SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 489
CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ
TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ
QUYEÅN 17
Vua Taàn-tyø-sa-la nghe tin con trai cuûa tröôûng giaû Baûo ñöùc ñi thuyeàn ñeán lieàn cho ñaøo keânh töø soâng Caêng giaø ñeå ñeán thaúng vaøo thaønh Vöông xaù, laïi ra lònh queùt doïn saïch seõ ñöôøng saù, röôùi nöôùc thôm raõi hoa thôm vaø cho chuaån bò caùc thöùc aên ngon ñeå ñoùn tieáp. Khi tröôûng giaû töû ñeán choã vua, ñaûnh leã roài ñaët haït chaâu baùu treân chaân vua, lui qua moät beân ngoài kieát giaø ñeå cho vua nhìn thaáy nhöõng sôïi loâng maøu hoaøng kim döôùi loøng baøn chaân. Vua nhìn thaáy roài kinh ngaïc noùi: “khanh laø ngöôøi coù phöôùc ñöùc lôùn, khanh ñaõ töøng gaëp Phaät chöa?”, ñaùp laø chöa töøng gaëp, vua noùi: “vaäy khanh haõy theo ta gaëp Phaät”, tröôûng giaû töû hoûi vua: “Phaät ñi baèng gì?”, vua noùi: “ngöôøi xuaát gia khoâng ñi baèng gì caû”, tröôûng giaû töû noùi: “vaäy thaàn cuõng ñi boä”. Daân chuùng lieàn traûi vaûi treân ñöôøng ñeå cho tröôûng giaû töû böôùc leân ñi, tröôûng giaû töû hoûi vua: “Phaät coù ñi treân vaûi khoâng?”, vua noùi khoâng coù, tröôûng giaû töû lieàn baûo deïp caát vaûi, deïp caát vaûi xong, chö thieân laïi traûi thieân y, tröôûng giaû töû hoûi: “toâi baûo deïp caát vaûi vì sao treân ñaát laïi coù vaûi”, daân chuùng beân ñöôøng noùi: “ñoù laø thieân y khoâng phaûi vaûi cuûa chuùng toâi”, tröôûng giaû töû laïi baûo thu caát. Sau khi chö thieân thu caát thieân y, tröôûng giaû töû böôùc chaân ñi treân ñaát, ñaát lieàn chaán ñoäng saùu caùch. Luùc ñoù Phaät baûo caùc Bí-soâ: “suoát chín möôi moát kieáp, tröôûng giaû töû naøy ñeàu böôùc ñi treân vaûi traûi ñaát, chöa töøng böôùc chaân ñi treân ñaát. Nay vì troïng phaùp maø böôùc chaân ñi treân ñaát, neân ñaát lieàn chaán ñoäng”. Khi tröôûng giaû töû ñeán choã Phaät, ñaûnh leã roài ngoài qua moät beân, Phaät tuøy theo caên taùnh thuyeát phaùp, tröôûng giaû töû nghe phaùp roài lieàn töø choã ngoài ñöùng daäy ñaûnh leã Phaät caàu xin xuaát gia. Phaät noùi: “naøy tröôûng giaû töû, neáu cha meï chöa cho pheùp thì khoâng ñöôïc xuaát gia thoï giôùi”, vua Taàn-tyø-sa-la baïch Phaät: “con laø quoác chuû, taát caû kho taøng taøi saøn ôû nôi tröôûng giaû aáy ñeàu thuoäc cuûa vua, vua ñaõ cho pheùp, cuùi xin Nhö lai cho tröôûng giaû töû xuaát gia”. thieän lai caùc Bí-soâ, haõy xuaát gia tu phaïm haïnh”,
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 490
Phaät noùi: “thieän lai Bí-soâ”, vöøa noùi xong, raâu toùc cuûa tröôûng giaû töû naøy töï ruïng, ca-sa hieän treân thaân trôû thaønh Bí-soâ oai nghi ñónh ñaïc gioáng nhö Bí-soâ traêm tuoåi. Luùc ñoù Luïc quaàn Tyø kheo cuøng cöôøi nhaïo: “tröôûng giaû töû naøy gioáng nhö sanh toâ, coù theå laøm ñöôïc gì ; duø coù sieâng naêng tu taäp cuõng chaúng thaønh töïu ñöôïc gì”, tröôûng giaû töû nghe lôøi cöôøi nhaïo naøy roài lieàn ñeán hoûi toân giaû A-nan: “Bí-soâ quyeát ñònh tu haønh phaûi nhö theá naøo môùi sôùm ñöôïc thaønh töïu ñöôïc chaùnh ñònh?”, A-nan ñaùp: “nhö lôøi Phaät daïy neân thoï trì Tam-ma-ñòa, sieâng naêng kinh haønh seõ sôùm ñöôïc chaùnh ñònh”. Tröôûng giaû töû nghe roài lieàn vaøo trong röøng thaây cheát ñeå haønh Tam-ma-ñòa, kinh haønh vaø chuyeân nieäm thieän phaùp veà caùc giaùc chi, nhöng khoâng theå ñöôïc chaùnh ñònh ; tröôûng giaû töû suy nghó: “ta sieâng naêng tinh taán hôn caùc Thanh vaên maø khoâng theå chöùng ñöôïc, ta vaãn coøn nhaø cöûa, quyeán thuoäc vaø cuûa caûi; ta neân trôû veà tuïc tu haïnh boá thí, laøm caùc coâng ñöùc”. Phaät bieát taâm nieäm cuûa tröôûng giaû töû neân baûo moät Bí-soâ vaøo trong röøng thaây cheát goïi tröôûng giaû töû ñeán gaëp Phaät, Bí-soâ vaâng lôøi Phaät daïy ñi goïi, tröôûng giaû töû ñeán choã Phaät ñaûnh leã roài ñöùng moät beân, Phaät noùi: “thaày khoâng neân moät mình khoâng röøng vaéng ngoài yeân laëng suy nghó ñieàu phi lyù nhö vaäy. Coù phaûi vöøa roài thaày nghó raèng: “ta sieâng naêng tinh taán hôn