuï, ngöôøi coi giöõ khí cuï naøy mang caùc khí cuï caát moät nôi, cuõng bò laáy caép maát heát. Phaät noùi neân yeát ma keát moät phoøng laøm nôi caát giöû khí cuï. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Phoøng .......... Taêng muoán keát laøm nôi caát giöõ khí cuï. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay keát phoøng .......... laøm nôi caát giöõ khí cuï. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay keát phoøng .......... laøm nôi caát giöõ khí cuï xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Coù phoøng caát giöõ khí cuï roài, Tyø kheo coi giöõ lieàn ñem caát khí cuï ôû hai nôi: Phoøng treân vaø phoøng döôùi, Phaät noùi khoâng neân caát ôû hai nôi, neáu caát ôû phoøng treân thì phoøng döôùi ñeå cho chuùng taêng; neáu caát ôû phoøng döôùi thì phoøng treân ñeå cho chuùng taêng. Luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng gaëp Taêng phöôøng troáng khoâng lieàn vaøo trong ñoù nghæ laïi ñeâm, saùng sôùm hoâm sau vaøo trong tuï laïc khaát thöïc. Caùc cö só thaáy lieàn hoûi: “Caùc thaày ñaõ nguû ñeâm ôû ñaâu ?”, ñaùp laø ôû trong Taêng phöôøng .........., cö só noùi: “Ñoù laø Taêng phöôøng do chuùng con xaây caát, sao caùc thaày khoâng cöû ngöôøi ñeán noùi vôùi chuùng con, chuùng con seõ daâng cuùng caùc vaät caàn duøng nhö thuoác men, daàu, ñen, ngoïa cuï”. Luùc ñoù caùc cö só tuøy theo caùc Tyø kheo ñaõ nguû trong phoøng naøo lieàn mang ñeán ñuû caùc vaät caàn duøng ñeå cuøng döôøng, sau ñoù traûi toïa cuï, roùt ñöa nöôùc vaø caùc moùn aên ngon khieán cho caùc Tyø kheo ñeàu ñöôïc no ñuû. Sau khi nghe thuyeát phaùp xong, hoï baïch raèng: “Trong Taêng phöôøng naøy coù ñuû ngoïa cuï vaø thöùc aên saùng,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 601

thöùc aên tröa, vì sao caùc thaày khoâng ôû laïi ñaây ñeå cho taêng phöôøng ñöôïc thoï duïng”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ñaõ ôû tröôùc trong Taêng phöôøng troáng khoâng, khi muoán boû ñi ñeán nôi khaùc phaûi laøm yeát ma sai moät Tyø kheo thöôøng truï ôû ñoù troâng coi”. Taùc phaùp yeát ma sai ngöôøi troâng coi Taêng phöôøng nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng hoûi: “Ai coù theå laøm Tyø kheo thöôøng truï troâng coi Taêng phöôøng troáng khoâng ?”, Neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát vieäc neân laøm hay khoâng neân laøm thì khoâng neân sai. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát roõ vieäc neân laøm hay khoâng neân laøm thì neân sai. Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma sai nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo teân .......... coù theå laøm ngöôøi thöôøng truï coi giöõ Taêng phöôøng troáng khoâng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo teân .......... laøm ngöôøi thöôøng truï coi giöõa Taêng phöôøng troáng khoâng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän sai Tyø kheo .......... laøm ngöôøi thöôøng truï coi giöõ Taêng phöôøng troáng khoâng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø kheo ñöôïc sai naøy neân thöôøng ñi tuaàn tra xem xeùt Taêng phöôøng, tröôùc neân queùt doïn thaùp, keá laøm vieäc cuûa Taêng boán phöông, neân bieát lo lieäu vieäc aên uoáng vaø vieäc cuûa caùc Tyø kheo Thöôïng toøa, Trung toøa, Haï toøa. Coù Tyø kheo Ñaïi-ñöùc cao minh thì khoâng neân sai laøm ngöôøi coi giöõ Taêng phöôøng. Tyø kheo ñöôïc sai neân phaùt nguyeän: “Caùc Tyø kheo chöa ñeán thì seõ ñeán, neáu ñaõ ñeán thì seõ cung caáp y thöïc, ngoïa cuï, thuoác men khoâng ñeå cho thieáu thoán”, neáu coù theå phaùt nguyeän haïnh naøy thì neân tuøy yù cung caáp cho Taêng, caàn thöùc aên ngon thì tuøy yù cho thöùc aên ngon, caàn phoøng xaù ngoïa cuï thì cho phoøng xaù ngoïa cuï. Luùc ñoù coù nhieàu vua quan ñeán trong Truùc laâm tham quan phoøng xaù, khi ñoøi aên, cuûi löûa vaø ñen ñuoác; caùc Tyø kheo sôï neáu cho hoï thì phaïm giôùi, neáu khoâng cho thì hoï laøm haïi, khoâng bieát phaûi laøm sao neân baïch Phaät, Phaät noùi: “Neân yeát ma laäp ngöôøi phaân xöû, khi ñaõ laäp ngöôøi phaân xöû roài thì khoâng baïch taêng cuõng ñöôïc duøng möôøi chín tieàn cung caáp cho khaùch, neáu caàn nhieàu hôn thì neân baïch Taêng bieát roài môùi ñöôïc laáy cung caáp cho khaùch”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truù xöù A-lan-nhaõ, luùc ñoù boïn giaëc cöôùp vaøo ñeán A-lan-nhaõ ñoøi aên, ngöôøi naáu thöùc aên noùi: “Thöùc aên naøy

602 BOÄ LUAÄT 5

toâi khoâng coù quyeàn cho, caùc oâng neân theo Sa di hoûi xin”, boïn giaëc cöôùp lieàn ñeán hoûi xin Sa di, Sa di noùi: “Toâi khoâng coù quyeàn cho, caùc oâng neân theo vò Tyø kheo coi giöõ thöùc aên hoûi xin”, boïn giaëc cöôùp lieàn ñeán hoûi xin Tyø kheo coi giöõ thöùc aên, vò naøy noùi: “Toâi coi giöõ thöùc aên cho Taêng, khoâng theå ñem cho caùc oâng ñöôïc”. Boïn giaëc lieàn noùi vôùi nhau: “Caùc Tyø kheo naøy ñaâu chòu cho chuùng ta thöùc aên, caàn gì phaûi hoûi xin hoï”, noùi roài lieàn naém tay chaân cuûa moät Tyø kheo chaët ra töøng khuùc, caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neáu ôû nôi coù khuûng boá nhö theá thì neáu hoï ñeán xin ít, neân cho hoï ít; neáu xin moät nöûa, neân cho hoï moät nöûa; neáu xin heát, neân cho hoï heát, chôù vì lyù do naøy maø bò suy naõo lôùn”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñöôïc cuùng nhieàu y nhöng khoâng coù ngöôøi coi giöõ, Phaät noùi: “Neân yeát ma laäp ngöôøi coi giöõ y”. Taùc phaùp yeát ma sai nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng hoûi raèng: “Ai coù theå vì Taêng coi giöõ y?”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thi Taêng neân xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp thì khoâng neân sai: Moät laø khoâng bieát y töø ñaâu coù ñöôïc, hai laø khoâng bieát giaù cuûa y, Ba laø khoâng bieát thoï y nhö theá naøo, boán laø khoâng bieát soá löôïng y, naêm laø queân choã caát y. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp thì neân sai: Moät laø bieát y töø ñaâu coù ñöôïc, hai laø bieát giaù cuûa y, Ba laø bieát thoï y nhö theá naøo, boán laø bieát soá löôïng y vaø naêm laø khoâng queân choã caát y. Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma sai nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân .......... coù theå vì Taêng coi giöõ y. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo .......... laøm ngöôøi coi giöõ y cho Taêng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo .......... laøm ngöôøi coi giöõ y cho Taêng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Khi ñaõ sai ngöôøi coi giöõ y roài, laïi khoâng coù ngöôøi chia y, Phaät baûo neân laäp ngöôøi chia y. Taùc phaùp yeát ma sai nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng hoûi raèng: “Ai coù theå vì Taêng laøm ngöôøi chia y?”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöøoi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp thì khoâng neân sai: Moät laø khoâng bieát caét roïc y, hai laø khoâng bieát maøu saéc y, ba laø khoâng bieát giaù cuûa y, boán laø khoâng bieát soá löôïng y, naêm laø khoâng bieát ñaõ chia hay chöa chia. Laïi coù ñuû coù naêm phaùp: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát neân chia hay khoâng neân chia thì khoâng neân sai ngöôøi naøy. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp: Bieát caét roïc y, bieát maøu saéc y, bieát giaù cuûa y, bieát soá löôïng y, bieát ñaõ

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 603

chia hay chöa chia; hoaëc thaønh töïu coù naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát neân chia hay khoâng neân chia thì neân laäp ngöôøi naøy laøm ngöôøi chia y. Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma sai nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân .......... coù theå vì Taêng laøm ngöôøi chia y. Neáu Taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laäp Tyø kheo .......... laøm ngöôøi chia y cho Taêng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ laäp Tyø kheo .......... laøm ngöôøi chia y cho Taêng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù khoâng coù ngöôøi chia y taém, Phaät baûo neân laäp ngöôøi chia y taém, ngöôøi chia y taém neân chia theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa . Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong Taêng phöôøng ôû röøng Kyø ñaø khoâng coù Tyø kheo coi veà giôø giaác ñeå baùo giôø cho Taêng bieát, khoâng coù ngöôøi ñaùnh kieàn chuøy, khoâng coù ngöôøi queùt doïn lau chuøi giaûng ñöôøng nhaø aên…, khoâng coù ngöôøi theo thöù lôùp luaân phieân traûi giöôøng toøa, khoâng coù ngöôøi chæ taùc tònh rau quaû, khoâng coù ngöôøi xem truøng trong röôïu ñaéng, ñeán giôø aên khoâng coù ngöôøi roùt ñöa nöôùc, trong chuùng oàn aøo naùo loaïn khoâng coù ngöôøi nhaéc nhôû… Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neân yeát ma laäp Duy na”. Taùc phaùp laäp Duy na nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng hoûi raèng: “Ai coù theå vì Taêng laøm Duy na?”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì Taêng neân xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát saïch hay khoâng saïch thì khoâng neân laäp laøm Duy na. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát saïch hay khoâng saïch thì neân laäp laøm Duy na. Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân .......... coù theå vì Taêng laøm Duy na. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laäp Tyø kheo teân .......... vì Taêng laøm Duy na. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ laäp Tyø kheo teân .......... vì Taêng laøm Duy na xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Vò Duy na naøy neân coi bieát giôø giaác ñeå baùo giôø cho Taêng bieát, neân caét ñaët ngöôøi ñaùnh kieàn chuøy, neân caét ñaët ngöôøi queùt doïn lau chuøi giaûng ñöôøng nhaø aên…, caét ñaët ngöôøi theo thöù lôùp luaân phieân traûi giöôøng toøa, caét ñaët ngöôøi chæ taùc tònh rau quaû, caét ñaët ngöôøi xem truøng trong röôïu

604 BOÄ LUAÄT 5

ñaéng, ñeán giôø aên caét ñaët ngöôøi roùt ñöa nöôùc, trong chuùng oàn aøo naùo loaïn neân nhaéc nhôû. Luùc ñoù caùc Sa di cuøng noùi chuyeän, cuøng laøm vieäc vôùi Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø-leâ vaø nhöõng ngöôøi quen bieát doàng queâ höông xöù sôû; nhöng Tyø kheo khoâng coù Sa di thaáy vaäy lieàn sanh phieàn naõo. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neân cöû moät ngöôøi laøm chuû ñeå sai baûo, caét ñaët Sa di laøm vieäc nhö sai queùt doïn thaùp, sai laøm vieäc cuûa Taêng boán phöông, sai phuï laøm thöùc aên, phuï chia vaät duïng cho ñeán laøm vieäc cuøng caùc baäc Thöôïng, trung Haï toøa. Cuõng neân cöû ngöôøi phaân xöû Sa di”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vua Bình sa ñeán tham quan Truùc laâm vaø hoûi caùc Tyø kheo : “Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp hieän ñang ôû ñaâu ?”, ñaùp: “Ñaïi vöông, Tröôûng laõo hieän ñang naïo veùt buøn treân nuùi Kyø-xaø- quaät”. Vua ñeán nôi nhìn thaáy lieàn hoûi Ñaïi Ca dieáp vì sao töï laøm, Tröôûng laõo noùi: “Ñaïi vöông, ai seõ laøm cho toâi”, vua noùi: “Toâi seõ cho ngöôøi laøm”, noùi roài quay trôû veà. Laàn thöù hai ñeán Truùc laâm cuõng hoûi caùc Tyø kheo nhö treân, gaëp Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp cuõng hoûi ñaùp nhö treân, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp noùi: “Ñaïi vöông ñaõ noùi nhieàu laàn maø khoâng cho ngöôøi laøm”, vua nghe roài hoå theïn ñöùng qua moät beân hoûi caùc ñaïi thaàn: “Tröôùc ñaây Traãm coù noùi lôøi naøy khoâng?”, ñaùp: “Ñaïi vöông tröôùc ñaây coù noùi lôøi naøy”, vua hoûi noùi vaøo luùc naøo, Ñaïi-thaàn tính toan xong baïch vua, vua môùi bieát töø hoâm noùi tôùi ñoù ñeán nay ñaõ ñöôïc naêm traêm ngaøy, vua lieàn trôû veà. Luùc ñoù vò Töôùng quaân cuûa vua baét ñöôïc naêm traêm teân giaëc cöôùp giaûi ñeán choã vua, vua hoûi laø ngöôøi naøo, ñaùp laø giaëc cöôùp, vua laïi hoûi ñaùng toäi gì, ñaùp laø ñaùng toäi cheát. Vua lieàn hoûi boïn giaëc cöôùp: “Caùc ngöôi coù chòu laøm theo yù cuûa ta khoâng?”, boïn giaëc cöôùp baïch vua: “Ñaïi vöông muoán chuùng toâi laøm gì ?”, vua noùi: “Caùc ngöôi coù theå phuïc vuï cho caùc baäc thieän nhôn hay khoâng?”, giaëc ñaùp: “Neáu chuùng toâi thoï ñaïi aân cuûa vua maø khoâng theo lònh vua thì nghe lôøi ai”. Luùc ñoù ñaïi thaàn baïch vua: “Ñaïi vöông, neáu nhö vaäy chuùng seõ cöôùp ñoaït taøi vaät cuûa caùc Tyø kheo ”, vua noùi: “Traãm coù theå taïo phöông tieän cho hoï khoâng cöôùp ñoaït”. Vua lieân cung caáp cho boïn giaëc cöôùp nhaø cöûa ruoäng vöôøn vaø luùa gaïo, caùch Truùc laâm khoâng xa cho laäp moät tuï laïc goïi laø tuï laïc Tònh nhôn ñeå nhöõng ngöôøi naøy ñeán trong Truùc laâm phuïc vuï cho Taêng. Luùc ñoù caùc tònh nhôn naøy cuøng noùi chuyeän, cuøng laøm vieäc vôùi nhöõng ngöôøi thaân quen cuøng queâ höông xöù sôû, hoï coù lo sôï gì, coù nhaân duyeân gì ñeàu cung caáp giuùp ñôõ coøn ngöôøi khaùc thì khoâng, ngay caû chuùng taêng. Caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neân cöû moät ngöôøi laøm chuû ñeå

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 34 605

sai baûo caùc tònh nhôn, neáu laäp thì neân laäp trôû laïi ngöôøi trong soá baïch y, ngöôøi naøy seõ sai baûo caùc tònh nhôn laøm vieäc nhö queùt doïn thaùp… cho ñeán laøm vieäc trong Taêng. Cuõng neân cöû ngöôøi phaân xöû Tònh nhôn”.

606 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 35

PHAÙP TRAÙNH SÖÏ THÖÙ TAÙM

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo cuøng caùc Tyø kheo khaùc tranh caûi nhau vôùi nhöõng lôøi thoâ aùc, caùc Thöùc-xoa-ma-na cuøng caùc Thöùc-xoa-ma-na khaùc tranh caûi nhau vôùi nhöõng lôøi thoâ aùc, caùc Sa di cuøng caùc Sa di khaùc tranh caûi nhau vôùi nhöõng lôøi thoâ aùc, caùc Sa-di- ni cuøng caùc Sa-di-ni khaùc tranh caûi nhau vôùi nhöõng lôøi thoâ aùc. Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di sau khi cuøng Tyø kheo khaùc tranh caûi nhau vôùi nhöõng lôøi thoâ aùc, laïi tuøy thuaän trôï giuùp caùc Tyø kheo ni. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Ca-löu-ñaø-di: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng Tyø kheo khaùc tranh caûi nhau vôùi nhöõng lôøi thoâ aùc roài tuøy thuaän trôï giuùp Tyø kheo ni”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Coù boán loaïi traùnh söï: Moät laø vieäc ñaáu tranh, hai laø vieäc khoâng caên cöù, Ba laø vieäc phaïm toäi, boán laø vieäc thöôøng ñaõ laøm (thöôøng sôû haønh)”. Vieäc ñaáu tranh laø nhö caùc Tyø kheo cuøng Tyø kheo khaùc tranh caûi nhau vôùi nhöõng lôøi thoâ aùc, noùi laø phaùp hay laø phi phaùp, laø thieän hay laø baát thieän. Trong ñaây tranh caûi nhau, trôï giuùp nhau coù sai khaùc. Vieäc khoâng caên cöù laø nhö coù Tyø kheo neâu ra toäi phaïm cuûa-Tyø kheo khaùc hoaëc laø toäi Höõu taøn coù laøm, hoaëc toäi Höõu taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Höõu taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn coù laøm, hoaëc toäi Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn coù laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm. Trong ñaây toâi phaïm neâu ra ñeáu laø khoâng coù caên cöù neân cuøng nhau tranh caûi khoâng döùt. Vieäc phaïm toäi laø bao goàm naêm loaïi toäi phaïm Ba-la-di, Taêng-giaø- baø-thi-sa, Ba-daät-ñeà, Ba-la-ñeà-ñeà-xaù-ni, Ñoät-kieát-la hoaëc laø phaïm,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 35 607

hoaëc laø nhieãm oâ, hoaëc laø khoâng saùm hoái. Vieäc thöôøng ñaõ laøm laø nhöõng vieäc maø Taêng thöôøng ñaõ laøm nhö Ñôn-baïch-yeát-ma, Baïch-nhò-yeát-ma, Baïch-töù-yeát-ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Vieäc ñaáu tranh laáy gì laøm coäi goác? Coù möôøi boán nhaân duyeân phaù Taêng vaø saùu caên cöù cuûa vieäc ñaáu tranh. Vieäc khoâng caên cöù laáy gì laøm coäi goác? Coù caên cöù thaáy, nghe vaø nghi. Nhö Tyø kheo cuøng Tyø kheo khaùc tranh caûi nhau, töø thaân taïo toäi roài baûo ngöôøi khaùc noùi Tyø kheo ñoù phaïm hoaëc laø toäi Höõu taøn coù laøm, hoaëc toäi Höõu taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Höõu taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn coù laøm, hoaëc toäi Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn coù laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm. Taát caû toäi treân neâu ra coù sai khaùc ñeàu laø coäi goác cuûa vieäc khoâng caên cöù. Nhö Tyø kheo töø khaåu hay yù taïo toäi roài baûo ngöôøi khaùc noùi Tyø kheo ñoù phaïm hoaëc laø toäi Höõu taøn coù laøm, hoaëc toäi Höõu taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Höõu taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn coù laøm, hoaëc toäi Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn coù laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm. Taát caû toäi treân neâu ra coù sai khaùc ñeàu laø coäi goác cuûa vieäc khoâng caên cöù. Vieäc phaïm toäi laáy gì laøm coäi goác vaø töø ñaâu sanh khôûi? Töø naêm loaïi toäi phaïm maø sanh khôûi vaø laáy naêm loaïi toäi phaïm naøy laøm coäi goác: Moät laø loaïi phaïm toäi do thaân laøm, khoâng phaûi do khaåu vaø taâm laøm; hai laø loaïi phaïm toäi do khaåu laøm, khoâng phaûi do thaân vaø taâm laøm; Ba laø loaïi phaïm toäi do thaân vaø taâm laøm, khoâng phaûi do khaåu laøm; boán laø loaïi phaïm toäi do khaåu vaø taâm laøm, khoâng phaûi thaân laøm; naêm laø loaïi phaïm toäi do caû thaân, khaåu vaø taâm laøm, khoâng chæ do taâm phaïm. Töø naêm loaïi phaïm toäi treân maø vieäc phaïm toäi sanh khôûi. Vieäc thöôøng ñaõ laøm laáy gì laøm coäi goác vaø töø ñaâu sanh khôûi ?: Töø nhöõng vieäc maø Taêng thöôøng ñaõ laøm maø sanh khôûi vaø laáy Taêng laøm coäi goác. Loaïi vieäc ñaáu tranh coù saùu caâu: - Moät laø ñaáu tranh ñaõ coù ñeàu goïi laø vieäc ñaáu tranh. - Hai laø coù vieäc ñaáu tranh cuõng goïi laø ñaáu tranh. - Ba laø coù ñaáu tranh khoâng phaûi laø vieäc ñaáu tranh. - Boán laø coù vieäc ñaáu tranh khoâng phaûi laø ñaáu tranh. - Naêm laø coù ñaáu tranh cuõng laø vieäc ñaáu tranh.

608 BOÄ LUAÄT 5

- Saùu laø khoâng phaûi laø ñaáu tranh cuõng khoâng phaûi laø vieäc ñaáu tranh Loaïi coù ñaáu tranh khoâng phaûi laø vieäc ñaáu tranh thöù ba nghóa laø nhö caùc Tyø kheo noùi chuyeän vôùi nhau chöa thaønh vieäc ñaáu tranh. Loaïi coù vieäc ñaáu tranh khoâng phaûi laø ñaáu tranh thöù tö töùc laø ba loaïi traùnh söï. Loaïi coù ñaáu tranh cuõng laø vieäc ñaáu tranh thöù nh nghóa laø nhö caùc Tyø kheo noùi chuyeän vôùi nhau cuõng thaønh vieäc ñaáu tranh. Loaïi khoâng phaûi ñaáu tranh cuõng khoâng phaûi laø vieäc ñaáu tranh laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Loaïi vieäc khoâng caên cöù coù saùu caâu: - Moät laø Khoâng caên cöù ñaõ coù ñeàu goïi laø vieäc khoâng caên cöù. - Hai laø coù vieäc khoâng caên cöù cuõng goïi laø Khoâng caên cöù. - Ba laø coù Khoâng caên cöù khoâng phaûi laø vieäc khoâng caên cöù. - Boán laø coù vieäc khoâng caên cöù khoâng phaûi laø Khoâng caên cöù. - Naêm laø Khoâng caên cöù cuõng laø vieäc khoâng caên cöù. - Saùu laø khoâng phaûi laø Khoâng caên cöù cuõng khoâng phaûi laø vieäc khoâng caên cöù. Loaïi Khoâng caên cöù khoâng phaûi laø vieäc khoâng caên cöù thöù ba nghóa laø chæ noùi toäi khoâng coù caên cöù cuûa ngöôøi khaùc, chöa khôûi vieäc khoâng caên cöù. Loaïi coù vieäc khoâng caên cöù khoâng phaûi laø Khoâng caên cöù thöù tö töùc laø ba loaïi traùnh söï. Loaïi Khoâng caên cöù cuõng laø vieäc khoâng caên cöù thöù nhaát: Nhö coù Tyø kheo khoâng caên cöù cöû toäi ngöôøi khaùc, cuõng khôûi vieäc khoâng caên cöù. Loaïi khoâng phaûi laø Khoâng caên cöù cuõng khoâng phaûi laø vieäc khoâng caên cöù thöù saùu laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Loaïi vieäc phaïm toäi coù saùu caâu: - Moät laø phaïm toäi ñaõ coù ñeàu goïi laø vieäc phaïm toäi. - Hai laø coù vieäc phaïm toäi cuõng goïi laø phaïm toäi. - Ba laø coù phaïm toäi khoâng phaûi laø vieäc phaïm toäi. - Boán laø coù vieäc phaïm toäi khoâng phaûi laø phaïm toäi. - Naêm laø coù phaïm toäi cuõng laø vieäc phaïm toäi. - Saùu laø coù khoâng phaûi phaïm toäi cuõng khoâng phaûi laø vieäc phaïm toäi. Loaïi coù phaïm toäi khoâng phaûi laø vieäc phaïm toäi thöù ba: Ñaõ goïi laø phaïm toäi. Loaïi coù vieäc phaïm toäi khoâng phaûi laø phaïm toäi thöù tö töùc laø ba loaïi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 35 609

traùnh söï. Loaïi coù phaïm toäi cuõng laø vieäc phaïm toäi thöù nhaát: Ñaõ goïi laø phaïm toäi cuõng goïi laø vieäc phaïm toäi. Loaïi khoâng phaûi laø phaïm toäi cuõng khoâng phaûi laø vieäc phaïm toäi thöù saùu laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Loaïi Thöôøng sôû haønh coù saùu caâu: - Moät laø Thöôøng sôû haønh ñaõ coù ñeàu goïi laø vieäc thöôøng sôû haønh. - Hai laø coù vieäc Thöôøng sôû haønh cuõng goïi laø Thöôøng sôû haønh. - Ba laø coù Thöôøng sôû haønh khoâng phaûi laø vieäc Thöôøng sôû haønh. - Boán laø coù vieäc Thöôøng sôû haønh khoâng phaûi laø Thöôøng sôû haønh. - Naêm laø coù Thöôøng sôû haønh cuõng laø vieäc Thöôøng sôû haønh. - Saùu laø khoâng phaûi laø Thöôøng sôû haønh cuõng khoâng phaûi laø vieäc thöôøng sôû haønh. Loaïi coù Thöôøng sôû haønh khoâng phaûi laø vieäc Thöôøng sôû haønh thöù ba: Ñaõ goïi laø laøm. Loaïi coù vieäc Thöôøng sôû haønh khoâng phaûi laø Thöôøng sôû haønh töùc laø ba loaïi traùnh söï. Loaïi coù Thöôøng sôû haønh cuõng laø vieäc Thöôøng sôû haønh: Vieäc thöôøng ñaõ laøm. Loaïi khoâng phaûi laø Thöôøng sôû haønh cuõng khoâng phaûi laø vieäc Thöôøng sôû haønh laø tröø ba tröôøng hôïp treân. Vieäc ñaáu tranh laø thieän hay baát thieän hay voâ kyù. Thieän nghóa laø caùc Tyø kheo tranh caûi nhau vôùi taâm thieän ñeå bieát laø phaùp hay laø phi phaùp, laø luaät hay laø phi luaät. Baát thieän nghóa laø caùc Tyø kheo tranh caûi nhau vôùi taâm baát thieän ñeå bieát laø phaùp hay laø phi phaùp, laø luaät hay laø phi luaät. Voâ kyù nghóa laø caùc Tyø kheo tranh caûi nhau khoâng phaûi vôùi taâm thieän, cuõng khoâng phaûi vôùi taâm baát thieän ñeå bieát laø phaùp hay laø phi phaùp, laø luaät hay laø phi luaät. Vieäc khoâng caên cöù laø thieän hay baát thieän hay voâ kyù. Thieän laø caùc Tyø kheo tranh caûi nhau vôùi taâm thieän ñeå cöû toäi ngöôøi khaùc hoaëc laø toäi Höõu taøn coù laøm, hoaëc toäi Höõu taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Höõu taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn coù laøm, hoaëc toäi Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn coù laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm. Baát thieän laø caùc Tyø kheo tranh caûi nhau vôùi taâm baát thieän ñeå cöû toäi ngöôøi khaùc hoaëc laø toäi Höõu taøn coù laøm, hoaëc toäi Höõu taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Höõu taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn coù laøm, hoaëc toäi Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn laøm vaø khoâng

610 BOÄ LUAÄT 5

laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn coù laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm. Voâ kyù laø caùc Tyø kheo tranh caûi nhau khoâng phaûi vôùi taâm thieän, cuõng khoâng phaûi vôùi taâm baát thieän ñeå cöû toäi ngöôøi khaùc hoaëc laø toäi Höõu taøn coù laøm, hoaëc toäi Höõu taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Höõu taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn coù laøm, hoaëc toäi Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc toäi Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn coù laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn khoâng laøm, hoaëc caû hai toäi Höõu taøn vaø Voâ taøn laøm vaø khoâng laøm. Vieäc phaïm toäi laø baát thieän hay voâ kyù. Baát thieän laø nhö caùc Tyø kheo bieát Phaät ñaõ keát giôùi maø vaãn coá phaïm. Voâ kyù laø khoâng coá yù phaïm nhöõng giôùi Phaät ñaõ cheá. Vieäc thöôøng sôû haønh laø thieän hay baát thieän hay voâ kyù. Thieän laø caùc Tyø kheo vôùi taâm thieän laøm nhöõng vieäc maø Taêng thöôøng ñaõ laøm nhö Ñôn-baïch-yeát-ma, Baïch-nhò-yeát-ma, Baïch-töù-yeát-ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Baát thieän laø caùc Tyø kheo vôùi taâm baát thieän laøm nhöõng vieäc maø Taêng thöôøng ñaõ laøm nhö Ñôn-baïch-yeát-ma, Baïch- nhò-yeát-ma, Baïch-töù-yeát-ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Voâ kyù laø caùc Tyø kheo khoâng vôùi taâm thieän, cuõng khoâng vôùi taâm baát thieän maø laøm nhöõng vieäc Taêng thöôøng ñaõ laøm nhö Ñôn-baïch-yeát- ma, Baïch-nhò-yeát-ma, Baïch-töù-yeát-ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, vieäc ñaáu tranh neân duøng maáy loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh?”, Phaät noùi: “Neân duøng hai loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh, ñoù laø Hieän tieàn Tyø-ni vaø Ña mích Tyø-ni”, laïi hoûi: “Vieäc khoâng caên cöù neân duøng maáy loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh?”, Phaät noùi: “Neân duøng boán loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh, ñoù laø Hieän tieàn Tyø-ni vaø ÖÙc nieäm Tyø-ni; Hieän tieàn Tyø-ni vaø Baát si Tyø-ni; Hieän tieàn Tyø-ni vaø Thaät mích Tyø-ni”, laïi hoûi: “Vieäc phaïm toäi neân duøng maáy loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh?”, Phaät noùi: “Neân duøng ba loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh, ñoù laø Hieän tieàn Tyø-ni vaø Töï ngoân Tyø-ni; Hieän tieàn Tyø-ni vaø Boá thaûo Tyø-ni”, laïi hoûi: “Vieäc thöôøng sôû haønh neân duøng maáy loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh?”, Phaät noùi: “Neân duøng moät loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh, ñoù laø Hieän tieàn Tyø-ni”. Vieäc ñaáu tranh taïi sao laïi duøng hai loaïi Tyø-ni ñeå dieät traùnh?: Tuøy caùc Tyø kheo ôû choã naøo tranh caûi vôùi nhau, vieäc tranh caûi naøy neân giao cho Tyø kheo laøm Thaùc laïi tra xöû ñoaùn. Tyø kheo laøm Thaùc laïi tra nhaän xöû ñoaùn vieäc naøy neân nhö phaùp nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø hieän tieàn tröø dieät thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Sao

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 35 611

goïi laø Hieän tieàn? Coù hai laø nhôn hieän tieàn vaø Tyø-ni hieän tieàn. Nhôn hieän tieàn laø ngöôøi theo trôï giuùp nguyeân caùo vaø bò caùo cuøng nhoùm laïi moät choã. Tyø-ni hieän tieàn laø nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu Tyø kheo laøm Thaùc laïi tra khoâng theå nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho Taêng; Taêng nhaän laïi vieäc naøy neân nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu Taêng coù theå nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni laø Taêng hieän tieàn, nhôn hieän tieàn vaø Tyø-ni hieän tieàn. Taêng hieän tieàn laø nhöõng Tyø kheo coù maët trong ñaây ñeàu coù theå cuøng laøm yeát ma, cuøng ñoàng taâm hoøa hôïp moät choã, ngöôøi thoï duïc neân mang duïc ñeán, Tyø kheo coù maët coù theå ngaên thì khoâng ngaên. Ñaây goïi laø Taêng hieän tieàn. Nhôn hieän tieàn laø ngöôøi theo trôï giuùp nguyeân caùo vaø bò caùo cuøng nhoùm laïi moät choã. Tyø-ni hieän hieàn laø nhö phaùp, nhö Tyø-ni, nhö lôøi Phaät daïy maø xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu Taêng khoâng theå nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy thì ôû trong Taêng neân cöû hai Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la roài yeát ma sai Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la xöû ñoaùn vieäc naøy. Taùc phaùp yeát ma sai nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng hoûi: “Vò naøo coù theå laøm OÂ-hoài-cöu-la nhö phaùp, nhö Tyø-ni xöû ñoaùn vieäc naøy?”, neáu trong Taêng coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì neân xeùt xem ngöôøi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp: Tuøy aùi haønh, tyø saân haønh, tuøy boá haønh, tuøy si haønh, khoâng bieát xöû ñoaùn hay khoâng xöû ñoaùn thì khoâng neân sai. Ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi haønh, khoâng tuøy saân haønh, khoâng tuøy boá haønh, khoâng tuøy si haønh, bieát xöû ñoaùn hay khoâng xöû ñoaùn thì neân sai. Luùc ñoù moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân .......... coù theå laøm OÂ-hoài- cöu-la, nhö phaùp nhö Tyø-ni xöû ñoaùn söï vieäc trong Taêng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo .......... laøm OÂ-hoài-cöu-la coù theå nhö phaùp xöû ñoaùn söï vieäc trong Taêng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo .......... laøm OÂ-hoài-cöu-la xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la naøy neáu laø Thöôïng toøa, caùc Tyø kheo Haï toøa neân gôûi duïc cho vò naøy roài môùi ñi xa; neáu vò naøy laø Haï toøa thì phaûi ñeán choã caùc Thöôïng toøa laáy duïc ñeå caùc vò naøy ñi xa. Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la phaûi nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy, neáu coù theå nhö phaùp…

612 BOÄ LUAÄT 5

xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Neáu Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la thöù nhaát khoâng theå nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho Tyø kheo laøm OÂ-hoài-cöu-la thöù hai, vò thöù hai naøy neân nhaän vaø nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu vò thöù hai aøy coù theå nhö phaùp… xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö treân. Neáu vò thöù hai naøy vaãn khoâng theå nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho Taêng gaàn truù xöù, Taêng gaàn truù xöù neân nhaän vaø nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy. Neáu Taêng gaàn truù xöù naøy coù theå nhö phaùp… xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö treân. Neáu Taêng gaàn truù xöù naøy vaãn khoâng theå nhö phaùp… xöû ñoaùn vieäc naøy, nghe Taêng ôû moät truù xöù khaùc coù ñaïi chuùng toát, thöông toøa trong chuùng naøy bieát Ba-la-ñeà-moäc-xoa; trong chuùng taêng naøy laïi coù nhieàu Tyø kheo trì Tu-ña-la, trì Tyø-ni, trì Ma-ña-la-giaø thì Taêng gaàn truù xöù naøy neân sai söù ñeán choã Taêng truù xöù ñoù. Trong Taêng neân cöû ngöôøi ñi tuyeân truyeàn söï vieäc, neân ôû ngoaøi giôùi vôùi ñuû tuùc soá taêng, nhaát taâm hoøa hôïp hoûi: “Trong ñaây ai coù theå laøm ngöôøi ñi tuyeân truyeàn söï vieäc, töø nôi naøy ñeán Taêng truù xöù kia noùi roõ söï vieäc, neáu giöõa ñöôøng coù theå xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì toát”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì neân xem xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp keå treân thì khoâng neân sai, ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp keå treân thì neân sai. Ngöôøi ñöôïc sai truyeàn söï naøy neân ñeán choã Taêng truù xöù kia noùi roõ söï vieäc, neáu giöõa ñöôøng coù theå nhö phaùp… xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì toát, ñaây goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Neáu ngöôøi truyeàn söï naøy khoâng theå giöõa ñöôøng nhö phaùp… xöû ñoaùn thì neân ñeán choã Taêng truù xöù kia. Trong Taêng ôû truù xöù kia neáu coù Thöôïng toøa quen bieát ñöôïc nhieàu Tröôûng laõo Tyø kheo thì ngöôøi truyeàn söï naøy neân keå roõ söï vieäc treân cho vò Thöôïng toøa naøy nghe: “Vieäc naøy khôûi ra nhö theá nhö theá…, nhaân duyeân nhö theá nhö theá… Thaùc laïi tra khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, chuùng taêng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài- cöu-la thöù nhaát khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài-cöu-la thöù hai cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc neân giao laïi cho Taêng, Taêng vaãn khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Taêng gaàn truù xöù cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc… cho ñeán ngöôøi truyeàn söï ôû giöõa ñöôøng cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, cuoái cuøng ñeán trong Taêng cuûa truù xöù naøy. Tröôûng laõo coù theå nhaän xöû ñoaùn giuùp vieäc naøy ñöôïc khoâng?”. Neáu Thöôïng toøa naøy ñaùp laø coù theå thì ngöôøi truyeàn söï neân cuøng öôùc heïn, neáu khoâng öôùc heïn thì khoâng neân giao. Öôùc heïn laø heïn cho ñeán

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 35 613

chín thaùng. Vieäc tranh caûi coù naêm ñieàu khoù xöû ñoaùn: Moät laø cöùng nhaéc, töùc laø coá chaáp vieäc naøy; hai laø theá löïc maïnh, töùc laø nguyeân caùo vaø bò caùo ñeàu coù theá löïc maïnh; Ba laø hung döõ, töùc laø nguyeân caùo vaø bò caùo ñeàu coù taùnh aùc öa saân haän; boán laø lan truyeàn qua laïi, töùc laø söï vieäc naøy lan truyeàn roïâng ra töø nôi naøy ñeán nôi khaùc; naêm laø nghi sôï, töùc laø caùc Tyø kheo nghi sôï khi xöû ñoaùn xong söï vieäc, Taêng nhaát taâm hoøa hôïp seõ bò phaù thaønh hai phe. Trong Taêng ôû truù xöù naøy neân cöû ngöôøi haønh truø (phaùt theû), Taêng nhaát taâm hoøa hôïp hoûi raèng: “Vò naøo coù theå laøm ngöôøi haønh truø?”, neáu coù ngöôøi ñaùp laø coù theå thì neân xem xeùt ngöôøi naøy, neáu coù ñuû coù naêm phaùp: Tuøy aùi, tuøy saân, tuøy sôï, tuøy si, khoâng bieát phaùt theû hay khoâng phaùt theû thì khoâng neân sai; ngöôïc laïi neáu thaønh töïu coù naêm phaùp: Khoâng tuøy aùi, khoâng tuøy saân, khoâng tuøy sôï, khoâng tuøy si, bieát phaùt theû hay khoâng phaùt theû thì neân sai. moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Tyø kheo teân .......... coù theå laøm ngöôøi phaùt theû. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay sai Tyø kheo .......... laøm ngöôøi phaùt theû. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ sai Tyø kheo .......... laøm ngöôøi phaùt theû xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Tyø kheo haønh truø neân tuøy theo soá Taêng nhieàu ít maø laøm hai loaïi theû: Loaïi theû daøi, traéng vaø loaïi theû ngaén, ñen. Ngöôøi noùi nhö phaùp thì laáy theû daøi traéng, ngöôøi noùi phi phaùp thì laáy theû ngaén ñen; ngöôøi noùi nhö phaùp thì laáy theû baèng tay phaûi vaø laáy töø töø, ngöôøi noùi phi phaùp thì laáy theû baèng tay traùi vaø laáy voäi vaøng. Tyø kheo haønh truø neân phaùt theû cho ngöôøi noùi nhö phaùp tröôùc, phaùt theû cho ngöôøi noùi phi phaùp sau, khi phaùt theû neân noùi raèng: “Ñaây laø theû cuûa ngöôøi noùi nhö phaùp, ñaây laø theû cuûa ngöôøi noùi phi phaùp”. Phaùt theû xong neáu ñeám thaáy theû cuûa ngöôøi noùi nhö phaùp nhieàu hôn cho ñeán moät theû thì ñaây goïi laø duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø Ña mích Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Hieän tieàn Tyø-ni giaûi thích gioáng nhö treân; Ña mích Tyø-ni laø xuoâi ngöôïc tìm ngöôøi nhö phaùp ñeå dieät traùnh. Neáu ñeám thaáy theû cuûa ngöôøi noùi phi phaùp nhieàu hôn cho ñeán moät theû thì ñaây cuõng goïi laø duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø Ña mích Tyø-ni ñeå dieät traùnh, nhöng Hieän tieàn Tyø-ni trong ñaây laø phi phaùp phi Tyø-ni, khoâng nhö lôøi Phaät daïy maø döùt dieät. Coù boán caùch phaùt theû: Moät laø bí maät phaùt theû, töùc laø phaùt theû trong toái hay ôû choã coù vaùch ngaên; hai laø Ñieân ñaûo phaùt theû, töùc laø ñöa theû cuûa ngöôøi noùi nhö phaùp cho ngöôøi noùi phi phaùp, hoaëc ñöa theû cuûa ngöôøi noùi

614 BOÄ LUAÄT 5

phi phaùp cho ngöôøi noùi nhö phaùp; Ba laø öôùc heïn phaùt theû, töùc laø ngöôøi phaùt theû öôùc heïn vôùi Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ hoaëc ñoàng Hoøa thöôïng, ñoàng A-xaø-leâ hoaëc thieän tri thöùc ñoàng taâm tuøy theo quoác ñoä, tuï laïc, nhaø cöûa maø öôùc heïn raèng: “Chuùng ta seõ laáy theû nhö theá nhö theá, caùc vò chôù caùch xa chuùng toâi, chôù coù rieâng khaùc, haõy cuøng noùi chuyeän vaø cuøng ñoàng söï”; boán laø taát caû Taêng laáy theû, töùc laø taát caû Taêng hoïp laïi moät choã, khoâng ñöôïc laáy duïc, vì sao, vì sôï coù nhieàu Tyø kheo noùi phi phaùp. Neáu chuùng taêng naøy phaàn lôùn laø Thöôïng toøa bieát Ba-la-ñeà-moäc- xoa coù theå xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Neáu chuùng taêng naøy phaàn lôùn laø Thöôïng toøa bieát Ba-la-ñeà-moäc-xoa vaãn khoâng theå xöû ñoaùn vieäc naøy thì neân giao laïi cho ngöôøi truyeàn söï, ngöôøi truyeàn söï neân nhaän laïi vieäc naøy, neáu giöõa ñöôøng coù theå xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy thì goïi laø duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Neáu ngöôøi truyeàn söï naøy vaãn khoâng theå xöû ñoaùn vieäc thì ôû giöõa ñöôøng nghe ôû trong Taêng phöôøng naøo coù ba, hai, moät Tyø kheo hoaëc trì Tu-ña-la hoaëc trì Tyø-ni hoaëc trì Ma-ña-la-giaø ñöôïc boán chuùng cung kính toân troïng, ngöôøi truyeàn söï naøy neân ñeán trong taêng phöôøng ñoù noùi vôùi Tyø kheo ñoù raèng: “Ñaïi-ñöùc, söï vieäc naøy nhaân duyeân khôûi leân nhö theá nhö theá, Thaùc laïi tra khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, chuùng taêng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài-cöu-la thöù nhaát khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, OÂ-hoài-cöu- la thöù hai cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Taêng cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Taêng gaàn truù xöù cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc… ngöôøi truyeàn söï giöõa ñöôõng cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc, Tyø kheo taêng ñaïi Thöôïng toøa cuõng khoâng xöû ñoaùn ñöôïc… Ñaïi-ñöùc nay neân nhaän vieäc naøy nhö phaùp… xöû ñoaùn, neáu ñöôïc thì toát”, Tyø kheo ñöôïc boán chuùng toân troïng naøy neân ñaùp: “Khoâng theå hai beân cuøng noùi maø ñeàu ñöôïc thaéng, phaûi coù moät beân thaéng, moät beân thua”. Neáu noùi nhö theá thì goïi laø noùi nhö phaùp, neáu khoâng noùi nhö theá thì goïi laø noùi phi phaùp, caùc Tyø kheo neân noùi vôùi nhau raèng: “Neáu nhö phaùp xöû ñoaùn ñöôïc vieäc naøy maø coøn phaùt khôûi trôû laïi thì phaïm Ba-daät-ñeà, neáu quôû traùch vieäc naøy xöû ñoaùn khoâng nhö phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Coù möôøi caùch Haønh truø (phaùt theû) nhö phaùp vaø möôøi caùch Haønh truø phi phaùp. Möôøi caùch Haønh truø phi phaùp : - Moät laø khoâng vì vieäc nhoû maø phaùt theû. - Hai laø söï vieäc ñaõ qua maø phaùt theû. - Ba laø khoâng hoûi yù kieán cuûa baäc Tröôûng laõo maø phaùt theû. - Boán laø phi phaùp phaùt theû. - Naêm laø bieät chuùng phaùt theû.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 35 615

- Saùu laø phi phaùp bieät chuùng phaùt theû. - Baûy laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán khieán cho coù nhieàu ngöôøi phi phaùp. - Taùm laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ coù nhieàu ngöôøi phi phaùp. - Chín laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán phaù hoøa hôïp Taêng. - Möôøi laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ phaù hoøa hôïp Taêng. Sao goïi laø khoâng vì vieäc nhoû maø phaùt theû? Töùc laø khoâng vì vieäc coù theå saùm hoái maø phaùt theû. Sao goïi laø söï vieäc ñaõ qua maø phaùt theû?: Töùc laø söï vieäc naøy ñaõ traûi qua töø truù xöù naøy ñeán truù xöù khaùc. Sao goïi laø khoâng hoûi yù kieán baäc Tröôûng laõo maø phaùt theû?: Tröôûng laõo laø chæ cho Tyø kheo trì kinh luaät luaän maø khoâng ñeán hoûi yù kieán cuûa vò aáy veà thieän hay baát thieän, theá naøo laø coù toäi, theá naøo laø khoâng toäi, theá naøo laø traéng, theá naøo laø ñen, theá naøo laø lôïi ích cho ñôøi naøy, theá naøo laø lôïi ích cho ñôøi sau, theá naøo laø ñaïo lôïi ích cho ngöôøi haønh trì… Sao goïi laø phi phaùp phaùt theû?: Laø trong cuøng moät giôùi maø ôû choã khaùc phaùt theû. Sao goïi laø phi phaùp bieät chuùng phaùt theû? Laø trong cuøng moät giôùi ôû choã khaùc khoâng nhö phaùp phaùt theû. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán khieán cho coù nhieàu ngöôøi phi phaùp?: Laø Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy muoán khieán cho coù nhieàu ngöôøi phi phaùp. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ khieán cho coù nhieàu ngöôøi phi phaùp? Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy seõ coù nhieàu ngöôøi phi phaùp. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán phaù hoøa hôïp Taêng?: Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy muoán phaù hoøa hôïp Taêng. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ phaù hoøa hôïp Taêng?: Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy seõ phaù hoøa hôïp Taêng. Möôøi caùch Haønh truø nhö phaùp: Coù möôøi caùch Haønh truø (phaùt theû) nhö phaùp vaø möôøi caùch Haønh truø phi phaùp. Möôøi caùch Haønh truø phi phaùp : - Moät laø vì vieäc nhoû maø phaùt theû. - Hai laø söï vieäc chöa qua maø phaùt theû. - Ba laø hoûi yù kieán cuûa baäc Tröôûng laõo roài phaùt theû. - Boán laø nhö phaùp phaùt theû. - Naêm laø hoøa hôïp chuùng phaùt theû.

