SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8
CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ
BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA
QUYEÅN 8
Hoïc Xöù Thöù Ba: Y MOÄT THAÙNG
Phaät ôû trong vöôøn Caáp-coâ-ñoäc thaønh Thaát-la-phieät, luùc ñoù caùc Bí- soâ chöùa nhieàu y, thoï ñöôïc vaûi maøu xanh khoâng may y lieàn maø ñem caát, laïi mong ñöôïc theâm thöù vaûi khaùc, nghó raèng neáu thoï ñöôïc vaûi töông tôï nhö vaäy seõ may thaønh y. Vaûi maøu xanh ñaõ nghó nhö vaäy, cho ñeán ñöôïc vaûi maøu vaøng, maøu ñoû, maøu traéng hoaëc vaûi moûng, vaûi daøy… ñeàu ñem caát vaø nghó nhö vaäy. Caùc Bí-soâ thieåu duïc troâng thaáy lieàn cheâ traùch: “Taïi sao Bí-soâ laïi chöùa caát nhieàu thöù vaûi khoâng chòu may thaønh y”. Caùc Bí-soâ ñem vieäc naøy baïch Phaät, Phaät do nhaân duyeân naøy nhoùm hoïp caùc Bí-soâ… cho ñeán Phaät baûo caùc Bí-soâ: “Ta quaùn thaáy möôøi coâng ñöùc lôïi, nôi Tyø- naïi-da cheá hoïc xöù naøy cho hai boä ñeä töû nhö sau: Neáu laïi coù Bí-soâ ni may y ñaõ xong, y Yeát-sæ-na laïi xuaát, ñöôïc y phi thôøi caàn thì thoï, thoï roài phaûi mau may thaønh y. Neáu coù choã hy voïng seõ cuùng cho ñuû thì ñöôïc caát chöùa trong voøng moät thaùng, neáu chöùa quaù thì phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca”. Neáu laïi coù Bí-soâ ni laø ni chuùng trong phaùp naøy. May y ñaõ xong, y Yeát-sæ-na laïi xuaát: Coù boán caâu gioáng nhö giôùi treân. Ñöôïc y phi thôøi: sao goïi laø thôøi, sao goïi laø phi thôøi? Thôøi laø truù xöù naøo khoâng thoï y Yeát-sæ-na thì trong voøng moät thaùng töø ngaøy möôøi saùu thaùng taùm ñeán ngaøy möôøi laêm thaùng chín; neáu truù xöù naøo coù thoï y Yeát- sæ-na thì trong voøng naêm thaùng, töø ngaøy möôøi saùu thaùng taùm ñeán ngaøy möôøi laêm thaùng gieâng. Ngoaøi thôøi gian noùi treân goïi laø phi thôøi. Neáu coù choã hy voïng seõ cuùng: Nghóa laø thieáu vaûi chôø xin cho ñuû neân ñöôïc caát chöùa trong voøng moät thaùng, hy voïng cha meï, anh em, chò em, sö chuû… seõ cuùng theâm vaûi; hoaëc vaøo ngaøy hoäi naêm naêm, ngaøy hoäi saùu naêm, ngaøy hoäi thaêng chöùc, ngaøy hoäi maõn naêm ta seõ ñöôïc cuùng vaûi, neáu ñuû may thaønh y thì toát. Neáu trong ba y coù moät y khoâng ñuû thì ñöôïc chöùa trong
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 112
voøng moät thaùng, quaù thôøi gian moät thaùng thì phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå- ca. Trong hoïc xöù naøy töôùng phaïm nhö theá naøo? Nhieáp Tuïng: Choã hy voïng hay khoâng Heát mong, vaûi khoâng ñoàng, Môùi cuõ, phaán taûo khaùc, Ñieàu soá löôïng khuyûu tay. Neáu Bí-soâ ni ngaøy thöù nhaát trong thaùng ñöôïc vaûi maøu xanh ñem caát chöa may, vì coù choã hy voïng cho theâm, nghó raèng neáu ñöôïc cuùng theâm vaûi cuøng maøu ta seõ may thaønh y. Ngay trong ngaøy nhaän ñöôïc vaûi cuøng maøu, Bí-soâ ni phaûi may thaønh y trong voøng möôøi ngaøy neân trì, neân xaû, neân taùc phaùp. Neáu khoâng trì, khoâng xaû, khoâng taùc phaùp ñeán ngaøy thöù möôøi moät, maët trôøi moïc lieàn phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca. Bí-soâ ni ngaøy thöù nhaát khoâng ñöôïc vaûi naøo khaùc, ngaøy thöù hai, thöù ba cho ñeán ngaøy thöù möôøi ñeàu ñöôïc vaûi thì Bí-soâ ni phaûi may thaønh y trong voøng möôøi ngaøy ñoù neân trì, neân xaû, neân taùc phaùp. Neáu khoâng trì, khoâng xaû, khoâng taùc phaùp, ñeán ngaøy thöù möôøi moät maët trôøi moïc lieàn phaïm Ni-taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca. Bí-soâ ni trong möôøi ngaøy khoâng ñöôïc vaøi naøo khaùc, ngaøy thöù möôøi moät, thöù möôøi hai cho ñeán ngaøy thöù möôøi chín cuõng ñeàu khoâng ñöôïc vaûi, ñeán ngaøy thöù hai möôi môùi ñöôïc vaûi thì neân nhö tröôùc taùc phaùp, neáu khoâng taùc phaùp phaïm Xaû-ñoïa. Bí-soâ ni trong hai möôi moát ngaøy khoâng ñöôïc vaûi ñeán ngaøy thöù hai möôi chín môùi ñöôïc thì noäi trong ngaøy thöù ba möôi lieàn phaûi may thaønh y, neân trì, neân xaû, neân taùc phaùp. Neáu khoâng trì, khoâng xaû khoâng taùc phaùp ñeán ngaøy thöù ba möôi moát maët trôøi moïc lieàn phaïm Ni-taùt-kyø-ba- daät-ñeå-ca. Do thôøi gian tröôùc ñuôïc y, töôùng nhieãm noái tieáp nhau. Ñöôïc vaûi maøu xanh ñaõ nhö vaäy, ñöôïc caùc loaïi vaûi maøu khaùc cuõng nhö vaäy. Neáu Bí-soâ ni ngaøy thöù nhaát ñöôïc vaûi maøu xanh ñem caát chöa may thaønh y vì coù choã hy voïng cuùng theâm cho ñuû, nghó raèng neáu ñöôïc theâm vaûi cuøng maøu ta seõ may thaønh y. Ngay ngaøy ñöôïc vaûi cuøng maøu, Bí-soâ ni phaûi may thaønh y trong voøng möôøi ngaøy neân trì, neân xaû, neân taùc phaùp, Neáu khoâng taùc phaùp ñeán ngaøy thöù möôøi moät maët trôøi moïc lieàn phaïm Ni- taùt-kyø-ba-daät-ñeå-ca. Neáu ngaøy thöù nhaát khoâng ñöôïc vaûi naøo khaùc, ngaøy thöù hai ñöôïc cho ñeán ngaøy thöù ba möôi ñeàu ñöôïc… gioáng nhö vaên treân. Ñöôïc vaûi maøu xanh ñaõ nhö vaäy, ñöôïc caùc loaïi vaûi khaùc cuõng nhö vaäy. Neáu Bí-soâ ni ngaøy thöù nhaát ñöôïc vaûi maøu xanh khoâng may ñem
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 113