caùc Thanh vaên maø khoâng theå chöùng ñöôïc, ta vaãn coøn nhaø cöûa, quyeán thuoäc vaø cuûa caûi; ta neân trôû veà tuïc tu haïnh boá thí, laøm caùc coâng ñöùc?”, tröôûng giaû töû nghe roài lieàn suy nghó: “Theá toân ñaõ bieát taâm nieäm cuûa ta”, trong loøng kinh ngaïc sôï haõi, loâng döïng ñöùng, ñaùp laø phaûi. Phaät noùi: “nay ta hoûi, thaày haõy tuøy yù ñaùp, tröôùc ñaây khi coøn ôû nhaø thaày gioûi veà caùi gì?”, ñaùp laø gioûi ñaøn, Phaät hoûi: “khi ñieàu chænh daây ñaøn, daây quaù caêng thì aâm thanh coù hoøa nhaõ vui tai hay khoâng?”, ñaùp laø khoâng, Phaät laïi hoûi: “neáu daây ñaøn chuøng thì coù theå phaùt ra aâm thanh hay ñöôïc khoâng?”, ñaùp laø khoâng, Phaät laïi hoûi: “neáu daây ñaøn khoâng quaù caêng cuõng khoâng chuøng, ôû möïc ñoä vöøa chöøng thì môùi phaùt ra aâm thanh hay phaûi khoâng?”, ñaùp laø phaûi, Phaät noùi: “cuõng gioáng nhö vaäy naøy tröôûng giaû töû, neáu coù ngöôøi naøo heát söùc tinh taán thì taâm sanh traïo cöû, ngöôøi naøo quaù phoùng tuùng thì taâm sanh löôøi bieáng; vì theá thaày haõy tu taäp ôû möùc ñoä trung dung. Neáu tu taäp nhö theá thì khoâng bao laâu seõ ñoaïn heát taâm höõu laäu, ñöôïc giaûi thoaùt vaø tueä giaûi thoaùt, thaáy phaùp vaø chöùng quaû; hieåu roõ sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau”. Tröôûng giaû töû nghe Phaät daõy roài hoan hæ tín thoï, ñaûnh leã Phaät roài trôû laïi trong röøng thaây cheát ñeå tu taäp, taâm khoâng buoâng lung, giöõ chaùnh nieäm ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích maø moät thieän nam töû chaùnh tín xuaát gia laø thaáy phaùp vaø chöùng quaû, hieåu roõ sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 491
laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau. Khoâng bao laâu sau cuï thoï naøy chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn, ñöôïc giaûi thoaùt thuø thaéng, nhaát taâm hyû laïc lieàn suy nghó: “nay chính laø luùc ta neân ñeán cung kính cuùng döôøng Phaät”, nghó roài vaøo xeá chieàu, cuï thoï naøy ñeán choã Phaät ñaûnh leã roái ngoài qua moät beân baïch Phaät: “Theá toân, heã coù Bí-soâ naøo chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn, taän tröø caùc laäu hoaëc, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn thoï thaân sau, xaû boû gaùnh naëng, ñöôïc töï lôïi laø chaët ñöùt caùc kieát söû troùi buoäc, ñöôïc tueä giaûi thoaùt thuø thaéng, taâm giaûi thoaùt thuø thaéng nôi saùu phaùp: 1. Lìa khoûi phaïm tuïc ñöôïc giaûi thoaùt thuø thaéng. 2. Laøm lôïi ích höõu tình ñöôïc giaûi thoaùt thuø thaéng. 3. Taâm tòch tónh ñöôïc giaûi thoaùt thuø thaéng. 4. Taän tröø tham duïc ñöôïc giaûi thoaùt thuø thaéng. 5. Taän tröø caùc laäu hoaëc ñöôïc giaûi thoaùt thuø thaéng. 6. Khoâng maát chaùnh nieäm ñöôïc giaûi thoaùt thuø thaéng. Theá toân, neáu coù ngöôøi chæ phaùt chuùt loøng tin maø caàu giaûi thoaùt thì chôù coù nghó seõ taän tröø tham saân si maø ñöôïc giaûi thoaùt. Neáu coù ngöôøi phaùt taâm thoï trì chuùt giôùi maø caàu giaûi thoaùt, khoâng coøn öu bi khoå naõo thì chôù coù nghó seõ taän tröø tham saân si maø ñöôïc giaûi thoaùt. Neáu coù ngöôøi vì caàu danh vaên lôïi döôõng neân haønh tòch tónh maø caàu giaûi thoaùt, thì chôù coù nghó seõ taän tröø tham saân si, lìa boû tham AÙi chaáp thuû, khoâng maát chaùnh nieäm maø ñöôïc giaûi thoaùt. Neáu Bí-soâ naøo chöùng ñöôïc quaû A-la-haùn, taän tröø caùc laäu hoaëc, vieäc caàn laøm ñaõ laøm xong, khoâng coøn thoï thaân sau, xaû boû gaùnh naëng, ñöôïc töï lôïi laø vónh vieãn ñaoïn taän caùc höõu, ñöôïc tueä giaûi thoaùt thuø thaéng, taâm giaûi thoaùt thuø thaéng, thì vò aáy ñöôïc saùu phaùp naøy. Theá toân, neáu Bí-soâ naøo thoï trì hoïc xöù ñeå caàu Voâ thöôïng Nieát-baøn thieän ñaïo, khoâng dính maéc nôi saéc thì hoïc xöù ñoù goïi laø Thi la thanh tònh. Vò aáy thaønh töïu hoïc xöù, ñieàu phuïc caùc caên roài môùi ñöôïc Laäu taän, nôi taâm voâ laäu ñöôïc giaûi thoaùt, tueä giaûi thoaùt, töï hieåu roõ sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau. Gioáng nhö ñöùa beù coøn