616 BOÄ LUAÄT 5

- Saùu laø nhö phaùp hoøa hôïp chuùng phaùt theû. - Baûy laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán khieán cho coù nhieàu ngöôøi nhö phaùp. - Taùm laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ coù nhieàu ngöôøi nhö phaùp. - Chín laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán Taêng hoøa hôïp. - Möôøi laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ khieán Taêng hoøa hôïp. Sao goïi laø vì vieäc nhoû maø phaùt theû? Töùc laø vì vieäc coù theå saùm hoái maø phaùt theû. Sao goïi laø söï vieäc chöa qua maø phaùt theû? Töùc laø söï vieäc naøy chöa traûi qua töø truù xöù naøy ñeán truù xöù khaùc. Sao goïi laø hoûi yù kieán baäc Tröôûng laõo maø phaùt theû? Tröôûng laõo laø chæ cho Tyø kheo trì kinh luaät luaän, nhieàu laàn ñeán hoûi yù kieán cuûa vò aáy veà thieän hay baát thieän, theá naøo laø coù toäi, theá naøo laøkhoâng toäi, theá naøo laø traéng, theá naøo laø ñen, theá naøo laø lôïi ích cho ñôøi naøy, theá naøo laø lôïi ích cho ñôøi sau, theá naøo laø ñaïo lôïi ích cho ngöôøi haønh trì… Sao goïi laø nhö phaùp phaùt theû? Laø Taêng ôû trong cuøng moät giôùi nhö phaùp phaùt theû. Sao goïi laø nhö phaùp hoøa hôïp chuùng phaùt theû? Laø Taêng ôû trong cuøng moät giôùi hoøa hôïp nhö phaùp phaùt theû. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán khieán cho coù nhieàu ngöôøi nhö phaùp? Laø Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy muoán khieán cho coù nhieàu ngöôøi nhö phaùp. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ khieán cho coù nhieàu ngöôøi nhö phaùp? Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy seõ coù nhieàu ngöôøi nhö phaùp. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy muoán Taêng hoøa hôïp? Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy muoán Taêng hoøa hôïp. Sao goïi laø duøng caùch phaùt theû naøy seõ khieán Taêng hoøa hôïp? Tyø kheo phaùt theû vôùi duïng yù duøng caùch phaùt theû naøy seõ khieán Taêng hoøa hôïp. Neáu laø vieäc cuûa Taêng thì neân giao cho Taêng xöû ñoaùn döùt dieät hoaëc giao cho ba ngöôøi, hai, moät ngöôøi. Taêng neân nhaän vieäc cuûa Taêng ñeå xöû ñoaùn döùt dieät; ba, hai, moät ngöôøi cuõng neân nhaän vieäc cuûa Taêng ñeå xöù ñoaùn döùt dieät. Ñaây goïi laø duøng hai phaùp Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Vieäc khoâng caên cöù sao laïi duøng boán phaùp Tyø-ni ñeå dieät traùnh? Hoaëc duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø ÖÙc nieäm Tyø-ni, hoaëc duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø Baát si Tyø-ni, hoaëc duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø- ni vaø Thaät mích Tyø-ni ñeå dieät traùnh.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 35 617

Sao goïi laø duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø ÖÙc nieäm Tyø-ni ñeå dieät traùnh? Nhö Tyø kheo Ñaø-phieâu bò Tyø kheo ni Di-ña-la ñem phaùp Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng, do Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân Tyø kheo naøy theo Taêng xin ÖÙc nieäm Tyø-ni. Taêng neân cho Tyø kheo Ñaø-phieâu naøy phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni, nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ñeå dieät tröø vieäc khoâng caên cöù naøy. Trong ñaây Hieän tieàn Tyø-ni laø ngöôøi ñaõ cho phaùp ÖÙc nieäm Tyø-ni vaø Tyø kheo ñöôïc cho ÖÙc nieäm Tyø-ni. Sao goïi laø duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø Baát si Tyø-ni ñeå dieät traùnh? Nhö Tyø kheo Thi-vieät do taâm cuoàng si ñieân ñaûo maø laøm nhieàu vieäc khoâng thanh tònh, phi phaùp, khoâng phaûi ñaïo tuøy thuaän, khoâng phaûi phaùp Sa-moân. Ngöôøi naøy sau khi trôû laïi boån taâm, nhöõng toäi ñaõ laøm tröôùc kia do Taêng hoaëc ba, hai, moät ngöôøi thöôøng baøn noùi vieäc naøy neân Tyø kheo naøy theo Taêng xin Baát si Tyø-ni . Taêng neân cho Tyø kheo Thi-vieät naøy phaùp Baát si Tyø-ni, nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ñeå dieät tröø vieäc khoâng caên cöù naøy. Trong ñaây Hieän tieàn Tyø-ni laø ngöôøi ñaõ cho phaùp Baát si Tyø-ni vaø Tyø kheo ñöôïc cho Baát si Tyø-ni. Sao goïi laø duøng hai phaùp Hieän tieàn Tyø-ni vaø Thaät mích Tyø-ni ñeå dieät traùnh? Nhö Tyø kheo Thích töû Töôïng thuû khoâng coù hoå theïn, phaïm toäi coù ñuû caên cöù thaáy nghe nghi. Tyø kheo naøy tröôùc töï noùi toâi phaïm, sau laïi noùi laø khoâng phaïm. Taêng neân cho Tyø kheo naøy phaùp Thaät mích Tyø-ni, nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ñeå dieät tröø vieäc khoâng caên cöù naøy. Trong ñaây Hieän tieàn Tyø-ni laø ngöôøi ñaõ cho phaùp Thaät mích Tyø-ni vaø Tyø kheo ñöôïc cho Thaät mích Tyø-ni. Vieäc phaïm toäi sao laïi duøng ba phaùp Tyø-ni ñeå dieät traùnh? Hoaëc duøng Hieän tieàn Tyø-ni, hoaëc duøng Hieän tieàn Tyø-ni vaø Töï ngoân Tyø-ni, hoaëc duøng Hieän tieàn Tyø-ni vaø Boá thaûo Tyø-ni ñeå dieät traùnh. Sao goïi laø duøng Hieän tieàn Tyø-ni vaø Töï ngoân Tyø-ni ñeå dieät traùnh?: Nhö Tyø kheo bò Tyø kheo khaùc cöû toäi hoaëc khoâng bò cöù toäi, hoaëc khieán cho nhôù nghó, hoaëc khoâng khieán cho nhôù nghó maø töï noùi laø toâi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa thì Tyø kheo naøy neân theo Taêng xin yeát ma Bieät truï (cho ñeán xin phaùp haønh Ma-na-ñoûa, yeát ma Boån-nhaät-trò vaø yeát ma Xuaát toäi). Taêng neân cho Tyø kheo naøy phaùp yeát ma Bieät truï (cho ñeán taùc phaùp cho caùc yeát ma haønh Ma-na-ñoûa, yeát ma Boån-nhaät-trò, yeát ma Xuaát toäi), nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ñeå dieät tröø vieäc phaïm toäi naøy. Trong ñaây hieän tieàn töï ngoân laø Tyø kheo naøy töï noùi laø toâi phaïm Taêng-giaø-baø-thi-sa; Hieän tieàn Tyø-ni laø ngöôøi cho caùc phaùp yeát ma trò toäi

618 BOÄ LUAÄT 5

vaø Tyø kheo bò trò toäi nhö phaùp hoái quaù, cuøng hoøa hôïp moät choã, nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ñeå dieät tröø vieäc phaïm toäi naøy. Sao goïi laø duøng Hieän tieàn Tyø-ni vaø Boá thaûo Tyø-ni ñeå dieät traùnh?: Nhö coù moät truù xöù, caùc Tyø kheo trong ñaây öa gaây goå nhau, caùc Tyø kheo naøy neân hoøa hôïp laïi moät choã noùi vôùi nhau: “Caùc Tröôûng laõo, chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû, suy hao lôùn khoâng coù lôïi ích, laø ñaïi aùc baát thieän. Chuùng ta do loøng tin caàu ñaïo neân xuaát gia trong Phaät phaùp, nay laïi öa gaây goå nhau; neáu chuùng ta truy tìm nguoàn goác cuûa söï vieäc thì trong Taêng nhöõng vieäc chöa khôûi seõ khôûi, nhöõng vieäc ñaõ khôûi seõ khoâng theå döùt dieät”, noùi roài cuøng taùc baïch: Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay duøng phaùp Boá thaûo Tyø-ni ñeå döùt dieät vieäc naøy. Baïch nhö vaäy. Ngay luùc ñoù caùc Tyø kheo phaân laøm hai boä, moãi boä nhoùm laïi moät choã, trong hai boä chuùng naøy, neáu coù vò Tröôûng laõo ñaïi Thöôïng toøa, vò naøy neân noùi vôùi boä chuùng thöù nhaát raèng: “Chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû, suy hao lôùn khoâng coù lôïi ích, laø ñaïi aùc baát thieän… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu vieäc ñaõ khôûi khoâng theå döùt dieät ñöôïc. Chuùng ta nay phaûi töï khuaát yù, nhöõng toäi maø chuùng ta ñaõ laøm tröø toäi Thaâu-lan- giaù vaø toäi töông öng Baïch y, nhöõng toäi khaùc chuùng ta neân hieän tieàn phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”. Neáu trong boä chuùng naøy khoâng coù Tyø kheo naøo ngaên vieäc naøy thì vò Tröôûng laõo Thöôïng toøa naøy neân ñeán noùi vôùi boä chuùng thöù hai raèng: “Chuùng ta maát maùt lôùn, khoâng ñöôïc gì caû… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu tröø toäi töông öng Baïch y, nhöõng toäi khaùc chuùng ta neân töï vì mình vì ngöôøi hieän tieàn phaùt loà saùm hoái khoâng coù che daáu”. Caùc Tyø kheo trong boä chuùng thöù nhaát noùi: “Caùc thaày töï thaáy toäi khoâng?”, ñaùp: “Thaáy toäi, nhö phaùp saùm hoái khoâng khôûi laïi nöõa”, boä chuùng thöù hai cuõng noùi nhö theá. Ñaây goïi laø phaùp Boá thaûo Tyø-ni. Trong ñaây Hieän tieàn Tyø-ni laø ngöôøi cho phaùp Boá thaûo vaø caùc Tyø kheo ñöôïc phaùp Boá thaûo, cuøng hoøa hôïp moät choã, nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy ñeå dieät tröø vieäc phaïm toäi naøy. Vieäc thöôøng sôû haønh sao laïi duøng moät phaùp Hieän tieàn Tyø-ni ñeå dieät traùnh? Nhöõng vieäc maø Taêng thöôøng ñaõ laøm nhö Ñôn-baïch-yeát-ma, Baïch-nhò-yeát-ma, Baïch-töù-yeát-ma, boá taùt, töï töù, yeát ma cöû möôøi boán haïng ngöôøi… Taêng neân hoøa hôïp moät choã, ngöôøi taùc phaùp yeát ma vaø ngöôøi ñöôïc yeát ma ñeàu nhö phaùp nhö luaät, nhö lôøi Phaät daïy maø laøm caùc Taêng söï naøy.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 619

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 36

TUÏNG THÖÙ SAÙU

TAÏP TUÏNG (Coù 2 phaùp)

I. VIEÄC CUÛA ÑIEÀU ÑAÏT (Ñeà-baø-ñaït-ña): Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Ñieàu-ñaït ôû trong Phaät phaùp taâm tín kính thanh tònh, ñeo ñoà trang nghieâm trò giaù ba möôi vaïn kim tieàn ñi xuaát gia, cöôõi voi Ñieàu thieän trò giaù möôøi vaïn kim tieàn, löôùi vaøng trang söùc treân mình voi cuõng trò giaù möôøi kim tieàn, y phuïc maø Ñieàu-ñaït maëc cuõng trò giaù möôøi kim tieàn. Ñieàu-ñaït xuaát gia trong möôøi hai naêm thieän taâm tu haønh, ñoïc tuïng kinh ñieån, hoûi nghi, thoï phaùp, toïa thieàn, nhöõng kinh phaùp Phaät thuyeát thaûy ñeàu ñoïc tuïng. ÔÛ coõi naøy do coù caây Dieâm phuø neân ñöôïc goïi laø coõi Dieâm-phuø-ñeà, caùc Tyø kheo coù ñaïi thaàn thoâng löïc ñeán caây Dieâm phuø naøy haùi traùi veà aên. Caùch caây Dieâm phuø khoâng xa coù röøng Ha-leâ-laëc, röøng A-ma-laëc, röøng Tyø-eâ-laëc, caùc Tyø kheo cuõng ñeán ñoù haùi traùi veà aên; laïi ñeán coõi Uaát ñôn vieät laáy luùa gaïo töï nhieân veà aên; laïi leân coõi trôøi Ñao lôïi laáy vò thöùc aên Tu ñaø veà aên, duøng thaàn thoâng löïc nhö theá ñi khaép ñoâng taây nam baéc. Ñieàu-ñaït thaáy roài lieàn khôûi taâm tham suy nghó: “Khi naøo ta coù ñaïi thaàn thoâng löïc nhö theá, ta seõ duøng thaàn thoâng löïc ñeán caây Dieâm phuø naøy haùi traùi veà aên; sau ñoù ñeán röøng Ha-leâ-laëc, röøng A-ma-laëc, röøng Tyø-eâ-laëc haùi traùi veà aên; laïi ñeán coõi Uaát ñôn vieät laáy luùa gaïo töï nhieân veà aên; laïi leân coõi trôøi Ñao lôïi laáy vò thöùc aên Tu ñaø veà aên, duøng thaàn thoâng löïc nhö theá ñi khaép ñoâng taây nam baéc. Taïi sao ta khoâng ñeán hoûi Phaät veà ñaïo thaàn thoâng?”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài hoûi veà ñaïo löïc thaàn thoâng. Phaät bieát tröôùc ngöôøi naøy neáu ñöôïc phaùp thaàn thoâng seõ laøm vieäc aùc neân khoâng noùi maø baûo raèng: “Ñieàu-ñaït haõy thoâi ñi, thaày caàn gì ñaïo löïc thaàn thoâng, haõy neân quaùn voâ thöôøng khoå khoâng voâ ngaõ”. Ñieàu-ñaït nghe lôøi naøy xong, trong loøng baát nhaãn khoâng vui, chæ moät loøng muoán ñöôïc ñaïo löïc thaàn thoâng neân suy nghó: “Xaù-lôïi-phaát laø

620 BOÄ LUAÄT 5

ñeä töû baäc nhaát cuûa Phaät, nhö Phaät ñaõ noùi laø trí Tueä baäc nhaát trong caùc ñeä töû trí Tueä. Ta neân ñeán hoûi veà ñaïo löïc thaàn thoâng, toân giaû seõ noùi cho ta bieát”, nghó roài lieàn ñeán hoûi Xaù-lôïi-phaát veà ñaïo löïc thaàn thoâng. Xaù-lôïi- phaát cuõng bieát tröôùc ngöôøi naøy neáu ñöôïc phaùp thaàn thoâng seõ laøm vieäc aùc neân khoâng noùi maø baûo raèng: “Ñieàu-ñaït haõy thoâi ñi, thaày caàn gì ñaïo löïc thaàn thoâng, haõy neân quaùn voâ thöôøng khoå khoâng voâ ngaõ”. Ñieàu-ñaït nghe lôøi naøy xong, trong loøng baát nhaãn khoâng vui, chæ moät loøng muoán ñöôïc ñaïo löïc thaàn thoâng neân suy nghó: “Muïc-lieân laø ñeä töû baäc nhaát cuûa Phaät, nhö Phaät ñaõ noùi laø thaàn thoâng baäc nhaát trong caùc ñeä töû coù thaàn thoâng. Ta neân ñeán hoûi veà ñaïo löïc thaàn thoâng, toân giaû seõ noùi cho ta bieát”, nghó roài lieàn ñeán hoûi Ñaïi Muïc-kieàn-lieân veà ñaïo löïc thaàn thoâng. Muïc- lieân cuõng bieát tröôùc ngöôøi naøy neáu ñöôïc phaùp thaàn thoâng seõ laøm vieäc aùc neân khoâng noùi maø baûo raèng: “Ñieàu-ñaït haõy thoâi ñi, thaày caàn gì ñaïo löïc thaàn thoâng, haõy neân quaùn voâ thöôøng khoå khoâng voâ ngaõ”. Ñieàu-ñaït nghe lôøi naøy xong, trong loøng baát nhaãn khoâng vui, chæ moät loøng muoán ñöôïc ñaïo löïc thaàn thoâng neân ñi ñeán choã naêm traêm vò ñaïi ñeä töû cuûa Phaät ñeå hoûi veà ñaïo löïc thaàn thoâng, nhöng khoâng ai chòu noùi. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït suy nghó: “A-nan laø em ta, laø ñeä töû baäc nhaát cuûa Phaät, nhö Phaät ñaõ noùi laø ña vaên toái thaéng trong caùc ñeä töû ña vaên, ta neân ñeán hoûi, A-nan seõ noùi cho ta bieát”, nghó roài lieàn ñeán hoûi A-nan veà ñaïo löïc thaàn thoâng. Do A- nan chöa ly duïc neân khoâng bieát quaù khöù vò lai, nghe hoûi veà ñaïo löïc thaàn thoâng beøn döïc treân trí Tueä ña vaên cuûa mình thuyeát giaûng cho Ñieàu-ñaït nghe. Ñieàu-ñaït thoï phaùp thaàn thoâng roài lieàn ñeán trong röøng nuùi, ñoàng troáng, hang ñaù ñeå sieâng naêng tu taäp; do sieâng naêng tu taäp neân chöùng ñaéc töù thieàn cuûa theá tuïc, nhôø töù thieàn naøy maø khôûi thaàn thoâng löïc. Ñieàu-ñaït lieàn duøng thaàn thoâng löïc ñeán caây Dieâm-phuø naøy haùi traùi veà aên, laïi ñeán röøng Ha-leâ-laëc, röøng A-ma-laëc, röøng Tyø-eâ-laëc, caùc Tyø kheo haùi traùi veà aên; laïi ñeán coõi Uaát-ñôn-vieät laáy luùa gaïo töï nhieân veà aên; laïi leân coõi trôøi Ñao lôïi laáy vò thöùc aên Tu-ñaø veà aên, duøng thaàn thoâng löïc nhö theá ñi khaép ñoâng taây nam baéc. Ñieàu-ñaït naøy tröôùc nay ñoái vôùi Phaät ñaõ coù aùc taâm, nghó raèng: “Sa-moân Cuø ñaøm veà doøng toäc khoâng hôn ta, Phaät doøng toäc Cuø ñaøm, sanh trong nhaø hoï Thích; ta cuõng doøng toäc Cuø ñaøm, sanh trong nhaø hoï Thích. Phaät ñöôïc nhieàu ngöôøi cuùng döôøng vôùi taâm thanh tònh ñeàu laø nhôø thaàn thoâng löïc. Nay ta neân döïa vaøo ai, duøng thaàn thoâng löïc naøy ñeå nhieáp phuïc ngöôøi ñoù khieán cho nhieàu ngöôøi tuøy thuaän ta”, laïi nghó: “Vua Bình sa laø vò toái cao trong nöôùc laïi laø ñeä töû khoâng thoái chuyeån cuûa Phaät, duù ta coù duøng thaàn thoâng löïc keùo daét cuõng khoâng theå ñöôïc”. Ñieàu- ñaït naøy voán thoâng hieåu ngoaïi thô neân coù theå xem thieân vaên ñeå ñoaùn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 621

vieäc laønh döõ cuûa ngöôøi, coù theå xem töôùng khaùc laï trong trôøi ñaát. Cho neân vöøa nhìn thaáy con cuûa vua Bình sa laø thaùi töû A-xaø-theá coù töôùng laøm vua, lieàn suy nghó: “Ta seõ duøng thaàn thoâng löïc ñeå nhieáp phuïc ngöôøi naøy trôû thaønh ñaøn vieät cuûa ta, do nhaân duyeân naøy nhieàu ngöôøi seõ tuøy thuaän ta”, nghó roài lieàn bieán thaân laøm voi baùu ñeán nhaø cuûa thaùi töû, khoâng töø ngoaøi cöûa ñi vaøo maø laïi töø trong cöûa ñi ra, hoaëc töø cöûa ñi vaøo maø khoâng töø cöûa ñi ra, muïc ñích muoán cho A-xaø-theá bieát ñaây chính laø Ñieàu-ñaït. Laïi bieán thaân laøm ngöïa baùu, khoâng töø ngoaøi cöûa ñi vaøo maø laïi töø trong cöûa ñi ra, hoaëc töø cöûa ñi vaøo maø khoâng töø cöûa ñi ra, muïc ñích muoán cho A-xaø-theá bieát ñaây chính laø Ñieàu-ñaït. Laïi hieän laøm traøng hoa baùu ôû treân ñaàu goái cuûa thaùi töû, thaùi töû caàm traøng hoa naøy ñeo leân traùn; hieän töôùng nhö vaäy muïc ñích muoán cho A-xaø-theá bieát ñaây chính laø Ñieàu-ñaït. Laïi hieän laøm ñöùa beù khoâi ngoâ ñeo vaøng vaø chuoãi anh laïc ngoài treân ñaàu goái cuûa thaùi töû roài chaïy tung taêng khaép nôi, thaùi töû boàng beá vaø cuøng ñuøa giôõn; hieän töôùng nhö theá muïc ñích muoán cho A-xaø-theá bieát ñaây chính laø Ñieàu-ñaït. Ñieàu-ñaït duøng thaàn thoâng löïc naøy ñeå keùo ñaét taâm thaùi töû, luùc ñoù thaùi töû sanh aùc taø kieán cho raèng thaàn thoâng löïc cuûa Ñieàu-ñaït hôn Phaät neân khôûi taâm cung kính Ñieàu-ñaït, cuùng döôøng töù söï ñaày ñuû, haèng ngaøy ñöa ñeán naêm traêm choõ thöùc aên treân naêm traêm coã xe vaø töï tay thaùi töû daâng thöùc aên cuùng döôøng. Luùc ñoù caùc Tyø kheo tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc, nghe bieát vieäc naøy roài neân sau khi thoï thöïc xong lieàn ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñem vieäc ñaõ nghe bieát ñöôïc baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày ñöøng tham söï cuùng döôøng naøy cuûa Ñieàu-ñaït, vì sao, vì Ñieàu-ñaït ñöôïc söï cuùng döôøng naøy laø töï laøm toån chính mình. Nhö caây tre, caây lau ra hoa seõ cheát, caây chuoái troã buoàng seõ cheát, con La mang thai seõ cheát. Ñieàu-ñaït cuõng gioáng nhö theá”, Phaät lieàn noùi keä: “Caây chuoái troã buoàng seõ cheát, Tre, lau ra hoa seõ cheát, Con La mang thai seõ cheát, Tieåu nhaân ñöôïc cuùng lieàn hoaïi, Ngöôøi naøy cuõng gioáng nhö theá.” Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Ñieàu-ñaït laø ngöôøi ngu si, tuøy ñöôïc lôïi döôõng nhö theá bao nhieâu, seõ chòu khoå naõo laâu daøi baáy nhieâu vaø sanh vaøo aùc ñaïo. Naøy caùc Tyø kheo, ví nhö ngöôøi khoûe maïnh ñaùnh vaøo muõi cuûa con choù döõ, yù caùc thaày nghó sao, con choù naøy coù hung döõ nöõa khoâng?”, ñaùp laø raát hung döõ, Phaät noùi: “Ñieàu-ñaït cuõng nhö vaäy, ñöôïc söï cuùng naøy naøy bao nhieâu seõ chòu khoå naõo laâu daøi baáy nhieâu vaø sanh trong aùc

622 BOÄ LUAÄT 5

ñaïo”. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït ñöôïc cuùng döôøng ngaøy caøng nhieàu neân bò taâm tham che laáp, khôûi aùc taâm nhö sau: “Neáu Phaät boû chuùng taêng, ta seõ daãn daét chuùng taêng”, vöøa khôûi aùc taâm naøy, Ñieàu-ñaït lieàn thoái maát thaàn thoâng. Luùc ñoù toân giaû Muïc-lieân ñang ôû trong hang Ca-laêng-giaø-loâ nöôùc Chi-ñeà, coù Tyø kheo Ca-phuø-ñaø laø con cuûa Caâu la, ñeä töû cuûa Muïc-lieân, ñaõ xaû naêm duïc, tu boán phaïm haïnh neân khi laâm chung ñöôïc sanh leân coõi trôøi Phaïm theá. Phaïm thieân Ca-phuø-ñaø naøy thaáy Ñieàu-ñaït thoái maát thaàn thoâng lieàn aån thaân nôi coõi trôøi Phaïm, nhö traùng só co duoãi caùnh tay hieän thaân tröôùc Muïc-lieân, xuaát ñònh roài noùi vôùi Muïc-lieân: “Toân giaû bieát khoâng, Ñieàu-ñaït ñaõ thoái maát thaàn thoâng, toân giaû ñeán choã Phaät neân baïch vieäc naøy”, Muïc-lieân nghe roài lieàn nhaäp ñònh aùn taâm cuûa Ñieàu-ñaït, lieàn thaáy Ñieàu-ñaït ñaõ thoái maát thaàn thoâng, thaáy roài xuaát ñònh, im laëng nhaän lôøi thænh cuûa Phaïm thieân. Phaïm thieân bieát toân giaû ñaõ nhaän lôøi, ñaûnh leã höõu nhieãu roài ñi. Phaïm thieân vöøa ñi, toân giaû lieàn nhaäp ñònh aån thaân ôû hang Ca-laêng-giaø-loââ, hieän thaân ôû thaønh Vöông xaù caùch choã Phaät khoâng xa, xuaát ñònh roài ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Theá toân, nhö lôøi Phaïm thieân ñaõ noùi, Ñieàu-ñaït ñaõ thoái maát thaàn thoâng”, Phaät noùi: “Thaày tröôùc ñoù khoâng bieát taâm cuûa Ñieàu-ñaït nhö lôøi Phaïm thieân Ca-phuø-ñaø noùi phaûi khoâng ?”, Phaät vöøa noùi xong thì Ñieàu-ñaït vaø boán ñeä töû cuøng ñeán, Phaät nhìn thaáy roài lieàn noùi vôùi Muïc-lieân: “Thaày ñöøng noùi gì, khi ngöôøi ngu si naøy ñeán seõ töï hieän baøy vieäc naøy”. Luùc ñoù Muïc-lieân suy nghó: “Sao ta khoâng nhaäp ñònh, aån thaân ngay treân toøa ngoài ñeå Ñieàu-ñaït khoâng nhìn thaáy”, nghó roài lieàn nhaäp ñònh aån thaân, tuy vaãn coøn ngoài treân toøa nhöng Ñieàu-ñaït khoâng nhìn thaáy. Ñieàu-ñaït cuøng boán ñeä töû ñeán ñaûnh leã Phaät roài lui ngoài moät beân baïch Phaät: “Theá toân tuoåi ñaõ giaø suy, haõy giao phoù chuùng taêng cho con, Phaät neân moät mình höôûng thoï hieän phaùp laïc; neáu Phaät giao chuùng taêng cho con, con seõ daãn daét hoï”, Phaät noùi: “Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân coù ñaïi trí Tueä,Ñaïi-thaàn thoâng; ta coøn chöa giao phoù chuùng taêng, huoáng chi thaày laø ngöôøi ngu si aên ñaøm daõi cuûa keû khaùc”. Ñieàu-ñaït vöøa nghe lôøi maéng naøy trong loøng saân haän, muoán huûy baùng Phaät nhöng hai mí maét suïp xuoáng, im laëng khoâng noùi gì, nghó raèng: “Phaät khen ngôïi Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân khieán hoï thaønh ngöôøi vó ñaïi; cheâ bai maéng nhieác ta khieán ta trôû thaønh keû thaáp heøn”, nghó roài lieàn ñöùng daäy boû ñi. Ñaây laø laàn ñaàu tieân Ñieàu-ñaït coù taâm saân haän ñoái vôùi Phaät vaø caùc vò ñaïi ñeä töû cuûa Phaät nhö Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân. Luùc ñoù A-nan ñang ñöùng quaït haàu cho Phaät, Phaät baûo A-nan: “Thaày haõy ñi thoâng baùo cho caùc Tyø kheo trong thaønh Vöông xaù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 623

ñeán tuï hoïp ôû giaûng ñöôøng, tuï hoïp xong thì baøo cho Nhö lai bieát”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñi thoâng baùo, caùc Tyø kheo tuï hoïp xong lieàn ñeán baïch Phaät töï bieát thôøi. Phaät ñeán giaûng ñöôøng traûi toøa ngoài giöõa ñaïi chuùng baûo caùc Tyø kheo: “Naøy caùc Tyø kheo, ôû ñôøi coù naêm loaïi baäc thaày: Moät laø baäc thaày khoâng thanh tònh trì giôùi maø töï noùi laø thanh tònh trì giôùi, caùc ñeä töû cuøng ôû chung bieát thaày mình khoâng thanh tònh trì giôùi maø töï noùi laø thanh tònh trì giôùi, nhöng hoï laïi nghó laø neáu chuùng ta noùi söï thaät naøy thì thaày seõ khoâng vui, chuùng ta cuõng khoâng vui; huoáng chi chuùng ta nhôø thaày maø ñöôïc y thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang… thaày chaêm lo cho chuùng ta thì chuùng ta khoâng neân noùi gì. Nhö vaäy caùc ñeä töû che giaáu, che chôõ veà vieäc trì giôùi giuùp cho thaày; thaày cuõng theo ñeä töû caàu ñöôïc che giaáu, che chôõ veà vieäc trì giôùi. Hai laø baäc thaày maïng baát tònh (ngheà nghieäp sinh soáng khoâng thanh tònh) maø töï noùi laø tònh maïng, caùc ñeä töû cuøng ôû chung bieát thaày mình maïng khoâng thanh tònh trì maø töï noùi laø maïng thanh tònh, nhöng hoï laïi nghó laø neáu chuùng ta noùi söï thaät naøy thì thaày seõ khoâng vui, chuùng ta cuõng khoâng vui; huoáng chi chuùng ta nhôø thaày maø ñöôïc y thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang… thaày chaêm lo cho chuùng ta thì chuùng ta khoâng neân noùi gì. Nhö vaäy caùc ñeä töû che giaáu, che chôõ veà vieäc tònh maïng giuùp cho thaày; thaày cuõng theo ñeä töû caàu che chôõ che giaáu veà vieäc tònh maïng. Ba laø baäc thaày tri kieán khoâng thanh tònh maø töï noùi laø tri kieán thanh tònh, caùc ñeä töû cuøng ôû chung bieát thaày mình tri kieánkhoâng thanh tònh maø töï noùi laø tri kieán thanh tònh, nhöng hoï laïi nghó laø neáu chuùng ta noùi söï thaät naøy thì thaày seõ khoâng vui, chuùng ta cuõng khoâng vui; huoáng chi chuùng ta nhôø thaày maø ñöôïc y thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang… thaày chaêm lo cho chuùng ta thì chuùng ta khoâng neân noùi gì. Nhö vaäy caùc ñeä töû che giaáu, che chôõ veà vieäc tri kieán thanh tònh giuùp cho thaày; thaày cuõng theo ñeä töû caàu che giaáu, che chôõ veà vieäc tri kieán thanh tònh. Boán laø baäc thaày khoâng kheùo ghi nhôù söï vieäc maø töï noùi laø kheùo ghi nhôù, caùc ñeä töû cuøng ôû chung bieát thaày mình khoâng kheùo ghi nhôù söï vieäc maø töï noùi laø kheùo ghi nhôù, nhöng hoï laïi nghó laø neáu chuùng ta noùi söï thaät naøy thì thaày seõ khoâng vui, chuùng ta cuõng khoâng vui; huoáng chi chuùng ta nhôø thaày maø ñöôïc y thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang… thaày chaêm lo cho chuùng ta thì chuùng ta khoâng neân noùi gì. Nhö vaäy caùc ñeä töû che giaáu, che chôõ veà vieäc kheùo ghi nhôù söï vieäc giuùp cho thaày; thaày chuõng theo ñeä töû caàu che giaáu, che chôõ veà vieäc kheùo ghi nhôù söï vieäc. Naêm laø baäc thaày khoâng thuyeát phaùp thanh tònh maø töï noùi laø thuyeát phaùp thanh tònh, caùc ñeä töû cuøng ôû chung bieát thaày mình khoâng thanh tònh

624 BOÄ LUAÄT 5

trì giôùi maø töï noùi laø thanh tònh trì giôùi, nhöng hoï laïi nghó laø neáu chuùng ta noùi söï thaät naøy thì thaày seõ khoâng vui, chuùng ta cuõng khoâng vui; huoáng chi chuùng ta nhôø thaày maø ñöôïc y thöïc, ngoïa cuï, thuoác thang… thaày chaêm lo cho chuùng ta thì chuùng ta khoâng neân noùi gì. Nhö vaäy caùc ñeä töû che giaáu, che chôõ veà vieäc thuyeát phaùp thanh tònh giuùp cho thaày; thaày cuõng theo ñeä töû caàu che giaáu, che chôõ veà vieäc thuyeát phaùp thanh tònh. Naøy caùc Tyø kheo, Nhö lai thanh tònh trì giôùi, cuõng töï noùi laø thanh tònh trì giôùi. Nhö lai khoâng caàu ñeä töû che giaáu hay che chôõ veà vieäc thanh tònh trì giôùi. Nhö laïi laø tònh maïng, cuõng töï noùi laø tònh maïng; Nhö lai cuõng khoâng caàu ñeä töû che giaáu hay che chôõ veà tònh maïng. Nhö lai coù tri kieán thanh tònh, cuõng töï noùi ta coù tri kieán thanh tònh; Nhö lai khoâng caàu ñeä töû che giaáu hay che chôõ veà tri kieán thanh tònh. Nhö lai kheùo ghi nhôù söï vieäc, cuõng töï noùi laø kheùo ghi nhôù söï vieäc; Nhö lai khoâng caàu ñeä töû che giaáu hay che chôõ veà vieäc kheùo ghi nhôù söï vieäc. Nhö lai thuyeát phaùp thanh tònh, cuõng töï noùi laø thuyeát phaùp thanh tònh; Nhö lai khoâng caàu ñeä töû che giaáu hay che chôõ veá thuyeát phaùp thanh tònh. Nhö lai thaät coù phaùp naøy, sao laïi khoâng noùi nhö thaät; Nhö lai khoâng tuøy thuaän ngöôøi khaùc, cuõng khoâng uoán mình theo lôøi noùi cuûa ngöôøi khaùc. Ví nhö thôï goám khi caàm ly taùch, bình… khoâng daùm caàm haáp taáp; Nhö noùi lôøi chaân thaät, noùi lôøi roõ raøng coù söùc chieát phuïc. Cho neân nhöõng ai taâm kieân coá thì ôû laïi, nhöõng ai taâm khoâng kieân coá thì cöù ñi; caùc thaày ôû trong phaùp ngöõ cuûa Nhö lai phaûi kheùo nhaãn thoï”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Ñieàu-ñaït (Ñeà-baø-ñaït-ña) tìm caùch phaù hoøa hôïp taêng, thoï trì vieäc phaù taêng; ngöôøi naøy coù taâm taät ñoá ñang suy nghó tìm caùch phaù Taêng: “Moät mình ta khoâng theå phaù ñöôïc hoøa hôïp Taêng cuûa Sa-moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân”. Ñeà-baø-ñaït-ña coù boán baïn ñaûng: Moät teân laø Caâu-giaø-leââ, hai teân laø Xieån-ñaø Ñaø-phieâu, ba teân laø Ca-löu-ñaø-ñeà-xaù vaø boán teân laø Tam-vaên-ñaït-ña. Luùc ñoù Ñeà-baø- ñaït-ña ñeán choã boán ngöôøi noùi raèng: “Caùc vò haõy hoïp söùc vôùi ta phaù hoøa hôïp taêng cuûa Sa-moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân”, boán ngöôøi nghe roài noùi raèng: “Caùc ñeä töû cuûa Sa-moân Cuø ñaøm coù ngöôøi laø ñaïi trí Tueä, coù ngöôøi laø ñaïi thaàn thoâng, coù ngöôøi ñöôïc thieân nhaõn trí, ñöôïc tha taâm nieäm… Hoï seõ thaáy bieát chuùng ta muoán phaù hoøa hôïp Taêng vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân, chuùng ta laøm sao coù theå phaù hoøa hôïp Taêng cuûa Sa- moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân?”, Ñeà-baø-ñaït-ña noùi: “Caùc ñeä töû treû tuoåi cuûa Sa-moân Cuø ñaøm môùi vaøo phaùp khoâng laâu, chuùng ta ñeán choã hoï ñem coù naêm phaùp duï daãn hoï raèng: “Caùc thaày troïn ñôøi thoï maëc naïp y, troïn ñôøi thoï phaùp khaát thöïc, troïn ñôøi thoï phaùp aên moät böõa, troïn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 625

ñôøi thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, troïn ñôøi thoï phaùp ñoaïn nhuïc. Tyø kheo naøo thoï trì coù naêm phaùp naøy seõ mau ñöôïc Nieát baøn”. Neáu laø Tröôûng laõo Thöôïng toøa-tyøø kheo coù nhieàu ngöôøi quen bieát, tu phaïm haïnh ñaõ laâu, ñaõ ñöôïc vò Phaät phaùp thì neân noùi vôùi caùc vò aáy raèng: “Phaät ñaõ giaø yeáu, tuoåi ñaõ giaø suy, töï thích choã yeân tónh vaéng veû ñeå thoï hieän taïi phaùp laïc. Caùc thaày caàn ñieàu gì, toâi seõ giuùp ñôõ cho nhau”. Chuùng ta duøng phöông tieän naøy coù theå phaù hoøa hôïp Taêng cuûa Sa-moân Cuø ñaøm vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân”, boán ngöôøi nghe roài noùi raèng: “Nhö theá xin nghe theo lôøi cuûa Ñaïi- ñöùc”. Sau ñoù Ñeà-baø-ñaït-ña ñeán choã caùc Tyø kheo treû tuoåi duøng coù naêm phaùp duï daãn raèng: “Caùc thaày troïn ñôøi thoï maëc Naïp y… mau ñöôïc Nieát baøn, gioáng nhö ñoaïn vaên treân”, keá ñoù ñeán choã caùc Tröôûng laõo Thöôïng toøa-tyøø kheo noùi raèng: “Phaät ñaõ giaø yeáu… toâi seõ giuùp ñôõ cho nhau”. Luùc ñoù Ñeà-baø-ñaït-ña phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp; phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät; khoâng phaïm noùi laø phaïm, phaïm noùi laø khoâng phaïm; khinh noùi laø troïng, troïng noùi laø khinh; höõu taøn noùi laø voâ taøn, voâ taøn noùi laø höõu taøn; phaùp thöôøng laøm noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng laøm; phi giaùo noùi laø giaùo, giaùo noùi laø phi giaùo. Caùc Tyø kheo thaáy Ñeà-baø-ñaït- ña muoán phaù hoøa hôïp Taêng vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày neân can ngaên Ñeà-baø- ñaït-ña boû vieäc phaù taêng naøy”, caùc Tyø kheo nghe lôøi Phaät daïy lieàn ñeán choã Ñeà-baø-ñaït-ña noùi raèng: “Thaày chôù tìm caùch phaù hoøa hôïp Taêng, chôù thoï trì vieäc phaù Taêng, phaûi cuøng Taêng hoøa hôïp, Taêng hoøa hôïp thì an vui khoâng tranh caûi, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa ñöôïc an laïc truï. Thaày haõy boû vieäc phaù Taêng naøy”, nhöng Ñeà-baø-ñaït-ña khoâng chòu boû vieäc phaù Taêng naøy. Luùc ñoù boán baïn ñaûng cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña quôû traùch caùc Tyø kheo raèng: “Caùc thaày chôù can ngaên Ñeà-baø-ñaït-ña boû vieäc naøy, vì sao, vì Ñeà-baø-ñaït-ña laø ngöôøi noùi ñuùng phaùp, ñuùng luaät, vò aáy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu vui thích; ñoù laø bieát môùi noùi khoâng phaûi khoâng bieát maø noùi, vò aáy noùi ñieàu gì chuùng toâi ñeàu chaáp nhaän”. Nhö theá caùc Tyø kheo hai, Ba-laàn can ngaên ñeàu khoâng theå khieán cho Ñeà-baø-ñaït-ña boû aùc taø kieán, neân trôû veà baïch Phaät, Phaät nghe roài suy nghó: “Ñeà-baø-ñaït-ña vaø boán baïn ñaûng ngu si nhö theá coù theå phaù hoøa hôïp Taêng vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân, Ta neân ñeán can ngaên Ñeà-baø-ñaït-ña boû vieäc laøm naøy”, nghó roài lieàn ñeán choã Ñeà-baø-ñaït-ña can ngaên raèng: “Thaày chôù tìm caùch phaù hoøa hôïp Taêng… ñöôïc an laïc truï gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Thaày chôù phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp… giaùo noùi laø phi giaùo gioáng nhö ñoaïn vaên treân. Thaày haõy boû vieäc phaù Taêng naøy”, Ñeà-baø-ñaït-ña nghe Phaät noùi roài lieàn taïm boû vieäc laøm naøy.

626 BOÄ LUAÄT 5

Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vua A-xaø-theá vaø caùc quan ñaïi thaàn ñeàu tín kính Ñeà-baø-ñaït-ña, daân trong thaønh trôï giuùp cho Ñeà-baø- ñaït-ña vaø cuùng döôøng thöùc aên Ñaùt-baùt-na, böõa aên saùng, böõa aên tröa. Coù caùc Tyø kheo treû tuoåi xuaát gia chöa bao laâu, Ñeà-baø-ñaït-ña ñem baùt lôùn baùt nhoû, kieàn tö lôùn, kieàn tö nhoû, moùc y, daây thieàn… caùc vaät caàn duøng cuûa-Tyø kheo cho caùc Tyø kheo treû tuoåi naøy ñeå duï daãn hoï. Cho neân Ñeà- baø-ñaït-ña coù ñeán moät traêm, hai, ba, boán, naêm traêm Tyø kheo cung kính vaây quanh cuøng ñi vaøo thaønh Vöông xaù thoï cuùng döôøng rieâng thöùc aên ngon Ñaùt-baùt-na, böõa aên saùng, böõa aên tröa. Coøn caùc Tyø kheo Tröôûng laõo Thöôïng toøa tu phaïm haïnh laâu, ñöôïc phaùp vò cuûa Phaät vaøo thaønh khaát thöïc chæ ñöôïc thöùc aên nguoäi caùch ñeâm hoaëc côm thieâu hoaëc thöùc aên thoâ dôõ, coù khi khoâng ñöôïc gì neân luùc ñöôïc no luùc khoâng ñöôïc no. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng moät traêm, hai, ba, boán, naêm traêm Tyø kheo cung kính vaây quanh… gioáng nhö ñoaïn vaên treân cho ñeán caâu luùc khoâng ñöôïc no”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay do hai ñieàu lôïi neân ngaên aên bieät chuùng, cho ba ngöôøi cuøng aên: Moät laø tuøy hoä ñaøn vieät vì taâm thöông xoùt, hai laø vì phaù theá löïc cuûa caùc Tyø kheo aùc duïc, khoâng ñeå cho keû aùc duïc taïo laäp chuùng rieâng, taùc phaùp rieâng vaø cuøng taêng tranh chaáp”. Phaät ôû trong hang ñaù cuûa Daï xoa Khaâm-baø-la treân nuùi Kyø-xaø-quaät thuoäc thaønh Vöông xaù, saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong trôû veà trong hang ñaù treân nuùi Kyø-xaø-quaät toïa thieàn. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït tìm caùch haïi Phaät neân möôùn boán ngöôøi khoûe maïnh leo leân nuùi Kyø-xaø-quaät khieâng moät taûng ñaù lôùn ñeán phía treân hang ñaù, muïc ñích ñôïi Phaät töø trong hang ñaù ñi ra seõ xoâ taûng ñaù naøy xuoáng haïi Phaät. Ñeán xeá tröa, Phaät xuaát ñònh ñi ra ngoaøi hang ñaù ñeå kinh haønh, boán ngöôøi naøy lieàn xoâ taûng ñaù xuoáng. Daï xoa Khaâm-baø-la voán tín kính Phaät, vöøa thaáy vieäc naøy lieàn duøng hai tay ñaåy taûng ñaù qua choã khaùc, ñaù vuïn vaêng ra truùng vaøo chaân Phaät. Vì muoán khieán cho chuùng sanh sanh taâm nhaøm sôï vaø muoán chæ daïy ñaïo lyù heã taïo aùc nghieäp thì quaû baùo khoâng maát neân Phaät nhaäp ñònh, aån thaân nôi choã kinh haønh, hieän thaân ôû phöông Ñoâng vôùi ñaù vuïn ñi theo; hieän thaân ôû caùc phöông Nam, taây, baéc cuõng nhö vaäy… cho ñeán leân ñeán caùc coõi trôøi nhö coõi trôøi Töù thieân vöông, coõi trôøi Ñao lôïi, trôøi Dieäm ma, trôøi Ñaâu suaát ñaø, trôøi Hoùa laïc, trôøi Tha hoùa töï taïi; trôøi Phaïm chuùng, trôøi Ñaïi phaïm, trôøi Thieåu quang, trôøi Voâ löông quang, trôøi Quang dieäu, trôøi Thieåu tònh, trôøi Voâ löôïng tònh, trôøi Bieán tònh, trôøi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 627

A-na-baø-na ñaïi phöôùc ñöùc, trôøi Quaûng quaû, trôøi Baát nhieät, trôøi Hyû kieán, trôøi Nhaïo kieán, trôøi A-ca-ni-traù, ñaù vuïn ñeàu ñi theo Phaät. Khi Phaät thu nhieáp thaàn löïc trôû veà choã kinh haønh thì ñaù vuïn naøy rôùt xuoáng laøm chaân Phaät bò thöông chaûy maùu, Phaät duøng tinh taán löïc ñeå ngaên noåi ñau naøy vaø noùi keä: “Chaúng phaûi trong hö khoâng, Bieån caû vaø nuùi ñaù, Treân trôøi, trong loøng ñaát, Ngaên caûn ñöôïc nghieäp baùo. Chaúng phaûi trong hö khoâng, Bieån caû vaø nuùi ñaù, Treân trôøi, trong loøng ñaát, Thoaùt ñöôïc nghieäp ñôøi tröôùc”. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït vaø boán ngöôøi khoûe maïnh naøy laø ngöôøi ñaàu tieân taïo toäi nghòch, khi Phaät ngöôùc nhìn leân, boán ngöôøi naøy lieàn sôï haõi boû chaïy, Phaät caát tieáng keâu: “Haõy ñeán ñaây, Nhö lai seõ thuyeát phaùp cho nghe”, boán ngöôøi naøy ñeán tröôùc Phaät, ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài noùi: “Caùc ngöôi haõy ñi ñi nhöng ñöøng ñi theo con ñöôøng ñaõ ñeán”. Ñieàu-ñaït saân giaän möôùn taùm ngöôøi khaùc ñeán gieát boán ngöôøi kia, Phaät töø xa thaáy taùm ngöôøi naøy lieàn caát tieáng keâu: Phaät caát tieáng keâu: “Haõy ñeán ñaây, Nhö lai seõ thuyeát phaùp cho nghe”, taùm ngöôøi naøy ñeán tröôùc Phaät, ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài noùi: “Caùc ngöôi haõy ñi ñi nhöng ñöøng ñi theo con ñöôøng ñaõ ñeán”. Ñieàu-ñaït laïi möôùn möôøi saùu ngöôøi khaùc ñi gieát taùm ngöôøi kia vaø noùi raèng: “Haõy ñi gieát taùm ngöôøi ñoù vaø caét heát löôõi cuûa hoï”, Phaät töø xa thaáy möôøi saùu ngöôøi naøy lieàn caát tieáng keâu: Phaät caát tieáng keâu: “Haõy ñeán ñaây, Nhö lai seõ thuyeát phaùp cho nghe”, möôøi saùu ngöôøi naøy ñeán tröôùc Phaät, ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài noùi: “Caùc ngöôi haõy ñi ñi nhöng ñöøng ñi theo con ñöôøng ñaõ ñeán”. Ñieàu-ñaït laïi muôùn ba möôi hai ngöôøi khaùc noùi raèng: “Haõy ñi gieát möôøi saùu ngöôøi ñoù vaø caét heát löôõi cuûa hoï”, Phaät töø xa thaáy ba möôi hai ngöôøi naøy lieàn caát tieáng keâu: Phaät caát tieáng keâu: “Haõy ñeán ñaây, Nhö lai seõ thuyeát phaùp cho nghe”, ba möôi hai ngöôøi naøy ñeán tröôùc Phaät, ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho hoï ñöôïc lôïi hæ roài noùi: “Caùc ngöôi haõy ñi ñi”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo coù ngöôøi ngoài, coù ngöôøi ñöùng xung quanh boán phía hang

628 BOÄ LUAÄT 5

ñaù vì sôï Ñieàu-ñaït ñeán haïi Phaät nöõa. Phaät nhìn thaáy vieäc naøy tuy bieát nhöng vaãn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan baïch roõ nguyeân do, Phaät noùi: “Naøy A-nan, Ñieàu-ñaït coù theå haïi maïng cuûa Nhö lai thì khoâng coù lyù ñoù, neáu Nhö lai vì nhaân duyeân khaùc maø cheát thì cuõng khoâng coù lyù ñoù. Naøy A-nan, thaày haõy cuøng caùc Tyø kheo vaøo thaønh Vöông xaù ñeán choã ñoâng ngöôøi nhö phoá chôï, ngaõ tö ñöôøng thoâng baùo cho moïi ngöôøi bieát raèng nhöõng vieäc maø Ñieàu-ñaït ñaõ laøm, hoaëc thaân hay khaåu laøm ñeàu khoâng phaûi laø vieäc Phaät, vieäc Phaùp, vieäc Taêng; maø ñeàu laø vieäc laøm rieâng cuûa Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû”. Luùc ñoù caùc quan ôû trong cung cuûa thaùi töû A-xaø- theá nghe ñöôïc lôøi naøy lieàn cho laø Sa-moân Cuø ñaøm taät ñoá Ñieàu-ñaït neân môùi noùi nhö theá, Ñieàu-ñaït laø baäc thöông nhaân laøm sao coù theå laøm ñieàu aùc. Ñieàu-ñaït sau khi nghe ñöôïc lôøi thoâng baùo naøy caøng theâm saân giaän Phaät, lieàn ñeàn choã Thaùi töû noùi raèng: “Thaùi töû gieát cha, toâi gieát Phaät; Thaùi töû laøm vua nöôùc Ma-kieät-ñaø, coøn toâi laøm Phaät. Nöôùc Ma-kieät-ñaø seõ coù vua môùi, Phaät môùi, haù khoâng vui sao”, Thaùi töû nghe roài trong loøng vui thích neân nhaän lôøi cuûa Ñieàu-ñaït. Luùc ñoù vua Bình sa ngöï giaù ñeán trong vöôøn röøng daïo chôi, höôûng thuï kyõ nhaïc töï vui cho ñeán chieàu toái môùi chòu trôû veà cung. Treân ñöôøng veà, khi thaùi töû thaáy vua gaàn ñeán lieàn duøng kieám Taàn-trì-la quaêng tôùi cheùm vua, vì ngöïa cuûa vua chaïy quaù nhanh neân vua thoaùt cheát, thaùi töû khoâng gieát ñöôïc vua neân boû chaïy troán, caùc quan tìm kieám bao vaây baét ñöôïc, giaûi thaùi töû ñeán choã vua, vua hoûi: “Con muoán laøm gì?”, ñaùp laø muoán gieát vua, vua hoûi laø nghe theo lôøi cuûa ai, ñaùp laø nghe theo lôøi cuûa thöôïng nhaân Ñieàu-ñaït. Luùc ñoù trong caùc ñaïi thaàn, coù ngöôøi noùi: “Taát caû Sa-moân Thích töû ñeàu ñaùng gieát”, laïi coù ngöôøi noùi: “Sa-moân Thích töû coù toäi gì, chæ coù Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû laø ñaùng gieát”, laïi coù ngöôøi noùi: “Caùc ñeä töû cuûa Ñieàu-ñaït coù toäi gì, chæ coù Ñieàu-ñaït laø ñaùng gieát”, laïi coù ngöôøi noùi: “Vì sao laïi gieát Sa-moân Thích töû, vì sao laïi gieát Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû . Ñaïi vöông laø baäc hieàn thieän, ngöôøi ñaùng cheát coøn tha huoáng chi laø Sa-moân Thích töû xuaát gia, laøm sao gieát ñöôïc. Tuøy yù Ñaïi vöông xöû trò nhö theá naøo, chuùng ta khoâng caàn phaûi goùp lôøi goùp söùc”. Sau khi trôû veà cung, vua do vieäc naøy neân ngöï ñeán choã xeùt xöû, caùc ñaïi thaàn ñeàu ñeán chaàu vua vaø ñöùng moät beân, vua hoûi: “Vieäc hoâm qua, nay neân xöû lyù nhö theá naøo?”, trong caùc ñaïi thaàn, coù ngöôøi noùi: “Taát caû Sa-moân Thích töû ñeàu ñaùng gieát”, laïi coù ngöôøi noùi: “Sa-moân Thích töû coù toäi gì, chæ coù Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû laø ñaùng gieát”, laïi coù ngöôøi noùi: “Caùc ñeä töû cuûa Ñieàu-ñaït coù toäi gì, chæ coù Ñieàu-ñaït laø ñaùng gieát”, laïi coù ngöôøi noùi: “Vì sao laïi gieát Sa-moân Thích töû, vì sao laïi gieát Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû. Ñaïi vöông laø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 629

baäc hieàn thieän, ngöôøi ñaùng cheát coøn tha huoáng chi laø Sa-moân Thích töû xuaát gia, laøm sao gieát ñöôïc. Tuøy yù Ñaïi vöông xöû trò nhö theá naøo, chuùng ta khoâng caàn phaûi goùp lôøi goùp söùc”. Vua noùi: “Tröôùc ñaây Sa-moân Thích töû coù sai ngöôøi vaøo thaønh Vöông xaù ñeán choã ñoâng ngöôøi nhö phoá chôï, ngaõ tö ñöôøng thoâng baùo cho moïi ngöôøi bieát raèng nhöõng vieäc maø Ñieàu- ñaït ñaõ laøm, hoaëc thaân hay khaåu laøm ñeàu khoâng phaûi laø vieäc Phaät, vieäc Phaùp, vieäc Taêng; maø ñeàu laø vieäc laøm rieâng cuûa Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû. Vieäc naøy moïi ngöôøi ñeàu ñaõ bieát roài”, vì vaäy trong caùc ñaïi thaàn, coù ngöôøi noùi: “Taát caû Sa-moân Thích töû ñeàu ñaùng gieát”, vua khoâng baèng loøng; laïi coù ngöôøi noùi: “Sa-moân Thích töû coù toäi gì, chæ coù Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû laø ñaùng gieát”, vua cuõng khoâng baèng loøng; laïi coù ngöôøi noùi: “Caùc ñeä töû cuûa Ñieàu-ñaït coù toäi gì, chæ coù Ñieàu-ñaït laø ñaùng gieát”, vua cuõng khoâng baèng loøng; laïi coù ngöôøi noùi: “Vì sao laïi gieát Sa-moân Thích töû, vì sao laïi gieát Ñieàu-ñaït vaø caùc ñeä töû . Ñaïi vöông laø baäc hieàn thieän, ngöôøi ñaùng cheát coøn tha huoáng chi laø Sa-moân Thích töû xuaát gia, laøm sao gieát ñöôïc. Tuøy yù Ñaïi vöông xöû trò nhö theá naøo, chuùng ta khoâng caàn phaûi goùp lôøi goùp söùc”, vua baèng loøng vaø ban thöôûng cho ngöôøi naøy ruoäng vöôøn vaø taøi vaät. Sau ñoù vua hoûi thaùi töû: “Vì sao con laøm nhö vaäy?”, thaùi töû khoâng hoå theïn ñaùp raèng: “Con muoán ñöôïc nhö vua, khi vua ñi coù ngöôøi ñaùnh troáng, troåi kyû nhaïc, caàm loïng, caàm bình nöôùc röûa baèng vaøng… ñi tröôùc daãn ñöôøng”, vua noùi: “Con muoán ñöôïc nhö theá sao”, noùi roài lieàn ban cho thaùi töû ñöôïc gioáng nhö mình. Khi thaùi töû ñi cuõng coù ngöôøi ñaùnh troáng, troåi kyû nhaïc, caàm loïng, caàm bình nöôùc röûa baèng vaøng… ñi tröôùc daãn ñöôøng nhö vua khoâng khaùc. Trong nöôùc nhö coù hai vua neân phaùp trò nöôùc khoâng thuaän heát yù cuûa daân chuùng. Tröôùc kia khi chöa ñaéc ñaïo, vua Bình sa coù laøm ñieàu aùc khieán ngöôøi oaùn haän cho laø ñaõ ñeán luùc traû thuø neân tìm caùch thaân gaàn thaùi töû noùi raèng: “Trong nöôùc sao laïi coù ñeán hai vua”, thaùi töû hoûi: “Vì sao laïi noùi laø coù ñeán hai vua ?”, ñaùp: “Vua vaø thaùi töû khi ñi ñeàu coù ngöôøi ñaùnh troáng… ñi tröôùc daãn ñöôøng, nhöng thaùi töû luoân ñi sau cha. Neáu thaùi töû muoán trò nöôùc thì neân gieát cha ñeå moät mình laøm vua”, thaùi töû nghe lôøi naøy trong loøng vui thích lieàn ra lònh baét giam vua vaøo nguïc. Do vua hieàn thieän neân coù traêm ngaøn ngöôøi ñem thöùc aên ngon ñeán trong nguïc thaêm, vua nhôø aên thöùc aên naøy maø ñöôïc soáng. Vaøi ngaøy sau, A-xaø-theá hoûi quaûn nguïc: “Ñaïi vöông coøn soáng khoâng ?”, ñaùp laø vaãn coøn soáng, laïi hoûi nguyeân do, quaûn nguïc noùi roõ nguyeân do, A-xaø- theá nghe roài lieàn ra lònh khoâng ñöôïc cho ai vaøo thaêm nöõa. Phu nhaân cuûa vua leùn ñem thöùc aên vaøo thaêm, vua nhôø thöùc aên naøy neân vaãn soáng. Vaøi ngaøy sau, A-xaø-theá hoûi quaûn nguïc: “Ñaïi vöông coøn soáng khoâng?”, ñaùp

