SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5
CAÊN BAÛN THUYEÁT
NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA
QUYEÅN 5
Hoïc xöù thöù hai: KHOÂNG CHO MAØ LAÁY (Tieáp Theo)
Töôùng phaïm (Tieáp Theo): Luùc ñöùc Baïc-giaø-phaïm ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, coù hai Bí-soââ moät teân laø Toâ Sö Maâu moät teân laø Baø Toâ Ñaït Ña keát baïn vôùi nhau. Toâ Sö Maâu coù caùi baùt lôùn toát, Baø Toâ Ñaït Ña coù caùi baùt nhoû cuõng toát, luùc ñoù sau khi aên xong hai ngöôøi ngoài röûa baùt, Toâ Sö Maâu laáy caùi nhoû cuûa Baø Toâ Ñaït Ña ñeå vaøo trong baùt lôùn cuûa mình roài noùi: “Naøy cuï thoï, neáu ai coù ñöôïc hai caùi baùt naøy aét ñuû tænh duyeân tu phaåm thieän”, ñaùp: “Neáu thaày muoán ñöôïc nhö theá thì sao khoâng laáy baùt naøy”. Moät hoâm coù chuùt vieäc Baø Toâ Ñaït Ña noùi vôùi Toâ Sö Maâu: “Cuï thoï, toâi coù chuùt vieäc trong xoùm ñoù, neáu thaày coù theå lo lieäu giuùp toâi vieäc naøy thì toâi seõ ñem baùt nhoû cho thaày”. Toâ Sö Maâu hoûi: “Thaày noùi thaät chaêng?”, ñaùp laø thaät. Toâ Sö Maâu nghe noùi muoán ñi lieàn nhöng laïi chôït nghó: “Coù phaûi do nhaân duyeân hoâm tröôùc maø nay ñoàng phaïm haïnh cuûa ta môùi noùi lôøi naøy”. Luùc ñoù Toâ Sö Maâu ñang laøm giuùp vieäc cho ngöôøi khaùc neân khoâng ñi nöõa, sau ñoù laïi coù chuùt vieäc caàn phaûi ñi beøn suy nghó: “Ta ñi lo lieäu vieäc cuûa ta thuaän tieän lo luoân vieäc cuûa Baø Toâ Ñaït Ña cuõng toát”. Sau khi Toâ Sö Maâu lo lieäu xong caû hai vieäc lieàn trôû veà noùi vôùi Baø Toâ Ñaït Ña: “Hoâm ñoù thaày noùi coù chuùt vieäc trong xoùm ñoù nhôø toâi lo lieäu giuøm, nay toâi ñaõ giuùp thaày laøm xong, thaày neân ñöa baùt nhoû cho toâi”. Baø Toâ Ñaït Ña noùi: “Thaày ñi lo vieäc rieâng cuûa thaày ñaâu phaûi lo lieäu vieäc cuûa toâi, toâi laøm sao coù theå cho thaày caùi baùt nhoû”, ñaùp: “Thaày khoâng cho toâi seõ töï laáy”, Baø Toâ Ñaït Ña noùi: “Neáu thaày laáy ñöôïc thì cöù laáy”. Sau ñoù Baø Toâ Ñaït Ña coù vieäc ra ñi, Toâ Sö Maâu lieàn laáy caùi baùt nhoû ñeå vaøo baùt lôùn cuûa mình. Baø Toâ Ñaït Ña trôû veà khoâng thaáy baùt nhoû lieàn hoûi Toâ Sö Maâu: “Ai ñaõ laáy caùi baùt nhoû cuûa toâi?”, ñaùp: “Chính
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 59
chuû cuûa noù laáy”, hoûi: “Ñoù laø vaät cuûa ai?”, ñaùp laø cuûa toâi, Baø Toâ Ñaït Ña giaän noùi: “Thaày vôùi taâm troäm maø laáy baùt phaïm Ba-la-thò-ca. Toâ Sö Maâu nghe roài hoái haän beøn ñem vieäc naøy baïch caùc Bí-soâ, caùc Bí-soâ baïch Phaät, Phaät hoûi: “Thaày duøng taâm gì laáy baùt nhoû ñoù?”. Toâ Sö Maâu keå laïi söï vieäc, Phaät noùi: “Bí-soâ naøy khôûi taâm nghó laø vaät cuûa mình maø laáy neân khoâng phaïm, nhöng caùc Bí-soâ khoâng neân nhaän laøm vieäc giuùp cho ngöôøi khaùc, neáu ñoåi vieäc laøm vaø vì caàu phöôùc maø laøm thì khoâng toäi. Neáu Bí-soâ nhaän laøm vieäc giuùp cho ngöôøi khaùc phaïm toäi Vieät phaùp”. - Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, luùc ñoù coù hai Bí-soâ moät teân laø Nan Thaéng moät teân laø Nguyeät Hoä keát laøm baïn thaân. Nguyeät Hoä nhieàu ngöôøi quen bieát, coù ñaïi phöôùc ñöùc, coù nhieàu y vaø tö cuï; Nan Thaéng ngöôùc laïi ít ngöôøi quen bieát, chæ coù ba y cuõ raùch. Caùc Bí-soâ hoûi Nan Thaéng: “Thaày do thieåu duïc ñaép y cuõ raùch khoâng theå che thaân naøy laø coù maø khoâng ñaép hay laø khoâng theå coù ñöôïc?”, ñaùp: “Laø do khoâng theå coù ñöôïc y”, hoûi: “Vì sao khoâng khaát caàu?”, ñaùp: “Ai chòu boû Tam baûo Thaùnh chuùng maø thí cho ngöôøi phaøm nhö toâi”. Caùc Bí-soâ noùi: Nguyeät Hoä laø thaân höõu cuûa thaày coù nhieàu y vaät, sao thaày khoâng ñeán xin?”, ñaùp: “Thaày aáy khoâng chòu cho ñaâu”. Caùc Bí-soâ khuyeân Nan Thaéng ñeán choã Nguyeät Hoä xin, Nan Thaéng nghe theo lôøi khuyeân ñeán choã Nguyeät Hoä noùi: “Thaày cho toâi xin caùi baùt”, ñaùp: “Toâi khoâng cho ñaâu”, laïi noùi: “Neáu khoâng cho baùt thì haõy cho caùi y Taêng-giaø-chi”, ñaùp: “Toâi ñaâu phaûi laø keû giöõ kho cuûa thaày, xin baùt khoâng ñöôïc laïi xin y, thaäm chí moät sôïi chæ toâi cuõng khoâng cho”. Nan Thaéng nghe roài noåi giaän thaàm nghó: “Thaày aáy caàn laøm vieäc gì mình ñeàu laøm giuùp, nay ñeán xin lieàn noùi thaäm chí moät sôïi chæ cuõng khoâng cho. Neáu ta khoâng ñoaït y cuûa thaày aáy thì ta khoâng goïi laø Nan Thaéng”, töø ñoù Nan Thaéng coá taâm laáy y vaät cuûa nguyeät Hoä. moät hoâm thaáy Nguyeät Hoä ñang nhuoäm y, Nan Thaéng lieàn noùi: “Thaày coù caàn toâi giuùp khoâng?”, ñaùp: “Haõy giuùp toâi nhuoäm”. Nan Thaéng trong luùc giuùp nhuoäm laät qua laät laïi xem kyõ caùi y, Nguyeät Hoä thaáy vaäy lieàn nghi Nan Thaéng coù yù ñònh troäm y neân khi thaáy y vöøa khoâ lieàn xeáp boû vaøo ñaõy y cuûa mình roài goái ñaàu naèm nguû. Caùc Bí-soââ ñaàu ñeâm cuoái ñeâm tænh giaùc tö duy, luùc ñoù Nan Thaéng ruû Nguyeät Hoä cuøng tu phaåm thieän, Nguyeät Hoä noùi: “Thaày ñi tröôùc, toâi hôi meät seõ ñeán sau”. Nan Thaéng ñi roài, Nguyeät Hoä suy nghó: “Neáu ta ñi nhaát ñònh seõ bò laáy troäm y, neáu khoâng ñi thì khuyeát tu phaåm thieän. Ta phaûi laøm sao ñeå khoûi bò maát y maø laïi ñöôïc tu nghieäp thieän”, nghó roài Nguyeät Hoä lieàn ñem ñaõy y cuûa mình ñeå qua beân ñaàu giöôøng cuûa nan Thaéng, roài laáy ñaõy y cuûa Nan Thaéng ñeå qua ñaàu giöôøng cuûa mình. Luùc ñoù nan Thaéng tu phaåm
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 60
thieän xong trôû veà giöôøng nghæ, Nguyeät Hoä lieàn noùi: “Chuùng ta cuøng tu phaåm thieän”, ñaùp: “Thaày cöù ñi, toâi ñaõ tu xong neân taïm nghæ”. Nguyeät Hoä ñi roài, Nan Thaéng suy nghó: “Ta neân xem xeùt ñaõ ñeán luùc haønh haïnh ñaàu ñaø ñoäng hay chöa”, nghó roài lieàn laáy ñaõy y beân ñaàu giöôøng cuûa nguyeät Hoä, vöøa ra khoûi cöûa lieàn suy nghó: “Ta haõy xem laïi caùi y”, nghó roài lieàn môû ra xem thì thaáy laø y cuõ raùch cuûa mình. Trong loøng hoái haän lo laéng suy nghó: “Ta vì caùi y cuûa ta maø phaïm toäi, ñaây chaúng phaûi laø vieäc laøm cuûa ngöôøi xuaát gia. Ta neân ñeán thænh hoûi Theá Toân, neáu ñöôïc thì ôû choã Theá Toân tu phaïm haïnh, neáu khoâng ñöôïc thì laøm baïch y”. Nghó roài lieàn ñeán choã Theá Toân, luùc ñoù Theá Toân ñang thuyeát phaùp cho chuùng Bí-soâ, töø xa troâng thaáy nan Thaéng ñeán lieàn baûo caùc Bí-soâ: “Caùc thaày coù thaáy Bí-soâ töø ngoaøi ñi voâ chaêng?”, ñaùp coù thaáy, Phaät noùi: “Ñoù laø Nan Thaéng, ngöôøi ngu si vôùi taâm troäm caép maø laáy chính y cuûa mình phaïm Toát-thoå-la-ñeå. Caùc thaày neân bieát vôùi taâm laáy caép duø laø y baùt cuûa mình cuõng phaïm Toát-thoå-la-ñeå.” Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, luùc ñoù coù hai Bí-soâ ni moät ôû phoøng phía Ñoâng, moät ôû phoøng phía Nam tröôùc sau cuøng ñeán ñaûnh leã Theá Toân, Phaät vì hai vò noùi phaùp, nghe phaùp xong cuøng trôû veà. Vò ni phoøng Ñoâng ñi tröôùc, y Taêng-giaø-chi vaét treân vai saép rôùt, vò ni phoøng Nam keâu noùi: “Y cuûa Thaùnh giaû saép rôùt”. Vò ni phoøng Ñoâng ñang tö duy phaùp vaø vì tieáng ñòa phöông coù khaùc neân khoâng nghe hieåu, luùc ñoù y rôùt xuoáng ñaát. Vò ni phoøng Nam ôû sau ñi tôùi nhaët laáy nghó raèng: “Neáu ta ñöa laïi ngay seõ trôû ngaïi kia tö duy, ñôïi trôû veà truù xöù ta seõ ñöa laïi”. Khi veà ñeán truù xöù vò ni phoøng Ñoâng röûa chaân xong lieàn vaøo phoøng tu phaåm thieän, vò ni phoøng Nam suy nghó: “Neáu baây giôø ta ñöa y thì seõ trôû ngaïi kia tu phaåm thieän, haõy ñôïi kia xuaát ñònh ta seõ ñöa laïi”, nghó roài lieàn mang veà phoøng mình maùng treân saøo tre. Saùng hoâm sau vò ni phoøng Ñoâng baûo ñeä töû mang y ñeán ñeå ñi khaát thöïc, ñeä töû tìm khaép trong phoøng khoâng thaáy lieàn trôû laïi thöa, vò ni naøy baûo ñeä töû qua beân choã ni phoøng Nam hoûi, ñeä töû vaâng lôøi qua ñeán choã ni phoøng Nam lieàn thaáy y cuûa thaày mình maùng treân saøo tre lieàn hoûi: “Ai ñaõ mang y cuûa thaày toâi maùng treân saøo tre naøy?”, ñaùp laø toâi, lieàn hoûi côù sao, vò ni naøy lieàn keå laïi söï vieäc, nhöng vò ñeä töû naøy voán hieàm khích vò ni phoøng Nam neân noùi: “Coâ duøng taâm troäm mang y cuûa thaày toâi veà phoøng cuûa mình, phaïm Ba-la-thò-ca”.Vò ni phoøng Nam ñem vieäc naøy baïch caùc Bí- soâ, caùc Bí-soâ baïch Phaät, Phaät hoûi vò ni phoøng Nam: “Khi coâ nhaët caùi y ñoù sao khoâng baùo cho coâ kia bieát?”, ñaùp: “Con coù baùo nhöng coâ ni kia nghe khoâng hieåu”. Theá Toân noùi: “Tieáng ñòa phöông coù khaùc neân nghe
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 61
khoâng hieåu nhau thì khoâng phaïm, nhöng loãi laàm naøy do löôïm vaät rôi cuûa ngöôøi laâu maø khoâng ñöa laïi cho chuû, laïi coøn caát trong phoøng mình. Neáu Bí-soâ, Bí-soâ ni löôïm ñuôïc y vaät rôi cuûa ngöôøi khoâng neân caát giöõ laâu, ai caát giöõ laâu phaïm toäi Vieät phaùp”. Sau ñoù coù Bí-soâ löôïm ñöôïc vaät rôi cuûa ngöôøi, bieát laø cuûa Bí-soâ neân ñem ñeán phoøng cuûa vò ñoù keâu ñeå ñöa laïi. Nghe keâu vò naøy phaûi xuaát ñònh hoûi laø ai, ñaùp: “Toâi löôïm ñöôïc y cuûa thaày ñaùnh rôi taïi neân ñem ñeán ñöa laïi”. Vò Bí-soâ naøy noùi: “Thaø caùi y cuûa toâi bò keû troäm laáy ñi, haù vì côù naøy maø thaày goõ cöûa keâu laøm kinh ñoäng thaéng ñònh cuûa toâi”. Bí-soâ nghe roài hoái haän suy nghó: “Ta laøm kinh ñoäng tænh löï cuûa kia coù phaïm toäi hay khoâng”, beøn ñem vieäc naøy baïch caùc Bí-soâ, caùc Bí-soâ baïch Phaät, Phaät noùi: “Bí-soâ ñoù khoâng phaïm, nhöng caùc Bí-soâ khoâng neân vì vieäc nhoû maø laøm kinh ñoäng caûnh giôùi thaéng ñònh cuûa ngöôøi khaùc. Neáu löôïm ñöôïc y vaät rôi neân ñem ñeán choã ngöôøi ñoù duøng daây coät ñeå hoï nhaän sau, ai laøm traùi phaïm toäi Vieät phaùp”. Sau ñoù coù Bí-soâ löôïm ñöôïc vaät rôi bieát laø cuûa Bí-soâ , beøn ñem ñeán choã vò ñoù noùi: “Ñaây laø vaät cuûa thaày ñaùnh rôi, toâi löôïm ñöôïc neân ñem ñeán co thaày”. Vò naøy voán coù hieàm khích vôùi Bí-soââ löôïm vaät rôi neân noùi: “Chaúng phaûi thaày löôïm ñöôïc maø duøng taâm troäm laáy vaät cuûa toâi, thaày phaûi nhö phaùp saùm hoái toäi”. Bí-soâ nghe roài hoái haän beøn ñem vieäc naøy baïch caùc Bí-soâ, caùc Bí-soâ baïch Phaät, Phaät noùi: “Khoâng phaïm, töø nay Bí-soâ löôïm ñöôïc vaät rôi neân ñem giao cho Tri söï cuûa taêng, vò Tri söï naøy trong vaøi ngaøy neân hai, ba laàn baïch cho Taêng bieát, neáu chuû cuûa vaät ñeán nhaän thì neân ñöa laïi, neáu khoâng ai ñeán nhaän thì ñöa vaøo Taêng töù phöông tuøy chuùng thoï duïng, ai laøm traùi phaïm toäi Vieät phaùp”. Nhieáp Tuïng: Ñeä töû ni Theá-la Thöû ngöôøi ñeán xin daàu Muïc Lieân duøng thaàn thoâng Baét laïi con tröôûng giaû Taát Laân Giaø Baø Ta Baét treû vaø hoä vaät Roäng noùi vieäc laáy troäm Tuøy choã noùi neân bieát. Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, luùc ñoù coù vò A-la-haùn Bí-soâ ni teân Theá-la ñaõ ñoaïn caùc phieàn naõo. Moät ñoàng töû baùn höông vöøa troâng thaáy ni Theá-la heát loøng kính troïng, ñeán choã ni Theá-la baïch: “Thaùnh giaû, neáu caàn vaät gì cöù ñeán nhaø con tuøy yù laáy
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 62
duøng, Thaùnh giaû daïy baûo gì con ñeàu vaâng theo”, ñaùp laønh thay. Thôøi gian sau ni Theá-la maéc bònh naëng khoâng theå ñi khaát thöïc, ñoàng töû baùn höông troâng thaáy caùc Bí-soâ ni thöù lôùp khaát thöïc lieàn ñeán leã baùi vaø hoûi thaêm ni Theá-la vì sao khoâng ñi khaát thöïc, moät Bí-soâ ni noùi: “Hieàn thuû, vò ni aáy maéc bònh naëng”. Ñoàng töû noùi: “Thaùnh giaû, tröôùc ñaây toâi coù baïch vôùi ni Theá-la neáu caàn vaät gì cöù ñeán nhaø toâi tuøy yù laáy duøng, nhöng maõi khoâng thaáy vò ni aáy ñeán. Neáu ni Theá-la caàn gì xin Thaùnh giaû ñeán laáy mang veà cho vò aáy”, Bí-soâ ni naøy noùi: “Laønh thay Hieàn thuû”. Ñoàng töû baïch nhö vaäy ñeán hai, ba laàn khieán moät Bí-soâ ni treû suy nghó: “Ñoàng töû naøy aân caàn thænh cho nhö vaäy, ta neân thöû xem hö thöïc theá naøo”, nghó roài lieàn ñöa caùi baùt nhoû cho ñoàng töû noùi: “Hieàn thuû, Thaùnh giaû Theá-la nay caàn ít daàu”. Ñuùng luùc ñoù daàu môùi vöøa eùp xong, ñoàng töû lieàn muùc daàu ñoå ñaày baùt nhoû roài ñöa cho vò ni treû noùi raèng: “Neáu Thaùnh giaû Theá-la coù caàn gì theâm cöù tuøy yù ñeán laáy”. Vò ni treû nhaän daàu roài veà laáy daàu naøy thoa cho ni Theá-la, daàu thoa vöøa heát thì bònh cuûa ni Theá-la cuõng khoûi haún. Khi thaáy ni Theá-la ñi khaát thöïc, ñoàng töû lieàn ñeán ñaûnh leã noùi raèng: “Ñaõ laâu con khoâng gaëp ñöôïc Thaùnh giaû”, ñaùp: “Laâu nay toâi maéc bònh”, ñoàng töû noùi: “Tröôùc ñaây con coù thænh Thaùnh giaû caàn gì cöù ñeán nhaø con tuøy yù laáy duøng nhöng maõi khoâng thaáy Thaùnh giaû ñeán, vöøa roài coù moät vò ni treû ñeán noùi Thaùnh giaû bònh caàn ít daàu, con ñaõ laáy daàu môùi eùp muùc ñaày baùt nhoû ñöa cho vò aáy”. Ni Theá-la chuù nguyeän cho ñoàng töû roài ñi, khi trôû veà truù xöù lieàn hoûi caùc Bí-soâ ni: “Ai ñaõ ñeán choã ñoàng töû baùn höông laáy daàu mang veà?”. Vò ni treû noùi: “Thaùnh giaû, khi toâi ñi khaát thöïc gaëp ñoàng töû aáy hai, ba phen noùi vôùi toâi laø oâng coù baïch vôùi Thaùnh giaû neáu caàn gì cöù ñeán nhaø oâng aáy tuøy yù laáy duøng nhöng maõi khoâng thaáy Thaùnh giaû ñeán laáy, nay Thaùnh giaû Theá-la bònh neáu coù caàn gì toâi cöù ñeán laáy mang veà. Toâi nghó neân thöû xem hö thöïc theá naøo neân ñöa caùi baùt nhoû cho ñoàng töû noùi laø Thaùnh giaû Theá-la caàn ít daàu. Ñoàng töû aáy lieàn muùc daàu ñaày baùt nhoû ñöa cho toâi, toâi ñem veà thoa cho Thaùnh giaû, vöøa heát daàu thì bònh Thaùnh giaû cuõng heát”. Ni Theá-la hoûi: “Toâi coù nhôø coâ ñeán choã ñoàng töû xin daàu khoâng?”, ñaùp khoâng coù. moät vò ni treû khaùc voán coù hieàm khích vôùi vò ni treû naøy lieàn noùi vôùi ni Theá-la: “Thaùnh giaû, vò ni naøy nhôn Thaùnh giaû bònh khoâng phaûi chæ ñeán choã ñoàng töû xin daàu, maø ñaõ xin khaép thaønh Thaát-la-phieät naøy”. Vò ni treû naøy nghe roài hoái haän khoâng bieát mình coù phaïm toäi khoâng beøn ñem vieäc naøy baïch caùc Bí-soâ ni, caùc Bí-soâ ni baïch caùc Bí-soâ , caùc Bí-soâ baïch Phaät, Phaät hoûi vò ni treû: “Coâ duøng taâm gì ñeán choã ñoàng töû kia xin daàu?”, ñaùp: “Con khôûi taâm muoán thöû ñoàng töû kia”. Phaät noùi: “Khoâng phaïm; nhöng Bí-soâ, Bí-soâ ni khoâng hoûi ngöôøi bònh thì
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 63
khoâng neân xin giuøm. Khi caàn xin neân hoûi ngöôøi bònh laø neân ñeán phoøng thuoác cuûa Taêng xin hay ñeán choã tín ñoà, thaân quyeán xin. Tuøy lôøi noùi cuûa ngöôøi bònh maø ñeán xin; neáu Bí-soâ, Bí-soâ ni khoâng hoûi ngöôøi bònh maø ñi xin thì phaïm toäi Vieät phaùp”. Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc röøng Theä-ña thaønh Thaát-la-phieät, luùc ñoù cuï thoï Ñaïi Muïc-kieàn-lieân saùng sôùm ñaép y mang baùt vaøo thaønh khaát thöïc ñeán nhaø tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc thaáy tröôûng giaû ñang daïy con mình ñoïc tuïng ngoaïi ñieån Thanh Minh taïp luaän lieàn noùi: “Tröôûng giaû, taát caû ngoaïi ñieån ñeàu nhö saét, nhö thaïch löïu roát raùo cuõng khoâng aên ñöôïc. Taäp hoïc ngoaïi ñieån cuõng nhö vaäy, hao coâng toán söùc roát cuoäc cuõng khoâng nhôø ñoù maø ñöôïc xuaát ly, ñöôïc nhaäp chaùnh ñònh tuï vaø ñoaïn tröø caùc phieàn naõo. Nhöng ñoái vôùi Phaùp do Phaät noùi ban daàu, chaëng giöõa vaø sau cuøng ñeàu thieän, neáu hoïc hieåu tu ñöôïc thì coù theå ñeán Nieát-baøn, vì sao tröôûng giaû khoâng daïy chaùu hoïc taäp Phaät phaùp?”. Tröôûng giaû noùi: “Thaùnh giaû, vì khoâng coù ai daïy”, ñaùp: “Neáu vaäy toâi seõ daïy cho”, Tröôûng giaû noùi: “Neáu ñöôïc Thaùnh giaû chæ daïy thì thaät laø may maén”, noùi roài lieàn baûo con raèng: “Töø nay moãi ngaøy con neân ñeán trong röøng Theä-ña choã Toân-ñaø-la- nan-ñaø giaû ôû ñeå hoïc Phaät phaùp”, ñaùp xin vaâng. Theá Toân laø moãi ngaøy Tröôûng giaû trang söùc cho ñoàng töû chuoãi anh laïc roài cuøng caùc thò tuøng ñeán trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, choã toân giaû Muïc Lieân ôû ñeå hoïc Phaät phaùp. Luùc ñoù laø vaøo ñaàu muøa thu coù boïn giaëc cöôùp Ca-laät ñeå ca quaáy nhieãu, chuùng cuøng nhau baøn luaän: “Taát caû chuùng ta neân laøm gì ñeå troïn naêm chuùng ta khoûi phaûi vaát vaû, maø laïi ñöôïc ñaày ñuû côm aên aùo maëc, an laïc thoï duïng. Ta nghe noùi tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc moãi ngaøy cho con ñeo chuoãi anh laïc cuøng caùc thò tuøng ñeán trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc, nôi toân giaû Muïc Lieân ôû ñeå hoïc Phaät phaùp. Chuùng ta seõ baét coùc ñöùa beù naøy treân ñöôøng ñi, toân giaû Muïc lieân cho laø ñöùa beù ôû nhaø, coøn tröôûng giaû laïi cho laø con mình ôû choã toân giaû, hai beân ñeàu khoâng bieát ñöùa beù bò baét coùc thì chöa caàn tìm, chuùng ta giaáu ñöùa treû laøm con tin suoát ñôøi. Tröôøng hôïp khoâng baét coùc ñöôïc ñöùa beù thì ta seõ cöôùp laáy ñoà trang söùc treân ngöôøi noù, ñöôïc nhöõng thöù trang söùc naøy ta cuõng an laïc thoï duïng”. Baøn baïc xong chuùng mai phuïc treân ñöôøng ñi ñôïi ñoàng töû, vöøa thaáy ñoàng töû ñi ñeán lieàn baét coùc ngay. Caùc thò tuøng troâng thaáy ñoàng töû bò giaëc cöôùp baét coùc voäi chaïy veà nhaø baùo tin, tröôûng giaû voäi vaõ ñeán choã vua Thaéng Quang taâu: “Ñaïi vöông, con toâi bò giaëc muøa thu baét coùc, xin Ñaïi vöông cöùu naïn con toâi”. Vua nghe roài lieàn ra lònh cho Tyø Loâ Traïch Gia: “OÂng phaûi nhanh choùng bao vaây boïn giaëc muøa thu ñeå cöùu con cuûa tröôûng giaû”. Tyø Loâ Traïch Gia voán coù hieàm khích vôùi tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc neân tuy phuïng meänh vua
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 64
nhöng chöa voäi ñi cöùu lieàn. Luùc ñoù coù vò trôøi raát kính troïng toân giaû Muïc Lieân neân baùo cho toân giaû bieát tin naøy ñeå toân giaû ñi cöùu. Sau khi bieát ñöôïc tin naøy, toân giaû Muïc Lieân suy nghó: “Neáu ta khoâng cöùu ñöùa beù thì giöõa cha meï vaø con caùi coù khoå sanh ly, ngöôøi khoâng kính tín nghe lieàn vui möøng, ngöôøi coù kính tín thì sanh thoái chuyeån cho raèng vì lui tôùi nôi naøy neân môùi bò giaëc cöôùp baét coùc, coøn ai daùm ñeán röøng Theä-ña naøy nöõa, ta phaûi duøng thaàn löïc cöùu ñöùa beù naøy”. Nghó roài toân giaû Muïc Lieân lieàn hieän ñaïi thaàn thoâng hoùa laøm ñoâng ñaûo quaân lính cuûa Tyø Loâ Traïch Gia bao vaây boán phía vaø ñaùnh troáng lôùn khieán cho boïn giaëc ñeàu kinh sôï. Chuùa giaëc noùi: “Caùc ngöôi neân bieát, Tyø Loâ Traïch Gia vôùi caùc binh só ñaõ bao vaây boán phía, chuùng ta neân thaû ñöùa beù ra ñeå traùnh bò tuø nguïc”. Boïn giaëc beøn thaû ñöùa beù ra, toân giaû Muïc Lieân thaáy ñöùa beù ñöôïc thaû lieàn thu hoài thaàn löïc ngoài döôùi goác caây beân veä ñöôøng chôø ñöùa beù chaïy ñeán hoûi raèng: “Con töø ñaâu ñeán?”, ñaùp: “Thaùnh giaû, con bò giaëc muøa thu baét coùc”, hoûi: “Ai ñaõ cöùu con thoaùt ra?”, ñaùp: “Chính laø Tyø Loâ Traïch Gia”, toân giaû Muïc Lieân noùi: “Con neân veà nhaø gaáp, cha meï con ñang raát lo laéng, saùng mai con ñeán hoïc laïi nhö thöôøng leä”. Ñoàng töû vaâng lôøi voäi vaõ veà nhaø, luùc naøy Tyø Loâ Traïch Gia môùi thoáng lænh boán quaân chuûng: voi, ngöïa, xe vaø boä binh; vöøa ra khoûi thaønh Thaát-la-phieät lieàn gaëp ñoàng töû hoûi raèng: “Con töø ñaâu ñeán?”, ñaùp: “Con ñeán röøng Theä-ña giöõa ñöôøng bò giaëc muøa thu baét coùc”, hoûi: “Ai ñaõ cöùu thoaùt con ra?”, ñaùp: “Chính töôùng quaân Tyø Loâ Traïch Gia”. Tyø Loâ Traïch Gia nghe roài lieàn suy nghó: “Ta môùi baét ñaàu haønh haïnh ñaàu ñaø quaân sao noù noùi laø ta ñaõ cöùu noù, haù chaúng phaûi coù moät ñaïi ñöùc thaùnh giaû ñaày ñuû oai löïc ñaõ cöùu ñöùa beù naøy”. Nghó roài lieàn hoûi ñoàng töû: “Luùc con chaïy thoaùt ra coù gaëp ai ôû gaàn choã ñoù khoâng?”, ñaùp: “Con gaëp toân giaû Muïc Lieân ngoài beân veä ñöôøng”. Tyø Loâ Traïch Gia suy nghó: “Chính toân giaû Muïc Lieân ñaõ duøng thaàn thoâng cöùu thoaùt ñöùa beù chöù khoâng ai khaùc”. Nghó roài vui möøng cao gioïng noùi to: “Chuùng ta hoâm nay saép ñöôïc thieän lôïi, vì trong nöôùc chuùng ta coù moät Thaùnh giaû ñaïi trí nhö vaäy, ôû trong hieän phaùp ñöôïc ñaày ñuû oai löïc vaø ôû vò lai ñoaïn heát caùc laäu hoaëc”. Tyø Loâ Traïch Gia heát lôøi khen ngôïi roài keùo quaân trôû veà, luùc ñoù luïc chuùng Bí-soâ coù vieäc ra ngoaøi thaønh nghe khen ngôïi lieàn hoûi: “OÂng khen ngôïi ai?”, ñaùp: “Khen ngôïi Thaùnh chuùng”, hoûi: “Chuùng toâi coù gì maø oâng khen ngôïi?”, ñaùp: “Con oâng tröôûng giaû Caáp-coâ-ñoäc bò giaëc muøa thu baét coùc, toân giaû Muïc Lieân duøng thaân thoâng cöùu thoaùt ñöùa beù ra”. Luïc chuùng noùi: “OÂng laø ngöôøi ngu si, chuùng toâi cuõng coù thaàn löïc nhö vaäy maø khoâng ai kính tín, coøn keû ngoaïi ñaïo xuaát gia kia laïi toân thôø aùi kính. Keû ngoaïi ñaïo xuaát gia kia coù laøm vieäc gì, chæ