nhoû löôøi bieáng öa nguû, neáu chöùa ñöïng chuùt ít giôùi thì caùc caên ñöôïc ñieàu phuïc, ñeán tuoåi giaø, caùc caên ñaõ ñieàu phuïc thì giôùi thaønh töïu. Bí-soâ cuõng vaäy, neáu Bí-soâ naøo an truï nôi hoïc xöù ñöôïc taâm töï taïi maø caàu Voâ thöôïng Nieát-baøn thieän ñaïo,khoâng dính maéc nôi saéc maø truï nôi giôùi thì caùc caên ñöôïc ñieàu phuïc, sau ñoù ñoaïn taän laäu hoaëc, nôi taâm voâ laäu ñöôïc giaûi thoaùt, tueä giaûi thoaùt, töï hieåu roõ sanh töû ñaõ taän, phaïm haïnh ñaõ laäp, vieäc laøm ñaõ xong, khoâng thoï thaân sau, thaønh töïu giôùi voâ hoïc. Ñaõ chöùng quaû roài, khi thaáy caùc saéc taâm khoâng duyeân theo cuõng khoâng bò hoaëc loaïn, taâm chaùnh ñònh, tình khoâng ñieân ñaûo, kheùo tö duy tu taäp,
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 491
taâm khoâng taêng giaûm; duø coù vieäc laøm hoaëc loaïn cuõng khoâng theå laøm maát chaùnh nieäm. Tai tuy nghe tieáng, muõi ngöõi muøi, löôõi neám vò, thaân caûm xuùc, taâm phaân bieät caùc phaùp; nhöng khoâng bò caùc phaùp nhö saéc… laøm hoaëc loaïn, khoâng maát chaùnh nieäm, taâm an ñònh khoâng taùn loaïn, tình khoâng ñieân ñaûo, kheùo giaûi thoaùt, kheùo tu taäp, lieàn thaáy phaùp sanh dieät. Ví nhö caùch thaønh aáp tuï laïc khoâng xa, coù nuùi ñaù lôùn khoâng bò khuyeát nöùt, khoâng coù loã hoång, laø moät khoái ñaù nguyeân veïn. Neáu coù gioù maïnh töø Doâng thoåi qua, nuùi ñaù aáy khoâng lay chuyeån, khoâng nghieâng ngaõ veà Taây; neáu coù gioù Taây nam, Taây baéc thoåi ñeán cuõng vaäy, nuùi ñaù aáy khoâng lay chuyeån, khoâng nghieâng ngaõ. Saéc quaù khöù… ví nhö traän cuoàng phong thoåi ôû tröôùc maét ta, nhöng nhaõn thöùc… yù thöùc ñeàu khoâng bò ñieân ñaûo cuõng nhö vaäy, khoâng lay chuyeån, khoâng nghieâng ngaõ, taâm an ñònh khoâng taùn loaïn, kheùo tu taäp, kheùo giaûi thoaùt lieàn thaáy phaùp sanh dieät. Laïi nöõa, nhó tæ thieät thaân yù coù theå nhaän bieát thanh höông vò xuùc phaùp, laøm hoaëc loaïn thaân taâm; nhöng ngöôøi coù theå chöùng quaû thì khoâng maát chaùnh nieäm, khoâng taùn loaïn, taâm an ñònh, kheùo tu taäp, kheùo giaûi thoaùt lieàn thaáy phaùp sanh dieät”, lieàn noùi keä: “Ngöôøi xuaát gia giaûi thoaùt, Taâm khoâng coù öu bi, An truï nôi tòch tónh. Taän tröø AÙi tham duïc, Thuù höôùng giaûi thoaùt thì Taâm khoâng coù thaát nieäm, Bieát roõ yù sanh phaùp, Maø taâm ñöôïc giaûi thoaùt. Neáu taâm ñöôïc giaûi thoaùt, Tòch tónh truï Kieán ñeá, Vieäc neân laøm, laøm xong, Khoâng coøn gì laøm nöõa. Nhö nuùi ñaù lôùn kia, Gioù baõo khoâng lay ñoäng. Saéc thanh cuõng nhö vaäy, Khoâng theå laøm toån haïi. Ngöôøi taâm yù an ñònh, Lieàn thaáy phaùp sanh dieät”. Caùc Bí-soâ nghe keä roài ñeàu coù nghi thænh hoûi Phaät: “Theá toân, cuï thoï naøy ñaõ gieo troàng nghieäp nhaân gì maø ñöôïc sanh trong nhaø giaøu sang, döôùi loøng baøn chaân laïi coù loâng maøu hoaøng kim, haèng ngaøy duøng naêm
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 493
traêm tieàn vaøng cho vieäc aên uoáng, suoát chín möôi moát kieáp chaân khoâng böôùc ñi treân ñaát, vöøa môùi sanh ra ñaõ ñöôïc hai möôi öùc tieàn vaøng, cuoái cuøng ñöôïc xuaát gia trong giaùo phaùp cuûa Phaät, ñoaïn taän phieàn naõo chöùng quaû A-la-haùn?”, Phaät baûo caùc Bí-soâ: “cuï thoï aáy tòch taäp nghieäp laønh, theo thôøi gian nghieäp aáy taêng tröôûng thaàn thuïc, duyeân bieán hieän tieàn nhö boäc löu (thaùc nöôùc) khoâng theå chaûy ngöôïc laïi, quyeát ñònh töï thoï quaû baùo khoâng ai coù theå thoï thay. Nhö keä noùi: “Duø traûi qua traêm kieáp, Nghieäp ñaõ taïo khoâng maát, Khi nhaân duyeân hoäi hoïp, Töï thoï laáy quaû baùo”. Caùc thaày laéng nghe: Thuôû xöa caùch ñaây chín möôi öùc kieáp, coù Phaät Tyø-baø-thi ÖÙng chaùnh ñaúng giaùc xuaát hieän nôi ñôøi, ñaày ñuû möôøi hieäu, coù saùu möôi hai ngaøn Bí-soâ vaây quanh cuøng du haønh trong nhaân gian, daàn daàn ñi ñeán vöông ñoâ teân laø Thaân yù. Trong thaønh coù caùc cö só töû nghe bieát tin naøy lieàn ñi ñeán choã Phaät ñaûnh leã ngoài moät beân nghe Phaät noùi phaùp, Theá toân tuøy thuaän