630 BOÄ LUAÄT 5

laø vaãn coøn soáng, laïi hoûi nguyeân do, quaûn nguïc noùi roõ nguyeân do, A-xaø- theá nghe roài lieàn ra lònh khoâng ñöôïc cho phu nhaân mang thöùc aên vaøo thaêm. Phu nhaân treùt thöùc aên leân aùo trong roài khoaùc aùo ngoaøi vaøo trong nguïc thaêm vua, côûi aùo trong naøy ra laáy thöùc aên cho vua aên, vua nhôø vaäy neân vaãn soáng. Vaøi ngaøy sau, A-xaø-theá hoûi quaûn nguïc: “Ñaïi vöông coøn soáng khoâng?”, ñaùp laø vaãn coøn soáng, laïi hoûi nguyeân do, quaûn nguïc noùi roõ nguyeân do, A-xaø-theá nghe roài lieàn ra lònh khoâng ñöôïc cho phu nhaân vaøo thaêm nöõa. Luùc ñoù ôû trong nguïc, vua töø xa nhìn thaáy nuùi Kyø-xaø-quaät, thaáy Phaät vaø Taêng, caùc vò nhö Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân… leân xuoáng nuùi, vua sanh taâm vui möøng neân vaãn soáng. Vaøi ngaøy sau, A-xaø- theá hoûi quaûn nguïc: “Ñaïi vöông coøn soáng khoâng?”, ñaùp laø vaãn coøn soáng, laïi hoûi nguyeân do, quaûn nguïc noùi roõ nguyeân do, A-xaø-theá nghe roài lieàn ra lònh xaây vaùch ngaên khoâng cho vua nhìn thaáy nuùi Kyø-xaø-quaät. Thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi coù nhaân duyeân lôùn vaøo thaønh thì hieän baøy dieäu löïc thaàn thoâng nhö: Caùc ñöôøng nhoû heïp boãng roäng lôùn ra, caùc caây nhoû boãng nhieân cao lôùn, voi ngöïa… caùc loaøi chim ñeàu caát tieâng keâu vui möøng; caùc loaïi nhaïc cuï nhö troáng, ñaøn, saùo, keøn, loa, naùo baït… khoâng coù ngöôøi troåi maø töï phaùt tieáng keâu; caùc loaïi khí cuï trang hoaøng trong ngoaøi cuûa nhaø ngöôøi giaøu coù hoaëc ôû trong röông traùp cho ñeán ñoà trang söùc nhö vaøng baïc… caùc vaät baùu ñeàu phaùt tieáng keâu. Ngöôøi muø ñöôïc thaáy, ngöôøi ñieác ñöôïc nghe, ngöôøi caâm noùi ñöôïc, ngöôøi khoâng ñuû caùc caên lieàn ñöôïc ñaày ñuû, ngöôøi ñang say meâ ñeàu ñöôïc tænh, ngöôøi truùng ñoäc ñeàu ñöôïc khoûe maïnh laïi, ngöôøi oaùn thuø nhau ñeàu sanh taâm töø bi, ngöôøi mang thai sanh con khoâng thaáy ñau ñôùn, ngöôøi bò giam caàm ñeàu ñöôïc giaûi thoaùt, ngöôøi ngheøo thieáu ñöôïc cuûa caûi… Ngöôøi saùt sanh lìa saùt sanh, ngöôøi troäm caép lìa troäm caép… ngöôøi tham lìa tham, ngöôøi saân lìa saân, ngöôøi taø kieán lìa taø kieán… Ngöôøi chöa gieo troàng caên laønh thì ñöôïc gieo troàng, ngöôøi ñaõ gieo troàng lieàn ñöôïc taêng tröôûng… Caùc phuïc taøng töï nhieân xuaát hieän… voâ soá vieäc hy höõu nhö vaäy ñeàu xuaát hieän khieán cho taát caû chuùng sanh ñeàu ñöôïc lôïi ích. Cho neân khi Phaät vöøa böôùc chaân phaûi leân ngaïch cöûa thaønh ñeå vaøo trong thaønh Vöông xaù thì taát caû vieäc hy höõu naøy ñeàu hieän. Vua Bình sa töøng thaáy töôùng naøy neân bieát Phaät saép vaøo trong thaønh, lieàn töø loã hoång nhoû nhìn ra ñeå thaáy Phaät vaøo thaønh; vua ñaõ ñaéc Thaùnh quaû neân khi thaáy Phaät vaø Taêng, taâm sanh hoan hæ neân vaãn ñöôïc soáng. Vaøi ngaøy sau, A-xaø-theá hoûi quaûn nguïc: “Ñaïi vöông coøn soáng khoâng?”, ñaùp laø vaãn coøn soáng, laïi hoûi nguyeân do, quaûn nguïc noùi roõ nguyeân do, A-xaø-theá nghe roài lieàn ra lònh duøng dao beùn goït goùt chaân cuûa vua ñeå vua khoâng coøn ñi laïi ñöôïc nöõa; vua vì naèm laâu moät choã neân tieàu tuïy sa suùt.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 631

Vua A-xaø-theá coù moät ngöôøi con teân laø Öu-ñaø-da-baït-ñaø, luùc ñoù ñang ñuøa giôõn vôùi choù, vua keâu ñeán cuøng aên côm thì vöông töû boàng con choù ñeán baïch raèng: “Neáu vua cha cho pheùp con choù cuøng aên thì con môùi aên”, vua noùi tuøy yù con, vöông töû töï aên roài ñöa thöùc aên cho choù aên. Luùc ñoù vua noùi vôùi maãu haäu: “Con ñaõ laøm vieäc khoù laøm, vì sao, vì con laø vua doøng Saùt-ñeá-lî ñöôïc quaùn ñaûnh vì thöông yeâu con maø phaûi cho choù cuøng aên”, maãu haäu noùi: “Ñaây khoâng phaûi laø vieäc khoù laøm, vì coøn coù ngöôøi aên thòt cuûa choù aên nöõa. Con coù bieát cha con ñaõ laøm vieäc khoù laøm gì khoâng?”, vua hoûi laø vieäc khoù laøm gì, maãu haäu noùi: “Hoài con coøn nhoû, ngoùn tay bò ung nhoït ñau nhöùc khoâng nguû ñöôïc, cha con boàng con ñaët treân ñaàu goái vaø ngaäm ngoùn tay bò ung nhoït cuûa con vaøo trong mieäng mình, con khoâng coøn ñau nhöùc neân nguû ñöôïc ngon. Do trong mieäng aám neân nhoït muøi vôõ muû ra, luùc ñoù cha con nghó neáu laáy ngoùn tay cuûa con ra ñeå nhoå muû thì sôï con ñau nhöùc nöõa, neân nuoát luoân caû muû. Cha con ñaõ laøm vieäc khoù laøm nhö theá, mong con haõy thaû cha con ra”, vua A-xaø-theá nghe roài lieàn im laëng. Maãu haäu vöøa trôû veà cung cuûa mình thi nghe ñöôïc lònh thaû vua cha, taát caû daân chuùng trong thaønh hay tin naøy ñeàu khen ngôïi: “Laønh thay vua hieàn thieän ñöôïc thaû”, cuøng nhau keùo ñeán nguïc vaø reo leân: “Ñaïi vöông ñöôïc thaû”. Luùc ñoù vua Bình sa nghe ñöôïc tin naøy trong loøng suy nghó: “Con ta aùc nghòch, khoâng coù taâm töø maãn, khoâng bieát seõ duøng caùch gì ñeå haønh haï ta nöõa”, do nghó nhö vaäy neân vua töï lao xuoáng ñaát vaø cheát, vua A-xaø-theá phaïm toäi ñaïi nghòch vì ñaõ gieát cheát cha. Phaät cuøng ñaïi chuùng naêm traêm Tyø kheo ôû treân nuùi Kyø-xaø-quaät, luùc ñoù tröôùc giôø ngoï Phaät ñaép y mang baùt vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc, thoï thöïc roài trôû veà nuùi trong baûy ngaøy kieát giaø thoï thieàn ñònh laïc, qua baûy ngaøy sau môùi xuoáng nuùi vaøo thaønh khaát thöïc. Ñieàu-ñaït nghe bieát ñieàu naøy, do vua A-xaø-theá coù con voi teân laø Thuû taøi raát hung döõ vaø khoûe maïnh nhaát trong caùc con voi khaép boán phöông neân Ñieàu-ñaït ñem naêm traêm kim tieàn ñeán ñöa cho ngöôøi ñieàu luyeän voi vaø noùi raèng: “OÂng coù bieát khoâng, vua raát kính troïng toâi neân toâi coù theå laøm vieäc toån ích cho ngöôøi. Nay naêm traêm kim tieàn naøy cho oâng, neáu oâng laøm xong vieäc naøy seõ thöôûng theâm cho oâng ruoäng vöôøn vaø nhaø cöûa”, ngöôøi ñieàu luyeän voi hoûi: “Muoán toâi laøm vieäc gì?”, Ñieàu-ñaït noùi: “Qua baûy ngaøy sau Sa-moân Cuø ñaøm seõ xuoáng nuùi vaøo trong thaønh khaát thöïc, luùc ñoù oâng haõy cho voi naøy uoáng röôïu thaät say roài thaû noù ra sai noù ñi gieát Sa-moân Cuø ñaøm, oâng coù laøm ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Laøm ñöôïc vì con voi naøy do toâi ñieàu luyeän, chæ mong Ngaøi ñöøng queân lôøi ñaõ höùa”. Ngöôøi ñieàu luyeän voi lieàn co ngoùn tay tính ngaøy, ñeán ngaøy thöù baûy oâng lieàn cho voi Thuû taøi uoáng

632 BOÄ LUAÄT 5

röôïu thaät say, coät laïi ñôïi Phaät vaøo thaønh môùi thaû ra. Phaùp thöôøng cuûa Phaät khi coù nhaân duyeân lôùn vaøo thaønh thì coù caùc töôùng laønh ñeàu hieän ra laøm lôïi ích cho taát caû chuùng sanh nhö trong ñoaïn vaên treân ñaõ noùi. Vì vaäy khi Phaät vöøa böôùc chaân phaûi leân ngaïch cöûa thaønh ñeå vaøo trong thaønh thì caùc töôùng laønh naøy ñeàu hieän, ngöôøi ñieàu luyeän voi thaáy töôùng laønh naøy lieàn bieát Phaät saép vaøo thaønh lieàn môû daây thaû voi say ra ñeå noù haïi Phaät. Voi say ñieân cuoàng huøng hoå giaãm ñaïp neân taát caû daân chuùng ñeàu sôï haõi, coù ngöôøi chaïy vaøo trong nhaø, coù ngöôøi nuùp vaøo choã kín, khaép caùc ñöôøng ñi ñeàu troáng vaéng khoâng ngöôøi, chæ coøn laïi Phaät vaø caùc ñeä töû. Luùc ñoù coù moät Hieàn giaû thaáy voi Thuû taøi töø xa lieàn ñeán baïch Phaät: “Theá toân, voi naøy ñaõ say, nay ñöôïc thaû ra aét laø ñeå haïi Phaät, khoâng ai coù theå ngaên caûn ñöôïc, xin Phaät haõy vaøo nhaø hoaëc ra khoûi thaønh, ñöøng ñeå voi say naøy haïi maïng Phaät”, Phaät noùi: “Neáu voi Thuû taøi naøy coù theå haïi maïng cuûa Nhö lai thì khoâng coù lyù ñoù, neáu Nhö lai vì nhaân duyeân khaùc maø cheát thì cuõng khoâng coù lyù ñoù”, Hieàn giaû nghe roài taâm sanh hoan hæ noùi raèng: “Neáu voi Thuû taøi naøy coù theå haïi maïng cuûa Nhö lai thì khoâng coù lyù ñoù, neáu Nhö lai vì nhaân duyeân khaùc maø cheát thì cuõng khoâng coù lyù ñoù”. Luùc ñoù daân chuùng ñeàu ñöùng treân laàu cao la heùt, ngöôøi khoâng coù loøng tin noùi raèng: “Voi naøy chaéc coù theå haïi Phaät”, ngöôøi coù loøng tin noùi raèng: “Voi naøy coù theå haïi Phaät laø khoâng coù lyù ñoù”. Luùc ñoù voi Thuû taøi töø xa thaáy Phaät lieàn nhe nanh ñöa voøi leân, loâng vaø tai döïng ñöùng leân chaïy nhanh ñeán choã Phaät. Thaáy voi say chaïy ñeán, caùc Tyø kheo ñeàu kinh sôï boû chaïy, chæ coøn moät mình A-nan ôû laïi, Phaät duøng söùc töø tam muoäi khieán cho voi say ñöôïc tænh, voi lieàn ñaàu maët leã döôùi chaân Phaät, ñöa voøi vuoát ve chaân Phaät, Phaät duoãi tay xoa ñaàu noù vaø noùi keä: “Theá toân duoãi caùnh tay, Tay luaân töôùng meàm maïi, Xoa ñaàu voi giaùo hoùa, Nhö cha daïy doã con. Phaät baûo voi Thuû taøi: “Ñöøng coù khôûi nghieäp aùc, Neáu coøn khôûi nghieäp aùc, Seõ khoâng sanh coõi laønh. Nhö voi Y-la-vieân, Nhö voi Baït-ñaø-hoøa, Nhö voi Ñeà-la-giaù, Nhö voi EÂ-ma-hoøa, Coù loaïi voi hung döõ,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 633

Voi Ngöu vöông cho ñeán Voi Trôøi ñeàu leã Phaät, Khoâng buoâng lung ñuøa giôõn. Neáu buoâng lung ñuøa giôõn, Seõ khoâng sanh coõi laønh, Khoâng buoâng lung ñuøa giôõn, Môùi ñöôïc sanh coõi trôøi”. Noùi keä xong, Phaät lieàn thuyeát phaùp chæ daïy khieán cho voi Thuû taøi ñöôïc lôïi hæ roài im laëng. Voi Thuû taøi töø Phaät nghe phaùp roài sanh taâm hoái haän rôi nöôùc maét, ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ñi. Luùc ñoù taát caû daân chuùng thaáy vieäc hy höõu naøy roài ñeàu keùo ñeán vaây quanh, Phaät baûo A-nan traûi toøa vaø laáy nöôùc cho Phaät röûa chaân, Phaät röûa chaân roài leân toøa ngoài nhaäp ñònh, aån thaân nôi choã ngoài, hieän thaân treân hö khoâng ôû phöông Ñoâng, hieän baøy boán oai nghi ñi ñöùng naèm ngoài, nhaäp ñònh Hoûa quang tröôùc tieân töø phöông Ñoâng hieän caùc aùnh saùng xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng; hoaëc hieän thaàn thoâng nhö treân thaân tuoân ra nöôùc, döôùi thaân tuoân ra löûa, hoaëc treân thaân tuoân ra löûa, döôùi thaân tuoân ra nöôùc. Phöông Ñoâng ñaõ nhö vaäy, caùc phöông Nam, Taây, Baéc cuõng hieän nhö vaäy. Sau ñoù trôû veà choã ngoài, taát caû daân chuùng voán ñaõ coù taâm nhaøm lìa vaø sôï haõi ñieàu aùc, nay ñöôïc thaáy thaàn bieán naøy vaø vieäc Phaät ñieàu phuïc voi say lieàn sanh taâm tín kính saâu xa. Phaät quaùn bieát taâm moïi ngöôøi lieàn öùng cô thuyeát phaùp khieán cho hoï sau khi nghe phaùp, coù ngöôøi ñöôïc Noaõn phaùp, hoaëc ñöôïc Ñaûnh phaùp, hoaëc ñöôïc Nhaãn phaùp; coù ngöôøi ñöôïc vôi bôùt ba ñoäc, lìa tham duïc, coù ngöôøi ñöôïc Theá ñeä nhaát phaùp, coù ngöôøi ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn, hoaëc quaû Tö-ñaø-haøm, hoaëc quaû A-na-haøm, coù ngöôøi gieo troàng nhaân duyeân vôùi Thanh vaên thöøa, coù ngöôøi gieo troàng nhaân duyeân vôùi Bích chi Phaät thöøa, coù ngöôøi gieo troàng nhaân duyeân vôùi Phaät thöøa, nhö theá laøm lôïi ích cho voâ löôïng chuùng sanh. Do nhaân duyeân naøy neân trong ngaøy ñoù, Phaät khoâng aên gì, luùc ñoù Phaät naém caùnh tay cuûa A-nan nöông hö khoâng trôû veà nuùi Kyø-xaø-quaät, caùc Tyø kheo thaáy Phaät trôû veà ñeàu ñeán ñaûnh leã Phaät roài ngoài moät beân baïch Phaät: “Thaät hy höõu thöa Theá toân, luùc caáp baùch sôï haõi nhö vaäy maø A-nan khoâng rôøi boû Phaät”, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Khoâng chæ trong ñôøi naøy luùc caáp baïch sôï haõi, A-nan ñaõ khoâng rôøi boû Phaät maø trong quaù khöù, luùc caáp baùch sôï haõi A-nan cuõng khoâng rôøi boû Phaät. Nhö lai seõ noùi boån sanh, caùc thaày haõy laéng nghe: Quaù khöù, gaàn döôùi Tuyeát sôn coù con Nai chuùa teân laø Oai ñöùc, laø chuùa cuûa baày Nai naêm traêm con. Luùc ñoù coù moät thôï saên raõi luùa roài giaêng löôùi duï Nai tôùi baét, Nai chuùa ñi tröôùc ñaøn Nai

634 BOÄ LUAÄT 5

neân sa löôùi, Nai chuùa nghó: “Neáu ta hieän töôùng thì baày Nai seõ khoâng daùm aên luùa, haõy ñeå cho chuùng aên luùa xong, ta môùi hieän töôùng”. Khi Nai chuùa hieän töôùng cho bieát mình bò sa löôùi thì baày nai ñeàu boû chaïy, chæ coøn moät con Nai caùi ôû laïi noùi keä:

“Ñaïi vöông neân bieát,

Ngöôøi giaêng löôùi ñeán,

Haõy mau nghó caùch,

Ra khoûi löôùi naøy”

Nai chuùa noùi keä:

“Ta ñang nghó caùch,

Nhöng söùc caïn kieät,

Löôùi buûa quaù nhanh,

Khoâng theå ra ñöôïc”.

Thaáy thôï saên saép ñeán gaàn, Nai caùi laïi noùi keä:

“Ñaïi vöông neân bieát,

Ngöôøi giaêng löôùi ñeán,

Haõy mau nghó caùch,

Ra khoûi löôùi naøy”.

Nai chuùa noùi keä:

“Ta ñang nghó caùch,

Nhöng söùc caïn kieät,

Löôùi buûa quaù nhanh,

Khoâng theå ra ñöôïc”.

Khi thôï saên ñeán nôi, Nai caùi lieàn noùi keä:

“OÂng duøng dao beùn,

Gieát thaân toâi tröôùc,

Sau ñoù haõy thaû,

Cho Nai chuùa ñi”.

Thôï saên nghe roài, khôûi taâm thöông xoùt cho laø hy höõu, nghó raèng:

“Suùc sanh thöông yeâu nhau coøn daùm boû thaân maïng”, nghó roài lieàn noùi

keä:

“Ta khoâng muoán gieát ngöôi,

Cuõng khoâng gieát nai chuùa,

Ta seõ thaû caû hai,

Muoán ñi ñaâu tuøy yù”.

Noùi roài lieàn thaû Nai chuùa ra.

Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Nai chuùa thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, baày Nai naêm traêm con thuôû xöa chính laø caùc Tyø kheo ngaøy nay.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 635

Thuôû xöa luùc caáp baùch sôï haõi caùc thaày ñaõ rôøi boû ta, ngaøy nay luùc caáp baùch sôï haõi caùc thaày cuõng rôøi boû ta maø ñi. Thôï saên thuôû xöa chính laø voi Thuû taøi ngaøy nay, thuôû xöa ñaõ khoâng naõo haïi ta, ngaøy nay cuõng khoâng laøm haïi ta. Nai caùi thuôû xöa chính laø A-nan ngaøy nay, thuôû xöa luùc caáp baùch sôï haõi ñaõ khoâng rôøi boû ta, ngaøy nay luùc caáp baùch sôï haõi cuõng khoâng rôøi boû ta”. Do nhaân duyeân naøy, Phaät lieàn noùi Boån sanh thöù hai: Quaù khöù coù thaønh Ba laø naïi, beân thaønh naøy coù caùi ao teân laø Vuõ thaønh, ao naøy nhieàu nöôùc neân coù raát nhieàu loaøi tuï ñeán ôû nhö caù, ruøa, ngoãng, nhaïn, vòt… Coù baày Nhaïn naêm traêm con, Nhaïn chuùa teân laø Trò quoác, luùc ñoù thôï saên raõi luùa roài giaêng löôùi duï chim ñeán baét, Nhaïn chuùa bay tröôùc neân bò sa löôùi, noù lieàn suy nghó: “Neáu ta hieän töôùng thì baày Nhaïn seõ khoâng daùm aên luùa, haõy ñeå cho chuùng aên luùa xong, ta môùi hieän töôùng’. Khi Nhaïn chuùa hieän töôùng cho bieát mình bò sa löôùi thì baày Nhaïn lieàn bay boû ñi heát, chæ coøn moät con Nhaïn ñaïi thaàn teân laø Toâ ma ôû laïi. Nhaïn chuùa noùi vôùi Toâ ma: “Ta cho ngöôøi laøm vua, ngöôi haõy bay tröôùc baày Nhaïn”, Toâ ma noùi khoâng theå ñöôïc, Nhaïn chuùa hoûi vì sao, Toâ ma lieàn noùi keä: “Toâi nguyeän theo vua, Soáng cheát khoâng ñoåi, Thaø cheát cuøng vua, Hôn soáng xa nhau. Ñaïi vöông neân bieát, Ngöôøi giaêng löôùi ñeán, Haõy mau nghó caùch, Ra khoûi löôùi naøy”. Nhaïn chuùa noùi keä: “Ta ñang nghó caùch, Nhöng söùc caïn kieät, Löôùi buûa quaù nhanh, Khoâng theå ra ñöôïc”. Thaáy ngöôøi giaêng löôùi gaàn ñeán, Nhaïn Toâ-ma noùi keä: “Ñaïi vöông neân bieát, Ngöôøi giaêng löôùi ñeán, Haõy mau nghó caùch, Ra khoûi löôùi naøy”. Nhaïn chuùa noùi keä: “Ta ñang nghó caùch, Nhöng söùc caïn kieät, Löôùi buûa quaù nhanh,

636 BOÄ LUAÄT 5

Khoâng theå ra ñöôïc”. Khi ngöôøi giaêng löôùi ñeán, Nhaïn Toâ-ma lieàn noùi keä: “Loâng, thòt cuûa Ñaïi vöông, Khoâng khaùc gì vôùi toâi, Haõy caàm dao gieát toâi, Thaû vua, ñöøng laøm haïi”. Thôï saên nghe roài, khôûi taâm thöông xoùt cho laø hy höõu, nghó raèng: “Suùc sanh thöông yeâu nhau coøn daùm boû thaân maïng”, nghó roài lieàn noùi: “Ta khoâng gieát ai caû, ta seõ thaû caû hai, tuøy yù muoán ñi ñaâu thì ñi”, noùi roài lieàn thaû Nhaïn chuùa ra. Hai con Nhaïn naøy bay ñi moät ñoaïn lieàn noùi vôùi nhau: “Thôï saên naøy laøm vieäc hy höõu, ñaõ cho chuùng ta maïng soáng, neáu oâng ta gieát moät maïng tröôùc, keá gieát theâm moät maïng thì ai ngaên caûn ñöôïc. Chuùng ta neân ñem vaät duïng ñaõ coù baùo ñaùp cho oâng ta”. Thôï saên thaáy Nhaïn bay trôû laïi lieàn hoûi: “Hai ngöôi khoâng bay ñöôïc sao?”, ñaùp: “Bay ñöôïc, chæ laø thôï saên nhö oâng ñaõ laøm vieäc hy höõu, ñaõ cho chuùng ta maïng soáng, neáu oâng ta gieát moät maïng tröôùc, keá gieát theâm moät maïng thì ai ngaên caûn ñöôïc. Chuùng toâi muoán ñem vaät duïng ñaõ coù baùo ñaùp cho oâng”, thôï saên noùi: “Hai ngöôi laø suùc sanh, coù vaät duïng gì maø baùo ñaùp”, ñaùp: “ÔÛ nöôùc Ba-la-naïi coù vua teân laø Phaïm ñöùc, oâng mang chuùng toâi ñeán ñoù cho”, thôï saên noùi: “Hoï seõ haïi hai ngöôi, vì sao laïi mang ñeán ñoù cho”, ñaùp: “OÂng ñöøng coät troùi chuùng toâi, chæ mang ñeán ñoù cho roài ñi”. Thôï saên ñeå hai con Nhaïn treân hai vai roài ñi, do Nhaïn xinh ñeïp neân moïi ngöôøi öa thích, coù ngöôøi ñöa naêm tieàn, coù ngöôøi ñöa möôøi tieàn, coù ngöôøi ñöa hai möôi tieàn ñeå ñoåi laáy Nhaïn, Nhaïn noùi: “Ñöøng ñoåi, tieàn cuûa nhöõng ngöôøi naøy so vôùi ñeán trong cung vua thì oâng seõ ñöôïc nhieàu hôn”. Ñeán cung vua, Nhaïn chuùa noùi vôùi ngöôøi giöõ cöûa: “OÂng haõy vaøo taâu vua laø coù Nhaïn chuùa Trò quoác ñang ôû ngoaøi cöûa xin ñöôïc gaëp vua”, ngöôøi giöõ cöûa vaøo taâu, vua cho vaøo, Nhaïn chuùa duøng keä hoûi vua: “Long theå an oån khoâng, Ñaát nöôùc phoàn thònh khoâng, Nhö phaùp daïy daân khoâng, Trò nöôùc bình ñaúng khoâng?”. Vua noùi keä: “Ta thöôøng ñöôïc an oån, Ñaát nöôùc luoân phoàn thònh, Duøng phaùp giaùo hoùa daân, Bình ñaúng, khoâng thieân vò”. Ñoái ñaùp nhö theá ñeán naêm traêm baøi keä, luùc ñoù vua Phaïm ñöùc suy

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 36 637

nghó: “Nhaïn chuùa thaät thoâng minh”, thaáy Nhaïn Toâ ma im laëng, vua hoûi: “Vì sao ngöôi im laëng?”, Toâ ma ñaùp: “Beä haï laø vua moät nöôùc, Nhaïn chuùa laø vua cuûa nöôùc Pha traïch, hai vua cuøng noùi chuyeän, thaàn daùm ñaâu thaát leã”, vua cho laø hieàn thaàn lieàn noùi: “Ta coù khu vöôøn ñeïp, khanh haõy ñeán ñoù ôû, caùc loaøi chim seõ tuï hoïp ñeán, ta seõ laøm ao hoà vaø cho chuùng aên thöùc aên maø chuùng thích, ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Khoâng ñöôïc”, vua hoûi vì sao, ñaùp: “Luùc thöùc hay nguû, neáu Beä haï queân seõ ra lònh laøm thòt Nhaïn, neáu ngöôøi ñaàu beáp khoâng baét ñöôïc Nhaïn khaùc, aét seõ baét gieát chuùng toâi”. Khi Nhaïn chuùa vaøo trong cung vua, caùc Nhaïn khaùc cuõng bay töø ao Vuõ thaønh ñeán, ñaäu treân cung ñieän cuûa vua vaø caát tieáng hoùt bi thöông, ruõ ñoâi caùnh öôùt laøm dô cung ñieän. Vua ngaïc nhieân hoûi: “Caùc chim naøy töø ñaâu ñeán?”, Nhaïn chuùa noùi: “Chuùng laø quyeán thuoäc cuûa toâi”, vua hoûi: “Ngöôi muoán ñi phaûi khoâng?”, ñaùp laø muoán ñi, vua hoûi: “Ngöôøi coù caàn gì khoâng?”, Nhaïn chuùa noùi: “Thôï saên naøy ñaõ laøm vieäc hy höõu, ñaõ cho chuùng toâi maïng soáng, neáu oâng ta gieát moät maïng tröôùc, keá gieát theâm moät maïng thì ai ngaên caûn ñöôïc. Chuùng ta muoán xin ít taøi vaät nhö vaøng baïc, y thöïc ñeå baùo ñaùp cho oâng ta”, noùi xong lieàn bay ñi.” Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Nhaïn chuùa thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, baày Nhaïn naêm traêm con thuôû xöa chính laø caùc Tyø kheo ngaøy nay. Thuôû xöa luùc caáp baùch sôï haõi caùc thaày ñaõ rôøi boû ta, ngaøy nay luùc caáp baùch sôï haõi caùc thaày cuõng rôøi boû ta maø ñi. Thôï saên thuôû xöa chính laø voi Thuû taøi ngaøy nay, thuôû xöa ñaõ khoâng naõo haïi ta, ngaøy nay cuõng khoâng laøm haïi ta. Vua Phaïm ñöùc thuôû xöa chính laø vua Tònh phaïn ngaøy nay. Nhaïn Toâ-ma thuôû xöa chính laø A-nan ngaøy nay, thuôû xöa luùc caáp baùch sôï haõi ñaõ khoâng rôøi boû ta, ngaøy nay luùc caáp baùch sôï haõi cuõng khoâng rôøi boû ta”. Do nhaân duyeân naøy Phaät laïi noùi Boån söï thöù ba: Quaù khöù, gaàn döôùi Tuyeát sôn coù moät Sö töû chuùa laø vua cuûa ñaøn Sö töû naêm traêm con. Veà giaø, do maét môø suy yeáu neân Sö töû chuùa sa vaøo caùi gieáng khoâ, ñaøn Sö töû ñi sau ñeàu boû ñi heát. Caùch caùi gieáng khoâ naøy khoâng xa coù moät con daõ can thaáy vieäc naøy roài lieàn suy nghó: “Ta ñöôïc soáng an laïc trong röøng naøy vaø coù thòt aên ñaày ñuû ñeàu laø nhôø Sö töû chuùa naøy, nay Sö töû chuùa gaëp naïn ta neân nghó caùch baùo ñaùp”, gaàn gieáng khoâ coù moät ngoøi nöôùc chaûy, daõ can tìm caùch laøm cho ngoøi nöôùc naøy chaûy vaøo gieáng, nöôùc ñaày gieáng laøm cho sö töû noåi leân. Thaàn caây röøng thaáy vieäc naøy roài lieàn noùi keä: “Tuy thaân raát doõng maõnh, Nhöng laøm baïn keû yeáu, Daõ can naøy cöùu soáng, Sö töû chuùa laâm naïn”.

638 BOÄ LUAÄT 5

Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Sö töû chuùa thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, naêm traêm Sö töû thuôû xöa chính laø caùc Tyø kheo ngaøy nay. Thuôû xöa luùc caáp baùch sôï haõi caùc thaày ñaõ rôøi boû ta, ngaøy nay luùc caáp baùch sôï haõi caùc thaày cuõng rôøi boû ta maø ñi. Daõ can thuôû xöa chính laø A-nan ngaøy nay, thuôû xöa vì thöông meán ñaõ khoâng rôøi boû ta, ngaøy nay vì thöông meán cuõng khoâng rôøi boû ta”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 639

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 37

TAÏP TUÏNG (Tieáp Theo)

I. VIEÄC CUÛA ÑIEÀU ÑAÏT (Tieáp Theo): Phaät taïi thaønh Vöông xaù trong nuùi Phöông haéc thaïch thaùnh cuøng baûy traêm vò Tyø kheo, luùc ñoù vaøo tröôùc giôø ngoï, Phaät ñaép y mang baùt vôùi A-nan theo sau cuøng vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong, Phaät ñeán giaûng ñöôøng traûi toøa ngoài tröôùc chuùng taêng. Ñieàu-ñaït cuõng vaäy, tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt vôùi Ca-löu-la-ñeà-xaù theo sau cuøng vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong cuõng ñeán trong giaûng ñöôøng theo thöù lôùp ngoài xong, Ñieàu- ñaït lieàn xöôùng raèng: “Tyø kheo neân troïn ñôøi thoï maëc naïp y, troïn ñôøi thoï phaùp khaát thöïc, troïn ñôøi thoï phaùp aên moät böõa, troïn ñôøi thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, troïn ñôøi thoï phaùp ñoaïn nhuïc. coù naêm phaùp naøy tuøy thuaän haïnh thieåu duïc tri tuùc, deã nuoâi döôõng, deã ñaày ñuû, bieát thôøi, bieát löôïng. Tyø kheo naøo thoï trì coù naêm phaùp naøy seõ mau ñöôïc Nieát-baøn”. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø Höõu taøn, toäi Höõu taøn noùi laø Voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phi thuyeát noùi laø thuyeát, thuyeát noùi laø phi thuyeát. Luùc ñoù Phaät khuyeân Ñieàu-ñaït: “Thaày chôù tìm caùch phaù hoøa hôïp Taêng, chôù thoï trì vieäc phaù Taêng, phaûi cuøng Taêng hoøa hôïp, Taêng hoøa hôïp thì an vui khoâng tranh caûi, nhaát taâm cuøng hoïc nhö nöôùc hoøa vôùi söõa ñöôïc an laïc truï. Thaày chôù coù phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø Höõu taøn, toäi Höõu taøn noùi laø Voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phi thuyeát noùi laø thuyeát, thuyeát noùi laø phi thuyeát”. Sau khi nghe

640 BOÄ LUAÄT 5

Phaät khuyeân nhö vaäy, Ñieàu-ñaït vaãn khoâng chòu töø boû vieäc nhaân duyeân phaù taêng naøy. Luùc ñoù Ca-löu-la-ñeà-xaù ñöùng quaït haàu cho Ñieàu-ñaït lieàn tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Phaät: “Nhö Phaät khen ngôïi coâng ñöùc cuûa haïnh ñaàu ñaø, thöôïng nhaân Ñieàu-ñaït cuõng khen ngôïi haïnh ñaàu ñaø, vì sao Phaät laïi sanh taâm taät ñoá”, Phaät noùi: “Naøy ngöôøi ngu si, Nhö lai coù taâm taät ñoá gì. Chö Phaät quaù khöù khen ngôïi thoï maëc naïp y, cho thoï maëc naïp y; Ta cuõng khen ngôïi thoï maëc naïp y, cho thoï maëc naïp y, cuõng cho thoï maëc y cuûa cö só cuùng. Naøy ngöôøi ngu si, Chö Phaät quaù khöù khen ngôïi phaùp khaát thöïc, cho thoï phaùp khaát thöïc; Ta cuõng khen ngôïi phaùp khaát thöïc, cho thoï phaùp khaát thöïc, cuõng cho thoï thænh thöïc. Naøy ngöôøi ngu si, Chö Phaät quaù khöù khen ngôïi phaùp aên moät böõa, cho thoï phaùp aên moät böõa; Ta cuõng khen ngôïi phaùp aên moät böõa, cho thoï phaùp aên moät böõa, cuõng cho tho phaùp aên dö, ñöôïc aên theâm nöõa. Naøy ngöôøi ngu si, Chö Phaät quaù khöù khen ngôïi phaùp ngoài nôi ñaát troáng, cho thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng; Ta cuõng khen ngôïi phaùp ngoài nôi ñaát troáng, cho thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, cuõng cho thoï phoøng xaù ñeå ôû. Naøy ngöôøi ngu si, Ta khoâng cho aên ba loaïi thòt baát tònh, ñoù laø thaáy hoaëc nghe hoaëc nghi. Sao goïi laø thaáy?: Töùc laø töï mình thaáy con vaät vì mình maø bò gieát; sao goïi laø nghe?: Töùc laø ôû beân ngöôøi ñaùng tin nghe noùi raèng: Con vaät naøy vì oâng maø bò gieát; sao goïi laø nghi?: Töùc laø coù nhaân duyeân neân sanh nghi, nhö ôû nôi ñoù khoâng coù ñoà teã, khoâng coù con vaät töï cheát, chuû nhaø naøy coù taâm aùc coá yù vì ta maø gieát haïi chuùng. Ba loaïi thòt baát tònh nhö theá ñeàu khoâng ñöôïc aên, nhöng Ta cho aên ba loaïi thòt thanh tònh, ñoù laø khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng nghi. Sao goïi laø khoâng thaáy?: Töùc laø maát mình khoâng nhìn thaáy con vaät kia bò gieát; sao goïi laø khoâng nghe?: Töùc laø ôû beân ngöôøi ñaùng tin khoâng nghe noùi con vaät naøy vì mình maø bò gieát; sao goïi laø khoâng nghi ?: Töùc laø bieát roõ ôû choã ñoù khoâng coù ñoà teã, trong nhaø coù con vaät töï cheát, chuû nhaø naøy löông thieän khoâng coá yù vì mình maø gieát haïi suùc vaät cho neân khoâng sanh nghi. Ba loaïi thòt thanh tònh naøy ñöôïc aên; laïi nöõa, thòt cuùng trong mieáu thôø trôøi, thòt cuûa con voi chaïy quaù söùc, thòt cuûa con ngöïa chaïy quaù söùc, thòt cuûa con chim bay quaù söùc, thòt cuùng Thieåm-ma-baø-la-taùt, thòt cuùng Ni-la-giaø-la, thòt cuùng phi nhôn… caùc loaïi thòt naøy ñeàu laø baát tònh, Sa-moân Thích töû khoâng ñöôïc aên”, Phaät noùi xong lieàn ñöùng daäy trôû veà trong thaát toïa thieàn. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït noùi: “Ta laø Ñieàu-ñaït ôû trong Taêng xöôùng raèng: “Tyø kheo neân troïn ñôøi thoï maëc naïp y, troïn ñôøi thoï phaùp khaát thöïc, troïn ñôøi thoï phaùp aên moät böõa, troïn ñôøi thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, troïn ñôøi thoï phaùp ñoaïn nhuïc”. Tyø kheo naøo öa thích thoï trì coù naêm phaùp naøy thì

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 641

ñöùng daäy laáy theû”, xöôùng xong, Ñieàu-ñaït vaø boán baïn ñaûng ñöùng daäy laáy theû. Ñieàu-ñaït laïi xöôùng laàn thöù hai: “Ta laø Ñieàu-ñaït ôû trong Taêng xöôùng raèng: Tyø kheo neân troïn ñôøi thoï maëc naïp y, troïn ñôøi thoï phaùp khaát thöïc, troïn ñôøi thoï phaùp aên moät böõa, troïn ñôøi thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, troïn ñôøi thoï phaùp ñoaïn nhuïc”. Tyø kheo naøo öa thích thoï trì coù naêm phaùp naøy thì ñöùng daäy laáy theû”, xöôùng laàn thöù hai xong, coù hai traêm naêm möôi Tyø kheo töø choã ngoài ñöùng daäy laáy theû. Ñieàu-ñaït laïi xöôùng laàn thöù ba: “Ta laø Ñieàu-ñaït ôû trong Taêng xöôùng raèng: “Tyø kheo neân troïn ñôøi thoï maëc naïp y, troïn ñôøi thoï phaùp khaát thöïc, troïn ñôøi thoï phaùp aên moät böõa, troïn ñôøi thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, troïn ñôøi thoï phaùp ñoaïn nhuïc”. Tyø kheo naøo öa thích thoï trì coù naêm phaùp naøy thì ñöùng daäy laáy theû”, xöôùng laàn thöù ba xong, coù theâm hai traêm naêm möôi Tyø kheo ñöùng daäy laáy theû. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït daãn naêm traêm Tyø kheo naøy trôû veà truù xöù cuûa mình, laäp laïi phaùp cheá nhö sau: “Tyø kheo neân troïn ñôøi thoï maëc naïp y, troïn ñôøi thoï phaùp khaát thöïc, troïn ñôøi thoï phaùp aên moät böõa, troïn ñôøi thoï phaùp ngoài nôi ñaát troáng, troïn ñôøi thoï phaùp ñoaïn nhuïc. Tyø kheo naøo khoâng öa thích thoï trì coù naêm phaùp naøy thì ngöôøi aáy xa caùch vôùi chuùng ta, khaùc bieät vôùi chuùng ta, chuùng ta khoâng cuøng noùi chuyeän”. Xeá tröa, Phaät xuaát ñònh ra khoûi thaát ñeán trong chuùng baûo caùc Tyø kheo raèng: “Ñieàu-ñaït bò taùm phaùp taø che laáp taâm neân baát giaùc phaù Taêng, ñoù laø: Lôïi, suy, huûy, döï, xöng, cô, khoå, laïc, tri thöùc aùc, baïn ñaûng xaáu”. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït nghe Phaät noùi mình phaù hoøa hôïp Taêng vaø hoaïi chuyeån phaùp luaân, lieàn vui möøng nghó raèng: “Sa-moân Cuø ñaøm coù ñaïi thaàn thoâng theá löïc maø ta coù theå phaù hoøa hôïp Taêng. Tieáng taêm cuûa ta seõ lan truyeàn khaép boán phöông laø Sa-moân Cuø ñaøm coù ñaïi thaàn thoâng theá löïc maø Ñieàu- ñaït coù theå phaù hoøa hôïp taêng”. Do nghó nhö vaäy, Ñieàu-ñaït laøm gioáng nhö Phaät, khi Phaät ngoài trong Taêng, beân phaûi coù Xaù-lôïi-phaát, beân traùi coù Ñaïi Muïc-kieàn-lieân; Ñieàu-ñaït cuõng vaäy, beân phaûi coù Ca-leâ, beân traùi coù Ca-löu-la-ñeà-xaù. Luùc ñoù Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân baïch Phaät: “Theá toân, chuùng con ñeán trong chuùng cuûa Ñieàu-ñaït, neáu coù ngöôøi naøo coù theå giaùo hoùa thì seõ khai ñaïo daãn daét hoï trôû veà”, Phaät noùi tuøy yù. Xaù- lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân lieàn ñi ñeán choã cuûa Ñieàu-ñaït, coù moät Tyø kheo nhìn thaáy lieàn khoùc lôùn tôï nhö khuùc caây chuyeån, nghó raèng: “Ñôøi aùc nhö theá, hai toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân cuõng boû Phaät ñeán vôùi Ñieàu-ñaït”. Phaät thaáy Tyø kheo naøy khoùc tuy bieát nhöng vaãn nguyeân do vì sao laïi khoùc, Tyø kheo baïch roõ nguyeân do, Phaät noùi: “Naøy Tyø kheo, neáu hai toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân rôøi boû ta ñeå tìm ngöôøi trí Tueä khaùc thì khoâng coù lyù ñoù”, Tyø kheo nghe roài taâm

642 BOÄ LUAÄT 5

sanh hoan hæ noùi raèng: “Neáu hai toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn- lieân rôøi boû Phaät ñeå tìm ngöôøi trí Tueä khaùc thì khoâng coù lyù ñoù”. Luùc ñoù Ñieàu-ñaït töø xa thaáy Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñi ñeán, vui möøng nghó raèng: “Hai ñaïi ñeä töû cuûa Sa-moân Cuø ñaøm nay trôû thaønh quyeán thuoäc cuûa ta”, do nghó nhö vaäy neân gioáng nhö Phaät, khi thaáy Xaù-lôïi- phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñeán, Phaät ñöa tay phaûi ra noùi raèng: “Thieän lai Xaù-lôïi-phaát, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân”, Ñieàu-ñaït cuõng ñöa tay phaûi ra vaø noùi gioáng nhö Phaät noùi. Ñieàu-ñaït baûo Ca-leâ nhöôøng choã beân phaûi cho Xaù-lôïi-phaát ngoài vaø baûo Ca-löu-la-ñeà-xaù nhöôøng choã beân traùi cho Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ngoài, gioáng nhö Phaät ôû trong chuùng baûo Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: “Hai thaày haõy thuyeát phaùp cho caùc Tyø kheo, ta ñau löng muoán nghæ moät laùt”; Ñieàu-ñaït cuõng ôû trong chuùng naøy noùi vôùi Xaù- lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân gioáng nhö Phaät ñaõ noùi. Gioáng nhö Phaät traûi Uaát-ña-la-taêng boán lôùp, laáy Taêng-giaø-leâ laøm goái roài naèm nghieâng hoâng beân phaûi; Ñieàu-ñaït cuõng laøm gioáng nhö Phaät ñaõ laøm. Luùc ñoù coù thieân thaàn tín kính Phaät duøng thaàn löïc khieán cho Ñieàu-ñaït luùc nguû naèm nghieâng veà beân traùi, noùi saûng, duoãi chaân tay, nghieán raêng ra tieáng. Xaù- lôïi-phaát nhaân dòp naøy thuyeát phaùp cho caùc Tyø kheo, duøng ñuû lôøi khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi, laïi duøng ñuû lôøi quôû traùch toäi loãi vaø phaàn aùc ñaïo cuûa Ñieàu-ñaït seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc A-tyø trong moät kieáp khoâng cöùu ñöôïc. Coøn Ñaïi Muïc-kieàn-lieân thì nhaäp ñònh, aån thaân ngay nôi choã ngoài hieän thaân trong hö khoâng ôû phöông Ñoâng, thò hieän boán oai nghi ñi ñöùng naèm ngoài roài nhaäp ñònh Hoûa quang, tröôùc tieân töø phöông Ñoâng hieän caùc aùnh saùng xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng; hoaëc hieän bieán thaàn thoâng nhö treân thaân tuoân ra nöôùc, döôùi thaân tuoân ra löûa, hoaëc treân thaân tuoân ra löûa, döôùi thaân tuoân ra nöôùc. Phöông Ñoâng ñaõ nhö vaäy, caùc phöông Nam, Taây, Baéc cuõng hieän nhö vaäy. Hieän thaàn bieán xong môùi trôû veà choã ngoài. Naêm traêm Tyø kheo trong chuùng naøy nghe phaùp vaø thaáy thaàn thoâng löïc naøy roài lieàn suy nghó: “Chuùng ta sai laàm, sa vaøo aùc ñaïo roài sao”. Laàn thöù hai, Xaù-lôïi-phaát laïi thuyeát phaùp cho caùc Tyø kheo, duøng ñuû lôøi khen ngôïi Phaät phaùp taêng vaø giôùi, laïi duøng ñuû lôøi quôû traùch toäi loãi vaø phaàn aùc ñaïo cuûa Ñieàu-ñaït seõ ñoïa vaøo ñòa nguïc A-tyø trong moät kieáp khoâng cöùu ñöôïc. Ñaïi Muïc-kieàn-lieân laàn thöù hai cuõng nhaäp ñònh vaø hieän thaàn bieán gioáng nhö treân. Naêm traêm Tyø kheo naøy nghe phaùp vaø thaáy thaàn thoâng löïc naøy laàn thöù hai lieàn suy nghó: “Chuùng ta ñang ôû trong taø ñaïo hay sao”. Laàn thöù ba, Xaù-lôïi-phaát laïi thuyeát phaùp gioáng nhö treân vaø Ñaïi Muïc-kieàn- lieân cuõng hieän thaàn bieán gioáng nhö treân. Naêm traêm Tyø kheo naøy nghe phaùp vaø thaáy thaàn thoâng löïc naøy laàn thöù ba lieàn suy nghó: “Chuùng ta

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 643

thaät ñaõ sai laàm, nhaát ñònh ñaõ sa vaøo taø ñaïo”. Do suy nghó nhö vaäy neân khi thaáy Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñöùng daäy ñi, naêm traêm Tyø kheo naøy cuõng ñöùng daäy ñi theo, cuøng veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân. Luùc ñoù ôû choã Ñieàu-ñaït, giaûng ñöôøng troáng khoâng, chæ coøn boán baïn ñaûng cuûa Ñieàu-ñaït ôû laïi. Ca-löu-la-ñeà-xaù tröôùc kia ngoài beân traùi Ñieàu- ñaït, do Ñieàu-ñaït baûo nhöôøng choã cho Ñaïi Muïc-kieàn-lieân neân nhaân dòp naøy duøng chaân ñaïp Ñieàu-ñaït khieán cho tænh giaác, noùi raèng: “Naøy Ñieàu- ñaït öa thích ñoà chuùng kia, Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ñaõ ñoaït ñoà chuùng cuûa thaày ñi maát roài”. Ñieàu-ñaït tænh giaác thaáy giaûng ñöôøng troáng khoâng lieàn baát tænh ngaõ xuoáng giöôøng, boán ngöôøi baïn ñaûng naøy töôùi nöôùc cho tænh laïi. Ñieàu-ñaït tænh laïi suy nghó: “Ta thuoäc doøng hoï Thích, laø ñaïi nhaân Cuø ñaøm, khoâng theå khuaát phuïc theo Phaät ñöôïc nöõa”, nghó roài noùi vôùi boán Tyø kheo raèng: “Tröôùc ñaây coù phaùp ngoaïi ñaïo ñaõ mai moät, nay ta seõ phaùt huy laøm cho raïng ngôøi trôû laïi vaø truï trong phaùp ñoù. Caùc thaày neân bieát, töø nay ta khoâng thuoäc veà quyeán thuoäc cuûa Sa-moân Cuø ñaøm nöõa”, khi Ñieàu-ñaït noùi lôøi naøy lieàn goïi laø xaû giôùi. Luùc ñoù caùc Tyø kheo baïch Phaät: “Thaät hy höõu thöa Theá toân, toân giaû Xaù-lôïi-phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân caàu ñöôïc dòp thuaän tieän nôi choã Ñieàu-ñaït, lieàn ñöôïc dòp thuaän tieän”, Phaät noùi: “Khoâng chæ ñôøi naøy hoï ñöôïc dòp thuaän tieän nôi choã Ñieàu-ñaït, maø trong quaù khöù cuõng ñöôïc dòp thuaän tieän nhö vaäy. Caùc thaày laéng nghe Nhö lai noùi nhaân duyeân boån sanh: Quaù khöù, coù moät thaày daïy baén cung, do coù nhieàu ñeä töû neân nghó raèng: “Ta seõ gaû con gaùi cho ngöôøi ñeä töû gioûi nhaát trong caùc ñeä töû, coøn cho xe töù maõ, cöông ngöïa baèng vaøng, ngaøn muõi teân vaø ngaøn tieàn vaøng”. Thôøi gian sau nhaän bieát ñöôïc ngöôøi ñeä töû gioûi nhaát trong caùc ñeä töû, oâng lieàn gaû con gaùi cho ngöôøi aáy, laïi cho theâm xe töù maõ… ngaøn tieàn vaøng. Ngöôøi ñeä töû naøy chôû vôï treân xe töù maõ trôû veà truù xöù cuûa mình, giöõa ñöôøng gaëp giaëc. Nhöõng ngöôøi ñaõ gaëp giaëc lieàn noùi vôùi ngöôøi ñeä töû naøy raèng: “Ñöôøng naøy coù ngaøn teân giaëc cöôùp, anh ñöøng ñi theo ñöôøng naøy, seõ bò giaëc naõo haïi”, nhöng ngöôøi ñeä töû naøy khôûi taâm kieâu maïn, yû mình coù kyõ naêng neân vaãn ñi theo ñöôøng naøy vaø bò ngaøn teân giaëc naøy chaän ñöôøng cöôùp taøi vaät. Ngöôøi choàng noùi vôùi vôï: “Naøng ñeán choã chuùa giaëc xin laïi phaàn vaät thöïc”, ngöôøi vôï lieàn ñeán noùi nhö lôøi choàng baûo, chuùa giaëc nghe roài suy nghó: “Ngöôøi naøy sai söù ñeán noùi nhö vaäy chaéc laø khoâng sôï, ta neân cho laïi phaàn vaät thöïc’. chuùa giaëc laïi lo buoàn suy nghó: “Chuùng ta soáng baèng ngheà naøy, sao khoâng gieát cheát ngöôøi choàng, ñoaït laáy vôï cuûa haén