caát vì hy voïng coù ngöôøi cuùng theâm, nhöng do thôøi gian laâu xa khoâng xöùng vôùi loøng mong muoán, khoâng bieát laøm sao; hoaëc ngay ngaøy ñöôïc vaûi maøu xanh lieàn may thaønh y trong voøng möôøi ngaøy… gioáng nhö vaên treân ñaõ noùi, cho ñeán ngaøy thöù ba möôi môùi ñöôïc caùc loaïi vaûi khaùc cuõng gioáng nhö trong ñoaïn vaên treân. Neáu Bí-soâ ni ngaøy thöù nhaát ñöôïc vaûi maøu xanh khoâng may ñem caát vì coù choã hy voïng cuùng theâm, nhöng choã hy voïng kia tuy chöa ñöôïc y, taâm caàu chöa döùt; hoaëc ngay ngaøy ñöôïc vaûi maøu xanh lieàn may thaønh y… nhö ñoaïn vaên treân. Neáu ngaøy thöù nhaát ñöôïc vaûi maøu xanh khoâng may ñem caát vì coù choã hy voïng, nhöng choã hy voïng bò ñoaïn tuyeät. Vaûi maø Bí-soâ ni ñaõ ñöôïc noäi trong möôøi ngaøy neân trì, neân xaû nhö trong ñoaïn vaên treân. Luùc ñoù cuï thoï Öu-ba-ly baïch Phaät: “Theá Toân coù bao nhieâu loaïi y?”, Phaät noùi: “Coù hai loaïi y: Moät laø loaïi môùi, hai laø loaïi cuõ. Môùi töùc laø môùi may, cuõ töùc laø ñaõ traûi qua boán thaùng thoï duïng. Naøy Öu- ba-ly, laïi coù naêm loaïi y: Moät laø y coù thí chuû, hai laø y khoâng coù thí chuû, ba laø y vaõng hoaøn, boán laø y cuûa ngöôøi cheát, naêm laø y phaán taûo. Sao goïi laø y coù thí chuû?: Töùc laø coù nam, nöõ, baùn traïch ca laøm thí chuû cuùng y. Sao goïi laø y khoâng coù thí chuû? Töùc laø khoâng coù nam, nöõ, baùn traïch ca laøm thí chuû cuùng y. Sao goïi laø y vaõng hoaøn? Nhö coù ngöôøi cheát, quyeán thuoäc nhôù thöông duøng y phuû leân ngöôøi cheát roài khieâng ñeán choã hoûa thieâu, khi thieâu laáy laïi chieác y aáy ñem cuùng cho taêng. Sao goïi laø y cuûa ngöôøi cheát? Töùc laø ôû trong röøng thaây cheát, y cuûa ngöôøi cheát khoâng coù sôû höõu chuû. Sao goïi laø y phaán taûo? Coù taát caû naêm loaïi: Moät laø y boû treân ñöôøng ñi, hai laø y boû nôi choã ñoå raùc, ba laø y boû nôi bôø soâng, boán laø y bò kieán nhaám, naêm laø y raùch naùt. Laïi coù naêm loaïi y: Moät laø y bò löûa chaùy, hai laø y bò nöôùc ngaâm, ba laø y bò chuoät gaëm, boán laø y bò boø nhôi, naêm laø y cuûa baø meï sanh con xong roài boû. Bí-soâ ni nhaän ñöôïc vaûi môùi muoán may y neân giaët nhuoäm caét may thaønh y Taêng-giaø-chi hai lôùp, Ni sö ñaøn hai lôùp, OÁt-ñaùt-la-taêng-giaø moät lôùp, An-ñaùt-baø-ta moät lôùp. Neáu Bí-soâ ni may y Taêng-giaø-chi hai lôùp roài may theâm lôùp thöù ba, khi vöøa thieáp vaøo lieàn phaïm AÙc-taùc, ñeán ngaøy thöù möôøi moät maët trôøi moïc lieàn phaïm Xaû-ñoïa. Bí-soâ ni ñoái vôùi y Taêng- giaø-chi môùi xeù boû lôùp boïc cuõ ñònh duøng vaøo vieäc khaùc, khi vöøa xeù lieàn phaïm AÙc-taùc, ñeán ngaøy thöù möôøi moät maët trôøi moïc lieàn phaïm Xaû-ñoïa. Bí-soâ ni ñoái vôùi y Taêng-giaø-chi môùi xeù boû lôùp boïc cuõ ra ñeå giaët nhuoäm roài may khaâu trôû laïi thì khoâng phaïm. Ñeán ngaøy thöù möôøi moät maët trôøi moïc neáu may khaâu chöa xong thì phaïm Xaû-ñoïa. Taêng-giaø-chi ñaõ nhö
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 114
vaäy thì ni sö ñaøn, … cuõng nhö vaäy. Neáu Bí-soâ ni coù y OÁt-ñaùt-la-taêng-giaø môùi may theâm lôùp thöù hai, khi vöøa thieáp vaøo lieàn phaïm AÙc-taùc, ñeán ngaøy thöù möôøi moät maët trôøi moïc lieàn phaïm Xaû-ñoïa. Y-An-ñaùt-baø-ta cuõng nhö vaäy. Neáu Bí-soâ ni ñöôïc vaûi cuõ muoán may y neân giaët nhuoäm caét may thaønh y Taêng-giaø-chi boán lôùp, Ni sö ñaøn boán lôùp, OÁt-ñaùt-la-taêng-giaø vaø An-ñaùt-baø-ta hai lôùp. Neáu Bí-soâ ni ñoái vôùi y OÁt-ñaùt-la-taêng-giaø vaø An-ñaùt-baø-ta hai lôùp muoám may theâm lôùp thöù ba, khi vöøa thieáp vaøo lieàn phaïm AÙc-taùc; ñeán ngaøy thöù möôøi moät maët trôøi moïc lieàn phaïm Xaû-ñoïa. Bí-soâ ni ñoái vôùi y nhieàu lôùp muoán xeù boû, khaâu may hay khoâng khaâu may, coù phaïm hay khoâng phaïm ñeàu gioáng nhö trong ñoaïn vaên treân ñaõ noùi. Bí-soâ ni ñöôïc y coù thí chuû, y khoâng thí chuû… chuaån theo y môùi vaø cuõ neân bieát. Neáu laø y phaán taûo thì may maáy lôùp tuøy yù, khoâng coù haïn ñònh”. Cuï thoï Öu-ba-ly baïch Phaät: “Theá Toân, Taêng-giaø-chi coù maáy loaïi, ñieàu soá theá naøo?”, Phaät noùi: “Coù chín loaïi ñoù laø y chín ñieàu, möôøi moät ñieàu, möôøi ba ñieàu, möôøi laêm ñieàu, möôøi baûy ñieàu, möôøi chín ñieàu, hai möôi moát ñieàu, hai möôi ba ñieàu vaø hai möôi naêm ñieàu. Naøy Öu-ba-ly, ba loaïi y thöù nhaát coù hai ñaøn caùch daøi moät ñaøn caùch ngaén; ba loaïi y keá Coù ba ñaøn caùch daøi moät ñaøn caùch ngaén; ba loaïi y sau cuøng coù boán ñaøn caùch daøi moät ñaøn caùch ngaén neân may neân thoï trì, quaù ñieàu löôïng naøy thaønh phaù naïp”. Cuï thoï Öu-ba-ly baïch Phaät: “Theá Toân, y lôùn y nhoû coù bao nhieâu thöù?”. Phaät noùi: “ y Taêng-giaø-chi Coù ba baäc thöôïng trung vaø haï, baäc thöôïng beà ñöùng ba khuyûu tay, beà ngang naêm khuyûu tay; baäc haï beà ñöùng hai khuyûu tay röôõi, beà ngang boán khuyûu tay röôõi; ôû giöõa hai baäc treân laø baät trung. OÁt-ñaùt-la-taêng-giaø vaø An-ñaùt-baø-ta cuõng Coù ba baäc thöôïng trung haï nhö Taêng-giaø-chi. Naøy Öu-ba-ly coù hai loaïi An- ñaùt-baø-ta: Moät laø beà ñöùng hai khuyûu tay, beà ngang naêm khuyûu tay; hai laø beà ñöùng hai khuyûu tay, beà ngang boán khuyûu tay. Y An-ñaùt-baø-ta baäc thaáp nhaát chæ truøm ba luaân laø nhoû nhaát trong soá y thoï trì. Y phaïm Ni- taùt-kyø nhoû nhaát chæ baèng ngang doïc moät khuyûu tay. Neáu Bí-soâ ni phaïm Xaû-ñoïa neân laøm ba vieäc nhö treân ñaõ noùi. Ñaây chæ laø löôïc noùi phaùp thöùc cuûa ba y.”
