SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 211
CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ
TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ
QUYEÅN 17
Caùc ñaïi ñeä töû noùi nhaân duyeân nghieäp baùo (tt):
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Baïc-caâu-la: “cuï thoï Taøi ích ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Baïccaâu -la noùi keä:
“Xöa ôû thaønh Thaân hueä ,
Toâi laøm ngöôøi baùn thuoác,
Tyø-baø-thi truï theá,
Toâi ñem thuoác cuùng döôøng,
Ñöùc Phaät vaø chuùng Taêng,
Ai ñeán xin cuõng cho,
Thuoác reã thaân laù hoa,
Ñeàu ñem cuùng chuùng Taêng,
Trong ba thaùng an cö,
Tuøy cuùng thöùc aên uoáng.
Ai cuùng Ha-leâ-laëc,
Cho caùc vò Bí-soâ,
Trong 91 kieáp,
Khoâng ñoïa ba ñöôøng aùc.
Do quaû baùo cuùng thuoác,
Ñöôïc quaû thuø thaéng naøy.
Tuy cuùng chuùt ít thuoác,
Thoï laïc ñeán voâ cuøng.
Ai cuùng ha leâ laëc,
Sanh thieân thoï thieân laïc,
Do nghieäp baùo soùt laïi,
Ñöôïc sanh trong loaøi ngöôøi,
Sanh vaøo nhaø Höõu hoïc,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 212
Khoâng thoï ñoà cuùng döôøng,
Chæ trong ba ngaøy ñeâm,
Thoâng suoát ba taïng kinh,
Chæ ñaép y phaán taûo,
Vaø thích A-lan-nhaõ,
Khoâng thích choã oàn naùo,
Toâi nay 160 tuoåi,
Thaân chöa töøng coù bònh,
Do nhôø cuùng ít thuoác,
Thöôøng höôûng vui trôøi ngöôøi.
Baïc-caâu-la tröôùc chuùng,
Töï noùi nghieäp baùo xöa,
Ngoài yeân trong hoa sen,
Trong ao lôùn Voâ nhieät”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Toân giaû: “cuï thoï
Baïc-caâu-la ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Toân giaû noùi keä:
“Xöa laøm ngöôøi thuoäc da,
Nhôù nghó vieäc ñôøi tröôùc,
Naêm aáy gaëp ñoùi keùm,
Naáu da laøm thöùc aên,
Ñeå giöõ gìn maïng soáng.
Sau coù moät sa moân, Töø xa ñeán khaát thöïc, Toâi khôûi loøng tònh tín,
Cuùng thöùc aên da naøy,
Vò Ñoäc giaùc aên xong,
Bay voït leân khoâng trung,
Toâi phaùt taâm thanh tònh,
Chaép tay raát cung kính,
Thaáy thaàn bieán naøy roài,
Caøng khôûi taâm aân troïng,
Nguyeän cho con ñôøi sau,
Thöôøng gaëp baäc Thaùnh naøy,
Ñöôïc quaû baùo thuø thaéng,
Gioáng nhö baäc Thaùnh naøy,
Theå vaät thí khoâng saéc, Cuõng khoâng höông vaø vò,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 213
Ngöôøi thaáy, taâm thanh tònh,
Ñem cuùng thöùc aên naøy.
Tuy chæ cuùng chuùt ít,
Ñöôïc quaû baùo voâ löôïng,
Höôûng vui coõi trôøi ngöôøi,
Ñöôïc thaân ngöôøi thuø thaéng.
Ñaây laø thaân sau cuøng,
Ñöôïc sanh trong loaøi ngöôøi,
Thöøa söï Ñaïi ñaïo sö,
Voâ thöôïng ñaúng chaùnh giaùc,
Xöa kia toâi phaùt nguyeän,
Chöùng ñöôïc quaû voâ thöôïng,
Nay chöùng A-la-haùn,
Heát noùng ñöôïc maùt meû.
Toâi teân Ñaïi Toân giaû,
Nay ñoái tröôùc Thaùnh chuùng,
Töï noùi nghieäp baùo xöa,
Trong ao lôùn Voâ nhieät”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo caùc cuï thoï Öu-laâu-taànloa-ca-dieáp, Na-ñeà-ca-dieáp, Giaø-da-ca-dieáp: “cuï thoï Toân giaû ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït caùc cuï thoï”, ba cuï thoï cuøng noùi keä:
“Xöa chuùng toâi laø ba thöông chuû,
Cuøng ñi chôi vôùi caùc anh em,
Gaëp thaùp thôø ñöùc Phaät Ca-dieáp,
Bò hö lôû, suïp ñoå gaàn heát,
Chuùng toâi keâu goïi caùc thöông nhôn,
Xaây döïng thaùp naøy laïi cho môùi, Sau ñoù cuøng nhau xaây thaùp laïi, Chuùng toâi treo loïng baùu treân thaùp,
Chính do nghieäp laønh thuø thaéng naøy,
Ñöôïc sanh leân trôøi höôûng thieân laïc,
Treân trôøi heát phöôùc sanh laøm ngöôøi,
Laïi ñöôïc giaøu sang thöôøng an laïc.
Nay gaëp Theá toân Ñaúng chaùnh giaùc,
Ñöôïc xuaát gia trong giaùo phaùp Phaät,
Theá toân ôû beân soâng Ni lieân,
Vaän thaàn thoâng, hieän ñaïi thaàn bieán,
Chuùng toâi nhôø chæ baøy chaùnh phaùp,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 214
Ñöôïc vaøo cung Voâ thöôïng Nieát-baøn.
Do kính troïng giaùo phaùp Ñaïi sö,
Neân treo loïng baùu treân thaùp Phaät,
Do caùc thieän caên sai bieät naøy,
Neân heát noùng böùc, ñöôïc maùt meû.
Nhoùm Öu-laâu-taàn-loa-ca-dieáp,
ÔÛ tröôùc caùc toân giaû kyø tuùc,
Töï noùi nhaân duyeân nghieäp baùo xöa,
Ngoài toøa sen trong ao Voâ nhieät”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Danh xöng: “caùc cuï thoï Öu-laâu-taàn-loa-ca-dieáp… ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Danh xöng noùi keä:
“Xöa toâi töøng laøm ngöôøi baùn höông,
Kheùo phaân bieät ñöôïc caùc taùnh thuoác,
Coù moät choã toâi mua höông vaø thuoác,
Vì naøng aáy heát söùc xinh ñeïp,
Khieán ai thaáy cuõng sanh tham duïc,
Do toâi thaáy naøng aáy xinh ñeïp,
Baát giaùc taâm toâi sanh AÙi nhieãm,
OÂm laáy naøng aáy laøm vieäc daâm.
Do nghieäp aùc naøy sanh aùc ñaïo,
Sau ñöôïc thaân ngöôøi, tay thöôøng lieät,
Trong 500 ñôøi thöôøng chòu khoå.
Nay ñöôïc thöøa söï Phaät Theá toân,
Theo Phaät xuaát gia ñeå hoïc ñaïo,
Ñaõ ñöôïc chöùng quaû A-la-haùn,
Tröø heát noùng böùc, ñöôïc maùt meû.
Toâi nhôù nghó nghieäp aùc ñôøi xöa,
Ñaõ qua 100 kieáp, nghieäp vaãn coøn,
Nay ñaõ ñaéc thaàn thoâng,
Do nghieäp coøn soùt laïi,
Neân caùnh tay traùi toâi,
Khoâng baèng caùnh tay phaûi.
Duø laø nam hay nöõ,
Cöôùp vôï hay ñoaït choàng,
Thöôøng ñoïa trong ñòa nguïc,
Chòu ñau khoå döõ doäi.
Haõy xa lìa vôï ngöôøi,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 215
Nhö xa ngoïn löûa höøng.