644 BOÄ LUAÄT 5

laøm vôï, ñoaït luoân caû xe töù maõ… ngaøn tieàn vaøng cuûa haén”, nghó roài lieàn noùi: “Naøng haõy ñi ñi, ta khoâng cho laïi phaàn vaät thöïc ñaâu”, ngöôøi vôï lieàn trôû laïi noùi cho choàng bieát, ngöôøi choàng noùi: “Naøng haõy ñeán noùi raèng: Neáu khoâng cho laïi vaät thöïc thì haõy trang bò vuõ khí ñeán ñaùnh nhau”, ngöôøi vôï theo lôøi choàng ñeán noùi vôùi chuùa giaëc, chuùa giaëc cho moät traêm ngöôøi ñeán ñaùnh, ngöôøi choàng baén moät traêm muõi teân gieát cheát heát moät traêm teân cöôùp, nhö theá laàn löôït gieát cheát chín traêm chín möôi chín teân cöôùp, chæ coøn laïi moät muõi teân ñeå gieát teân chuùa giaëc. Chuùa giaëc luùc ñoù suy nghó: “Ta soáng baèng ngheà naøy, moät ngöôøi gieát ngaøn ngöôøi”, nghó roài lieàn caàm giaùo vaø cung teân ñeán ñeå ñaùnh nhau, caû hai ñeàu laø thieän xaï neân ñeàu tìm dòp thuaän tieän laãn nhau. Ngöôøi choàng naøy suy nghó: “Ta laøm sao tìm ñöôïc dòp thuaän tieän töø nôi ngöôøi kia”, nghó roài lieàn baûo vôï: “Naøng haõy ñöùng ra xa moät chuùt roài ôû choã ñoù ca muùa uoán eùo thaân mình, laøm cho ñoà trang söùc phaùt ra tieáng”, ngöôøi vôï lieàn laøm theo lôøi ngöôøi choàng, chuùa giaëc do thaáy nghe vieäc naøy neân ñoäng taâm, ngöôøi choàng ñöôïc dòp thuaän tieän lieàn baén muõi teân cuoái cuøng gieát cheát chuùa giaëc.” Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Vò thaày daïy baén cung thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, ngöôøi ñeä töû gioûi nhaát thuôû xöa chính laø Xaù-lôïi-phaát ngaøy nay, ngöôøi vôï chính laø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ngaøy nay, chuùa giaëc chính laø Ñieàu-ñaït ngaøy nay. Thuôû xöa hai vôï choàng naøy caàu ñöôïc dòp thuaän tieän lieàn ñöôïc dòp thuaän tieän; ngaøy nay cuõng caàu ñöôïc dòp thuaän tieän lieàn ñöôïc dòp thuaän tieän”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly baïch Phaät: “Theá toân, noùi veà phaù Taêng thì theá naøo goïi laø phaù Taêng, coù maáy loaïi goïi laø phaù taêng?”, Phaät noùi: “Naøy Öu-ba-ly, coù möôøi boán vieäc phaù Taêng, neáu duøng moät trong möôøi boán vieäc naøy lieàn goïi laø phaù Taêng, ñoù laø: Phi phaùp noùi laø phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp, phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø Höõu taøn, toäi Höõu taøn noùi laø Voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh, khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phi thuyeát noùi laø thuyeát, thuyeát noùi laø phi thuyeát. Trong ñaây neáu phi phaùp noùi laø phaùp thì phaïm Thaâu-lan-giaù, phaùp noùi laø phi phaùp cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, phi luaät noùi laø luaät cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, luaät noùi laø phi luaät cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, phaïm noùi laø khoâng phaïm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng phaïm noùi laø phaïm cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, toäi khinh noùi laø troïng cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, toäi troïng noùi laø khinh cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, toäi voâ taøn noùi laø Höõu taøn

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 645

cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, toäi Höõu taøn noùi laø Voâ taøn cuõng phaïm Thaâu- lan-giaù, phaùp thöôøng sôû haønh noùi khoâng phaûi laø phaùp thöôøng sôû haønh cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, phi thuyeát noùi laø thuyeát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù, thuyeát noùi laø phi thuyeát cuõng phaïm Thaâu-lan-giaù. Neáu Tyø kheo phi phaùp noùi laø phaùp roài duøng phi phaùp naøy giaùo hoùa ñoà chuùng, chieát phuïc ñoà chuùng ñeå phaù hoøa hôïp Taêng, phaù hoøa hôïp Taêng roài lieàn phaïm ñaïi toäi, phaïm ñaïi toäi roài lieàn bò ñoïa vaøo ñòa nguïc A-tyø trong moät kieáp. Nhö theá cho ñeán phaùp noùi laø phi phaùp, phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø Höõu taøn, toäi Höõu taøn noùi laø Voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phi thuyeát noùi laø thuyeát, thuyeát noùi laø phi thuyeát. Tyø kheo duøng möôøi boán phi phaùp naøy giaùo hoùa ñoà chuùng… ñoïa vaøo ñòa nguïc A-tyø trong moät kieáp. Naøy Öu-ba-ly, möôøi boán vieäc naøy goïi laø phaù Taêng, tuøy duøng moät vieäc trong möôøi boán vieäc naøy ñeàu goïi laø phaù taêng. Tyø kheo ôû trong phi phaùp khôûi töôûng laø phi phaùp, trong nhaân duyeân phaù Taêng khôûi phi phaùp kieán bieát vieäc phaù Taêng laø phi phaùp, neáu duøng taâm naøy phaù Taêng thì phaïm toäi nghòch. Tyø kheo ôû trong phi phaùp khôûi töôûng laø phi phaùp, trong nhaân duyeân phaù Taêng sanh nghi, duøng taâm naøy phaù Taêng cuõng phaïm toäi nghòch. Tyø kheo ôû trong phi phaùp khôûi töôûng laø phaùp, trong nhaân duyeân phaù Taêng khôûi caùi thaáy bieát cho laø phaùp thì ngöôøi naøy khoâng phaïm toäi nghòch. Tyø kheo ôû trong phi phaùp khôûi töôûng laø phaùp, trong nhaân duyeân phaù Taêng sanh nghi thì ngöôøi naøy khoâng phaïm toäi nghòch”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly laïi hoûi:“Theá toân, theá naøo goïi laø hoøa hôïp Taêng?”, Phaät noùi: “Ñoái vôùi möôøi boán vieäc phaù Taêng treân, neáu ñoaïn tröø ñöôïc thì goïi laø hoøa hôïp Taêng, töùc laø phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phaùp, phi luaät noùi laø phi luaät, luaät noùi laø luaät, phaïm noùi laø phaïm, khoâng phaïm noùi laø khoâng phaïm, toäi khinh noùi laø toäi khinh, toäi troïng noùi laø toäi troïng, toäi Voâ taøn noùi laø Voâ taøn, toäi Höõu taøn noùi laø Höõu taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, phi thuyeát noùi laø phi thuyeát, thuyeát noùi laø thuyeát. Neáu Tyø kheo phi phaùp noùi laø phi phaùp, phaùp noùi laø phi phaùp roài duøng lôøi naøy ñeå giaùo hoùa ñoà chuùng, chieát phuïc ñoà chuùng, laøm cho Taêng bò phaù ñöôïc hoøa hôïp trôû laïi thì Tyø kheo naøy vónh vieãn ñöôïc thoï phöôùc

646 BOÄ LUAÄT 5

laïc treân coõi trôøi. Nhö theá cho ñeán phi luaät noùi laø luaät, luaät noùi laø phi luaät, phaïm noùi laø khoâng phaïm, khoâng phaïm noùi laø phaïm, toäi khinh noùi laø troïng, toäi troïng noùi laø khinh, toäi voâ taøn noùi laø Höõu taøn, toäi Höõu taøn noùi laø Voâ taøn, phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh, khoâng phaûi phaùp thöôøng sôû haønh noùi laø phaùp thöôøng sôû haønh, phi thuyeát noùi laø thuyeát, thuyeát noùi laø phi thuyeát. Neáu Tyø kheo duøng möôøi boán vieäc naøy ñeå giaùo hoùa ñoà chuùng… thì Tyø kheo naøy vónh vieån ñöôïc thoï thieân laïc. Tyø kheo naøo tuøy duøng moät trong möôøi boán vieäc naøy ñeå laøm cho Taêng hoøa hôïp thì Tyø kheo aáy vónh vieãn ñöôïc thoï thieân laïc. Naøy Öu-ba-ly, moät Tyø kheo khoâng theå phaù hoøa hôïp Taêng, cho ñeán hai, ba, boán, naêm, saùu, baûy, taùm Tyø kheo cuõng khoâng theå phaù hoøa hôïp Taêng. Phaûi ít nhaát chín Tyø kheo thanh tònh ñoàng kieán môùi coù theå phaù hoøa hôïp Taêng. Naøy Öu-ba-ly, moät Tyø kheo ni cho ñeán chín Tyø kheo ni thanh tònh ñoàng kieán cuõng khoâng theå phaù hoøa hôïp Taêng. Nhö theá moät Thöùc-xoa-ma-na, moät Sa di, moät Sa-di-ni, moät ngöôøi xuaát gia, moät xuaát gia ni… cho ñeán chín ngöôøi thanh tònh ñoàng kieán cuõng ñeàu khoâng theå phaù hoøa hôïp Taêng . Naøy Öu-ba-ly, coù hai nhaân duyeân goïi laø phaù hoøa hôïp Taêng: Moät laø xöôùng noùi, hai laø laáy theû. Xöôùng noùi laø nhö Ñieàu-ñaït ôû trong Taêng xöôùng noùi Ba-laàn caâu: “Ta laø Ñieàu-ñaït nay ôû trong Taêng noùi coù naêm phaùp nhö sau…”; laáy theû laø nhö Ñieàu-ñaït xöôùng laàn thöù nhaát xong, töï mình vaø boán baïn ñaûng ñöùng leân laáy theû…”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly laïi hoûi: “Theá toân, Tyø kheo bò taãn xuaát coù theå phaù Taêng khoâng, ngöôøi tuøy thuaän Tyø kheo bò taãn, ngöôøi trôï giuùp ngöôøi tuøy thuaän Tyø kheo bò taãn; hoaëc Tyø kheo laøm phaùp taãn, ngöôøi tuøy thuaän Tyø kheo laøm phaùp taãn, ngöôøi trôï giuùp ngöôøi tuøy thuaän Tyø kheo laøm phaùp taãn; hoaëc Tyø kheo ñaïi Tröôûng laõo, ngöôøi tuøy thuaän Tyø kheo ñaïi Tröôûng laõo, ngöôøi trôï giuùp Tyø kheo ñaïi Tröôûng laõo… ñeàu coù theå phaù Taêng khoâng?”, Phaät noùi: “Taát caû caùc Tyø kheo ñeàu coù theå phaù Taêng, tröø Tyø kheo bò taãn”.

II. PHAÙP TAÏP: 1. Hai Möôi Phaùp Taïp Ñaàu: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duøng caây goã coï xaùt thaân, caùc cö só thaáy lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng caây goã coï xaùt thaân, gioáng nhö vua, Ñaïi-thaàn”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng caây goã coï xaùt thaân, neáu duøng thì phaïm Ñoät- kieát-la”. Caùc Tyø kheo laïi duøng mieáng goã troøn coï xaùt thaân, Phaät baûo: “Töø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 647

nay khoâng ñöôïc duøng mieáng goã troøn coï xaùt thaân, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo khi taém duøng dao caïo caïo loâng treân ngöôøi, caùc cö só thaáy lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng dao caïo caïo loâng treân ngöôøi, gioáng nhö vua, Ñaïi-thaàn”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khi taém khoâng ñöôïc duøng dao caïo caïo loâng treân ngöôøi, neáu coá yù laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù Tyø kheo teân laø Cöông kyø la, treân ngöôøi coù nhieàu loâng, khi taém xong, nöôùc dính treân loâng laøm cho y bò aåm öôùt neân muïc raùch, thaân theå hoâi haùm, neân ñeán baïch Phaät xin ñöôïc caïo loâng, Phaät cho. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duøng höông xoa thaân, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng höông xoa thaân, gioáng nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho duøng höông xoa thaân, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laïi duøng loøng baøn tay coï xaùt thaân, caùc cö só thaáy lieàn quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng loøng baøn tay coï xaùt thaân nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng loøng baøn tay coï xaùt thaân, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Chöôûng coù hai laø loøng baøn tay vaø loøng baøn chaân, duøng loøng baøn tay coï xaùt thaân thì phaïm Ñoät-kieát-la, duøng loøng baøn chaân coï xaùt thaân cuõng phaïm Ñoät- kieát-la. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñeán choã caây coät ñeå coï xaùt thaân, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñeán choã caây coät ñeå coï xaùt thaân, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laïi ñeán beân vaùch coï xaùt thaân, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñeán beân vaùch coï xaùt thaân, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Ca-tyø-la-veä, luùc ñoù Thích Ma-nam thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi,cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø Taêng ñi ñeán nhaø cö só, do caùc Tyø kheo tröôùc ñoù duøng daàu xoa chaân, neân khi ñi do nöôùc naøy nhieàu buïi ñaát ñaõ baùm vaøo chaân Tyø kheo . Ñeán nôi cö só vaø vôï cö só ñaûnh leã hai tay chaïm vaøo chaân Tyø kheo, laøm leã roài röûa tay laáy baùt sôùt thöùc aên cho Tyø kheo, coù Tyø kheo noùi: “Haõy röûa tay tröôùc roài môùi laáy baùt”, vôï cö só noùi: “Ñaõ röûa tay roài, neáu caùc thaày khoâng duøng daàu xoa chaân tröôùc khi ñeán ñaây thì coù loãi gì”. Do Phaät nghe thaáy vieäc naøy neân

648 BOÄ LUAÄT 5

sau khi thoï thöïc xong trôû veà truù xöù, nhoùm hoïp Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo raèng: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng daàu xoa chaân khi vaøo nhaø baïch y, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu chaân coù gheû neân xoa daàu thì khoâng phaïm ”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duøng daàu xoa treân ñaàu, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng daàu xoa treân ñaàu gioáng nhö baïch y”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng daàu xoa treân ñaàu, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu môùi caïo toùc, ñau nhöùc ñaàu ôû trong phoøng xoa daàu thì khoâng phaïm”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi trang ñieåm maët maøy, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi trang ñieåm maët maøy nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc trang ñieåm maët maøy, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi duøng ñoà trang ñieåm veõ maét, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi veõ maét nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng ñoà trang ñieåm veõ maét, neáu veõ thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Veõ maét coù naêm caùch: Moät laø veõ maøu ñen, hai laø veõ maøu xanh, ba laø veõ ñuû maøu, boán laø veõ hoa, naêm laø veõ baèng nhöïa caây. Neáu veõ maét ñeå trò bònh thì khoâng phaïm. Luïc quaàn Tyø kheo coät sôïi tô ñuû maøu nôi coå tay, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi coät sôïi tô ñuû maøu nôi coå tay nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc coät sôïi tô ñuû maøu nôi coå tay, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi duøng daây tô luïa quaán döôùi naùch, caùc cö só quôû traùch: “Sa- moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi duøng daây tô luïa quaán döôùi naùch nhö Baø-la-moân”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng daây tô luïa quaán duôùi naùch, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi caát chöùa ñoà trang söùc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi caát chöùa ñoà trang söùc ñeå trang söùc treân ngöôøi nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc caát chöùa ñoà trang söùc ñeå töï trang söùc, neáu caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Nhö theá cho ñeán caùc ñoà trang söùc nhö voøng ñeo nôi coå tay, caùnh tay, nhaãn, chuoãi ngoïc, voøng xuyeán, khoen tai baèng vaøng baïc… Phaät ñeàu khoâng cho caát chöùa ñeå töï trang söùc, neáu caát chöùa ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Tröôûng laõo Baït ñeà luùc coøn laø baïch y thöôøng ñeo khoen tai baèng laù Boà-ñaøo, do taäp khí cuõ neân sau khi xuaát gia vaãn coøn ñeo, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñeo khoen tai baèng laø Boà-ñaøo nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 649

ñöôïc ñeo khoen tai baèng laù Boà-ñaøo, neáu ñeo thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Nhö theá cho ñeán ñeo khoen tai baèng daây coû, traâm coû, laù caây, boâng tai… ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Luïc quaàn Tyø kheo caát giöõ vaät baùu ñeå ñính treân ñaàu toùc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi caát giöõ vaät baùu ñeå ñính treân ñaàu toùc nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc caát giöõ vaät baùu ñeå ñính treân ñaàu toùc, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo thoa chaø moùng tay moùng chaân cho traéng ñeïp, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc thoa chaø moùng tay moùng chaân cho traéng ñeïp, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc ñöôïc cuùng traùi Am-la vaø canh traùi Am-la, Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï traùi Am-la vaø canh traùi Am-la”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho thoï traùi Am-la vaø canh traùi Am-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, vua Bình sa coù caây Am-la thöôøng ra traùi, vua tín kính Phaät phaùp neân hoûi caùc Tyø kheo coù duøng ñöôïc traùi Am-la hay khoâng, caùc Tyø kheo ñaùp laø duøng ñöôïc, vua noùi: “Caùc thaày haõy ñeán laáy traùi Am-la töø caây naøy veà aên”. Do ngöôøi giöõ vöôøn caây khoâng tín kính Phaät phaùp neân haùi traùi chín vaøng ngon ngoït daâng cho vua, coøn traùi non hoaëc bò daäp hoaëc bò chim saâu moå aên ruïng xuoáng thì ñem cho caùc Tyø kheo . Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñeán choïn laáy traùi chín vaøng ngon roài baûo ngöôøi giöõ vöôøn caây: “Haõy trao cho chuùng toâi”, ngöôøi giöõ vöôøn caây noùi: “Caùc thaày ñaõ laáy roài, caàn gì trao nöõa”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi caùc Luïc quaàn Tyø kheo : “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng ?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi töï xuùc chaïm tröôùc roài môùi baûo tònh nhôn trao cho. Töø nay neáu Tyø kheo töï tay chaïm traùi Am-la tröôùc roài môùi baûo tònh nhôn trao cho thì khoâng ñöôïc aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Taát caû loaïi traùi caây khaùc cuõng gioáng nhö traùi Am-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vua Ba-tö-naëc ôû nöôùc Kieàu-taùt-la sai söù ñeán choã vua Bình sa, khen ngôûi vua Ba-tö-naëc nhö sau: “Vua chuùng toâi coù nhieàu phöôùc ñöùc, trong boán caùi bình töï nhieân ñaày söõa nay ñem daâng bieáu vua; trong caùi lu ñöïng taùm ñaáu moãi ngaøy töï nhieân ñaày aép gaïo ngon, nay ñem daâng bieáu vua”, vua Bình sa cuõng töï khen ngôïi nöôùc mình: “Nöôùc toâi coù caây Am-la thöôøng ra traùi ngon ngoït, traùi nôi caây cuûa cö só Thoï ñeà laïi sanh ra vaûi kyø dieäu”, noùi roài lieàn sai söù ñeán baûo ngöôøi

650 BOÄ LUAÄT 5

giöõ vöôøn caây haùi traùi Am-la mang ñeán. Ngöôøi giöõ vöôøn caây naøy suy nghó: “Do nhaân duyeân Sa-moân laáy traùi naøy ñeå Theá toân cheá ngaên caùc Tyø kheo aên traùi Am-la”, nghó roài lieàn noùi vôùi söù giaû: “Traùi Am-la ñaõ coù, caùc Sa-moân Thích töû ñaõ laáy aên tröôùc heát roài”, söù giaû trôû veà taâu laïi, vua nghe roài noùi raèng: “Ta cuõng bieát khoâng phaûi luùc coù traùi, neáu coøn ñöôïc bao nhieâu thì neân haùi ñöa cho söù giaû nöôùc kia bieát ñöôïc hình daïng traùi Am-la nhö theá naøo”, ngöôøi giöõ vöôøn caây lieàn haùi vaøi traùi ñem daâng vua. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo : “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi thöôøng aên traùi Am-la khieán cho vua quaùn ñaûnh khi caàn sai söù ñeán laáy thì khoâng coù”, quôû traùch roài baûo raèng: “Töø nay khoâng ñöôïc thöôøng ñeán laáy traùi Am-la aên, neáu ñeán laáy aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc ñöôïc cuùng canh traùi Am-la, nghi khoâng daùm thoï, Phaät baûo: “Neáu khoâng xin maø thí chuû töï cho thì ñöôïc thoï”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truù xöù, Taêng ñöôïc cuùng nhieàu traùi caây, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neân duøng naêm caùch taùc tònh roài môùi aên, naêm caùch taùc tònh laø: Hoûa tònh (taùc tònh baèng löûa), ñao tònh (taùc tònh baèng dao), traûo tònh (taùc tònh baèng moùng tay), Anh voõ tònh (taùc tònh töø chim moå aên), töû baát sanh tònh (taùc tònh töø haït khoâng naåy maàm). Phaät taïi nöôùc Soâ-ma, luùc ñoù ñeä töû coïng haønh cuûa Tröôûng laõo A-na- luaät bò bònh khoâ mieäng, thaày thuoác baûo ngaäm traùi A-ma-laëc thì mieäng môùi laønh, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho Tyø kheo bò bònh khoâ mieäng ñöôïc ngaäm traùi A-ma-laëc”. Taïi nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truù xöù chö Taêng ñöôïc cuùng traùi caây, thoï töø tònh nhôn nhöng chöa taùc tònh, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neân aên phaàn thòt cuûa traùi, ñöøng aên haït”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù cö só Thoï ñeà ñöôïc moät thöông nhaân töø bieån veà taëng cho khuùc goã chieân ñaøn. Cö só naøy raát giaøu coù, caùc vaät baùu nhö vaøng baïc… nhieàu voâ löôïng neân khi ñöôïc taëng khuùc goã chieân ñaøn, khoâng vöøa yù laém. OÂng sai ngöôøi laøm thaønh caùi baùt chieân ñaøn, boû trong caùi ñaõy coät treo treân coïc ngaø voi vaø noùi raèng: “Neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo khoâng duøng thang, khí tröôïng maø laáy ñöôïc thì baùt naøy thuoäc veà ngöôøi ñoù”. Luùc ñoù toân giaû Phuù-laâu-na Ca dieáp nghe ñöôïc tin naøy lieàn ñeán hoûi cö só Thoï ñeà: “OÂng laøm caùi baùt chieân ñaøn cho ta phaûi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 651

khoâng?”, ñaùp: “Toâi laøm thaønh caùi baùt chieân ñaøn, boû trong caùi ñaõy coät treo treân coïc ngaø voi vaø noùi raèng: “Neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo khoâng duøng thang, khí tröôïng maø laáy ñöôïc thì baùt naøy thuoäc veà ngöôøi ñoù”, toân giaû nghe roài lieàn suy nghó: “Cö só naøy muoán thaáy thaàn thoâng löïc”, lieàn laéc ñaàu boû ñi. Luïc sö ngoaïi ñaïo laø Ma-giaø-leâ-caâu-xa-töû, San xa-da-tyø-la-ñoà töû, Ni-kieàn-ñaø-nhaõ-ñeà-töû, Ca-caàu-ñaø-Ca-chieân-dieân, A -kyø-ñaø-suùy-xaù Khaâm-baø-la ñeàu töôûng cö só Thoï ñeà laøm baùt chieân ñaøn cho mình neân laàn löôït ñeán hoûi vaø cö só Thoï ñeà cuõng ñaùp gioáng nhö treân. Taát caû nghe roài ñeàu suy nghó: “Cö só naøy muoán thaáy thaàn thoâng löïc”, lieàn laéc ñaàu boû ñi. Luùc ñoù Tröôûng laõo Taân-ñaàu-loâ-phaû-la-ñoïa nghe tin naøy lieàn ñeán choã Muïc-lieân noùi: “Tröôûng laõo bieát khoâng, cö só Thoï ñeà laøm caùi baùt chieân ñaøn… thì baùt naøy thuoäc veà ngöôøi ñoù”, Muïc-lieân noùi: “Thaày laø baäc nhaát trong caùc baäc Sö töû hoáng neân ñeán ñoù laáy baùt”. Saùng hoâm sau, Tröôûng laõo Taân-ñaàu-loâ-phaû-la-ñoïa ñaép y mang baùt vôùi boán oai nghi trang nghieâm ñi ñeán nhaø cö só Thoï ñeà, cö só naøy vöøa nhìn thaáy Tröôûng laõo lieàn suy nghó: “Tyø kheo naøy oai nghi thanh tònh chaéc coù theå laáy ñöôïc baùt”, nghó roài lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Tröôûng laõo: “Thieän lai Tröôûng laõo, ñaõ laâu khoâng thaáy ñeán, xin môøi thaày ngoài”, Tröôûng laõo ngoài xong lieàn hoûi: “OÂng thaät ñaõ laøm thaønh caùi baùt chieân ñaøn, boû trong caùi ñaõy coät treo treân coïc ngaø voi vaø noùi raèng: “Neáu coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo khoâng duøng thang, khí tröôïng maø laáy ñöôïc thì baùt naøy thuoäc veà ngöôøi ñoù” phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät vaäy thöa Tröôûng laõo”, Tröôûng laõo lieàn nhaäp ñònh, ngoài ngay taïi toøa duoãi caùnh tay ra laáy baùt xuoáng cho cö só xem, cö só baïch raèng: “Nhö con ñaõ noùi, baùt naøy thuoäc veà thaày. Xin haõy ñöa baùt cho con”, cö só caàm laáy baùt vaøo trong nhaø ñöøng ñaày côm vaø thöùc aên thôm ngon ñem ra daâng cuùng Tröôûng laõo. Thoï thöïc xong, Tröôûng laõo mang baùt veà trong tinh xaù khoe vôùi caùc Tyø kheo, caùc Tyø kheo hoûi töø ñaâu maø coù, Tröôûng laõo lieàn ñem vieäc treân keå laïi. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tröôûng laõo Taân-ñaàu-loâ-phaû- la-ñoïa: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi duøng baùt goã cuûa ngoaïi ñaïo loûa theå vaø ôû tröôùc ngöôøi chöa thoï ñaïi giôùi hieån baøy Thaùnh phaùp hôn ngöôøi”, quôû traùch roài baûo raèng: “Thaày troïn ñôøi khoâng ñöôïc ôû coõi Dieâm-phuø-ñeà naøy”. Taân-ñaàu-loâ-phaû-la-ñoïa nghe Phaät daïy roài lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài trôû veà phoøng mình, giao laïi ngoïa cuï cuûa Taêng roài nhaäp ñònh, aån maát ôû coõi Dieâm-phuø-ñeà vaø hieän thaân ôû coõi

652 BOÄ LUAÄT 5

Cuø-da-ni. Taïi nôi ñaây Tröôûng laõo thuyeát phaùp giaùo hoùa cho Öu-baø-taéc, Öu-baø-di, xaây döïng Taêng phöôøng ñoä raát nhieàu ñeä töû coïng haønh (xuaát gia) vaø ñeä töû caän haønh (taïi gia). Sau khi Tröôûng laõo ñi khoâng laâu, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo raèng: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo caát giöõ taùm loaïi baùt, ñoù laø baùt vaøng, baùt baïc, baùt löu ly, baùt ma ni, baùt ñoàng, baùt baïch laïp, baùt goã vaø baùt ñaù. Neáu caát giöõ thì phaïm Ñoät-kieát-la. Caùc thaày chæ ñöôïc thoï trì hai loaïi baùt, ñoù laø baùt saét vaø baùt goám söù”. Baùt goám söù deã beå neân Phaät baûo traùm laïi roài duøng. Luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì traùm baùt, Phaät noùi: “Neân duøng coû Soâ-ma, Kieáp-boái… ñeå traùm”, do nöôùc naøy khí trôøi noùng böùc neân ôû choã traùm sanh truøng, Phaät baûo: “Neân thaùo ra ñem phôi roài traùm laïi”, caùc Tyø kheo moãi ngaøy thaùo ra phôi roài traùm laïi raát cöïc nhoïc neân coù moät Tyø kheo voán laø thoï ñuùc ñoàng thaáy vaäy lieàn ñeán baïch Phaät: “Theá toân cho chuùng con ñöôïc duøng saét hoaëc ñoàng ñeå traùm baùt”, Phaät lieàn cho duøng saét hoaëc ñoàng ñeå traùm baùt. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo do taâm duïc khôûi neân töï ñoaïn nam caên, ñau ñôùn suyùt cheát, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Caùc thaày haõy nhìn ngöôøi ngu si naøy, caùi neân ñoaïn laïi khoâng ñoaïn maø ñoaïn caùi khaùc. Caùi neân ñoaïn chính laø tham duïc, saân haän vaø ngu si”, quôû traùch roài baûo raèng: “Töø nay khoâng ñöôïc ñoaïn nam caên, neáu ñoaïn thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Coù Tyø kheo do laøm nhaø taém neân chaêït caây laøm cuûi, raén ñoäc töø caây muïc boø ra caén vaøo ngoùn tay cuûa-Tyø kheo, Tyø kheo suy nghó: “Chaát ñoäc naøy seõ vaøo thaân”, nghó roài lieàn töï chaët ngoùn tay. Cö só thaáy Tyø kheo naøy lieàn noùi: “Sa-moân Thích töû cuõng coù ngöôøi thieáu ngoùn tay”, coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài quôû traùch Tyø kheo naøy: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi töï chaët ngoùn tay, neáu töï chaët thì phaïm Ñoät-kieát-la. Töø nay neáu gaëp nhaân duyeân nhö vaäy thì neân duøng daây buoäc vaøo choã bò raén caén, roài duøng dao chích cho maùu ñoäc chaûy ra ngoaøi”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñi xem ca muùa haùt xöôùng, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñi xem ca muùa haùt xöôùng, nhö vua ñaïi thaàn”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 653

xem ca muùa haùt xöôùng, neáu ñi xem thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi töï ca muùa, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi töï ca muùa nhö baïch y”, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo khoâng ñöôïc töï ca muùa, neáu töï ca muùa thì phaïm Ñoät-kieát-la. Ca muùa coù naêm loãi: Moät laø töï taâm tham ñaém, hai laø khieán ngöôøi khaùc tham ñaém, ba, boán laø moät mình khôûi nhieàu giaùc quaùn, naêm laø thöôøng bò tham duïc che laáp taâm”. Caùc Tyø kheo treû nghe roài hoïc theo, hoïc theo roài thöôøng khôûi taâm tham duïc lieàn phaûn giôùi hoaøn tuïc. Luùc ñoù coù Tyø kheo Baït ñeà laø baäc nhaát veà taùn tuïng vì tieáng toát neân ñeán baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân cho con taùn tuïng lôùn tieáng”, Phaät noùi: “Cho thaày ñöôïc taùn tuïng lôùn tieáng vì taùn tuïng coù naêm lôïi ích: Moät laø thaân theå khoâng meät moõi, hai laø khoâng queân ñieàu ñaõ ghi nhôù, ba laø taâm khoâng nhaøm chaùn, boán laø aâm thanh khoâng hoaïi, naêm laø noùi lôøi deã hieåu. Laïi coù naêm lôïi ích: Moät laø thaân khoâng meät moõi, hai laø khoâng queân ñieàu ñaõ ghi nhôù, ba laø taâm khoâng bieáng nhaùc, boán laø aâm thanh khoâng hoaïi, naêm laø chö thieân nghe taùn tuïng taâm sanh hoan hæ”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo aên côm trong baùt xong, ñeå baùt ôû choã ñaát aåm öôùt neân baùt bò hö hoaïi, Phaät baûo: “Töø nay cho Tyø kheo duøng vaûi cuõ loùt döôùi baùt”, do nöôùc naøy khí trôøi noùng neân vaûi cuõ sanh truøng, Phaät baûo: “Neân laøm vaät ñeå loùt döôùi baùt”. Tröôûng laõo Öu-ba- ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät noùi: “Neân duøng baïch laïp, chì thieát ñeå laøm vaät loùt döôùi baùt”, laøm xong vaãn sanh truøng, Phaät noùi: “Neân laøm caùi traïn ñeå caát baùt”, laøm xong caát baùt goám söù treân caùi traïn, baùt rôi xuoáng beå, Phaät baûo caát baùt vaøo trong röông traùp, baùt traàn ñeå trong traùp xuùc chaïm ra tieáng, Phaät baûo duøng vaûi cuõ boïc laïi roài môùi boû vaøo trong traùp. Luùc ñoù Tröôûng laõo Nghi-ly-vieät röûa baùt goám söù ñeå döôùi aùnh naéng, do naéng thieâu ñoát neân coù nöôùc dô chaûy ra. Tröôûng laõo lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Baùt goám söù khoâng saïch, coù chaát dô Tyø kheo khoâng neân duøng ñeå aên”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi roõ roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khi röûa baùt goám söù xong, khoâng ñöôïc ñeå döôùi aùnh naéng bò naéng noùng thieâu ñoát, neáu ñeå döôùi aùnh naéng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù Tyø kheo ñem taám vaûi quyù giaù giaët sach xong roài, muoán caét roïc ñeå may thaønh y, do khoâng coù dao keùo neân duøng raêng caén roài cuøng vôùi moät Tyø kheo khaùc keùo vaûi ñeå xeù ra. Do nhaân duyeân naøy taám vaûi bò xeù raùch ngang raùch doïc khoâng theå may thaønh y, Phaät baûo: “Töø nay cho chöùa dao keùo ñeå caét roïc vaûi”. Luùc ñoù Tyø kheo duøng loâng gaø, loâng chim ñeå may y, may xong y bò raùch vaø co ruùt laïi, Phaät baûo: “Cho

654 BOÄ LUAÄT 5

duøng hai loaïi kim: Kim saét vaø kim ñoàng coù muõi nhoïn ñeå may”. Caùc Tyø kheo ñaêït vaûi treân ñaàu goái ñeå may neân y bò nhaên, Phaät baûo neân traûi döôùi ñaát, khi traûi döôùi ñaát, vaûi dính ñaày ñaát, Phaät baûo neân toâ treùt ñaát cho baèng phaúng roài traûi treân ñaát may, treùt ñaát roài traûi leân may cuõng khoâng thaúng, Phaät baûo duøng daây caêng vaûi ra, caêng vaûi ra roài may cuõng khoâng thaúng, Phaät baûo khaéc caây laøm duøi caém xuoáng ñeå caêng vaûi ra roài may. Khi may ñöa kim may tôùi raát khoù, ñaàu ngoùn tay bò thöông, Phaät baûo quaán boïc ñaàu ngoùn tay laïi; nhöõng vaät duïng duøng ñeå may, moãi ngöôøi ñeå moãi nôi raát khoù kieám, Phaät baûo duøng vaät ñöïng roài ñeå taïi moät choã. Khi may y, thaønh vieàn y deã bò raùch, Phaät baûo neân may hai lôùp vieàn. Caùc Tyø kheo ñem y caêng ôû beân ngoaøi bò maát, Phaät baûo neân cuoän xeáp laïi, khi cuoän xeáp y laïi bung ra, Phaät baûo neân duøng daây buoäc laïi. Luùc ñoù gaëp trôøi möa gioù laøm dô y, Phaät baûo neân ñem caát ôû choã coù ngaên che, caùc Tyø kheo ñem ñeå döôùi ñaát ôû choã coù ngaên che thì bò truøng caén laøm hö raùch y, Phaät baûo neân ñaäp giuõ. Phaät ôû thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duøng göông soi maët, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc duøng göông soi maët, neàu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi soi maët vaøo trong baùt hay trong nöôùc, Phaät baûo: “Soi maët vaøo trong baùt hay trong nöôùc ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la, neáu maët coù muïn nhoït, soi thì khoâng phaïm”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo duøng löôïc chaûi ñaàu, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc duøng löôïc chaûi ñaàu, neáu duøng thì phaïm Ñoät- kieát-la”, Luïc quaàn Tyø kheo laïi duøng baøn chaûi chaûi ñaàu, Phaät baûo: “Neáu duøng baøn chaûi chaûi ñaàu cuõng phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo chöøa chuùt toùc treân ñænh ñaàu, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc chöøa toùc, neáu chöøa toùc thì phaïm Ñoät- kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo chöøa toùc roài quaán laïi, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc chöøa roài quaán laïi, neáu laøm nhö vaäy phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo chöøa toùc ñeå cho daøi, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc chöøa toùc ñeå daøi, neáu laøm nhö theá phaïm Ñoät-kieát-la; neáu laø Tyø kheo A-lan-nhaõ thì ñöôïc ñeå daøi chöøng hai taác, khoâng phaïm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo bònh gheû laùc… yeâu caàu thaày thuoác Kyø-baø trò bònh, Kyø-baø noùi: “Vaøo nhaø taém taém röûa thì laønh bònh”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Cho vaøo nhaø taém taém, Taém coù naêm coâng ñöùc: Moät laø tröø dô, hai laø thaân saïch, Ba laø tröø bònh noùng laïnh nôi thaân, boán laø tröø gioù, naêm laø ñöôïc an oån”. Luùc ñoù trong nhaø taém khoâng coù vaät loùt ngoài, Phaät baûo neân laøm vaät loùt ngoài. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät laáy vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng caây goã,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 655

gaïch ñaù laøm. Luùc ñoù ñaát buøn trong nhaø taém chaûy ra, Phaät baøo neân laøm gheá ngoài, Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät laáy vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng caây goã, gaïch ñaù laøm. Luùc ñoù trong nhaø taém khoâng coù beáp loø, Phaät baûo neân ñeå beáp loø; do ñuùt moät laàn cuûi vaøo trong beáp loø neân Tyø kheo ñeán taém sau thì löûa ñaõ taøn, Phaät baûo neân truø löôïng maø ñuùt cuûi vaøo. Luùc ñoù ñuùt cuûi daøi deã roùt ra ngoaøi, duøng tay caàm thì bò boûng tay, Phaät baûo neân duøng caùi gaép ñeå gaép cuûi rôùt; luùc gaép cuûi rôùt ra ngoaøi, Tyø kheo do khoâng coù toùc neân ñaàu bò noùng raùt, Phaät baûo neân duøng vaûi öôùt phuû leân ñaàu. Luùc ñoù caùc Tyø kheo caàn duøng ñaát ñeå chaø röûa, Phaät baûo neân duøng ñoà ñöïng ñaát; caàn duøng nöôùc, Phaät baûo neân duøng ñoà ñöïng nöôùc. Ñoà ñöïng quaù nhoû, Phaät baûo neân duøng lu, vaïi ñöïng ñaày nöôùc; caùc Tyø kheo ñeå lu nöôùc gaàn beân beáp loø, cuûi rôùt xuoáng laøm beå lu, Phaät baûo neân ñeå gaàn vaùch, laøm buïc goã loùt ôû döôùi. Lu nöôùc quaù cao coù Tyø kheo laáy nöôùc khoâng tôùi, Phaät baûo khoâng ñöôïc ñeå quaù cao, neân ñeå khoaûng ngang vai laø vöøa. Luùc ñoù laøm nhaø taém khoâng coù cöûa neân gioù vaøo, Phaät baûo neân laøm cöûa; khoâng coù cöûa soå, Phaät baûo neân laøm cöûa soå, khoâng coù loã thoâng khoùi neân beáp loø ñeå trong nhaø taém xoâng khoùi ñen, Phaät baûo neân laøm loã thoâng khoùi. Coù Tyø kheo duøng thaùo ñaäu, ñaát ñeå chaø röûa do noùng aåm neân trong nhaø taém truøng sanh, Phaät baûo neân queùt röûa cho saïch. Trong nhaø taém ñoïng nhieàu nöôùc Phaät baûo neân thoaùt nöôùc ra, caùc Tyø kheo khi laøm thoaùt nöôùc ra lieàn oùi möõa hoaëc bò bònh, Phaät baûo neân laøm loã thoaùt nöôùc. Laøm loã thoaùt nöôùc xong, coù raén rít boø caïp trong loã naøy boø ra caén Tyø kheo, Phaät baûo neân duøng vaät ñaäy mieäng loã thoaùt nöôùc. Caùc Tyø kheo taém xong boû ñi khoâng doïn deïp heát vaät duïng neân bò saûy löûa thieâu ruïi nhaø taém, Phaät baûo: “Tyø kheo taém sau cuøng neân thu doïn heát vaät duïng, daäp taét beáp loø, ñoùng cöûa laïi roài môùi ñi”. Phaät taïi nöôùc Duy da ly, coù moät tröôûng giaû teân laø Ñaïi danh Leâ xöông raát giaøu coù, nhieàu ruoäng vöôøn nhaø cöûa vaø coù theá löïc. Tyø kheo Ca- löu-la-ñeà-xaù laø baïn thaâm giao cuûa tröôûng giaû thöôøng qua laïi vôùi nhau, luùc ñoù vaøo giôø ngoï, Ca-löu-la-ñeà-xaù ñaép y mang baùt, caàm toïa cuï ñeán nhaø tröôûng giaû, tröôûng giaû töø xa thaáy Tyø kheo lieàn noùi thieän lai roài môøi ngoài. Tyø kheo noùi vôùi tröôûng giaû: “Hoâm nay oâng neân ñeán choã Theá toân baïch raèng: “Tyø kheo laøm vieäc phi phaïm haïnh thì nhö theá naøo, Tyø kheo Ñaø-phieâu ñaõ laøm vieäc phi phaïm haïnh vôùi vôï con”, Ñaïi danh Leâ xöông noùi: “Noùi nhö theá töùc laø ñem toäi khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo thanh tònh”, Ca-löu-la-ñeà-xaù noùi: “Neáu oâng khoâng ñeán baïch Phaät nhö vaäy thì toâi seõ khoâng qua laïi noùi chuyeän vôùi oâng, cuõng khoâng voøa nhaø

656 BOÄ LUAÄT 5

oâng nöõa”. Ñaïi danh Leâ xöông vì thöông meán ngöôøi baïn thaâm giao naøy neân suy nghó: “Neáu ta khoâng laøm theo lôøi thì Tyø kheo seõ khoâng qua lai noùi chuyeän vôùi ta, cuõng khoâng vaøo nhaø ta nöõa”, nghó roài lieàn nhaän lôøi vaø ñi ñeán choã Phaät baïch Phaät raèng: “Theá toân, Tyø kheo laøm vieäc phi phaïm haïnh thì nhö theá naøo, Tyø kheo Ñaø-phieâu ñaõ laøm vieäc phi phaïm haïnh vôùi vôï con”, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày haõy taùc phaùp yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông, taát caû Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu khoâng ñöôïc ñeán nhaø Ñaïi danh Leâ xöông thoï thöïc. Neáu coù ngöôøi naøo gioáng nhö theá taêng cuõng neân cho yeát ma phuù baùt”. Taùc phaùp yeát ma phuù baùt nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Ñaïi danh Leâ xöông naøy ñem toäi Ba-la-di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo Ñaø-phieâu phaïm haïnh thanh tònh. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay taùc phaùp yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông, taát caû Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu khoâng ñöôïc ñeán nhaø Ñaïi danh Leâ xöông thoï thöïc. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ taùc yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông xong roài, Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông, taát caû Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu khoâng ñöôïc ñeán nhaø Ñaïi danh Leâ xöông thoï thöïc. Ai coù theå ñeán noùi cho Ñaïi danh Leâ xöông bieát vieäc naøy. Tröôûng laõo A-nan laø thò giaû cuûa Phaät, ôû trong chuùng ñöôïc Phaät khen laø baäc phaïm haïnh thanh tònh, Tröôûng laõo coù theå ñeán noùi cho Ñaïi danh Leâ xöông bieát Taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông, taát caû Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu khoâng ñöôïc ñeán nhaø Ñaïi danh Leâ xöông thoï thöïc”, nghó roài caùc Tyø kheo lieàn ñeán choã A-nan, ñaûnh leã roài baïch raèng: “Tröôûng laõo, Taêng ñaõ taùc yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông xong roài, chuùng toâi nghó chæ coù Tröôûng laõo ôû trong chuùng ñöôïc Phaät khen ngôïi laø baäc phaïm haïnh thanh tònh môùi coù theå ñeán noùi cho Ñaïi danh Leâ xöông bieát Taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma phuù baùt cho oâng ta roài”, A-nan im laëng nhaän lôøi, caùc Tyø kheo bieát Tröôûng laõo ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu roài ñi. Saùng hoâm sau vaøo giôø ngoï, A-nan ñaép y mang baùt ñeán nhaø cuûa Ñaïi danh Leâ xöông, tröôûng giaû töø xa troâng thaáy A-nan lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch raèng: “Thieän lai Tröôûng laõo A-nan, xin môøi ngoài”, A-nan noùi:

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 37 657

“Toâi khoâng ñöôïc pheùp ngoài”, tröôûng giaû hoûi vì sao, A-nan noùi: “Taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông, taát caû Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu khoâng ñöôïc ñeán nhaø oâng thoï thöïc nöõa”, Ñaïi danh Leâ xöông noùi: “Con ñaõ töï laøm toån mình, coâng ñöùc khoâng sanh”, A-nan noùi: “OÂng ñaõ töï laøm toån mình, coâng ñöùc khoâng sanh”, Ñaïi danh Leâ xöông noùi: “Con nay coù theå ñeán choã Phaät xin taùc phaùp ngöôõng baùt ñöôïc khoâng”, A-nan noùi khoâng ñöôïc, Ñaïi danh Leâ xöông nghe roài lieàn ngaõ xuoáng ngaát xæu. Vôï cuûa oâng röôùi nöôùc cho tænh laïi roài noùi vôùi choàng: “Neáu thaät coù loãi môùi ñau khoå, oâng coù loãi gì maø ñau khoå nhö theá”, Ñaïi danh Leâ xöông suy nghó: “Ta khoâng coù loãi neáu ta ñeán gaëp Phaät töï noùi toäi cuûa ta laø ta ñaõ vu baùng Tyø kheo phaïm haïnh thanh tònh laøm vieäc phi phaïm haïnh”, nghó roài lieàn ñeán choã Phaät thuù toäi saùm hoái roài baïch Phaät: “Cuùi xin Theá toân cho con yeát ma ngöôõng baùt”, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày haõy taùc phaùp yeát ma ngöôõng baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông”. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Ñaïi danh Leâ xöông töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con teân Ñaïi danh Leâ xöông ñaõ ñem toäi khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo Ñaø-phieâu phaïm haïnh thanh tònh ñaõ laøm vieäc phi phaïm haïnh. Taêng ñaõ taùc phaùp yeát ma phuù baùt cho con, taát caû Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu khoâng ñöôïc ñeán nhaø con thoï thöïc nöõa. Nay con theo Taêng xin yeát ma ngöôõng baùt, taát caû naêm chuùng ñeán nhaø con thoï thöïc nhö tröôùc kia. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma ngöôõng baùt. (3 laàn). Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Ñaïi danh Leâ xöông naøy ñaõ ñem toâi Ba-la- di khoâng caên cöù vu baùng cho Tyø kheo Ñaø-phieâu phaïm haïnh thanh tònh ñaõ laøm vieäc phi phaïm haïnh. Taêng ñaõ taùc yeát ma phuù baùt cho Ñaïi danh Leâ xöông, taát caû naêm chuùng khoâng ñeán nhaø oâng thoï thöïc nöõa. Ñaïi danh Leâ xöông nay theo Taêng xin yeát ma ngöôõng baùt, taát caû naêm chuùng ñeán nhaø oâng thoï thöïc nhö tröôùc kia. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Ñaïi danh Leâ xöông yeát ma ngöôõng baùt, taát caû naêm chuùng ñeán nhaø oâng thoï thöïc nhö tröôùc kia. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Ñaïi danh Leâ xöông phaùp yeát ma ngöôõng baùt xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy.