Hoïc Xöù Thöù Tö: GIAËT Y CUÕ CHO BÍ SOÂ KHOÂNG PHAÛI BAØ CON Luùc Boà taùt töø cung trôøi Ñoå-söû giaùng sanh vaøo cung vua Tònh-phaïn ôû thaønh Kieáp-tyû-la, tieáng ñoàn vang khaép boán phöông: Doøng hoï Thích Ca haï sanh Thaùi-töû ôû caïnh nuùi Tuyeát beân doøng soâng Dieâm cuûa thaønh
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 115
Kieáp-tyû-la, choã tieân nhôn ôû. Caùch ñoù khoâng xa coù tieân nhôn teân A-lan- nhaõ Tö Ñaø gioûi veà töôùng soá vaø boùi toaùn neân nhaø vua lieàn trieäu ñeán ñeå xem töôùng cho Thaùi-töû. Töôùng soá A-tö-ñaø ñoaùn raèng: “Neáu Thaùi-töû ôû nhaø thì laøm vua Chuyeån luaân cai trò giaùo hoùa boán thieân haï, laø moät vò ñaïi thaùnh chuû coù baûy baùu ñaày ñuû ñoù laø luaân baùu, töôïng baùu, maõ baùu, ngoïc baùu, nöõ baùu, chuû taøng thaàn baùu, chuû binh thaàn baùu vôùi ngaøn ngöôøi con coù oai löïc lôùn, duõng kieän khoâng ai hôn, coù theå haøng phuïc oaùn ñòch. Treân ñaïi ñòa, treân khaép boán bieån ñeàu khoâng coù ñaïo taëc cuõng khoâng coù hình phaït naëng, chæ duøng phaùp lyù cai trò laøm cho moïi ngöôøi ñöôïc soáng an oån. Neáu Thaùi-töû xuaát gia caïo boû raâu toùc, do taâm chaùnh tín töø nhaø ñeán choã khoâng nhaø seõ ñöôïc thaønh Phaät, ÖÙng chaùnh bieán tri, tieáng ñoàn vang khaép möôøi phöông, giaùo hoùa cöùu ñoä muoân loaøi”. Luùc ñoù vua cuûa caùc nöôùc laân bang nghe tin Thaùi-töû sanh ôû Tuyeát sôn… giaùo hoùa cöùu ñoä muoân loaøi, lieàn suy nghó: “Nay ta neân ñeán thöøa söï Thaùi-töû, sau naøy seõ thoï phöôùc loäc cuûa ngöôøi”, laïi nghó: “Nay ta khoâng coù duyeân troâng thaáy Thaùi-töû, ta neân thöøa söï vua Tònh-phaïn cuõng töùc laø thöøa söï Thaùi-töû”. Caùc vua laân bang suy nghó nhö vaäy roài lieàn sai söù thaàn mang quoác tín ñeán choã vua Tònh- phaïn. Boà taùt ôû trong thaâm cung daàn daàn tröôûng thaønh, do thaáy caûnh giaø bònh cheát neân trong loøng saàu naõo, buoâng boû vieäc ñôøi vaøo ôû trong röøng. Caùc vua laân bang nghe bieát lieàn suy nghó: “Laâu nay ta phuïng söï vua Tònh-phaïn laø vì Thaùi-töû, nay Thaùi-töû ñaõ vaøo ôû trong röøng mong caàu xu- aát ly, ta caàn gì uoång coâng phí söùc phuïng söï nöõa”. Do nghó nhö vaäy neân caùc vua laân bang khoâng sai söù thaàn mang quoác tín ñeán nöõa. Trong caùc vua nöôùc laân bang chæ coøn coù vua Thaéng-quang tuy chaám döùt quoác tín nhöng söù thaàn hai nöôùc vaãn coøn qua laïi. Söù thaàn cuûa vua Thaéng-quang laø Ñaïi thaàn Maät-hoä, söù thaàn cuûa vua Tònh-phaïn laø Ñaïi thaàn OÂ-ñaø-di . Khi ñaïi thaàn Maät-hoä ñeán choã vua Tònh-phaïn luaän baøn vieäc nöôùc xong thì ñeán nhaø cuûa ñaïi thaàn OÂ-ñaø-di nghæ, ngöôïc laïi khi ñaïi thaàn OÂ-ñaø-di ñeán choã vua Thaéng-quang luaän baøn vieäc nöôùc xong thì ñeán nhaø cuûa ñaïi thaàn Maät-hoä nghæ. Vôï cuûa ñaïi thaàn Maät-hoä teân laø Caáp-ña nhan saéc ñoan nghieâm, ai nhìn cuõng yeâu meán, do thöôøng lui tôùi nhaø cuûa ñaïi thaàn Maät-hoä neân ñaïi thaàn OÂ-ñaø-di tö thoâng vôùi Caáp-ña. Khi ñaïi thaàn Maät-hoä nghe bieát Caáp-ña cuøng OÂ-ñaø-di tö thoâng lieàn muoán gieát hai keû xaáu xa naøy, nhöng laïi nghó : “Neáu ta gieát ñaïi thaàn cuûa nöôùc laân bang seõ laøm loaïn vöông thaønh taïo neân söï kinh hoaøng sôï haõi, taïi sao vì ngöôøi vôï toäi loãi cuûa mình maø laïi gieát moät Baø-la-moân”, do nghó nhö vaäy neân giaû lô khoâng hay bieát. Thôøi gian sau Maät-hoä qua ñôøi, vua Thaéng-quang laáy côù Maät-hoä khoâng coù con keá thöøa neân tòch thu gia saûn. Luùc ñoù OÂ-ñaø-di nghe
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 116
bieát vieäc naøy lieàn suy nghó: “Ta coøn soáng ñaây laøm sao nôû ñeå cho Caáp-ña khoâng coù choã nöông nhôø”, do nghó nhö vaäy neân saùng hoâm sau lieàn vaøo cung taâu vua Tònh-phaïn: “Ñaïi vöông, trong nöôùc cuûa vua Thaéng-quang coù vieäc baát oån, ñaïi vöông neân sai söù thaàn ñeán ñoù tham hoûi, neáu khoâng seõ chieâu laáy hoïa baïi”. Vua Tònh-phaïn lieàn sai OÂ-ñaø-di laøm söù thaàn ñeán thaønh Thaát-la-phieät thaêm hoûi vua Thaéng-quang, khi ñeán nôi OÂ-ñaø-di suy nghó: “Ta neân yeát kieán nhaø vua tröôùc hay gaëp ñaïi thaàn tröôùc” , laïi nghó: “Theo pheùp caàu vieäc phaûi ñi töø döôùi leân, ta neân ñeán choã ñaïi thaàn tröôùc”. Nghó roài lieàn ñeán choã ñaïi thaàn noùi raèng: “Toâi muoán nhôø quan taâu giuùp vôùi nhaø vua cho toâi ñöôïc laáy Caáp-ña”, vò Ñaïi thaàn nghe roài lieàn nhaän lôøi taâu giuùp. Sau ñoù OÂ-ñaø-di lieàn ñeán choã vua Thaéng-quang baøn vieäc nöôùc xong lieàn taâu vua: “Raát mong ñaïi vöông ban cho toâi choã nghæ”, vua hoûi: “Tröôùc ñaây khanh töøng döøng nghæ ôû ñaâu?”, OÂ-ñaø-di ñaùp: “Tröôùc ñaây toâi töøng nghæ ôû nhaø cuûa ñaïi thaàn Maät-hoä”, vua noùi: “Vaäy nay khanh neân ñeán ñoù nghæ”, OÂ-ñaø-di noùi: “Ñaïi thaàn Maät-hoä nay ñaõ qua ñôøi roài”, vua noùi: “Chuû nhaø tuy ñaõ cheát nhöng caên nhaø ñaâu coù cheát”, OÂ-ñaø-di lieàn taâu vua: “Ñaïi vöông, caên nhaø tuy khoâng cheát nhöng saûn nghieäp khoâng coøn”. Vua Thaéng-quang lieàn ra lònh Ñaïi thaàn tìm choã döøng nghæ cho OÂ-ñaø-di, sau khi OÂ-ñaø-di ra khoûi cung Ñaïi thaàn lieàn taâu vua: “Ñaïi vöông, khoâng