noùi phaùp chæ daïy cho caùc cö só töû ñöôïc lôïi hæ roài lieàn im laëng. Caùc ñoàng töû naøy rôøi khoûi choã ngoài cung kính chaép tay baïch Phaät: “cuùi xin Theá toân thoï chuùng con cuùng döôøng töù söï trong ba thaùng an cö”, Phaät im laëng nhaän lôøi, caùc ñoàng töû bieát Phaät ñaõ nhaän lôøi lieàn ñaûnh leã Phaät roài ra veà.Veà ñeán trong thaønh, caùc ñoàng töû baøn vôùi nhau: “chuùng ta seõ cuùng döôøng cho Theá toân nhö theá naøo, chuùng ta cuøng laøm thöùc aên hay laø moãi ngöôøi laøm thöùc aên moät ngaøy?”, trong soá ñoù coù ngöôøi noùi: “neáu moïi ngöôøi cuøng laøm thöùc aên thì seõ boû pheá vieäc caøy ruoäng troàng troït cuûa chuùng ta. Chuùng ta neân moãi ngöôøi theo thöù lôùp laøm thöùc aên moät ngaøy, tuøy söùc mình maø laøm”. Trong soá ñoù coù moät ñoàng töû nhaø ngheøo lieàn veà baøn vôùi meï: “neáu theo thöù lôùp moãi ngöôøi laøm thöùc aên moät ngaøy, nhaø ta ngheøo laøm sao coù theå lo lieäu ñöôïc?”, ngöôøi meï noùi: “con haõy nhaän laøm thöùc aên vaøo ngaøy cuoái cuøng, thôøi gian coøn xa ñuû cho con tuøy söùc laøm vieäc kieám tieàn ñeå lo lieäu ñöôïc”, ñoàng töû nghe theo lôøi meï. Theo thöù lôùp ñeán ngaøy cuûa mình laøm thöùc aên, ñoàng töû traûi da gaáu ñeå Nhö lai böôùc ñi leân, duøng naêm traêm tieàn ñeå laøm caùc moùn aên ngon cuùng döôøng Nhö lai roài gieo naêm voùc xuoáng ñaát phaùt nguyeän: “nguyeän cho con ñôøi vò lai ñöôïc sanh trong nhaø phuù quyù, chaân khoâng böôùc xuoáng ñaát, laïi nguyeän cho döôùi loøng baøn chaân cuûa con coù loâng daøi boán ngoùn tay maøu hoaøng kim gioáng nhö chaân cuûa Nhö lai. Neáu coù Phaät ra ñôøi con seõ cuùng döôøng thöøa söï”.
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 494
Phaät baûo caùc Bí-soâ: “ñoàng töû ngheøo thuôû xöa chính laø tröôûng giaû töû ngaøy nay, do ôû tröôùc Phaät Tyø-baø-thi phaùt nguyeän, nghieäp quaû chín muoài neân ñöôïc sanh trong nhaø phuù quyù, suoát chín möôi moát kieáp chaân khoâng böôùc xuoáng ñaát vaø döôùi loøng baøn chaân coù loâng maøu hoaøng kim. Töø khi sanh ra, moãi ngaøy coù hai möôi öùc tieàn vaøng töø döôùi ñaát voït leân vaø ñöôïc ôû trong phaùp cuûa ta xuaát gia, chöùng quaû A-la-haùn. Naøy caùc Bí-soâ, heã taïo nghieäp thuaàn ñen thì caûm quaû baùo dò thuïc thuaàn ñen ; taïo nghieäp thuaàn traéng thì caûm quaû baùo dò thuïc thuaàn traéng; taïo nghieäp xen taïp thì ñöôïc quaû baùo xen taïp, caùc thaày neân boû nghieäp thuaàn ñen vaø nghieäp xen taïp, phaûi sieâng tu taäp nghieäp traéng”. Luùc ñoù Thaùi töû Vò sanh oaùn nghe theo lôøi cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña taïo toäi nghòch vôùi vua cha neân bò daân chuùng trong nöôùc cheâ traùch: “vì sao laïi keát baïn vôùi ngöôøi aùc nhö vaäy, luùc Vò sanh oaùn coøn ôû trong thai sao khoâng gieát cheát”, laïi coù ngöôøi noùi: “ñoù khoâng phaûi laø loãi cuûa A-xaø-theá maø laø loãi cuûa Ñeà-baø-ñaït-ña”, laïi coù ngöôøi noùi: “vì Phaät cho Ñeà-baø-ñaït- ña xuaát gia, bieát laø taùnh aùc maø khoâng ñuoåi ñi”, laïi coù ngöôøi noùi: “Phaät khoâng coù loãi maø laø loãi cuûa Bí-soâ taêng khoâng y theo Taêng giaùo maø truï trì”. Vua cha nghe ñöôïc nhöõng lôøi naøy lieàn noùi: “ñoù laø nghieäp ñôøi tröôùc maø ta ñaõ taïo, vaäy maø coù ngöôøi noùi laø loãi cuûa Phaät vaø Taêng laøm cho ta raát aùy naùy trong loøng”. Luùc ñoù caùc Bí-soâ ñeàu coù nghi thænh hoûi Phaät: “vì sao ngöôøi kia taïo toäi maø ngöôøi naøy laïi mang hoïa?”, Phaät noùi: “khoâng phaûi chæ ngaøy nay maø thuôû xöa cuõng xaûy ra vieäc nhö vaäy, caùc thaày laéng nghe: Thuôû xöa taïi thaønh Baø-la-neâ-tö coù vua Phaïm thoï trò vì, daân chuùng ñöôïc an cö laïc nghieäp. Luùc ñoù trong thaønh coù hai con choù ñen vaø traéng cuøng aên da cuûa caùi yeân cöông, ñeán khi vua muoán xuaát binh ra thaønh baûo thaéng yeân cöông, ngöôøi coi giöõ ngöïa môùi phaùt hieän yeân cöông ñaõ bò choù caén naùt, lieàn taâu leân vua, vua noåi giaän ra lònh gieát heát caùc con choù trong thaønh, khieán chuùng sôï haõi muoán troán qua nöôùc khaùc. Luùc ñoù coù moät con