658 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 38

TAÏP TUÏNG (Tieáp Theo)

II. PHAÙP TAÏP (Tieáp Theo): 1. Hai Möôi Phaùp Taïp Ñaàu (Tieáp Theo): Luùc ñoù Phaät du haønh ñeán nöôùc Baø-giaø, ôû trong giaø lam Tyø-sö-lam- maät thuoäc truù xöù Thaát-thuû-la. Trong truù xöù naøy coù nhaø cuûa vöông töû Boà- ñaø vöøa xaây xong ngoâi nhaø môùi ñaët teân laø Cöu-ma-la, chöa coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo vaøo ngoài trong ñoù. Vöông töû nghe tin Phaät du haønh ñeán nöôùc Baø-giaø, ôû trong giaø lam Tyø-sö-lam-maät thuoäc truù xöù Thaát-thuû-la, lieàn suy nghó: “Ta coù ngoâi nhaø môùi teân Cöu-ma-la, xaây xong chöa laâu, trang hoaøng xong cuõng chöa laâu, chöa coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo vaøo ngoài trong ñoù. Neáu Phaät vaø Taêng vaøo ngoài tröôùc, ta seõ ñöôïc lôïi ích lôùn, vì sao, vì Phaät vaøo nhaø ta tröôùc, ta vaøo sau”, nghó roài lieàn keâu Taùt-nhaõ- cuø-ñoá-loä-ma lao ñeán baûo raèng: “Ta nghe tin Phaät du haønh ñeán nöôùc Baø- giaø, ôû trong giaø lam Tyø-sö-lam-maät thuoäc truù xöù Thaát-thuû-la. Ta vöøa xaây xong ngoâi nhaø môùi ñaët teân laø Cöu-ma-la, chöa coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo vaøo ngoài trong ñoù. Neáu Phaät vaø Taêng vaøo nhaø ta tröôùc, ta seõ ñöôïc lôïi ích lôùn. Vaäy oâng haõy ñeán choã Phaät ñem lôøi cuûa ta baïch Phaät raèng: “Theá toân, vöông töû Boà-ñaø xin ñaûnh leã vaø vaán an Theá toân, roài baïch Phaät: Vöông töû Boà-ñaø vöøa xaây xong ngoâi nhaø môùi ñaët teân laø Cöu-ma-la, chöa coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo vaøo ngoài trong ñoù. Nay vöông töû Boà-ñaø xin thænh Phaät vaø Taêng ñeán nhaø thoï thöïc”. Taùt-nhaõ-cuø-ñoá-loä-ma lao vaâng theo lôøi cuûa vöông töû, ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät: “Vöông töû Boà-ñaø xin ñaûnh leã vaø thaêm hoûi Phaät coù ñöôïc ít bònh, ít naõo vaø ñöôïc an laïc truï khoâng. Vöông töû Boà-ñaø vöøa xaây xong ngoâi nhaø môùi ñaët teân laø Cöu-ma-la, chöa coù Sa-moân, Baø-la-moân naøo vaøo ngoài trong ñoù. Xin thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø thoï thöïc”, Phaät noùi: “Seõ khieán cho vöông töû thöôøng ñöôïc an laïc. Trôøi ngöôøi thöôøng caàu phöôùc laïc; caùc loaøi roàng, Daï xoa, Caøn-thaùt-baø, A-tu-la, Ca-laàu-la, Khaån-na-la, Ma-

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 659

haàu-la-giaø vaø caùc chuùng sanh khaùc cuõng ñeàu caàu phöôùc laïc”, noùi xong Phaät im laëng. Thaáy Phaät im laëng, Taùt-nhaõ-cuø-ñoá-loä-ma lao ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ñi, trôû veà truù xöù baïch vöông töû: “Sa-moân Cuø ñaøm ñaõ thoï vöông töû thænh, theo yù cuûa vöông töû”. Vöông töû Boà-ñaø ngay trong ñeâm ñoù cho söõa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa ngoài, laáy vaûi traéng traûi treân ñaát, trang hoaøng beân trong vaø ngoaøi baäc theàm cuûa ngoâi nhaø roài baûo Taùt-nhaõ-cuø-ñoá-loä-ma lao ñeán baïch Phaät bieát thôøi. Luùc ñoù Phaät ñaép y mang baùt cuøng ñaïi chuùng ñi ñeán nhaø vöông töû, vöông töû baûo taát caû ngöôøi lôùn nhoû trong nhaø ñeàu ra ñöùng ngoaøi coång nghinh ñoùn Phaät vaø Taêng. Thaáy Phaät ñeán, vöông töû töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch raèng: “Thieän lai Theá toân”, xin thænh Theá toân böôùc leân theàm nhaø, ñi treân vaûi traéng ñaõ traûi cho chuùng con ñöôïc an oån laâu daøi”. Tuy nghe nhöng Phaät vaãn ñöùng tröôùc theàm nhaø chôù khoâng böôùc leân vaø baûo A-nan raèng: “Thaày haõy tuøy phaùp baûo cho vöông töû bieát”, A-nan baûo vöông töû: “Vöông töû haõy cuoän laïi taám vaûi traéng ñaõ traûi treân ñaát”, vöông töû khoâng chòu cuoän laïi, A-nan noùi: “Phaät vì thöông xoùt chuùng sanh ñôøi sau neân baûo vöông töû cuoän taám vaûi laïi”. Luùc ñoù vöông töû môùi baûo ngöôøi cuoän taám vaûi ñem caát roài baïch Phaät: “Con ñaõ cho cuoän laïi taám vaûi ñaõ traûi treân ñaát, xin thænh Phaät vaø Taêng vaøo nhaø cho chuùng con ñöôïc an oån laâu daøi”, Phaät lieàn böôùc leân theàm vaøo trong nhaø traûi toïa cuï ngoài tröôùc caùc Tyø kheo . Luùc ñoù vöông töû töï tay daâng thöùc aên cuùng döôøng cho Phaät vaø Taêng ñeàu ñöôïc no ñuû, sau ñoù ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho vöông töû ñöôïc lôïi hæ roài ra veà. Veà ñeán truù xöù, do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu treân ñaát coù traûi vaûi toát thì khoâng ñöôïc ñi treân ñoù, neáu ñi treân ñoù thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù moät Baø-la-moân nhaø raát giaøu coù, nhieàu ruoäng vöôøn nhaø cöûa…, chæ thieáu moät thöù laø khoâng con. OÂng ñaõ ñi caàu xin taát caø thieân thaàn nhö thaàn caây, thaàn nöôùc… nhöng roát cuoäc vaãn khoâng coù con. Coù moät Tyø kheo ni thöôøng ra vaøo nhaø naøy, moät hoâm ñeán nhaø thaáy vôï cuûa Baø-la-moân xuaát baát tònh, Tyø kheo ni lieàn noùi raèng: “Toâi töøng nghe, neáu laáy vaät ôû choã coù daáu chaân ñi cuûa baäc A-la-haùn ñem giaët, roài laáy nöôùc ñoù taém seõ coù con. Chæ coù daáu chaân cuûa Phaät vaø ñeä töû Phaät, khoâng theå laø ai khaùc”. Vôï cuûa Baø-la-moân nghe roài suy nghó khoâng bieát neân laøm caùch naøo ñeå Phaät vaøo nhaø, baø noùi vôùi choàng: “Toâi töøng nghe, neáu laáy vaät ôû choã coù daáu chaân ñi cuûa baäc A-la-haùn ñem giaët, roài laáy nöôùc ñoù taém seõ coù con. Chæ coù daáu chaân cuûa Phaät vaø ñeä töû Phaät, khoâng theå laø ai khaùc; neáu Phaät vaøo nhaø, chuùng ta seõ coù con”, Baø-la-moân naøy

660 BOÄ LUAÄT 5

tuy khoâng tin nhöng vì muoán coù con neân noùi tuøy yù, ngöôøi vôï noùi: “Neáu vaäy, oâng neân ñeán thænh Phaät”. Baø-la-moân naøy lieàn ñeán choã Phaät, ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho Baø-la-moân ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng. Baø-la-moân baïch Phaät: “Xin kính thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø con thoï thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, Baø-la-moân ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Ngay trong ñeâm ñoù oâng lo söõa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa ngoài, duøng vaûi traûi treân ñaát ra ñeán taän ngoaøi coång roài ñeán baïch Phaät bieát thôøi. Phaät baûo thò giaû nhaän phaàn aên mang veà coøn caùc Tyø kheo ñeàu ñeán nhaø Baø-la-moân, nhöng khi vaøo nhaø ñeàu traùnh khoâng ñi treân taám vaûi traûi ñaát, Baø-la-moân suy nghó: “Khi vaøo khoâng böôùc leân taám vaûi traûi ñaát, nhöng khi ra aét seõ böôùc leân”. Caùc Tyø kheo ngoài xong, Baø-la-moân töï tay daâng cuùng caùc moùn aên ngon cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû, caùc Tyø kheo thaâu baùt, röûa tay roài chuù nguyeän cho thí chuû, chuù nguyeän xong ñöùng daäy theo thöù lôùp ra veà, vaãn khoâng böôùc leân taám vaûi traûi ñaát. Baø-la-moân trong loøng khoâng vui noùi raèng: “Caùc Sa-moân naøy laø ngöôøi ñoaïn gioáng, phaù haïnh Baø-la-moân cuûa ta, ta cuùng döôøng laø coù muïc ñích maø laïi khoâng coù keát quaû gì”. Caùc Tyø kheo veà ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ngoài moät beân. Thöôøng phaùp cuûa Phaät laø khi caùc Tyø kheo thoï thænh thöïc xong trôû veà, Phaät ñeàu hoûi thaêm aên coù no ñuû khoâng; luùc ñoù caùc Tyø kheo ñeàu ñaùp laø no ñuû roài ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay vì thöông xoùt chuùng sanh, cho caùc thaày ñöôïc ñi treân taám traûi ñaát”. Do coù nhaân duyeân vôùi vôï cuûa Baø-la-moân neân Tyø kheo ni ñeán noùi vôùi baø raèng: “Tröôùc ñaây Phaät keát giôùi khoâng cho Tyø kheo ñi treân taám vaûi traûi ñaát, nay do nhaân duyeân naøy Phaät ñaõ cho, vaäy baø haõy ñeán thænh Phaät laàn nöõa, laàn naøy Phaät vaø Taêng seõ ñi leân taám vaûi traûi ñaát”, ngöôøi vôï naøy lieàn noùi vôùi choàng: “Tröôùc ñaây Phaät keát giôùi khoâng cho Tyø kheo ñi treân taám vaûi traûi ñaát, nay do nhaân duyeân naøy Phaät ñaõ cho, vaäy oâng haõy ñeán thænh Phaät laàn nöõa, laàn naøy Phaät vaø Taêng seõ ñi leân taám vaûi traûi ñaát”, Baø-la-moân tuy khoâng vui nhöng vì muoán coù con neân noùi tuøy yù, ngöôøi vôï noùi: “Neáu vaäy oâng haõy ñeán thænh Phaät”. Baø-la- moân naøy lieàn ñeán choã Phaät, ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho Baø-la-moân ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng. Baø-la-moân baïch Phaät: “Xin kính thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø con thoï thöïc”, Phaät im laëng nhaän lôøi, Baø-la-moân ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Ngay trong ñeâm ñoù oâng lo söõa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa ngoài, duøng vaûi traûi treân ñaát ra ñeán taän ngoaøi coång roài ñeán baïch Phaät bieát thôøi. Luùc ñoù Phaät ñaép y mang baùt cuøng caùc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 661

Tyø kheo ñi ñeán nhaø Baø-la-moân, ngoài xong, Baø-la-moân töï tay daâng cuùng thöùc aên cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû roài nghe Phaät thuyeát phaùp, nghe xong lieàn hoûi Phaät: “Theá toân, nhaø con seõ sanh con phaûi khoâng?”, Phaät noùi: “Seõ sanh, ñöùa con naøy seõ xuaát gia, ñöùa thöù hai cuõng xuaát gia, ñöùa thöù ba cuõng xuaát gia, ñöùa sau cuøng laø taïi gia”. Sau khi Töï töù, Phaät laïi du haønh giaùo hoùa, gaëp moät Tyø kheo tay caàm baùt, coû thuoác vaø giaøy maø ñi lieàn hoûi nguyeân do, Tyø kheo ñaùp: “Con khoâng bieát ñöïng ôû ñaâu”, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa ba loaïi ñaõy: Ñaõy ñöïng baùt, ñaõy ñöïng coû thuoác vaø ñaõy ñöïng giaøy”. Phaät ôû thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo ñoái vôùi toïa cuï ñaõ thoï trì ñeå ôû nôi naøy laïi ñeán nguû choã khaùc, Phaät baûo: “Töø nay, toïa cuï ñaõ thoï trì khoâng ñöôïc lìa maø nguû, neáu lìa thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, ôû nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät truù xöù hai Tyø kheo, moät ngöôøi phaïm giôùi, moät ngöôøi thanh tònh trì giôùi. Caû hai ñeàu chöa gaëp Phaät neân cuøng nhau ñi gaëp Phaät, giöõa ñöôøng ñeán choã nöôùc coù truøng, Tyø kheo phaïm giôùi noùi vôùi Tyø kheo trì giôùi: “Chuùng ta cuøng uoáng nöôùc”, Tyø kheo trì giôùi noùi: “Trong nöôùc coù truøng, khoâng uoáng ñöôïc”, Tyø kheo phaïm giôùi noùi: “Neáu khoâng uoáng seõ khaùt maø cheát, laøm sao ñöôïc gaëp Phaät nghe phaùp”, Tyø kheo trì giôùi noùi: “Duø bò khaùt maø cheát, toâi cuõng khoâng uoáng”, Tyø kheo phaïm giôùi lieàn uoáng, Tyø kheo trì giôùi khoâng uoáng neân bò khaùt maø cheát. Tyø kheo trì giôùi thaùc sanh leân coõi trôøi Ñao lôïi, ñöôïc thaân trôøi hoaøn haûo lieàn ñeán gaëp Phaät, ñaûnh leã Phaät roài ñöùng moät beân nghe Phaät thuyeát phaùp vaø ñöôïc phaùp nhaõn thanh tònh, lieàn ñaûnh leã baïch Phaät raèng: “Con xin quy y Phaät, quy y Phaùp, quy y Taêng laøm Öu-baø-taéc”. Phaät laïi thuyeát phaùp cho nghe roài im laëng, Thieân töû ñaûnh leã roài bieán maát. Tyø kheo phaïm giôùi luùc ñoù môùi ñeán choã Phaät, Phaät ñang thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng, töø xa thaáy Tyø kheo naøy ñeán lieàn veùn y Uaát-ña-la-taêng hieän baøy thaân kim saéc noùi vôùi Tyø kheo naøy raèng: “Naøy ngöôøi ngu si, thaày muoán thaáy nhuïc thaân cuûa ta phaûi khoâng, thaày tuy thaáy ñöôïc nhuïc thaân nhöng khoâng baèng Tyø kheo trì giôùi ñaõ ñeán tröôùc vaø ñaõ thaáy ñöôïc phaùp thaân cuûa ta”, Phaät lieàn noùi keä: “Taâm baát thieän quaùn saùt, Duø thaáy cuõng khoâng kyõ, Ngu nhö con thieâu thaân, Tham muoán thaáy thaân ta, Nhöng saéc thaân baát tinh, Muoán thaáy ñeå laøm gì ? Beân trong môõ maùu thòt,

662 BOÄ LUAÄT 5

Da moûng boïc beân ngoaøi, Ngöôøi kia bò khaùt böùc, Vaãn haønh cung kinh giôùi, Hoä giôùi cho ñeán cheát, Thaáy ta, khoâng phaûi ngöôi”. Noùi roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay neáu Tyø kheo khoâng mang theo ñaõy löôït nöôùc thì khoâng ñöôïc ñi, neáu khoâng mang theo maø ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø töø nôi naøy ñeán nôi kia trong khoaûng hai möôi daëm, coù nöôùc saïch, hoaëc coù soâng, suoái”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo coù duyeân söï phaûi vaøo tuï laïc, vì khoâng coù ñaõy löôït nöôùc neân khoâng ñi, neáu khoâng ñi thì vieäc khoâng thaønh, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu moät Tyø kheo coù ñaõy löôït nöôùc thì ñöôïc ñi cuøng”. Luïc quaàn Tyø kheo nghe roài lieàn ñeán noùi vôùi Tyø kheo quen bieát: “Toâi coù duyeân söï vaøo tuï laïc, coù theå ñi cuøng vôùi toâi khoâng ?”, Tyø kheo naøy noùi laø khoâng coù ñaõy löôït nöôùc, Luïc quaàn noùi laø chuùng toâi coù, Tyø kheo naøy baèng loøng ñi chung, ñeán giöõa ñöôøng cuøng nhau tranh caûi neân khi ñeán choã gaëp nöôùc coù truøng, Luïc quaàn Tyø kheo löôït nöôùc uoáng maø khoâng ñöa cho Tyø kheo kia löôït nöôùc uoáng, Tyø kheo naøy bò khaùt böùc baùch neân cheát. Do nhaân duyeân naøy, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neáu Tyø kheo tröôùc khoâng coù tranh caûi vôùi nhau, khoâng coù taâm ganh gheùt nhau thì ñöôïc ñi chung, neáu coù taâm ganh gheùt nhau thì khoâng neân ñi chung”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ngoài treân caây aên, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc ngoài treân caây aên, neáu ngoài aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”; Luïc quaàn Tyø kheo laïi caát chöùa gheá caây, giöôøng caây, baøn caây ñeå ngoài aên, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc caát chöùa gheá caây, giöôøng caây, baøn caây ñeå ngoài aên, neáu ngoài aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo hai ngöôøi aên chung moät baùt, Phaät baûo: “Tyø kheo khoâng ñöôïc aên chung moät baùt, neáu aên chung thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø neáu aên no roài ñöa cho aên”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo khoâng maëc ca sa maø ngoài aên, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc khoâng maëc ca sa maø ngoài aên, neáu khoâng maëc maø ngoài aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ôû traàn lau chuøi, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc ôû traàn lau chuøi, neáu ôû traàn thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo khi lau chuøi ñeå loä baøy thaân, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc khi lau chuøi ñeå loä baøy thaân, neáu ñeå loä thaân thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù hai Tyø kheo ôû traàn lau chuøi cho nhau, Phaät baûo: “Neáu ôû traàn lai chuøi cho nhau thì caû hai ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 663

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù Tyø kheo teân Nghi ly vieät thaáy trong canh ñaäu nhoû coù moät haït ñaäu coøn soáng lieàn ñem gieo xuoáng ñaát, haït ñaäu naøy sau ñoù naåy maàm ra laù hoa. Tyø kheo naøy noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Canh ñaäu nhoû baát tònh, khoâng neân aên”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi Nghi ly vieät: “Thaày thaät coù vieäc nhö theá phaûi khoâng ?”, ñaùp: “Thaät coù nhö theá thöa Theá toân”, Phaät ñuû lôøi khen ngôïi giôùi vaø ngöôøi trì giôùi roài baûo caùc Tyø kheo: “Neáu canh chöa chín neân naáu laïi, neáu ñaäu tröôùc coøn soáng, neân taùc tònh roài naáu”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo taùc yeát ma keát tònh ñòa, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho taùc yeát ma keát tònh ñòa, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo teân Ngöu-ty, aên roài nhai laïi, caùc Tyø kheo cho laø aên phi thôøi neân noùi Tyø kheo naøy aên quaù ngoï, Tyø kheo naøy nghe roài trong loøng öu saàu khoâng vui, baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Naøy caùc Tyø kheo, caùc thaày ñöøng cho laø Tyø kheo naøy aên quaù ngoï, vì sao, vì Tyø kheo naøy ñaõ naêm traêm ñôøi sanh trong loaøi traâu, do taäp khí nhai laïi neân nay tuy ñöôïc sanh laøm ngöôøi vaãn coøn nhai laïi”, Phaät laïi baûo Tyø kheo Ngöu-ty: “Nhöõng luùc nhai laïi nhö vaäy, thaày neân ôû choã khuaát, khoâng neân ôû tröôùc moïi ngöôøi”. Phaät taïi nöôùc Ba-giaøø, vöông töû Boà-ñaø thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, cö só bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Luùc ñoù Phaät vaø Taêng cuøng ñeán nhaø vöông töû theo thöù lôùp ngoài xong roài, do moïi ngöôøi trong nhaø vöông töû, lôùn nhoû phaàn nhieàu ñeàu khoâng tin Phaät, hoaëc laø Baø-la-moân, hoaëc laø ngöôøi choán bieân ñòa neân khi daâng cuùng thöùc aên ñeàu khoâng nhö phaùp khieán cho moät nöûa vaøo trong baùt, moät nöûa rôùt xuoáng ñaát. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, baïch Phaät, Phaät noùi: “Thöùc aên rôùt treân laù coû ñaõ thoï thì ñöôïc aên; neáu rôùt treân ñaát thì thoåi ñaát maø aên, neáu dính nhieàu ñaát thì laáy nöôùc röûa saïch roài aên”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo aên trong baùt ñoàng, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi aên trong baùt ñoàng, nhö Baø-la-moân”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên trong baùt ñoàng, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ôû choã röûa chaân röûa chaân, laïi noùi chuyeän cuøng ngöôøi khaùc. Tyø kheo khaùc thaáy lieàn oùi möõa, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc khi ñang röûa chaân, noùi chuyeän cuøng ngöôøi khaùc, neáu noùi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau

664 BOÄ LUAÄT 5

khi Töï töù, Phaät du haønh giaùo hoùa, gaëp moät Tyø kheo tay caàm giaøy da maø ñi, Phaät hoûi nguyeân do, Tyø kheo ñaùp: “Giaøy bò moøn, choã giaøy moøn ñi raát ngöùa chaân, laïi khoâng coù vaät lau chaân”, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa vaät lau chaân ñeå heát ngöùa chaân”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, coù thí chuû cuùng quaït cho Taêng, caùc Tyø kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï quaït”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa quaït, Taêng ñöôïc caát chöùa, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa”. Coù ngöôøi cuùng phaát traàn cho Taêng, caùc Tyø kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï phaát traàn”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa phaát traàn, Taêng ñöôïc caát chöùa, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa”. Laïi coù ngöôøi cuùng phaát traàn baèng loâng ñuoâi cuûa con traâu Ly mao, caùc Tyø kheo khoâng thoï vì khoâng bieát duøng ñeå laøm gì, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho thoï, duøng ñeå phuûi queùt thaùp Phaät, thaùp A-la-haùn”. Laïi coù thí chuû cuùng laù caây Ña-la cho Taêng, caùc Tyø kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï laù caây Ña la”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa laù caây Ña la, Taêng ñöôïc caát chöùa, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo töï caàm duø ñi vaøo nhaø ngöôøi, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi töï caàm duø ñi vaøo nhaø ngöôøi, nhö vua ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc caàm duø ñi vaøo nhaø ngöôøi, neáu caàm phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng phaïm laø môû duø ra hoaëc ñeå ôû ngoaøi coång”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù hai Baø-la-moân teân laø Cuø-baøø vaø Daï- baø, do tín kính Phaät neân xuaát gia. Hai vò naøy voán ñoïc tuïng thoâng suoát boán boä Veä ñaø cuûa ngoaïi ñaïo, sau khi xuaát gia vaãn duøng aâm thanh aáy ñeå ñoïc tuïng kinh Phaät. Thôøi gian sau, moät ngöôøi qua ñôøi, ngöôøi coøn laïi khi ñoïc tuïng kinh Phaät khoâng thuoäc raønh, laïi khoâng coù baïn khaùc neân trong loøng öu saàu khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay neáu duøng aâm thanh ñoïc tuïng ngoaïi thô ñeå ñoïc tuïng kinh Phaät thì phaïm Ñoät- kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù Tyø kheo boû kinh luaät luaän ñeå hoïc ngoaïi thô, vaên chöông vaø binh phaùp, xa lìa kinh Phaät, Phaät baûo: “Töø nay neáu Tyø kheo boû kinh luaät luaän ñeå hoïc ngoaïi thô, vaên chöông vaø binh phaùp thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Khi Phaät chöa cheá giôùi naøy, hai Tröôûng laõo Xaù-lôïi- phaát vaø Ñaïi Muïc-kieàn-lieân ngoài treân toøa cao thuyeát phaùp cho caùc taân Tyø kheo vaø caùc Sa di, ñoàng thôøi daïy hoï ñoïc tuïng ngoaïi thô ñeå phaù luaän thuyeát cuûa ngoaïi ñaïo; sau khi Phaät cheá giôùi naøy, hai Tröôûng laõo khoâng daïy nöõa. Luùc ñoù caùc Baø-la-moân nghe Sa-moân Cuø ñaøm cheá giôùi khoâng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 665

cho caùc ñeä töû hoïc ngoaïi thô, lieàn ñeán noùi vôùi caùc Öu-baø-taéc: “Haõy cuøng ñi vôùi chuùng toâi ñeán choã Tyø kheo”, ñeán nôi, caùc ngoaïi ñaïo naøy cuøng caùc taân Tyø kheo vaø caùc Sa di baøn luaän vaø khieán cho caùc vò naøy khoâng traû lôøi ñöôïc. Sôû dó caùc vò naøy khoâng traû lôøi ñöôïc vì hai leõ: Moät laø môùi vaøo ñaïo khoâng laâu, hai laø Phaät cheá giôùi khoâng cho hoïc ngoaïi thô. Caùc ngoaïi ñaïo toû veû khinh thöôøng, noùi vôùi caùc cö só: “Ñaïi sö cuûa caùc vò maø caùc vò ñaõ cuùng döôøng, ñaõ toân troïng, ngoài treân, aên tröôùc laø nhö vaäy hay sao”, caùc Öu-baø-taéc nghe roài trong loøng öu saàu khoâng vui ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay cho hoïc ngoaïi thô ñeå phaù luaän thuyeát cuûa ngoaïi ñaïo”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di noåi löûa ñoát caây coû, gieát haïi nhieàu sinh vaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc noåi löûa ñoát, neáu noåi löûa ñoát, tuøy gieát bao nhieâu sinh vaät thì phaïm toäi baáy nhieâu”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo khaùn bònh chöa ñuû naêm tuoåi haï, vì ngöôøi bònh phaûi lìa y chæ sö vaøo tuï laïc kieám mua thuoác nhöng khoâng ñöôïc. Vò naøy suy nghó: “Phaät cheá giôùi chöa ñuû naêm haï thì khoâng ñöôïc lìa y chæ sö cho ñeán moät ñeâm”, nghó roài lieàn ñeán choã khaùc caàu y chæ sö, vò thaày y chæ naøy cuõng bò bònh, Tyø kheo naøy suy nghó: “Thaày y chæ kia bònh, thaày y chæ naøy cuõng bònh, ta phaûi laøm sao”, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho lìa y chæ sö naêm, saùu ñeâm khoâng phaïm”. Luïc quaàn Tyø kheo nghe ñieàu naøy lieàn lìa y chæ sö trong naêm ñeâm, noùi raèng: “Lìa y chæ sö ñeå khoûi phaûi haàu haï”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay neáu coù thaày y chæ toát, duø lìa y chæ sö moät ñeâm cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo khoâng y chæ thì ngay caû nöôùc röûa chaân cuûa Taêng cuõng khoâng ñöôïc laáy duøng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di ñaép ngöôïc y Caâu chaáp, caùc Tyø kheo thaáy lieàn sôï haõi, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñaép ngöôïc y Caâu chaáp, neáu ñaép ngöôïc thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu ôû trong nhaø che thaân thì khoâng phaïm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi ñem y Caâu chaáp beân trong loùt nhung, cuùng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeà. Tröôûng laõo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï y Caâu chaáp beân trong loùt nhung”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa y Caâu chaáp beân trong loùt nhung, Taêng ñöôïc caát chöùa, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa”. Laïi coù ngöôøi ñem y Caâu chaáp moät nöûa ñaõ nhuoäm thaønh saéc, moät nöûa chöa nhuoäm thaønh saéc, cuùng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeà, Tröôûng laõo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï y Caâu chaáp moät nöûa ñaõ nhuoäm

666 BOÄ LUAÄT 5

thaønh saéc, moät nöûa chöa nhuoäm thaønh saéc”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa y Caâu chaáp moät nöûa ñaõ nhuoäm thaønh saéc, moät nöûa chöa nhuoäm thaønh saéc, Taêng ñöôïc caát chöùa, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù naêm Tyø kheo ñöôïc cuùng y, chieàu daøi naêm khuyûu tay, chieàu roäng ba khuyûu tay. Khi ñaép y naøy vaøo tuï laïc, y daøi keùo leâ treân ñaát neân bò dô, chaân ñaïp leân laøm moät ñaàu y rôùt xuoáng ñaát, ñaép khoâng coøn ngay ngaén nöõa, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho laøm daây coät vaøo nuùt, tra nuùt ôû gaàn thaønh vieàn cuûa y”. Y vaãn keùo leâ traân ñaát bò dô…, Phaät baûo: “Cho laät ngöôïc y leân”. Luùc ñoù Phaät ñích thaân laøm daây vaø tra nuùt ôû caùch thaønh vieàn cuûa y khoaûng boán ngoùn tay, laøm daây coät daøi khoaûng taùm ngoùn tay. Phaät baûo caùc Tyø kheo neân laøm gioáng nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng khoâng coät daây löng maø vaøo tuï laïc, Neâ-hoaøn taêng rôùt xuoáng ñaát, Tyø kheo hoå theïn, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay maëc Neâ-hoaøn taêng khoâng coät daây löng maø vaøo tuõ laïc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Laïi coù Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng coät daây löng moät voøng, khi vaøo tuï laïc nhaûy muõi laøm ñöùt daây, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng coät daây löng moät voøng maø vaøo tuï laïc, neáu nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù ngöôøi ñem daây thaét löng baèng luïa cuùng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeà, Tröôûng laõo khoâng thoï, Phaät baûo: “Töø nay cho thoï ba loaïi daây thaét löng: Moät laø baèng luïa, hai laø baèng daây tô, ba laø baèng daây ñan”. Luùc ñoù khi coät daây löng, Neâ-hoaøn taêng deã bò raùch, Phaät baûo neân laøm khoen. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng hoaëc nhö moät tai, hoaëc xeáp nhoû, hoaëc nhö ñaàu caùi buùa, hoaëc maëc so le, hoaëc baèng vaûi thöa moûng… Phaät ñeàu baûo khoâng ñöôïc maëc nhö theá, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, Luïc quaàn Tyø kheo duøng tay vuoát toùc gioáng nhö löôõi traâu lieám, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc duøng tay vuoát raâu toùc, neáu vuoát thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo hai ngöôøi naèm chung moät giöôøng, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho hai ngöôøi naèm chung moät giöôøng, neáu naèm chung thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu moät ngöôøi naèm, moät ngöôøi ngoài thì khoâng phaïm”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo hai ngöôøi naèm chung moät phu cuï, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho hai ngöôøi naèm chung moät phu cuï, neáu naèm chung thì phaïm Ñoät-kieát-la; moãi ngöôøi naèm rieâng phu cuï thì khoâng phaïm”. Luïc quaàn Tyø kheo hai ngöôøi laïi naèm ñaép chung moät y, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho hai ngöôøi naèm ñaép

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 667

chung moät y, neáu ñaép chung thì phaïm Ñoät-kieát-la; moãi ngöôøi ñaép rieâng moät y thì khoâng phaïm”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo maëc y cuûa theá tuïc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi maëc y cuûa theá tuïc, khoâng khaùc gì baïch y”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc maëc y cuûa theá tuïc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo maëc Neâ-hoaøn taêng keùo xaén leân nhö ngöôøi muoán ñaùnh nhau hoaëc nhö ngöôøi ñang laøm vieäc, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng keùo xaên leân, neáu maëc nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la; khoâng phaïm laø khi leo leân thang hoaëc lôïp nhaø”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo gaùnh hoaëc vaùc maø ñi gioáng nhö boø, löøa chôû naëng. Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc gaùnh hoaëc vaùc maø ñi, neáu nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, ôû nöôùc Kieàu-taùt-la coù moät tuï laïc nôi bieân ñòa, daân chuùng ôû nôi ñaây vì sôï giaëc cöôùp neân hay boû ñi troán. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñi ñeán nöôùc Xaù-veä ngang qua tuï laïc naøy, töø xa thaáy Tyø kheo tay caàm tröôïng vaø ñaõy ñöïng baùt lieàn cho laø giaëc cöôùp ñeán neân boû chaïy. Khi Tyø kheo ñeán gaàn môùi bieát laø khoâng phaûi, lieàn hoûi laø Sa-moân naøo, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, hoï lieàn noùi: “Thaày laøm maát phaùp Sa-moân, hoaïi phaùp Sa-moân vì khieán chuùng toâi sôï haõi”. Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo khi ñi, khoâng ñöôïc caàm tröôïng vaø ñaõy, neáu caàm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau khi Töï töù, Phaät du haønh giaùo hoùa gaëp moät Tyø kheo giaø yeáu tay caàm baùt maø ñi, Phaät lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp laø vì khoâng coù vaät ñeå ñöïng, Phaät baûo: “Töø nay ñoái vôùi Tyø kheo giaø bònh, Taêng neân taùc yeát ma cho hoï ñöôïc caàm tröôïng vaø ñaõy ñöïng baùt khi ñi”. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo giaø bònh töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con laø Tyø kheo giaø bònh teân .......... Tyø kheo Taêng xin caàm tröôïng vaø ñaõy ñöïng baùt khi ñi. Xin Taêng thöông xoùt cho con laø Tyø kheo giaø bònh ñöôïc caàm tröôïng vaø ñaõy ñöïng baùt khi ñi (3 laàn). Taêng neân xeùt neáu Tyø kheo naøy noùi laø giaø bònh maø thaät khoâng phaûi giaø bònh thì khoâng neân cho; neáu thaät laø giaø bònh thì neân cho. moät Tyø kheo trong Taêng neân taùc baïch yeát ma cho nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo naøy teân ........... giaø bònh nay theo Taêng xin caàm tröôïng vaø ñaõy ñöïng baùt khi ñi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp

668 BOÄ LUAÄT 5

thuaän, Taêng nay cho Tyø kheo giaø bònh naøy ñöôïc caàm tröôïng vaø ñaõy ñöïng baùt khi ñi. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho Tyø kheo giaø bònh naøy caàm tröôïng vaø ñaõy ñöïng baùt khi ñi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ñang thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng, coù vua Ba-tö-naëc nöôùc Kieàu-taùt-la cuõng ngoài trong hoäi. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo vì aên toûi neân ñöùng caùch xa ñaïi chuùng vì nghó raèng: “Neáu vaøo trong hoäi Phaät vaø vua seõ nghe muøi hoâi”. Phaät thuyeát phaùp chæ daïy cho vua ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, vua ñaûnh leã höõu nhieàu roài ñi, vua ñi khoâng laâu sau, Phaät hoûi A-nan vì sao Tyø kheo ñoù ñöùng caùch xa ñaïi chuùng, A- nan baïch Phaät nguyeân do, Phaät hoûi: “Caùc Tyø kheo cuõng aên nhö theá hay sao?”, ñaùp laø cuõng coù aên, Phaät noùi: “Neáu aên toûi thì seõ maát phaùp lôïi, Tyø kheo ñoù neáu vaøo trong hoäi nghe phaùp thì seõ ñöôïc chaùnh kieán”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc aên toûi, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát maéc bònh phong, thaày thuoác baûo neân naáu toûi trong söõa uoáng, bònh seõ laønh, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Cho naáu toûi trong söõa ñeå uoáng, nhöng phaûi thuaän theo haønh phaùp aên toûi. Haønh phaùp aên toûi laø ngöôøi aên toûi khoâng neân gaàn Phaät, cho ñeán Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ, taát caû Thöôïng toøa, thaùp Phaät, thaùp Thanh vaên, giaûng ñöôøng nhaø aên cuûa Taêng, khoâng ñöôïc vaøo trong Taêng phöôøng phaûi ñöùng ngoaøi cöûa… cho ñeán khoâng ñöôïc ngoài trong choã moïi ngöôøi ngoài. Khi laønh bònh neân queùt doïn saïch seõ nôi ôû, lau chuøi giöôøng gheá, ñaäp giuõ ngoïa cuï meàn chieáu, neáu thaáy coøn muøi hoâi thì neân giaët röûa. Ra khoûi phoøng ñoùng cöûa roài môùi ñi”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo töï laáy traùi Ha- leâ-laëc ñöa cho tònh nhaân roài thoï laïi ñeå aên, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc töï laáy traùi Ha-leâ-laëc, ñöa cho tònh nhaân roài thoï laïi ñeå aên; neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Taát caû loaïi traùi khaùc cuõng nhö vaäy”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù Tyø kheo teân Nan-ñeà laøm Döõ hoïc Sa di (Hoïc hoái Sa di) nhö tröôùc ñaõ noùi. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø ta bònh ñau maét, thaày thuoác baûo hoøa thuoác laøm thaønh vieân, ñeå treân löûa ñoát roài laáy khoùi thoa. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm thuoác, Phaät baûo: “Tröø thanh moäc höông döôïc hoøa hôïp, taát caû loaïi höông döôïc khaùc ñöôïc duøng, ñoát laáy khoùi thoa”. Luùc ñoù duøng tay laáy khoùi khoâng ñöôïc, Phaät baûo laøm oáng tre, oáng tre quaù daøi khoâng laáy ñöôïc khoùi, Phaät baûo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 669

ñöøng laøm quaù daøi, laøm ngaén thì bò chaùy tay, Phaät baûo ñöøng laøm quaù ngaén. Vieân thuoác ñeå ôû choã naøy, oáng tre ñeå choã khaùc khoù tìm, Phaät baûo laøm tuùi ñeå ñöïng, khi ñöïng trong tuùi oáng tre laøm vieân thuoác bò beå, Phaät baûo neân ñeå thuoác trong caùi ñænh, oáng tre khoâng coät ñaàu neân rôùt xuoáng ñaát, Phaät baûo neân coät. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo bònh duøng toâ daàu thoa thaân, khoâng taém röûa neân ngöùa ngaùy khoù chòu, Phaät baûo neân duøng thaùo ñaäu chaø röûa. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo: “Duøng ñaäu lôùn, ñaäu nhoû, ñaâu Ma-sa, ñaäu oaûn, coû Ca-ñeà, Ba laø, haït Le-taàn-ñaø ñeå laøm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò bònh maùu noùng, thaày thuoác baûo neân duøng nöôùc Ba-ma-ni ñeå taém. Tröôûng laõo Öu- ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì ñeå laøm, Phaät baûo: “Tröø caây ñoäc, taát caû loaïi caây, hoa laù khaùc ñeàu ñöôïc duøng laøm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø ta bònh ñau muõi, thaày thuoác baûo duøng thuoác cao nhoû vaøo muõi, Tröôûng laõo duøng ngoùn tay hoaëc duøng coïng loâng chaám thuoác ñeå nhoû, khoâng vaøo trong ñöôïc neân bònh naëng theâm, baïch Phaät, Phaät baûo neân duøng oáng tre, oáng tre lôùn neân laøm nhoû laïi, khi nhoû thuoác ñeàu ñoå ra ngoaøi, khoâng vaøo trong muõi ñöôïc, Phaät baûo: “Khoâng neân lôùn quaù, cuõng khoâng neân nhoû quaù, neân laøm khoaûng chöøng moät Ba laø hoaëc nöûa Ba laø”. Khi nhoû thuoác muoán oùi lieàn duøng tay höùng laáy, khi duøng tay höùng laáy lieàn muoán oùi, Phaät baûo neân duøng vaûi cuõ höùng laáy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø ta ñau maét, baø con ñöa xe ñeán chôû Tröôûng laõo ñi, ñaùp laø Phaät chöa cho ñi xe, lieàn baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu bònh thì cho ñi”. Luùc ñoù Phaät chöa cho ñi kieäu, baïch Phaät, Phaät cho ñi, khi ñi kieäu, caùc Tyø kheo thoøng chaân xuoáng, Phaät baûo neân gaùt chaân leân taám vaùn, gaùt chaân leân thì thaân khoâng an. Phaät baûo neân caàm moäc caùch (caùn kieäu), caàm ñau tay, Phaät baûo neân duøng vaûi quaùn quanh caùn kieäu. Khi ngoài kieäu, aùnh maët trôøi chieáu vaøo maët, Phaät baûo neân laøm maùi che, taát caø vaät caàn duøng trang hoaøng treân xe kieäu ñeàu cho laøm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû tinh xaù Kyø hoaøn, caùc Tyø kheo ñaïi tieän khaép nôi, thaàn chaáp kim cang Maät tích cuøng caùc phi nhôn ñeàu noåi saân quôû traùch: “Nôi ñaây ñöôïc duøng laøm choã baát tònh hay sao?”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Khoâng ñöôïc ñaïi tieän khaép nôi, neân ñi ôû moät choã”. Ñi ôû choã tuï thaønh moät ñoáng phaân lôùn, Phaät baûo ñem ñoå boû, khi ñem ñoå boû lieàn oùi möõa, Phaät baûo neân ñaøo haàm ñeå ñi, ñaøo haàm xong, khi ñi ñaïi

670 BOÄ LUAÄT 5

tieän dô chaân, Phaät baûo neân laøm choã ñeå chaân. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng goã, ñaù, gaïch laøm. Khi ñaïi tieän do troáng traõi khoâng coù vaùch ngaên neân moïi ngöôøi nhìn thaáy, Phaät baûo neân laøm vaùch ngaên, laøm vaùch ngaên xong, ra vaøo laïi nhìn thaáy nhau, Phaät baûo neân laøm cöûa. Coù Tyø kheo giaø bònh khi leân nhaø xí bò ngaõ, muoán ñöùng daäy laïi teù saáp xuoáng, Phaät baûo neân laøm moäc caùch (lan can) ñeå vòn. Luùc ñoù caàn nöôùc ñeå röûa choã ñaïi tieän, Phaät baûo neân duøng lu ñöïng nöôùc; khoâng coù tro ñaát röûa, Phaät baûo neân duøng caùi chum ñöïng tro ñaát. Luùc ñoù ñeå chum tro ñaát naøy treân ñaát baèng, boø ngöïa khæ nai… ñeán ñaïp beå, Phaät baûo neân ñaøo ñaát ñaët xuoáng; do khoâng coù naép ñaäy neân raén rít boø trong ñoù caên aùc Tyø kheo, Phaät baûo neân laøm naép ñaäy. Khi röûa duøng nhieàu tro ñaát thaønh buøn laøm dô chaân, Phaät baûo neân laøm choã ñeå chaân. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng goã, ñaù, gaïch laøm. Caùc Tyø kheo khi röûa loä thaân, Phaät baûo neân laøm vaùch ngaên; hai, ba ngöôøi cuøng röûa nhìn thaáy nhau, neân laøm vaùch ngaên rieâng; ra vaøo laïi nhìn thaáy nhau, Phaät baûo neân laøm cöûa. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû tinh xaù Kyø-hoaøn, caùc Tyø kheo tieåu tieän khaép nôi, Thaàn chaáp kim cang Maät tích cuøng caùc phi nhôn ñeàu noåi saân quôû traùch: “Nôi ñaây ñöôïc duøng laøm choã baát tònh hay sao?”, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Khoâng ñöôïc tieåu tieän khaép nôi, neân ñi ôû moät choã”. Ñi moät choã nöôùc ñoïng thaønh doøng keânh, Phaät baûo neân ñi trong chaäu, chaäu ñaày, Phaät baûo ñem ñoå, khi ñem ñoå caùc Tyø kheo oùi möõa, Phaät baûo neân laøm loã döôùi ñaùy chaäu. Chaäu ñeå laâu boác muøi hoâi, Phaät baûo neân ñaäy naép, khi giôû naép tieåu tieän, muøi hoâi caøng noàng naëc, Phaät baûo neân laøm loã nhoû treân naép. Xung quanh chaäu nöôùc tieåu chaûy laøm dô chaân, Phaät baûo neân laøm choã ñeå chaân. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng goã, ñaù, gaïch laøm. Caùc Tyø kheo khi tieåu tieän loä thaân, Phaät baûo neân laøm vaùch ngaên; hai, ba ngöôøi cuøng tieåu tieän nhìn thaáy nhau, neân laøm vaùch ngaên rieâng; ra vaøo laïi nhìn thaáy nhau, Phaät baûo neân laøm cöûa. Luùc ñoù ngöôøi cuùng bình saønh, aùc Tyø kheo khoâng thoï vì khoâng bieát duøng laøm gì, Phaät baûo neân thoï, duøng ñeå ñöïng nöôùc hoaëc duøng ñeå laáy nöôùc duøng trong nhaø taém. Phaät taïi nöôùc Soâ-ma, luùc ñoù Phaät ñang thuyeát cho caùc Tyø kheo veà naêm aám, ñoù laø saéc thoï töôûng haønh thöùc. Phaät boãng nhaûy muõi, naêm traêm Tyø kheo ñoàng thanh noùi laõo thoï, Phaät baûo: “Caùc thaày noùi laõo thoï thì ñöôïc laõo thoï hay sao, töø nay khoâng ñöôïc noùi laõo thoï, neáu noùi laõo thoï thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo thaønh khaát thöïc ñöôïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 671

thí chuû cuùng nhieàu moùn aên ngon nhö söõa, toâ, sanh toâ, thuïc toâ, daàu, maät, caù, thò, nem. Caùc Tyø kheo khoâng thoï vì sôï phaïm toäi xin thöùc aên ngon, baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng xin maø ñöôïc thì neân nhaän”.

2. Hai Möôi Phaùp Taïp Keá: Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù tröôûng giaû Baït ñeà laøm Taêng phöôøng lôùn, trang hoaøng ñeïp ñeõ nhöng khoâng lôïp maùi neân phoøng xaù bò doät, baïch Phaät, Phaät baûo neân lôïp maùi. Lôïp xong treân noùc laïi bò doät, Phaät baûo neân lôïp treân noùc cho daøy, lôïp daøy laïi bò gioù thoåi bay, Phaät baûo neân ñoùng ñinh, ñoùng ñinh xong laïi bò doät töø loã ñinh, Phaät baûo neân uùp noài treân choã ñoùng ñinh, uùp xong gioù thoåi khua ra tieáng, Phaät baûo duøng laù, coû coät ñaàu laïi roài môùi uùp noài xuoáng. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, caùc Tyø kheo caát chöùa y quyù giaù, ñoát löûa giaët y, khi ñaäp giuõ, y bò co ruùt laïi, Phaät baûo neân duøng caây ñaäp giuõ heát buïi ñaát dính; khi ñaäp buïi ñaát baùm vaøo trong ñieàu daøi, Phaät baûo neân duøng caây nhoû ñaäp, buïi ñaát laïi baùm vaøo trong ñieàu ngaén, Phaät baûo neân ñaäp laïi laàn nöõa. Luùc ñoù caùc Tyø kheo nhuoäm y xong lieàn duøng choãi queùt caên thuoác nhuoäm dính treân y, y lieàn ñoåi maøu, treân y coù nhieàu ñöôøng do choåi queùt, Phaät baûo neân duøng vaûi môùi ñeå lau. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, tröôûng giaû Baït ñeà laøm Taêng phöôøng lôùn ñeïp ñeõ neân coù nhieàu ngöôøi ñeán tham quan, khoâng coù taám traûi ñaát neân trong Taêng phöôøng coù nhieàu buïi ñaát. Caùc Tyø kheo suy nghó: “Neáu Phaät cho duøng taám traûi ñaát thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho duøng taám traûi ñaát. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng coù vaät duïng giaõ thuoác, baïch Phaät, Phaät baûo neân duøng ñaù ñeå giaõ. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù vua Bình sa xaây naêm traêm taêng phoøng trong Truùc vieân, coù caùi xong coù caùi chöa xong thì baêng haø. Thôøi gian sau, vua A-xaø-theá ñeán trong Truùc vieân thaáy phoøng xaù naøy lieàn hoûi laø ai laøm, ñaùp laø phuï vöông cuûa vua laøm, vua hoûi vì sao khoâng laøm cho xong, ñaùp laø khoâng coù tieàn, vua noùi: “Toâi seõ cuùng”. Sau khi laøm xong phoøng xaù, laïi khoâng coù caàu thang neân khoâng leân treân ñöôïc, vua ñeán hoûi: “Phoøng treân ñoù coù ai ôû khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù, vua hoûi vì sao, ñaùp laø vì khoâng coù caàu thang, vua noùi: “Ta seõ laøm “, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo cho laøm, Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng caây goã, gaïch ñaù. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, do Taêng phöôøng roäng lôùn neân coù nhieàu khaùch Tyø kheo ñeán hoaëc vaøo ñaàu ñeâm, hoaëc vaøo giöõa ñeâm, cuoái ñeâm,

672 BOÄ LUAÄT 5

hoaëc mang giöôøng lôùn, hoaëc mang giöôøng nhoû, hoaëc caàm meàn, hoaëc toïa cuï… nguû qua ñeâm roài, saùng hoâm sau boû ñoù maø ñi. Tröôûng laõo Ñaø-phieâu laø ngöôøi troâng coi vieäc phaân chia phoøng xaù ngoïa cuï cho Taêng, saùng hoâm sau phaûi ñi khaép nôi thu caát giöôøng chieáu raát khoå cöïc. Luùc ñoù Tröôûng laõo suy nghó: “Neáu Phaät cho duøng kim khaâu laïi giöôøng chieáu thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho duøng kim khaâu, Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo duøng saét ñoàng laøm. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò bònh maùu noùng, thaày thuoác baûo ñoát ñaù boû trong söõa ñeå uoáng, baïch Phaät, Phaät baûo cho ñoát ñaù boû trong söõa ñeå uoáng. Khi ñoát ñaù, caùc Tyø kheo duøng coû, laù caây ñoát, khi boû vaøo trong söõa, tro ñaát laøm dô söõa, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho duøng ñoàng saét laøm vó, ñeå ñaù treân vó ñoát, ñoát xong, giuõ heát tro ñaát roài môùi ñeå vaøo trong söõa”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù ngöôøi ñem loø löûa cuùng cho Tröôûng laõo Tu-boà-ñeà, baïch Phaät, Phaät baûo neân thoï. Luùc ñoù ñeå cuûi vaøo ñoát, cuûi chaùy rôùt xuoáng, caùc Tyø kheo duøng tay caàm leân thì bó boûng tay, Phaät baûo neân duøng caùi gaép löûa. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò bònh phong haøn, thaày thuoác baûo neân taém nöôùc noùng, baïch Phaät, Phaät baûo cho taém nöôùc noùng. Khi taém duøng baùt, kieàn tö ñöïng nöôùc, nöôùc ít khoâng ñuû duøng, Phaät baûo neân duøng noài ñöïng. Caùc Tyø kheo ñoå nöôùc ñaày noài, ñem ra ngoaøi ñaát troáng, chaát cuûi boán beân noài ñoát naáu, noåi bò beå, baïch Phaät, Phaät baûo neân ñeå noài treân ba cuïc ñaù, ôû döôùi ba cuïc ñaù ñoát cuûi khoù chaùy, Phaät baûo neân cheû cuûi roài ñoát. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù xaù ngang cuûa cöûa chuøa bò hö, Phaät hoûi A-nan vì sao khoâng keâu thôï söûa, A-nan noùi laø thôï moäc baän neân khoâng laøm ñöôïc, Phaät baûo A-nan ñi möôïn duïng cuï cuûa thôï moäc ñeán, A- nan möôïn xong mang ñeán cho Phaät, Phaät töï tay söûa laïi caùi xaø ngang cuûa cöûa chuøa. Söûa xong Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay cho caát chöùa duïng cuï cuûa thôï moäc, tuøy söûa ñöôïc caùi gì thì söûa”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù ñang lôïp Taêng phöôøng, Tyø kheo ñöùng döôùi ñaát ñöa coû laù leân khoâng tôùi, Phaät baûo neân laøm thang, laøm thang cuõng ñöa khoâng tôùi, Phaät baûo neân laøm caàu thang, laøm caàu thang roài cuõng khoâng lôïp khaép heát, Phaät baûo neân laøm traàn nhaø roài lôïp, laøm traàn nhaø roài khoâng bieát neân lôïp nhö theá naøo, Phaät baûo neân ñoùng coïc roài duøng daây coät, tuøy yù di chuyeån coïc naøy ñeå lôïp leân. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù Tyø kheo bò söng nam caên, maùu muû chaûy ra laøm dô y, baïch Phaät, Phaät baûo neân duøng vaûi quaán boïc laïi.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 673

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù Tyø kheo bònh, ngöôøi nuoâi bònh coøn nhoû tuoåi, ñöùng oâm Tyø kheo bònh quaù laâu neân ngaõ xæu xuoáng suyùt cheát, baïch Phaät, Phaät baûo: “Ngöôøi nhoû tuoåi nuoâi bònh Tyø kheo thì ñöôïc ngoài chung vôùi ngöôøi bònh, ngöôøi bònh phaûi thöông meán vaø quan taâm tôùi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, caùc Tyø kheo maëc y môùi nhuoäm vaøo thaønh khaát thöïc boãng gaëp möa lôùn, caùc Tyø kheo lieàn côûi y ñeå moät choã. Do aåm öôùt neân y ñoåi maøu, baïch Phaät, Phaät baûo neân phôi, khi phôi do traûi treân ñaát neân dính ñaát, Phaät baûo neân toâ treùt ñaát roài haõy phôi; laøm roài phôi vaãn khoâng khoâ, Phaät baûo neân treo leân daây phôi; y vaãn khoâng ñöôïc khoâ, Phaät baûo neân duøng coïc cong ñeå phôi; y vaãn khoâng ñöôïc khoâ, Phaät baûo neân phôi treân giöôøng; y vaãn khoâng ñöôïc khoâ, Phaät baøo neân phôi treân giaù, laøm giaù phôi y laïi chöôùng ngaïi choã ñi laïi, Phaät baûo neân ñeå moät choã; ñeå moät choã thì laïi gaàn vaùch laøm dô y, Phaät baûo neân ñeå caùch xa vaùch; y vaãn khoâng ñöôïc khoâ, Phaät baûo neân phôi treân cao. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù caùc Tyø kheo lo lieäu vaät duïng ñeå taém, coù Tyø kheo khi ñi taém côûi y ñeå choã ñaát troáng, raén rít, boø caïp boø vaøo trong y, khi Tyø kheo laáy y maëc lieàn bò caén, Phaät baûo neân laøm giaù y, treo y leân giaù roài môùi ñi taém. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù phu nhaân Maït-lôïi vaøo Kyø hoaøn nghe phaùp, caùc Tyø kheo thuyeát phaùp trong boùng toái, phu nhaân hoûi vì sao khoâng ñoát ñeøn, ñaùp laø khoâng coù ñeøn, phu nhaân noùi: “Con seõ cuùng ñeøn”, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho ñoát ñeøn”. Sau ñoù phu nhaân laïi cuùng toøa cao cho chuùng Taêng, ñem vieâc naøy baïch Phaät, Phaät baûo neân thoï, phu nhaân suy nghó: “Neáu Phaät cho ta veõ leân toøa cao naøy thì toát”, Phaät baûo: “Tröø veõ hình nam nöõ giao hôïp, taát caû hình töôïng khaùc ñeàu ñöôïc veõ”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo nhaên nhaønh döông daøi, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi nhaên nhaønh döông daøi”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi nhaên nhaønh döông daøi. Töø nay khoâng ñöôïc nhaên nhaønh döông daøi, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Caùc Tyø kheo lieàn nhaên nhaønh döông ngaén, thaáy Phaät kinh haønh ñeán, caùc Tyø kheo vì cung kính Phaät neân nuoát nhaønh döông, maëc keït nôi coå hoïng suyùt cheát. Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay cho duøng ba loaïi nhaønh

674 BOÄ LUAÄT 5

döông laø thöông trung vaø haï, thöôïng laø daøi khoaûng möôøi hai ngoùn tay, haï laø daøi khoaûng saùu ngoùn tay, trung laø daøi ôû khoaûng giöõa cuûa hai loaïi treân”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo ñoä con laøm ñeä töû coïng haønh, ñeä töû khoâng nhö phaùp; caùc Tyø kheo noùi: “Ñeä töû naøy khoâng nhö phaùp, sao khoâng ñuoåi ñi?”, ñaùp: “Ñeä töû ñoù laïi laø con cuûa toâi, laøm sao ñuoåi ñi ñöôïc”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Duø laø con hay ñeä töû neáu khoâng nhö phaùp thì neân ñuoåi ñi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Sa di La-haàu-la ñuøa nghòch vôùi thaày laø Ca-löu-ñaø-di, bò thaày ñuoåi ra ngoaøi cöûa tinh xaù lieàn ñöùng ñoù khoùc. Phaät töø ngoaøi ñi vaøo tinh xaù, thaáy La-haàu-la ñöùng khoùc lieàn hoûi nguyeân do roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc ñuoåi Sa di ra khoûi giaø lam, chæ ñuoåi ra khoûi phoøng thoâi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo khaïc nhoå treân ñaát saïch laøm cho ñaát dô, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc khaïc nhoå treân ñaát saïch, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát khaïc nhoå ôû ñaâu, Phaät baûo neân duøng tay höùng; khi duøng tay höùng, caùc Tyø kheo lieàn oùi möõa, Phaät baûo neân duøng caùi boâ ñeå khaïc nhoå, khaïc nhoå ñaày boâ, Phaät baûo neân ñem ñoå; caùc Tyø kheo khi ñem ñoå laïi oùi möõa, phaät baûo neân boû tro ñaát, caùt vaøo trong boâ ñeå tieâu chaát ñaøm daõi. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca-dieáp khi leân xuoáng nuùi Kyø-xaø-quaät bò naéng thieâu ñoát, moà hoâi chaûy vaøo maét neân maét bò ñau, baïch Phaät, Phaät baûo neân duøng khaên tay saïch ñeå lau. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Baït-ñeà tu haïnh ñaàu ñaø, khi vaøo nhaø taém, taém khoâng cho ai vaøo kyø coï, Tröôûng laõo suy nghó: “Neáu Phaät cho ta duøng daây ñan ñeå töï kyø coï thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho duøng daây ñan. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo: “Duøng loâng chieân, coû Soâ-ma, Kieáp-boái, coû Vaên xaø, coû Baø sa ñeå laøm”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Xaù-lôïi-phaát bò ñau xuông soáng, suy nghó: “Neáu Phaät cho ta mang daây thieàn ñeå ngoài thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho mang daây thieàn ñeå ngoài”. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo: “Duøng loâng chieân, coû Soâ-ma, Kieáp-boái, coû Vaên xaø, coû Baø sa vaø da ñeå laøm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Phaät bònh phong neân ñau xöông soáng, thaày thuoác baûo duøng toâ, daàu thoa thaân roài ngaâm mình trong nöôùc noùng. Phaät baûo A-nan mang boàn nöôùc noùng ñeán, Phaät duøng toâ daàu thoa thaân roài ngaâm mình trong boàn nöôùc noùng neân bònh ñöôïc laønh. Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu ai maéc bònh