Cho neân ngöôøi coù trí,
Chæ vui vôùi vôï mình.
Caàn phaûi quaùn saùt kyõ,
Neáu tham nhieãm vôï ngöôøi,
Thöôøng chòu khoå ñòa nguïc,
Khoâng luùc naøo ngöøng nghæ.
Do toâi gaây toäi naøy,
Baát cöù sanh choã naøo,
Cuõng thoï quaû baùo aáy,
ÔÛ trong Naïi laïc ca.
Ñaây laø thaân sau cuøng,
Vaøo giai vò Voâ thöôïng,
Giaûi thoaùt taát caû khoå, Heát noùng ñöôïc maùt meû. Muoán caàu ñöôïc an laïc, Khoâng neân daâm vôï ngöôøi. Giaûi thoaùt caùc phieàn naõo,
Ñöôïc an laïc vi dieäu.
Toâi Bí-soâ Danh xöng,
ÔÛ tröôùc caùc kyø tuùc,
Töï noùi nghieäp baùo xöa,
Trong ao lôùn Voâ nhieät”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Hoûa sanh: “cuï thoï
Danh xöng ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Hoûa sanh noùi keä:
“Xöa khi toâi ôû thaønh Thaân hueä,
Coù Phaät chaùnh giaùc Tyø-baø-thi,
Luùc ñoù toâi teân Voâ sôû tröôùc,
Toân quyù nhaät ôû trong chuùng nhôn.
Phaät coù 62 vaïn chuùng,
Ñeä töû Thanh vaên cuøng vaây quanh,
Toâi thænh Theá toân Tyø-baø-thi,
Vaø caùc ñeä töû trong ba thaùng,
Luùc ñoù quoác vöông thaønh Thaân hueä ,
Cuõng thænh Theá toân vaø ñeä töû.
Cho neân toâi cuøng vua thaønh aáy,
Caùch ngaøy thieát thöïc ñeå cuùng döôøng.
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 216
Ñeán ngaøy toâi, cuùng döôøng gaáp boäi,
Cho Phaät vaø caùc chuùng Thanh vaên,
Nhö theá cuùng döôøng ba thaùng xong,
Toâi vaø vua ñeàu cuøng cuùng döôøng.
Vaøo ngaøy cuoái cuøng vua thieát hoäi,
ÔÛ trong cung cuûa thaønh Thaân hueä,
Cuùng döôøng traêm vò moùn aên ngon,
Y phuïc, ngoïa cuï vaø vaät baùu,
Coøn ñaët toøa cao trong vöôøn hoa,
Toøa aáy trò giaù traêm ngaøn vaøng,
Thöùc aên, y phuïc cuõng nhö theá,
Thieát cuùng cho moãi vò Bí-soâ,
Trò giaù khoâng theå naøo tính ñöôïc.
Voi vaø ngöïa ñeàu ñöôïc trang söùc,
Duøng löôùi kim tuyeán trang nghieâm thaân.
Tröôùc moãi vò taêng ñeàu coù loïng,
Thöù lôùp choã ngoài ñeàu ñaày ñuû.
Theå nöõ trong cung ñöôïc trang ñieåm,
Duøng höông Chieân ñaøn thoa thaân theå,
Ñeàu caàm bình vaøng ñöïng nöôùc thôm,
Ñöùng haàu ôû choã Bí-soâ taêng.
Sau cuøng khi daâng leã vaät cuùng,
Vua töï tay daâng cho Phaät vaø taêng.
Khi toâi ñang xem vua cuùng döôøng,
Lieàn nhaát taâm chaùnh nieäm tö duy:
AÅm thöïc thöôïng dieäu ñeàu lo ñöôïc,
Toøa baùu trang nghieâm thaät khoù laøm,
Laïi coøn vaät duïng thöôïng dieäu khaùc,
Voi nhöïa nhö vua kieám ñaâu ra.
Toâi vöøa suy nghó nhö vaäy roài,
Vua trôøi Ñeá thích lieàn hieän ñeán,
Luùc ñoù vua trôøi noùi vôùi toâi:
Laønh thay, ta seõ giuùp cho ngöôi.
Sau khi vua trôøi noùi lôøi naøy,
Lieàn hoùa ra vöôøn röøng toái thaéng,
Vöôøn aáy heát söùc laø tuyeät ñeïp,
Toøa ngoài chö thieân thaät trang nghieâm,
Laïi ñem y phuïc cuûa coõi trôøi,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 217
Daâng cuùng Phaät vaø Bí-soâ taêng.
Tröôùc thænh Theá toân Tyø-baø-thi,
Vaø caùc chuùng ñeä töû Thanh vaên.
Luùc aáy vua trôøi vaø chö thieân,
Voi baùu baäc nhaát ñeàu hieän ñeán,
Moãi vò tay caàm loïng baùu trôøi,
ÔÛ trong hö khoâng che ñaàu Taêng.
Ñem thöùc aên coõi trôøi,
Cuùng döôøng Chôn Thaùnh chuùng.
Höôûng vui coõi trôøi ngöôøi,
Trong 91 kieáp,
Khoâng ñoïa ba ñöôøng aùc.
Do nghieäp thieän ñôøi tröôùc,
Caûm quaû thaân meàm maïi.
Nay thoï thaân sau cuøng,
Sanh taïi thaønh Vöông xaù,
Trong cung vua AÛnh thaéng ,
Gia toäc theá löïc nhaát,
Vua vaø ñaïi phu nhaân,
Thöông yeâu vaø nuoâi döôõng.
Quaàn thaàn ñeàu yeâu meán,
Ngöôøi trong nöôùc cuõng vaäy.
Treân trôøi thöôøng thoï laïc,
Nay thoï sanh coõi ngöôøi,
Thoï laïc nhö coõi trôøi.
Voâ thöôïng Ñaïi ñaïo sö,
Chaùnh giaùc Maâu ni chuû,
Vì ñieàu phuïc nhôn thieân,
Neân ñeán thaønh Vöông xaù.
Toâi nghe tin Phaät ñeán,
Trong loøng raát hoan hæ,
Lieàn ñeán choã Nhö lai,
Ñaõ thaáy Theá gian ñaêng,
Baäc giöõ ñuoác saùng maõi,
Toâi töø treân xe xuoáng,
Ñi boä ñeán choã Phaät,
Cung kính ñaûnh leã Phaät,
Thaâm taâm toâi vui veû,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 218
Toâi ngoài qua moät beân,
Chieâm ngöôõng Ñaïi töø toân,
Voâ löôïng trôøi vaø ngöôøi,
Ñang cung kính vaây quanh.
Theá toân baûo toâi raèng:
Ngöôi neân ñoaïn trieàn phöôïc,
Voâ thöôïng Thieân toân sö,
Vì töø bi ñeán ñaây,
Noùi phaùp boán Thaùnh ñeá,
Ngöôøi nghe ñöôïc khai ngoä.
Toâi nghe roài lieàn baïch:
Xin Chaùnh giaùc Theá toân,
Cho pheùp con xuaát gia,
Ñöôïc thaønh taùnh Bí-soâ.
Voâ thöôïng Ñaïi töø phuï,
Baäc khoâng ai saùnh baèng,
Thöông xoùt goïi: “Thieän lai”,
Noùi xong, thaønh Bí-soâ,
Sieâng naêng khoâng phoùng daät,
Khoå haïnh maø tu taäp,
Lieàn chöùng quaû voâ sanh,
Ñöôïc vaøo cung Nieát-baøn,
Thöøa söï Ñaïi ñaïo sö,
Voâ thöôïng ñaúng chaùnh giaùc,
Chöùng quaû A-la-haùn,
Heát noùng ñöôïc maùt meû,
Thoaùt khoûi bieån ba coõi,
Vöôït qua soâng sanh töû.