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 65
laø do giaëc muøa thu thaû cho noù thoaùt ra”. Tyø Loâ Traïch Gia nghe roài im laëng boû ñi, luùc ñoù luïc chuùng noùi vôùi nhau: “Chuùng ta tuy kheùo noùi nhö vaäy nhöng keû thieåu duïc ñoù hieän ñang phaïm toäi, chuùng ta ñeán baûo saùm hoái”. Baøn baïc roài luïc chuùng ñaéc chí trôû veà truù xöù sau ñoù tôùi choã toân giaû Muïc Lieân chaøo hoûi roài baïch: “Thöôïng toïa cho pheùp chuùng toâi gaïn hoûi moät vieäc”, ñaùp cöù töï nhieân, hoûi: “Nghe noùi con cuûa tröôûng giaû Caáp-coâ- ñoäc bò giaëc muøa thu baét coùc, chính toân giaû ñaõ cöùu veà, vieäc naøy hö thaät theá naøo?”, ñaùp chính laø toâi. Luïc chuùng noùi: “Chuùng toâi tuy bieát Thöôïng toïa ñaõ truï trong tænh löï thoï vui giaûi thoaùt, nhöng khoâng bieát Thöôïng toïa coù loøng töø bi. Tuy coù töø bi nhöng khoâng phoå caäp, rieâng ñoái vôùi ñeä töû thì thöông xoùt cöùu veà, coøn ñoái vôùi giaëc muøa thu thì laøm cho sanh kinh sôï, Hôn nöõa vaät thuoäc cuûa ngöôøi khaùc maø cöôõng ñoaït veà laø phaïm toäi, Thöôïng toïa phaûi nhö phaùp saùm hoái”, ñaùp: “Toâi thaáy khoâng coù toäi”. Luùc ñoù luïc chuùng luaän toäi: “Caùc vò neân bieát, nhö Theá Toân daïy ngöôøi naøo khoâng thaáy toäi thì laøm phaùp xaû trí cho keû aáy”. Noùi roài luïc chuùng ñeán choã vò Tri söï noùi: “Cuï thoï, neân ñaùnh kieàn chuøy, chuùng toâi muoán laøm phaùp yeát ma xaû trí”, hoûi: “Taùc phaùp yeát ma xaû trí cho ai?”, ñaùp: “Coù vò thieåu duïc baûn thaân phaïm toäi maø khoâng chòu saùm hoái, neân chuùng toâi taùc phaùp yeát ma xaû trí cho vò aáy”. Luùc ñoù cuï thoï Xaù-lôïi-töû laø thuû laõnh trong chuùng lieàn baûo Tri söï: “khoâng neân ñeå coù ngöôøi ôû trong phaùp toái thaéng naøy laøm cho suy toån”, noùi roài hoûi luïc chuùng: “Cuï thoï vì ai taùc phaùp Bieán truï, taùc phaùp Phuù boån bieán truï, taùc phaùp YÙ hæ hay laø xuaát toäi?”, ñaùp: “Khoâng ai khaùc chính laø toân giaû Muïc Lieân, baûn thaân phaïm toäi maø khoâng thaáy toäi neân chuùng toâi muoán taùc phaùp xaû trí”. Cuï thoï Xaù-lôïi-töû noùi: “Cuï thoï chôù vì vieäc nhoû maø xuùc naõo vò kyø ñöùc, nhöng ñöùc Baïc-giaø-phaïm laø baäc Nhaát thieát tri kieán nôi caûnh trí voâ thöôïng ñaõ ñöôïc töï taïi, coù theå ñoaïn nghi cho ngöôøi khaùc. Cuï thoï neân ñeán hoûi, Phaät daïy nhö theá naøo toâi seõ phuïng haønh theo”. Caùc Bí-soâ lieàn ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi toân giaû Muïc Lieân: “Thaày duøng taâm gì hieän thaàn löïcñeå cöùu ñöùa beù veà?”. Toân giaû lieàn keå laïi söï vieäc, Phaät baûo caùc Bí-soâ: “Bí-soâ Muïc Lieân vôùi taâm nhö vaäy maø hieän thaàn löïc thì khoâng phaïm”. Phaät ôû trong vöôøn Truùc Laâm thaønh Vöông Xaù, toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta saùng sôùm daép y mang baùt vaùo thaønh thöù lôùp khaát thöïc ñeán nhaø ngöôøi em reã nghe thaáy ñöùa chaùu ngoaïi ñang hoïc taäp ngoaïi ñieån, lieàn khuyeân baûo cha meï cuûa chaùu cho chaùu hoïc Phaät phaùp hôn laø hoïc ngoaïi ñieån. Vì khoâng coù ngöôøi daïy neân ñích thaân toân giaû daïy Phaät phaùp cho chaùu, söï vieäc dieãn tieán gioáng nhö treân. Ñöùa chaùu ngoaïi naøy vôùi chuoãi anh laïc trang söùc treân ngöôøi tôùi Truùc Laâm ñeå hoïc Phaät phaùp, giöõa ñöôøng
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 66
bò giaëc muøa thu baét coùc nhoát trong chieác thuyeàn ñaäu ôû ven soâng. Tuøy tuøng thaáy ñöùa treû bò giaëc baét lieàn chaïy veà nhaø baùo tin, ngöôøi cha nghe roài voäi vaõ ñeán choã vua AÛnh-thaéng taâu: “Ñaïi vöông, con toâi bò giaëc muøa thu baét coùc, xin vua cöùu naïn cho con toâi”. Vua nghe roài ra lònh cho Vò- sanh-oaùn ñem quaân bao vaây giaëc muøa thu ñeå giaûi cöùu con cuûa Baø-la- moân naøy. Vò-sanh-oaùn voán coù hieàm khích vôùi Baø-la-moân neân tuy phuïng maïng vua nhöng khoâng voäi ñem quaân ñi giaûi cöùu. Luùc ñoù coù moät Thieân nöõ raát kính trong toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta lieàn baùo tin cho toân giaû bieát, nghe roài toân giaû suy nghó: “Neáu ta khoâng cöùu ñöùa chaùu ngoaïi naøy thì giöõa cha meï vaø con caùi seõ coù khoå sanh ly. Ngöôøi khoâng tín kính thì vui möøng, coøn ngöôøi tín kính thì hoái haän cho laø vì lui tôùi nôi ñaây neân môùi bò giaëc baét, nhö vaäy coøn ai chòu ñeán trong Truùc laâm naøy nöõa.Ta neân hieän thaàn löïc ñeå cöùu chaùu”. Nghó roài toân giaû hieän thaàn löïc laøm cho thuyeàn giaëc khoâng theå di chuyeån ñöôïc, chuùa giaëc lo laéng khoâng hieåu vì sao thuyeàn khoâng tieán leân ñöôïc, vöøa nhìn leân bôø lieàn thaáy toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta ñang ñöùng nhìn xuoáng. Chuùa giaëc hoûi: “Vì sao toân giaû naõo haïi chuùng toâi”, ñaùp: “Caùc ngöôøi duøng phaùp aùc naõo haïi ngöôøi khaùc chöù chaúng phaûi laø ta naõo haïi caùc ngöôi. Neáu ta khoâng hieän thaàn löïc nhö theá thì con cuûa Baø-la-moân seõ bò baét ñi maát”. Chuùa giaëc noùi: “Neáu vaäy toâi seõ thaû ñöùa beù naøy cho Thaùnh giaû tuøy yù baét laïi”, noùi roài lieàn thaû ñöùa beù leân bôø. Toân giaû thu hoài thaàn löïc baûo chaùu ngoaïi: “Chaùu haõy mau veà nhaø, saùng mai seõ hoïc laïi nhö thöôøng leä”. Ñöùa beù treân ñöôøng veà nhaø gaëp Vò- sanh-oaùn ñang ñöa quaân ra khoûi thaønh, troâng thaáy ñöùa beù Vò-sanh-oaùn hoûi: “Ai ñaõ cöùu chaùu veà?”, ñaùp: “Chính caäu cuûa chaùu laø toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta ñaõ cöùu chaùu veà”. Vò-sanh-oaùn nghe roài vui möøng noùi lôùn: “Chuùng ta ngaøy nay seõ ñöôïc thieän lôïi, vì trong nöôùc ta coù moät Thaùnh giaû ñaïi trí nhö vaäy, ôû trong hieän phaùp oai löïc ñaày ñuû vaø ñôøi vò lai ñoaïn heát höõu laäu”. Luùc ñoù luïc chuùng coù nhaân duyeân ra thaønh nghe khen ngôïi lieàn hoûi khen ngôïi ai, ñaùp laø khen ngôïi Thaùnh chuùng. Luïc chuùng hoûi: “Vieäc gì maø laïi khen ngôïi chuùng toâi?”, ñaùp: “Con cuûa Baø-la-moân ñeán Truùc Laâm hoïc Phaät phaùp bò giaëc muøa thu baét coùc, toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta ñaõ duøng thaàn löïc cöùu thoaùt veà”. Luïc chuùng noùi: “OÂng laø ngöôøi ngu si, chuùng toâi cuõng coù thaàn löïc nhö vaäy maø khoâng kính tin, coøn keû ngoaïi ñaïo xuaát gia kia laïi ñöôïc kính tin, vieäc ñoù chæ laø do giaëc thaû leân bôø maø ñöôïc thoaùt”. Vò-sanh-oaùn nghe roài laøm thinh quay binh veà, luùc ñoù luïc chuùng noùi vôùi nhau: “Tuy chuùng ta kheùo noùi nhö vaäy nhöng keû thieåu duïc kia hieän ñang phaïm toäi, chuùng ta neân ñeán baûo saùm hoái”. Baøn baïc roài trôû veà truù xöù, sau ñoù ñeán choã toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta noùi: “Thöôïng toïa
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 67
cho pheùp toâi gaïn hoûi moät vieäc”, ñaùp cöù hoûi, lieàn hoûi: “Nghe noùi con cuûa Baø-la-moân bò giaëc muøa thu baét coùc, chính Thöôïng toïa ñaõ cöùu veà?”, ñaùp phaûi, luïc chuùng noùi: “Chuùng toâi tuy bieát Thöôïng toïa ñaõ truï trong tænh löï ñöôïc giaûi thoaùt thaéng laïc, nhöng khoâng bieát Thöôïng toïa coù loøng töø bi. Tuy coù loøng töø bi nhöng khoâng cuøng khaép, ñoái vôùi thaân toäc thì Thöôïng toïa thöông xoùt cöùu veà, ñoái vôùi giaëc muøa thu thì sanh taâm baát nhaãn. Hôn nöõa vaät thuoäc cuûa ngöôøi khaùc maø cöôõng ñoaït laïi, Thöôïng toïa ñaõ phaïm toäi neân nhö phaùp saùm hoái”, ñaùp: “Toâi khoâng thaáy coù toäi”. Luïc chuùng lieàn luaän toäi: “Caùc vò neân bieát, nhö Theá Toân daïy ngöôøi khoâng thaáy toäi neân laøm yeát ma xaû trí”, luaän toäi roài lieàn ñeán choã vò Tri söï noùi: “Cuï thoï neân ñaùnh kieàn chuøy”, hoûi: “Ñaùnh kieàn chuøy laøm gì?”, ñaùp: “Coù vò thieåu duïc baûn thaân phaïm toäi maø khoâng chòu saùm hoái neân chuùng toâi muoán taùc phaùp xaû trí”. Cuï thoï Thaân Töû laø baäc thöôïng toïa trong chuùng nghe roài lieàn hoûi luïc chuùng: “Cuï thoï vì ai taùc phaùp Bieán truï hay phaùp Phuù boån bieán truï, phaùp YÙ hæ hay phaùp xuaát toäi?”, ñaùp: “Khoâng ai khaùc, chính laø toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta phaïm toäi maø khoâng chòu saùm hoái neân muoán taùc phap Xaû trí”. Cuï thoï Thaân Töû noùi: “Cuï thoï khoâng neân vì vieäc nhoû maø xuùc naõo baäc kyø ñöùc, nhöng ñöùc Baïc-giaø-phaïm laø baäc Nhaát thieát tri kieán nôi caûnh trí voâ thöôïng ñaõ chöùng ñöôïc töï taïi, coù theå ñoaïn nghi cho ngöôøi khaùc. Cuï thoï neân ñeán hoûi, Phaät daïy theá naøo toâi seõ phuïng haønh haïnh ñaàu ñaø theo”. Phaät ôû trong Truùc Laâm gaàn ao Yeát-lan-ñaïc-ca thaønh Vöông Xaù, luùc ñoù vua Taàn Tyø Ta La theo thöôøng phaùp moãi ngaøy ñeàu ñeán leã Phaät vaø Taêng roài nghe Phaät noùi phaùp, Phaät vì vua chæ baøy phaùp yeáu khieán vua ñöôïc lôïi hæ. Vua nghe phaùp xong leã Phaât lui veà roài ñeán choã ôû cuûa cuï thoï Taát Laân Giaø Baø Ta, luùc ñoù Taát Laân Giaø Baø Ta ñang töï tu boå phoøng xaù bò hö, töø xa thaáy vua ñeán beøn röûa tay chaân ñoùn tieáp vua, vua leã baùi roài baïch: “Thaùnh giaû phaûi töï lao taùc nhoïc nhaèn nhö vaäy sao?”, ñaùp: “Ñaïi vöông, phaøm laø ngöôøi xuaát gia phaûi töï laøm vieäc, toâi ñaõ xuaát gia ñaâu theå baûo ai laøm”, vua noùi: “Neáu nhö theá, toâi seõ cung caáp ngöôøi giuùp vieäc cho Thaùnh giaû”. Vua thænh nhö theá ñeán naêm laàn, moät ñeä töû cuûa toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta taùnh tình chaát tröïc beøn baïch vua: “Töø khi Ñaïi vöông höùa cung caáp ngöôøi giuùp vieäc cho thaày toâi, neáu thaày toâi nghe lôøi Ñaïi vöông chôø ñôïi ngöôøi giuùp vieäc ñeán maø khoâng töï tu boå phoøng xaù thì phoøng xaù ñeàu bò hö hoaïi heát”. Vua hoûi: “Thaùnh giaû, ta ñaõ töøng höùa cung caáp ngöôøi giuùp vieäc sao?”, ñaùp: “Khoâng nhöõng moät laàn maø ñeán naêm laàn”. Vì vieäc nöôùc baän roän neân vua khoâng nhôù, nhöng phaùp thöôøng cuûa vua laø vua noùi ra ñieàu gì lieàn coù quan ghi cheùp, vua hoûi quan ghi cheùp: “Ta ñaõ töøng höùa
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 68
cung caáp ngöôøi giuùp vieäc sao?”, ñaùp laø thaät, vua noùi vôùi ngöôøi ñeä töû cuûa toân giaû: “Neáu ñaõ traûi qua naêm laàn thì nay ta cung caáp naêm traêm tònh nhôn ñeå giuùp vieäc”. Noùi roài vua lieàn baûo ñaïi thaàn cung caáp naêm traêm ngöôøi cho Thaùnh giaû sai khieán, Taát Laân Giaø Baø Ta lieàn baïch vua: “Nay Ñaïi vöông cung caáp ñeán naêm traêm ngöôøi giuùp vieäc thì toâi bieát duøng vaøo vieäc gì?”, vua noùi: “Xin Thaùnh giaû nhaän ñeå giuùp vieäc cho Taêng chuùng”, ñaùp: “nhö lôøi vua noùi thì xin ñôïi toâi ñeán baïch Phaät”, vua noùi: “Thaùnh giaû haõy ñeán baïch Phaät”. Taát Laân Giaø Baø Ta ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät noùi: “Neáu vì chuùng taêng thì coù theå nhaän”. Taát Laân Giaø Baø Ta vaâng lôøi Phaät nhaän soá ngöôøi giuùp vieäc naøy, soá ngöôøi giuùp vieäc naøy tuy ñöôïc giao cho Taêng nhöng vaãn chöa thoâi vieäc cuûa vua, hoï ñeán baïch vôùi toân giaû: “Ban ñaàu nghe noùi ñeán giuùp vieäc cho Taêng, chuùng con raát vui möøng, nhöng treân thöïc teá chuùng con phaûi kieâm caû hai vieäc”. Toân giaû noùi: “Caùc vò chôù lo, toâi seõ vì caùc vò taâu laïi vôùi vua”. Thôøi gian sau nhaø vua ñeán, toân giaû lieàn noùi: “Hoài ñoù Ñaïi vöông caáp ngöôøi giuùp vieäc cho chuùng taêng, Ñaïi vöông coù sanh taâm hoái tieác khoâng?”, ñaùp laø khoâng coù hoái tieác, toân giaû hoûi: “Neáu thaät nhö vaäy thì sao soá ngöôøi aáy chöa ñöôïc mieãn vieäc cuûa vua?”. Vua nghe roài lieàn ra lònh cho ñaïi thaàn: “Soá ngöôøi giuùp vieäc cho chuùng taêng ñöôïc mieãn vieäc cuûa vua”. Ñaïi thaàn vaâng lôøi lieàn cho mieãn heát, thôøi gian sau trong cung caàn ngöôøi xaây döïng, Ñaïi thaàn goïi veà giuùp vieäc thì khoâng ai ñeán, ngay caû nhöõng ngöôøi khoâng caáp cho chuùng taêng cuõng noùi doái laø ñaõ caáp cho taêng, khoâng chòu ñeán. Ñaïi thaàn lieàn ñem vieäc naøy taâu vua, vua noåi giaän noùi: “Neáu hoï ñaõ noùi nhö vaäy thì trôû laïi nhö cuõ, töø nay nhöõng ngöôøi ñaõ caáp cho chuùng taêng trôû laïi kieâm laøm caû hai vieäc nhö tröôùc kia”. Soá ngöôøi giuùp vieäc aáy nghe roài lieàn ñeán baïch vôùi toân giaû: “Chuùng con töø nay phaûi kieâm laøm caû vieäc trong cung, xin Thaùnh giaû ñeán taâu vua giuùp chuùng con”. Toân giaû nghe roài lieàn ñeán choã vua taâu: “Vua caáp ngöôøi giuùp vieäc cho Taêng nay ñaõ hoái tieác roài sao?”, vua noùi: “Lôøi Thaùnh giaû coù yù gì?”, ñaùp: “Vì soá ngöôøi aáy nay laïi phaûi kieâm caû vieäc trong cung”, vua noùi: “Thaùnh giaû, vì trong cung nay coù vieäc caàn ngöôøi, ñaïi thaàn keâu hoï veà laøm, hoï ñeàu noùi laø ñaõ laøm cho Taêng, ngöôøi khoâng caáp cho Taêng cuõng noùi doái laø ñaõ laøm cho taêng khoâng chòu ñeán. Ñeå khoûi phaûi xen taïp vôùi ngöôøi laøm vieäc trong cung, mong Thaùnh giaû laäp rieâng moät phöôøng cho tònh nhôn”. Toân giaû taâu: “Toâi seõ veà baïch Phaät”, vua noùi: “Neân nhö theá”. Toân giaû trôû veà baïch Phaät, Phaät noùi: “Nay ta cho pheùp laäp rieâng moät phöôøng cho tònh nhôn”. Luùc ñoù caùc Bí- soâ khoâng bieát neân xaây caát nôi naøo cho thích hôïp, Phaät noùi: “Neân choïn ôû giöõa tinh xaù vaø vöông thaønh, nôi nghe ñöôïc tieáng goïi nhau thì xaây caát”.
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 69
Caùc Bí-soâ nghe roài lieàn ñeán baùo cho Ñaïi thaàn bieát, Ñaïi thaàn baïch vua, vua noùi: “Haõy laøm theo lôøi Phaät daïy”. Ñaïi thaàn lieàn loan baùo cho caùc tònh nhôn: “Nay Taêng laäp rieâng moät phöôøng cho nhöõng ngöôøi giuùp vieäc chuùng taêng, caùc ngöôi neân taäp trung laïi ñeán ôû trong khu vöïc ñoù”. Caùc tònh nhôn nghe roài lieàn cuøng nhau ñeán ôû trong phöôøng rieâng cuûa mình, sau ñoù thöôøng xuyeân ñeán Truùc Laâm giuùp vieäc, caùc Bí-soâ noùi: Nghieäp naøo thanh tònh thì neân laøm, nghieäp khoâng thanh tònh thì khoâng neân laøm, do laøm nghieäp thanh tònh neân goïi laø tònh nhôn”. Caùc tònh nhôn naøy vaø ngöôøi giöõ vöôøn cuûa taêng thöôøng xuyeân lui tôùi trong Truùc Laâm laøm oàn aøo gaây naùo ñoäng, trôû ngaïi caùc Bí-soâ thieàn haønh haïnh ñaàu ñaø. Caùc Bí-soâ baïch Phaät, Phaät noùi: “Ñöøng keâu taäp hoïp thöôøng xuyeân, chæ keâu ñeán khi naøo caàn maø thoâi”. Luùc ñoù caùc tònh nhôn caàn côm aên aùo maëc, caùc Bí-soâ khoâng bieát cung caáp nhö theá naøo, baïch Phaät, Phaät noùi: “Ngöôøi ñöôïc taêng sai thì neân cung caáp y thöïc, ngöôøi khoâng ñöôïc sai thì chôù neân cung caáp, coù ngöôøi giaø bònh cuõng neân cung caáp y thöïc vaø thuoác men”. Thôøi gian sau tôùi phieân OÂ-ba-nan-ñaø laøm tri söï cuûa Taêng lieàn baûo caùc tònh nhôn moãi saùng sôùm phaûi ñeán giuùp vieäc. Luùc ñoù trong thaønh Vöông Xaù, caùc Bí-soâ haï an cö vöøa xong, trong thôøi gian naøy coù boïn giaëc muøa thu thöôøng hay cöôùp phaù, chuùa giaëc noùi: “Chuùng ta neân laøm gì ñeå troïn naêm khoûi phaûi vaát vaû maø vaãn ñöôïc an laïc thoï duïng?”. Trong boïn giaëc coù moät ngöôøi töøng phuïc dòch cho Taêng neân raát am hieûu vieäc taêng, lieàn baùo cho chuùa giaëc bieát: “Trong Truùc Laâm coù phöôøng cuûa tònh nhôn chöùa nhieàu taøi vaät, neáu ñeán ñoù cöôùp aét seõ tron naêm no ñuû”. Moät ngöôøi trong boïn giaëc noùi: “Caùc Bí-soâ laø chuû cuûa tònh nhôn, haèng ngaøy phaûi ñi khaát thöïc coøn chöa ñuû nuoâi thaân, huoáng chi tònh nhôn laøm gì coù nhieàu taøi vaät?”, teân giaëc aáy lieàn noùi: “Caùc oâng khoâng bieát caùc Bí-soâ tuy khaát thöïc nhöng ñöôïc hueä thí raát nhieàu, laïi coøn töï tìm caàu. Taøi vaät cuûa hoï ngöôøi trong thaønh Vöông Xaù coøn khoâng baèng, huoáng chi tònh nhôn laïi khoâng coù taøi vaät hay sao?”. Sau khi baøn baïc xong, boïn giaëc quyeát ñònh ngay trong ñeâm ñoù ñeán trong phöôøng tònh nhôn cöôùp taøi vaät. Luùc ñoù coù moät thieân nhôn raát toân kính toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta lieàn ñeán baùo cho toân giaû bieát ñeå cöùu giuùp hoï. Nghe bieát tin naøy toân giaû suy nghó: “Neáu ta khoâng cöùu thì caùc tònh nhôn maát heát taøi vaät seõ saàu khoå, ta neân hieän thaàn löïc giuùp hoï”, nghó roài toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta lieàn hoùa moät böùc töôøng ñoàng bao quanh phöôøng tònh nhôn. Luùc ñoù boïn giaëc ñaõ cöôùp ñöôïc taøi vaät muoán mang ra khoûi phöôøng tònh nhôn thì thaáy böùc töôøng ñoàng bao qua- nh, khoâng coù loái ra. Taâm sanh kinh sôï lieàn boû taøi vaät xuoáng thì khoâng coøn thaáy böùc töôøng ñoàng bao quanh nöõa, nhöng khi mang taøi vaät leân thì
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 5 71
böùc töôøng ñoàng laïi hieän ra, nhö vaäy ñeán baûy laàn. Boïn giaëc kinh sôï noùi vôùi nhau: “Caùc ngöôi bieát khoâng, chaéc coù Thaùnh giaû ñaày ñuû oai ñöùc hieän thaàn löïc giöõ gìn nhöõng taøi vaät naøy, chuùng ta neân boû taøi vaät laïi roài chaïy ra khoûi choã naøy”, noùi xong boïn giaëc lieàn gom taøi vaät laïi moät choã roài boû chaïy. Luùc ñoù caùc tònh nhôn chôït thöùc giaác thaáy taøi vaät ñeàu bò troäm heát lieàn la lôùn laø giaëc cöôùp roài chaïy khaép trong phöôøng tìm kieám, khoâng ngôø thaáy nhöõng taøi vaät bò troäm ñöôïc chaát ñoáng moät nôi. Hoï vui möøng mang taøi vaät trôû veà roài nguû laïi, trong giaác moäng vò thieân nhôn kia noùi cho hoï bieát: “Taøi vaät cuûa caùc ngöôi bò giaëc muøa thu troäm laáy ñi ñeàu do thaùnh giaû Taát Laân Giaø Baø Ta duøng thaàn löïc giöõ laïi”. Saùng hoâm sau hoï noùi vôùi nhau: “Taøi vaät cuûa chuùng ta khoâng bò maát ñeáu laø nhôø thaàn löïc cuûa toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta, chuùng ta neân ñoùng goùp taøi vaät ñeå cuùng döôøng Thaùnh giaû”. Baùn baïc xong hoï taém röûa, maëc aùo traéng môùi, trang söùc höông thôm mang taùi vaät cuùng döôøng ñeán trong Truùc Laâm. Luùc ñoù OÂ-ba-nan-ñaø ñang caàm chìa khoùa ra môû coång chuøa, queùt doïn trong chuøa thaùp roài leân gaùc chuoâng ñaùnh kieàn chuøy. Nhìn ra xa troâng thaáy ñaùm tònh nhôn maëc aùo traéng môùi trang söùc ñeïp ñeõ treân ñöôøng tôùi chuøa, OÂ-ba-nan- ñaø suy nghó: “Khoâng bieát nhöõng ngöôøi ñang ñeán kia laø thöông chuû, tröôûng giaû hay cu só naøo maø môùi saùng sôùm ñaõ ñeán”. Khi hoï ñeán gaàn OÂ- ba-nan-ñaø môùi nhaän ra laø caùc tònh nhôn lieàn noåi giaän noùi voïng xuoáng: “Ta chöa baûo ñeán, môùi saùng sôùm caùc ngöôi ñeán laøm gì?”, caùc tònh nhôn noùi: “Thaùnh giaû, ñeâm qua neáu khoâng nhôø thaàn löïc cuûa toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta cöùu giuùp thì taøi vaät cuûa chuùng toâi ñaõ bò giaëc muøa thu troäm laáy heát roài, neân saùng sôùm chuùng toâi ñeán ñeå cuùng döôøng Thaùnh giaû”. OÂ-ba- nan-ñaø noùi: “Caùc ngöôi döïa vaøo thaàn löïc cuûa keû aáy maø môùi saùng sôùm laøm oàn aøo nhö theá phaûi khoâng? Ta seõ taùc phaùp trò phaït keû aáy”. Noùi roài lieàn keâu luïc chuùng cuøng ñeán choã toân giaû Taát Laân Giaø Baø Ta noùi: “Thöôïng toïa cho pheùp chuùng toâi gaïn hoûi moät vieäc”, ñaùp cöù hoûi, luïc chuùng hoûi: “Nghe noùi trong phöôøng tinh nhôn bò cöôùp, Thöôïng toïa ñaõ duøng thaàn löïc giöõ laïi nhöõng taøi vaät ñaõ bò cöôùp laø hö hay thaät?”, ñaùp laø thaät, luïc chuùng noùi: “Chuùng toâi bieát Thöôïng toïa ñaõ truï trong tónh löï ñöôïc giaûi thoaùt thaéng laïc, nhöng khoâng bieát Thöôïng toïa coù töø bi. Tuy coù töø bi nhöng khoâng phoå caäp, ñoái vôùi tònh nhôn thì töø bi hoä nieäm coøn ñoái vôùi boïn giaëc thì bao vaây khuûng boá hoï baèng töôøng ñoàng. Hôn nöõa taøi vaät ñaõ thuoäc ngöôøi khaùc cöôõng ñoaït laïi laø phaïm toäi, Thöôïng toïa neân nhö phaùp saùm hoái”. Söï vieäc dieãn tieán gioáng nhö treân cho ñeán caùc Bí-soâ ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät hoûi Taát Laân Giaø Baø Ta: “Thaày duøng taâm gì hieän thaàn löïc ñeå giöõ laïi taøi vaät cuûa caùc tònh nhôn?”. Taát Laân Giaø Baø Ta lieàn keå laïi
SOÁ 1442 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA, Quyeån 1 71
söï vieäc treân, Phaät nghe roài baûo caùc Bí-soâ: “Taát Laân Giaø Baø Ta duøng taâm naøy maø hieän thaàn löïc ñeå giöõ laïi taøi vaät cho caùc tònh nhôn thì khoâng phaïm. Laïi nöõa nhöõng tröôøng hôïp sau ñaây ñeàu khoâng phaïm, ñoù laø ban ñaàu chöa cheá giôùi, cuoàng si taâm loaïn, bò thoáng naõo böùc baùch”.