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 675

phong, cho duøng toâ daàu thoa thaân roài ngaâm mình trong nöôùc noùng ñeå trò bònh”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù trôøi saép toái, coù nhieàu Tyø kheo khaùch ñeán, phu cuï cuûa Taêng ít, caùc Tyø kheo khoâng bieát phaûi chia nhö theá naøo neân baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay neân theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa maø phaân chia, neáu ai chöa coù phu cuï thì neân ñöa coû laù ñeå moãi ngöôøi töï traûi laøm ngoïa cuï naèm”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo ôû nôi A-lan-nhaõ thuoäc nöôùc Kieàu-taùt-la, Tyø kheo naøy duøng ngoïc pha leâ ñeå laáy löûa. Coù teân giaëc cöôùp thaáy Tyø kheo naøy coù ngoïc phaùt löûa lieàn cho ñoù laø ngoïc löu ly neân ñeán baûo Tyø kheo ñöa ngoïc, Tyø kheo ñaùp: “Toâi khoâng coù ngoïc löu ly”, teân cöôùp cho laø Tyø kheo khoâng chòu ñöa ngoïc neân gieát Tyø kheo, gieát roài tìm laáy ngoïc môùi bieát ñoù chæ laø ngoïc pha leâ, lieàn suy nghó: “Vì ngoïc pha leâ naøy maø ta ñaõ gieát Tyø kheo”. Teân cöôùp lieàn ñeå xaùc Tyø kheo naèm ngöûa, boû ngoïc pha leâ vaøo buïng Tyø kheo roài ñi. Sau giôø aên, caùc Tyø kheo kinh haønh thaáy Tyø kheo naøy bò gieát cheát lieàn noùi vôùi nhau: “Vì ngoïc pha leâ naøy maø bò ngöôøi khaùc haïi”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc caát chöùa nguyeät chaâu, nhaät chaâu; neáu caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo caát chöùa y quyù giaù, ñoát löûa ñeå giaët y roài ñeå treân ñaù ñaäp, giaët xong thì y bò raùch. Phaät baûo neân ñeå y treân taám vaùn baèng roài duøng tay voø giaët. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù phu nhaân Maït-lôïi laøm moät giaûng ñöôøng trang hoaøng ñeïp ñeõ roài cuùng cho Taêng, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Giaûng ñöôøng nay thanh tònh, neân thoï ñeå ôû”. Luùc ñoù coù caùc chim nhö uyeân öông, chim seõ, quaï… bay ñeán keâu vang laøm trôû ngaïi caùc Tyø kheo tuïng kinh ngoài thieàn, baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm chaán song, chim vaãn bay ñeán, Phaät baûo neân laøm löôùi. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm löôùi, Phaät baûo: “Duøng loâng chieân, coû Soâ-ma, Kieáp-boái, coû Vaên-xaø, coû Baø-sa ñeå laøm; maét löôùi nhoû nhö maét chim seõ”. Chim vaãn bay ñeán, Phaät baûo neân treo reøm, treo reøm trong phoøng toái taêm, Phaät baûo neân laøm daây ñeå keùo reøm leân. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, Taêng giaø lam môùi xaây khoâng coù choåi ñeå queùt, baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm choåi ñeå queùt. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø ta bò ñau maét, suy nghó: “Neáu Phaät cho ta ngoài toøa cao thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho ngoài toøa cao. Khi ngoài toøa cao, Tröôûng laõo laïi sôï rôi xuoáng ñaát, Phaät baûo neân laøm lan can. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù taêng phöôøng khoâng coù cöûa neân traâu

676 BOÄ LUAÄT 5

boø, ngöïa, khæ… vaøo trong Taêng phöôøng, Phaät baûo neân laøm cöûa. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát neân ñeå kim may ôû ñaâu, baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm oáng kim. Caùc Tyø kheo laïi khoâng bieát ñeå thuoác ôû ñaâu, baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân caát chöùa vaät ñöïng thuoác”; laïi khoâng coù vaät duïng ñeå phôi thuoác, Phaät baûo neân laøm vaät duïng ñeå phôi thuoác. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù cö só Caáp-coâ-ñoäc cuùng neäm cho Taêng, caùc Tyø kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï neäm”, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa neäm, Taêng ñöôïc caát chöùa, moät ngöôøi cuõng ñöôïc caát chöùa”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng caát chöùa neäm rieâng ñeå traûi leân ngoïa cuï cuûa taêng, khi ngoài laøm hö, khi ñöùng leân loâng doàn neäm dính leân ngöôøi; caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neân töï caát chöùa neäm duøng ñeå traûi leân ngoïa cuï cuûa taêng, neáu khoâng laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, caùc Tyø kheo ôû nôi ñaát troáng co moät chaân ñeå röûa chaân, bò teù ngaõ suyùt cheát, baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm choã ñeå röûa chaân. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng goã, ñaù, gaïch laøm. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, coù Taêng giaø lam môùi laøm, do trôøi haïn haùn laâu ngaøy neân ñaát ñai khoâ caèn, sau ñoù trôøi möa lôùn laøm cho maët ñaát laày loäi, caùc Tyø kheo ra vaøo ñeàu phaûi ñi treân maét ñaát laày loäi naøy, Phaät baûo neân laøm choã ñeå chaân daãm leân. Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät neân duøng vaät gì laøm, Phaät baûo neân duøng goã, ñaù, gaïch laøm. Taêng giaø lam naøy coù nhieàu phoøng, caùc Tyø kheo ôû tröôùc moãi phoøng ñeàu ñeå vaät daãm chaân, Phaät baûo: “Neân ôû chung quanh, töøng haøng laøm choã ñeå chaân daãm leân thì toát”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, giöõa ñöôøng gaëp moät ngoøi nöôùc chaûy lieàn ôû beân bôø côûi giaøy da, caàm hai chieác giaøy ñaäp vaøo nhau ñeå giuõ buïi ñaát bay ra. Caùc thieân thaàn noåi giaän cheâ traùch: “ÔÛ ñaây caùc Tyø kheo khoâng neân laøm nhö vaäy”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay ôû giöõa ñöôøng khoâng neân ñaäp giaøy da, neáu ñaäp thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu trong giaøy da coù buïi ñaát, neân duøng da deâ meàm ñeå lau”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù roàng con (long töû) tín kính Phaät phaùp neân vaøo trong Kyø hoaøn ñeå nghe phaùp, coù Tyø kheo duøng daây coät vaøo coå roàng roài ñem boû ôû choã khoâng ngöôøi. Roàng con naøy chaïy veà beân roàng meï keâu khoùc, roàng meï hoûi roõ nguyeân do roài noåi giaän lieàn ñi ñeán choã Phaät. Luùc ñoù Phaät ñang thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng, töø xa thaáy roàng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 38 677

meï ñeán, Phaät lieàn duøng söùc töø taâm tam muoäi ñeå dieät tröø taâm aùc cuûa roàng, roàng meï ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät thuyeát phaùp chæ daïy cho roàng meï ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, roàng meï ñaûnh leã Phaät, höõu nhieãu roài ñi. Roàng meï ñi khoâng laâu sau, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo Taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc duøng daây coät raén roài ñem boû ôû choã khoâng ngöôøi, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neân duøng ñoà ñöïng noù hoaëc truøm ñaàu noù laïi ñöa ñeán choã xa khoâng coù ngöôøi, khoâng ñöôïc caát chöùa daây coät raén, neáu caát chöùa thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi chaên ngöïa ñeán nöôùc Xaù-veä, ñem raát nhieàu loaïi baùnh cuùng cho Taêng, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï baùnh”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Thöùc aên naøy thanh tònh neân thoï”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng coù vaät duïng ñeå ngaâm y, baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân caát chöùa boàn chaäu ñeå ngaâm y”. Laïi khoâng coù vaät duïng ñeå giaët y, Phaät baûo neân caát chöùa boàn chaäu ñeå giaët y. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng giaû Baït-ñeà xaây Taêng phöôøng lôùn, trang hoaøng ñeïp ñeõ cuùng cho Taêng vaø nghó: “Neáu Phaät cho ta duøng caùc maøu xanh, ñoû, traéng ñen ñeå trang nghieâm phoøng xaù thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho duøng. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng giaû Öu-giaø ñem moät vaät duïng laøm baèng goã Ngöu ñaàu chieân ñaøn trò giaù möôøi löôïng vaøng vaø phu cuï Dieâm phuø ñeán choã Phaät baïch raèng: “Theá toân, vaät duïng naøy laøm baèng goã Ngöu ñaàu chieân ñaøn trò giaù möôøi löôïng vaøng vaø phu cuï Dieâm phuø naøy xin daâng cuùng Theá toân, khi naøo Theá toân bò bònh phong thì duøng vaät duïng naøy ñöïng daàu thoa leân ngöôøi”, Phaät im laëng thoï nhaän, tröôûng giaû daâng cuùng Phaät roài ñaûnh leã höõu nhieãu xong ra veà. Tröôûng giaû ra veà khoâng laâu, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo : “Hoâm nay tröôûng giaû Öu-giaø ñem moät vaät duïng laøm baèng goã Ngöu ñaàu chieân ñaøn trò giaù möôøi löôïng vaøng vaø phu cuï Dieâm phuø cuùng cho ta. Töø nay Tyø kheo naøo coù bònh nhö vaäy, khoâng xin maø hoï töï cuùng thì neân thoï ñeå duøng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi cuùng cho Taêng caùc loaïi höông thôm ñaõ hoøa cheá, caùc Tyø kheo khoâng thoï vì khoâng bieát duøng ñeå laøm gì, baïch Phaät, Phaät baûo neân thoï, duøng ñeå thoa phoøng xaù. Caùc Tyø kheo ñem thoa beân ngoaøi phoøng xaù, nhöõng ngöôøi ñeán tham quan nghe muøi höông naøy cho laø thaùp Phaät, thaùp Thanh vaên; daân chuùng keùo ñeán xem ñoâng neân coù ñuû caùc aâm thanh nhö voi ngöïa xe, tieáng cöôøi noùi cuûa nam nöõ…

678 BOÄ LUAÄT 5

laøm trôû ngaïi caùc Tyø kheo tuïng kinh ngoài thieàn, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay neáu thoï caùc loaïi höông ñaõ hoøa cheá neân thoa beân trong phoøng xaù hoaëc thoa treân thaønh giöôøng, chaân giöôøng, taám traûi giöôøng, giaù y cho trong phoøng ñöôïc thôm, ngöôøi cuùng cuõng ñöôïc phöôùc”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 679

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 39

TAÏP TUÏNG (Tieáp Theo)

2. Hai Möôi Phaùp Taïp Keá (Tieáp Theo): Phaät taïi nöôùc Soâ-ma, luùc ñoù Phaät ñang thuyeát cho naêm traêm Tyø kheo veà naêm aám, ñoù laø saéc thoï töôûng haønh thöùc. Trong luùc nghe phaùp, caùc Tyø kheo ñeå baùt ôû ngoaøi ñaát troáng, Thieân ma lieàn bieán thaønh con boø lôùn ñi ñeán choã ñeå baùt, coù Tyø kheo troâng thaáy lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Haõy nhìn xem, coù moät con boø lôùn ñang ñi ñeán choã ñeå baùt, aét seõ laøm beå baùt cuûa chuùng ta”, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Ñoù khoâng phaûi laø boø maø laø thieân ma bieán hoùa ra muoán phaù hoaïi taâm cuûa caùc thaày. Töø nay neân laøm choã ñeå baùt ôû trong phoøng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät soá Tyø kheo thaùp tuøng theo caùc thöông nhôn du haønh töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä, khi ñi ngang qua ñöôøng hieåm, trong soá caùc xe chôû daàu cuøa caùc thöông nhôn naøy coù moät xe bò hö, chaân boø bò thöông, chuû nhaân cuûa xe chôû daàu naøy noùi vôùi caùc thöông nhôn baïn raèng: “Tuøy theo khaû naêng haõy chôû giuùp toâi ít nhieàu soá daàu naøy, ñöøng boû laïi nôi ñaây”, caùc thöông nhôn baïn noùi: “Xe cuûa chuùng toâi ñeàu ñaõ chôû ñaày roài, khoâng theå chôû giuùp theâm”, noùi roài lieàn cuøng nhau boû ñi tröôùc, ngöôøi naøy ôû laïi vôùi soá daàu treân xe neân trong loøng öu saàu. Luùc ñoù caùc Tyø kheo naøy ñi tôùi, hoï ñi sau ñoaøn vì hai lyù do: Moät laø sôï buïi dô, hai laø sôï nghe tieáng xe; thöông nhôn naøy thaáy Tyø kheo vui möøng nghó raèng: “Ta neân ñem soá daàu naøy cuùng cho caùc Tyø kheo”, nghó roài lieàn noùi: “Caùc vò haõy taäp hoïp laïi, toâi muoán cuùng soá daàu naøy”, caùc Tyø kheo nhaän daàu cuøng chia nhau ñöïng ñaày trong baùt lôùn, baùt vöøa, kieàn tö… gaùnh mang ñi. Khi ñeán chôï gaëp laïi caùc thöông nhôn ñaõ ñi tröôùc, hoï thaáy caùc Tyø kheo gaùnh daàu ñi ñeán lieàn noùi raèng: “Caùc thaày mua daàu töø ñaâu mang ñeán ñaây, ñònh baùn ôû ñaâu…”, caùc Tyø kheo nghe roài trong loøng khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc gaùnh daàu ñi treân ñöôøng, neáu gaùnh ñi thì phaïm Ñoät-kieát-la”.

680 BOÄ LUAÄT 5

Sau khi Töï töù, Phaät du haønh giaùo hoùa gaëp moät Tyø kheo tay caàm giaøy da maø ñi, lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp: “Theá toân, giöõa caùc ngoùn chaân cuûa con bò lôû, khoâng coù vaät ñöïng thuoác boâi”, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa tuùi ñöïng toâ daàu, tuùi naøy ñöïng chöøng moät thaêng hoaëc nöûa thaêng; cho chöùa theâm vaät phuû tuùi”. Phaät cuøng caùc Tyø kheo du haønh töø nöôùc Ca-tyø-la-veä ñeán nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù caùc Thieân thaàn ñi theo sau caùc Tyø kheo nghó raèng: “Neáu caùc Tyø kheo coù thuyeát phaùp, chuùng ta ñöôïc nghe seõ ñöôïc lôïi ích lôùn”. Khoâng ngôø caùc Tyø kheo treân ñöôøng ñi chæ toaøn noùi cöôøi ñuøa giôõn, caùc Thieân thaàn noåi giaän quôû traùch: “Taïi sao caùc Tyø kheo treân ñöôøng ñi khoâng thuyeát phaùp chuù nguyeän ñeå cho caùc thieân thaàn ñöôïc lôïi hæ”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc Tyø kheo treân ñöôøng ñi neân thuyeát phaùp chuù nguyeän cho caùc Thieân thaàn ñöôïc lôïi hæ”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo hoaëc ñöùng ôû trong vöôøn, hoaëc ñöùng döôùi goác caây, hoaëc beân bôø nöôùc hoaëc beân bôø suoái, hoaëc ôû choã ñoâng ngöôøi, coù caùc Thieân thaàn suy nghó: “Neáu caùc Tyø kheo coù thuyeát phaùp, chuùng ta ñöôïc nghe seõ ñöôïc lôïi ích lôùn”, nghó roài lieàn baûo caùc Tyø kheo neân thuyeát phaùp chuù nguyeän cho caùc Thieân thaàn ñöôïc lôïi hæ, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay caùc Tyø kheo khi ñöùng trong vöôøn, hoaëc döôùi goác caây hoaëc beân bôø nöôùc… neân thuyeát phaùp chuù nguyeän cho caùc Thieân thaàn ñöôïc lôïi hæ”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trôøi suïp toái, caùc Tyø kheo ñi ñeán choã coù giaëc cöôùp, thaáy giaëc cöôùp roài sôï haõi neân laøm maát y, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo :”töø nay caùc Tyø kheo khoâng neân ñi ñeán choã coù giaëc cöôùp vaøo trôøi saép toái. Neáu coù vieäc phaûi ñi neân laáy y chia ra ñeå treân hai vai, duøng daây buoäc chaët vaøo thaét löng roài ñi nhanh qua ñoaïn ñöôøng hieåm coù giaëc”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù ôû nöôùc naøy bò haïn haùn khoâng coù nöôùc, Phaät baûo neân ñaøo gieáng. Luùc ñoù ôû trong nöôùc naøy coù Taêng phöôøng vöøa môùi xaây xong, caùc Tyø kheo queùt ñaát khoâng bieát boû ôû ñaâu, baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân duøng soït ñöïng raùc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo bò ñau buïng, do thöôøng ñöùng daäy ñi ñaïi tieän neân raát moõi meät, Phaät baûo neân khoeùt moät loã treân giöôøng, phía döôùi ñaët caùi boâ cho ngöôøi bònh ñi taïi choã. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, nhö vua Phaát-ca-la sa doøng Baø-la-moân ñeán Phaät xin ñöôïc ba caùch kính leã: Moät laø neáu Sa-moân Cuø ñaøm thaáy vua luùc ngoài treân voi, tay caàm daây cöông, hoaëc mang giaøy da, hoaëc co chaân laïi, hoaëc boû khaên bòt ñaàu, ñoù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 681

laø caùch vua kính leã Sa-moân Cuø ñaøm. hai laø khi thaáy vua ñi treân ñöôøng hoaëc ñöùng thaúng chaân, hoaëc boû muõ Thieân quan, hoaëc boû duø loïng, ñoù laø caùch vua kính leã Sa-moân Cuø ñaøm . Ba laø khi thaáy vua ôû trong ñaïi chuùng hoaëc noùi lôùn tieáng hoaëc cöôøi vui veû, hoaëc veùn goùc y, ñoù laø caùch vua kính leã Sa-moân Cuø ñaøm. Tyø kheo coù neân kính leã theo ba caùch naøy khoâng?”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc, mieäng noùi Hoøa nam, thaân cuùi mình xuoáng laø taâm tònh. Naøy Öu-ba-ly, Tyø kheo kính leã laø phaûi töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu, quyø saùt ñaát, hai tay chaïm chaân cuûa baäc Thöôïng toøa”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû trong Kyø hoaøn ngoài caïo toùc khaép nôi, Thaàn chaáp Kim cang noåi giaän quôû traùch, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc ngoài caïo toùc khaép nôi, neân ôû taïi moät choã”. Luùc ñoù ôû moät nôi caïo toùc, toùc tuï laïi thaønh ñoáng lôùn, Phaät baûo neân ñem ñoå boû, khi ñem ñoå boû caùc Tyø kheo oùi möõa, Phaät baûo neân ñaøo haàm ñoå boû. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù ngöôøi cuùng cho Taêng traøng hoa, caùc Tyø kheo khoâng thoï vì khoâng bieát duøng ñeå laøm gì, baïch Phaät, Phaät baûo neân thoï roài treo treân vaùch, phoøng ñöôïc thôm, ngöôøi cuùng cuõng ñöôïc phöôùc. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù toùc cuûa caùc Tyø kheo moïc ra daøi, thôï caïo toùc baän vieäc, trong soá Tyø kheo coù moät vò tröôùc kia laø thôï caïo toùc nghó raèng: “Neáu Phaät cho caát chöùa dao caïo toùc, ta seõ caïo toùc cho chuùng taêng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho caát chöùa dao caïo toùc ñeå caïo toùc cho chuùng Taêng”. Luùc ñoù moùng tay cuûa caùc Tyø kheo ra daøi, thôï caét moùng tay baän vieäc, trong soá Tyø kheo coù moät vò tröôùc kia laø thôï caét moùng tay nghó raèng: “Neáu Phaät cho caát chöùa dao caét moùng tay, ta seõ caét moùng tay cho chuùng taêng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho caát chöùa dao caét moùng tay ñeå caét moùng tay cho chuùng Taêng”. Luùc ñoù loâng muõi cuûa caùc Tyø kheo ra daøi, thôï caïo toùc nhoå loâng muõi baän vieäc, trong soá Tyø kheo coù moät vò tröôùc kia laø thôï caïo toùc nghó raèng: “Neáu Phaät cho caát chöùa nhíp nhoå loâng muõi, ta seõ nhoå loâng muõi cho chuùng taêng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho caát chöùa nhíp nhoå loâng muõi ñeå nhoå loâng muõi cho chuùng Taêng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo ñeå giöôøng daây treân choã ñaát troáng, ngoài kieát giaø treân ñoù, trôøi noùng neân nguû gaät. Coù moät con raén ñoäc boø ngang tröôùc giöôøng thaáy ñaàu Tyø kheo guïc gaät cho laø muoán haïi noù neân phoùng tôùi moå vaøo traùn Tyø kheo, Tyø kheo vaãn nguû khoâng tænh, con raén moå vaøo traùn laàn thöù hai, Tyø kheo vaãn nguû khoâng tænh, moå laàn thöù ba thì Tyø kheo cheát. Caùc Tyø kheo thoï thöïc xong kinh haønh ñeán choã naøy thaáy Tyø kheo ñaõ cheát, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay

682 BOÄ LUAÄT 5

döôùi chaân cuûa giöôøng daây neân cao baèng taùm ngoùn tay cuûa Phaät”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Taát-laân-giaø-baø ta ñau maét, khi vaøo nhaø taém taém, moà hoâi chaûy vaøo maét caøng naëng theâm, Phaät baûo neân laáy buøn ñaép leân traùn, hôi buøn bay vaøo maét laïi caøng naëng theâm, Phaät baûo neân duøng höông thôm hoøa vôùi buøn ñaép leân traùn. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Nhö Phaät ñaõ baûo Muïc-lieân raèng: “Töø nay Taêng töï thuyeát giôùi, ta khoâng vaøo trong Taêng nöõa, khoâng bieát vò naøo neân thuyeát giôùi?”, Phaät baûo: “Thöôïng toøa neân thuyeát giôùi, neáu Thöôïng toøa khoâng thoâng lôïi thì Thöôïng toøa thöù hai neân thuyeát giôùi, theo thöù lôùp töø baäc Thöôïng toøa nhö vaäy, vò naøo coù theå thuyeát giôùi ñöôïc thì neân thuyeát giôùi”. Luùc ñoù coù ngöôøi thuyeát giôùi queân, khi queân thì im laëng, Phaät baûo neân nhaéc, caùc Tyø kheo laïi nhaéc theo thöù töï, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc nhaéc theo thöù töï, chæ nhaéc choã naøo queân maø thoâi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, Baø-la-moân A-kyø-ñaït boá thí taùm loaïi nöôùc uoáng cho Taêng, ñoù laø nöôùc Chaâu la, nöôùc Maâu la, nöôùc Caâu-la, nöôùc Laàu-giaø, nöôùc Thuyeát baøn-ñeà, nöôùc Pha-leâ-sa, nöôùc Leâ, nöôùc Nho, ngaøy nay thoï ngaøy mai uoáng duøng coù theå ñöôïc khoâng?”, Phaät baûo: “Neáu nöôùc khoâng ñuïc thì ngöôøi bònh ñöôïc uoáng duøng, neáu nöôùc ñuïc thì khoâng ñöôïc uoáng duøng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù trong Taêng phöôøng lôùn coù khaùch Tyø kheo vaøo ñaàu ñeâm, giöõa ñeâm, cuoái ñeâm moãi moãi thôøi ñeán, thaáy Tyø kheo Haï toøa ñaõ côûi y naèm nghæ roài lieàn keâu daäy, Haï toøa noùi: “Thöôïng toøa khoâng bieát giôø giaác”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khi baùo giôø, ñaùnh kieàn chuøy ñeán laáy ngoïa cuï roài traûi ngoïa cuï, ñoát ñeøn; khi sao xuaát hieän ñaët thieàn traán treân ñaàu thì töø luùc naøy trôû ñi khoâng ñöôïc keâu Haï toøa daäy, neáu keâu daäy thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, caùc Thöôïng toøa trong nöôùc naøy ñaàu ñeâm ngoài thieàn, giöõa ñeâm trôû veà phoøng, treân ñöôøng ñi sôï gaëp sö töû, coïp soùi neân baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm vaùch ngaên hoaëc haøng raøo chung quanh. Luùc ñoù coù phoøng xaù môùi xaây, trôøi naéng haïn khoâng möa laâu ngaøy, ñoät nhieân coù möa lôùn, nöôùc möa thaám vaøo töôøng vaùch laøm cho hö hoaïi, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo neân laøm haøo chung quanh. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo ni taêng toùc ra daøi maø thôï caïo toùc baän vieäc, trong soá Tyø kheo ni coù moät vò teân laø Ñeà-xaù tröôùc kia laø thôï caïo toùc nghó raèng: “Neáu Phaät cho caát chöùa dao caïo toùc, ta seõ caïo toùc cho

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 683

chuùng taêng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho caát chöùa dao caïo toùc ñeå caïo toùc cho chuùng Taêng”. Luùc ñoù Tyø kheo ni taêng moùng tay ra daøi, thôï caét moùng tay baän vieäc, trong soá Tyø kheo ni coù ni Ñeà-xaù tröôùckia laø thôï caïo toùc nghó raèng: “Neáu Phaät cho caát chöùa dao caét moùng tay, ta seõ caét moùng tay cho chuùng taêng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho caát chöùa dao caét moùng tay ñeå caét moùng tay cho chuùng Taêng”. Luùc ñoù Tyø kheo ni taêng loâng muõi ra daøi, thôï caïo toùc baän vieäc, trong soá Tyø kheo ni coù ni Ñeà-xaù tröôùc kia laø thôï caïo toùc nghó raèng: “Neáu Phaät cho caát chöùa nhíp nhoå loâng muõi, ta seõ nhoå loâng muõi cho chuùng taêng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho caát chöùa nhíp nhoå loâng muõi ñeå nhoå loâng muõi cho chuùng Taêng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laáy Boái chaâu ñính treân y ñaép maëc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích töû töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi laáy Boái chaâu ñính treân y ñaép maëc, nhö vua ñaïi thaàn”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo : “Caùc thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi laáy Boái chaâuñính treân y ñaép maëc. Töù nay khoâng ñöôïc laáy Boái chaâu ñính treân y ñaép maëc, neáu laøm nhö theá phaïm Ñoät-kieát-la “. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Baø-la-moân A-kyø-ñaït ñem y cuùng cho Phaät, Phaät baûo neân chia cho Taêng. Khi chia cho Taêng, caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Chuùng toâi ñaõ coù ñuû ba y”, Baø-la-moân baïch Phaät, Phaät ñöa dao cho A-kyø-ñaït baûo duøng dao caét roïc moät tröông ñieäp ñöa cho moãi ngöôøi ñeå laøm vieàn y. Luùc ñoù Tröôûng laõo Baït-ñeà maëc naïp y quaù cuõ raùch, Phaät hoûi: “Naïp y cuûa thaày sao quaù cuõ raùch nhö theá?”, ñaùp: “Theá toân, ñaây laø y phaán taûo neân deã bò cuõ raùch”, Phaät baûo: “Duø laø y phaán taûo hay y do cö só cuùng, neáu kheùo caét roïc may thaønh roài muoán cho ngay ngaén, chung quanh neân may thaønh vieàn y”. Sau khi Töï töù, Phaät du haønh giaùo hoùa gaëp moät Tyø kheo tay caàm giaøy da maø ñi, lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp: “Theá toân, giaøy cuûa con bò ñöùt, thôï söûa giaøy baän vieäc khoâng söûa ñöôïc”, Phaät baûo: “Töø nay cho caát chöùa duøi, dao, da; neáu ngöôøi naøo coù theå khaâu söûa ñöôïc thì tuøy yù khaâu söûa laïi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo ni taêng tuïng giôùi khoâng thoâng lôïi, Tyø kheo ni Cuø-ñaøm-di ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài baïch Phaät raèng: “Theá toân, Tyø kheo ni taêng tuïng giôùi khoâng thoâng lôïi, xin Theá toân chæ daïy khieán cho ñöôïc thoâng lôïi”, Phaät noùi: “Khoâng ñöôïc, nhöng neáu coù

684 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo ni naøo vöøa nghe ta noùi coù theå thoï trì thì haõy daãn ñeán ñaây”. Cuø-ñaøm-di trôû veà truù xöù noùi laïi cho caùc Tyø kheo ni bieát, luùc ñoù coù Tyø kheo ni teân laø Tu-muïc-khö, voán laø doøng Baø-la-moân xuaát gia, coù ñaïi nieäm löïc lieàn noùi vôùi Cuø-ñaøm-di: “Toâi coù theå thoï trì”. Cuø-ñaøm-di lieàn daãn Tu-muïc-khö ñeán choã Phaät, khoâng may luùc ñoù Phaät saép ñi giaùo hoùa trong voøng hai thaùng neân coù trôøi, roàng, Daï xoa, Caøn-thaùt-baø, A-tu-la, Ca-laàu-la, Khaån-na-la, Ma-haàu-la-giaø, nhôn vaø phi nhôn ñeàu ñeán choã Phaät, hai Tyø kheo ni naøy ñaønh phaûi trôû veà laïi truù xöù, noùi cho caùc Tyø kheo ni bieát phaûi ñôïi ñeán hai thaùng sau. Khi Phaät trôû veà laïi nöôùc Xaù-veä, Cuø-ñaøm-di lieàn daãn Tu-muïc-khö ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài baïch Phaät laø Tyø kheo ni teân Tu-muïc-khö naøy coù theå thoï trì. Phaät lieàn giaûng noùi, Tu-muïc-khö vöøa nghe lieàn thoï trì, Phaät laïi thuyeát phaùp chæ daïy cho hai Tyø kheo ni naøy ñöôïc lôïi hæ roài im laëng, hai Tyø kheo ni ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài trôû veà truù xöù. hai Tyø kheo ni ra veà khoâng laâu sau, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo raèng: “Töø nay Tyø kheo neân tuïng giôùi Tyø kheo ni, khoâng neân ñeå queân, vì sao, vì ngöôøi nöõ trí Tueä taùn loaïn hay queân, sau khi ta Baùt Nieát-baøn, Tyø kheo ni neân theo Ñaïi taêng hoûi giôùi phaùp”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo A-nan ñang thuyeát phaùp cho ñaïi chuùng, coù moät Thöôïng toøa ñeán sau baûo Tyø kheo Haï toøa ñöùng daäy nhöôøng choã, vò Haï toøa naøy ñöùng daäy lui xuoáng thì vò Haï toøa thöù ba phaûi ñöùng daäy lui xuoáng, cöù nhö theá thöù lôùp ñöùng daây lui xuoáng nhöôøng choã khieán trong chuùng taùn loaïn, trôû ngaïi vieäc nghe phaùp. Caùc tröôûng giaû trong hoäi noùi: “Trong ñaây ñaâu phaûi laø thoï thöïc, caàn gì phaûi ngoài theo thöù lôùp laøm cho trôû ngaïi vieäc nghe phaùp”. Phaät nghe thaáy roài, vì vieäc naøy neân nhoùm Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khi nghe phaùp Thöôïng toøa ñeán sau khoâng ñöôïc baûo Haï toøa ñöùng daäy nhöôøng choã, neáu baûo ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu laø Hoøa thöôïng, A-xaø-leâ ñeán vì cung kính neân baûn thaân töï ñöùng daäy nhöôøng choã thì khoâng ñöôïc baûo ngöôøi khaùc ñöùng daäy, neáu baûo ngöôøi khaùc ñöùng daäy thì phaïm Ñoät-kieát- la. Töù nay ba-Tyø kheo caùch nhau ba tuoåi haï thì ñöôïc cuøng ngoài moät giöôøng lôùn; hai ngöôøi ñöôïc cuøng ngoài moät giöôøng daây; giöôøng ñoäc toïa thì chæ ñöôïc moät ngöôøi ngoài, khoâng ñöôïc hai ngöôøi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù tröôûng giaû thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, tröôûng giaû bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Luùc ñoù Luïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 685

quaàn Tyø kheo tröôùc ñaõ cuøng Thaäp thaát quaàn Tyø kheo tranh caûi nhau neân khi Thaäp thaát quaàn tôùi phieân giöõ Taêng phöôøng, Luïc quaàn Tyø kheo tôùi phieân ñöa thöùc aên tôùi thì Luïc quaàn Tyø kheo laïi khoâng ñöa thöùc aên tôùi ñuùng giôø khieán cho Thaäp thaát quaàn bò ñoaïn thöïc ngaøy ñoù, nhö ñaõ noùi roõ trong nhaân duyeân leo leân caây. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù hai Tyø kheo teân Chieân-ñaø vaø Toâ- ñaø laøm baïn vôùi nhau, cuøng maëc thöû y cuûa ngöôøi khaùc… nhö ñaõ noùi roõ trong Thieän tuïng. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi chaên heo laøm maát heo, coù ngöôøi xaáu baét heo naøy ñem ñeán beân bôø haøo cuûa tinh xaù Kyø hoaøn gieát roài mang phaàn thòt ñi, ñeå laïi phaàn ruoät heo ôû ñoù. Luùc ñoù caùc Tyø kheo vaøo tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thaáy ruoät heo naøy ôû treân ñaát lieàn noùi vôùi nhau: “Thaày mang ruoät heo naøy veà naáu coøn toâi vaøo thaønh khaát thöïc”. Khi ngöôøi maát heo vaøo thaønh kieám heo, ñeán gaàn Kyø hoaøn thaáy coù khoùi bay leân neân ñeán hoûi Tyø kheo laøm gì, ñaùp laø naáu ruoät heo, ngöôøi naøy noùi: “Toâi bò maát heo, thaày naáu ruoät heo nhö vaäy laø ñaõ gieát heo cuûa toâi”, Tyø kheo noùi laø khoâng coù gieát heo, ngöôøi naøy noùi: “Khoâng gieát thì laøm sao coù ruoät heo naáu”, ñaùp laø löôïm ôû beân bôø haøo, hai beân cuøng nhau tranh caûi vaø ñöa ñeán choã quan xöû ñoaùn, quan hoûi Tyø kheo : “Thaày thaät coù gieát heo khoâng?”, Tyø kheo ñaùp: “Toâi thaät khoâng coù gieát, maø laø löôïm ôû beân bôø haøo cuûa tinh xaù Kyø hoaøn”. Quan xöû ñoaùn naøy tín kính Phaät phaùp neân tin lôøi Tyø kheo, thaû cho ra veà vaø noùi vôùi Tyø kheo raèng: “Töø nay khoâng neân löôïm laáy ruoät heo ôû choã ñaát troáng nöõa”. Tyø kheo naøy trôû veà keå laïi cho caùc Tyø kheo khaùc nghe, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc löôïm laáy ruoät heo nôi ñaát troáng, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Tröôøng hôïp löôïm laáy traùi Cam-giaù-ña-la trong vöôøn cuõng nhö theá. Luùc ñoù coù ngöôøi coù baø con cheát, duøng taám baïch ñieäp lieäm cho ngöôøi cheát roài ñem boû trong röøng thaây cheát, Tröôûng laõo A-nan treân ñöôøng ñi thaáy taám baïch ñieäp naøy roài muoán ñeán laáy, ngöôøi cheát boãng ñoäng ñaäy noùi raèng: “Xin ñöøng laáy taám baïch ñieäp cuûa toâi”, A-nan lieàn ñeå laïi roài boû ñi, veà ñeán tinh xaù keå laïi vieäc treân cho caùc Tyø kheo nghe. Coù moät Tyø kheo teân laø Haéc A-nan nghe roài lieàn hoûi ngöôøi cheát hieän giôø ôû ñaâu, ñaùp laø ôû taïi .........., Tyø kheo naøy lieàn ñeán ñoù laáy taám baïch ñieäp cuûa ngöôøi cheát, ngöôøi cheát ñoäng ñaäy noùi: “Xin ñöøng laáy taám baïch ñieäp cuûa toâi”, Haéc A-nan lieàn noùi: “Ngaï quyû töø ñaâu ñeán maø tham muoán y naøy, ñôøi tröôùc ngöôi keo kieät neân môùi ñoïa laøm ngaï quyû”, noùi roài lieàn laáy taám baïch ñieäp ñi, ngaï quyû theo sau ñoøi, Haéc A-nan veà ñeán tinh xaù, thieän

686 BOÄ LUAÄT 5

thaàn giöõ cöûa khoâng cho ngaï quyû vaøo, xoâ xuoáng haøo tröôùc tinh xaù. Haéc A-nan caàm baïch ñieäp khoe vaø keå laïi vieäc treân cho caùc Tyø kheo nghe, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay thi theå cuûa ngöôøi cheát chöa hoaïi thì khoâng ñöôïc laáy vaät cuûa hoï, neáu laáy thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Phaät baûo Haéc A-Nan ñem thi theå cuûa ngöôøi cheát trôû veà choã cuõ vaø traû laïi taám baïch ñieäp cho ngöôøi cheát. Haéc A-nan phaûi ñi sau, khoâng ñöôïc ñi phía tröôùc; neân ñöùng beân traùi, khoâng ñöôïc ñöùng beân phaûi; neân ñöùng gaàn ñaàu, khoâng ñöôïc ñöùng gaàn chaân vaø chôù ñeå cho ngaï quyû naøy ñaùnh. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo nghe Phaät cheá ñieàu naøy lieàn duøng kim chaâm chích vaøo ngöôøi cheát khieán cho hö hoaïi ñeå laáy y vaät. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc nghe bieát vieäc naøy, taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy kim chaâm chích khieán cho thi theå ngöôøi cheát hö hoaïi, neáu laøm nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi thí cho Tyø kheo ni taêng moät thuøng goã, caùc Tyø kheo ni khoâng thoï vì khoâng bieát duøng ñeå laøm gì, baïch Phaät, Phaät baûo neân thoï, duøng ñeå ñöïng thaùo ñaäu (nöôùc tro, xaø boâng). Luùc ñoù coù moät ni teân laø Chaâu-na-nan-ñeà dieän maïo ñoan chaùnh, coâ duøng daây thoâ buoäc thaét löng ñeå cho eo nhoû vaø maëc Neâ-hoaøn taêng xeáp ôû hai beân ñeå cho moâng to. Coù moät thöông nhôn nhìn thaáy lieàn noùi vôùi caùc baïn: “Haõy nhìn xem, coâ ni naøy moâng to”, ni naøy nghe roài taâm khoâng vui, baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc maëc Neâ-hoaøn taêng xeáp ôû hai beân nöõa, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo khoâng maëc aùo trong, khi ñöùng döïa vaøo böùc vaùch môùi veõ, khieán cho hình veõ troùc ra, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo khoâng ñöôïc khoâng maëc aùo trong maø ñöùng döïa böùc vaùch môùi veõ, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ñoát löûa khaép nôi trong Kyø hoaøn gioáng nhö loø reøn, thaàn chaáp Kim cang noåi giaän quôû traùch: “Taïi sao Tyø kheo laïi laøm dô ñaát nôi naøy”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc ñoát löûa khaép nôi, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la, chæ neân ñoát moät choã maø thoâi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû trong Kyø hoaøn taém röûa ôû khaép nôi, duøng thaùo ñaäu, tro ñaát nhieàu khieán ñaát aåm öôùt sanh truøng, thaàn chaáp Kim cang noåi giaän quôû traùch: “Taïi sao Tyø kheo laïi laøm dô ñaát nôi naøy”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc taém röûa khaép nôi, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát- la, chæ neân taém röûa moät choã maø thoâi”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 687

Phaät taïi nöôùc Thích ca, luùc ñoù Thích Ma-ha-nam thænh Phaät vaø Taêng vaøo ngaøy mai thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi, oâng lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät vaø Taêng ñeán nhaø Thích Ma-ha-nam, thaáy Phaät vaø Taêng theo thöù lôùp ngoài xong, oâng lieàn töï tay daâng thöùc aên vaø thòt leân cuùng döôøng. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo aên xong lieàn nhaët laáy xöông ñeå ñaày trong baùt muoán laùt nöõa mang veà cho choù aên. Thích Ma-ha-nam ñi quanh xem chuùng Taêng aên thieáu ñuû nhö theá naøo, lieàn nhìn thaáy trong baùt cuûa Luïc quaàn Tyø kheo ñöïng ñaày xöông, thaáy roài lieàn quôû traùch: “Caùc Ñaïi-ñöùc, baùt naøy laø tieâu xí cuûa haèng sa chö Phaät, taïi sao caùc thaày laïi khinh tieän baùt naøy, caùc vò khinh tieän baùt naøy toâi cuõng khoâng buoàn, chæ sôï laø laàn sau caùc thaày laïi mang baùt baát tònh naøy ñeán nhaø toâi thoï thænh thöïc”. Phaät nghe thaáy vieäc naøy roài lieàn quôû traùch Luïc quaàn Tyø kheo : “Taïi sao laïi ñöïng ñaày vaät baát tònh trong baùt, töø nay neáu ñöïng vaät baát tònh trong baùt thì phaïm Ñoät- kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duøng chaân naâng baùt thoï thöùc aên, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc duøng chaân naâng baùt thoï thöùc aên, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi duøng ñaàu muõi giaøy naâng baùt thoï thöùc aên, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc duøng ñaàu muõi giaøy naâng baùt thoï thöùc aên, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo cho ngöôøi khoâng baùt thoï giôùi cuï tuùc, tröôùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo cuøng Thaäp thaát quaàn Tyø kheo ñaõ tranh caûi nhau, Luïc quaàn Tyø kheo tôùi phieân giöõ Taêng phöôøng, coøn Thaäp thaát quaàn Tyø kheo tôùi phieân ñöa thöùc aên tôùi neân ñeán choã hoï ñoøi laáy baùt, Tyø kheo khoâng baùt naøy lieàn hoûi: “Laáy baùt ñeå laøm gì ?”, ñaùp laø ñeå laáy thöùc aên cuûa thí chuû cuùng ñöa ñeán, Tyø kheo naøy ñaùp laø khoâng coù baùt, lieàn hoûi: “Thaày khoâng coù baùt maø ñöôïc xuaát gia sao ?”, ñaùp laø ñuùng vaäy, Thaäp thaát quaàn Tyø kheo noùi: “Thaày quaû laø ngöôøi ñaïi trí ñöùc, khoâng coù baùt maø ñöôïc xuaát gia”, Tyø kheo naøy nghe roài trong loøng khoâng vui, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay ngöôøi khoâng coù baùt khoâng ñöôïc cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Thích töû Baït-nan-ñaø ñoä moät chuùa giaëc xuaát gia laøm Tyø kheo, khi vò naøy vaøo thaønh khaát thöïc, ñi ñeán nhaø naøo, chuû nhaø troâng thaáy ñeàu caát giaáu y vaät vaø noùi raèng: “Ngöôøi naøy giaû boä khaát thöïc, nhìn thaáy y vaät cuûa ta nhaát ñònh seõ laáy caép”, Tyø kheo naøy

688 BOÄ LUAÄT 5

nghe roài trong loøng khoâng vui, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài hoûi Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng ?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä cho chuùa giaëc xuaát gia”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc ñoä cho chuùa giaëc xuaát gia, neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu coù nhaân duyeân muoán ñoä thì khi ñoä roài, baûo hoï ñi khoûi boån xöù ñeán choã caùch xa naêm, saùu do tuaàn. Thôøi gian sau neáu thaáy hieàn thieän coù ñöùc thì cho daãn veà laïi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm thieáu thöùc aên, coù moät Tyø kheo chöa ñuû naêm tuoåi haï caàn phaûi thoï y chæ neân ñeán nhaø ngöôøi thaân ôû boán, naêm ngaøy lieàn töø giaõ, ngöôøi thaân hoûi vì sao muoán ñi, ñaùp laø vì phaûi thoï y chæ, ngöôøi thaân noùi: “Luùc naøy thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, neáu ñi coù theå seõ cheát ñoùi, thoï y chæ coù ích lôïi gì”. Tyø kheo naøy khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay gaëp luùc thôøi theá maát muøa ñoùi keùm, neáu coù theå ôû choã ngaøy ngaøy ñeán gaëp Hoøa thöôïng ñöôïc thì neân ñeán haèng ngaøy; neáu haèng ngaøy khoâng theå ñeán ñöôïc thì neân naêm ngaøy ñeán moät laàn; neáu naêm ngaøy khoâng theå ñeán ñöôïc thì khi boá taùt neân ñeán; neáu boá taùt khoâng ñeán ñöôïc thì khi Töï töù neân ñeán gaëp Hoøa thöôïng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät tuï laïc ôû bieân cöông nöôùc Kieàu- taùt-la, do vua Ba-tö-naëc thaâu thueá neân daân trong tuï laïc naøy ñeàu boû ñi heát; nôi ñoù coù moät truù xöù Tyø kheo, do khoâng ñöôïc y thöïc neân cuõng boû ñi. Thôøi gian sau, vua mieãn thu thueá neân daân chuùng laàn löôït trôû veà choán cuõ, coøn caùc Tyø kheo vaãn chöa trôû veà. Luùc ñoù coù caùc ngoaïi ñaïo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñi ñeán nöôùc Xaù-veä, ngang qua truù xöù naøy, thaáy Taêng phöôøng trang nghieâm thanh tònh, laïi coù ñuû caùc vaät caàn duøng nhö noài chaûo, ngoïa cuï, meàn neäm… lieàn noùi vôùi caùc cö só: “Taêng phöôøng naøy troáng khoâng, neáu cho chuùng toâi ôû thì raát toát”, lieàn ñaùp laø cöù tuøy yù ôû neân caùc ngoaïi ñaïo lieàn ôû laïi. Thôøi gian sau coù caùc Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñi ñeán nöôùc Xaù-veä, cuõng ngang qua truù xöù naøy thaáy Taêng phöôøng trang nghieâm thanh tònh laïi coù ñuû caùc vaät caàn duøng cuûa Tyø kheo, lieàn noùi vôùi nhau: “Nôi ñaây chaéc chaén laø truù xöù cuûa-Tyø kheo ñaõ ôû tröôùc kia”, noùi roài lieàn vaøo trong Taêng phöôøng ñuoåi caùc ngoaïi ñaïo ñi ra, ngoaïi ñaïo noùi: “Vì sao phaûi ñi?”, ñaùp: “Choã naøy tröôùc kia laø truù xöù cuûa-Tyø kheo”, ngoaïi ñaïo noùi: “Ñaïi-ñöùc, chuùng toâi ôû ñaây khoâng phaûi thoï töø caùc vò, caùc vò cuõng khoâng coù ñaët ñeå chuùng toâi ñeán ôû ñaây, chuùng toâi ñaõ xin töø caùc cö só ñeå ñöôïc ôû, neáu caùc cö só ñuoåi thì chuùng toâi seõ ñi”. Caùc Tyø kheo lieàn ñeán noùi vôùi caùc cö só: “Choã naøy voán laø truù xöù cuûa Tyø kheo chuùng toâi, neân traû laïi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 689

cho chuùng toâi”, caùc cö só hoûi caùc Tyø kheo : “Caùc thaày boû Taêng phöôøng naøy ñi ñaõ bao nhieâu naêm roài?”, ñaùp laø möôøi naêm, laïi hoûi caùc ngoaïi ñaïo: “Caùc vò ñeán ñaây ôû ñaõ bao nhieâu naêm roài?”, ñaùp laø möôøi naêm, caùc cö só noùi: “Nhö vaäy thì khoâng theå ñuoåi ñi ñöôïc, vì sao, vì caùc Tyø kheo ñaõ boû ñi möôøi naêm, coøn caùc ngoaïi ñaïo ñeán ôû ñaõ möôøi naêm thì khoâng theå ñuoåi hoï ñi ñöôïc”. Caùc Tyø kheo im laëng, sau ñoù ñem vieäc naøy baïch vua, vua lieàn noùi: “Ai noùi ñaõ boû möôøi naêm thì phaûi ñi, coøn ñeán ôû möôøi naêm thì khoâng ñöôïc ñuoåi”, noùi roài vua lieàn sai ngöôøi ñeán ñaùnh ñuoåi caùc ngoaïi ñaïo ñi, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay hai chuøa ôû gaàn nhau thì neân cuøng laøm yeát ma moät choã thoï thí nhöng boá taùt hai nôi”. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, truù xöù naøy ........... vaø truù xöù kia ........... nay cuøng yeát ma moät choã thoï thí nhöng boá taùt hai nôi. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, truù xöù naøy ........... vaø truù xöù kia ........... nay cuøng yeát ma moät choã thoï thí nhöng boá taùt hai nôi. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän truù xöù naøy ........... vaø truù xöù kia ........... cuøng yeát ma moät choã thoï thí nhöng boá taùt hai nôi xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät baûo: “Trong hai truù xöù naøy neáu coù moät truù xöù boû khoâng thì nhöõng vaät duïng ñaõ coù nhö y vaät, ngoïa cuï… Taêng neân gom veà moät choã, thôøi gian sau neáu coù Tyø kheo ñeán ôû thì neân ñöa traû laïi”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñoäi vaät treân ñaàu hay vaùc treân löng, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñoäi vaät treân ñaàu hoaëc vaùc treân löng, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Thích töû Baït-nan-ñaø ñoä töôùng quaân cuûa vua xuaát gia, khi ôû bieân cöông coù phaûn loaïn, vua cho vôøi töôùng quaân ñeán, coù ngöôøi ñaùp laø ñaõ xuaát gia, vua hoûi laø xuaát gia trong giaùo phaùi naøo, ñaùp laø Sa-moân Thích töû, vua töùc giaän noùi: “Chaéc caùc Tyø kheo naøy seõ ñoä heát töôùng quaân cuûa ta”. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä töôùng quaân cuûa vua”, quôû traùch roài baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñoä töôùng

690 BOÄ LUAÄT 5

quaân cuûa vua, neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Thích töû Baït-nan-ñaø tranh caûi vôùi moät thöông nhôn, ngöôøi naøy töùc giaän duøng tay ñaùnh Baït-nan-ñaø, Baït-nan-ñaø lieàn ñeán quan xöû ñoaùn kieän thöông nhôn ñaõ ñaùnh mình, quan xöû ñoaùn goïi thöông nhôn ñeán hoûi laø coù ñaùnh Tyø kheo khoâng, ñaùp laø coù ñaùnh, quan xöû ñoaùn lieàn hoûi quan phaùp cheá: “Ngöôøi ñaùnh Tyø kheo phaïm toäi gì?”, ñaùp: “Phaùp quy ñònh neáu duøng chi phaàn naøo ñaùnh thì chaët boû chi phaàn ñoù”, quan xöû ñoaùn hoûi thöông nhôn laø duøng chi phaàn naøo ñaùnh, ñaùp laø duøng tay phaûi, quan xöû ñoaùn lieàn chaët boû tay phaûi cuûa thöông nhôn. Luùc ñoù daân chuùng trong thaønh ñeàu nghe bieát vieäc Sa-moân Thích töû thöa kieän khieán thöông nhôn bò chaët tay, tieáng xaáu lan ra khaép thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy taâm khoâng vui lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Tyø kheo Baït-nan-ñaø: “Thaày thaät ñaõ laøm vieäc naøy phaûi khoâng?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñi kieän thöa khieán ngöôøi khaùc bò chaët tay”, quôû traùch roài baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc kieän caùo khieán ngöôøi khaùc bò chaët tay, neáu laøm theá thì phaïm Thaâu-lan-giaù”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät ngoaïi ñaïo do loøng tin öa neân muoán xuaát gia trong Phaät phaùp, lieàn ñeán hoûi caùc Tyø kheo: “Toâi muoán xuaát gia, xin hoûi trong phaùp xuaát gia coù vieäc khoù gì khoâng?”, Tyø kheo noùi: “Coù phaùp Töù y: Moät laø nöông theo phaùp maëc y phaán taûo maø ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, ngoaïi ñaïo lieàn noùi: “Toâi khoâng theå maëc y phaán taûo, y dô cuûa ngöôøi cheát”, Tyø kheo laïi noùi: “Hai laø nöông theo phaùp khaát thöïc maø ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, ngoaïi ñaïo noùi: “Toâi coù theå nöông theo phaùp khaát thöïc naøy”, Tyø kheo laïi noùi: “Ba laø nöông theo phaùp ngoài döôùi goác caây maø ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, ngoaïi ñaïo noùi: “Toâi coù theå nöông theo phaùp ngoài duôùi goác caây naøy”, Tyø kheo laïi noùi: “Boán laø nöông theo phaùp thoï thuoác cuõ boû maø ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc”, ngoaïi ñaïo noùi: “Toâi khoâng theå duøng loaïi thuoác cuõ boû naøy”. Sau khi nghe noùi xong phaùp Töù y, ngoaïi ñaïo naøy khoâng chòu xuaát gia, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng neân noùi phaùp Töù y tröôùc, neân cho thoï giôùi cuï tuùc tröôùc, noùi phaùp Töù y sau”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo maát y baùt, moät Tyø kheo quen bieát thaáy y baùt naøy ôû moät choã khaùc lieàn naém laáy ngöôøi caàm y hoûi raèng: “Y baùt naøy laø cuûa-Tyø kheo teân ..........., vì sao laïi ôû trong tay thaày?”, ñaùp: “Toâi mua ñöôïc”, lieàn hoûi: “Thaày mua vaøo luùc naøo, coù

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 691

ai thaáy hay khoâng?”, Tyø kheo naøy khoâng bieát laøm sao, lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu laø mua ñöôïc thì ngöôøi naøy khoâng phaûi laø giaëc, neáu troäm laáy ñöôïc môùi goïi laø giaëc. Y naøy ñaõ mua vôùi giaù bao nhieâu, neáu thaät laø ñaõ mua thì neân theo giaù ñaõ mua traû tieàn laïi cho ngöôøi ñaõ mua”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo du haønh trong voøng hai thaùng, moät Tyø kheo quen bieát vôùi Luïc quaàn Tyø kheo lieàn ñem y gôûi cho Luïc quaàn Tyø kheo ñeå ñi du haønh… nhö tröôùc ñaõ noùi roõ. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù naêm Tyø kheo ñeán hoûi Phaät laø neân duøng vaät gì ñeå nhuoäm y, Phaät baûo: “Neân duøng reã cuû, thaân caønh, laù, hoa, quaû vaø phaân boø ñöïc môùi sanh ñeå nhuoäm y”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, coù Taêng giaø lam môùi laøm, caùc Tyø kheo khoâng coù choã kinh haønh beøn baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm choã kinh haønh; choã ñoù khí trôøi noùng böùc neân khi ñi kinh haønh moà hoâi chaûy, Phaät baûo neân troàng caây ôû choã kinh haønh.