Taát caû khoå lo buoàn,
Do ñaây ñoaïn tröø haún.
Toâi Bí-soâ Hoûa sanh,
Ñoái tröôùc chôn Thaùnh chuùng,
Töï noùi nghieäp ñôøi xöa,
Trong ao lôùn Voâ nhieät,
Ngoài yeân treân ñaøi sen”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Hoä quoác: “cuï thoï
Hoûa sanh ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Hoä quoác noùi keä:
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 219
“Xöa coù vua teân Kieát cô lôïi,
Chuû nöôùc Ca thi laøm lôïi daân,
Toâi laø con nhoû nhaát cuûa vua,
Vua xaây thaùp lôùn ñeå thôø Phaät,
Sau ñoù baûo ngöôøi con nhoû nhaát,
Töï thaân caàm loïng daâng cuùng Phaät,
Nghe vua cha daïy, toâi hoan hæ,
Saép ñaët loïng baùu roài phaùt nguyeän,
Chính do nhaân duyeän nghieäp thieän naøy,
Ñöôïc thoï dieäu laïc coõi trôøi ngöôøi,
Thaân thöôøng coù aùnh saùng toái thaéng.
Ñôøi naøy thoï thaân ngöôøi sau cuøng,
Sanh ra trong ñaïi thaønh Thöông khoá,
ÔÛ trong gia ñình giaøu coù nhaát,
Toân quyù baäc nhaát ôû theá gian.
Ai thaáy cuõng vui möøng cung kính,
Quaû baùo thuø thaéng hieän theo thaân,
Saéc töôùng trang nghieâm, taâm yeân tónh, Moïi thöù thoï duïng ñeàu ñaày ñuû,
Khoâng thieáu thoán baát cöù thöù gì.
Tröôùc tröôûng laõo, Bí-soâ Hoä quoác,
Töï noùi nhaân duyeân nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Sa ñeå: “cuï thoï Hoä quoác ñaõ noùi boån nghieäp xong, nay ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Sa ñeå noùi
keä:
“Xöa ôû thaønh Vöông xaù,
Vua toâi raát giaøu sang, 500 tieân nhôn ñeán,
Ñeàu cuøng nhau cuùng döôøng.
Luùc ñoù toâi ra lònh,
Chuaån bò laøm thöùc aên,
Ñeå cuùng caùc tieân nhôn.
Thöù lôùp phaân cho toâi,
Toâi laø ngöôøi ñöùng ñaàu,
Neân cuùng Tieân tröôùc nhaát.
Gia ñình toâi lo lieäu,
Ñuû 500 phaàn aên,
Ñem côm naøy cung caáp,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 221
Cho caùc vò tieân nhôn.
Khi ñem côm cuùng döôøng,
Toâi sanh tham tieác, nghó:
Anh chò em cuûa ta,
Vôï, con caùi, baø con,
Ta coøn khoâng cho aên,
Tieân naøy ngoài ba thaùng,
Seõ hao toán raát nhieàu,
Huoáng chi 500 ngöôøi,
Ta caàn phaûi laøm cho,
Vò tieân naøy qua ñôøi,
Neáu vò aáy cheát roài,
Ta khoâng hao toán nöõa,
Khoâng maéc toäi gieát Tieân.
Nghó vieäc aùc naøy roài, Toâi naáu nöôùc tieåu ngöïa, Hoøa vaøo trong thöùc aên, Ñöa cho Tieân naøy aên.
Tieân aên roài maéc bònh,
Gan ruoät loän ra ngoaøi,
Tieân cheát roài môùi bieát,
Tieân laø ngöôøi ñaéc ñaïo.
Luùc ñoù caùc Long thaàn,
Ñeàu cuøng la to raèng:
Thöông nhôn naøy toäi naëng,
Gieát Tieân cheát oan uoång,
Ñoäc giaùc ñaõ töï taïi,
Baäc tòch tónh voâ laäu.
Baø con ñeàu giaän toâi,
Noùi raèng toâi ñaõ gaây,
Moät nghieäp aùc raát naëng,
Vì ñaõ gieát Tieân nhôn.
Toâi nghe roài öu saàu,
Ñeán caùc Tieân nhôn khaùc,
Chí thaønh xin saùm hoái.
Sau khi saùm hoái xong,
Cuùng döôøng 500 vò,
Khieán ñeàu ñöôïc no ñuû.
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 221
Sau ñoù toâi phaùt nguyeän:
Nguyeän con ôû ñôøi sau,
Nhôø phöôùc cuùng döôøng naøy,
Ñöôïc giaûi thoaùt nhö theá,
Nguyeän lìa caùc raøng buoäc,
Khoâng sanh nhaø baàn cuøng.
Do toâi sanh taâm aùc,
Ñaõ haïi cheát Ñoäc giaùc,
Neân sau khi toâi cheát,
Ñoïa vaøo trong Ñòa nguïc,
ÔÛ ñoù caû ngaøn naêm.
Sau ñöôïc sanh laøm ngöôøi,
Coù tuoåi thoï ngaén nguûi,
Tuy coù nhieàu cuûa caûi,
Boá thí cho nhieàu ngöôøi,
Nhöng maéc bònh ñöôøng ruoät,
Vì theá maø qua ñôøi.
Ñôøi naøy gaëp Ñaïi Thaùnh,
Ñöôïc laøm ngöôøi xuaát gia,
Y giaùo ñöôïc thaønh töïu,
Xaû boû heát xan tham, Ngoài toøa sen Voâ nhieät,
Noùi nhaân duyeân boån nghieäp”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Taát ña Ca-nhieáp-
ba: “cuï thoï Sa Ñeå ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï
Taát ña Ca-nhieáp-ba noùi keä:
“Xöa thænh chuùng Bí-soâ,
Suoát baûy naêm lieân tuïc,
ÔÛ trong tuï laïc kia,
Gaëp thôøi theá ñoùi keùm,
Toâi ñöôïc phaân cuùng döôøng,
Vò Ñoäc giaùc ñaùng toân,
Taâm yù ñeàu tòch tónh,
Khoâng phieàn naõo thanh löông,
Toâi tröôùc coù phaùt theä:
Ai xin cuõng khoâng cho,
Duø con hay thaân quyeán,
Coù laøm vieäc môùi cho.
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 222
Do phaùt nguyeän nhö vaäy,
Neân môùi gaây nghieäp aùc,
Vì Bí-soâ khoâng laøm,
Côù sao laïi cho aên.
Toâi lieàn daãn Bí-soâ,
Ñi baêng qua ñoàng ruoäng,
Voøng xa môùi ñeán nhaø,
Cho vò aáy aên uoáng,
Do nghieäp aùc naøy chín,
Toâi ñoïa vaøo ñòa nguïc,
Chuùng hoaït vaø Vieâm nhieät,
Chòu ñuû caùc khoå sôû.
Nghieäp baùo ñòa nguïc heát,
Môùi ñöôïc sanh laøm ngöôøi,
Ñôøi ñôøi thöôøng ngheøo khoå,
Khoù kieám ñöôïc thöùc aên.
Ñaây laø thaân sau cuøng,
May gaëp baäc Ñieàu ngöï,
Chaùnh giaùc Voâ thöôïng toân,
Tònh tín xin xuaát gia,
Tröø heát caùc Höõu laäu,
Chöùng ñöôïc saùu thaàn thoâng,
Ñöôïc quaû A-la-haùn.
Nhöng ñaïi chuùng neân bieát,
Toâi tuy chöùng thaàn thoâng,
Khaát thöïc raát khoù nhoïc,
Môùi ñöôïc thöùc aên uoáng,
Phaûi traûi qua ñöôøng xa,
Môùi xin ñöôïc chuùt ít,
Meät nhö saép ñöùt hôi.