choù töø nöôùc khaùc ñeán thaáy vaäy lieàn hoûi roõ nguyeân do roài noùi: “vì sao khoâng taâu roõ söï vieäc vôùi vua?”, ñaùp laø khoâng ai daùm taâu, con choù naøy noùi: “caùc anh yeân taâm, trong ñeâm nay toâi seõ ñeán taâu vôùi vua”, noùi roài ngay trong ñeâm ñoù ñeán choã vua noùi keä: “Trong cung vua coù hai con choù, Moät traéng, moät ñen ñaày söùc löïc, Neân gieát chuùng, chôù gieát chuùng toâi, Ñaùng gieát maø khoâng gieát thaät phi lyù”. Vua nghe keä roài lieàn baûo quaàn thaàn tìm baét ngöôøi ñaõ noùi keä, quaàn thaàn tìm hieåu roài taâu vua: “ñoù laø do con choù töø nöôùc khaùc ñeán”, vua noùi:
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 495
“caùc khanh truy xeùt xem coù phaûi laø do hai con choù trong cung caén phaù yeân cöông hay khoâng?”, quaàn thaàn noùi vôùi nhau: “vua ra lònh truy xeùt, chuùng ta laøm caùch naøo?”, coù ngöôøi noùi: “chæ caàn laáy toùc treân ñaàu boû vaøo trong mieäng choù, neáu con naøo aên da thì seõ töï möûa ra”. Sau khi boû toùc vaøo trong mieäng, hai con choù trong cung lieàn möûa ra da ñaõ caén. Quaàn thaàn lieàn taâu vua: “chính laø do hai con choù trong cung, caùc con choù khaùc khoâng coù loãi”. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “hai con choù thuôû xöa chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña vaø A-xaø-theá, thuôû xöa chuùng laøm loãi maø ngöôøi khaùc laïi chòu khoå; ngaøy nay cuõng vaäy, hoï taïo toäi maø Phaät vaø Taêng mang hoïa. Caùc thaày haõy laéng nghe theâm: Thuôû xöa taïi thaønh Baø-la-neâ-tö coù vua Phaïm thoï trò vì, luùc ñoù coù moät ngöôøi vaøo trong nuùi chaët caây boãng gaëp sö töû, hoaûng sôï chaïy troán neân rôi xuoáng gieáng ; sö töû ñuoåi theo khoâng ñeå yù neân cuõng bò rôi xuoáng gieáng. Sau ñoù coù raén ñoäc ñuoåi chuoät vaø dieàu haâu voà chuoät cuõng ñeàu bò rôi xuoáng gieáng, chuùng muoán haïi laãn nhau, Sö töû noùi: “trong gieáng naøy ta maïnh nhaát coù theå aên thòt caùc ngöôi, nhöng chuùng ta ñang gaëp nguy nan, haõy boû taâm aùc chôù haïi laãn nhau”. Sau ñoù coù moät thôï saên ñuoåi theo nai neân ñeán choã gieáng, caùc con vaät trong gieáng lieàn keâu cöùu, thôï saên keùo ñöôïc sö töû leân tröôùc, sö töû laïy taï roài noùi: “aân saâu cuûa oâng toâi seõ baùo ñaùp, nhöng coù con vaät ñaàu ñen döôùi gieáng oâng chôù neân cöùu leân”, noùi roài boû ñi, thôï saên laàn löôït keùo taát caû leân khoûi gieáng. Thôøi gian sau, sö töû baét ñöôïc moät con nai, thaáy thôï saên ñi ñeán lieàn ñöùa con nai cho thôï saên ñeå baùo aân. Moät hoâm, vua Phaïm thoï cuøng caùc cung nhaân ñeán trong vöôøn hoa thöôûng ngoaïn, sau ñoù vua meät neân naèm nguû; caùc cung nhaân thaáy vua nguû neân khoâng coøn lo sôï nöõa, coù ngöôøi ñöùng, coù ngöôøi ngoài, coù ngöôøi nguû… laïi coù ngöôøi côûi chuoãi anh laùc ñeå moät beân naèm nguû. Luùc ñoù, com chim rôi xuoáng gieáng tröôùc kia thaáy chuoãi anh laïc naøy lieàn ngaäm laáy mang ñeán choã thôï saên ñeå baùo aân. Sau ñoù vua tænh daäy ra lònh trôû veà cung, cung nhaân bò maát chuoãi anh laïc tìm khaép nôi khoâng thaáy neân taâu vua, vua baûo ngöôøi haàu caän: “khanh ñeán trong vöôøn hoa tìm chuoãi anh laïc, xem ai ñaõ laáy troäm noù”. Ngöôøi chaët caây bò rôi xuoáng gieáng tröôùc kia töùc laø con vaät ñaàu ñen tình côø ñeán choã thôï saên, vöøa nhìn thaáy chuoãi anh laùc naøy lieàn bieát laø cuûa vua, do voâ aân neân ñeán taâu vua: “thaàn bieát chuoãi anh laïc bò maát ñang ôû choã ngöôøi thôï saên”, vua nghe roài noåi giaän ra lònh baét thôï saên, thôï saên noùi: “toâi khoâng coù aên troäm cuûa vua”, noùi roài keå roõ söï vieäc vaø traû laïi chuoãi anh laïc cho vua, nhöng ngöôøi thôï saên vaãn bò baét giam. Con chuoät bò rôi xuoáng gieáng tröôùc kia lieàn ñeán noùi cho raén
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 496
bieát: “con vaät ñaàu ñen kia thaät ñoäc aùc ñaõ voâ aân laøm cho thieän tri thöùc cuûa chuùng ta bò baét giam”, raén noùi: “anh vaøo trong nguïc noùi vôùi thôï saên raèng: ñeâm nay toâi vaøo trong cung caén vua, aân nhaân seõ chöõa trò cho vua, luùc ñoù toâi thu hoài noïc ñoäc, vua seõ vui möøng thöôûng ban vaø thaû aân nhaân ra”, chuoät lieàn vaøo nguïc noùi vôùi ngöôøi thôï saên nhö theá. Ñeâm ñoù vua bò raén caén, noïc ñoäc lan khaép thaân, khoâng thaày thuoác naøo chöõa trò ñöôïc, vua lieàn ra thoâng caùo tìm ngöôøi chöõa trò. Luùc ñoù, thôï saên ôû trong nguïc noùi vôùi ngöôøi cai nguïc: “anh taâu vôùi vua laø toâi coù theå chöõa trò ñöôïc”, ngöôøi cai nguïc taâu vua, vua noùi: “haõy thaû anh ta ra vaø daãn ñeán ñaây”. Thôï saên ñeán choã vua, vöøa ra tay chöõa trò, bònh lieàn khoûi, vua vui möøng thöôûng ban vaø cho thaû ra. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “ngöôøi thôï saên thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, ngöôøi chaét caây töùc laø con vaät ñaàu ñen chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña; thuôû xöa voâ aân, khoâng baùo aân, ngaøy nay cuõng vaäy. Caùc thaày laéng nghe theâm: Thuôû xöa, coù moät traän möatraùi muøa keùo daøi suoát baûy ngaøy khoâng döùt, luùc ñoù coù con soùi ñaàu chuoät chui vaøo hang aån naáp, keá ñeán laø con chuoät vaø con raén. ÔÛ trong hang con soùi ñaàu chuoät ñònh haïi con chuoät, con raén noùi: “chuùng ta ñang gaëp nguy nan, ñöøng coù haïi laãn nhau” . Sau ñoù raén baûo chuoät : “anh sieâng naêng, haõy ñeán choã khaùc tìm thöùc aên mang veà”, chuoät voán hieàn laønh chaát phaùt lieàn ñi tìm thöùc aên. Trong khi chuoät chöa trôû veà, con soùi ñaàu chuoät noùi vôùi raén: “neáu chuoät tìm khoâng ñöôïc thöùc aên thì ta seõ aên thòt noù”, raén nghe roài suy nghó: “ñang luùc gaép nguy nan maø con soùi ñaàu chuoät naøy vaãn muoán haïi chuoät. Ta sôï chuoät tìm khoâng ñöôïc thöùc aên, tay khoâng trôû veà chaéc seõ bò noù aên thòt; ta neân baùo cho chuoät bieát”, nghó roài lieàn tìm caùch nhaén tin cho chuoät bieát, chuoät bieát tin roài lieàn noùi keä: “Ai thieáu ít, khoâng coù töø bi, Bò löûa ñoùi böùc baùch thuùc gaáp. Caùm ôn anh ñaõ baùo tin naøy, Toâi nay khoâng trôû laïi ñoù nöõa”. Phaät baûo caùc Bí-soâ: “con chuoät thuôû xöa chính laø thaân ta ngaøy nay, con coùi ñaàu chuoät chính laø Ñeà-baø-ñaït-ña; thuôû xöa voâ aân nay cuõng vaäy”. Luùc ñoù Thaùi töû Vò sanh oaùn quaêng kieám tröôùc maët vua cha, vua cha hoûi vì sao, lieàn ñaùp: “con töùc giaän vì cha coù thoï duïng coøn con thì khoâng”, vua noùi: “neáu vaäy ta giao thaønh Chieâm ba cho con thoï duïng”. Ñöôïc thaønh roài, Thaùi töû lieàn ñeán noùi vôùi Ñeà-baø-ñaït-ña: “Thaùnh giaû, toâi
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 497
nay ñaõ ñöôïc thaønh Chieâm ba tuøy yù thoï duïng”, Ñeà-baø-ñaït-ña noùi: “Thaùi töû duïng coâng ñaõ ñöôïc quaû baùo thoï duïng, neáu duïng coâng nhieàu hôn seõ ñöôïc quaû baùo nhieàu hôn”. Thaùi töû sau ñoù thu thueá naëng böùc baùch baù taùnh taïi thaønh Chieâm ba khieán hoï chòu khoâng noåi boû ñi nôi khaùc hoaëc ñeán thaønh Vöông xaù, hoaëc qua nöôùc keá beân… Luùc ñoù coù ngöôøi leùn ñeán taâu vua vieäc treân roài noùi: “cuùi xin vua can ngaên Thaùi töû laøm vieäc phi phaùp”, vua nghe roài lieàn cho goïi Thaùi töû ñeán hoûi: “vì sao con laïi böùc baùch baù taùnh?”, Thaùi töû noùi: “vì binh só khoâng ñöôïc chu caáp ñuû”, vua noùi: “neáu vaäy, tröø thaønh Vöông xaù ra, nhöng nôi khaùc vaø baù taùnh trong nöôùc Ma-kieät-ñaø ta ñeàu cho con thoï duïng”. Thaùi töû laïi ñeán noùi vôùi Ñeà- baø-ñaït-ña: “Thaùnh giaû, tröø thaønh Vöông xaù ra, caùc nôi khaùc ñeàu thuoäc veà toâi”, Ñeà-baø-ñaït-ña noùi: “Thaùi töû duïng coâng ñaõ ñöôïc quaû baùo, haõy duïng coâng nhieàu hôn nöõa”. Sau ñoù Thaùi töû laïi thu thueá naëng böùc baùch baù taùnh trong nöôùc Ma-kieät-ñaø, daân chuùng khoå sôû lieàn ñeán taâu vua, vua lieàn cho goïi Thaùi töû ñeán noùi: “vì sao con vaãn böùc baùch daân chuùng trong nöôùc Ma-kieät-ñaø?”, Thaùi töû ñaùp: “vì binh só nhieàu khoâng ñuû chu caáp”, vua noùi: “neáu vaäy, ta chæ chöøa laïi moät kho, caùc kho taøng khaùc vaø caû thaønh Vöông xaù ta ñeàu cho con thoï duïng”. Thaùi töû laïi ñeán noùi vôùi Ñeà- baø-ñaït-ña: “nay toâi coù theâm thaønh Vöông xaù, chæ tröø moät kho, caùc kho taøng khaùc ñeàu thuoäc veà toâi”, Ñeà-baø-ñaït-ña noùi: “Thaùi töû duïng coâng ñaõ ñöôïc quaû baùo, nhöng heã laø quoác vöông thì neân laáy kho taøng laøm söùc ma- ïnh, ai coù kho taøng thì ngöôøi ñoù laø quoác vöông; vì vaäy Thaùi töû phaûi duïng coâng theâm”. Sau ñoù Thaùi töû laïi böùc baùch daân chuùng trong thaønh Vöông xaù khieán cho taát caû daân chuùng trong nöôùc thaûy ñeàu lo sôï, bí maät cho ngöôøi ñeán taâu vua: “töø tröôùc ñeán nay vua thöông daân nhö con ñoû, nay Thaùi töû böùc baùch laøm toån hai khieán phaàn lôùn daân chuùng chaïy sang nöôùc khaùc”, vua voán thöông daân, haønh chaùnh phaùp, nghe nhö vaäy roài lieàn cho goïi Thaùi töû ñeán noùi raèng: “taát caû thaønh aáp nhaân daân ta ñeàu ñaõ cho con thoï duïng, vì sao con coøn naõo haïi hoï, con neân chaêm lo ñôøi soáng cuûa muoân daân”, Thaùi töû noùi: “vì khoâng coù kho taøng neân con môùi laøm nhö vaäy”, vua noùi: “neáu vaäy thì tröø cung nhaân cuûa ta, caùc kho taøng ta ñeàu cho con thoï duïng”. Thaùi töû baûn taùnh hung aùc, coù kho taøng roài vaãn khoâng ngöøng naõo haïi daân chuùng, hoï laïi ñeán taâu vua, vua laïi cho goïi Thaùi töû ñeán hoûi: “ta ñaõ cho con thoï duïng taát caû roài, sao con vaãn coøn naõo haïi nhaân daân?”, Thaùi töû nghe roài noåi giaän hoûi quaàn thaàn: “neáu coù ngöôøi naøo quôû traùch vua doøng Saùt-ñeá-lî quaùn ñaûnh thì ñaùng bò xöû toäi gì?”, ñaùp laø ñaùng bò cöïc hình, laïi noùi: “ngöôøi quôû traùch chính laø cha ta thì laøm sao gieát haïi ñöôïc, haõy ñem nhoát vaøo haäu cung”, quaàn thaàn lieàn daãn vua ñem nhoát. Caùc
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 498
cung nhaân vaø daân chuùng nghe ñöôïc tin naøy ñeàu ñau buoàn vaø nghó ñeán aân ñöùc cuûa vua. Sau khi nhoát vua cha roài, Thaùi töû leân ngoâi vaø raát hung baïo neân khoâng ai daùm can ngaên; vua AÛnh thaéng bò con caàm tuø lieàn nghó ñaây laø quaû baùo cuûa nghieäp ñôøi tröôùc. Luùc ñoù phu nhaân Vy-ñeà-hi moãi ngaøy ñeàu ñem côm nöôùc cho vua, Vò sanh oaùn ñeán hoûi ngöôøi canh giöõ: “maáy hoâm nay laõo vöông nhö theá naøo roài?”, ñaùp: “moãi ngaøy meï cuûa vua ñeàu mang côm nöôùc ñeán cho laõo vöông”, Vò sanh oaùn nghe roài lieàn noùi: “töø nay khoâng cho ñem côm nöôùc vaøo nöõa, neáu ai ñem seõ bò cöïc hình”. Moïi ngöôøi nghe roài, khoâng ai daùm ñem côm nöôùc cho vua, nhö theá traûi qua nhieàu ngaøy, phu nhaân Vy-ñeà-hi nghó ñeán aân tình cuûa vua neân bí maät laáy bô maät hoøa vôùi boät thoa leân ngöôøi vaø ñöïng nöôùc trong voøng ñeo chaân roài vaøo thaêm leùn ñöa cho vua aên; ngöôøi canh giöõ tuy bieát nhöng vaãn laøm lô cho ñeán khi vua Vò sanh oaùn ñeán hoûi: “laõo vöông coøn soáng hay khoâng?”, luùc ñoù ngöôøi canh giöõ môùi ñem vieäc treân taâu vua, vua nghe roài lieàn noùi: “töø nay ngay caû phu nhaân cuõng khoâng cho vaøo thaêm”. Luùc ñoù Phaät kinh haønh treân nuùi Kyø-xaø-quaät, vua AÛnh thaéng töø cöûa soå nhaø giam nhìn thaáy boùng cuûa Phaät, sanh taâm hoan hæ neân maïng soáng ñöôïc keùo daøi theâm. Khi vua Vò sanh oaùn ñeán hoûi, ngöôøi canh giöõ laïi ñem vieäc treân taâu laïi, vua nghe roài lieàn ra lònh ñoùng bít cöûa soå vaø cho duøng vaät nhoïn ñaâm vaøo loøng baøn chaân cuûa vua cha, ñeå oâng khoâng theå ñöùng nhìn qua cöûa soå ñöôïc nöõa. Vua AÛnh thaéng ñau ñôùn ngheïn ngaøo rôi leä thaàm nghó: “ta ñang khoå naõo, vì sao Theá toân khoâng thöông xoùt ñeán ta”. Khoâng coù vieäc gì maø Phaät khoâng bieát, thöôøng phaùp cuûa chö Phaät laø khôûi taâm ñaïi töø bi cöùu giuùp chuùng sanh, truï trong chaùnh quaùn, khoâng noùi hai lôøi, döïa treân ñònh hueä hieån phaùt ba minh, thaønh töïu ba hoïc, ñieåu phuïc hoaøn toaøn ba nghieäp, vöôït qua boán Boäc löu, an truï nôi boán Thaàn tuùc, thöôøng tu boán nhieáp haïnh, xaû tröø naêm trieàn caùi, ñaày ñuû naêm chi, naêm löïc, vieân maõn saùu ñoä, boá thí khaép taát caû baèng baûy Thaùnh taøi, nôû hoa baûy giaùc ngoä, chæ baøy taùm chi Thaùnh ñaïo, xa lìa taùm naïn, ñoaïn döùt haún chín keát, phöông tieän thieän xaûo tuøy yù nhaäp Cöûu ñònh, ñuû möôøi Löïc, danh vang khaép möôøi phöông, töï taïi voâ uùy, haøng phuïc ma oaùn, caát tieáng saám lôùn, roáng leân tieáng roáng cuûa sö töû, ngaøy ñeâm ba thôøi thöôøng duøng Phaät nhaõn quaùn saùt chuùng sanh: trí hueä tuøy chuyeån cuûa ai taêng, cuûa ai giaûm; ai gaëp khoå naïn, ai böùc baùch, ai bò böùc baùch; ai xuoáng neõo aùc, ai leân ñöôøng laønh, ai moät beà thuù höôùng, ai coøn mang gaùnh naëng. Neân duøng phöông tieän gì ñeå cöùu ñoä chuùng sanh ra khoûi ñöôøng aùc, vaøo coõi trôøi ngöôøi vaø ñöôïc giaûi thoaùt; ngöôøi chöa tu thieän caên khieán tu taäp thieän caên, ngöôøi ñaõ tu thieän caên chöa thaønh thuïc khieán cho ñöôïc thaønh thuïc, ñaõ thaønh thuïc roài khieán
SOÁ 1450 - CAÊN BAÛN THUYEÁT NHAÁT THIEÁT HÖÕU BOÄ TYØ NAÏI DA PHAÙ TAÊNG SÖÏ, Quyeån 17 499
ñöôïc giaûi thoaùt. Quaùn roài lieàn baûo toân giaû Ñaïi Muïc-kieàn-lieân: “thaày haõy ñeán choã vua AÛnh thaéng truyeàn lôøi cuûa ta chuùc cho vua khoâng bònh vaø noùi raèng: Phaät baûo Ñaïi vöông, nhö baäc thieän tri thöùc ñaõ laøm xong vieäc caàn neân laøm, Phaät cöùu ñoä Ñaïi vöông lìa khoûi ba ñöôøng aùc, thöôøng sanh vaøo coõi trôøi ngöôøi, ra khoûi sanh töû”, Ñaïi Muïc-kieàn-lieân vaâng lôøi Phaät daïy nhaäp ñònh, aån thaân nôi nuùi Kyø-xaø-quaät roài hieän thaân ôû tröôùc maët vua AÛnh thaéng trong nhaø giam cuûa thaønh Vöông xaù, noùi laïi lôøi Phaät baûo Ñaïi vöông. Luùc ñoù vua do nghieäp ñôøi tröôùc neân bò giam caàm, loøng baøn chaân bò ñaâm laïi khoâng ñöôïc aên uoáng, thaân bò ñoùi khaùt haønh haï khoå sôû neân hoûi toân giaû Muïc lieân: “coõi naøo coù thöùc aên uoáng ngon?”, ñaùp laø coõi trôøi Töù thieân vöông, noùi roài lieàn aån thaân trôû veà nuùi Kyø-xaø-quaät. Luùc ñoù phu nhaân Vy-ñeà-hi nhôù laïi aân tình cuûa vua neân ñau loøng thôû daøi, vua Vò sanh oaùn hoûi nguyeân do, phu nhaân noùi: “nhôù laïi luùc con coøn nhoû, nôi ngoùn tay boãng sanh muït nhoït raát ñau nhöùc neân khoùc maõi, phuï vöông con oâm con vaøo loøng vuoát ve roài ngaäm ngoùn tay coù muït nhoït cuûa con vaøo mieäng cuûa mình ñeå cho con bôùt ñau nhöùc vaø ngöng khoùc. Luùc ñoù muït nhoït boãng bò vôõ chaûy muû, phuï vöông con lieàn nuoát luoân muû ñoù vì sôï boû tay con ra con seõ ñau vaø khoùc”, vua Vò sanh oaùn nghe roài lieàn hoûi: “coù thaät phuï vöông thöông yeâu con nhö vaäy khoâng?”, phu nhaân noùi: “thaät söï phuï vöông ñaõ thöông yeâu con nhö vaäy ñoù”, vua Vò sanh oaùn nghe roài lieàn döùt taâm saân haän, taâm thöông xoùt phaùt sanh lieàn noùi vôùi quaàn thaàn: “neáu ai noùi vôùi ta laø vua cha coøn soáng thì ta seõ cho ngöôøi aáy nöûa nöôùc”, quaàn thaàn nghe lôøi noùi naøy lieàn tranh nhau chaïy tôùi choã giam giöõ vua cha. Luùc ñoù vua AÛnh thaéng ôû trong choã giam nghe tieáng ñoäng naøy lieàn kinh sôï nghó laø seõ bò hình phaït gì khoå sôû nöõa neân ngaõ laên ra ñaát vaø maïng chung, thaàn thöùc hoùa sanh nôi ñuøi cuûa moät thieân vöông ôû Baéc phöông. Vò thieân vöông naøy hoûi laø ai, ñaùp: “toâi laø thaéng tieân, sao goïi laø thaéng tieân, töùc laø vò trôøi heã nghó tôùi aên thì coù thöùc aên uoáng hieän ôû tröôùc maët tuøy yù aên”. Luùc ñoù caùc Bí-soâ ñeàu coù nghi thænh hoûi Phaät: “vua AÛnh thaéng ñaõ taïo nghieäp gì maø ñöôïc sanh trong cung vua thoï höôûng giaøu sang, cuûa caûi doài daøo, laïi ñöôïc gaëp Phaät, nghe phaùp ñöôïc Kieán ñeá nhöng sau ñoù laïi bò giam caàm, bò ñaâm loøng baøn chaân vaø bò boû ñoùi cho ñeán luùc cheát?”, Phaät baûo caùc Bí-soâ: “naøy caùc Bí-soâ, heã taïo nghieäp thuaàn ñen thì caûm quaû baùo dò thuïc thuaàn ñen; taïo nghieäp thuaàn traéng thì caûm quaû baùo dò thuïc thuaàn traéng; taïo nghieäp xen taïp thì ñöôïc quaû baùo xen taïp, töï taïo nghieäp thì töï thoï laáy quaû baùo nhö baøi keä: “Duø traûi qua traêm kieáp,
Nghieäp ñaõ taïo khoâng maát, Khi nhaân duyeân hoäi hoïp, Töï thoï laáy quaû baùo”. Caùc thaày neân boû nghieäp thuaàn ñen vaø nghieäp xen taïp, phaûi sieâng tu taäp nhö vaäy”.