3. Hai Möôi Phaùp Taïp Cuoái: Khi Phaät môùi vöøa thaønh ñaïo quaû A-naäu-ña-la-tam-mieäu-tam-boà- ñeà, coù moät thöông nhôn cuùng cho Phaät toâ söõa vaø luùa maïch. Phaät duøng xong lieàn bò bònh phong. Thích ñeà hoaøn nhôn thaáy roài lieàn ñeán röøng caây Ha-leâ-laëc caùch caây Dieâm phuø khoâng xa ñeå haùi traùi Ha-leâ-laëc chín vaøng ñem veà roài baïch Phaät: “Theá toân, con ñeán röøng caây Ha-leâ-laëc caùch caây Dieâm phuø khoâng xa ñeå haùi traùi Ha-leâ-laëc naøy ñem veà cho Phaät thoï duøng seõ heát bònh phong, coù theå ñi laïi tôùi lui nhö thöôøng”, Phaät im laëng thoï nhaän, Thích ñeà hoaøn nhôn bieát Phaät ñaõ thoï nhaän lieàn ñaûnh leã höõu nhieãu roài ñi. Thích ñeà hoaøn nhôn ñi khoâng laâu sau, Phaät aên xong traùi Ha-leâ-laëc thì bònh ñöôïc laønh, Phaät raõi haït treân ñaát, thôøi gian sau moïc leân thaønh caây Ha-leâ-laëc vaø cho ra traùi, traùi chín vaøng rôi xuoáng khaép treân ñaát, Phaät hoûi A-nan: “Caùc Tyø kheo vì sao khoâng aên traùi Ha-leâ-laëc naøy?”, ñaùp: “Theá toân, Phaät ñaõ cheá khoâng ñöôïc aên thöùc aên thoï caùch ñeâm”, Phaät baûo A-nan: “Tröôùc kia khi thoï traùi Ha-leâ-laëc, ta ñaõ dieät ñieàu naøy, nay caùc Tyø kheo aên khoâng toäi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng coù vaät duïng ñöïng y, Phaät baûo neân laøm caùi röông ñöïng. Nôi naøy khí trôøi noùng aåm neân trong röông sanh truøng, Phaät baûo: “Neân duøng Thanh moäc höông vaø reã coû Na-tyø-la boû vaøo trong röông ñöïng y, do muøi höông naøy truøng seõ khoâng sanh”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, cö só Caáp-coâ-ñoäc cuùng meàn cho Taêng, caùc

692 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho choï meàn”, baïch Phaät, Phaät baûo neân thoï, Taêng ñöôïc thoï, moät ngöôøi cuõng ñöôïc thoï. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo maëc y Löu luõ ñaàu, y keát luõ ñaàu, y giao keát luõ ñaàu, y loaùt luõ ñaàu, khoâng coù taùc tònh y, caùc Tyø kheo baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc maëc y Löu luõ ñaàu, y keát luõ ñaàu, y giao keát luõ ñaàu, y loaùt luõ ñaàu, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khoâng taùc tònh y thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng maëc y Löu luõ ñaàu, y keát luõ ñaàu, y giao keát luõ ñaàu, y loaùt luõ ñaàu cuûa Taêng vaø cuûa cö só, khoâng taùc tònh y, Phaät baûo: “Neáu Taêng vaø cö só coù y Löu luõ ñaàu, y keát luõ ñaàu, y giao keát luõ ñaàu, y loaùt luõ ñaàu, khoâng taùc tònh y vaãn ñöôïc maëc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät A-la-haùn nhaäp nieát baøn, caùc Tyø kheo suy nghó: “Nhö Phaät daõ daïy trong thaân coù taùm vaïn vi truøng, neáu thieâu thaân vò naøy thì seõ gieát cheát caùc vi truøng kia”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao neân baïch Phaät, Phaät baûo: “Khi ngöôøi cheát thì vi truøng trong thaân cuõng cheát theo”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo suy nghó: “Neáu Phaät cho chuùng ta thieâu vò A-la-haùn naøy thì toát”, baïch Phaät, Phaät cho thieâu; laïi nghó: “Neáu Phaät cho chuùng ta xaây thaùp cho vò A-la-haùn naøy thì toát”, baïch Phaät, Phaät cho xaây; laïi nghó: “Neáu Phaät cho chuùng ta cuùng döôøng thaùp A-la-haùn thì toát”, baïch Phaät, Phaät cho cuùng döôøng. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-chieân-dieân coù moät ñeä töû laø thöông nhôn, vò naøy töø bieån veà ñem boái ngoïc ñeo trong ngöôøi cuùng cho Tröôûng laõo, Tröôûng laõo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho thoï boái ngoïc ñeo trong ngöôøi”, baïch Phaät, Phaät cho thoï. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo bònh noùi vôùi Tyø kheo khaùn bònh raèng: “Neáu thaày thöông yeâu chaêm soùc toâi, khi toâi qua ñôøi, taát caû y vaät ñaõ coù ñeàu cho thaày heát”. Khi Tyø kheo bònh naøy qua ñôøi, vò Tri söï ñaùnh kieàn chuøy taäp hoïp Taêng roài baûo Tyø kheo khaùn bònh: “Haõy ñem y vaät cuûa-Tyø kheo ñaõ cheát ra ñaây, hieän tieàn Taêng neân chia”, Tyø kheo khaùn bònh noùi: “Ñoù khoâng phaûi laø vaät cuûa Taêng, vì sao, vì Tyø kheo bònh ñaõ noùi vôùi toâi raèng: “Neáu thaày thöông yeâu chaêm soùc toâi, khi toâi qua ñôøi taát caû y vaät ñaõ coù ñeàu cho thaày heát”, “cho neân taát caû y vaät ñoù ñeàu khoâng phaûi cuûa Taêng”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Khoâng ñöôïc nhö lôøi ngöôøi bònh ñaõ noùi maø ñem y vaät cuûa ngöôøi ñaõ cheát cho thaày, phaûi nhö phaùp chia cho hieän tieàn taêng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo tònh thí cho moät Tyø kheo khaùc xong thì qua ñôøi. Vò tri söï ñaùnh kieàn chuøy taäp Taêng ñeå chia y

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 693

vaät cuûa-Tyø kheo ñaõ cheát, Tyø kheo thoï tònh thí noùi: “Ñaây khoâng phaûi laø vaät cuûa Taêng, vì sao, vì tröôùc khi qua ñôøi, Tyø kheo naøy ñaõ tònh thí cho toâi”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Ñaây laø vì tònh neân thí, y vaät cuûa-Tyø kheo qua ñôøi, Hieän tieàn taêng neân chia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo tònh thí vaät cho moät Tyø kheo khaùc, Tyø kheo thoï tònh thí qua ñôøi, Tyø kheo tònh thí mang y vaät ñeán trong Taêng noùi raèng: “Toâi tröôùc ñaõ tònh thí y vaät naøy, nay Tyø kheo thoï tònh thí ñaõ cheát, y vaät naøy laø cuûa Taêng”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neáu ngöôøi thoï tònh thí cheát thì neân tònh thí laïi cho ngöôøi khaùc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo tònh thí cho moät Tyø kheo khaùc, Tyø kheo thoï tònh thí naøy sau ñoù phaûn giôùi hoaøn tuïc, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neáu ngöôøi thoï tònh thí phaûn giôùi hoaøn tuïc thì neân tònh thí laïi cho ngöôøi khaùc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo tònh thí cho ñeä töû coïng haønh, ngöôøi ñeä töû naøy laøm vieäc khoâng nhö phaùp bò thaày quôû traùch, khoâng cho ôû chung lieàn ñeán ôû chung vôùi Luïc quaàn Tyø kheo. Tuy ñeä töû naøy tröôùc coù yù muoán saùm hoái thaày, nhöng vì ôû chung vôùi Luïc quaàn Tyø kheo neân sau ñoù khoâng coù yù muoán saùm hoái thaày nöõa. Vò thaày hoûi ñeä töû vì sao khoâng ñeán saùm hoái, ñaùp laø khoâng muoán, thaày noùi: “Tröôùc kia ta coù tònh thí y cho ngöôi”, ñeä töû noùi: “Toâi seõ thí cho Phaät”, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu tònh thí cho ñeä töû, ñeä töû bò quôû traùch khoâng cho ôû chung nöõa thì neân tònh thí laïi cho ngöôøi khaùc”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, nôi ñaây khí trôøi noùng aåm neân caùc Tyø kheo laáy y laøm maøn che ôû, khoâng bieát coù phaïm caát chöùa y dö quaù möôøi ngaøy hay khoâng, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Laáy y laøm maøn che ôû thì khoâng phaïm”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, luùc ñoù nöôùc trong gieáng sanh truøng, baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân löôït, löôït nöôùc xong thì thaû truøng laïi trong gieáng”, truøng trong gieáng caøng ngaøy caøng nhieàu theâm, Phaät baûo neân laáy nöôùc ñeåo ñaày moät chaäu, löôït laáy nöôùc roài mang truøng thaû vaøo doøng nöôùc khaùc. Luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, coù Tyø kheo ôû trong Taêng, khi Taêng thoï y coâng ñöùc maø khoâng goïi laø ñöôïc thoï hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù, neáu Tyø kheo an cö choã khaùc maø ôû trong truù xöù

694 BOÄ LUAÄT 5

naøy thoï y coâng ñöùc thì khoâng goïi laø ñöôïc thoï”. Laïi hoûi: “Coù Tyø kheo khoâng thoï y coâng ñöùc maø goïi laø ñöôïc thoï hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù, neáu Tyø kheo an cö ôû truù xöù naøy, töï töù xong xuaát giôùi ñi, sau ñoù trôû veà nghe Taêng ñaõ thoï y coâng ñöùc, nghe roài tuøy hæ thì goïi laø ñöôïc thoï”. Laïi hoûi: “Coù Tyø kheo khi Taêng xaû y coâng ñöùc maø khoâng goïi laø ñöôïc xaû hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù, neáu Tyø kheo thoï y coâng ñöùc ôû choã khaùc, ñeán trong Taêng naøy ñang xaû y coâng ñöùc, tuy ôû trong Taêng nhöng khoâng goïi laø ñöôïc xaû”. Laïi hoûi: “Coù Tyø kheo khoâng ôû trong Taêng, khi Taêng xaû y coâng ñöùc maø goïi laø ñöôïc xaû hay khoâng?”, Phaät noùi: “Coù, neáu Tyø kheo naøy thoï y coâng ñöùc roài xuaát giôùi ñi, khi nghe tin Taêng ñaõ xaû y coâng ñöùc, nghe roài tuøy hæ thì goïi laø ñöôïc xaû”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, taïi moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la coù ngöôøi thí vaät cho Taêng, vò tri sö ñaùnh kieàn chuøy taäp Taêng ñeå chia vaät, hoøa hôïp xhi xong roài ñöùng daäy thì coù Luïc quaàn Tyø kheo töø ngoaøi giôùi ñeán ñoøi cuøng ñöôïc chia, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neáu ñaõ ñaùnh kieàn chuøy taäp Taêng, hoøa hôïp chia vaät xong roài ñöùng daäy thì coù Tyø kheo ngoaøi giôùi ñeán, caùc Tyø kheo muoán cho thì cho khoâng ñöôïc cöôõng ñoøi chia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, taïi moät truù xöù ôû nöôùc Kieàu-taùt-la coù ngöôøi thí y cho Taêng, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo ñeán trong Taêng phöôøng noùi vôùi nhau: “Caùc Tyø kheo trong ñaây saép chia y, chuùng ta ñöùng ôû choã khuaát ñôïi khi hoï chia xong, chuùng ta seõ ra ñoøi cuøng chia”, baøn xong lieàn ñöùng nuùp vaøo choã khuaát. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñaùnh kieàn chuøy taäp Taêng roài baûo goïi Luïc quaàn Tyø kheo ñeán, nhöng tìm khaép nôi khoâng thaáy, cho laø ñaõ ra ngoaøi giôùi neân cuøng nhau hoøa hôïp chia y roài ñöùng daäy. Luïc quaàn Tyø kheo böôùc ra ñoøi cuøng chia, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Khi ñaùnh kieàn chuøy taäp Taêng, hoøa hôïp chia y xong roài ñöùng daäy, neáu coù Tyø kheo ôû trong noäi giôùi ñeán, caùc Tyø kheo muoán cho thì cho, khoâng ñöôïc cöôøng ñoøi chia”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo coù y quyù giaù ñoát löûa giaët y vaø y Thaâm-ma-caên ñem traûi treân giöôøng ngoài khieán noù muoán hö hoaïi, baïch Phaät, Phaät baûo: “Muoán traûi ngoài thì traûi, muoán maëc thì maëc, tuøy nghi maø duøng”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo vì boá taùt neân ñaùnh kieàn chuøy, ngöôøi thuyeát giôùi noùi: “Coù ai khoâng ñeán ñöôïc gôûi duïc thì neân noùi”, coù moät Tyø kheo böôùc ra noùi: “Tyø kheo teân ........... gôûi duïc thanh tònh”, ngöôøi thuyeát giôùi hoûi: “Vò ñoù hieän giôø ôû ñaâu”, ñaùp laø ñaõ ra ngoaøi giôùi, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 695

caùc Tyø kheo : “Töø nay ngöôøi gôûi duïc khoâng ñöôïc ra ngoaøi giôùi, neáu ra ngoaøi giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo vì boá taùt neân ñaùnh kieàn chuøy, ngöôøi thuyeát giôùi noùi: “Coù ai khoâng ñeán ñöôïc gôûi duïc thì neân noùi”, coù moät Tyø kheo böôùc ra noùi: “Tyø kheo teân ........... gôûi duïc thanh tònh”, ngöôøi thuyeát giôùi hoûi: “Vò ñoù hieän giôø ôû ñaâu”, ñaùp laø ñaõ ra ngoaøi giôùi, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc thoï duïc cuûa ngöôøi ra ngoaøi giôùi, neáu thoï duïc cuûa ngöôøi ra ngoaøi giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, caùc Tyø kheo vì boá taùt neân ñaùnh kieàn chuøy, vò thuyeát giôùi hoûi: “Vò naøo thoï giaùo giôùi Tyø kheo ni?”, ñaùp laø Tyø kheo Ca- löu-ñaø-di, laïi hoûi hieän ñang ôû ñaâu, ñaùp laø ñaõ ra ngoaøi giôùi, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay ngöôøi thoï giaùo giôùi Tyø kheo ni khoâng ñöôïc ra ngoaøi giôùi, neáu ra ngoaøi giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laàn löôït gôûi thanh tònh, gôøi duïc, gôøi Töï töù vaø gôûi tröø toäi; caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc laàn löôït gôûi thanh tònh, gôûi duïc, gôûi Töï töù, gôûi tröø toäi; neáu gôøi nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, ôû nöôùc Kieàu-taùt-la caùch Taêng phöôøng khoâng xa coù moät A-lan-nhaõ, vaøo ngaøy boá taùt trôøi möa lôùn, caùc Tyø kheo trong Taêng phöôøng nghó laø caùc Tyø kheo A-lan-nhaõ seõ ñeán cuøng boá taùt; caùc Tyø kheo A-lan-nhaõ cuõng nghó laø caùc Tyø kheo trong Taêng phöôøng seõ ñeán cuøng boá taùt; roát cuoäc vì trôøi möa lôùn caû hai beân ñeàu khoâng ai ñeán ai neân khoâng laøm boá taùt ñöôïc, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Neân laøm yeát ma boá taùt moät nôi”. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, giaûng ñöôøng taïi truù xöù naøy laáy laøm nôi boá taùt. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay laáy giaûng ñöôøng taïi truù xöù naøy laøm nôi boá taùt. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng nay ñaõ chaáp thuaän laáy giaûng ñöôøng taïi truù xöù naøy laøm nôi boá taùt xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù phu nhaân Maït-lôïi ñeán trong Kyø hoaøn muoán nghe phaùp vaø hoûi caùc Tyø kheo : “Trong ñaây coù bao nhieâu Tyø kheo?”, ñaùp laø khoâng bieát, lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân ñeám soá, caùc

696 BOÄ LUAÄT 5

Tyø kheo goïi teân ñeám, laïi laãn loän khoâng theå ñeám bieát ñöôïc, baïch Phaät, Phaät baûo neân haønh truø (phaùt theû ñeám). Laïi hoûi coù bao nhieâu Sa di, caùc Tyø kheo cuõng khoâng bieát, baïch Phaät, Phaät baûo: “Sa di cuõng neân haønh truø”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù vaøo ngaøy Taêng boá taùt, phu nhaân Maït- lôïicuùng tieàn cho Taêng, caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi laø Phaät chöa cho thoï, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo neân thoï. Luùc ñoù coøn hai, ba ngaøy nöõa môùi ñeán ngaøy boá taùt, caùc Tyø kheo laïi boá taùt tröôùc neân ñeán ngaøy boá taùt caùc Tyø kheo nôi khaùc ñeán khoâng ñöôïc cuøng boá taùt, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc thuyeát giôùi tröôùc hai, ba ngaøy, neáu thuyeát giôùi tröôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; neân ñuùng ngaøy boá taùt ñeå cho caùc Tyø kheo khaùc ñeán cuøng boá taùt, ñöôïc cuøng thoï thí”. Luùc chia vaät thí, caùc Sa di cuõng muoán ñöôïc chia, caùc Tyø kheo noùi: “Caùc chuù khoâng coù boá taùt, khoâng laøm yeát ma, khoâng coù thuyeát giôùi, khoâng vaøo boá taùt thì khoâng ñöôïc chia”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Sa di coù thoï theû cuõng neân chia”, caùc Tyø kheo khoâng bieát neân chia bao nhieâu, baïch Phaät, Phaät baûo: “Neáu khi Sa di theo thöù lôùp ñi, ñaøn vieät töï tay thí thì neân cho ñoàng ñeàu; neáu chæ thí cho Taêng thì Ñaïi Tyø kheo ñöôïc ba phaàn, Sa di ñöôïc moät phaàn”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo cuøng Baïch y ngoài chung moät giöôøng, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc ngoài chung giöôøng vôùi Baïch y, neáu ngoài chung giöôøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luïc quaàn Tyø kheo laïi ngoài chung giöôøng vôùi Sa di, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc ngoài chung giöôøng vôùi Sa di, neáu ngoài chung giöôøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo nguû chung phoøng vôùi Sa di hai ñeâm, ñeâm thöù ba ñuoåi ra, Sa di do tröôùc ñaõ thoa daàu döôùi chaân neân khi ñi ra daãm chaân treân taám traûi ñaát laøm dô, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khi thoa daàu döôùi chaân thì khoâng ñöôïc böôùc leân taám traûi ñaát, neáu böôùc leân thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo duï doã ñeä töû cuûa ngöôøi khaùc, caùc Thöôïng toøa traùch: “Caùc Tyø kheo laøm sao ñoä ñöôïc ñeä töû aø daïy hoï nhö phaùp, vì Luïc quaàn Tyø kheo ñaõ duï doã ñeä töû cuûa toâi”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc duï doã ñeä töû cuûa ngöôøi khaùc, neáu duï doã thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo lieàn chuù theä: “Neáu toâi coù duï doã ñeä töû cuûa thaày thì Phaät chuù, Phaùp chuù, Taêng chuù toâi ñi”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc töï chuù theä,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 697

cuõng khoâng ñöôïc chuù theä ngöôøi khaùc; neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo laïi laáy vaät ra chuù theä: “Neáu toâi coù duï doã ñeä töû cuûa thaày thì seõ maát vaät naøy”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy vaät ra töï chuù theä hoaëc chuù theä ngöôøi khaùc; neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo maát y baùt lieàn noùi vôùi caùc Tyø kheo : “Toâi maát y baùt, seõ truø eûo hoï cuõng maát gioáng nhö theá”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc töï truø eûo,cung khoâng ñöôïc truø eûo ngöôøi khaùc; töï laøm hay baûo ngöôøi khaùc laøm ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la, vì sao, vì truø eûo cuõng gioáng nhö chuù theä” Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo cho ngöôøi khaùc vay taøi vaät vaø noùi raèng: “Neáu khoâng traû ñuùng thôøi haïn thì phaûi traû gaáp ñoâi”, ngöôøi vay nghe roài lieàn sôï haõi, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc ñoøi ngöôøi khaùc traû gaáp ñoâi, neáu ñoøi nhö theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coïp soùi gieát nai roài choïn laáy thòt ngon aên tröôùc, caùc Tyø kheo qua giôø ngoï ñi ngang qua choã naøy thaáy thòt nai cuûa coïp aên dö naøy lieàn noùi vôùi nhau: “Chuùng ta mang veà ñeå ngaøy mai aên”, lieàn mang veà trong Kyø hoaøn. Luùc ñoù coïp ñoùi tìm thòt nai dö ñeå aên nöõa neân ñi quanh quaån beân Kyø hoaøn caát tieáng roáng leân, Phaät nghe tieáng coïp roáng lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A-nan ñaùp: “Vì caùc Tyø kheo mang thòt nai dö cuûa coïp mang veà”, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc laáy thòt dö cuûa coïp mang veà, neáu laáy thì phaïm Ñoät-kieát-la, vì sao, vì coïp khoâng coù döùt mong caàu. Neáu laáy thòt dö cuûa Sö töû thì khoâng phaïm, vì sao, vì Sö töû döùt mong caàu”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, coù Tyø kheo khoâng theo Tyø kheo caàu thính xuaát toäi, lieàn xuaát toäi ngöôøi ñoù; Tyø kheo ñoù nghe roài taâm khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay neáu ngöôøi ñoù khoâng ñoàng yù thì khoâng ñöôïc xuaát toäi ngöôøi ñoù, cuûng khoâng ñöôïc baûo ngöôøi ñoù nhôù toäi, khoâng ñöôïc ngaên ngöôøi ñoù thuyeát giôùi, töï töù; cuõng khoâng ñöôïc ngaên ngöôøi ñoù giaùo giôùi Tyø kheo ni; neáu ngaên thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo Haï toøa goïi Thöôïng toøa khoâng cung kính, Thöôïng toøa nghe roài taâm khoâng vui, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc goïi Thöôïng toøa khoâng cung kính, neáu goïi Thöôïng toøa khoâng cung kính thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát goïi nhö theá naøo, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Haï toøa neân goïi Thöôïng toøa laø Tröôûng laõo”, neáu chæ goïi laø Tröôûng laõo thì baát tieän

698 BOÄ LUAÄT 5

neân Phaät baûo: “Töø nay neân Tröôûng laõo teân ..........., nhö goïi Tyø kheo Xaù- lôïi-phaát, Tröôûng laõo Ñaïi Muïc-kieàn-lieân, Tröôûng laõo A-nan…”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi -la cuøng noùi chuyeän giôõn cöôøi laøm naõo loaïn Tyø kheo khaùc vaø tham aên uoáng nhö troäm caép; caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài baûo caùc Tyø kheo : “Caùc thaày neân taùc yeát ma khoâng thanh tònh cho hai ngöôøi naøy”. Taùc phaùp yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la cuøng noùi chuyeän giôõn cöôøi laøm naõo loaïn Tyø kheo khaùc vaø tham aên uoáng nhö troäm caép. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay yeát ma khoâng thanh tònh cho Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la naøy. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän yeát ma khoâng thanh tònh cho Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Hai ngöôøi naøy bò Taêng taùc phaùp cho yeát ma khoâng thanh tònh roài, sanh taâm hoái haän, töï thaáy coù toäi neân ñeán trong Taêng saùm hoái vaø caàu giaûi yeát ma: “Tröôùc ñaây con naõo loaïn chuùng taêng nay sanh taâm hoái haän xin saùm hoái vaø caàu giaûi yeát ma khoâng thanh tònh”. Caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: Neáu ñaõ sanh taâm hoái haän caàu saùm hoái thì Taêng neân cho giaûi yeát ma khoâng thanh tònh”. Taùc phaùp giaûi yeát ma nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la neân töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, chuùng con laø Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la cuøng noùi chuyeän giôõn cöôøi laøm naõo loaïn Tyø kheo khaùc vaø tham aên uoáng nhö troäm caép. Taêng ñaõ taùc yeát ma khoâng thanh tònh cho chuùng con, nay chuùng con sanh taâm hoái haän caàu saùm hoái vaø theo Taêng xin giaûi yeát ma khoâng thanh tònh. Cuùi xin Taêng thöông xoùt giaûi yeát ma khoâng thanh tònh cho chuùng con (3 laàn). Moät Tyø kheo trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la cuøng noùi chuyeän giôõn cöôøi laøm naõo loaïn Tyø kheo khaùc vaø tham aên uoáng nhö troäm caép. Taêng ñaõ taùc yeát ma khoâng thanh tònh cho Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la, nay hai ngöôøi naøy sanh taâm hoái haän caàu saùm hoái vaø theo Taêng xin giaûi yeát ma khoâng thanh tònh. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay giaûi yeát ma khoâng thanh tònh cho Tyø

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 699

kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän giaûi yeát ma khoâng thanh tònh cho Tyø kheo Na-la vaø Tyø kheo ni Thi-la xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Luùc ñoù coù moät Tyø kheo hoûi Phaät: “Theá toân, neân duøng loaïi da naøo laøm giaøy da?”, Phaät baûo: “Tröø naêm loaïi da laø da Sö töû, da Hoå, da Choù, da Raùi caù vaø da Choàn; laïi tröø naêm loaïi da laø da Voi, da Ngöïa, da Baùo, da Daõ can, vaø da Nai ñen; taát caû caùc loaïi da khaùc ñeàu ñöôïc duøng laøm giaøy da”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi thí cho Taêng da caù Thieïân ñeå laøm giaøy da, caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï loaïi da naøy laøm giaøy da”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Cho thoï da caù Thieän ñeå laøm giaøy da, vì noù thoâ neân duøng da boø bòt leân treân”. Laïi coù ngöôøi thí cho Taêng da caù Thaùc ñeå laøm giaøy da, caùc Tyø kheo khoâng thoï, noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï loaïi da naøy laøm giaøy da”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo : “Cho thoï da caù Thaùc ñeå laøm giaøy da, vì noù thoâ neân duøng da boø bòt leân treân”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù ngöôøi thí cho Tyø kheo sôïi gaân, Tyø kheo khoâng thoï vì khoâng bieát duøng laøm gì, Phaät baûo neân thoï, duøng laøm quai ñeå ñoùng cöûa vaø laøm daây ñeå môû cöûa. Laïi coù ngöôøi thí cho Taêng da gaáu, caùc Tyø kheo khoâng thoï vì khoâng bieát duøng laøm gì, Phaät baûo neân thoï ñeå tröôùc cöûa phoøng trong Taêng phöôøng, duøng lau chaân khi vaøo phoøng. Sau khi Töï töù Phaät du haønh giaùo hoùa gaëp moät Tyø kheo tay caàm giaøy da maø ñi, lieàn hoûi nguyeân do, Tyø kheo ñaùp: “Theá toân, giaøy da naøy laøm chaân con bò thöông”, Phaät baûo: “Neân duøng da meàm loùt ôû trong”. Phaät taïi nöôùc A-la-tyø, coù Tyø kheo lo lieäu vieäc xaây caát caàn vaät lieäu nhö goã tre neân ñi vaøo nuùi, khi ñi vaøo nuùi, giöõa ñöôøng sôï gaëp Sö töû, coïp, soùi…, sôï khi ñi bò gai ñaâm chaân neân duøng coû raâu roàng laøm giaøy ñeå mang, khoâng ngôø treân ñöôøng ñi coù nhieàu nöôùc buøn ñoïng trong giaøy neân laøm hoaïi chaân, Phaät baûo neân laøm giaøy coù loã thoâng ñeå nöôùc buøn chaûy ra. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä ôû trong Kyø vieân, coù baø con cuûa Phaät nghe tin trong doøng toäc cuûa mình coù ngöôøi xuaát gia chöùng quaû Phaät, lieàn xin pheùp cha meï ñeå ñeán gaëp Phaät. Cha meï sôï ngöôøi con naøy sau khi gaëp Phaät seõ xuaát gia neân noùi vôùi con raèng: “Treân ñöôøng ñi sôï seõ gaëp Sö töû, coïp soùi…”, nhöng ngöôøi con nay vaãn nhaát quyeát muoán ñi, cha meï bieát yù con ñaõ quyeát neân noùi vôùi con raèng: “Chuùng ta nay töø bieät con, nhöng con höùa laø neáu con xuaát gia thì phaûi trôû veà ñaây thaêm chuùng ta”, ngöôøi

700 BOÄ LUAÄT 5

con nhaän lôøi cha meï roài ñi ñeán gaëp Phaät, Phaät lieàn cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Thôøi gian sau, ngöôøi con naøy xin pheùp Phaät trôû veà thaêm cha meï vaø baø con, Phaät baûo: “Cho ñi nhöng khoâng ñöôïc ôû laâu”. Ngöôøi con naøy trôû veà nhaø, trong thaân toäc moãi ngöôøi löu giöõ moät ngaøy neân ngöôøi con ôû laïi nhaø traûi qua thôøi gian laâu, cho ñeán khi tieát trôøi coù möa tuyeát rôi môùi töø bieät cha meï vaø baø con ñeå trôû veà choã Phaät. Cha meï noùi: “Trôøi ñang möa tuyeát laøm sao ñi ñöôïc, con coù theå mang giaøy uûng cuûa baïch y ñöôïc khoâng?”, ñaùp: “Phaät chöa cho mang giaøy uûng cuûa baïch y”. Do khoâng thoï giaøy uûng ñeå mang neân treân ñöôøng ñi tay chaân laïnh coùng nöùt neû, veà ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ñöùng moät beân. Phaùp thöôøng cuûa Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán ñeàu hoûi thaêm coù nhaãn ñuû khoâng, khaát thöïc coù deã khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng. Tyø kheo naøy ñaùp laø nhaãn ñuû, khaát thöïc khoâng khoù, ñi ñöôøng khoâng nhoïc meät, roài ñem vieäc treân baïch Phaät. Phaät hoûi: “Ñaát ñai nôi ñoù nhö theá naøo?”, ñaùp laø coù raát nhieàu tuyeát, Phaät baûo: “Töø nay ôû quoác ñoä naøo coù nhieàu tuyeát, cho ñöôïc mang giaøy uûng cuûa baïch y ñeå traùnh tuyeát”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc duøng maøu xích chu (ñoû) sôn leân naêm traêm chaân giöôøng daây roài ñem cuùng cho Taêng ôû Kyø hoaøn, caùc Tyø kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï giöôøng daây coù chaân giöôøng sôn ñoû”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Giöôøng naøy thanh tònh neân thoï”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù tröôûng giaû Baït ñeà ñem Taêng phöôøng ñöôïc trang nghieâm ñuû thöù cuùng cho Taêng, caùc Tyø kheo khoâng thoï noùi raèng: “Phaät chöa cho chuùng toâi thoï Taêng phöôøng ñöôïc trang nghieâm ñuû thöù”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Taêng phöôøng naøy thanh tònh neân thoï”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù tröôûng giaû UÙc-giaø-toâ-baït-na ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho tröôûng giaû ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng. Tröôûng giaû baïch Phaät: “Theá toân, con xin thænh Phaät vaø Taêng ngaøy mai ñeán nhaø con thoï thöïc, Phaät im laëng nhaän lôøi, bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi, tröôûng giaû lieàn ñaûnh leã Phaät höõu nhieãu roài ra veà. Veà ñeán nhaø ngay trong ñeâm ñoù lo söûa soaïn ñuû caùc moùn aên ngon, laïi coøn cho trang nghieâm naêm traêm chieác giöôøng baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ nghó raèng: “Neáu Phaät khoâng thoï loaïi giöôøng naøy thì thoï loaïi giöôøng kia”; laïi chuaån bò saün naêm traêm caùi maâm baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ nghó raèng: “Neáu Phaät khoâng thoï caùi naøy thì thoï caùi kia”; laïi chuaån bò saün naêm traêm caùi baùt baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ nghó raèng: “Phaät khoâng thoï caùi baùt naøy thì seõ thoï caùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 39 701

baùt kia”. Chuaån bò moïi thöù xong xuoâi, saùng sôùm traûi toøa roài sai söù ñeán baïch Phaät: “Ñaõ ñeán giôø thoï thöïc, xin Phaät töï bieát thôøi”. Phaät cuøng caùc Tyø kheo ñi ñeán nhaø tröôûng giaû, luùc ñoù tröôûng giaû laàn löôït mang ra caùc loaïi giöôøng baèng vaøng, baïc, löu ly, pha leâ daâng cuùng nhöng Phaät ñeàu khoâng thoï. Cuoái cuøng tröôûng giaû cho mang ra loaïi giöôøng thöôøng coù traûi neäm daøy leân treân thì Phaät lieàn thoï vaø ngoài leân. Tröôûng giaû laïi laàn löôït mang ra caùc loaïi maâm vaøng, maâm baïc…; baùt vaøng, baùt baïc… daâng cuùng, Phaät ñeàu khoâng thoï vaø baûo raèng: “Tröôùc ñaây ta ñaõ cho ñöôïc duøng hai loaïi baùt laø baùt saét vaø baùt baèng goám söù, coøn taùm loaïi baùt khaùc ñeàu khoâng ñöôïc duøng”. Luùc ñoù tröôûng giaû töï tay daâng thöùc aên leân cuùng döôøng cho Phaät vaø Taêng khieán cho taát caû ñeàu ñöôïc no ñuû roài, sau ñoù ngoài tröôùc Phaät nghe phaùp, Phaät thuyeát phaùp chæ daïy cho tröôûng giaû ñöôïc lôûi hæ roài ñöùng daäy ra veà.

702 BOÄ LUAÄT 5

LUAÄT THAÄP TUÏNG QUYEÅN 40

TAÏP TUÏNG (Tieáp Theot)

3. Hai Möôi Phaùp Taïp Cuoái (Tieáp Theo): Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Baø-la-moân coù moät con gaùi dung maïo ñoan chaùnh ñaët teân laø Dieäu quang, khi vöøa ñöôïc sanh ra coù thaày xem töôùng noùi raèng: “Ñöùa con gaùi naøy veà sau seõ tö thoâng vôùi naêm traêm ngöôøi nam”. Do thaày töôùng noùi nhö theá neân ñöùa con gaùi naøy ñeán tuoåi tröôûng thaønh vaãn khoâng coù ai ñeán hoûi cöôùi. Luùc ñoù gaàn nhaø Baø-la- moân coù moät thöông nhôn thöôøng vaøo bieån tìm chaâu baùu, moät hoâm ñöùng treân laàu töø xa nhìn thaáy ngöôøi con gaùi naøy lieàn sanh taâm ham muoán, beøn hoûi thaêm ñoù laø con gaùi cuûa ai, ñaõ coù choàng hay chöa, vì sao ñeán nay vaãn chöa coù ai ñeán hoûi cöôùi, môùi bieát laø do thaày töôùng xem töôùng khi môùi sanh ñaõ noùi nhö theá neân ñeán nay vaãn chöa coù ai ñeán hoûi cöôùi, lieàn suy nghó: “Tröø Sa-moân Thích töû ra, khoâng ai coù theå mieãn cöôõng vaøo nhaø ta, nhöng Sa-moân Thích töû khoâng coù laøm vieäc sai traùi naøy. Ta seõ cöôùi ngöôøi con gaùi naøy”, nghó roài lieàn ñeán caàu hoân vaø cöôùi veà nhaø. Veà nhaø soáng chung chöa bao laâu thì coù caùc thöông nhôn muoán keát baïn vaøo bieån tìm chaâu baùu, theo phaùp nöôùc thì muoán vaøo bieån phaûi yeâu caâu ngöôøi ñaõ töøng vaøo bieån cuøng ñi, neáu khoâng chòu cuøng ñi cuõng phaûi cöôõng eùp cuøng ñi. Luùc ñoù thöông nhaân naøy phaûi cuøng caùc thöông nhôn vaøo bieån neân baûo ngöôøi giöõ cöûa raèng: “Ta phaûi vaøo bieån, ngöôi ôû nhaø khoâng ñöôïc cho ngöôøi nam naøo mieãn cöôõng vaøo trong nhaø, tröø Sa-moân Thích töû vì Sa- moân Thích töû khoâng laøm vieäc sai traùi naøy”, ngöôøi giöõ cöûa vaâng lôøi, daën doø xong thöông nhaân ra ñi. Thôøi gian sau, Sa-moân Thích töû ñeán nhaø naøy khaát thöïc, ngöôøi nöõ naøy troâng thaáy lieàn noùi: “Haõy cuøng toâi haønh duïc”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay nhöõng nhaø nhö theá, neáu chöa töøng ñeán thì khoâng neân ñeán, neáu ñaõ ñeán thì khoâng neân ngoài, vì sao, vì vaøo nhaø naøy aét seõ phaïm toäi phi phaïm haïnh”. Ngöôøi nöõ nay sau bò cheát vì bònh, trong ñeâm ñoù ngöôøi nhaø ñem taát caû ñoà trang

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 703

nghieâm cuøng ngöôøi cheát boû vaøo röøng thaây cheát. Luùc ñoù coù naêm traêm giaëc cöôùp ñi ngang qua choã aáy, thaáy ngöôøi nöõ naøy tuy ñaõ cheát nhöng laïi khôûi duïc taâm lieàn cuøng ngöôøi cheát haønh daâm, naêm traêm teân giaëc naøy haønh daâm xong môùi boû ñi. Ngöôøi nöõ naøy do tröôùc kia yeâu caàu caùc Tyø kheo cuøng mình haønh daâm neân bò ñoïa vaøo aùc ñaïo, sanh laøm con roàng daâm teân laø Tyø-ñaït-ña ôû phía Baéc cuûa nöôùc naøy. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù Tyø kheo bò ung nhoït ñeán choã thaày thuoác Kyø-baø xin chöõa tró, Kyø-baø baûo neân uû noùng laøm cho nhoït chín muøi, baïch Phaät, Phaät baûo neân uû noùng; Kyø-baø laïi baûo neân phaù ung nhoït, baïch Phaät, Phaät baûo neân phaù; Kyø-baø laïi baûo neân naën cho muû chaûy ra heát, baïch Phaät, Phaät baûo neân naën; Kyø-baø laïi baûo neân ñaép thuoác ñeå huùt muû, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho duøng ñuû caùch ñeå trò ung nhoït”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù trong thaønh coù môû hoäi cuùng teá roàng Kyø-leâ suoát trong moät thaùng neân coù raát nhieàu loaïi haïng ngöôøi ñeán tuï hoïp vui chôi aên uoáng, coù ngöôøi ngöïc loài, coù ngöôøi ngöïc loõm, coù ngöôøi chaân gioáng chaân voi, coù ngöôøi chaân gioáng chaân ngöïa… Laïi coù caùc thöông nhôn töø boán phöông ñeán vì trong thaùng hoäi cuùng teá naøy vua khoâng thu thueá, khoâng ngaên caám qua laïi; do chæ coøn vaøi ngaøy nöõa laø heát leã hoäi, caùc thöông nhôn naøy suy nghó: “Vua khoâng thu thueá chæ trong moät thaùng hoäi cuùng teá naøy, chuùng ta neân ñi tröôùc, luùc leã hoäi chöa maõn”, nghó roài lieàn trôû veà. Caùc haïng ngöôøi nhö ngöôøi ngöïc loài, ngöïc loõm, chaân gioáng chaân voi… thì vaãn coøn ôû laïi ñi du haønh khaép nôi. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo do haïnh xaáu neân ñeä töû coïng truï coù haïnh toát, thaáy thaày laøm haïnh xaáu cuõng töï boû ñi. Luïc quaàn Tyø kheo khi thaáy nhöõng ngöôøi coù töôùng xaáu naøy lieàn suy nghó: “Ta neáu chöùa nuoâi ñeä töû toát thì chuùng cuõng töï boû ñi, nay ta neân chöùa nuoâi nhöõng ngöôøi xaáu töôùng naøy thì khoâng ai khuyeân chuùng boû ñi nöõa; neáu coù khuyeân boû ñi thì ngöôøi xaáu töôùng nhö theá ai maø öa thích”, nghó roài lieàn noùi vôùi chuùng: “Caùc ngöôi vì sao khoâng xuaát gia”, ñaùp: “Chuùng con xaáu xí, ai seõ ñoä cho chuùng con xuaát gia”, Luïc quaàn noùi: “Neáu caùc ngöôi coù theå thay ta thöù lôùp giöõ phoøng hoaëc ñöa thöùc aên cho ngöôøi giöõ phoøng giuøm ta, hoaëc coù theå thay ta gaùnh y baùt thì ta seõ cho caùc ngöôi xuaát gia”, lieàn ñaùp laø xin vaâng theo, Luïc quaàn Tyø kheo lieàn ñoä cho xuaát gia. Luùc ñoù coù ngöôøi thænh Phaät vaø Taêng, Luïc quaàn Tyø kheo do hai nguyeân nhaân neân sai ñeä töû gaùnh y baùt ñi tröôùc: Moät laø vì ñi chaäm, hai laø neáu ñi cuøng thì hoå theïn. Caùc cö só naøy tin Phaät neân taâm thanh tònh, nhöng caùc ñeä töû cuûa dò ñaïo thì cöôøi cheâ raèng: “Ñaây laø phöôùc ñieàn maø caùc vò cuùng döôøng hay sao, ngöôøi ñi tröôùc thì ñeán aên tröôùc”, caùc cö só nghe roài lieàn hoå theïn, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy

704 BOÄ LUAÄT 5

nhoùm hoïp Tyø kheo taêng roài hoûi Luïc quaàn Tyø kheo: “Caùc thaày thaät ñaõ laøm nhö theá phaûi khoâng ?”, ñaùp: “Thaät ñaõ laøm thöa Theá toân”, Phaät lieàn quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi ñoä ngöôøi ngöïc loài, ngöïc loõm, chaân gioáng nhö chaân voi…”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñoä nhöõng ngöôøi coù töôùng xaáu nhö ngöïc loài, ngöïc loõm, chaân gioáng nhö chaân voi…; neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Tröôûng laõo Öu-ba-ly coù hai Sa di teân laø Ñaø- taùt vaø Ba laø, luùc ñoù Ñaø-taùt noùi vôùi Ba laø: “Neáu thaày thoï giôùi tröôùc thì toâi seõ cung caáp nhöõng gì thaày caàn”; Ba laø cuõng noùi vôùi Ñaø-taùt: “Neáu thaày thoï giôùi tröôùc, toâi cuõng seõ cung caáp nhöõng gì thaày caàn”. Luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly baïch Phaät: “Theá toân, hai Sa di cuøng moät luùc cho yeát ma thoï giôùi ñöôïc khoâng ?”, Phaät noùi ñöôïc. Taùc phaùp yeát ma thoï giôùi nhö sau: Taêng nhaát taâm hoøa hôïp, moät Tyø kheo trong Taêng xöôùng raèng: Ñaïi-ñöùc taêng laéng nghe, hai Sa di Ñaø-taùt vaø Ba laø naøy ñaõ ñöôïc Tröôûng laõo Öu-ba-ly cho thoï giôùi cuï tuùc, nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Tröôûng laõo Öu-ba-ly laøm Hoøa thöôïng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho moät Sa di Ñaø-taùt vaø Ba laø naøy thoï giôùi cuï tuùc, Tröôûng laõo Öu-ba-ly laøm Hoøa thöôïng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-töù-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaân cho hai Sa di Ñaø-taùt vaø Ba laø thoï giôùi cuï tuùc, Tröôûng laõo Öu-ba-ly laøm Hoøa thöôïng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laëng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, con khoâng bieát Phaät noùi Tu-ña-la, Tyø-ni vaø A-tyø-ñaøm ôû ñaâu, con phaûi laøm sao”, Phaät baûo: “Noùi ôû saùu thaønh lôùn taïi nöôùc Chieâm-ba, nöôùc Xaù-veä, nöôùc Tyø-xaù-ly, thaønh Vöông xaù, nöôùc Ba laø naïi, nöôùc Ca-tyø-la- veää; vì sao, vì ta ôû taïi saùu thaønh nhieàu neân thuyeát phaùp giaùo hoùa cuõng ñeàu ôû ñoù”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Da xaù cuøng naêm traêm Tyø kheo töø nöôùc Kieàu-taùt-la ñeán nöôùc Xaù-veä muoán an cö, cöïu Tyø kheo nôi ñaây thaêm hoûi khaùch Tyø kheo vaø gaùnh giuùp y baùt. Khi gaëp nhau hai beân vui veû noùi cöôøi lôùn tieáng, Phaät nghe ñöôïc nhöõng tieáng noùi cöôøi lôùn tieáng naøy lieàn hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät baûo A-nan: “Haõy ñeán baûo Tröôûng laõo Da xaù vaø naêm traêm Tyø kheo raèng: do caùc thaày noùi cöôøi lôùn tieáng neân Phaät ñuoåi ñi khoâng cho an cö ôû ñaây”, A-nan vaâng lôøi Phaät daïy ñeán noùi y nhö vaäy, Tröôûng laõo Da xaù cuøng naêm traêm Tyø kheo lieàn ñi ñeán trong tuï laïc beân bôø soâng Baø-caàu-ma ñeå an cö. Caùc Tyø kheo naøy suy nghó: “Phaät quôû traùch chuùng ta noùi cöôøi lôùn tieáng,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 705

chuùng ta nay neân im laëng laø toát”, nghó roài lieàn baïch Phaät, Phaät noùi neân im laëng laø toát. Luùc ñoù caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta ôû phoøng rieâng thì toát”, baïch Phaät, Phaät noùi cho ôû phoøng rieâng. Laïi noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta ôû trong chuùng thì toát”, baïch Phaät, Phaät noùi cho ôû trong chuùng. Laïi noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta duøng nöôùc goäi ñaàu thì toát”, baïch Phaät, Phaät noùi cho goäi ñaàu. Luùc ñoù caùc Tyø kheo duøng tay laáy nöôùc goäi raát baát tieän lieàn baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm gaøu; laøm gaøu lôùn neân khi muùc nöôùc laøm öôùt y; laøm gaøu nhoû thì muùc laáy nöôùc khoâng ñöôïc, baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng neân laøm quaù lôùn, cuõng khoâng neân laøm quaù nhoû, neân laøm vöøa chöøng khoaûng moät baùt la hay nöûa Baùt la”. Luùc ñoù laøm gaøu khoâng coù caùn, khi xoái nöôùc, gaøu rôi treân ñaàu ngöôøi khaùc ñau nhöùc suyùt cheát, baïch Phaät, Phaät baûo neân laøm caùn. Luùc ñoù coù Tyø kheo ngoài nguû gaät, Tyø kheo khaùc laáy nöôùc taït, lieàn noùi: “Toâi khoâng nguû sao laáy nöôùc taït toâi”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng neân tin ngöôøi nguû, neân tin ngöôøi taït nöôùc. Coù coù naêm phaùp neân laáy nöôùc taït ngöôøi: Moät laø vì thöông xoùt, hai laø khoâng vì xuùc naõo ngöôøi khaùc, ba laø ngöôøi kia nguû, boán laø ngöôøi kia ñaàu döïa vaøo vaùch, naêm laø ngöôøi kia duoãi chaân ra”. Coù Tyø kheo vaãn nguû gaät, caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho duøng tay goõ thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho duøng tay goõ; luùc ñoù coù Tyø kheo nguû gaät, Tyø kheo khaùc lieàn duøng tay goõ, Tyø kheo nguû noùi: “Toâi khoâng nguû sao duøng tay goõ toâi”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng neân tin ngöôøi nguû, neân tin ngöôøi goõ. Coù coù naêm phaùp neân duøng tay goõ ngöôøi: Moät laø vì thöông xoùt, hai laø khoâng vì xuùc naõo ngöôøi khaùc, ba laø ngöôøi kia nguû, boán laø ngöôøi kia ñaàu döïa vaøo vaùch, naêm laø ngöôøi kia duoãi chaân ra”. Coù Tyø kheo vaãn nguû gaät, caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta duøng caàu loâng neùm thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho duøng caàu loâng neùm, neùm roài hoâm sau ñem traû laïi”, caùc Tyø kheo khoâng bieát ñem traû cho ai, Phaät baûo: “Neân traû laïi cho ngöôøi ñaõ neùm, neáu ngöôøi neùm khoâng coù ôû ñoù thì neân ñöa choù ngöôøi laøm nhieân ñaêng, neáu ngöôøi laøm nhieân ñaêng khoâng coù ôû ñoù thì neân ñöa cho ngöôøi chaáp taùc, neáu ngöôøi chaáp taùc khoâng coù ôû ñoù thì neân ñeå treân ñaát ôû giöõa giaûng ñöôøng roài trôû veà choã ngoài”. Tyø kheo khi ngoài xuoáng roài laïi thaáy coù Tyø kheo khaùc nguû gaät lieàn laáy caàu loâng naøy neùm vaøo ngöôøi nguû ñoù, ngöôøi nguû lieàn noùi: “Toâi khoâng coù nguû sao laáy caàu loâng neùm toâi”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng neân tin ngöôøi nguû, neân tin ngöôøi neùm caàu loâng. Coù coù naêm phaùp neân laáy caàu loâng neùm ngöôøi: Moät laø vì thöông xoùt, hai laø khoâng vì xuùc naõo ngöôøi khaùc, ba laø ngöôøi kia nguû, boán laø ngöôøi kia