Toâi hoï Taát ca nhieáp,
Teân laø Nhó ñaïi oai,
Ngoài hoa sen Voâ nhieät,
Töï noùi nghieäp duyeân xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Chaâu-ly-baøn-ñaø-
ca: “cuï thoï Taát ña Ca-nhieáp-ba ñaõ noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Baøn-ñaø-ca noùi keä:
“Toâi ôû trong ñôøi tröôùc,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 223
Laøm ngöôøi chaên nuoâi heo,
Sau khi coät mieäng heo,
Daét chuùng loäi qua soâng,
Khi ñi ñeán giöõa soâng,
Nhöõng con heo ngaït thôû,
Neân ñeàu bò cheát heát,
Toâi cuõng troâi theo doøng,
Hoân meâ khoâng bieát gì,
Luùc ñoù coù tieân nhôn,
Thöông xoùt cöùu vôùt toâi,
Khieán cho thoaùt cheát chìm,
Laïi coøn cho xuaát gia,
Daïy Tam muoäi voâ töôùng,
Cho toâi ñöôïc ñieàu thieän.
Sau khi toâi qua ñôøi,
Ñöôïc sanh leân coõi trôøi,
Tuoåi thoï trôøi heát roài,
Sanh trôû xuoáng laøm ngöôøi,
Cung kính Ñaúng chaùnh giaùc,
Xaû tuïc maø xuaát gia,
Nhöng toâi raát ngu ñaàn,
Chæ daïy khoâng nhôù ñöôïc,
Trong voøng ba thaùng trôøi,
Chæ thuoäc moät caâu keä,
Khi hieåu ñöôïc nghóa caâu,
Phieàn naõo duïc ñeàu tröø.
Nghieäp ñaõ taïo tröôùc ñaây,
Nhôù nghó laïi nhö vaäy,
Traûi qua voâ löôïng laàn,
Luaân hoài bieån sanh töû.
ÔÛ tröôùc Phaät Theá toân,
Trong ao Voâ nhieät naøy,
Toâi Chaâu ly baøn ñaø,
Noùi nghieäp ñen traéng naøy”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Xaø-boäc: “cuï thoï
Chaâu ly baøn ñaø ca noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï
Xaø-boäc noùi keä:
“Phaät Ca-dieáp dieät ñoä,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 224
Toâi laø ñeä töû Phaät,
Ña vaên, thoâng ba taïng,
Nhöng thöôøng boûn xeûn phaùp,
Khoâng ñoïc tuïng, giaûng giaûi,
Cho caùc Bí-soâ nghe,
Sôï caùc Bí-soâ khaùc,
Coù hieåu bieát hôn mình,
Bí-soâ ñeán choã toâi,
Caàu hoïc hoûi chuùt nghóa,
Vì toâi oâm loøng aùc,
Hoûi vaën maø khoâng daïy,
Neân caùc Bí-soâ ñeán,
Quôû traùch khuyeân can toâi,
Taïi sao khoâng giaûng phaùp,
Laøm vieäc phi lyù naøy.
Khi toâi saép qua ñôùi,
Trong loøng boãng hoái haän,
Chôn dieäu phaùp ñaõ hieåu,
Khoâng giaûng cho ngöôøi nghe.
Maïng chæ coøn baûy ngaøy,
Thôøi gian troâi khoâng ngöøng,
Toâi taäp hoïp ñaïi chuùng,
Saùm hoái caùc toäi loãi,
Sau khi hoái loãi xong,
Döùt boû taâm xeûn phaùp,
Lieàn ôû trong ñaïi chuùng,
Noùi phaùp luoân baûy ngaøy,
Cho ñaïi chuùng hieåu nghóa,
Moïi ngöôøi nghe phaùp roài,
Cuøng baøn luaän vôùi nhau.
Nhôø luùc saép laâm chung,
Noùi dieäu phaùp baûy ngaøy,
Toâi sanh leân coõi trôøi,
Thoïñaày ñuû thieân laïc,
Tuoåi thoï trôøi heát roài,
Sanh trôû xuoáng laøm ngöôøi,
ÔÛ thaønh Kieáp-tyû-la,
Trong doøng hoï Thích ca,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 225
Giaøu sang coù ñòa vò,
Dung maïo raát ñaùng yeâu,
Daân chuùng ñeàu yeâu meán,
Thoï duïng ñeàu ñaày ñuû.
Nhöõng ngöôøi trong doøng hoï,
Ñeàu xaû tuïc xuaát gia,
Toâi do tham duïc troùi,
Neân khoâng thích xuaát gia.
Ñaáng Ñieàu ngöï tröôïng phu,
Chæ vì thöông xoùt toâi,
Neân nhieàu laàn khuyeân can,
Toâi lieàn laïy Ñieàu ngöï,
Cho toâi trong baûy naêm,
Thöông xoùt thoï toâi thænh,
Baûy naêm troâi qua roài,
Toâi seõ ñeán choã Phaät,
Xin laøm ngöôøi xuaát gia.
Phaät baûo maïng mong manh,
Chaéc gì ñeán baûy naêm,
Maïng chæ trong hôi thôû.
Lôøi Phaät toâi toân troïng,
Toâi khoâng daùm khoâng nghe,
Nhöng heïn baûy ngaøy nöõa,
Trong voøng baûy ngaøy naøy,
Ñöôïc tuøy yù boá thí.
Luùc ñoù trong ngoaøi thaønh ,
Baø con ñeàu uûng hoä,
AÙnh saùng lôïi toái thöôïng,
Chieáu khaép trong thaønh quaùch,
Coù ñeán voâ soá ngöôøi,
Ñeàu theo ra ngoaøi thaønh.
Tònh tín caàu xuaát gia,
Trong giaùo phaùp cuûa Phaät,
Suoát 25 naêm,
Taâm khoâng coù giaùc ngoä,
Toäi lieàn töø taâm khôûi,
Muoán thoái lui veà nhaø,
Khoâng muoán ôû chuøa nöõa,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 226
Vì khoâng ñöôïc cam loà.
Ñaõ sanh taâm khieáp sôï,
Neân trong loøng hoå theïn,
Cha meï vaø thaân quyeán ,
AÉt seõ cheâ cöôøi toâi,
Ñaõ nghó ñieàu baát thieän.
Thaø toâi töï huûy mình,
Chaúng neân soáng laây laát,
Nghó roài lieàn caàm dao,
Ngoài kieát giaø ngay thaúng,
Ñeå dao ôû treân ñaàu,
Taâm lieàn ñöôïc giaûi thoaùt,
Tröø heát caùc kieát phöôïc,
Toâi heát lôøi ca ngôïi :
Laï thay, Phaät Phaùp Taêng,
Coù phaùp laønh thuø thaéng.
Tröôùc toâi coù tö töôûng,
Phaøm phu ñònh töï vaãn,
Khoâng coøn tieác thaân maïng,
Laïi ñöôïc Voâ thöôïng tòch.
Toâi ôû trong ñôøi tröôùc,
Löôøi bieáng hay xeûn phaùp,
Chính do quaû baùo naøy,
Khoù khaên môùi giaûi thoaùt.
Do nhôø luùc laâm chung,
Noùi dieäu phaùp baûy ngaøy,
Nay nghieäp naøy chín muoài,
Tröø heát taâm tham duïc.
Phaùp caên Thích ca töû,
Xaø noâ oai ñöùc lôùn,
ÔÛ trong ao Voâ nhieät , Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï A-neâ-loâ-ñaø: “cuï thoï Xaø-boäc noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï A-neâ-loâñaø noùi keä:
“Xöa toâi khoâng ngheà nghieäp,
Ngheøo naøn gaùnh cuûi baùn,
Nöông baäc ñuû danh xöng,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 227
Phuïng söï ñaïi Sa moân.
Nay sanh doøng Thích ca,
Teân A-noâ-leâ-ñaø,
Raát gioûi ca vaø muùa,
Thöôøng saùng taùc khuùc ca.
May gaëp ñöôïc Ñaïi sö,
Voâ uùy ñaúng chaùnh giaùc,
Lieàn khôûi taâm tính tín,
Lìa tuïc caàu xuaát gia,
Nghe Phaät noùi dieäu phaùp,
Nghe roài khoâng buoâng lung,
Tinh taán ñöôïc ba Minh.
Theo lôøi Ñaïi sö daïy,
Quaùn bieát ñöôïc tuùc maïng,
Söï vieäc ñaõ traûi qua,
Coõi trôøi Tam thaäp tam,
Thoï sanh ñaõ baûy laàn, baûy laàn sanh laøm ngöôøi,
Ñeàu ñöôïc laøm nhaân vöông,
Quaùn ñaûnh Saùt-ñeá-lî,
Cai trò chaâu Thieäm boä,
Kia baûy, ñaây cuõng baûy,
Luaân hoài 14 laàn,
Ñoái vôùi söï thoï duïng,
Ñeàu bieát ñöôïc nguoàn goác,
Caùc loaïi quaû baùo naøy,
Ñeàu ñaõ thoï ñaày ñuû,
Duø sanh ra ôû ñaâu,
Toâi ñeàu ñöôïc vui veû.
Quaùn thaáy caùc höõu tình,
Luaân hoài trong sanh töû,
Maát ñaây, hieän choã khaùc.
Toâi nhaát taâm suy nghó:
Luaân hoài trong naêm coõi,
Thieân nhaõn ñeàu thaáy roõ,
Khi ñaéc ñaïo an töôøng,
Thieân nhaõn raát saùng saïch.
Theá gian Voâ thöôïng sö,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 228
Bieát yù nghó cuûa toâi,
Phaät thaân yù thaàn thoâng,
Hieän ñeán choã toâi ôû, Luùc ñoù toâi suy nghó:
Ñöôïc nghe lôøi taêng thöôïng,
Ñaïi sö khoâng laàm loãi,
Lôøi noùi cuõng khoâng sai.
Sau khi nghe Phaät noùi,
Toâi y giaùo tònh truï,
Taâm lieàn sanh tinh taán,
Thöôøng tu khoâng phoùng daät,
Thoâng ñaït ñöôïc ba Minh,
Vieäc caàn laøm laøm xong,
Ñoái vôùi Soáng khoâng thích,
Ñoái vôùi Cheát khoâng buoàn,
Chæ bieát ñôïi thôøi ñeán,
Chaùnh nieäm truï oai nghi,
Thoân Truùc laâm Quaûng nghieâm,
Seõ maïng chung taïi ñoù,
ÔÛ ngay döôùi röøng Truùc,
Choïn laøm nôi quy hoùa.
Do tröôùc cuùng thöùc aên,
Nay ñöôïc quaû thuø thaéng.
Cung kính Ñaïi ñaïo sö,
Ñaúng chaùnh giaùc voâ tæ,
Toâi chöùng A-la-haùn,
Nôi tòch tónh thanh löông.
Ai thaáy cuõng baûo toâi,
Laø ngöôøi coù phöôùc lôùn,
A-neâ-loâ-ñaø naøy,
Tröôùc Phaät, chuùng Bí-soâ,
ÔÛ trong ao Voâ nhieät,
Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Sö töû vöông Ca-la:
“cuï thoï A-neâ-loâ-ñaø noùi boån nghieäp xong, nay ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï
Ca-la noùi keä:
“Xöa toâi eùp nöôùc mía,
Ñem ñeán loø naáu ñöôøng,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 229
Coù vò Ñoäc giaùc bònh,
Leâ böôùc ñeán choã toâi,
Suoát baûy ngaøy toâi thöôøng,
Daâng vò aáy daàu ñöôøng,
Sau khi maõn baûy ngaøy,
Ñoäc giaùc bay leân khoâng.
Luùc ñoù toâi ñi vaéng,
Trôû veà ngöôøi haàu noùi:
Coù phöôùc ñieàn thuø thaéng,
Tröôùc ñaây thoï chuû cuùng.
Toâi nghe lôøi naøy roài,
Phaùt loøng tin trong saïch,
Voäi ñeán choã Ngaøi bay,
Loøng heát söùc kính ngöôõng.
Do phaùt taâm trong saïch,
Laïi do cuùng daàu ñöôøng,
Treân trôøi, döôùi nhaân gian,
Toâi ñuû phöôùc, taâm saùng.
Ñaây laø thaân sau cuøng,
Cung kính Ñaïi ñaïo sö,
Voâ thöôïng ñaúng chaùnh giaùc,
Toâi nay ñöôïc xuaát gia,
Trong giaùo phaùp ñaïi sö,
Chöùng quaû A-la-haùn,
Nôi tòch tónh thanh löông,
Taâm toâi raát an laïc,
Ñöôïc raát nhieàu lôïi döôõng,
Y thöïc vaø ngoïa cuï,
Thuoác thang khoâng thieáu thoán.
Do toâi coù chuùt vieäc,
Phaûi caàn boán thuøng ñöôøng,
Thí cho ngöôøi may y,
Vaø cuùng döôøng ñaïi chuùng.
Chö thieân bieát yù toâi,
Lieàn baûo vua AÛnh thaéng:
Haõy cuùng cho Ca-la,
Nöôùc ñöôøng caùt trong maùt,
Do cuùng döôøng nöôùc naøy,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 231
Vua ñöôïc lôïi ích lôùn,
Haõy sai Thò-phöôïc-ca,
Ñem Am-la vaø ñöôøng.
Vua AÛnh thaéng phöôùc lôùn,
Lieàn cho boán con voi,
Chôû myõ vò thôm ngon,
Ñem ñeán cuùng cho toâi.
Toâi ñöôïc ñöôøng ngoït naøy,
Cung caáp ngaøn hai traêm,
Naêm möôùi Bí-soâ taêng.
A-la-haùn Ca-la,
Ñaày ñuû saùu thaàn thoâng,
ÔÛ trong ao Voâ nhieät , Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï La-hoã-la: “cuï thoï
Ca-la noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï La-hoã-la noùi
keä:
“Tröôùc kia toâi laøm vua,
ÔÛ ñoâ thaønh Quaûng nghieâm,
Duøng chaùnh phaùp cai trò,
Laøm lôïi ích moïi ngöôøi.
Coù moät vò tieân ñeán,
Raát huøng duõng oai ñöùc,
Ñeán choã toâi noùi raèng:
Toâi chính laø troäm cöôùp,
Ñaõ laáy troäm nöôùc uoáng,
Xin vua xöû theo phaùp.
Toâi lieàn baûo tieân nhôn:
Neáu tieân ñuû phaùp, ñöùc,
Nöôùc soâng suoái vaø gieáng,
Ñeàu ñöôïc tuøy yù uoáng.
Tieân vaãn coøn nghi hoaëc,
Khoâng theå tröø heát ñöôïc,
Cöù xin vua trò toäi,
Ñeå khoâng coøn lo nghó.
Toâi lieàn baûo Tieân aáy:
Haõy vaøo trong vöôøn hoa, saùu ngaøy khoâng ñöôïc aên,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 231
Sau ñoù tuøy yù ñi.
Do toâi taïo nghieäp naøy,
Tuy khoâng coù yù aùc,
Trong Haéc thaèng, Vieâm nhieät,
Chòu khoå 60 naêm.
Thaân cuoái heát nghieäp baùo,
Saùu naêm trong thai meï.
Tuy do voâ taâm taïo,
Khoâng coù nghieäp thaân mieäng,
Nhöng vaãn do duyeân naøy,
Ñaõ chòu caùc quaû khoå,
Caùc tröôûng laõo neân bieát,
Nghieäp ñaõ laøm khoâng maát.
Toâi laø La-hoã-la,
ÔÛ tröôùc caùc toân giaû,
Trong ao Voâ nhieät naõo,
Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï A-nan-ñaø: “cuï thoï
La-hoã-la noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï A-nan-ñaø noùi keä:
“Thôøi Phaät Tyø-baø-thi,
Toâi lo lieäu nöôùc thôm,
Cho Bí-soâ taêng taém,
Roài phaùt nguyeän nhö vaày :
Nguyeän con trong ñôøi sau,
Cuõng gioáng caùc vò naøy,
Trong saïch khoâng veát nhô,
Tröø heát caùc phieàn naõo,
Dung nghi ñöôïc ñoan nghieâm,
Nhan saéc hôn hoa sen.
Sau khi toâi maïng chung,
Ñöôïc sanh leân coõi trôøi,
Coõi trôøi raát tuyeät dieäu,
Coõi ngöôøi cuõng thuø thaéng,
Duø sanh ñeán nôi naøo,
Thöôøng giaøu coù an vui.
Sau mang thaân Ñoäc giaùc,
Khi xaây moät caùi thaùp,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 232
Trang trí vaø thoa höông,
Giaùt vaøng leân treân thaùp,
Toâi chaép tay phaùt nguyeän:
Ñôøi sau caùc caên ñuû,
Thaân töôùng nhö vaøng roøng,
Giöõ maõi khoâng thay ñoåi.
Chính do caên laønh naøy,
Sanh Baø-la-neâ-tö,
Laøm ngöôøi con thöù nhì,
Cuûa vua nöôùc Ca ñaø,
Thaáy thaùp Phaät Ca-dieáp,
Cung kính sanh tònh tín,
Cuùng daâng moät caây loïng,
Ñeå trong ngoâi thaùp naøy.
Do tröôùc laøm nöôùc taém,
Sau giaùt vaøng leân thaùp,
Nay cuùng loïng cho thaùp,
Neân thoï baùo an laïc.
Do phöôùc nghieäp soùt laïi,
Thoï thaân sau cuøng naøy,
Trong doøng hoï thích ca,
Laøm em cuûa Nhö lai,
Ñôøi nay thaân cuûa toâi,
Ñaày ñuû töôùng tröôïng phu, 30 töôùng thuø dieäu,
Khoâng coù chuùt khieám khuyeát.
Sau toâi ñöôïc xuaát gia,
Trong giaùo phaùp Thích ca,
Chöùng quaû A-la-haùn,
Heát noùng ñöôïc maùt meû,
Toâi ñöôïc Phaät thoï kyù,
Thaân töôùng toát ñoan nghieâm,
Ñôøi naøy sanh ñaõ döùt,
Ñeán ñöôïc choã voâ thöôïng.
Toâi laø A-nan-ñaø,
ÔÛ tröôùc chuùng Bí-soâ,
Trong ao Voâ nhieät naõo,
Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 233
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Thaät löïc töû: “cuï thoï A-nan-ñaø noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Thaät löïc töû noùi keä:
“Toâi ôû trong ñôøi tröôùc,
Laø thöông löõ Boå ngö,
Nhaân mua baùn tieán phaùt,
Coù Tieân ñeán cuøng ñi,
Laø chôn thaät Ñoäc giaùc,
Laäu taän, taâm voâ ngaïi,
Trong thôøi gian gaëp nhau,
Toâi thöôøng thænh cuùng döôøng,
ÔÛ choã vò aáy nguû,
Toâi vì traûi ngoïa cuï,
Ñeå nöôùc röûa, daàu thoa,
Laïi coøn cuùng ñeøn thaép,
Laøm baïn vôùi vò aáy,
Taâm cung kính thöøa söï,
Khi ñi ñeán phía tröôùc,
Gaàn tôùi choã bôø bieån,
Toâi quyø xuoáng baïch raèng:
Ñaïi ñöùc coù vieäc gì,
Maø ñi ñeán nôi naøy,
Chuùng toâi vì tham duïc,
Neân khoâng töø khoå naõo,
Ñi ñeán choã hieåm naïn,
Trong bieån caû khoâng bôø.
Ñaùp ñaõ tröø phieàn naõo,
Nguyeän oâng thöôøng an laïc,
Ñôøi ñôøi ñuû phöôùc lôùn,
Nhieàu cuûa khoâng thieáu gì.
Luùc ñoù toâi lieàn laáy,
Thöôïng y cuùng cho Ngaøi,
Roài ñaûnh leã nhieãu phaûi,
Ngaøi vì thöông xoùt toâi,
Neân thoï y toâi cuùng,
Roài bay leân hö khoâng,
Toâi thaáy thaàn thoâng naøy,
Lieàn chaép tay phaùt nguyeän:
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 234
Ñôøi sau con thöôøng gaëp,
Baäc toân ñöùc nhö vaày,
Dieäu phaùp vò aáy ñaéc,
Nguyeän con cuõng ñöôïc chöùng.
Ñôøi sau nguyeän gaëp Phaät,
Ñöôïc laøm ngöôøi xuaát gia,
Cuùng döôøng chuùng Taêng giaø,
Phaùt sanh thaàn thoâng lôùn.
Chính do caên laønh naøy,
Thöôøng thoï laïc coõi trôøi,
Coõi ngöôøi cuõng an vui,
Duø sanh ôû nôi naøo,
Giaøu coù nhieàu cuûa caûi,
Phöôùc ñöùc haèng ngôøi saùng.
Töø ban ñaàu thoï baùo,
Ñeán nay thaân cuoái cuøng,
ÔÛ thaønh Caâu thi na,
Ñöôïc laøm con löïc só,
Ñeïp ñeõ raát ñaùng yeâu,
Dung maïo khoâng ai baèng,
Moïi ngöôøi ñeàu kính yeâu,
Nhaø giaøu coù baäc nhaát,
May gaëp Thích sö töû,
Voâ thöôïng ñaúng chaùnh giaùc,
Lieàn khôûi taâm thanh tònh,
Xaû tuïc xin xuaát gia,
Truï ôû trong Truùc laâm,
Vaø ôû trong nuùi röøng,
Chuùng Thanh vaên tuï ñeán,
Bò Bí-soâ xuùc naõo,
Vì phaân chia ngoïa cuï,
Cuøng Bí-soâ noùi loãi,
Thöôøng thöôøng cheâ traùch nhau,
Toâi buoàn baõ suy nghó:
Khi naøo döùt sanh töû,
Seõ laøm ngöôøi cung caáp.
Do toâi thöôøng tinh taán,
Tu taäp theo giaùo phaùp,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 235
Chöùng ñöôïc A-la-haùn,
Ñaày ñuû saùu thaàn thoâng,
Lieàn ñeán choã Ñaïi sö,
Ñaûnh leã Phaät chaép tay,
Xin Phaät cho pheùp toâi,
Ñöôïc laøm ngöôøi cung caáp,
Phaân phaùt caùc ngoïa cuï,
Khoâng theo tham saân si,
Töø bi phaân bình ñaúng.
Ñaïi sö bieát yù toâi,
Lieàn im laëng nhaän lôøi,
Cho toâi ôû trong chuøa,
Ñoái vôùi caùc Bí-soâ ,
Thaân laøm vieäc töø bi,
Mieäng yù cuõng nhö vaäy,
Phaân phaùt phoøng, ngoïa cuï,
Taâm khieâm nhöôøng kính troïng.
Caùc Bí-soâ ñeán ñi,
Vaø caùc vò ñi ñöôøng,
Gaëp hoï toâi vui möøng,
An uûi vaø thaêm hoûi,
Khi phaân phaùt ngoïa cuï,
Naêm ngoùn tay phaùt saùng,
Nhö ñoát ngoïn ñuoác lôùn,
Hieån hieän thaàn thoâng lôùn.
Bí-soâ naøo muoán thaáy,
Thaàn bieán maø toâi coù,
Ñôïi ñeán trôøi toái mòt,
Môùi ñi ñeán choã toâi,
Nhieàu vò khaùc ñeán tieáp,
Toâi ñeàu duøng taâm töø,
Phaân phaùt ngoïa cuï cho,
Khoâng sanh taâm böïc boäi.
Tröôùc toâi coù theä nguyeän,
Nay ñeàu ñöôïc vieân maõn,
Thaùnh töû Thaät löïc naøy,
Laäu taän, taâm töï taïi,
Trong ao Voâ nhieät naõo,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 236
Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Caän töôùng: “cuï thoï Thaät löïc töû noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Caän töôùng noùi keä:
“Toâi ôû trong ñôøi tröôùc,
Laø thôï saên trong röøng,
Vì muoán gieát höôu nai,
Mang cung vaø teân ñoäc,
Leân nuùi cao hieåm trôû,
Qua ñeâm khoâng meät moõi.
Heã gaëp ñöôïc caàm thuù,
Lieàn sanh taâm gieát haïi,
Giöông cung baén teân ñoäc,
Gieát noù cheát laäp töùc.
Laàn ñoù toâi caàm cung,
Ñi vaøo trong khu röøng,
Thaáy moät vò Ñoäc giaùc,
ÔÛ döôùi moät goác caây,
Boãng toâi sanh töùc giaän,
Ngaøi tòch tónh khoâng loãi,
Toâi laïi giöông cung baén,
Do bò truùng teân ñoäc,
Neân Ngaøi raát ñau ñôùn,
Ngay taïi goác caây aáy,
Xaû maïng vaøo Nieát-baøn.
Toâi do nghieäp aùc naøy,
Khi cheát ñoïa ñòa nguïc,
Traûi voâ löôïng ngaøn naêm,
Chòu ñuû caùc thoáng khoå.
ÔÛ ñòa nguïc heát roài,
Laïi mang thaân suùc sanh,
Bò gieát haïi trong röøng,
Laïi ñoïa vaøo ñòa nguïc,
Ñôøi ñôøi thöôøng lo sôï,
Moãi böôùc ñeàu kinh haõi,
Thöôøng khoán khoå vì ñoùi,
Raát gaày oám, tieàu tuïy,
Laïi thöôøng gaëp thôï saên,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 237
Keû gieát haïi maïnh baïo,
Ñaõ duøng teân ñoäc nhoïn,
Baén laøm toâi ngaõ nhaøo,
Thaáy toâi ngaõ xuoùng ñaát,
Coøn soáng, thaân oaèn oaïi,
Thôï saên duøng dao beùn,
Xaû thòt toâi mang ñi.
500 ñôøi nhö vaäy,
Thöôøng chòu caùc khoå naõo.
Sau ñoù ôû nôi khaùc,
Vì tìm kieám thöùc aên,
Thaáy nhieàu vò ñaïi tieân,
ÔÛ döôùi chaân nuùi aáy,
Ñang tu taäp khoå haïnh,
Coù thaàn löïc oai ñöùc, Sau khi thaáy Tieân chuùng, Toâi sanh taâm vui möøng,
Quan saùt caùc ñaïi tieân.
Do taâm thanh tònh naøy,
Ñöôïc sanh vaøo coõi ngöôøi,
Töø xa thaáy Ñoäc giaùc,
Ñeán ñeå xin thöùc aên,
Toâi thöôøng xuyeân thænh Ngaøi,
Ñeán nhaø toâi thoï thöïc,
Cuùng döôøng vò aáy xong,
Toâi chaép tay phaùt nguyeän:
Nguyeän toâi trong ñôøi sau,
Thöôøng gaëp ñöôïc toân sö,
Ñöôïc laøm ngöôøi xuaát gia,
Ñaït ñöôïc Voâ sôû uùy,
Döùt heát caùc Höõu laäu.
Chính do caên laønh naøy,
Toâi ñöôïc sanh leân trôøi,
Laïi sanh trong coõi ngöôøi,
Giaøu coù nhieàu cuûa caûi,
Thöøa söï Ñaïi ñaïo sö,
Ñaúng chaùnh giaùc voâ tæ,
Gaëp ñöôïc Ñaïi Maâu ni,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 238
Xaû tuïc maø xuaát gia,
Tònh taâm xuaát gia roài,
Raát thích giaùo phaùp Phaät,
Chöùng ñöôïc A-la-haùn,
Ñuû saùu ñaïi thaàn thoâng.
Caùc ñaïi ñöùc, toâi nay,
Ñoaïn heát caùc kieát phöôïc,
Seõ vaøo trong hang nuùi,
Roài môùi xaû thoï maïng,
Seõ coù raén raát ñoäc,
Boø xuoáng caén thaân toâi,
Luùc ñoù toâi vieân tòch.
Caùc ñaïi ñöùc, toâi nghó:
Do ñôøi xöa taïo nghieäp,
Chòu voâ löôïng quaû baùo,
Nghieäp ñaõ taïo khoâng maát.
Bí-soâ Caän töôùng naøy,
Ñoái tröôùc chuùng Taêng giaø,
Trong ao Voâ nhieät naõo,
Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Hieàn töû: “cuï thoï
Caän töôùng noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Hieàn töû noùi keä:
“Thôøi theá xöa ñoùi keùm,
Thaät u aùm ñaùng sôï,
Coù tôùi 500 ngöôøi,
Ñi xin aên ñeå soáng,
Toâi ñöùng ñaàu trong nhoùm,
Daãn hoï ñi xin aên,
Hoï xin ñöôïc thöùc aên,
Ñeàu ñeán daâng cho toâi,
Duø thöùc aên ngon dôû,
Cuõng ñeàu caáp cho toâi,
Trong loøng khoâng yù xaáu,
Ñeàu theo lôøi toâi baûo.
Laàn ñoù coù moät ngöôøi,
Vaøo chôï rao baùn baùnh,
Toâi lieàn cöôõng ñoaït laáy,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 239
Boû chaïy ra khoûi chôï,
Chuû baùnh ñuoåi theo sau,
Do toâi chaïy raát mau,
Chuû baùnh ñuoåi khoâng kòp,
Cuoái cuøng ñeán moät nôi,
Nhìn quanh khoâng coù ai,
Toâi ñònh laáy baùnh aên,
Nghó laø ñöôïc no ñuû,
Boãng coù moät ñaïi tieân,
Ñang ñi ñeán choã toâi,
Thaáy vò Ñoäc giaùc naøy,
Caùc caên raát tòch tónh,
Toâi lieàn suy nghó raèng:
Ñoùi ngheøo laø khoå nhaát,
Do tröôùc chaúng tu phöôùc,
Nay chòu quaû ñoùi ngheøo,
Ta neân ñem baùnh naøy,
Cuùng cho vò Ñoäc giaùc.
Do phaùt taâm chí thaønh,
Sanh khôûi yù trong saïch,
Neân toâi ñem chieác baùnh,
Daâng cuùng thaéng phöôùc ñieàn,
Ñaïi sö nhaän baùnh roài,
AÊn ôû tröôùc maët toâi,
Roài vì thöông xoùt toâi,
Neân bay leân hö khoâng,
Toâi lieàn chaép tay laïy,
Nguyeän caàu ôû ñôøi sau,
Seõ sanh nhaø phuù quyù,
Nhan saéc ñöôïc ñeïp ñeõ,
Vaø nguyeän thöôøng ñöôïc gaëp,
Caùc ñaïi ñöùc nhö vaäy,
Phaùp maø vò aáy chöùng,
Toâi nguyeän cuõng ñöôïc chöùng.
Chính do caên laønh naøy,
ÔÛ coõi trôøi coõi ngöôøi,
Ñeàu ñöôïc nhieàu an laïc,
Xinh ñeïp vaø saùng suûa,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 241
Laïi coøn ñöôïc laøm vua. Do thieän cuùng döôøng naøy,
Khoâng sanh trong aùc ñaïo.
Do nghieäp coøn soùt laïi,
Thoï thaân sau cuøng naøy,
Trong doøng hoï Thích ca,
Thöøa söï Thích sö töû,
Voâ thöôïng ñaúng chaùnh giaùc.
Khi Ñaïi ñöùc Theá toân ,
Veà giaùo hoùa thaân toäc,
Toâi cuøng caùc thaân quyeán,
Xaû tuïc ñi xuaát gia,
Tröôùc ñaây toâi coù nguyeän,
Nay ñeàu ñaõ vieân maõn,
Chöùng quaû A-la-haùn ,
Nôi tòch tónh thanh löông,
Trong ao Voâ nhieät naõo,
Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Hieàn dieâm: “cuï thoï Hieàn töû noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Hieàn dieâm noùi keä:
“Thôøi Phaät Caâu löu toân,
Coù ngöôøi xaây thaùp Phaät,
Toâi laø ngöôøi laøm thueâ,
Thöôøng laøm thueâ cho ngöôøi,
Trong luùc xaây thaùp naøy,
Toâi thöôøng noùi lôøi aùc :
Caàn gì xaây thaùp lôùn,
Bieát ngaøy naøo môùi xong,
Chæ caàn xaây thaùp nhoû,
Khoâng neân quaù toån phí,
Giaûm coâng, khoâng coøn lo,
Laïi mau ñöôïc thaønh töïu.
Chính do nôi khaåu nghieäp,
Noùi lôøi thoâ aùc naøy,
Neân sau khi maïng chung,
Toâi ñoïa vaøo ñòa nguïc,
Heát nghieäp baùo ñòa nguïc,
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 241
Duø sanh ôû nôi naøo,
Nhan saéc ñeàu xaáu xí,
Moïi ngöôøi ñeàu gheùt boû.
Thôøi Phaät Ca-nhieáp-ba,
Toâi laøm chim Caâu la,
Thaønh Baø-la-neâ-tö ,
ÔÛ trong moät khu röøng,
Coù vò Ñaïi minh ñaêng,
Chuùng Bí-soâ vaây quanh,
Toâi hoùt tieáng hoøa nhaõ,
Bay nhieãu phaûi phía treân.
Heã gaëp Phaät vaø Taêng,
Khi ñang ñi khaát thöïc,
Hoaëc khi ñi trôû veà,
Toâi ñeàu bay nhieãu phaûi.
Chính do caên laønh naøy,
Neân ñöôïc sanh laøm ngöôøi,
Thöøa söï baäc Ñieàu ngöï,
Voâ thöôïng ñaúng chaùnh giaùc,
Ñöôïc laøm ngöôøi xuaát gia,
Trong giaùo phaùp thích ca,
Chöùng quaû A-la-haùn,
Nôi tòch tónh thanh löông.
Phaät thoï kyù cho toâi,
Nghe nhieàu, giöõ pheùp taéc,
Tieáng hay, thöôøng dieãn thuyeát, 4 chuùng ñeán choã toâi,
Nghe toâi noùi dieäu phaùp,
Trôøi ngöôøi caùc höõu tình ,
Thaûy ñeàu ngöôõng moä toâi.
Xöa taïo ít nghieäp laønh,
Nhöng laøm nghieäp aùc naëng,
Nay thoï caùc quaû baùo,
Nghieäp ñaõ laøm khoâng maát,
Toâi Bí-soâ Hieàn dieâm,
Ñoái tröôùc caùc tröôûng laõo,
Trong ao Voâ nhieät naõo,
Töï noùi nghieäp baùo xöa”.
SOÁ 1448 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA DÖÔÏC SÖÏ, Quyeån 17 243
Luùc ñoù caùc Bí-soâ Thanh-vaên Kyø-tuùc baûo cuï thoï Maät taùnh: “cuï thoï
Hieàn dieâm noùi boån nghieäp xong, giôø ñeán löôït cuï thoï”, cuï thoï Maät taùnh noùi keä:
“Xöa ôû beân Quaûng Nghieâm,
Toâi laø con khæ chuùa,
Thaáy nôi aáy nhieàu baùt,
Toâi lieàn laáy baùt Phaät,
Caùc Bí-soâ la to,
Theá toân lieàn noùi raèng:
Caùc Bí-soâ ñöøng lo,
Baùt khoâng coù maát ñaâu.
Luùc ñoù toâi caàm baùt,
Leo leân caây ñaïi thoï,
Ñöïng maät saïch ñaày baùt,
Roài thong thaû treøo xuoáng,
Ñem daâng baùt maät naøy,
Cho baäc ñaïi ñaïo sö.
Do baùt maät coù truøng,
Neân Ñaïi sö khoâng nhaän,
Toâi xem thaáy coù truøng,
Lieàn vôùt laáy truøng ra,
Roâi ñem daâng trôû laïi,
Theá toân cuõng khoâng nhaän,
Vì maät chöa taùc tònh.
Toâi lieàn laáy nöôùc saïch,
Ñieåm tònh vaøo baùt maät,
Roài vôùi taâm chí thaønh,
Daâng cho Ñaúng chaùnh giaùc.
Phaät duoãi tay traêm phöôùc,
Nhaän baùt maät toâi daâng,
Ñöa cho chuùng Thanh vaên.
Trong loøng toâi vui söôùng,
ÔÛ tröôùc ñaáng phaùp vöông,
Khom mình laïy roài ñi.
Toâi nguyeän sau khi cheát,
Thöôøng gaëp Ñaïi ñaïo sö,
Thoï trì phaùp vi dieäu,
Chính do caên laønh naøy,
Neân nay ñöôïc thaân ngöôøi, Thöøa söï baäc Ñieàu ngöï, Voâ thöôïng ñaúng chaùnh giaùc, Ñöôïc laøm ngöôøi xuaát gia, Trong giaùo phaùp Thích ca, Chöùng quaû A-la-haùn , Nôi tòch tónh thanh löông, Ñaày ñuû 6 thaàn thoâng. Danh xöng, phöôùc vang xa, Ngöôøi toân kính cuùng döôøng. Toâi cuøng caùc Bí-soâ , Du haønh trong nhaân gian, Ñeán ôû choã ñoàng troáng, Ñaïi chuùng ñeàu khaùt nöôùc, Luùc ñoù toâi lieàn nghó: Neáu coù ñöôïc maät saïch. Phi nhôn ôû boán phöông, Bieát yù nghó cuûa toâi, Lieàn mang bình maät lôùn, Ñeán daâng cuùng cho toâi, Toâi nhaän roài ñem cho, Caùc Bí-soâ uoáng no. Xöa toâi mang thaân khæ, Do ñem maät cuùng Phaät, Neân thoaùt thaân suùc sanh, Böôùc treân ñaát cam loà. Nguyeän xöa kia ñaõ phaùt, Nay ñeàu ñaõ thaønh töïu, Toâi Bí-soâ Maät taùnh, Ñoái tröôùc caùc tröôûng laõo, Trong ao Voâ nhieät naõo, Töï noùi nghieäp baùo xöa”.