phaûi OÂ-ñaø-di khoâng coù choã döøng nghæ, vì tröôùc ñaây oâng ta ñaõ cuøng vôùi Caáp-ña tö thoâng, neân boån yù cuûa oâng ta muoán vua chaáp thuaän cho oâng ta ñöôïc laáy Caáp-ña. Neáu Ñaïi vöông nhieáp thoï ñöôïc ngöôøi naøy töùc laø nhieáp thoï ñöôïc vua Tònh-phaïn”. Vua Thaéng-quang nghe roài lieàn trieäu OÂ-ñaø- di ñeán noùi raèng: “Naøy OÂ-ñaø-di, thaät söï ta khoâng bieát khanh vôùi Caáp-ña tröôùc ñaây coù giao tình, nay ta ban Caáp-ña cho khanh laøm vôï, taøi vaät vaø nhaø cöûa ñeàu caáp cho hai khanh”. OÂ-ñaø-di nghe roài vui möøng baùi taï roài lui ra, sau ñoù ñeán nhaø cuûa Caáp-ña, Caáp-ña ra ñoùn roài khoùc, OÂ-ñaø-di hoûi vì sao khoùc, Caáp-ña noùi: “Phu chuû cuûa em nay ñaõ qua ñôøi, chaúng phaûi anh cuõng seõ boû em nöõa hay sao”. OÂ-ñaø-di noùi: “Chính vì vieäc naøy neân ta môùi ñeán ñaây, ta ñaõ taâu vôùi vua xin ñöôïc cöôùi em laøm vôï, taøi vaät vaø nhaø cöûa vua ñeàu caáp cho, em muoán ôû laïi ñaây hay muoán qua thaønh Kieáp- tyû-la?”. Caáp-ña suy nghó: “Neáu ta cuøng qua thaønh Kieáp-tyû-la thì vôï cuûa Baø-la-moân naøy seõ khoâng ñeå ta yeân, ta neân ôû laïi ñaây taïi ngoâi nhaø cuõ cuûa mình”. Vì theá OÂ-ñaø-di coù hai nhaø ôû hai nôi, moät ôû thaønh Kieáp-tyû-la, moät ôû thaønh Thaát-la-phieät . Luùc ñoù Boà taùt trong saùu naêm tu khoå haïnh ôû röøng giaø khoâng coù moät vaät gì laø sôû höõu, sau saùu naêm Ngaøi môùi baét ñaàu aên uoáng trôû laïi, tröôùc tieân laø ôû laøng Thaéng Quaân taïi choã ôû cuûa hai muïc ngöu nöõ, moät teân laø
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 117
Hoan-hæ, moät teân laø Hyû-löïc, thoï nhaän moùn chaùo naáu nhöø vôùi möôøi saùu loaïi söõa ñeå phuïc hoài söùc khoûe; sau ñoù ñeán choã nam töû Thieän-haïnh laáy coû caùt töôøng roài ñeán döôùi caây Boà ñeà traûi coû ngoài kieát giaø theä nguyeän raèng: “Neáu ta chöa ñoaïn heát laäu hoaëc, ta theà khoâng ñöùng daäy”. Boà taùt ñaõ ñoaïn heát laäu hoaëc trong khi thieàn quaùn neân Haéc long vöông heát söùc khen ngôïi. Sau khi haøng phuïc ba möôi saùu öùc ma quaân chöùng Nhaát thieát trí thaønh Phaät, Theá Toân lieàn nhaän lôøi thænh cuûa Phaïm vöông ñeán thaønh Ba-la-neâ-tö ba laàn chuyeån phaùp luaân möôøi hai haønh ñeå ñoä naêm Bí-soâ. Ñoä naêm Bí-soâ roài laïi ñeán trong röøng Baïch ñieäp ñoä saùu möôi Hieàn boä chöùng ñöôïc Kieán ñeá, keá trôû laïi trong laøng Thaéng quaân ñoä hai muïc ngöu nöõ khieán hoï cuõng chöùng ñöôïc Kieán ñeá. Sau ñoù ñeán beân röøng OÂ-lö-taàn- loa ñeå ñoä moät ngaøn ngoaïi ñaïo cho hoï xuaát gia thoï cuï giôùi, keá leân ñænh nuùi Giaø-da hieän ba thaàn bieán giaùo hoùa khieán haøng Boà taùt, chö thieân truï nôi Nieát-baøn an oån. Sau ñoù ñeán Tröôïng laâm ñoä vua Taàn-baø-sa-la nöôùc Ma-kieät-ñaø chöùng ñöôïc Kieán ñeá, ñoàng thôøi ñoä cho traêm ngaøn thieân chuùng vaø traêm ngaøn Baø-la-moân nöôùc Ma-kieät-ñaø. Keá ñeán thaønh Vöông- xaù nhaän tinh xaù Truùc-laâm vaø ñoä cho Thaân Töû, Muïc-lieân xuaát gia roài ñeán thaønh Thaát-la-phieät thoï nhaän vöôøn Caáp-coâ-ñoäc ôû röøng Theä-ña, noùi kinh Thieáu nieân cho vua Thaéng-quang khieán vua chöùng ñöôïc Kieán ñeá. Cuoái cuøng Theá Toân truï ôû trong röøng Theä-ña, vua Thaéng-quang lieàn sai ngöôøi ñeán thaønh Kieáp-tyû-la baùo tin cho vua Tònh-phaïn bieát hieän Thaùi-töû ñang ôû trong röøng Theä-ña, ñaõ chöùng quaû Voâ thöôïng chaùnh giaùc vaø khieán cho caùc loaøi höõu tình ñoàng höôûng vò cam loà. Vua Tònh-phaïn nghe roài ngoài choáng tay vaøo maù than raèng: “Xöa kia khi Thaùi-töû Nhaát-theá-nghóa-thaønh tu khoå haïnh, ta thöôøng sai söù ñeán thaêm hoûi, nhöõng söù giaû ñaõ ñi ñeàu khoâng thaáy trôû veà, nay sao laïi coù tin noùi laø Thaùi-töû hieän ôû trong röøng Theä-ña”. Vöøa luùc ñoù ñaïi thaàn OÂ-ñaø-di vaøo cung thaáy nhaø vua nhö vaäy lieàn hoûi: “Vì sao Ñaïi vöông laïi ngoài choáng tay vaøo maù thôû than öu saàu nhö vaäy?”. Vua noùi: “Laøm sao ta khoâng öu saàu, tröôùc kia khi Thaùi-töû Nhaát-theá-nghóa-thaønh tu khoå haïnh, Ta thöôøng sai söù ñeán thaêm hoûi, nhöõng söù giaû ra ñi ñeàu khoâng thaáy trôû veà. Nay ta boång ñöôïc tin noùi laø Thaùi-töû hieän ñang ôû trong röøng Theä-ña, ñaõ chöùng ñöôïc Voâ thöôïng chaùnh giaùc vaø khieán cho caùc loaøi höõu tình ñoàng höôûng vò cam loà”. OÂ-ñaø-di lieàn taâu vua: “Neáu nhö vaäy, thaàn xin laøm söù ñeán ñoù roài mang tin trôû veà cho Ñaïi vöông”. Vua noùi: “Khanh neân ñi roài veà baùo laïi, ñöøng coù ôû luoân beân ñoù”. Noùi roài vua töï tay vieát thö cho Thaùi-töû: “Töø thoï thai veà sau, Toâi nuoâi döôõng Theá Toân,
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 118
Löûa phieàn naõo thöôøng ñoát, Thöôøng mong caây Toái thaéng, Nay ñaõ lôùn khoân roài, Ñoà chuùng soá voâ bieân, Moïi ngöôøi ñöôïc an laïc, Chæ rieâng toâi ñaéùng cay”. Vieát xong ñoùng aán roài ñöa cho OÂ-ñaø-di, OÂ-ñaø-di mang thö cuûa Vua ñeán choã Theá Toân ngöï ôû thaønh Thaát-la-phieät daâng leân, Theá Toân nhaän thö roài môû ra xem, OÂ-ñaø-di hoûi: “Theá Toân coù trôû veà thaønh Kieáp-tyû-la khoâng?”, Theá Toân noùi: “Ta ñi cuøng vôùi oâng”. OÂ-ñaø-di nhôù laïi ngaøy xöa khi Thaùi-töû vöôït thaønh xuaát gia, phuï vöông thöôøng trieäu veà maø khoâng chòu veà neân baïch Phaät raèng: “Neáu Thaùi-töû khoâng chòu trôû veà, toâi coù söùc seõ ñöa Ngaøi veà”. Theá Toân nghe roài lieàn noùi keä: “Löôùi aùi sanh töû neáu tröø heát, Ngöôøi naøy chaúng caàn ai daãn ñöôøng. Theá Toân oai löïc khoâng cuøng taän, OÂng phöông tieän gì daãn ñi ñöôïc. Löôùi aùi sanh töû neáu tröø heát, Ngöôøi naøy chaúng caàn ai daãn ñöôøng. Caûnh giôùi Theá Toân khoâng xöù sôû, OÂng phöông tieän gì daãn ñi ñöôïc”. OÂ-ñaø-di nghe Phaät noùi keä roài lieàn ñaûnh leã Phaät baïch raèng: “Theá Toân, toâi muoán trôû veà vöông thaønh taâu cho phuï vöông cuûa Ngaøi bieát”. Phaät noùi: “Laøm söù giaû cho Phaät theo lyù thì khoâng phaûi nhö vaäy”, OÂ-ñaø-di hoûi: “Laøm söù giaû cho Phaät phaûi nhö theá naøo?”, Phaät noùi: “Taát caû ngöôøi xuaát gia môùi laø söù giaû cuûa Phaät”. OÂ-ñaø-di noùi: “Vaäy toâi muoán xuaát gia, nhöng vì ñaõ höùa vôùi Ñaïi vöông neân phaûi veà baùo laïi, baây giôø toâi phaûi ñi”. Phaät noùi: “Ñôïi khi veà xuaát gia roài haõy veà baùo tin”, OÂ-ñaø-di noùi: “Laønh thay, vaäy con xin xuaát gia”. Phaät baûo toân giaû Xaù-lôïi-töû xuaát gia cho OÂ- ñaø-di ñeå OÂ-ñaø-di ñöôïc lôïi ích trong ñeâm daøi sanh töû. Cuï thoï Xaù-lôïi-töû vaâng lôøi Phaät daïy cho OÂ-ñaø-di xuaát gia vaø cho thoï vieân cuï, nhöõng haønh phaùp cuûa moät Bí-soâ ñeàu luôïc noùi cho OÂ-ñaø-di bieát. OÂ-ñaø-di thoï giaùo giôùi xong kính leã Xaù-lôïi-töû roài ñeán choã Phaät ñaûnh leã baïch raèng: “Theá Toân, con nay ñaõ xuaát gia”. Phaät noùi: “Baây giôø thaày coù theå trôû veà baùo laïi cho phuï vöông cuûa ta bieát, nhöng chôù coù ñöôøng ñoät böôùc vaøo trong cung, neân ñöùng ôû ngoaøi cöûa baùo laø coù Bí-soâ Thích Ca ñang ñöùng ôû ngoaøi cöûa, ñôïi goïi môùi vaøo. Neáu ngöôøi kia hoûi coù Bí-soâ Thích Ca khaùc nöõa khoâng, thì neân ñaùp laø coù; neáu hoûi Thaùi-töû Nhaát-theá-nghóa-thaønh cuõng coù hình
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 119
daïng nhö vaäy phaûi khoâng, thì neân ñaùp laø cuøng moät hình daïng nhö vaäy. Thaày cuõng khoâng neân nguû ñeâm ôû trong cung, neáu hoûi Thaùi-töû Nhaát-theá- nghóa-thaønh coù nguû ñeâm trong cung khoâng, thì neân ñaùp laø khoâng coù; neáu hoûi caùc Bí-soâ nguû ôû ñaâu, thì neân ñaùp laø nguû ôû nôi A-lan-nhaõ hoaëc ôû taïi Tyø ha la; neáu hoûi Thaùi-töû Nhaát-theá-nghóa-thaønh coù muoán ñeán ñaây khoâng, thì neân ñaùp laø muoán ñeán; neáu hoûi chöøng naøo ñeán, thì neân ñaùp laø baûy ngaøy sau seõ ñeán”. OÂ-ñaø-di nghe nhôù kyõ roài ñaûnh leã Phaät ra ñi, Phaät duøng thaàn löïc yeåm trôï khieán cho OÂ-ñaø-di chæ trong chôùp nhoaùng ñaõ ñeán thaønh Kieáp-tyû-la, ñöùng ôû ngoaøi cöûa cung baùo vôùi ngöôøi ñöùng gaùc raèng: “Haõy vaøo baïch vua laø coù Bí-soâ Thích Ca ñang ñöùng ôû ngoaøi cöûa”, ngöôøi gaùc cöûa hoûi: “Coù caùc Bí-soâ Thích Ca khaùc nöõa hay khoâng?”, ñaùp coù. Ngöôøi gaùc cöûa lieàn vaøo trong cung taâu vua: “Ñaïi vöông, Bí-soâ Thich Ca ñaõ ñeán hieän ñang ñöùng ôû ngoaøi cöûa”, Vua noùi: “Haõy cho vaøo ñeå Ta xem thöû hình daïng cuûa Bí-soâ Thích Ca nhö theá naøo”. Ngöôøi gaùc cöûa lieàn daãn vaøo, Vua vöøa nhìn lieàn nhaän ra ngay laø OÂ-ñaø-di neân hoûi: “OÂ- ñaø-di, khanh ñaõ xuaát gia roài sao?”, ñaùp: “Ñaïi vöông, toâi ñaõ xuaát gia”, Vua hoûi: “Thaùi-töû Nhaát-thieát-nghóa-thaønh cuõng coù hình daïng nhö vaày hay sao?”, ñaùp: “Ñaïi vöông, hình daïng cuõng gioáng nhö theá”. Vua Tònh- phaïn vöøa nghe lôøi naøy, do aân tình quaù naëng töø nhieàu kieáp ñeán nay neân ngaõ xuoáng ngaát xæu, phaûi duøng nöôùc laïnh röôùi hoài laâu môùi tænh laïi. Sau khi ñöôïc ñôõ daäy ngoài leân choã ngoài roài vua lieàn hoûi OÂ-ñaø-di: “Thaùi-töû Nhaát-thieát-nghóa-thaønh coù muoán ñeán ñaây khoâng?”, ñaùp: “Muoán ñeán”, Vua hoûi: “Khi naøo seõ ñeán?”, ñaùp: “Baûy ngaøy sau seõ ñeán”. Vua nghe noùi roài lieàn ra lònh cho caùc quan: “Thaùi-töû Nhaát-thieát-nghóa-thaønh qua baûy ngaøy sau seõ trôû veà choán cuõ, caùc khanh neân tu söûa thaønh quaùch vaø trang nghieâm ñöôøng saù, trong cung cuõng phaûi queùt doïn saïch seõ”. OÂ-ñaø-di lieàn noùi: “Ñaïi vöông, Theá Toân khoâng nguû ñeâm ôû trong cung”, Vua hoûi: “Theá thì nguû ôû ñaâu?”, ñaùp: “Hoaëc ôû A-lan-nhaõ hoaëc ôû Tyø-ha-la”. Vua lieàn ra lònh cho caùc quan: “Caùc khanh neân ñeán nôi A-lan-nhaõ röøng Khuaát Loä Ñaø xaây caát moät truù xöù coù möôøi saùu ñaïi vieän, moãi ñaïi vieän coù saùu möôi phoøng gioáng nhö ôû röøng Theä-ña”. Caùc quan phuïng meänh laøm ñuùng nhö lôøi vua ñaõ ban, haøng nhôn thieân thuø thaéng cuõng phaùt taâm vaøo coâng vieäc naøy, do yù nieäm töông öng vôùi ñònh löïc neân moïi vieäc ñeàu thaønh töïu. Taát caû caùc neûo ñöôøng trong thaønh ñeàu ñöôïc queùt doïn saïch seõ, ñöôïc röôùi baèng nöôùc thôm Chieân ñaøn neân khaép nôi ñeàu coù höông thôm thuø dieäu, khaép nôi cuõng ñeàu treo côø phöôùng taïo neân moät khoâng gian raát vui töôi deã chòu, gioáng nhö vöôøn Hoan-hæ cuûa trôøi Ñeá-thích. Trong loøng taát caû moïi ngöôøi ñeàu khaùt ngöôõng muoán gaëp laïi Theá Toân.
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 120
Luùc ñoù Theá Toân ôû röøng Theä-ña baûo cuï thoï Muïc-kieàn-lieân thoâng baùo cho caùc Bí-soâ bieát Nhö Lai muoán ñeán thaønh Kieáp-tyû-la, caùc cuï thoï muoán nhìn thaáy caûnh cha con gaëp nhau thì haõy mang y baùt ñeán thaùp tuøng. Muïc-kieàn-lieân vaâng lôøi ñi thoâng baùo, caùc Bí-soâ nghe roài lieàn mang y baùt ñeán thaùp tuøng vôùi Theá Toân ñi ñeán thaønh Kieáp-tyû-la. Do Theá Toân ñaõ töï dieàu phuïc neân nhöõng ngöôøi töï ñieàu phuïc vaây quanh, Theá Toân töï tòch tónh neân nhöõng ngöôøi tòch tónh vaây quanh, Theá Toân ñaõ giaûi thoaùt neân nhöõng ngöôøi giaûi thoaùt vaây quanh, Theá Toân ñaõ an oån neân nhöõng ngöôøi ñaõ an oån vaây quanh, Theá Toân ñaõ thuaàn thieän neân nhöõng ngöôøi thuaàn thieän vaây quanh, Theá Toân ñaõ lìa duïc neân nhöõng ngöôøi ñaõ lìa duïc vaây quanh, Theá Toân ñaõ chöùng quaû A-la-haùn neân caùc A-la-haùn vaây quanh, Theá Toân ñaõ ñoan nghieâm neân nhöõng ngöôøi ñoan nghieâm vaây quanh. Theá Toân nhö röøng Chieân ñaøn neân röøng Chieân ñaøn vaây quanh, Theá Toân nhö voi chuùa neân baày voi vaây quanh, Theá Toân nhö sö töû vöông neân baày sö töû vaây quanh, Theá Toân nhö ñaïi ngöu vöông neân baày ngöu vaây quanh, Theá Toân nhö Nga vöông neân baày Nga vaây quanh, Theá Toân nhö dieäu Sí ñieåu vöông neân baày sí ñieåu vaây quanh. Theá Toân nhö Baø-la-moân neân caùc hoïc ñoà vaây quanh, nhö ñaïi y vöông neân caùc bònh nhôn vaây quanh, nhö Ñaïi töôùng quaân neân binh chuùng vaây quanh, nhö ngöôøi daãn ñöôøng neân nhöõng ngöôøi ñi ñöôøng vaây quanh, nhö thöông chuû neân caùc thöông khaùch vaây quanh, nhö Ñaïi tröôûng giaû neân chuùng nhôn vaây quanh, nhö quoác vöông neân caùc ñaïi thaàn vaây quanh. Theá Toân nhö traêng saùng neân caùc tinh tuù vaây quanh, nhö nhaät luaân neân caùc thieân quang vaây quanh, nhö Trì Quoâc thieân vöông neân chuùng Caøn Thaùt Baø vaây quanh, nhö Taêng Tröôûng thieân vöông neân chuùng Cöu-baøn-traø vaây quanh, nhö Xuù-muïc thieân vöông neân Long chuùng vaây quanh, nhö Ña-vaên thieân vöông neân chuùng Döôïc-xoa vaây quanh, nhö Tònh-dieäu-vöông neân chuùng A-toâ-la vaây quanh, nhö Ñeá-thích neân chö thieân coõi trôøi Tam thaäp tam vaây quanh, nhö Phaïm thieân vöông neân Phaïm chuùng vaây quanh. Nhö Ñaïi haûi traàm laéng an truï, nhö maây lôùn taàng taàng lôùp lôùp giaêng phuû, nhö Töôïng vöông döùt côn say cuoàng. Theá Toân ñaõ dieàu phuïc caùc caên, oai nghi tòch tónh, trang nghieâm thaân baèng ba möôi hai töôùng vaø taùm möôi veû ñeïp vôùi moät vaàng haøo quang troøn roäng moät taàm, saùng hôn aùnh saùng cuûa moät ngaøn maët trôøi, böôùc ñi an töôøng nhö nuùi baùu di ñoäng, möôøi Löïc, boán Voâ sôû uùy, Ñaïi bi, Tam nieäm truï, voâ löôïng coâng ñöùc thaûy ñeàu vieân maõn. Caùc ñaïi Thanh vaên nhö toân giaû A-nhaõ-kieàu-traàn-nhö, toân giaû Cao-thaéng, toân giaû Baø-saét-ba, toân giaû Ñaïi-danh, toân giaû Voâ-dieät, toân giaû Xaù-lôïi-töû, toân giaû Muïc-kieàn-lieân, toân giaû Ca-dieáp-ba, toân giaû Danh-xöng… vaø ñaïi chuùng
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 121
cuøng ñeán thaønh Kieáp-tyû-la, tuaàn töï ñeán bôø soâng Lö-hí-ña, luùc ñoù caùc Bí-soâ hoaëc röûa tay chaân, hoaëc suùc mieäng hoaëc loïc nöôùc hoaëc taém giaët… Daân chuùng trong thaønh Kieáp-tyû-la nghe tin Thaùi-töû Nhaát-thieát-nghóa- thaønh saép veà ñeán ñeàu raát vui möøng, tranh nhau keùo tôùi röøng Khuaát- loä- ñaø. Luùc ñoù vua Tònh-phaïn cuõng cho traûi toøa trang hoaøng treân khoaûng ñaát roäng ñeå ñoùn Thaùi-töû, haøng vaïn ngöôøi ñeàu vaân taäp ñeán ñaây ñeàu sanh taâm Hoan-hæ suy nghó khoâng bieát cha leã con hay con leã cha. Luùc ñoù Theá Toân cuõng suy nghó: “Neáu Ta ñi boä vaøo thaønh, nhöõng ngöôøi trong doøng hoï Thích Ca seõ khôûi taâm coi thöôøng, sanh loøng baát tín cho raèng Thaùi-töû Nhaát-thieát-nghóa-thaønh coù maát maùt lôùn, vì khi ra ñi coù traêm ngaøn thieân chuùng tuøy tuøng treân khoâng trung ôû thaønh Kieáp-tyû-la, nay chöùng ñöôïc Dieäu trí voâ thöôïng trôû veà laïi ñi boä vaøo thaønh. Muoán cho hoï khoâng coù taâm khinh maïn ta phaûi duøng thaàn bieán ñeà vaøo thaønh Kieáp-tyû-la”. Theá Toân lieàn tuøy theo taâm sôû nieäm nhaäp tam ma ñòa, nhaäp ñònh roài nôi toøa khoâng hieän, cuøng caùc Bí-soâ vuït leân hö khoâng. Luùc ñoù Theá Toân nhö maët traêng troøn coù caùc Bí-soâ vaây quanh, nhö Nga vöông duoãi caùnh, trong boán oai nghi ñeàu hieän thaàn bieán. Theá Toân nhaäp ñònh Hoûa quang tröôùc tieân töø phöông Ñoâng hieän caùc aùnh saùng xanh, vaøng, ñoû, traéng, hoàng; hoaëc hieän bieán thaàn thoâng nhö treân thaân tuoân ra nöôùc, döôùi thaân tuoân ra löûa, hoaëc treân thaân tuoân ra löûa, döôùi thaân tuoân ra nöôùc. Phöông Ñoâng ñaõ nhö vaäy, caùc phöông Nam, Taây, Baéc cuõng hieän nhö vaäy. Sau ñoù Theá Toân thu hoài thaàn bieán roài ôû treân hö khoâng cao baûy caây Ña la, caùc Bí-soâ cao saùu caây; Phaät cao saùu caây, caùc Bí-soâ cao naêm caây; Phaät cao naêm caây, caùc Bí-soâ cao boán caây; Phaät cao boán caây, caùc Bí-soâ cao ba caây; Phaät cao ba caây, caùc Bí-soâ cao hai caây; Phaät cao hai caây, caùc Bí-soâ cao moät caây; Phaät cao moät caây, caùc Bí-soâ ôû treân maët ñaát. Theá Toân ñi ôû treân hö khoâng caùch ñaát cao hôn moïi ngöôøi cuøng vôùi voâ löôïng traêm ngaøn caâu chi ñaïi chuùng Thieân nhôn vaây quanh vaøo trong thaønh Kieáp-tyû-la. Vua Tònh-phaïn vöøa thaáy Phaät lieàn ñaûnh leã Phaät vaø noùi keä: “Phaät môùi sanh ñaïi ñòa chaán ñoäng, Boùng caây Thieäm-boä chaúng lìa thaân. Nay laàn thöù ba leã baäc Vieân trí, Haøng phuïc ma oaùn thaønh Chaùnh giaùc”. Luùc ñoù nhöõng ngöôøi trong doøng hoï Thích Ca thaáy vua Tònh-phaïn ñaûnh leã Phaät sanh loøng baát nhaãn noùi lôùn: “Vì sao toân phuï laïi ñaûnh leã con mình”. Vua Tònh-phaïn nghe roài lieàn baûo caùc Thích chuûng: “Caùc ngöôøi khoâng neân noùi nhö theá, chính ngaøy Boà taùt môùi sanh, ñaïi ñòa chaán ñoäng, ñaõ phoùng ra aùnh saùng lôùn chieáu khaép theá gian, aùnh saùng chieáu
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 122
soi vöôït qua coõi trôøi Tam thaäp tam. Caùc choán toái taêm trong theá giôùi maø aùnh saùng cuûa maët trôøi maët traêng khoâng theå chieáu soi ñeán, ñeàu nhôø aùnh saùng naøy maø chuùng höõu tình ôû ñoù ñöôïc nhìn thaáy nhau. Do ta thaáy ñöôïc vieäc hy höõu naøy neân ta lieàn ñaûnh leã Phaät, ñaây laø laàn thöù nhaát. Khi Boà taùt ñeán ñoàng ruoäng xem caùc saûn nghieäp ñaõ ôû döôùi boùng caây Thieäm-boä ngoài kieát giaø xa lìa phaùp aùc baát thieän cuûa coõi duïc, coù taàm töø ñöôïc ñònh Hyû laïc nhaäp Sô tónh löï. Quaù ngoï maët trôøi veà chieàu, bao nhieâu boùng caây khaùc ñeàu ngaõ veà Ñoâng, chæ coù boùng caây Thieäm-boä choã Boà taùt ngoài vaãn ñöùng yeân ñeå che thaân cho Boà taùt. Do ta thaáy vieäc hy höõu naøy neân ta lieàn ñaûnh leã Phaät, ñaây laø laàn thöù hai. Vaø hoâm nay laø laàn thöù ba ta ñaûnh leã Phaät”. Khi Theá Toân böôùc tôùi toøa ngoài ngoài xuoáng roài, vua Tònh-phaïn laïi böôùc tôùi ñaûnh leã Phaät roài ngoài qua moät beân, ñaây laø laàn thöù tö vua ñaûnh leã Phaät. Luùc ñoù caùc Thích chuûng ôû trong röøng Khuaát-loä-ñaø ñaõ saép ñaët xong thaéng toøa vaø caùc vaät phaåm cuùng döôøng thöôïng haûo chôø ñôïi Theá Toân vaø chuùng Bí-soâ ñeán. Khi Theá Toân cuøng ñaïi chuùng ñeán nôi, Phaät ngoài leân thaéng toøa thì vua Tònh-phaïn lieàn daâng caùc phaåm vaät thöôïng dieäu leân cuùng döôøng Phaät vaø Taêng. Noái tieáp vua Tònh-phaïn laø vua Baïch-phaïn, Hoäc-phaïn, Cam-loà-phaïn vaø traêm ngaøn vaïn öùc ñaïi chuùng ñeàu böôùc tôùi ñaûnh leã Phaät roài ngoài qua moät beân. Nhöõng ngöôøi coøn laïi khaùc hoaëc ñöùng chaép tay hoaëc ngöôõng voïng töø xa, luùc ñoù vua Tònh- phaïn duøng keä hoûi Phaät: “Phaät xöa ôû trong cung, Ñi ñeàu coù ngöïa xe, Sao nay duøng ñoâi chaân, Ñi trong choán choâng gai”. Phaät duøng keä ñaùp: “Toâi duøng thaàn tuùc thoâng, Töï taïi ñi treân khoâng, Ñi khaép cuøng ñaïi ñòa, Gai phieàn naõo voâ haïi”. Vua laïi hoûi: “Xöa y phuïc cao sang, Dung saéc saùng nhieàu veû, Nay maëc aùo thoâ xaáu, Laøm sao nhaãn chòu ñöôïc?”. Phaät ñaùp: “Hoå theïn laø thöôïng phuïc, Maëc vaøo raát ñoan nghieâm,
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 123
Ngöôøi thaáy sanh yeâu meán,
Tòch tónh nôi röøng giaø”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa aên gaïo luùa thôm,
Ñöïng maâm vaøng thuø thaéng,
Nay xin côm thoâ dôû,
Laøm sao no ñuû ñöôïc?”.
Phaät ñaùp:
“Toâi duøng phaùp vi dieäu,
Vò cuøng ñònh töông öng,
Dieät tröø tham aên uoáng,
Thöông chuùng sanh neân thoï”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa laàu cao, ñieän ngoïc,
Tuøy thôøi töï an nhaøn,
Nay ôû trong röøng nuùi,
Taïi sao khoâng hoaûng sôï?”.
Phaät ñaùp:
“Toâi ñaõ ñoaïn goác sôï,
Phieàn naõo ñeàu döùt tröø,
Duø ôû trong röøng saâu,
Cuõng döùt haún lo sôï”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa ôû trong Vöông cung,
Duøng nöôùc thôm taém goäi,
Nay ôû trong röøng nuùi,
Nöôùc gì Maâu Ni taém?”.
Phaät ñaùp:
“Ao phaùp beán Phöôùc ñöùc,
Ngöôøi thanh tònh an vui,
Keû trí taém ao naøy,
Tröø Caáu khoâng öôùt thaân”.
Vua laïi hoûi:
“Xöa ôû trong Vöông cung,
Bình vaøng phun nöôùc taém,
Nay ôû nôi soâng hoà,
Laáy gì röôùi leân thaân?”.
Phaät ñaùp:
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 124
“Toâi taém nöôùc Tònh giôùi, Dieäu phaùp khí röôùi thaân, Ngöôøi trí ñeàu khaâm khen, Röûa saïch Caáu thaân taâm”. Theá Toân duøng keä ñaùp vua Tònh-phaïn roài quaùn Giôùi taùnh yù nhaïo tuøy mieân sai bieät cuûa ñaïi chuùng ñeå thuyeát phaùp xöùng vôùi caên cô, khieán cho soá ngöôøi nghe phaùp nhö vua Baïch-phaïn, vua Hoäc-phaïn, vua Cam- loà-phaïn vaø traêm ngaøn ñaïi chuùng ñoàng nghe phaùp hoaëc ñaéc quaû Döï löu, hoaëc ñaéc quaû Nhaát lai, hoaëc ñaéc quaû Baát hoaøn, hoaëc coù ngöôøi xin xuaát gia ñoaïn caùc phieàn naõo chöùng quaû A-la-haùn; hoaëc coù ngöôøi phaùt taâm Boà ñeà Ñoäc giaùc, hoaëc coù ngöôøi phaùt taâm Voâ thöôïng Boà ñeà. Coøn laïi nhöõng ngöôøi khaùc ñeàu quy y Tam baûo truï trong chaùnh tín, chæ coù vua Tònh-phaïn vì quaù vui möøng neân chöa theå ñaéc Kieán ñeá. Sau ñoù vua Tònh-phaïn vaø ñaïi chuùng ñaûnh leã Phaät roài caùo lui, trôû veà cung vua Tònh-phaïn chìm ñaém trong yù nghó: “Chæ coù moät mình con ta môùi coù oai ñöùc naøy, khoâng coøn ai khaùc saùnh kòp”. Theá Toân bieát trong taâm vua cha ñang nghó gì, ñeå haøng phuïc taùnh kieâu maïn naøy cuûa vua cha neân trôøi vöøa saùng toû Theá Toân lieàn baûo cuï thoï Muïc-kieàn-lieân: “Thaày neân quaùn taâm, thöông xoùt phuï vöông ta”. Muïc-lieân vaâng lôøi Phaät daïy lieàn chaáp trì y baùt ñeán choã vua Tònh- phaïn, vua vöøa thaáy Muïc-lieân lieàn xöôùng thieän lai. Muïc-lieân luùc ñoù lieàn nhö sôû nieäm nhaäp tam ma ñòa, nhaäp ñònh roài lieàn aån thaân nôi toøa ngoài hieän treân hö khoâng, tröôùc tieân ôû phöông Ñoâng nhaäp ñònh Hoûa quang hieän caùc aùnh saùng xanh, vaøng, ñoû traéng hoàng; hoaëc hieän bieán thaàn thoâng nhö treân thaân tuoân ra nöôùc, döôùi thaân tuoân ra löûa hay treân thaân tuoân ra löûa, döôùi thaân tuoân ra nöôùc. Phöông Ñoâng ñaõ nhö vaäy, caùc phöông Nam, Taây, Baéc cuõng hieän nhö theá. Sau ñoù thu hoài thaàn bieán hieän trôû laïi choã ngoài, vua Tònh-phaïn lieàn hoûi Muïc-lieân: “Coù phaûi caùc ñeä töû cuûa Theá Toân ñeàu coù ñaïi oai ñöùc nhö toân giaû?”. Muïc-lieân duøng keä ñaùp: “Thaùnh ñeä töû Maâu Ni, Ñeàu coù ñaïi oai ñöùc, Ba Minh vaø saùu Thoâng, Khoâng ai laø khoâng coù”. Vua nghe roài lieàn suy nghó: “Chaúng phaûi chæ coù moät mình con ta laø coù ñaïi oai ñöùc, caùc Bí-soâ ñeàu coù ñaïi thaàn löïc nhö vaäy”. Nghó nhö vaäy roài taâm kieâu maïn tröôùc ñaây lieàn döùt tröø, vua laïi suy nghó: “Theá Toân hieän nay chæ coù loaøi ngöôøi cuùng döôøng, khoâng thaáy coù chö thieân “. Muïc-lieân bieát yù nghó cuûa vua lieàn taâu raèng: “Ñaïi vöông, toâi muoán trôû veà choã ñöùc Theá Toân “, Vua noùi: “Tuøy yù toân giaû”. Sau ñoù vua cuõng ñi ñeán choã Phaät,
SOÁ 1443 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ BÍ SOÂ NI TYØ NAÏI DA, Quyeån 8 125
do bieát ñöôïc yù nghó cuûa phuï vöông neân luùc ñoù Phaät bieán hoùa khu röøng Khuaát Loä Ñaø thaønh toâ phaû chi ca. Khi vua Tònh-phaïn muoán vaøo töø cöûa Ñoâng gaëp Phaät, ngöôøi giöõ cöûa lieàn baûo chôù vaøo, vua hoûi vì sao thì ngöôøi giöõ cöûa baûo laø Theá Toân ñang noùi phaùp cho chö thieân nghe. Vua hoûi ngöôøi giöõ cöûa: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toâi laø Trì Quoác thieân vöông ôû phöông Ñoâng”. Vua beøn ñi ñeán cöûa Nam, ngöôøi giöõ cöûa cuõng baûo chôù vaøo gioáng nhö treân, vua lieàn hoûi: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toâi laø Taêng Tröôûng thieân vöông ôû phöông Nam”. Vua beøn ñi ñeán cöûa Taây, ngöôøi giöõ cöûa cuõng baûo chôù vaøo gioáng nhö treân, vua lieàn hoûi: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toâi laø Xuù-muïc thieân vöông ôû phöông Taây”. Vua beøn ñi ñeán cöûa Baéc, ngöôøi giöõ cöûa cuõng baûo chôù vaøo gioáng nhö treân, vua lieàn hoûi: “Hieàn thuû laø ai?”, ngöôøi giöõ cöûa ñaùp: “Toâi laø Ña-vaên thieân vöông ôû phöông Baéc”. Luùc ñoù Theá Toân duøng thaàn löïc gia bò cho vua Tònh-phaïn khieán töø ngoaøi cöûa troâng thaáy Theá Toân ñang thuyeát phaùp cho chö thieân nghe. Thaáy roài vua lieàn suy nghó: “Theá Toân hieän nay khoâng phaûi chæ coù loaøi ngöôøi cuùng döôøng, ngay caû chö thieân cuõng ñeán kính leã”. Theá Toân khieán vua döùt tröø taâm kieâu maïn roài beøn thu hoài thaàn löïc, luùc ñoù toân giaû Muïc-lieân lieàn ñöa vua vaøo gaëp Phaät, Theá Toân tuøy theo yù nhaïo tuøy mieân giôùi taùnh sai bieät cuûa vua vaø caùc chuùng khaùc ñeå thuyeát phaùp xöùng vôùi caên cô khieán cho vua Tònh-phaïn chöùng ñöôïc quaû Döï Löu, chöùng quaû roài vua lieàn baïch Phaät: “Theá Toân, nay toâi ñöôïc chöùng quaû khoâng phaûi do cao toå, cuõng khoâng phaûi do cha meï, chaúng phaûi do trôøi, vua, sa moân, Baø-la-moân, cuõng chaúng phaûi do toân thaân maø ñöôïc. Chính laø do nöông nôi Theá Toân laø baäc thieän tri thöùc neân môùi ñöôïc chöùng quaû naøy. ÔÛ trong ba ñöôøng aùc Naïi-laïc-ca, baøng sanh vaø Ngaï quyû Theá Toân ñaõ cöùu toâi ra khoûi, ñaët ñeå toâi vaøo coõi ngöôøi trôøi, döùt meù sanh töû ôû ñôøi vò lai, laøm khoâ caïn bieån lôùn nöôùc maét vaø maùu, vöôït ra khoûi nuùi cao xöông traéng töø voâ thæ ñeán nay ñaõ tích chöùa, hang saâu thaúm thaân kieán cuõng tröø boû neân toâi môùi chöùng ñöôïc quaû naøy. Theá Toân, toâi ñaõ ra khoûi doøng sanh töû, nay toâi xin quy y Phaät, Phaùp, Taêng baûo, laøm OÂ-ba- saùch-ca, xin Theá Toân chöùng tri, töø hoâm nay cho ñeán troïn ñôøi toâi khoâng saùt sanh cho ñeán khoâng uoáng röôïu, thoï trì naêm hoïc xöù”, noùi roài ñaûnh leã Phaät caùo lui. Sau ñoù vua Tònh-phaïn ñeán choã vua Baïch-phaïn muoán trao vöông vò, vua Baïch-phaïn hoûi: “Coù yù gì?”, vua Tònh-phaïn noùi: “Toâi nay ñaõ Kieán ñeá khoâng muoán laøm vua”, vua Baïch-phaïn hoûi vaøo luùc naøo, vua Tònh-phaïn ñaùp laø vaøo ngaøy hoâm nay, vua Baïch-phaïn nghe roài noùi: “Ngay ngaøy Theá Toân môùi ñeán, vöøa nghe phaùp toâi ñaõ Kieán ñeá roài”. Vua Tònh-phaïn lieàn ñeán choã vua Hoäc-phaïn, roài ñeán choã vua Cam-loà-phaïn
muoán trao vöông vò thì caùc vua ñeàu noùi laø ñaõ Kieán ñeá. Vua Tònh-phaïn nghe roài noùi: “Nhö theá naøy thì toâi laøm leã quaùn ñaûnh cho ai ñeå trao vöông vò”. Caùc vua ñeàu noùi neân trao vöông vò cho Hieàn-thieän thuoäc doøng hoï Thích Ca, vua Tònh-phaïn nghe roài lieàn laøm leã quaùn ñaûnh trao vöông vò cho Hieàn Thieän. Theá Toân vaø Taêng chuùng haèng ngaøy vaøo cung vua thoï cuùng döôøng, luùc ñoù vua Tònh-phaïn suy nghó: “Ñeä töû cuûa Phaät coù haøng ngaøn ngöôøi ñeàu töø ngoaïi ñaïo ñeán, taâm tuy ñoan nghieâm nhöng thaân chöa ñöôïc uy nghieâm vì do ngaøy tröôùc tu khoå haïnh neân hình dung tieàu tuïy. Laøm theá naøo khieán cho moân ñoà cuûa Theá Toân coù ñöôïc dung maïo Khaû-aùi, vöøa nhìn phöôùc töôùng taâm thieän lieàn sanh, ta neân baûo trong doøng hoï Thích ca xuaát gia theo Theá Toân”. Nghó roài vua lieàn taäp hoïp Thích chuûng hoûi: “Thaùi-töû Nhaát- thieát-nghóa-thaønh neáu khoâng xuaát gia thì seõ laøm gì?”, ñaùp: “Seõ laøm vua Chuyeån luaân”, vua laïi hoûi: “Luùc ñoù caùc vò seõ laøm gì?”, ñaùp: “Chuùng toâi xöng thaàn vaø laøm tuøy tuøng”, vua laïi hoûi: “Nay Thaùi-töû chöùng ñöôïc phaùp Cam loà, cuõng khieán cho caùc höõu tình ñoàng ñöôïc neám muøi vò aáy, sao caùc vò khoâng tuøy tuøng?”, moïi ngöôøi nghe roài ñeàu ñaùp: “Chuùng toâi muoán ñöôïc xuaát gia”, vua noùi: “Haõy theo sôû nguyeän cuûa caùc vò”, caùc Thích chuûng laïi hoûi: “Toaøn gia ñeàu ñi hay moãi gia ñình chæ ñi moät ngöôøi?”, Vua noùi: “Moãi gia ñình moät ngöôøi”. Noùi roài vua Tònh- phaïn lieàn cho ñaùnh kieàn chuøy phoå caùo trong Thích chuûng laø moãi nhaø moät ngöôøi xuaát gia theo Phaät, cho neân trong doøng hoï Thích coù ñeán naêm traêm Thích töû ñoàng loaït xuaát gia. Nhö Theá Toân noùi boû quyù toäc xuaát gia ñöôïc nhieàu lôïi döôõng, cho neân naêm traêm thích töû Bí-soâ ñeàu ñöôïc raát nhieàu lôïi döôõng.