706 BOÄ LUAÄT 5

ñaàu döïa vaøo vaùch, naêm laø ngöôøi kia duoãi chaân ra”. Coù Tyø kheo vaãn nguû gaät, caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta caàm thieàn tröôïng thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho caàm. Luùc ñoù ñaàu thieàn tröôïng nhoïn laøm raùch y An-ñaø-hoäi, Phaät baûo neân duøng vaät boïc ñaàu tröôïng laïi. Luùc ñoù choáng thieàn tröôïng xuoáng ñaát phaùt ra tieáng, Phaät baûo neân boïc luoân caû ñaàu tröôïng phía döôùi. Luùc ñoù caùc Tyø kheo khoâng bieát caàm thieàn tröôïng nhö theá naøo, baïch Phaät, Phaät baûo: “Khi caàm thieàn tröôïng neân khôûi taâm cung kính”, caùc Tyø kheo khoâng bieát khôûi taâm cung kính nhö theá naøo, Phaät baûo neân duøng hai tay caàm thieàn tröôïng ñeå treân ñaàu. Luùc ñoù coù Tyø kheo ngoài nguû gaät, Tyø kheo lieàn caàm thieàn tröôïng goõ vaøo ngöôøi nguû, ngöôøi naøy giaät mình ñöùng daäy, caùc Tyø kheo khaùc im laëng khoâng noùi, ngay luùc ñoù Tyø kheo nguû naøy ngaát xæu ngaõ xuoáng ñaát, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu Tyø kheo ñang ngoài maø buoàn nguû thì neân ñöùng daäy, neáu thaáy ngöôøi khaùc nguû gaät thì caàm thieàn tröôïng goõ vaøo ngöôøi ñoù roài trôû laïi choã ngoài; neáu khoâng thaáy coù ai nguû gaät thì mình neân ñi ra ngoaøi loanh quanh moät laùt roài trôû vaøo, neáu thaáy coù ngöôøi nguû gaät thì caàm thieàn tröôïng goõ vaøo ngöôøi ñoù roài trôû laïi choã ngoài, neáu khoâng thaáy coù ai nguû gaät thì caàm thieàn tröôïng ñeå laïi choã cuõ roài trôû laïi choã ngoài”. Luùc ñoù coù Tyø kheo nguû gaät, Tyø kheo khaùc caàm thieàn tröôïng goõ vaøo ngöôøi nguû, ngöôøi nguû lieàn noùi: “Toâi khoâng coù nguû sao caàm thieàn tröôïng goõ toâi”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Khoâng neân tin ngöôøi nguû, neân tin ngöôøi goõ. Coù coù naêm phaùp neân caàm thieàn tröôïng goõ ngöôøi: Moät laø vì thöông xoùt, hai laø khoâng vì xuùc naõo ngöôøi khaùc, ba laø ngöôøi kia nguû, boán laø ngöôøi kia ñaàu döïa vaøo vaùch, naêm laø ngöôøi kia duoãi chaân ra”. Coù Tyø kheo vaãn nguû gaät, caùc Tyø kheo noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho ñeå thieàn traán thì toát”, baïch Phaät, Phaät baûo cho ñeå thieàn traán. Luùc ñoù thieàn traán khoâng coù loã neân khi ñeå lieàn rôi xuoáng ñaát, Phaät baûo: “Neân laøm loã, laøm loã xong, duøng daây xoû qua loã, treân ñaàu daây laøm daây quai treo vaøo loã tai caùch tröôùc traùn boán ngoùn tay”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo duøng daây quaán quanh ñaàu roài môùi ñeå thieàn traán, Phaät baûo: “Khoâng ñöôïc laøm nhö theá, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù ñeå thieàn traán roài laøm rôi maø Tyø kheo vaãn nguû gaät, Phaät baûo: “Thieàn traán rôi moät laàn thì cho duoãi chaân ra moät laàn, neáu rôi hai laàn thì cho duoãi chaân ra hai laàn, neáu rôi laàn thöù ba thì neân ñöùng daäy ñi”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ñöùng daäy ñi qua ñi laïi laøm naõo loaïn nhau, Phaät baûo neân ñi theo thöù lôùp nhö caùch ñi cuûa ngoãng. Luùc ñoù Haï toøa khi ñi ñuïng vaøo vai Thöôïng toøa, Phaät baûo: “Haï toøa khoâng ñöôïc ñuïng vaøo vai Thöôïng toøa, neân ñi sau Thöôïng toøa vaø khoâng ñöôïc gaàn Thöôïng toøa”. Luùc ñoù coù Tyø kheo vaãn nguû gaät, caùc Tyø kheo noùi vôùi

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 707

nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta quy ñònh thôøi tieát thì toát”, baïch Phaät, Phaät noùi cho ñònh thôøi tieát. Laïi noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta quy ñònh hai thôøi thì toát”, Phaät noùi cho quy ñònh hai thôøi. Laïi noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta quy ñònh vaøo ban ñeâm thì toát”, Phaät laïi cho quy ñònh vaøo ban ñeâm. Laïi noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta quy ñònh vaøo ban ngaøy thì toát”, Phaät laïi cho quy ñònh vaøo ban ngaøy. Laïi noùi vôùi nhau: “Neáu Phaâït cho chuùng ta quy ñònh trong voøng baûy ngaøy thì toát”, Phaät laïi cho quy ñònh trong voøng baûy ngaøy. Laïi noùi vôùi nhau: “Neáu Phaät cho chuùng ta thöôøng ngoài thieàn thì toát”, Phaät laïi cho thöôøng ngoài thieàn. Luùc ñoù do Phaät cho quy ñònh thôøi tieát hoaëc hai thôøi, hoaëc ban ñeâm, hoaëc ban ngaøy, hoaëc trong voøng baûy ngaøy, hoaëc thöôøng ngoài thieàn; caùc Tyø kheo khoâng thöôøng xæa raêng suùc mieäng neân mieäng hoâi thoái, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Cho xæa raêng suùc mieäng vì coù naêm lôïi ích: Moät laø mieäng khoâng ñaéng, hai laø mieäng khoâng hoâi, ba laø tröø gioù, boán laø tröø bònh nhieät, naêm laø tröø ñaøm aám. Laïi coù naêm lôïi ích: Moät laø tröø gioù, hai laø tröø nhieät, ba laø mieäng coù vò thaám nhuaàn, boán laø aên uoáng ñöôïc, naêm laø maét saùng”. Do Phaät cho quy ñònh thôøi tieát hoaëc hai thôøi, hoaëc ban ñeâm, hoaëc ban ngaøy, hoaëc trong voøng baûy ngaøy, hoaëc thöôøng ngoài thieàn; caùc Tyø kheo khoâng thöôøng taém röûa neân thaân dô hoâi, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo neân taém. Luùc ñoù nöôùc trong soâng chaûy xieát, caùc Tyø kheo xuoáng taém coù ngöôøi bò nöôùc cuoán troâi, Phaät baûo: “Neân ñoùng coïc trong nöôùc roài vin vaøo coïc ñeå taém”. Do Phaät cho quy ñònh thôøi tieát hoaëc hai thôøi, hoaëc ban ñeâm, hoaëc ban ngaøy, hoaëc trong voøng baûy ngaøy, hoaëc thöôøng ngoài thieàn neân caùc Tyø kheo ñöôïc voâ löôïng trí, chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn, Tö-ñaø- haøm, A-na-haøm vaø A-la-haùn. Phaät bieát caùc Tyø kheo ñaõ chöùng ñaéc neân do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng baûo caùc Tyø kheo raèng: “Nôi ñoù coù aùnh saùng cuûa chö Phaät ôû trong phaùp theá gian”. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø moät naêm coù hai kyø ñaïi hoäi vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa xuaân vaø vaøo thaùng sau cuûa cuoái muøa haï. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa xuaân, Tyø kheo caùc nôi suy nghó: “Phaät ñaõ daïy chuùng ta neân an cö, trong ba thaùng an cö tu taäp seõ ñöôïc an laïc truï”, ñaây laø ñaïi hoäi thöù moät. Vaøo thaùng cuoái cuûa muøa haï, caùc Tyø kheo an cö ba thaùng ñaõ xong nghó raèng: “Ñaõ laâu chuùng ta khoâng gaëp Phaät”, nghó roài lieàn ñaép y mang baùt ñi ñeán choã Theá toân, ñaây laø ñaïi hoäi thöù hai. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ôû beân bôø soâng Ba caàu ma an cö ba thaùng ñaõ xong, ñaép y mang baùt ñeán choã Phaät, Phaät töø xa thaáy caùc Tyø kheo naøy ñeán, khi hoï vöøa ñeán Phaät lieàn nhaäp Sô thieàn, caùc Tyø kheo naøy cuõng nhaäp sô thieàn; Phaät xuaát sô

708 BOÄ LUAÄT 5

thieàn roài nhaäp Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn vaø Khoâng, voâ töôûng, voâ taùc; caùc Tyø kheo naøy cuõng xuaát Sô thieàn roài nhaäp Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn vaø Khoâng, voâ töôûng, voâ taùc. Luùc ñoù Tröôûng laõo A-nan thaáy caùc Tyø kheo naøy ñeán lieàn baïch Phaät: “Theá toân, xin Phaät thuyeát phaùp cho caùc Tyø kheo ñeå hoï ñöôïc an laïc laâu daøi”, Phaät baûo A-nan: “Thaày chôù noùi lôøi naøy, naøy A-nan, nhö ñieàu ta ñaõ bieát, thaày coù theå bieát ñöôïc khoâng. Khi ta töø xa thaáy caùc Tyø kheo naøy ñeán, ta nhaäp Sô thieàn thì caùc Tyø kheo naøy cuõng nhaäp Sô thieàn; ta xuaát Sô thieàn roài nhaäp Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn vaø Khoâng, voâ töôûng, voâ taùc; caùc Tyø kheo naøy cuõng xuaát Sô thieàn roài nhaäp Nhò thieàn, Tam thieàn, Töù thieàn vaø Khoâng, voâ töôûng, voâ taùc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ôû vuøng ñaát Haéc sôn coù hai Tyø kheo teân Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc ôû nôi naøy laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy cuõng nghe cuõng bieát. Tyø kheo naøy cuøng ngöôøi nöõ ngoài chung moät giöôøng, aên chung moät maâm, uoáng chung moät baùt, quaù ngoï aên, chöùa thöùc aên cuøng nguû (noäi tuùc), aên thöùc aên caùch ñeâm, khoâng thoï maø aên, khoâng laøm phaùp dö thöïc maø aên, ñaùnh ñaøn ñaùnh troáng, huyùt gioù thaønh nhaïc, thoåi laù caây Ña la thaønh tieáng nhaïc…, ca muùa, ñeo chuoãi anh laïc, laáy höông thôm thoa thaân, maëc aùo öôùp muøi thôm… töï daét vôï vaø con gaùi cuûa ngöôøi hoaëc baûo ngöôøi daét, khieán voi ngöïa ñaáu nhau, traâu boø ñaáu nhau, nam nöõ ñaáu nhau, baûn thaân cuõng ñaáu, tay ñaùnh chaân ñaïp, ñuoåi chaïy nhau boán phía… tung ñoà vaät leân hö khoâng roài ôû döôùi ñoùn laáy, ñi cuøng ngöôøi nöõ treân thuyeàn laøm caùc kyû nhaïc, hoaëc côûi voi, côûi ngöïa, ñi kieäu vôùi nhieàu ngöôøi thoåi oác ñi tröôùc daãn ñöôøng vaøo trong vöôøn röøng… laøm ñuû nhöõng vieäc xaáu xa nhö theá. Luùc ñoù A-nan töø nöôùc Ca-thi ñi ñeán nöôùc Xaù-veä, nguû qua ñeâm ôû Haéc sôn, saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, nhöng laïi mang baùt khoâng trôû veà. Ra khoûi thaønh khoâng xa thaáy coù nhieàu ngöôøi nhoùm hoïp lieàn ñi ñeán hoûi: “Vuøng ñaát naøy sung tuùc coù nhieàu ngöôøi cö truù, nhöng nay toâi mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc laïi phaûi mang baùt khoâng trôû veà. Khoâng bieát coù Sa-moân Thích töû naøo ôû ñaây ñaõ laøm ít nhieàu vieäc xaáu ?”, trong soá ñoù coù moät hieàn giaû teân laø Öu laâu giaø chaép tay baïch A-nan: “Ñaïi-ñöùc bieát khoâng, ôû ñaây coù Tyø kheo teân Maõn-tuùc vaø Maõ-tuùc laøm haïnh xaáu, laøm nhô nhaø ngöôøi, ai cuõng thaáy nghe hay bieát… gioáng nhö ñoaïn vaên treân”, keå roõ roài thænh A-nan veà nhaø mình, traûi toøa môøi ngoài roài töï tay daâng nöôùc vaø thöùc aên ngon cuùng döôøng, sau ñoù nghe A-nan noùi phaùp, A-nan noùi phaùp chæ daïy cho ñöôïc lôïi hæ roài ñi. Trôû veà choã taïm nghæ trao traû ngoïa cuï cho cöïu Tyø kheo roài tieáp tuïc du haønh ñeán nöôùc Xaù-veä, ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân. Phaùp thöôøng cuûa chö Phaät laø khi coù khaùch Tyø kheo ñeán lieàn hoûi thaêm coù nhaãn ñöôïc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 709

khoâng, coù an laïc truï khoâng, ñi ñöôøng coù nhoïc meät khoâng, khaát thöïc coù khoù khoâng. Luùc ñoù Phaät hoûi thaêm A-nan nhö treân, A-nan ñaùp: “Theá toân, con nhaãn ñöôïc, ñöôïc an laïc truï, ñi ñöôøng khoâng meät, khaát thöïc khoâng khoù”, keá ñem söï vieäc treân baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm Tyø kheo taêng ñuû lôøi quôû traùch hai Tyø kheo Maõ-tuùc vaø Maõn-tuùc: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cuøng ngöôøi nöõ ngoài chung moät giöôøng… laøm ñuû nhöõng vieäc xaáu xa nhö theá”, quôû traùch roài baûo caùc Tyø kheo : “Töø nay khoâng ñöôïc cuøng ngöôøi nöõ ngoài chung moät giöôøng, neáu ngoài chung thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc cuøng aên chung moät maâm vôùi ngöôøi nöõ, neáu aên chung thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc cuøng uoáng chung moät baùt vôùi ngöôøi nöõ, neáu cuøng uoáng chung thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc aên phi thôøi, neáu aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng ñöôïc aên thöùc aên dö caùch ñeâm, neáu aên thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng ñöôïc tay dô caàm thöùc aên maø aên, neáu aên thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng thoï thöùc aên maø aên thì phaïm Ba- daät-ñeà. Khoâng thoï phaùp taøn thöïc maø aên nöõa thì phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng ñöôïc ñaùnh ñaøn, ñaùnh troáng; khoâng ñöôïc ñaùnh nhòp; khoâng ñöôïc duøng vaät thoåi hay ñaùnh ñeå taïo ra nhòp ñieäu…, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc ñeo traøng hoa, chuoãi anh laïc; khoâng ñöôïc thoa höông thôm treân ngöôøi, treân y phuïc; neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc töï haùi hoa vaø baûo ngöôøi khaùc haùi; neáu töï laøm hay baûo ngöôøi laøm ñeàu phaïm Ba-daät-ñeà. Khoâng ñöôïc caøi hoa treân toùc hoaëc baûo ngöôøi caøi; töï laøm hay baûo ngöôøi laøm ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc keát caùc loaïi hoa hay baûo ngöôøi keát; töï laøm hay baûo ngöôøi laøm ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc töï laøm söù giaû ñi ñeán nhaø ñoàng nam ñoàng nöõ, cuõng khoâng ñöôïc baûo ngöôøi khaùc ñeán; töï ñeán hay baûo ngöôøi ñeán tuøy tröôøng hôïp maø phaïm toäi. Khoâng ñöôïc xuùi giuïc voi ñaáu nhau, ngöïa ñaáu nhau… neáu laøm ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc tung ñoà vaät leân hö khoâng roài ôû döôùi ñoùn laáy, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la. Khoâng ñöôïc cuøng ngöôøi nöõ ngoài treân thuyeàn ca haùt taïo nhaïc, neáu laøm thì phaïm Ñoät-kieát-la… neáu laøm nhöõng haïnh xaáu nhö theá ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo Ca-la-leâ töï ñeán xem voi ñaáu nhau, ngöïa ñaáu nhau, gaø choïi nhau, boø ñaáu nhau…, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng ñöôïc ñeán xem voi, ngöïa, boø… ñaáu nhau, neáu ñeán xem thì phaïm Ñoät-kieát-la”.

4. Phaùp Taïp Lieân Quan Tôùi Tyø Kheo Ni: a. Hai möôi phaùp taïp ñaàu: Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá

710 BOÄ LUAÄT 5

toân, Cuø-ñaøm-di Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà thoï taùm troïng phaùp lieàn xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc, thaønh phaùp Tyø kheo ni; coøn caùc Tyø kheo ni khaùc seõ nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Neân hieän tieàn Baïch-töù-yeát-ma”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo cuøng vôùi Tyø kheo ni taùc phaùp yeát ma, caùc Tyø kheo ni trong loøng khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay caùc Tyø kheo khoâng ñöôïc cuøng Tyø kheo ni taùc phaùp yeát ma. Tyø kheo ni neân trôû veà cuøng caùc Tyø kheo ni taùc phaùp yeát ma, tröø yeát ma thoï giôùi cuï tuùc, yeát ma Ma-na-ñoûa vaø yeát ma Xuaát toäi”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni cuøng vôùi Tyø kheo taùc phaùp yeát ma, caùc Tyø kheo ni trong loøng khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Caùc Tyø kheo ni khoâng neân cuøng vôùi Tyø kheo taùc phaùp yeát ma. Caùc Tyø kheo neân trôû veà cuøng caùc Tyø kheo taùc phaùp yeát ma, tröø yeát ma khoâng leã baùi, khoâng cuøng noùi chuyeän vaø khoâng cuùng döôøng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù nhöõng ngöôøi vôï bò cha meï choàng laøm cho khoå naõo neân xuaát gia laøm Tyø kheo ni, caùc Tyø kheo ni naøy sau laïi bò Hoøa thöôïng ni, A-xaø-leâ ni vaø caùc Tyø kheo ni coïng truï (ôû chung) laøm cho khoå naõo neân hoaøn tuïc laøm baïch y. Caùc cö só lieàn quôû traùch: “Boïn ngöôøi nöõ xaáu xa khoâng toát naøy, tröôùc ñaây chuùng ta laøm chuû hoï, giöõa chöøng xuaát gia laøm Tyø kheo ni thoï söï toân troïng cuûa chuùng ta; nay hoaøn tuïc, chuùng ta trôû laïi thoï söï toân troïng cuûa hoï, khoâng coù gì laø nhaát ñònh caû”. Caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khi ñaõ phaûn giôùi hoaøn tuïc thì khoâng cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc trôû laïi”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt ra khoûi nuùi Kyø-xaø-quaät vaøo thaønh Vöông xaù khaát thöïc, thaáy Tyø kheo ni Thaâu la-Nan-ñaø ñang raûo böôùc ñi phía tröôùc neân Tröôûng laõo noùi vôùi ni raèng: “Coâ haõy ñi nhanh moät chuùt, neáu khoâng thì traùnh ñöôøng cho toâi ñi”, Thaâu la-Nan-ñaø noùi: “Thaày voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia, coù vieäc gaáp hay sao maø khoâng ñi töø töø moät chuùt”, Ñaïi Ca dieáp noùi: “Naøy coâ, toâi khoâng traùch coâ maø chæ traùch A-nan”, sau ñoù ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni ñi tröôùc Tyø kheo, neáu ñi tröôùc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo ni Thaâu-la-Nan-ñaø tröôùc giôø ngoï ñaép y mang baùt khaát thöïc, thoï thöïc roài ñeå Ni-sö-ñaøn treân vai traùi ñi ñeán trong röøng An ñaø ngoài treân toøa lôùn döôùi moät goác caây thì coù moät con raén chui vaøo trong nöõ caên, sau ñoù coâ ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni ngoài treân toøa lôùn, neáu ngoài thì phaïm Ñoät-kieát-la, neáu ngoài treùo moät chaân thì khoâng phaïm”.

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 711

Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Öu-ba-ly hoûi Phaät: “Theá toân, Phaät khoâng cho Tyø kheo ni xuaát toäi thaáy nghe nghi cuûa-Tyø kheo, neáu coù nhaân duyeân Tyø kheo ni xuaát toäi thaáy nghe nghi cuûa-Tyø kheo thì khoâng phaïm phaûi khoâng?”, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, tröø noùi chôù gaàn guõi aùc tri thöùc vaø baïn ñaûng aùc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, Phaät baûo caùc Tyø kheo: “Neáu moät Tyø kheo xuùi giuïc moät Tyø kheo phaûn giôùi thì tuøy phaïm toäi; neáu xuùi giuïc Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di vaø Sa-di-ni phaûn giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ni xuùi giuïc Tyø kheo ni phaûn giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu xuùi giuïc Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni phaûn giôùi cuõng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Thöùc-xoa-ma-na xuùi giuïc Thöùc-xoa-ma-na phaûn giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu xuùi giuïc Sa di, Sa-di-ni, Tyø kheo, Tyø kheo ni phaûn giôùi cuõng ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa di xuùi giuïc Sa di phaûn giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu xuùi giuïc Sa-di-ni, Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na phaûn giôùi cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa-di-ni xuùi giuïc Sa-di-ni phaûn giôùi thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu xuùi giuïc Sa di, Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na phaûn giôùi cuõng phaïm Ñoät-kieát- la”. Neáu Tyø kheo duøng ñuû moïi vaät ñeå duï doã Tyø kheo khaùc thì phaïm toäi; neáu duï doã Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ni duøng ñuû moïi vaät duï doã Tyø kheo ni thì phaïm toäi; neáu duï doã Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, Tyø kheo ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu Thöùc-xoa-ma-na duøng moïi vaät duï doã Tyø kheo ni thì phaïm toäi; neáu duï doã Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni, Tyø kheo ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu Sa di duøng moïi vaät duï doã Sa di thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu duï doã Sa-di-ni, Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na ñeàu phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu Sa-di-ni duøng moïi vaät duï doã Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát- la; neáu duï doã Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di ñeàu phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo noùi aám ôù vôùi Tyø kheo khaùc thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi aám ôù vôùi Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät- kieát-la. Neáu Tyø kheo ni noùi aám ôù vôùi Tyø kheo ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi aám ôù vôùi Tyø kheo thì phaïm Ba-daät-ñeà; noùi aám ôù vôùi Thöùc-xoa-ma- na, Sa di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Thöùc-xoa-ma-na noùi aám ôù vôùi Thöùc-xoa-ma-na thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi aám ôù vôùi Tyø kheo, Tyø kheo ni, Sa di, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa di noùi aám ôù vôùi Sa di thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi aám ôù vôùi Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc- xoa-ma-na, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa-di-ni noùi aám ôù vôùi

712 BOÄ LUAÄT 5

Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi aám ôù vôùi Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc- xoa-ma-na, Sa di cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo khinh Tyø kheo thì phaïm Ñoät-kieát-la; khinh Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ni khinh Tyø kheo ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; khinh Tyø kheo, Thöùc- xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni cuõng Ñoät-kieát-la. Neáu Thöùc-xoa-ma-na khinh Thöùc-xoa-ma-na thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khinh Tyø kheo, Tyø kheo ni, Sa di, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa di khinh Sa di thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khinh Sa-di-ni, Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc- xoa-ma-na cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Sa-di-ni khinh Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; neáu khinh Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di cuõng phaïm Ñoät-kieát-la . Neáu Tyø kheo noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Tyø kheo khaùc thì phaïm toäi; noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Tyø kheo ni noùi lôùi aùc ñoäc vôùi Tyø kheo ni thì phaïm toäi; noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Tyø kheo, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la. Neáu Thöùc-xoa-ma-na noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Thöùc-xoa-ma-na thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Tyø kheo, Tyø kheo ni, Sa di, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät-kieát-la. Sa di noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Sa di thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di, Sa-di-ni cuõng phaïm Ñoät-kieát-la.Neáu Sa-di-ni noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Sa-di-ni thì phaïm Ñoät-kieát-la; noùi lôøi aùc ñoäc vôùi Tyø kheo, Tyø kheo ni, Thöùc-xoa-ma-na, Sa di cuõng phaïm Ñoät-kieát-la . Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni ñeán trong Kyø hoaøn nghe phaùp, caùc Tyø kheo traûi toïa cuï xong vaãn coøn dö, caùc Tyø kheo ni vì tìm toïa cuï neân khoå naõo noùi vôùi caùc Tyø kheo: “Caùc thaày ñaõ traûi toïa cuï xong vaãn coøn dö, haõy cho chuùng toâi möôïn ngoài”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi traûi toïa cuï coøn dö ñem cho Tyø kheo ni möôïn”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay neáu traûi toïa cuï coøn dö thì neân cho Tyø kheo ni möôïn ngoài”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp tröôùc ngoï ñaép y mang baùt ra khoûi nuùi Kyø-xaø-quaät vaøo thaønh khaát thöïc, Tyø kheo ni Thaâu-la-Nan-ñaø ñi ôû phía sau duøng khuyûu tay thuùc vaøo löng cuûa Tröôûng laõo, Ñaïi Ca dieáp noùi: “Naøy coâ, toâi khoâng traùch coâ maø chæ traùch A-nan”, sau ñoù ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni thuùc vaøo löng Tyø kheo, neáu thuùc vaøo löng thì phaïm Ñoät- kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña maëc ñoà tô luïa taïp saéc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 713

hieàn thieän coù ñöùc maø laïi maëc ñoà tô luïa taïp saéc, ñaâu khaùc gì phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc maëc ñoà tô luïa taïp saéc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni duøng daây luïa taïp saéc coät thaét löng, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc duøng daây luïa taïp saéc coät thaét löng, neáu duøng thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Luùc ñoù coù Tyø kheo ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña maëc caùc loaïi y xeáp lai nhoû, y vaûi thöa moûng…, Phaät baûo khoâng ñöôïc maëc, neáu maëc thì phaïm Ñoät-kieát-la . Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Thaâu-la-Nan-ñaø thöôøng hay öôõn ngöôøi, caùc Tyø kheo ni hoûi muoán laøm gì, coâ ñaùp laø muoán thoï xuùc laïc. Caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc öôõn ngöôøi, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù moät Tyø kheo khaát thöïc ñöôïc thöùc aên ñeàu chia laøm hai phaàn: Phaàn khaát thöïc tröôùc thì töï aên, coøn phaàn khaát thöïc sau thì ñem veà phoøng cho Tyø kheo ni. Luùc ñoù trôøi möa to neân Tyø kheo ni khoâng ñeán, khoâng ai aên thöùc aên naøy neân Tyø kheo ñem boû trong Taêng phöôøng, chim quaï tuï ñeán ræa aên vaø keâu la lôùn tieáng. Sau khi thoï thöïc xong, Phaät cuøng A-nan ñi ñeán ñoù xem vaø hoûi A-nan nguyeân do, A-Nan ñem vieäc treân baïch Phaät, Phaät hoûi A-nan: “Caùc Tyø kheo ñeàu cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thöùc aên phaûi khoâng ?”, A-nan ñaùp vaâng, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo taêng roài quôû traùch caùc Tyø kheo: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo laïi cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thöùc aên. Töø nay Tyø kheo khoâng ñöôïc cho Tyø kheo ni khoâng phaûi laø baø con thöùc aên, neáu cho thì phaïm Ñoät-kieát-la ”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù thôøi theá maát muøa ñoùi keùm khaát thöïc khoù ñöôïc, vaøo ngaøy tieát hoäi thì caùc Tyø kheo laïi ñöôïc cuùng raát nhieàu thöùc aên neân aên xong vaãn coøn dö. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ni vì khaát thöïc khoù ñöôïc neân khoå naõo, thaáy caùc Tyø kheo coøn dö nhieàu thöùc aên neân noùi raèng: “Haõy cho chuùng toâi thöùc aên dö naøy”, caùc Tyø kheo noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi cho Tyø kheo ni thöùc aên dö”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Gaëp luùc maát muøa ñoùi keùm thì neân cho Tyø kheo ni thöùc aên dö”. Thôøi gian sau thôøi theá ñöôïc muøa neân sung tuùc trôû laïi, khaát thöïc deã ñöôïc nhöng caùc Tyø kheo vaãn ñem cho Tyø kheo ni thöùc aên dö, Tyø kheo ni khoâng thoï vaø noùi raèng: “Thöùc aên caùch ñeâm ñoái vôùi caùc thaày laø baát tònh, ñoái vôùi chuùng toâi cuõng laø baát tònh”, caùc Tyø kheo ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay thöùc aên caùch ñeâm cuûa-Tyø kheo ñoái vôùi Tyø kheo ni laø tònh, ngöôïc laïi thöùc aên caùch ñeâm cuûa-Tyø kheo ni ñoái vôùi Tyø kheo laø tònh”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo hoûi Tyø kheo ni veà phaùp

714 BOÄ LUAÄT 5

chöôùng ngaên ñaïo, caùc Tyø kheo ni xaáu hoå khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo khoâng ñöôïc hoûi Tyø kheo ni veà phaùp chöôùng ngaên ñaïo, Tyø kheo neân hoûi Tyø kheo veà phaùp chöôùng ngaên ñaïo”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo ni hoûi Tyø kheo veà phaùp chöôùng ngaên ñaïo, caùc Tyø kheo xaáu hoå khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc hoûi Tyø kheo veà phaùp chöôùng ngaên ñaïo, Tyø kheo ni neân hoûi Tyø kheo ni veà phaùp chöôùng ngaên ñaïo”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni cho Thöùc-xoa-ma-na khoâng theå chaùnh ngöõ (phaùt aâm khoâng ñuùng) thoï giôùi cuï tuùc; khi Thöùc- xoa-ma-na naøy ñeán trong Taêng xin ñoä con thì laïi phaùt aâm thaønh thoa cho con, caùc Tyø kheo ni treû ñeàu cöôøi to leân khieán Thöùc-xoa-ma-na naøy xaáu hoå boû ñi, khoâng thoï giôùi cuï tuùc nöõa. Caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay neáu coù Thöùc-xoa-ma-na khoâng theå chaùnh ngöõ thì cho Tyø kheo ni khaùc baïch thay”. Phaùp baïch thay nhö sau: Ni taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo ni baïch thay neân töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, Thöùc-xoa-ma-na teân .......... khoâng theå chaùnh ngöõ nay theo Taêng xin thoï giôùi cuï tuùc, Hoøa thöôïng ni laø ......... Xin Taêng thöông xoùt teá ñoä cho Thöùc-xoa-ma-na teân ......... ñöôïc thoï giôùi cuï tuùc. Xin thöông xoùt (3 laàn). Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc gaëp trôøi möa, Tyø kheo ni Thaâu la- Nan-ñaø ñi ôû phía sau ñeán ngöûi vaøo ngöôøi cuûa Ñaïi Ca dieáp, Ñaïi Ca dieáp noùi: “Coâ haõy ñi tröôùc, ñöøng coù theo ngöûi toâi”, ni noùi: “Ñaïi-ñöùc ñi tröôùc”, noùi roài cöù ngöûi khoâng thoâi, Ñaïi Ca dieáp noùi: “Naøy coâ, toâi khoâng traùch coâ maø chæ traùch A-nan”, sau ñoù ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc theo ngöûi Tyø kheo, neáu theo ngöûi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù trong thaønh coù vôï cuûa moät thöông nhaân, ngöôøi choàng ñi xa buoân baùn, ngöôøi vôï ôû nhaø tö thoâng vôùi ngöôøi nam khaùc coù thai, buïng caøng ngaøy caøng lôùn, ngöôøi vôï sôï choàng bieát neân töï truïc thai roài suy nghó: “Khoâng coù ai ñoàng tình mang thai nhi naøy vöùt boû giuøm ta”. Luùc ngöôøi vôï naøy ñang lo buoàn veà thai nhi cheát naøy thì coù moät Tyø kheo ni ñeán nhaø, ni naøy voán thöôøng qua laïi nhaø naøy vaø quen bieát ngöôøi vôï naøy neân khi thaáy baø ta buoàn raàu lieàn hoûi nguyeân do, ñaùp: “Choàng toâi ñi xa, toâi ôû nhaø tö thoâng vôùi… neân töï truïc thai ra, nhöng

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 715

khoâng tìm ñöôïc ai ñoàng tình ñem vöùt boû thai nhi cheát naøy giuøm toâi. Coâ coù theå ñem vöùt noù giuøm toâi khoâng?”, ni ñaùp: “Ñöôïc, neáu toâi ñem vöùt thì ñaâu ai bieát”, noùi roài boû thai nhi cheát vaøo trong caùi chaäu, ñaäy leân roài ñem ñeán choã khuaát boû. Luùc ñoù coù moät ñaùm treû ñang chôi ñuøa ôû gaàn ñoù, thaáy Tyø kheo ni boû caùi chaäu, muoán bieát laø vaät gì trong ñoù neân ñeán giôû xem, lieàn thaáy moät thai nhi ñaõ cheát, cuøng noùi khaùo leân raèng: “Sa-moân Thích töû daâm duïc, laøm cho Tyø kheo ni sanh con roài gieát boû”, moät ngöôøi noùi cho hai ngöôøi daàn daàn tieáng ñoàn vang khaép trong thaønh Xaù-veä. Coù Tyø kheo thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy lieàn baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc ñem vöùt boû thai nhi cheát giuøm cho ngöôøi khaùc, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Quaät-ña sanh con trai roài suy nghó: “Phaät keát giôùi khoâng cho xuùc chaïm ngöôøi nam, ta sanh con trai khoâng bieát phaûi laøm sao”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Ngöôøi meï ñöôïc xuùc chaïm ngöôøi con cho ñeán khi chöa theå lìa meï, caùc ni khaùc thì khoâng ñöôïc xuùc chaïm, neáu xuùc chaïm thì phaïm toäi. Khi treû ñeán tuoåi lìa ñöôïc meï, neáu ngöôøi meï coøn xuùc chaïm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Sau ñoù Quaät-ña suy nghó: “Phaät keát giôùi khoâng cho nguû chung moät phoøng vôùi ngöôøi nam, ta nay sanh con trai, khoâng bieát phaûi laøm sao”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi meï ñöôïc nguû chung vôùi con cho ñeán luùc chöa lìa söõa, khi ñeán luùc lìa söõa maø ngöôøi meï coøn nguû chung thì phaïm Ñoät-kieát-la, Tyø kheo ni khaùc nguû chung thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Sau ñoù Quaät-ña laïi suy nghó: “Phaät keát giôùi khoâng cho moät mình nguû chung moät phoøng vaø xuùc chaïm cho ñeán moät ñeâm, ta caàn coù moät Tyø kheo ni khaùc cuøng nguû chung”, baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Tyø kheo ni taêng roài baûo raèng: “Caùc coâ haõy laøm yeát ma ñoäc phoøng (moät mình rieâng moät phoøng ) cho Tyø kheo ni Quaät-ña, neáu coù ai khaùc gioáng nhö vaäy cuõng neân taùc yeát ma cho”. Taùc phaùp yeát ma ñoäc phoøng nhö sau: Ni taêng nhaát taâm hoøa hôïp, Tyø kheo ni Quaät-ña töø choã ngoài ñöùng daäy, tròch baøy vai höõu chaép tay baïch Taêng: Ñaïi-ñöùc taêng nhôù nghó, con laø Quaät-ña vì sanh moät beù trai neân theo Taêng xin yeát ma ñoäc phoøng. Xin Taêng thöông xoùt cho con yeát ma ñoäc phoøng (3 laàn) Moät Tyø kheo ni ôû trong Taêng taùc baïch yeát ma nhö sau: Ñaïi-ñöùc Taêng laéng nghe, Quaät-ña naøy vì sanh moät beù trai neân theo Taêng xin yeát ma ñoäc phoøng. Neáu taêng ñuùng thôøi ñeán nghe, Taêng neân chaáp thuaän, Taêng nay cho Quaät-ña yeát ma ñoäc phoøng. Baïch nhö vaäy. Nhö theá Baïch-nhò-yeát-ma cho ñeán caâu Taêng ñaõ chaáp thuaän cho

716 BOÄ LUAÄT 5

Quaät-ña yeát ma ñoäc phoøng xong roài. Taêng chaáp thuaän vì im laïêng, vieäc naøy xin nhôù giöõ nhö vaäy. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo thöôøng ra vaøo nhaø ngöôøi cuøng quen bieát nhau, caùc cö só noùi: “Thaày haõy ñoä con gaùi toâi laøm Öu- baø-di”, Tyø kheo ñaùp: “Phaät khoâng cho chuùng toâi xuùc chaïm ngöôøi nöõ thì laøm sao ñoä ñöôïc”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Vì taâm töø neân ñoä hoï laøm Öu-baø-di”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni thöôøng ra vaøo nhaø ngöôøi cuøng quen bieát nhau, caùc cö só noùi: “Coâ haõy ñoä con trai toâi laøm Öu-baø-taéc”, Tyø kheo ñaùp: “Phaät khoâng cho chuùng toâi xuùc chaïm ngöôøi nam thì laøm sao ñoä ñöôïc”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Vì taâm töø neân ñoä hoï laøm Öu-baø-taéc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo thöôøng ra vaøo nhaø ngöôøi cuøng quen bieát nhau, vôï caùc cö só noùi: “Caùc coâ haõy cho chuùng toâi moät mieáng y cuõ raùch ñeå thuû hoä ñöùa treû”, caùc Tyø kheo ni khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Vì taâm töø bi neân cho hoï”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù nhieàu coâ gaùi doøng hoï Thích cao quyù xuaát gia laøm Tyø kheo ni, khi khaát thöïc ñaép y ñeå loä ngöïc neân bò caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñaép y ñeå loä ngöïc khi khaát thöïc, gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho duøng y phuù hieáp ñeå che phuû ngöïc khi khaát thöïc”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo ni moät mình ñi vaøo trong vöôøn Laïc thieän gaëp giaëc cöôùp loät heát quaàn aùo, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni ñi vaøo trong vöôøn Lac thieän, taát caû caùc vöôøn khaùc cuõng khoâng cho vaøo, neáu vaøo thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù coù Tyø kheo ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït- ña ôû tröôùc ngöôøi nam vaøo ao taém, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ôû tröôùc ngöôøi nam vaøo ao taém, ñaâu khaùc gì daâm nöõ”. Coù Tyø kheo ni thieåu duïc tri tuùc haønh haïnh ñaàu ñaø nghe bieát vieäc naøy khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Ni taêng roài quôû traùch: “Taïi sao goïi laø Tyø kheo ni laïi ôû tröôùc ngöôøi nam vaøo ao taém. Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc ôû tröôùc ngöôøi nam vaøo ao taém, neáu laøm theá thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Cuø-ñaøm-di Ma-ha-ba-xaø-ba-ñeà heát loøng hoä Phaät phaùp, duøng lôøi noùi ñieàu phuïc laøm caùc phaùp yeát ma Khoå- thieát, yeát ma Y chæ, yeát ma taãn, yeát ma Haï-yù cho caùc Tyø kheo ni. Caùc Tyø kheo ni treû khinh maïn noùi raèng: “Hoøa thöôïng ni cuûa toâi laø .........,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 717

A-xaø-leâ ni cuûa toâi laø ........, toâi töø trong Taêng ........ thoï giôùi cuï tuùc; coøn Tyø kheo ni giaø xaáu naøy khoâng bieát ai laø Hoøa thöôïng ni, ai laø A-xaø-leâ ni vaø töø trong Taêng naøo thoï giôùi cuï tuùc”, Cuø-ñaøm-di nghe roài trong loøng khoâng vui, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do vieäc naøy nhoùm Ni taêng roài baûo caùc Tyø kheo ni raèng: “Caùc coâ chôù xuùc naõo Cuø-ñaøm-di Ma-ha-ba- xaø-ba-ñeà, vì Cuø-ñaøm-di khi thoï taùm troïng phaùp lieàn ñöôïc xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc vaø thaønh Tyø kheo ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo ni Lieân-hoa-saéc tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, thoï thöïc xong ñeå Ni-sö-ñaøn treân vai phaûi ñi vaøo röøng An-ñaø, traûi Ni-sö-ñaøn beân goác caây roài ngoài baùn giaø. Luùc ñoù coù con trai cuûa moät Baø-la-moân thaáy ni naøy lieàn sanh taâm ham muoán lieàn ñeán choã noùi raèng: “Haõy cuøng toâi laøm haïnh baát tònh”, Lieân- hoa-saéc suy nghó: “Neáu ta choáng ñoái thì haén seõ cöôõng böùc ta”, nghó roài lieàn noùi ñôïi moät chuùt, hoûi vì sao, ñaùp laø haõy ñôïi, noùi roài duøng thaàn löïc bieán noäi thaân thaønh ngoaïi thaân, con trai Baø-la-moân töùc giaän noùi: “Laøm cho ta chaùn gheùt”, noùi roài lieàn duøng naém tay ñaùnh vaøo ñaàu cuûa ni khieán cho hai troøng maét vaêng ra ngoaøi. Sau ñoù moät Tyø kheo ni khaùc löôïm laáy hai troøng maét boû vaøo trong chaäu nöôùc ñi ñeán choã Phaät, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Caùc Tyø kheo ni haõy noùi lôøi chaân thaät raèng: Tyø kheo ni Lieân-hoa-saéc ôû trong Phaät phaùp, taâm tin öa saâu xa, ñoái vôùi Phaät phaùp taêng khoâng coù tònh vaät naøo laø khoâng tònh thí. Neáu laø lôøi chaân thaät thì xin cho hai maét cuûa coâ ñöôïc bình phuïc nhö cuõ”, caùc Tyø kheo ni vaâng lôøi Phaät daïy noùi lôøi chaân thaät nhö treân roài, hai maét cuûa Lieân-hoa-saéc lieàn ñöôïc bình phuïc nhö cuõ. Luùc ñoù Phaät baûo caùc Tyø kheo ni: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc ô nôi A-lan-nhaõ, neáu ôû thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni nöông ôû gaàn choã ngöôøi chaên boø, bò tieáng voi, ngöïa, tieáng nam nöõ noùi cöôøi… laøm trôû ngaïi vieäc tuïng kinh toïa thieàn. Saùng hoâm sau ñaép y mang baùt ñeán nhaø baø con vaø ñaøn vieät quen bieát, hoï hoûi thaêm ôû coù ñöôïc an khoâng, lieàn ñaùp laø khoâng an, hoûi vì sao, lieàn noùi roõ nguyeân do, caùc cö só noùi: “Chuùng toâi laøm phoøng xaù cho caùc coâ ôû”, caùc Tyø kheo ni noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi ôû trong phoøng xaù”, baïch Phaät, Phaät noùi: “Töø nay cho caùc Tyø kheo ni laøm Taêng phöôøng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø kheo ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña ôû chung vôùi caùc Tyø kheo ni thieän, thöôøng hay xuùc naõo caùc vò naøy. Caùc Tyø kheo ni thieän naøy tröôùc ngoï ñaép y mang baùt ñeán nhaø baø con vaø ñaøn vieät quen bieát, hoï hoûi thaêm ôû coù ñöôïc an khoâng, lieàn ñaùp laø khoâng an, hoûi vì sao, lieàn noùi roõ nguyeân do, caùc cö só noùi: “Chuùng toâi seõ laøm phoøng

718 BOÄ LUAÄT 5

xaù rieâng cho caùc coâ”, caùc Tyø kheo ni thieän noùi: “Phaät chöa cho chuùng toâi ôû phoøng xaù rieâng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay cho Tyø kheo ni ôû phoøng xaù rieâng”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø kheo ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña thích ñöùng ôû choã cao ngoaøi cöûa ñeå nhìn, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñöùng ôû choã cao ngoaøi cöûa ñeå nhìn gioáng nhö daâm nöõ”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni ñöùng ôû choã cao ngoaøi cöûa ñeå nhìn, neáu laøm theá thì phaïm Ba-daät-ñeà”. Sau ñoù Tyø kheo ni naøy laïi ñöùng nhìn qua song cöûa, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi ñöùng nhìn qua song cöûa, nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni ñöùng nhìn qua song cöûa, neáu nhìn thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni cho Thöùc-xoa-ma-na thoï giôùi cuï tuùc, hoûi: “Coâ laø ngöôøi nöõ phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi coù hai caên”, caùc Tyø kheo ni khoâng bieát laøm sao, baïch Phaät, Phaät baûo: “Ngöôøi coù hai caên khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ, neáu khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân laøm yeát ma taãn, vì sao, vì ngöôøi coù hai caên ôû trong phaùp cuûa ta seõ khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni cho Thöùc-xoa-ma-na thoï giôùi cuï tuùc, hoûi: “Coâ laø ngöôøi nöõ phaûi khoâng?”, ñaùp: “Khi toâi tieåu tieän thì ñaïi tieän cuõng ra theo, khi toâi ñaïi tieän thì tieåu tieän cuõng ra theo”, caùc Tyø kheo ni khoâng bieát laøm sao, baïch Phaät, Phaät baûo: “Ngöôøi coù hai ñöôøng hôïp moât thì khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ, neáu khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân laøm yeát ma taãn, vì sao, vì ngöôøi coù hai ñöôøng hôïp moât ôû trong phaùp cuûa ta seõ khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni cho Thöùc-xoa-ma-na thoï giôùi cuï tuùc, hoûi: “Coâ coù nguyeät kî khoâng?”, ñaùp: “Toâi thöôøng coù ”, caùc Tyø kheo ni khoâng bieát laøm sao, baïch Phaät, Phaät baûo: “Ngöôøi thöôøng coù nguyeät kî thì khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ, neáu khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân laøm yeát ma taãn, vì sao, vì ngöôøi thöôøng coù nguyeät kî ôû trong phaùp cuûa ta seõ khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni cho Thöùc-xoa-ma-na thoï giôùi cuï tuùc, hoûi: “Coâ coù nguyeät kî ñaõ döùt chöa ?”, ñaùp: “Toâi thöôøng khoâng coù nguyeät kî”, caùc Tyø kheo ni khoâng bieát laøm sao, baïch Phaät,

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 719

Phaät baûo: “Ngöôøi thöôøng khoâng coù nguyeät kî thì khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ, neáu khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân laøm yeát ma taãn, vì sao, vì ngöôøi thöôøng khoâng coù nguyeät kî ôû trong phaùp cuûa ta seõ khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni cho Thöùc-xoa-ma-na thoï giôùi cuï tuùc, hoûi: “Coâ laø ngöôøi nöõ phaûi khoâng?”, ñaùp: “Toâi thieáu töôùng nöõ”, caùc Tyø kheo ni khoâng bieát laøm sao, baïch Phaät, Phaät baûo: “Ngöôøi thieáu töôùng nöõ thì khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ, neáu khoâng phaûi laø ngöôøi nöõ thì khoâng neân cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc. Neáu ñaõ cho xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc thì neân laøm yeát ma taãn, vì sao, vì ngöôøi thieáu töôùng nöõ ôû trong phaùp cuûa ta seõ khoâng sanh thieän phaùp Tyø-ni”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu la-Nan-ñaø coù nguyeät kî chöa heát maø ñi vaøo tuï laïc, maùu chaûy dính dô neân bò caùc cö só traùch: “Taïi sao coù nguyeät kî laïi ñi vaøo tuï laïc”, caùc Tyø kheo ni baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni coù nguyeät kî chöa heát maø ñi ra ngoaøi thì phaïm Ñoät-kieát- la”. Luùc ñoù coù Tyø kheo ni ngheøo khoå tuy nguyeät kî chöa heát nhöng vaãn phaûi khaát thöïc raát khoå cöïc, Phaät baûo: “Neân duøng y loùt ôû trong roài haõy ra ngoaøi khaát thöïc”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, ni Thaâu-la-Nan-ñaø saùng sôùm ñaõ ñöùng beân trong cöûa thaønh nhìn ngaém nam töû ra vaøo, ai ñeïp, ai xaáu thì gaëp Ñaïi Ca dieáp vaøo thaønh, coâ lieàn nhoå nöôùc mieáng noùi raèng: “Môùi saùng sôùm ñaõ gaëp phaûi ngöôøi voán laø ngoaïi ñaïo xuaát gia naøy roài”, Ñaïi Ca dieáp noùi: “Naøy coâ, toâi khoâng traùch coâ maø chæ traùch A-nan”, sau ñoù ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc nhoå nöôùc mieáng tröôùc Tyø kheo, neáu laøm theá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù caùc Tyø kheo ni ôû tröôùc Tyø kheo saùm hoái toäi Thoâ, Tyø kheo xaáu hoå khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni phaïm toäi Thoâ khoâng neân saùm hoái tröôùc Tyø kheo, neân saùm hoái tröôùc Tyø kheo ni”. Luùc ñoù caùc Tyø kheo ni phaùt loà toäi ñaõ laøm laïi khoâng bieát laø toäi gì, nhieáp thuoäc thieân giôùi naøo neân baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân hoûi Tyø kheo ñeå bieát toäi ñaõ laøm laø toäi gì, nhieáp thuoäc thieân giôùi naøo; Tyø kheo neân ñaùp toäi ñaõ laøm laø toäi gì, nhieáp thuoäc trong thieân giôùi naøo”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tyø kheo ni nguyeät kî chöa heát, vaøo trong Kyø hoaøn nghe phaùp ngoài treân toïa cuï cuûa Taêng, maùu dính dô toïa cuï. Tröôûng laõo Ñaø-phieâu hoâm sau phaûi ñem toïa cuï ñi giaët neân quôû traùch:

720 BOÄ LUAÄT 5

“Tyø kheo ni coù bònh nhö vaäy sao laïi ngoài treân toïa cuï cuûa Taêng”, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni neáu nguyeät kî chöa heát thì khoâng ñöôïc ngoài treân toïa cuï cuûa Taêng, neáu ngoài thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi thaønh Vöông xaù, luùc ñoù Tyø kheo ni trôï giuùp Ñeà-baø-ñaït-ña môû quaùn röôïu, khi ñoøi tieàn raát khoå cöïc, caùc cö só traùch: “Ñaõ laø ngöôøi xuaát gia sao laïi môû quaùn röôïu”, caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc môû quaùn röôïu, neáu môû thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu la-Nan-ñaø nuoâi ñaày tôù laøm quyeán thuoäc, caùc cö só quôû traùch: “Sa-moân Thích nöõ töï xöng laø baäc hieàn thieän coù ñöùc maø laïi nuoâi ñaày tôù laøm quyeán thuoäc gioáng nhö phu nhaân cuûa vua, vôï cuûa ñaïi thaàn”, caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni nuoâi ñaày tôù laøm quyeán thuoäc, neáu nuoâi thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù ni Thaâu la-Nan-ñaø ñoä daâm nöõ laøm ñeä töû, ni daâm nöõ naøy saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc gaëp caùc cö só ñaõ cuøng coâ laøm haïnh baát tònh tröôùc kia, caùc cö só naøy lieàn noùi: “Tröôùc ñaây toâi ñaõ cuøng Tyø kheo ni naøy laøm haïnh baát tònh”, ni daâm nöõ naøy nghe roài khoâng vui, baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay khoâng cho Tyø kheo ni ñoä daâm nöõ, neáu ñoä thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù Tröôûng laõo Ca-löu-ñaø-di tröôùc ngoï ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc, ni Thaâu la-Nan-ñaø ñi phía sau duøng tay xuùc chaïm Ca-löu-ñaø-di, Ca-löu-ñaø-di lieàn duøng tay chaân ñaùnh ñaù khieán ni ngaõ laên ra ñaát roài noùi: “Coâ töôûng ta gioáng nhö Tröôûng laõo Ñaïi Ca dieáp hay sao”, caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc xuùc chaïm thaân Tyø kheo, neáu xuùc chaïm thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Caâu-xaù-di, luùc ñoù Tyø kheo Ca-löu-la-ñeà-xaù qua ñôøi. Baûy chò em cuûa thaày ñeàu laø Tyø kheo ni teân Thaâu-la-Nan-ñaø, Chaâu-na- Nan-ñaø, Ñeà-xaù, Öu-ba-ñeà-xaù, Thaønh-ña-ñeà-xaù. Hoøa-leâ-ñeà-xaù vaø Laëc- xoa-ña. Baûy Tyø kheo ni ñeàu coù theá löïc lôùn quen bieát nhieàu neân laøm tang leã cuùng teá raát lôùn roài môùi thieâu töû thi. Caùc cö só traùch: “Caùc vò ñaõ xuaát gia nhaäp ñaïo sao laïi coøn cho ngöôøi cheát aên uoáng”, caùc Tyø kheo ni ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Töø nay Tyø kheo ni khoâng ñöôïc cuùng teá ngöôøi cheát, neáu cuùng teá thì phaïm Ñoät-kieát-la”. Phaät taïi nöôùc Xaù-veä, luùc ñoù coù Tyø kheo maát nam caên laïi coù nöõ caên, caùc Tyø kheo khoâng bieát laøm sao, ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân laáy tuoåi haï xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc tröôùc ñoù maø vaøo trong

SOÁ 1435 - LUAÄT THAÄP TUÏNG, Quyeån 40 721

chuùng Tyø kheo ni”. Laïi coù tröôøng hôïp Tyø kheo ni maát nöõ caên laïi coù nam caên, caùc Tyø kheo ni baïch Phaät, Phaät baûo: “Neân laáy tuoåi haï xuaát gia thoï giôùi cuï tuùc tröôùc ñoù maø vaøo trong chuùng Tyø kheo “.

← Văn bản trướcT075 BL V (141) 1435 Tạp Tụng (Có Hai Pháp)-Thập TụnVăn bản tiếp →T076 BL VI (01) 1435 Tạp Tụng (tt quyển 5)-Thập Tụng
☰ Mục lục Tạng Luật (Linh Sơn Pháp Bảo)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF