Quyeån thöù 1
卷第一
勅修百丈清規卷第一
大智壽聖禪寺住持臣僧德煇奉勅重編
大龍翔集慶寺住持臣僧大訴奉勅校正
祝釐章第一 [1112c20] 人之所貴在明道。故自古聖君崇吾西方
聖人之教。不以世禮待吾徒。尊其道也。欽惟 [1112c22]國朝優遇尤至。特蠲賦役使安厥居。而
期以悉力于道。 [1112c24] 聖恩廣博天地莫窮。必也悟明佛性以歸
乎至善。發揮妙用以超乎至神。導民於無為之
化。躋世於仁壽之域。以是報君。斯吾徒所當盡
心也。其見諸日用。則朝夕必祝。一飯不忘而存
夫軌度焉。
SAÉC TU BAÙCH TRÖÔÏNG THANH QUI QUYEÅN ÑEÄ NHAÁT
* *
ÑAÏI TRÍ THOÏ THAÙNH THIEÀN TÖÏ TRUÏ TRÌ THAÀN, TAÊNG ÑÖÙC HUY PHUÏNG
SAÉC TRUØNG BIEÂN
ÑAÏI LONG TÖÔØNG TAÄP KHAÙNH TÖÏ TRUÏ TRÌ THAÀN, TAÊNG ÑAÏI HAÂN PHUÏNG
SAÉC HIEÄU CHÍNH
*
CHUÙC LY CHÖÔNG ÑEÄ NHAÁT [1112c20] Nhaân chi sôû quyù taïi minh ñaïo. Coá töï coå Thaùnh quaân suøng ngoâ Taây phöông Thaùnh nhaân chi giaùo, baát dó theá leã ñaõi ngoâ ñoà, toân kyø ñaïo daõ, Khaâm duy. [1112c22] Quoác trieàu öu ngoä vöu chí, ñaëc quyeân phuù dòch, söû an quyeát cö, nhi kyø dó taác löïc vu ñaïo. [1112c24] Thaùnh aân quaûng baùc, thieân ñòa maïc cuøng, taác daõ ngoä minh Phaät taùnh dó qui hoà chí thieän, phaùt huy dieäu duïng dó sieâu hoà chí thaàn, ñaïo daân ö voâ vi chi hoùa, teã (teâ) theá ö nhaân thoï chi vöïc dó thò baùo quaân, tö ngoâ ñoà sôû ñöông taän taâm daõ. Kyø kieán chö nhaät duïng, taéc trieâu tòch taát chuùc. Nhaát phaïn baát vong nhi toàn phuø quyõ ñoä dieân.
SAÉC TU BAÙCH TRÖÔÏNG THANH QUI QUYEÅN 1
* *
TRUÏ TRÌ CHUØA THIEÀN ÑAÏI TRÍ THOÏ THAÙNH LAØ TAÊNG
BEÀ TOÂI ÑÖÙC HUY PHUÏNG SAÉC CHÆ BIEÂN SOAÏN LAÏI
TRUÏ TRÌ CHUØA ÑAÏI LONG TÖÔØNG TAÄP KHAÙNH LAØ TAÊNG
BEÀ TOÂI ÑAÏI HAÂN PHUÏNG SAÉC CHÆ HIEÄU CHÍNH
*
CHÖÔNG 1 - CHUÙC LY [1112c20] Voán quí cuûa con ngöôøi laø laøm saùng toû caùi ñaïo, cho neân caùc baäc Thaùnh quaân töø xöa voán suøng moä giaùo phaùp cuûa baäc Thaùnh nhaân ôû phöông Taây (Phaät) cuûa chuùng ta neân khoâng duøng leã cuûa theá tuïc maø ñoái ñaõi vôùi ñoà chuùng Phaät giaùo, aáy laø toân troïng moái ñaïo vaäy. [1112c22] Khaâm duy quoác trieàu Ñaïi Nguyeân ta raát möïc öu ñaõi taêng nhaân, ñaëc bieät mieãn thueá maù vaø söu dòch khieán cho moïi ngöôøi tu ñöôïc an cö haàu heát loøng heát söùc vôùi ñaïo. [1112c24] Thaùnh aân roäng lôùn, trôøi ñaát khoâng theå saùnh cuøng taän vaäy, aáy cuõng laø ngoä roõ Phaät taùnh ñeå quay veà chí thieän, haàu phaùt huy dieäu duïng ñeå vöôït chí thaàn, daãn ñaïo nhaân daân ñeán neàn giaùo duïc voâ vi, giuùp cho ñôøi ñöôïc thaêng hoa trong lòch vöïc ñaïo ñöùc, haàu baùo ñaùp ôn vua, aáy laø vieäc maø tu só chuùng ta phaûi heát söùc troïn loøng vaäy. Nhìn qui taéc haønh söï haèng ngaøy thì sôùm chieàu phaûi caàu chuùc, moät baùt côm khoâng queân ôn ñeå maø giöõ gìn quyõ ñoä vaäy. * * *
聖節 [1113a01] 欽遇聖節。必先啟建金剛無量壽道場。
一月日僧行不給假示敬也。啟建之先一日。堂司
備榜。張于三門之右及上殿經單(式見後)俱用黃
紙書。之。輪差僧簿依戒次。各書雙字名。維那
先五日袖紙帶堂司行者。詣書記(寮通報書記出
接。維那觸禮)一拜稟云(啟建聖節煩製疏語。如
書記缺則書狀侍者代之。俱缺則用現成疏語。見
後)書記製畢。具草先呈住持。親送堂司。觸禮一
拜答先禮也。維那用黃紙書疏。帶行僕。捧盤袱
爐燭香合。上方丈請住持僉疏。炷香觸禮一拜稟
云(啟建聖節請和尚僉疏)僉訖。行者就覆住持。
來早殿上啟建諷經。仍報諸寮掛諷經牌。燒香侍
者覆住持。來早上堂至五更。住持行香回。再覆
粥罷。上堂令客頭掛上堂牌。維那於僧堂。早粥
遍食椎後。再鳴椎一下云(白大眾。粥罷聞鐘聲。
各具威儀。詣大佛寶殿。啟建天壽聖節謹白)復鳴
椎一下。往住持前問訊。從首座板起巡堂一匝。
出外堂下間至上間。歸內堂中間。問訊而出。粥
後少停。待大殿排香燭茶湯鐃鈸手爐俱辦。堂司
行者報方丈客頭。先覆住持。次覆侍者。鳴方丈
板三下鳴鼓。堂司行者預鳴眾寮前板三下。集眾
坐堂。如尋常坐禪向內坐。鼓鳴則轉身向外坐。
頭首先集堂外候鼓鳴。即入堂。首座後入就坐。
西堂勤舊蒙堂諸寮並外堂坐。住持於鼓初鳴。出
寢堂坐。侍者問訊東立。行者問訊西立。轉鼓侍
者往法座左側立候眾集。頭首下床。聖僧前問訊
領眾出堂。至法座前。列一行問訊歸西序立。大
眾雁列于後。若不候頭首至。先自立定非法也。
其行堂亦於鼓鳴時鳴板三下。參頭領眾行者。列
庫堂前相對排立。候轉鼓。知事出則問訊隨其
後。待西序歸位畢。亦列一行。座前問訊。上首
居後。都寺引歸東序立定。眾行者列知事後。稍
離遠立。侍侍者入請住持出。行者問訊。住持至
法座前。行者趲近知事後立。冬月則眾去帽問
訊。住持和南登座。侍者隨上法座。以香合蓋盛
香捧上。住持拈香祝壽畢。侍者接香。以左手插
爐中右手拈從香一炷。略問訊下座歸班。待住持
斂衣趺坐。侍者先末班。引過座下。列一行問
訊。燒香侍者引班歸位。次首座領班出。列座前
問訊。大眾同問訊。知事轉班列座前問訊。行者
隨問訊。西堂東堂出座下問訊。侍者登座。左手
上香轉身提坐具問訊(謂之代眾請法)退立座側問
答罷。陳白事意云(某月某日欽遇天壽聖節。某寺
預於某月某日。啟建金剛無量壽道場。一月日逐
日輪僧上殿。披閱金文。今辰開啟。住持臣僧
某。陞于此座舉揚聖諦第一義。所集洪因端為祝
延聖壽萬安者)說法竟。白云(下座。各具威儀詣
大佛殿啟建天壽聖節。謹白)此日座下雖有官員。
亦不得敘謝。蓋尊君也。鳴大鍾及僧堂前鐘。集
眾列殿上向佛排立。住持上茶湯。上首知事遞
上。燒香侍者就佛座前。下茶湯畢。住持歸位立
定。行者鳴鈸維那轉身爐前。揖住持上香。燒香
侍者捧香合。次東堂西堂出班上香(如有大方諸山
住持偶至者。令侍者請。於兩序前上香)次兩序對
出向佛問訊。上香畢。兩兩相朝轉身歸位。大眾
同展三拜。兩序分班對立。住持就跪。知客跪進
手爐。侍者跪進香合。維那白佛宣疏畢。知客跪
接爐。住持收坐具。維那舉楞嚴呪。回向云。(諷
誦祕章。所萃洪因。端為祝延今上皇帝聖壽萬
安。金剛無量壽佛云云)眾散。每日堂司行者將輪
差僧簿。須預先一日請住持頭首眾僧。各書雙字
名僉押。量眾多少。依戒具寫差單。排定日分周
而復始。仍列經目。對揭殿內柱上。至日各務嚴
肅。鳴大鍾上殿。當次僧員須具威儀。香合禮佛
歸位看經。庫司嚴設香燭。備點心。維那燒香點
湯照拂。至晚鳴大鍾下殿。堂司行者直殿行者。
常加伺候。毋令怠慢。如官員入山拈香。鳴鍾集
眾。諷無量壽呪。舉藥師號畢。回向云(某處某官
入山拜手拈香。僧眾諷誦祕章。所萃洪因。端為
祝延今上皇帝聖壽萬安。金剛無量壽云云)節內遇
三八日。佛殿念誦。至日齋罷。堂司行者覆住持
兩序諸寮。掛念誦牌報眾。參前巡廊鳴板。集眾
向佛排立。住持至鳴大板三下。次鳴大鐘。燒香
歸位。維那出班。念誦云(皇風永扇帝道遐昌。佛
日增輝法輪常轉。為如上緣。念清淨法身毘盧遮
那佛。十號訖回向云。上來念誦所集洪因。端為
祝延今上皇帝聖壽萬安。金剛無量壽云云)鳴僧堂
前鐘三下。大眾問訊而散。或住持赴郡縣都道場
所歸時。鳴鐘集眾門迎詣方丈問訊。 [1113c17] 聖節啟散古規所載。堂僧堂司給由。暫
到客司給由隨身照證。蓋往時僧道歲一供帳納免
丁錢。官給由為憑。故遊方道具度牒之外。有每
歲免丁由。有何處坐夏由。有啟散聖節。以備徵
詰。各亦畏慎。今雖不用。存其事以見古也。
黃榜式 [1113c23] 某州某府某寺某月某日欽遇天壽聖節本
寺預於今月某日恭就大佛寶殿啟建金剛無量壽道
場一月日逐日輪僧上殿披閱真詮宣持密號所萃洪
因端為祝延今上皇帝聖壽萬歲萬歲萬萬歲右恭惟
佛日洞明龍天昭格某年某月日都監寺臣僧某謹言
住持 臣僧某。
經單式 [1114a07] 今具經文品目于后大方廣佛華嚴經大佛
頂萬行首楞嚴經大乘妙法蓮華經大乘金光明經大
方廣圓覺脩多羅了義經大乘金剛般若波羅密經大
仁王護國經右具如前今月日綱維臣僧某具。
差單式 [1114a18] 今具逐日輪僧上殿名員于後用白紙書某
日住持臣僧某甲首座某甲書記某甲藏主某甲知客
某甲西堂某日某甲稱呼某甲上座某甲都寺右具如
前今月日堂司某具
疏語(啟建)
[1114a25] 右伏以覆燾無私。乾坤孰測其高厚照臨 有赫。日月莫喻其光華。知贊仰之徒勞。欲補報 而無極。惟託鈞陶之內。義重四恩。故竭忠愛之 心。虔恭三祝。斗樞電繞龍象筵開。帝網百億山 河咸歸聖量。華藏三千世界益衍丕圖。少盡涓 埃。匪懈朝夕。欽願蘷龍登用景星耀而泰階平麟 鳳呈祥聖人作而萬物覩。謹疏(滿散)優鉢羅花瑞 世同佛降生閻浮提樹連陰。與天齊壽。故毓夙成 之睿質。克承丕顯之聖謨大哉乾至哉乾體乾居正 會其極歸其極建極立中。爰以吾道之大同。有裨 聖時之至治。山林鐘鼓樂化日之舒長。草木昆蟲 被膏澤之滲漉祥開震夙頌祝華封。欽願垂拱無 為。天地位而萬物育鈞陶有象。陰陽理而四時平 壽考萬年本支百世。 THAÙNH TIEÁT [1113a01] Khaâm ngoä Thaùnh tieát, taát tieân khaûi kieán “Kim cang voâ löôïng thoï” ñaïo traøng. Nhaát nguyeät nhaät taêng haønh baát caùp giaù thò kính daõ. Khaûi kieán chi tieân nhaát nhaät, ñöôøng ty bò baûng, tröông vu tam moân chi höõu caäp thöôïng ñieän kinh ñôn (thöùc kieán haäu), caâu duïng hoaøng chæ thö chi. Luaân sai taêng baï y giôùi thöù, caùc thö song töï danh. Duy-na tieân nguõ nhaät, tuï chæ ñaùi ñöôøng ty haønh giaû, ngheä thö kyù lieâu thoâng baùo. Thö kyù xuaát tieáp. Duy-na xuùc leã nhaát baùi, baåm vaân: “Khaûi kieán Thaùnh tieát, phieàn cheá sôù ngöõ” (nhö thö kyù khuyeát, taéc thö traïng thò giaû ñaïi chi. Caâu
khuyeát taéc duïng hieän thaønh sôù ngöõ - kieán haäu). Thö kyù cheá taát, cuï thaûo tieân trình truï trì. Thaân toáng ñöôøng ty, xuùc leã nhaát baùi ñaùp tieân leã daõ. Duy-na duïng hoaøng chæ thö sôù, ñaùi haønh boäc, phuûng baøn phuïc, loâ, chuùc, höông haïp thöôïng phöông tröôïng thænh truï trì kieåm sôù, chuù höông xuùc leã nhaát baùi baåm vaân: “Khaûi kieán Thaùnh tieát, thænh Hoøa thöôïng kieåm sôù!”. Kieåm caät, haønh giaû töïu phuùc truï trì, lai taûo ñieän thöôïng khaûi kieán phuùng kinh. Nhöng baùo chö lieâu quaûi phuùng kinh baøi. Thieâu höông thò giaû phuùc truï trì, lai taûo thöôïng ñöôøng. Chí nguõ canh, truï trì haønh höông hoài, taùi phuùc. Chuùc baõi, thöôïng ñöôøng leänh khaùch ñaàu quaûi thöôïng ñöôøng baøi. Duy-na ö taêng ñöôøng, taûo chuùc bieán thöïc chuøy haäu, taùi minh chuøy nhaát haï vaân: “Baïch ñaïi chuùng! Chuùc baõi vaên chung thanh, caùc cuï uy nghi, ngheä Ñaïi Phaät böûu ñieän, khaûi kieán thieân thoï Thaùnh tieát. Caån baïch!”. Phuïc minh chuøy nhaát haï, vaõng truï trì tieàn vaán taán, tuøng thuû toïa baûn, khôûi tuaàn ñöôøng nhaát taùp (taïp), xuaát ngoaïi ñöôøng haï gian chí thöôïng gian, quy noäi ñöôøng trung gian, vaán taán nhi xuaát. Chuùc haäu thieåu ñình, ñaõi ñaïi ñieän baøi höông, chuùc, traø, thang, naõo baït, thuû lö caâu bieän. Ñöôøng ty haønh giaû baùo phöông tröôïng khaùch ñaàu, tieân phuùc truï trì, thöù phuùc thò giaû. Minh phöông tröôïng baûn tam haï, minh coå. Ñöôøng ty haønh giaû döï minh chuùng lieâu tieàn baûn tam haï, taäp chuùng toïa ñöôøng. Nhö taàm thöôøng
toïa thieàn, höôùng noäi toïa, coå minh taéc chuyeån thaân höôùng ngoaïi toïa. Ñaàu thuû tieân taäp ñöôøng ngoaïi haäu coå minh töùc nhaäp ñöôøng. Thuû toïa haäu nhaäp töïu toïa. Taây ñöôøng, caàn cöïu, moâng ñöôøng, chö lieâu tònh ngoaïi ñöôøng toïa. Truï trì ö coå sô minh, xuaát taåm ñöôøng toïa. Thò giaû vaán taán Ñoâng laäp, haønh giaû vaán taán Taây laäp. Chuyeån coå, thò giaû vaõng phaùp toøa taû traéc laäp. Haäu chuùng taäp, ñaàu thuû haï saøng, Thaùnh taêng tieàn vaán taán, laõnh chuùng xuaát đñöôøng chí phaùp toøa tieàn, bieät nhaát haøng vaán taán, quy Taây töï laäp. Ñaïi chuùng nhaïn lieät vu haäu. Nhöôïc baát haäu ñaàu thuû chí, tieân töï laäp ñònh, phi phaùp daõ. Kyø haønh đñöôøng dieäc ö coå minh thôøi minh baûn tam haï. Tham ñaàu laõnh chuùng haønh giaû, lieät khoá ñöôøng tieàn töông ñoái baøi laäp. Haäu chuyeån coå, tri söï xuaát taéc vaán taán tuøy kyø haäu. Ñaõi Taây töï quy vò taát, dieäc lieät nhaát haøng toøa tieàn vaán taán. Thöôïng thuû cö haäu. Ñoâ töï daãn quy Ñoâng töï laäp ñònh. Chuùng haønh giaû lieät tri söï haäu, saûo ly vieãn laäp. Ñaõi thò giaû nhaäp thænh truï trì xuaát, haønh giaû vaán taán. Truï trì chí phaùp toøa tieàn, haønh giaû toaûn caän tri söï haäu laäp. Ñoâng nguyeät taéc chuùng khöù maïo vaán taán. Truï trì hoøa nam ñaêng toøa. Thò giaû tuøy thöôïng phaùp toøa dó höông haïp caùi thaïnh höông phuûng thöôïng. Truï trì nieâm höông chuùc thoï taát, thò giaû tieáp höông, dó taû thuû saùp lö trung, höõu thuû nieâm tuøng höông nhaát chuù, löôïc vaán taán, haï toøa quy ban. Ñaõ truï trì lieãm y phu toïa, thò giaû tieân
maït ban daãn quaù toøa haï, lieät nhaát haøng vaán taán. Thieâu höông thò giaû daãn ban quy vò. Thöù thuû toïa laõnh ban xuaát, lieät toøa tieàn vaán taán. Ñaïi chuùng ñoàng vaán taán, tri söï chuyeån ban lieät toøa tieàn vaán taán. Haønh giaû tuøy vaán taán. Taây ñöôøng – Ñoâng ñöôøng xuaát toøa haï vaán taán. Thò giaû ñaêng toøa, taû thuû thöôïng höông, chuyeån thaân ñeà toïa cuï vaán taán (vò chi ñaïi chuùng thænh phaùp). Thoaùi laäp toøa traéc vaán ñaùp baõi, traàn baïch söï yù vaân: “Moã nguyeät, moã nhaät, khaâm ngoä thieân thoï Thaùnh tieát. Moã töï döï ö moã nguyeät, moã nhaät khaûi kieán, Kim cang voâ löôïng thoï ñaïo traøng. Nhaát nguyeät nhaät truïc nhaät luaân taêng thöôïng ñieän, phi duyeät kim vaên. Kim thaàn khai khaûi, truï trì thaàn taêng moã, thaêng vu thöû toøa, cöû döông Thaùnh ñeá ñeä nhaát nghóa. Sôû taäp hoàng nhaân, ñoan vi chuùc dieân Thaùnh thoï vaïn an giaû”. Thuyeát phaùp caùnh baïch vaân: “Haï toøa, caùc cuï uy nghi ngheä ñaïi Phaät ñieän khaûi kieán thieân thoï Thaùnh tieát. Caån baïch!”. Thöû nhaät toøa haï tuy höõu quan vieân, dieäc baát ñaéc töï taï, caùi toân quaân daõ. Minh ñaïi chung caäp taêng ñöôøng tieàn chung, taäp chuùng lieät ñieän thöôïng höôùng Phaät baøi laäp. Truï trì thöôïng traø thang. Thöôïng thuû Tri söï ñeä thöôïng. Thieâu höông thò giaû töïu Phaät toøa tieàn haï traø thang taát, Truï trì quy vò laäp ñònh. Haønh giaû minh baït, duy-na chuyeån thaân lö tieàn, aáp truï trì thöôïng höông, thieâu höông thò giaû phuûng höông haïp. Thöù Ñoâng - Taây ñöôøng xuaát ban thöôïng höông (nhö
höõu ñaïi phöông chö sôn truï trì ngaãu chí giaû, leänh thò giaû thænh ö löôõng töï tieàn thöôïng höông. Thöù löôõng töï ñoái xuaát höôùng Phaät vaán taán. Thöôïng höông taát, löôõng löôõng töông trieàu, chuyeån thaân quy vò. Ñaïi chuùng ñoàng trieån tam baùi. Löôõng töï phaân ban ñoái laäp. Truï trì töïu quî. Tri khaùch quî tieán thuû loâ. Thò giaû quî tieán höông haïp (nguyeân vaên vieát hieäp, nhöng thöïc ra chính laø chöõ haïp töùc laø caùi hoäp). Duy-na baïch Phaät, tuyeân sôù taát, tri khaùch quî tieáp lö. Truï trì thu toïa cuï. Duy-na cöû Laêng nghieâm chuù, hoài höôùng vaân: “Phuùng tuïng bí chöông, sôû tuïy hoàng nhaân, ñoan vi chuùc dieân Kim thöôïng Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï Phaät v.v…”. Chuùng taùn. Moãi nhaät ñöôøng ty haønh giaû töông luaân sai taêng ba, tu döï tieân nhaát nhaät thænh Truï trì, ñaàu thuû, chuùng taêng, caùc thö song töï danh kieåm aùp. Löôïng chuùng ña thieåu, y giôùi cuï taû sai ñôn baøi ñònh nhaät phaân, chu nhi phuïc thæ. Nhöng lieät kinh muïc, ñoái yeát ñieän noäi truï thöôïng. Chí nhaät caùc vuï nghieâm tuùc, minh ñaïi chung thöôïng ñieän. Ñöông thöù taêng vieân tu cuï uy nghi, höông haïp leã Phaät quy vò khaùn kinh. Khoá ty nghieâm thieát höông, chuùc, bò ñieåm taâm. Duy-na thieâu höông ñieåm thang chieáu phaát. Chí vaõn minh ñaïi chung haï ñieän. Ñöôøng ty haønh giaû, tröïc ñieän haønh giaû, thöôøng gia tyù haäu, voâ leänh ñaõi maïn. Nhö quan vieân nhaäp sôn nieâm höông, minh chung taäp chuùng, phuùng voâ löôïng thoï chuù, cöû
Döôïc sö hieäu taát, hoài höôùng vaân: “Moã xöù, moã quan, nhaäp sôn baùi thuû nieâm höông. Taêng chuùng phuùng tuïng bí chöông, sôû tuïy hoàng nhaân, ñoan vi chuùc dieân Kim thöôïng Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï v.v…”. Tieát noäi ngoä tam baùt nhaät, Phaät ñieän nieäm tuïng. Chí nhaät trai baõi, ñöôøng ty haønh giaû phuùc Truï trì, löôõng töï, chö lieâu, quaûi nieäm tuïng baøi baùo chuùng. Tham tieàn tuaàn lang minh baûn, taäp chuùng höôùng Phaät baøi laäp. Truï trì chí minh ñaïi baûn tam haï. Thöù minh ñaïi chung, thieâu höông quy vò. Duy-na xuaát ban, nieäm tuïng vaân: “Hoaøng phong vónh phieán, Ñeá ñaïo haø xöông. Phaät nhaät taêng huy, phaùp luaân thöôøng chuyeån. Vi nhö thöôïng duyeân, nieäm thanh tònh phaùp thaân Tyø-loâ-giaù-na Phaät”. Thaäp hieäu caät, hoài höôùng vaân: “Thöôïng lai nieäm tuïng, sôû taäp hoàng nhaân, ñoan vi chuùc dieân Kim thöôïng Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï vaân vaân”. Minh taêng ñöôøng tieàn chung tam haï, ñaïi chuùng vaán taán nhi taùn. Hoaëc truï trì phoù quaän, huyeän, ñoâ, ñaïo, tröôøng sôû quy thôøi, minh chung taäp chuùng moân nghinh, ngheä phöông tröôïng vaán taán. [1113c17] Thaùnh tieát khaûi taùn, coå quy sôû taûi. Ñöôøng taêng, ñöôøng ty caáp do, taïm ñaùo khaùch ty caáp do tuøy thaân chieáu chöùng. Caùi vaõng thôøi taêng, ñaïo tueá nhaát cung tröôùng naïp mieãn ñinh tieàn, quan caáp do vi baèng. Coá du phöông, ñaïo cuï, ñoä ñieäp chi ngoaïi, höõu moãi
tueá mieãn ñinh do, höõu haø xöù toïa haï do, höõu khaûi taùn Thaùnh tieát do, dó bò tröng caät, caùc dieäc uùy thaän. Kim tuy baát duïng, toàn kyø söï dó kieán coå daõ. Hoaøng baûng thöùc: [1113c23] Moã chaâu, moã phuû, moã töï, Moã nguyeät, moã nhaät, khaâm ngoä thieân thoï Thaùnh tieát, boån töï döï ö kim nguyeät moã nhaät cung töïu ñaïi Phaät böûu ñieän khaûi kieán Kim cang voâ löôïng thoï ñaïo traøng, nhaát nguyeät nhaät truïc nhaät luaân taêng thöôïng ñieän phi duyeät chaân thuyeân. Tuyeân trì maät hieäu sôû tuïy, Hoàng nhaân ñoan vi chuùc dieân Kim thöôïng Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn tueá vaïn tueá vaïn vaïn tueá Höõu cung duy, Phaät nhaät ñoãng minh, Long thieân chieâu caùch, Moã nieân, moã nguyeät … nhaät, ñoâ giaùm töï thaàn taêng moã caån ngoân, Truï trì thaàn taêng moã. Kinh ñôn thöùc: [1114a07] Kim cuï kinh vaên phaåm muïc vu haäu - Ñaïi phöông quaûng Phaät Hoa nghieâm kinh - Ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm kinh - Ñaïi thöøa Dieäu phaùp lieân hoa kinh - Ñaïi thöøa Kim quang minh kinh
- Ñaïi phöông quaûng Vieân giaùc Tu-ña-la-lieãu nghóa kinh
- Ñaïi thöøa Kim cang Baùt-nhaõ Ba-la-maät-ña kinh
- Ñaïi nhaân vöông hoä quoác kinh
Höõu cuï nhö tieàn
Kim nguyeät … nhaät cöông duy thaàn taêng moã cuï
Sai ñôn thöùc:
[1114a18] Kim truïc nhaät luaân taêng thöôïng ñieän danh vieân vu haäu
(Duïng baïch chæ thö)
Moã nhaät … truï trì thaàn taêng moã giaùp thuû toïa, moã giaùp thö kyù, moã giaùp taïng chuû, moã giaùp tri khaùch, moã giaùp Taây ñöôøng
Moã nhaät … moã giaùp xöng hoâ …
Moã giaùp thöôïng toïa. Moã giaùp ñoâ töï.
Höõu cuï nhö tieàn
Kim nguyeät … nhaät … ñöôøng ty moã cuï
Sôù ngöõ khaûi kieán:
[1114a25] Höõu phuïc dó
Phuù ñaûo voâ tö, caøn khoân thuïc traéc kyø cao haäu
Chieáu laâm höõu haùch, nhaät nguyeät maïc duï kyø quang hoa
Tri, taùn ngöôõng chi ñoà lao
Duïc, boå baùo nhi voâ cöïc.
Duy thaùc quaân ñaøo chi noäi, nghóa troïng töù aân. Coá kieät, trung aùi chi taâm kieàn cung
Tam chuùc ñaåu xu, ñieän nhieãu long töôïng dieân khai.
Ñeá cöông baùch öùc sôn haø haøm quy Thaùnh löôïng.
Hoa taïng tam thieân theá giôùi ích dieãn phi ñoà, thieåu taän quyeån ai, phæ giaûi trieâu tòch.
Khaâm nguyeän, quyø long ñaêng duïng,
Caûnh tinh dieäu nhi thaùi giai bình. Laân phuïng trình töôøng, Thaùnh nhaân taùc nhi vaïn vaät ñoã. Caån sôù
Maõn taùn:
Öu-baùt-la hoa thuïy theá, ñoàng Phaät giaùng sanh
Dieâm-phuø-ñeà thoï lieân aâm, döõ thieân teà thoï
Coá duïc tuùc thaønh chi dueä chaát
Khaéc thöøa phi hieån chi Thaùnh moâ
Ñaïi tai caøn, chí tai caøn, theå caøn cö chính
Hoäi kyø cöïc, quy kyø cöïc, kieán cöïc laäp trung.
Vieân dó ngoâ ñaïo chi ñaïi ñoàng, höõu tì Thaùnh thôøi chi chí trò.
Sôn laâm chung coå nhaïc, hoùa nhaät chi thö tröôøng
Thaûo moäc coân truøng bò, cao traïch chi saám loäc.
Töôøng khai chaán tuùc, tuïng chuùc hoa phong
Khaâm nguyeän,
Thuøy cuûng voâ vi, thieân ñòa vò nhi vaïn vaät duïc
Quaân ñaøo höõu töôïng, aâm döông lyù nhi töù thôøi bình
Thoï khaûo vaïn nieân
Boån chi baùch theá.
LEÃ CHUÙC MÖØNG THAÙNH THOÏ THAÙNH HOAØNG
[1113a01] Khaâm duy, gaëp ngaøy leã chuùc möøng Thaùnh thoï Thaùnh hoaøng, tröôùc tieân phaûi cöû haønh ñaïo traøng Kim cang voâ löôïng thoï. Caùc ngaøy trong thaùng naøy, taêng nhaân khoâng ñöôïc nghæ pheùp, ñoù laø bieåu thò söï kính troïng ngaøy leã chuùc möøng Thaùnh thoï Thaùnh thöôïng. Tröôùc cöû haønh leã moät ngaøy thì Ñöôøng ty (lieâu Duy-na) chuaån bò ñaày ñuû baûng thoâng baùo, treo ôû beân phaûi cöûa tam moân (coång chính cuûa chuøa) vaø treo baûng danh saùch caùc kinh phaûi tuïng treân chaùnh ñieän (hình thöùc cheùp phía sau). Caû hai baûng thoâng baùo naøy ñeàu vieát treân giaáy vaøng, luaân phieân sai Taêng baï y theo thöù töï giôùi laïp cao thaáp, taát caû ñeàu vieát song töï danh. Naêm ngaøy tröôùc ñoù, Duy-na cuoän giaáy ñôùi lónh, haønh giaû cuûa Ñöôøng ty (haønh giaû cuûa lieâu Duy-na) ñeán lieâu thö kyù, thoâng baùo. Thö kyù ra tieáp ñoùn, Duy-na daäp toïa cuï xuoáng ñaát laïy moät laïy baåm baùo raèng: “Cöû haønh leã chuùc thoï Thaùnh hoaøng, phieàn thö kyù vieát lôøi vaên trong sôù!”. (Nhö chöùc thö kyù ñang khieám khuyeát thì thò giaû chuyeân thaûo thö traïng thay theá thö kyù soaïn sôù, trong tröôøng hôïp caû thö kyù vaø thò giaû chuyeân thaûo thö traïng ñeàu khieám khuyeát thì ñaønh phaûi duøng sôù ngöõ ñaõ soaïn thaønh laàn tröôùc vaäy), (xin xem hình thöùc sôù ngöõ ôû phaàn sau). Sau khi thö kyù soaïn xong, tröôùc tieân caàm baûn thaûo trình Truï trì xem laïi, roài ñích thaân mang tôùi lieâu Duy-na, giaäp toïa cuï xuoáng neàn laïy moät laïy ñaùp taï
nhö Duy-na ñaõ laïy mình. Duy-na duøng giaáy maøu vaøng vieát sôù, ñoaïn daãn theo ngöôøi tuyø tuøng, böng maâm goã coù traûi naép vaûi ñaët sôù cuøng hoäp höông vaø ñeøn caày treân ñoù, böng ñeán thaát Phöông tröôïng trình qua Truï trì kieåm laïi sôù, ñoát höông daäp toïa cuï xuoáng neàn trí yù laïy moät laïy baåm baïch: “Cöû haønh leã chuùc thoï Thaùnh thöôïng, thænh môøi Hoøa thöôïng kieåm laïi sôù!”. Truï trì kieåm xong, haønh giaû laïi baåm baùo vôùi Truï trì laø saùng mai leân chaùnh ñieän cöû haønh ñoïc tuïng kinh. Ñoaïn thoâng baùo caùc lieâu phaûi treo baûng phuùng tuïng kinh, thò giaû ñoát höông baåm baùo vôùi Truï trì laø saùng mai thöôïng ñöôøng. Ñeán canh naêm, Truï trì tuaàn höông veà, thò giaû laïi baåm baùo laàn nöõa laø saùng nay khi duøng chaùo saùng xong laø thöôïng ñöôøng, leänh cho khaùch ñaàu treo baûng Thöôïng ñöôøng. Duy-na taïi taêng ñöôøng, sau khi ñaùnh chuøy ñeå toaøn theå ñaïi chuùng duøng chaùo, laïi ñaùnh chuøy moät tieáng noùi: “Kính baïch ñaïi chuùng! Sau khi duøng chaùo xong, heã nghe tieáng chuoâng ñaùnh leân thì moïi ngöôøi phaûi chænh oai nghi ñeán Ñaïi huøng Böûu ñieän cöû haønh leã thieân thoï Thaùnh hoaøng. Kính caån baùo baïch!”. Laïi ñaùnh moät tieáng chuøy, ñeán tröôùc Truï trì vaùi chaøo vaán an, roài töø baûn ñaàu cuûa thuû toïa caát böôùc tuaàn raûo taêng ñöôøng moät voøng, böôùc ra ngoaøi taêng ñöôøng töø meù traùi ñi sang meù phaûi, roài laïi quay vaøo chính giöõa taêng ñöôøng vaùi chaøo vaán an toaøn theå ñaïi chuùng roài ra khoûi taêng ñöôøng. Sau khi aên chaùo xong, ñaïi chuùng döøng laïi
moät laùt chôø cho treân chaùnh ñieän baøy bieän xong höông, ñeøn caày, traø thang, chaäp choûa, lö höông caàm tay. Haønh giaû ñöôøng ty baùo vôùi khaùch ñaàu thaát phöông tröôïng, tröôùc tieân baåm baùo truï trì, thöù nöõa baùo vôùi thò giaû, ñaùnh ba tieáng vaân baûn thaát phöông tröôïng, ñoaïn gioùng troáng. Haønh giaû ñöôøng ty döï lieäu ñaùnh ba tieáng vaân baûn cuûa caùc lieâu, taäp hoïp chuùng ngoài taïi phaùp ñöôøng. Nhö khi toïa Thieàn thoâng thöôøng, töùc laø ngoài höôùng vaøo trong, khi nghe troáng ñaùnh thì quay ngöôøi ngoài höôùng ra ngoaøi. Caùc ñaàu thuû tröôùc tieân taäp hoïp ngoaøi phaùp ñöôøng chôø troáng ñaùnh lieàn vaøo. Thuû toïa vaøo sau choùt ñeán ngoài taïi vò trí mình, coøn taây ñöôøng, caàn cöïu, moâng ñöôøng vaø caùc lieâu, ñeàu ngoài ngoaøi phaùp ñöôøng. Truï trì ngay khi troáng vöøa gioùng thì ra khoûi taåm ñöôøng ngoài, thò giaû vaùi chaøo vaán an roài ñöùng ôû meù Ñoâng, haønh giaû vaùi chaøo vaán an roài ñöùng ôû meù Taây. Troáng chuyeån, thò giaû ñeán beân meù traùi phaùp toøa ñöùng. Ñôïi ñaïi chuùng taäp hoïp, ñaàu thuû haï saøng (baûn ñaàu) ñeán tröôùc töôïng Thaùnh taêng vaùi chaøo vaán an roài suaát lónh chuùng xuaát ñöôøng, ñeán tröôùc töôïng Thaùnh taêng ñöùng thaønh moät haøng vaùi chaøo vaán an roài quay veà Taây töï maø ñöùng, ñaïi chuùng ñöùng thaønh haøng nhö haøng nhaïn bay phía sau. Neáu khoâng caàn ñôïi ñaàu thuû ñeán maø tröôùc tieân töï mình laäp ñònh laø khoâng ñuùng pheùp taéc, phaàn haønh ñöôøng (lieâu haønh giaû) thì cuõng vaøo luùc troáng gioùng, ñaùnh vaân baûn ba tieáng. Tham
ñaàu suaát laõnh chuùng haønh giaû ñöùng ñoái maët saép haøng tröôùc khoá ñöôøng, chôø cho troáng chuyeån, tri söï böôùc ra lieàn vaùi chaøo vaán an roài ñi theo sau tri söï. Chôø cho Taây töï quay veà vò trí roài cuõng saép moät haøng tröôùc phaùp toøa vaùi chaøo vaán an. Thöôïng thuû ôû phía sau, ñoâ töï daãn chuùng quay veà Ñoâng töï laäp ñònh. Chuùng haønh giaû ñöùng thaønh haøng phía sau tri söï caùch khoaûng hôi xa moät chuùt chôø thò giaû vaøo môøi thænh truï trì ra. Haønh giaû vaùi chaøo vaán an, truï trì tieán ñeán tröôùc phaùp toøa, haønh giaû tieán ñeán gaàn tri söï ñöùng phía sau. Veà thaùng ñoâng, töùc ñaïi chuùng boû muõ ñoäi ñaàu choáng laïnh xuoáng ñeå vaùi chaøo vaán an, truï trì chaáp tay vaùi chaøo thaêng toøa. Thò giaû cuõng böôùc theo truï trì leân phaùp toøa, laáy hoäp höông laép ñaày höông böng daâng leân. Truï trì daâng höông chuùc thoï Thaùnh Hoaøng xong, thò giaû ñoùn laáy höông duøng tay traùi caém höông vaøo lö höông, tay phaûi ñöa höông tieáp theo, vaùi chaøo vaán an ñaïi löôïc, xuoáng toøa quay veà ban. Ñôïi truï trì chænh y (naâng y chænh söûa cho trang nghieâm) ngoài xeáp baèng, thò giaû tröôùc tieân töø choái ban daãn chuùng qua döôùi phaùp toøa, ñöùng xeáp haøng vaùi chaøo vaán an. Thò giaû ñoát höông daãn ban chuùng lui veà vò trí cuõ, keá ñeán thuû toïa suaát laõnh ban tieán ra, ñöùng xeáp haøng tröôùc phaùp toøa, vaùi chaøo vaán an. Ñaïi chuùng ñoàng loaït vaùi chaøo vaán an, tri söï chuyeån dôøi ban ñöùng xeáp
haøng tröôùc phaùp toøa vaùi chaøo vaán an. Haønh giaû theo sau vaùi chaøo vaán an, Ñoâng ñöôøng vaø Taây ñöôøng böôùc ra ñöùng döôùi phaùp toøa vaùi chaøo vaán an. Thò giaû leân toøa, tay traùi daâng höông, quay ngöôøi ñöa toïa cuï leân vaùi chaøo vaán an (goïi laø thay theá chuùng thænh phaùp), lui ra ñöùng beân phaùp toøa. Hoûi ñaùp xong, Truï trì trình baøy söï yù raèng: “Ngaøy moã, thaùng moã, khaâm duy gaëp ngaøy leã chuùc thieân thoï Thaùnh Hoaøng, chuøa moã döï truø vaøo ngaøy moã, thaùng moã, cöû haønh ñaïo traøng Kim cang voâ löôïng thoï, taát caû caùc ngaøy trong thaùng, moãi ngaøy luaân phieân cöû moät vị Taêng leân chaùnh ñieän phi duyeät kim vaên, saùng nay khai khaûi. Truï trì laø taêng beà toâi moã leân phaùp toøa naøy cöû döông Thaùnh ñeá ñeä nhaát nghóa. Taäp hôïp nhaân laønh lôùn chính laø chuùc Thaùnh Hoaøng keùo daøi Thaùnh thoï vaïn an”. Truï trì thuyeát phaùp xong, caùo baïch raèng: “Sau khi haï toøa, caùc vò ñeàu ñaày ñuû uy nghi ñeán Ñaïi Huøng böûu ñieän cöû haønh leã chuùc thieân thoï Thaønh Hoaøng. Xin kính caån caùo baïch!”. Trong ngaøy leã chuùc thoï Thaùnh Hoaøng naøy, tuy döôùi phaùp toøa coù quan vieân thì cuõng khoâng noùi lôøi caùm ôn bôûi toân quaân. Gioùng ñaïi hoàng chung cuøng chuoâng tröôùc taêng ñöôøng, taäp hoïp chuùng saép haøng treân chaùnh ñieän höôùng veà phía Phaät maø ñöùng. Truï trì leân ñieän daâng traø thang do thöôïng thuû vaø tri söï daâng leân. Thò giaû ñoát höông ñeán tröôùc toøa Phaät roùt traø thang. Hieán traø thang xong, truï trì quay veà vò trí mình maø ñöùng. Haønh giaû ñaùnh
chaäp choûa, duy-na chuyeån ngöôøi ñeán tröôùc lö höông vaùi chaøo môøi truï trì caém höông. Thò giaû ñoát höông böng hoäp ñöïng höông, keá ñeán Ñoâng ñöôøng vaø Taây ñöôøng xuaát ban daâng höông (nhö coù truï trì caùc chuøa baïn to lôùn danh tieáng tình côø ñeán chuøa thì truï trì leänh cho thò giaû môøi vò aáy ñöùng tröôùc löôõng töï maø daâng höông). Keá ñeán löôõng töï böôùc ra tröôùc, ñöùng ñoái dieän nhau höôùng veà Phaät vaùi chaøo vaán an. Caém höông xong, löôõng töï chaøo kính nhau, chuyeån ngöôøi quay trôû veà vò trí cuõ. Ñaïi chuùng ñoàng traûi toïa cuï giaäp ñaàu laïy ba laïy, löôõng töï phaân ra hai ban ñöùng ñoái dieän nhau. Truï trì ñeán tröôùc ñieän Phaät quì xuoáng, tri khaùch quì ñöa lö höông caàm tay, thò giaû quì ñöa hoäp ñöïng höông. Duy-na baïch Phaät, tuyeân ñoïc sôù xong, tri khaùch quì ñoùn laáy lö höông caàm tay. Truï trì cuoán thu toïa cuï, duy-na ñoïc chuù Laêng nghieâm, hoài höôùng raèng: “Phuùng tuïng bí chöông, taäp hôïp nhaân laønh to lôùn chuû yeáu laø nhaèm chuùc thieân thoï ñöông kim Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï Phaät v.v…”. Leã xong, ñaïi chuùng phaân taùn. Moãi ngaøy haønh giaû ñöôøng ty phaûi soaïn taêng baï luaân phieân, töùc laø phaûi döï lieäu moät ngaøy tröôùc thænh truï trì, ñaàu thuû vaø chuùng taêng, moãi ngöôøi ñeàu vieát song töï danh roài kyù teân. Löôøng tính xem ñaïi chuùng nhieàu ít, y theo giôùi laïp cao thaáp maø vieát danh saùch phaân coâng, vaïch ra ngaøy qui ñònh tröïc ñieän, giaùp voøng roài thì quay laïi ngöôøi ñaàu. Laïi phaûi lieät keâ ra muïc luïc
caùc kinh caàn ñoïc nieâm yeát ñoái dieän vôùi baûng phaân coâng tröïc ñieän treo treân coät trong ñieän. Ñeán ngaøy caùc phaàn vuï ñaûm ñang caàn phaûi nghieâm tuùc, ñaùnh ñaïi hoàng chung leân chaùnh ñieän, theo thöù töï taêng vieân phaûi ñaày ñuû uy nghi, oâm hoäp höông, leã Phaät, qui vò, ñoïc kinh. Khoá ty saém söûa ñaày ñuû höông vaø ñeøn caày, chuaån bò ñuû böõa ñieåm taâm. Duy-na ñoát höông, baøy thang thuûy. Ñeán toái thænh ñaïi hoàng chung xuoáng ñieän. Haønh giaû ñöôøng ty vaø haønh giaû tröïc chaùnh ñieän thöôøng phaûi heát söùc ñeå yù theo doõi, khoâng ñeå cho xaûy ra tình traïng treã nhaùc, bieáng löôøi. Nhö coù caùc quan vieân vaøo chuøa daâng höông thì thænh chuoâng taäp hoïp chuùng, phuùng tuïng chuù Voâ löôïng thoï, ñoïc toân hieäu Phaät Döôïc sö. Xong, hoài höôùng raèng: “Vò quan moã ôû taïi xöù moã vaøo chuøa leã baùi daâng höông, taêng chuùng tuïng nieäm bí chöông (thaàn chuù), duyeân laønh to lôùn chuû yeáu laø nhaèm chuùc ñöông kim Thaùnh Hoaøng Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï v.v…”. Neáu leã chuùc thieân thoï Thaùnh hoaøng laïi gaëp nhaèm moät trong ba ngaøy taùm (muøng 8, 18, 28) thì taïi ñieän Phaät phaûi cöû haønh leã ñoïc tuïng. Ñeán ngaøy, sau böõa ñoä trai, haønh giaû ñöôøng ty baåm baùo truï trì, löôõng töï vaø caùc lieâu phaûi treo baûng “Nieäm tuïng” ñeå thoâng baùo cho ñaïi chuùng. Tröôùc buoåi vaõn tham, tuaàn haønh lang, ñaùnh vaân baûn, taäp hoïp chuùng höôùng veà Phaät ñöùng xeáp haøng. Khi truï trì ñeán thì ñaùnh ba tieáng ñaïi baûn, keá thænh ñaïi hoàng chung, ñoát
höông trôû veà vò trí. Duy-na böôùc ra khoûi ban, nieäm tuïng raèng: “Gioù Hoaøng gia maõi phaát, ñaïo ñeá vöông lan xa. Phaät nhaät taêng huy, phaùp luaân thöôøng chuyeån. Vì caùc duyeân do nhö vöøa neâu treân neân nieäm phaùp thaân thanh tònh Phaät Tyø-loâ-giaù-na”. Nieäm toân hieäu Tyø-loâ-giaù-na 10 laàn xong hoài höôùng raèng: “Nieäm tuïng vöøa qua, taäp hôïp nhaân laønh to lôùn laø nhaèm chuùc thoï ñöông kim Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an, thoï nhö Kim cang voâ löôïng thoï Phaät v.v…”. Ñaùnh chuoâng tröôùc taêng ñöôøng ba tieáng, ñaïi chuùng vaùi chaøo vaán an roài phaân taùn. Hoaëc giaû luùc truï trì ñeán ñaïo traøng caùc nôi nhö quaän, huyeän, ñoâ, ñaïo trôû veà thì phaûi ñaùnh chuoâng taäp hoïp chuùng ra ñoùn taïi coång chuøa roài ñöa veà thaát phöông tröôïng vaùi chaøo vaán an. [1113c17] Leã khaûi kieán chuùc thoï Thaùnh thöôïng, Coå thanh qui coù ghi cheùp roõ raøng. Ñöôøng taêng, ñöôøng ty, caáp giaáy chöùng nhaän. Caùc haønh cöôùc taêng môùi taïm ñeán chuøa ñöôïc khaùch ty caáp giaáy chöùng nhaän mang theo beân mình ñeå ñoái chieáu chöùng minh (khi bò xeùt hoûi). Bôûi thôøi xöa Taêng vaø Ñaïo moãi naêm phaûi trình moät baûng danh saùch ñeà nghò ai ñöôïc mieãn hay phaûi noäp tieàn thueá ñinh, sau ñoù quan cöùu xeùt caáp giaáy chöùng nhaän laøm baèng. Cho neân caùc haønh cöôùc taêng du phöông, ngoaøi ñaïo cuï vaø ñoä ñieäp mang theo mình, coøn phaûi coù giaáy chöùng nhaän ñöôïc mieãn thueá
ñinh moãi naêm, coù giaáy chöùng nhaän moãi naêm nhaäp haï an cö ôû ñaâu, coù giaáy chöùng nhaän ñaõ döï leã khaûi kieán ñeå saün saøng trình ra moãi khi bò xeùt hoûi. Caùc thöù giaáy tôø neâu treân heát söùc quí giaù neân phaûi lo sôï caån thaän giöõ gìn. Nay tuy khoâng coøn söû duïng caùc loaïi giaáy chöùng nhaän ñoù nöõa, nhöng cheùp laïi caùc chuyeän naøy ñeå thaáy pheùp xöa vaäy. Hình thöùc baûng giaáy maøu vaøng: [1113c23] Chuøa moã, ôû phuû moã, chaâu moã Ngaøy moã thaùng moã khaâm duy gaëp leã chuùc thieân thoï Thaùnh hoaøng, boån töï döï truø vaøo ngaøy moã thaùng moã cung kính tuï taäp taïi Ñaïi huøng böûu ñieän ñeå cöû haønh nghi thöùc khaûi kieán ñaïo traøng Kim cang voâ löôïng thoï keùo daøi trong moät thaùng. Moãi ngaøy trong thaùng naøy luaân phieân phaân coâng taêng leân tröïc treân chaùnh ñieän ñoïc tuïng kinh ñieån chaân chaùnh, tuyeân nieäm toân hieäu Phaät, taäp hôïp duyeân laønh to lôùn laø nhaèm chuùc thoï ñöông kim Thaùnh hoaøng Thaùnh thoï vaïn tueá, vaïn tueá vaïn vaïn tueá. Cung kính, Duy Phaät nhaät saùng rôõ Trôøi roàng chieâu caùch Ngaøy moã, thaùng moã, naêm moã Ñoâ giaùm töï taêng beà toâi moã kính caån toû lôøi Truï trì taêng beà toâi moã
Hình thöùc baûng danh saùch caùc kinh phaûi ñoïc:
[1114a07] Nay cuï bò phaåm muïc kinh vaên phaûi ñoïc nhö sau:
- Kinh ñaïi phöông quaûng Phaät Hoa nghieâm
- Kinh ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm
- Kinh ñaïi thöøa Dieäu phaùp lieân hoa
- Kinh ñaïi thöøa Kim quang minh
- Kinh ñaïi phöông quaûng Vieân giaùc tu-ña-la lieãu nghóa
- Kinh ñaïi thöøa Kim cang baùt-nhaõ ba-la-maät
- Kinh ñaïi nhaân vöông hoä quoác
Coù cuï bò nhö tröôùc
Ngaøy moã, thaùng moã
Cöông duy taêng beà toâi moã daâng baûng
Hình thöùc baûng danh saùch tröïc ñieän:
[1114a18] Nay chuaån bò ñaày ñuû taát caû moïi ngaøy trong thaùng cöû taêng luaân phieân leân chaùnh ñieän tröïc, teân hoï ghi nhö sau: (Duøng giaáy traéng vieát)
Ngaøy moã…
- Truï trì taêng beà toâi.
- Thuû toïa moã giaùp.
- Thö kyù moã giaùp.
- Taïng chuû moã giaùp.
- Tri khaùch moã giaùp.
- Taây ñöôøng moã giaùp.
Ngaøy moã…
Xöng hoâ moã giaùp
Thöôïng toïa moã giaùp Ñoâ töï moã giaùp Cuï bò ñaày ñuû nhö ñaõ neâu treân. Ngaøy moã thaùng moã, ñöôøng ty moã trình baøy ñuû. Lôøi vaên cuûa sôù: [1114a25] Höõu phuïc dó Phuùc thoï voâ tö, caøn khoân khoâng saùnh ñöôïc cao daøy Chieáu laâm höõu haùch, trôøi traêng chaúng so noåi saùng ñeïp Bieát coù khen doài ngöôõng moä chæ toå nhoïc coâng Muoán baùo ñaùp nhöng khoâng theå caïn cuøng Duy chæ phoù thaùc trong khoaûng hun ñuùc nghóa troïng boán ôn neân vaét caïn loøng trung aùi, kieàn thaønh cung kính chuùc ba vieäc: a- Ñaåu xu ñieän quaán, tieäc phaùp môû baøy ñaày baäc Thieàn sö kieät xuaát (long töôïng) b- Cöông vöïc cuûa Hoaøng ñeá traêm öùc, nuùi soâng ñeàu quy veà Thaùnh löôïng c- Hoa taïng trong ba ngaøn theá giôùi caøng ñoâng daøy cô ñoà vó ñaïi Troïn chuùt loøng caùt buïi, chaúng daùm bieáng treã sôùm toái! Khaâm nguyeän Quyø long ñaêng duïng, caûnh tinh saùng rôõ maø thaùi bình Laâng phuïng trình töôøng, Thaùnh nhaân taùc maø muoân vaät ñöôïc thaáy. Caån kính daâng sôù.
Maõn taùn:
Hoa Öu-baùt-la thuïy theá, cuøng Phaät ñoàng giaùng sanh
Caây dieâm-phuø-ñeà lieàn boùng, cuøng trôøi thoï baèng nhau
Cho neân, döôõng duïc dueä chaát tuùc thaønh, khaéc thöøa
Thaùnh moâ to lôùn
Lôùn lao thay caøn, cuøng cöïc thay caøn, theå caøn cö chính
Hoäi veà cöïc, quy veà cöïc, kieán cöïc laäp trung, ñaïo ta ñaïi ñoàng giuùp ích cho thôøi Thaùnh chuùa thaät thònh trò
Nuùi röøng vui chuoâng troáng, hoùa nhaät thö tröôøng, coû caây coân truøng goàm ñuû, ôn hueä taåm thaám
Töôøng khai chaán tuùc, tuïng chuùc hoa phong
Khaâm nguyeän:
Thuøy cung voâ vi, trôøi ñaát ñònh vò maø muoân vaät ñöôïc hoùa duïc. Hun ñuùc coù khí töôïng, aâm döông hôïp lyù maø boán muøa bình an. Thoï tôùi muoân naêm, goác caønh töôi toát.
*
* *
景命四齋日祝讚 [1114b11] 景命好日。月旦。月望。初八。廿三。
四齋日。隔宿堂司行者報眾。掛諷經牌。次早鐘
絕。後鳴僧堂前鐘。集眾登殿。維那舉楞嚴呪。
唱藥師號。嘆佛畢。回向云(某日令辰。某州某寺
住持傳法某僧某。謹集合山僧眾。恭趨寶殿。諷
誦大佛頂萬行首楞嚴神呪。稱揚聖號。所萃洪
因。祝延今上皇帝聖壽萬安。金剛無量壽佛仁王 菩薩云云)。 CAÛNH MEÄNH TÖÙ TRAI NHAÄT CHUÙC TAÙN [1114b11] Caûnh maïng haûo nhaät: nguyeät ñaùn, nguyeät voïng, sô baùt, chaáp tam, töù trai nhaät. Caùch tuùc, ñöôøng ty haønh giaû baùo chuùng quaûi phuùng tuïng baøi. Thöù taûo chung tuyeät haäu, minh taêng ñöôøng tieàn chung, taäp chuùng ñaêng ñieän. Duy-na cöû Laêng Nghieâm chuù, xöôùng Döôïc Sö hieäu, thaùn Phaät taát, hoài höôùng vaân: “Moã nhaät leänh thaàn, moã chaâu, moã töï, truï trì truyeàn phaùp thaàn taêng moã, caån taäp hieäp sôn taêng chuùng, cung xu böûu ñieän, phuùng tuïng Ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm thaàn chuù, xöng döông Thaùnh hieäu. Sôû tuïy hoàng nhaân, chöùc dieân kim thöôïng Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï Phaät, Nhaân Vöông boà-taùt vaân vaân”. CHUÙC TUÏNG CAÙC NGAØY CAÛNH MAÏNG VAØ BOÁN NGAØY TRÌ TRAI [1114b11] Ngaøy toát caûnh maïng vaø 4 ngaøy trì trai laø muøng 1- ngaøy raèm- muøng 8 - ngaøy 23. Ñeâm tröôùc ñoù, haønh giaû ñöôøng ty thoâng baùo chuùng, treo baøi hieäu Tuïng kinh. Saùng hoâm sau, khi hoài chuoâng lôùn vöøa döùt, thænh chuoâng tröôùc taêng ñöôøng, taäp hoïp chuùng leân chaùnh ñieän, duy-na ñoïc chuù Laêng nghieâm, tuyeân ñoïc Phaät hieäu Döôïc sö, taùn thaùn Phaät xong, hoài
höôùng raèng: “Ngaøy moã nay laø ngaøy toát, taïi chuøa moã ôû chaâu moã, truï trì truyeàn phaùp taêng beà toâi moã, kính caån taäp hoïp ñaïi chuùng caû chuøa, cung kính leân böûu ñieän, phuùng tuïng thaàn chuù Ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm, taùn döông Thaùnh hieäu. Gom goùp nhaân laønh to lôùn laø ñeå chuùc thoï ñöông kim Hoaøng ñeá
Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï Phaät,
Nhaân vöông boà-taùt v.v…”.
*
* *
旦望藏殿祝讚 [1114b18] 旦望古來轉藏祝壽。今則必先侵晨登殿。 [1114b19] 御座前祝讚。於禮為恭。或粥罷陞座罷
鳴鐘集眾。往藏殿。維那舉云 “摩訶般若波羅蜜
多” 眾當默念。住持領眾合掌繞藏。行道三匝。
多眾則一匝立定。維那舉大悲呪。回向云(大圓照
中有華藏海。功超造化。道絕明言三光電卷而實
相涵。六合雷奔而湛然寂。不思議海難盡讚揚。
某州某寺住持傳法臣僧某。月旦望令辰。謹集合
山僧眾。恭趨藏殿繞旋行道。稱念摩訶佛母聖
號。運轉天宮法寶輪藏。諷誦大悲圓滿神呪所萃
洪因。端為祝延 今上皇帝聖壽萬安。金剛無量
壽佛仁王。菩薩摩訶薩。摩訶般若波羅密)。
ÑAÙN VOÏNG TAÏNG ÑIEÄN CHUÙC TAÙN [1114b18] Ñaùn voïng coå lai chuyeån taïng chuùc thoï Kim taéc taát tieân xaâm thaàn ñaêng ñieän. Ngöï toøa tieàn chuùc taùn, ö leã vi cung. Hoaëc chuùc baõi, thaêng toøa baõi, minh chung taäp chuùng vaõng taïng ñieän. Duy-na cöõ vaân: “Ma-ha-baùt-nhaõ-ba-la-maät-ña”. Chuùng ñöông maëc nieäm. Truï trì laõnh chuùng hieäp chöôûng nhieãu taïng, haønh ñaïo tam taùp. Chuùng ña taéc nhaát taùp laäp ñònh, Duy-na cöû Ñaïi bi chuù, hoài höôùng vaân: “Ñaïi vieân chieáu trung höõu hoa taïng haõi, coïng sieâu taïo hoùa, ñaïo tuyeät minh ngoân. Tam quang ñieän quyeán nhi thöïc töôùng haøm. Luïc hieäp loâi boân nhi traïm nhieân tòch. Baát tö nghì haûi, nan taän taùn döông. Moã chaâu, moã töï truï trì truyeàn phaùp thaàn, taêng moã, nguyeät ñaùn voïng leänh thaàn, caån taäp hieäp sôn taêng chuùng, cung xu taïng ñieän, nhieãu toaøn haønh ñaïo, xöng nieäm Ma Ha Phaät maãu Thaùnh hieäu, vaän chuyeån thieân cung phaùp baûo luaân taïng, phuùng tuïng Ñaïi Bi vieân maõn thaàn chuù. Sôû tuïy hoàng nhaân, ñoan vi chuùc dieân Kim thöôïng Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an. Kim cang voâ löôïng thoï Phaät, Ma- ha-baùt-nhaõ-ba-la-maät”. MUØNG MOÄT, NGAØY RAÈM, TAÏI TAÏNG ÑIEÄN CHUÙC MÖØNG TAÙN TUÏNG [1114b18] Muøng moät, ngaøy raèm xöa nay di chuyeån quanh taïng ñieän chuùc thoï. Nay taát trôøi vöøa öûng saùng
leân ñieän, tröôùc toøa ngöï chuùc möøng taùn tuïng, leã chuû yeáu laø cung kænh. Thöôøng hoaëc sau khi duøng chaùo saùng xong, hoaëc sau khi thaêng toøa xong thì doäng chuoâng taäp hoïp chuùng ñeán taïng ñieän. Duy-na caát tieáng tuïng raèng: “Ma-ha-baùt-nhaõ-ba-la-maät-ña”, ñaïi chuùng maëc nieäm theo. Truï trì suaát laõnh chuùng chaáp tay ñi quanh taïng ñieän ba voøng. Neáu ñaïi chuùng ñoâng quaù thì chæ quanh moät voøng roài laäp ñònh. Duy-na ñoïc chuù Ñaïi bi, hoài höôùng raèng: “Trong ñaïi vieân Chieáu kính coù bieån hoa taïng. Coâng vöôït taïo hoùa, ñaïo döùt noùi naêng. Tam quang ñieän quaán maø thöïc töôùng bao haøm. Luïc hieäp saám reàn maø traïm nhieân tòch tònh. Bieån baát tö nghì khoù taùn döông heát. Moã chaâu, moã töï truï trì truyeàn phaùp laø beà toâi taêng moã, hoâm nay laø muøng moät, raèm toát ngaøy, kính caån taäp hoïp chuùng taêng caû chuøa, cung kính ñeán taïng ñieän ñi voøng quanh haønh ñaïo, xöng tuïng Thaùnh hieäu Ma ha Phaät maãu, vaän chuyeån phaùp baûo luaân taïng ôû thieân cung, tuïng nieäm thaàn chuù Ñaïi bi vieân maõn. Gom goùp nhaân laønh to lôùn laø nhaèm chuùc thoï ñöông kim Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an. Kim cang voâ löôïng thoï Phaät, Nhaân vöông boà-taùt ma-ha-taùt, ma-ha baùt-nhaõ-ba-la-maät”. * * *
每日祝讚 [1114b27] 齋粥二時下堂。僧眾必須登殿。維那舉無 量壽呪三遍。回向云 “諷誦秘章。所萃洪因。端為 祝延今上皇帝聖壽萬安。金剛無量壽佛云云”。 MOÃI NHAÄT CHUÙC TAÙN [1114b27] Trai chuùc nhò thôøi haï ñöôøng, taêng chuùng taát tu ñaêng ñieän. Duy-na cöû Voâ löôïng thoï chuù tam bieán, hoài höôùng vaân: “Phuùng tuïng bí chöông, sôû tuïy hoàng nhaân, ñoan vi chuùc dieân Kim thöôïng Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an. Kim cöông voâ löôïng thoï Phaät vaân vaân.” CHUÙC TAÙN MOÃI NGAØY [1114b27] Côm chaùo hai thôøi xong, ra khoûi taêng ñöôøng laø taêng chuùng phaûi leân chaùnh ñieän. Duy-na tuyeân ñoïc chuù Voâ löôïng thoï (ba laàn) roài hoài höôùng raèng: “Phuùng tuïng bí chöông (thaàn chuù Ñaø-ra-ni), gom goùp nhaân laønh to lôùn laø nhaèm chuùc ñöông kim Hoaøng ñeá Thaùnh thoï vaïn an, Kim cang voâ löôïng thoï Phaät v.v…”. * * * 千秋節 [1114c02] 至期堂司行者隔宿報眾。掛諷經牌。次 早鳴僧堂鐘。集眾登殿。維那舉楞嚴呪畢白佛(四 齋日同)回向云 “某道某路某寺某月某日。敬遇皇
太子千秋令節。謹集合山僧眾。恭趨寶殿。諷誦 大佛頂萬行首楞嚴神呪。稱揚聖號。所萃良因。 敬祝皇太子睿算千秋殿下。伏願日重輪月重輝。 照臨海宇。山如礪河如帶。鞏固邦基。金剛無量 壽佛云云”。 THIEÂN THU TIEÁT [1114c02] Chí kyø, ñöôøng ty haønh giaû caùch tuùc baùo chuùng, quaûi phuùng kinh baøi. Thöù taûo minh taêng ñöôøng chung, taäp chuùng ñaêng ñieän. Duy-na cöû Laêng nghieâm chuù taát, baïch Phaät (töù trai nhaät ñoàng), hoài höôùng vaân: “Moã ñaïo, moã loä, moã töï, moã nguyeät, moã nhaät, kính ngoä Hoaøng thaùi töû thieân thu leänh tieát, caån taäp hieäp sôn taêng chuùng, cung xu böûu ñieän, phuùng tuïng ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm thaàn chuù, xöng döông Thaùnh hieäu. Sôû tuïy löông nhaân, kính chuùc Hoaøng thaùi töû dueä toaùn thieân thu Ñieän haï. Phuïc nguyeän, nhaät truøng luaân, nguyeät truøng huy, chieáu laâm haûi vuõ. Sôn nhö leä, haø nhö ñaùi, cuûng coá ban cô. Kim cöông voâ löôïng thoï Phaät vaân vaân.” LEÃ CHUÙC THOÏ HOAØNG THAÙI TÖÛ THIEÂN THU (Leã chuùc thoï sanh nhaät Hoaøng Thaùi töû)
[1114c02] Ñeán kyø leã, caùch ñoù moät ñeâm haønh giaû ñöôøng ty thoâng baùo cho ñaïi chuùng, treo baøi hieäu Phuùng tuïng. Saùng hoâm sau thænh chuoâng taêng ñöôøng, taäp hoïp ñaïi chuùng leân chaùnh ñieän. Duy-na ñoïc chuù
Laêng nghieâm xong, baïch Phaät (cuõng gioáng nhö ôû leã boán ngaøy trì trai) hoài höôùng raèng: “Moã töï taïi moã ñaïo, moã loä, vaøo ngaøy moã, thaùng moã, kính caån taäp hoïp taêng chuùng toaøn sôn moân (toaøn chuøa) leân böûu ñieän, ñoïc tuïng chuù Ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm, xöng döông Thaùnh hieäu. Gom goùp nhaân laønh to lôùn laø nhaèm kính chuùc Hoaøng Thaùi töû Ñieän haï anh minh ngaøn ñôøi. Laïi caàu nguyeän maët trôøi vaãn troøn, maët traêng vaãn saùng, chieáu soi caû theá giôùi. Nuùi nhö coái xay, soâng nhö ñai aùo, cuûng coá cô ñoà. Kim cöông voâ löôïng thoï Phaät v.v…”. * * * 善月 [1114c08] 正五九為善月。預先一日。維那令堂司 行者。覆住持報庫司。掛善月牌于殿門前。具經單 輪差僧簿。每日鳴大鐘登殿。看經祝贊終月而畢。 [1114c12] 始山隋開皇三年詔天下。正五九并六齋 日。各寺建祈禱道場。不得殺生命。取藏經中。 有毘沙門天王。每歲巡按四大部洲。正五九月治 南贍部洲。故禁屠宰。而唐之藩鎮每上任。必犒 士卒不下數萬人。須大烹宰。故以正五九不上 官。為禁殺也。而俗以為忌者非。 [1114c18] 祝釐章終。
THIEÄN NGUYEÄT [1114c08] Chính, nguõ, cöûu vi thieän nguyeät. Döï tieân nhaát nhaät, duy-na leänh ñöôøng ty haønh giaû phuùc truï trì, baùo khoá ty, quaûi Thieän nguyeät baøi vu ñieän moân tieàn. Cuï ñôn luaân, sai taêng baï. Moãi nhaät minh ñaïi chung ñaêng ñieän, khaùn kinh chuùc taùn, chung nguyeät nhi taát. [1114c12] Thæ, Sôn Tuøy Khai Hoaøng tam nieân chieáu thieân haï, chính, nguõ, cöûu, tònh luïc trai nhaät, caùc töï kieán kyø ñaûo ñaïo traøng, baát ñaéc saùt sanh maïng. Thuû taïng kinh trung, höõu Tyø sa-moân Thieân vöông, moãi tueá tuaàn aùn töù ñaïi boä chaâu. Chính, nguõ, cöûu, nguyeät trò Nam Thieäm Boä chaâu, coá caám ñoà teå, nhi Ñöôøng chi phieân traán moãi thöôïng nhieäm, taát khao só toát, baát haï soá vaïn nhaân, tu ñaïi phanh teå. Coá dó chính, nguõ, cöûu baát thöôïng quan, vi caám saùt daõ, nhi tuïc dó vi kî giaõ phi. [1114c18] Chuùc Ly chöông chung.
LEÃ CAÙC THAÙNG TOÁT LAØNH
[1114c08] Thaùng gieâng, thaùng 5 vaø thaùng 9 ñöôïc coi laø nhöõng thaùng toát laønh. Döï lieäu tröôùc ñoù moät ngaøy, duy-na leänh cho haønh giaû ñöôøng ty (lieâu duy-na) baåm baùo Truï trì, thoâng baùo vôùi khoá ty, treo baøi hieäu Thaùng toát laønh tröôùc cöûa chaùnh ñieän, chuaån bò muïc
luïc caùc kinh phaûi ñoïc, luaân phieân sai taêng theo danh saùch tröïc ñieän. Moãi ngaøy thænh ñaïi hoàng chung leân chaùnh ñieän, xem kinh, chuùc möøng taùn tuïng ñeán heát thaùng môùi thoâi. [1114c12] Ban ñaàu do naêm thöù 3 nieân hieäu Khai Hoaøng nhaø Tuøy xuoáng chieáu khaép thieân haï, trong nhöõng thaùng toát laønh laø gieâng, naêm vaø chín cuøng 6 ngaøy trì trai, caùc chuøa phaûi kieán laäp ñaïo traøng caàu ñaûo, chaúng ñöôïc saùt sanh haïi maïng. Do ruùt ra töø trong kinh taïng cheùp coù vò Thieân vöông Tyø sa-moân, moãi naêm tuaàn du tra xeùt töù ñaïi boä chaâu. Vaøo caùc thaùng gieâng, naêm vaø chín, ngaøi tuaàn tra Nam Thieäm boä chaâu, cho neân caám gieát moå muoâng thuù, maø rieâng vaøo ñôøi nhaø Ñöôøng caùc phieân traán moãi khi ñeán nhaän chöùc vuï taát khao thöôûng lính traùng khoâng döôùi muoân ngöôøi, neân phaûi gieát moå naáu nöôùng lôùn, cho neân trong caùc thaùng gieâng, thaùng 5 vaø thaùng 9 khoâng cho tôùi nhaän chöùc vuï ñeå traùnh gieát moå, nhöng tuïc cho ñoù laø chuyeän kieâng kî laø sai vaäy. [1114c18] Chöông Chuùc ly heát. * * * 報恩章第二 [1114c20] 國有禘袷四時之祭。所以昭功德隆本始 重繼嗣也。聖朝崇佛。
[1114c22] 世祖而下。咸各建寺。謂由佛應身以御 天下。化儀既終復歸佛位。在 京官寺。於是設 聖容具佛壇場。月以五祭。設奠展禮如生。而致 夫羹牆之思。洪惟 聖化所被。與佛之教流于無 垠。而吾徒沐恩波濡 聖澤。可不知所自而思所 報効焉。 BAÙO AÂN CHÖÔNG ÑEÄ NHÒ [1114c20] Quoác höõu ñeá hôïp töù thôøi chi teá. Sôû dó chieâu coâng ñöùc, long boån thæ, troïng keá töï daõ. Thaùnh trieàu suøng Phaät. [1114c22] Theá Toå nhi haï, haøm caùc kieán töï, vò do Phaät öùng thaân dó ngöï thieân haï, hoùa nghi kyù chung, phuïc qui Phaät vò. Taïi kinh, quan töï ö thò thieát Thaùnh dung cuï Phaät ñaøn traøng. Nguyeät dó nguõ teá, thieát ñieän trieån leã nhö sanh, nhi trí phuø canh töôøng chi tö. Hoàng duy, Thaùnh hoùa sôû bò, döõ Phaät chi giaùo, löu vu voâ ngaân, nhi ngoâ ñoà moäc aân ba, nhu Thaùnh traïch, khaû baát tri sôû töï nhi tö sôû baùo hieäu dieân. CHÖÔNG 2 - BAÙO AÂN [1114c20] Quoác gia coù leã teá ñeá vaø teá hôïp boán muøa, do ñoù maø laøm saùng rôõ coâng ñöùc, long thònh nguoàn goác, coi troïng noái doõi. Thaùnh trieàu nhaø Nguyeân ta suøng moä Phaät.
[1114c22] Töø Theá toå trôû veà sau, moãi ñôøi ñeàu xaây döïng chuøa, bôûi cho raèng nhaø vua laø do Phaät öùng thaân ñeå cai trò thieân haï, khi naøo hoùa nghi cuûa Hoaøng ñeá ñaõ xong thì laïi quay veà cöông vò Phaät. Taïi caùc quan töï (chuøa do nhaø nöôùc caát) ôû choán kinh sö ñeàu coù thieát trí töôïng cuûa Thaùnh Hoaøng vaø ñaøn traøng thôø Phaät, moãi thaùng teá naêm laàn, baøy baøn thôø ñieän maø trieån leã nhö luùc sanh tieàn, loøng töôûng nghó trong nieàm ngöôõng moä tha thieát. Cung duy, Thaùnh hoùa ñaày ñuû cuûa Hoaøng ñeá cuøng vôùi söï giaùo hoùa cuûa Phaät löu truyeàn khaép nôi khoâng bôø beán, maø ngöôøi tu haønh chuùng ta taém goäi soùng aân, thaám taåm Thaùnh traïch, haù chaúng bieát nguoàn goác ôn nghóa ñoù töø ñaâu ñeå maø baùo ñaùp sao? * * * 國忌 [1114c29] 上賓日屆期。隔宿庫司報堂司。令行者 覆住持兩序。報眾掛諷經牌。就法座上。安 御 座。用黃紙寫 聖號牌位。嚴設香花燈燭几筵供 養。至期鳴僧堂鐘。集眾候住持至上香上茶湯。 維那舉楞嚴呪。諷誦畢。回向云 “某州某寺住持 傳法臣僧某。某月某日。恭遇某聖聖忌之辰。謹 集合山僧眾。謹誦大佛頂萬行首楞嚴神呪。稱揚 聖號。所萃殊利資嚴聖駕。伏願神遊八極。想雲
車風馬來。臨位證中天受玉殿瓊樓快樂。十方三 世云云”。 QUOÁC KÎ [1114c29] Thöôïng taân nhaät giôùi kyø, caùch tuùc khoá ty baùo ñöôøng ty, leänh haønh giaû phuùc truï trì, löôõng töï, baùo chuùng quaûi phuùng kinh baøi. Töïu phaùp toøa thöôïng, an ngöï toøa. Duïng hoaøng chæ taû Thaùnh hieäu baøi vò. Nghieâm thieát höông, hoa, ñaêng, chuùc, kyû, dieân cuùng döôøng. Chí kyø, minh taêng ñöôøng chung taäp chuùng, haäu truï trì chí thöôïng höông, thöôïng traø thang. Duy-na cöû Laêng nghieâm chuù, phuùng tuïng taát, hoài höôùng vaân: “Moã chaâu, moã töï, truï trì truyeàn phaùp thaàn taêng moã, moã nguyeät, moã nhaät, cung ngoä moã Thaùnh Thaùnh kî chi thaàn, caån taäp hôïp sôn taêng chuùng, phuùng tuïng ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm thaàn chuù, xöng döông Thaùnh hieäu. Sôû tuïy thuø lôïi tö nghieâm Thaùnh giaù. Phuïc nguyeän, thaàn du baùt cöïc, töôûng vaân xa phong maõ lai. Laâm vò chöùng trung thieân thoï ngoïc ñieän quyønh laâu khoaùi laïc. Thaäp phöông tam theá vaân vaân.”
NHÖÕNG NGAØY GIOÃ KÎ CUÛA QUOÁC GIA (Tieân ñeá cuûa trieàu ñình)
[1114c29] Ñeán ngaøy kî caùc Tieân ñeá baêng haø, caùch tröôùc ñoù moät ñeâm, khoá ty baùo vôùi ñöôøng ty, leänh cho haønh giaû baåm baùo truï trì cuøng löôõng töï vaø thoâng baùo cho ñaïi chuùng treo baøi hieäu tuïng ñoïc kinh, tuï taäp treân phaùp toøa coù an trí ngöï toøa. Duøng giaáy maøu vaøng maø vieát baøi vò Thaùnh hieäu (tieân ñeá), trang nghieâm ñaët ñeå höông, hoa, ñeøn, baøn tieäc cuùng döôøng. Ñeán kyø, thænh chuoâng taêng ñöôøng taäp hoïp ñaïi chuùng, chôø truï trì ñeán daâng höông, daâng traø thang. Duy-na ñoïc chuù Laêng nghieâm. Tuïng ñoïc xong, hoài höôùng raèng: “Chaâu moã, chuøa moã, truï trì truyeàn phaùp laø beà toâi taêng moã, vaøo ngaøy moã, thaùng moã, cung gaëp ngaøy thaùnh kî cuûa Thaùnh hoaøng moã. Kính caån taäp hoïp taêng chuùng caû chuøa tuïng nieäm thaàn chuù ñaïi Phaät ñaûnh vaïn haïnh thuû Laêng nghieâm, xöng döông Thaùnh hieäu (Phaät hieäu). Gom goùp lôïi ích to lôùn laø nhaèm tö nghieâm cho Thaùnh giaù. Phuïc nguyeän, thaàn hoàn cuûa coá Thaùnh hoaøng chu du baùt cöïc, töôûng seõ ñi xe maây, cöôõi ngöïa gioù ñeán ñaây chöùng trung thieân, thoï duïng khoaùi laïc nôi ñieän ngoïc, laàu quyønh. Möôøi phöông ba ñôøi chö Phaät moã v.v…”. *
祈禱 [1115a08] 凡有祈禱。須如法嚴治壇場。鋪陳供 養。住持專心加謹。僧眾各務整肅。知事內外提督 應辦。大小寮舍巡警齋潔。或有官員拈香。恭勤迎 送。預期庫司稟覆住持。先付意旨。維那知會。堂 司行者報眾掛祈禱牌。齋粥二時鳴鐘集眾諷經。或 看藏經。或四大部經。或三日五日七日。隨時而 行。如祈晴祈雨。則輪僧十員廿員。或三五十員。 分作幾引。接續諷誦。每引諷大悲呪消災呪大雲 呪。各三七遍。謂之不斷輪。終日諷誦。必期感 應。方可滿散懺謝。其疏意各列于后。 KYØ ÑAÛO [1115a08] Phaøm höõu kyø ñaûo, tu nhö phaùp nghieâm trò ñaøn traøng, phoâ traàn cuùng döôøng. Truï trì chuyeân taâm gia caån, taêng chuùng caùc vuï chænh tuùc, tri söï noäi ngoaïi ñeà ñoác öùng bieän. Ñaïi tieåu lieâu xaù tuaàn caûnh trai khieát. Hoaëc höõu quan vieân nieâm höông, cung caàn nghinh toáng. Döï kyø khoá ty baåm phuùc truï trì, tieân phoù yù chæ. Duy-na tri hoäi, ñöôøng ty haønh giaû baùo chuùng quaûi kyø ñaûo baøi. Trai chuùc nhò thôøi, minh chung taäp chuùng phuùng kinh. Hoaëc khaùn taïng kinh, hoaëc töù ñaïi boä kinh, hoaëc tam nhaät, nguõ nhaät, thaát nhaät, tuøy thôøi nhi haønh. Nhö kyø tình, kyø vuõ, taéc luaân taêng thaäp vieân, traáp vieân, hoaëc tam, nguõ thaäp vieân, phaân taùc kyû daãn, tieáp tuïc phuùng tuïng. Moãi daãn phuùng Ñaïi bi chuù, Tieâu tai chuù, Ñaïi vaân chuù, caùc
tam thaát bieán, vò chi baát ñoaïn luaân. Chung nhaät phuùng tuïng, taát kyø caûm öùng, phöông khaû maõn taùn saùm taï. Kyø sôù yù caùc lieät vu haäu. CAÀU ÑAÛO [1115a08] Phaøm coù caàu ñaûo neân y theo phaùp taéc maø thieát trí nghieâm tuùc ñaøn traøng, baøy bieän nghi thöùc vaø leã vaät cuùng döôøng. Truï trì phaûi chuyeân taâm theâm phaàn kính caån. Taêng chuùng ai coù phaàn vuï phaûi thi haønh cho nghieâm tuùc, tri söï trong ngoaøi ñeà khôûi ñoân ñoác öùng bieän. Lieâu xaù baát cöù lôùn nhoû ñeàu phaûi tuaàn raûo giaùm saùt cho teà chænh saïch seõ. Neáu coù quan vieân ñeán daâng höông thì phaûi cung kính caàn maãn ñoùn tieáp tieãn ñöa. Döï lieäu kyø haïn, khoá ty trình thöa truï trì, tröôùc tieân trao daën yù chæ, duy-na vaø tri söï hoäi hoïp baøn baïc. Haønh giaû ñöôøng ty thoâng baùo ñaïi chuùng treo baøi hieäu Caàu ñaûo. Côm chaùo hai buoåi xong phaûi thænh chuoâng taäp hoïp chuùng tuïng nieäm kinh, hoaëc xem Ñaïi taïng kinh, hoaëc xem Töù ñaïi boä kinh. Hoaëc cöù ba ngaøy, naêm ngaøy, baûy ngaøy, tuøy luùc maø cöû haønh. Nhö caàu taïnh möa hay caàu möa xuoáng, töùc cöû taêng luaân phieân, moãi phieân 10 ngöôøi hay 20 ngöôøi, hoaëc naêm ba chuïc ngöôøi, phaân ra laøm maáy nhoùm tieáp tuïc tuïng nieäm. Moãi nhoùm tuïng chuù Ñaïi bi, chuù Tieâu tai, chuù Ñaïi vaân, moãi laàn hai möôi moát bieán, goïi laø khoâng ñöùt ñoaïn lieân tuïc luaân löu, taát phaûi tuïng suoát ngaøy, tôùi luùc coù
caûm öùng thì môùi hoaøn maõn coù theå phaân taùn saùm taï (yù trong sôù ñeàu tuaàn töï ghi ôû sau). * * * 祈晴 [1115a19] 切見。淫雨為戾物用不成。百川橫流民 無寧處。蓋眾生共業所感。惟上天覆燾無私。由 是謹發誠心。啟建祈晴道場。每日命僧諷誦經 呪。仰扣諸聖。所冀祈求晴霽。速賜感彰。伏願 掃頑雲於四野。陰沴潛消。麗杲日於中天。容光 必照。俾五行各順其序。而萬彙悉遂其生。 KYØ TÌNH [1115a19] Thieát kieán, daâm vuõ vi leä, vaät duïng baát thaønh. Baùch xuyeân hoaønh löu, daân voâ ninh xöù. Caùi chuùng sanh coäng nghieäp sôû caûm, duy thöôïng thieân phuùc ñaûo voâ tö. Do thò caån phaùt thaønh taâm, khaûi kieán kyø tình ñaïo traøng. Moãi nhaät meänh taêng phuùng tuïng kinh chuù, ngöôõng khaáu chö Thaùnh, sôû kyù kyø caàu tình teã, toác töù caûm chöông. Phuïc nguyeän, taûo ngoan vaân ö töù daõ aâm leä, tieàm tieâu. Leä caûo nhaät ö trung thieân, dung quang taát chieáu. Tí nguõ haønh caùc thuaän kyø töï, nhi vaïn vò (vöïng) taát toaïi kyø sanh.
CAÀU MÖA DAÀM NGÖNG TAÏNH [1115a19] Neáu gaëp möa daàm gaây tai haïi, vaät duïng khoâng thaønh. Traêm soâng cuoàn cuoän tuoân chaûy, daân chuùng khoâng coù nôi naøo ñöôïc an oån. AÁy chaúng qua laø coäng nghieäp cuûa chuùng sanh caûm öùng, chöù trôøi cao thì voâ tö chuyeän che truøm. Do vaäy, caån phaùt taám taâm thaønh, kieán laäp ñaïo traøng caàu möa daàm ngöng taïnh. Moãi ngaøy baûo chö taêng phuùng tuïng kinh chuù, cuùi xin chö Thaùnh, chuyeän ngöôøi ñôøi caàu taïnh möa trong trôøi, phaûi mau ban phaùt caûm öùng. Cuùi xin queùt saïch maây muø öông böôùng nôi hoang daõ ôû boán phöông, nöôùc öù ñoïng phaûi ngaàm tieâu ruùt heát, treo maët trôøi saùng rôõ giöõa khoâng trung, aùnh saùng nhaát ñònh chieáu soi, khieán cho nguõ haønh (kim, moäc, thuûy, hoûa, thoå) ñöôïc thuaän theo traät töï thieân nhieân cuûa chuùng maø muoân vaät ñeàu thoûa loøng cuoäc soáng cuûa mình. * * * 祈雨 [1115a26] 切見。亢陽為災百物就槁。匪上天之降 罰。由下民之多愆。惟諸佛開慈悲之門。而神呪 有祈禳之應。由是謹發誠心。啟建祈雨道場。每 日命僧。諷誦經呪。仰扣諸聖。所冀祈求雨澤。
速賜感通。伏願拯生靈於塗炭。厥維艱哉。起雲 龍于山川。俾霶[雨/沱]矣。庶茲多稼亦乃有秋。 KYØ VUÕ [1115a26] Thieát kieán, khaùng döông vi tai, baùch vaät töïu caûo, phæ thöôïng thieân chi giaùng phaït, do haï daân chi ña khieân, duy chö Phaät khai töø bi chi moân, nhi thaàn chuù höõu kyø ñaûo chi öùng. Do thò, caån phaùt thaønh taâm, khaûi kieán kyø vuõ ñaïo traøng. Moãi nhaät meänh taêng phuùng tuïng kinh chuù, ngöôõng khaáu chö Thaùnh, sôû kyù kyø caàu vuõ traïch, toác töù caûm thoâng. Phuïc nguyeän, chöûng sanh linh ö ñoà thaùn, quyeát duy gian tai, khôûi vaân long vu sôn xuyeân, tí baøng baùi hó. Thöù tö ña giaù, dieäc naõi höõu thu. CAÀU MÖA RÔI [1115a26] Neáu nhö gaëp naéng haïn gay gaét gaây tai haïi, muoân vaät ñeàu bò khoâ heùo. Chaúng phaûi trôøi cao giaùng hình phaït maø do daân tình döôùi theá laøm laém ñieàu sai traùi. Duy chæ coù chö Phaät môû cöûa töø bi maø vieäc nieäm thaàn chuù caàu ñaûo coù ñöôïc caûm öùng (khieán möa rôi). Do ñoù maø phaûi caån phaùt taám loøng thaønh, kieán laäp ñaïo traøng caàu möa, moãi ngaøy sai taêng chuùng tuïng kinh ñoïc chuù. Cuùi xin chö Thaùnh, ñoái vôùi chuyeän caàu ñaûo xin ban ôn traïch möa rôi, phaûi gaáp ban cho nieàm caûm thoâng. Phuïc nguyeän, cöùu vôùt sinh linh nôi choán laàm than, chaám döùt gian khoå khoâ haïn, khôûi roàng maây nôi
nuùi soâng, khieán möa tuoân aøo aøo, ngoõ haàu caùc loaïi gieo troàng hoâm nay coù cô thu hoaïch vaäy. 祈雪 [1115b04] 切見。時冬恒溫。恐生物之疵癘。維天 降雪。淨下土之祲氛。庸致瓣香之誠。願集六花 之瑞。由是謹發誠心。啟建祈雪道場。每日命 僧。諷誦經呪。仰扣諸聖。所冀祈求雨雪。速賜 感通。伏願彤雲千里潤澤。八荒六府三事用修。 草木咸若。二氣五行順序。神人以和。 KYØ TUYEÁT [1115b04] Thieát kieán thôøi ñoâng haèng oân, khuûng sanh vaät chi tyø leä, duy thieân giaùng tuyeát, tònh haï thoå chi taåm phaân, dung trí bieän höông chi thaønh, nguyeän taäp luïc hoa chi thuïy. Do thò caån phaùt thaønh taâm, khaûi kieán kyø tuyeát ñaïo traøng. Moãi nhaät meänh taêng phuùng tuïng kinh chuù, ngöôõng khaáu chö Thaùnh, sôû kyù kyø caàu vuõ tuyeát, toác töù caûm thoâng. Phuïc nguyeän, ñoàng vaân thieân lyù nhuaän traïch, baùt hoang, luïc phuû, tam söï duïng tu, thaûo moäc haøm nhöôïc. Nhò khí, nguõ haønh thuaän töï, thaàn nhaân dó hoøa.
CAÀU TUYEÁT RÔI
[1115b04] Neáu gaëp muøa ñoâng maø khí aám keùo daøi, lo cho sinh vaät bò tai haïi, dòch beänh. Duy chæ coù trôøi tuoân tuyeát rôi xuoáng môùi laøm trong saïch caùc hôi khí
ñoäc xaáu döôùi ñaát. Do ñoù caàn ñeán thaønh yù kính troïng, nguyeän taäp ñieàm laønh cuûa luïc hoa. Do vaäy kính caån khaûi phaùt taâm thaønh, thieát laäp ñaøn traøng caàu tuyeát rôi. Moãi ngaøy sai taêng chuùng phuùng tuïng kinh chuù, cuùi xin chö Thaùnh ñoái vôùi caùc nguyeän voïng caàu xin tuyeát rôi, haõy mau ban cho söï caûm thoâng! Cuùi xin maây ñoû ngaøn daëm nhuaän traïch khieán baùt hoang, luïc phuû, tam söï duïng tu, coû caây ñeàu thuaän thôøi tieát; hai khí, nguõ haønh thuaän theo traät töï thieân nhieân, thaàn vaø ngöôøi ñeàu hoøa hôïp. * * * 遣蝗 [1115b10] 切見。飛蝗蔽天。惟凶荒之可慮。遺孽 入地。恐滋蔓之難圖。匪假神功之驅除。雖極人 力而罔措。由是謹發誠心。啟建遣蝗道場。每日 命僧。諷誦經呪。仰扣諸聖。所冀驅遣蟲蝗速賜 消殄。伏願滌之風雨。掃種類以無遺。投之江 河。隨業感而自化。民安其業物遂其生。 KHIEÅN HOAØNG [1115b10] Thieát kieán phi hoaøng teá thieân, duy hung hoang chi khaû löï. Di nghieät nhaäp ñòa, khuûng tö man chi nan ñoà. Phæ giaû thaàn coâng chi khu tröø, tuy cöïc nhaân löïc nhi voõng thoá. Do thò caån phaùt thaønh taâm, khaûi kieán khieån hoaøng ñaïo traøng, moãi nhaät meänh
taêng phuùng tuïng kinh chuù, ngöôõng khaáu chö Thaùnh, sôû kyù khu khieån truøng hoaøng, toác töù tieâu ñieãn. Phuïc nguyeän, ñòch chi phong vuõ, taûo chuûng loaïi dó voâ di. Ñaàu chi giang haø, tuøy nghieäp caûm nhi töï hoùa. Daân an kyø nghieäp, vaät toaïi kyø sinh. CAÀU ÑUOÅI SAÂU VAØNG HAÏI LUÙA [1115b10] Neáu gaëp saâu hoaøng bay mòt trôøi, laø ñieàu maát muøa ñoùi keùm phaûi lo, di nghieät nhaäp ñòa (ñeû tröùng xuoáng ñaát) e sanh soâi naûy nôû lan roäng, veà sau khoâng theå tröø ñöôïc. Neáu khoâng nhôø ñeán coâng tröø ñuoåi cuûa thaàn thì tuy ñaõ laøm heát söùc ngöôøi cuõng chaúng ra laøm sao caû! Do vaäy kính caån khaûi phaùt thaønh taâm, kieán laäp ñaïo traøng ñuoåi saâu hoaøng. Moãi ngaøy sai taêng chuùng phuùng tuïng kinh chuù, cuùi xin chö Thaùnh ñoái vôùi caùc nguyeän voïng ñuoåi tröø saâu hoaøng, haõy mau ban cho tình traïng tieâu tröø döùt saïch! Phuïc nguyeän, cuùi mong noåi möa gioù tröø heát queùt saïch caùc loaøi saâu haïi luùa khoâng coøn soùt con naøo, cuoán troâi chuùng ra soâng raïch, theo nghieäp caûm maø töï hoùa (cheát) heát. Daân an nghieäp thònh, muoân vaät vui hoaø. * * *
日蝕 [1115b17] 此日而食。占五紀之或乖。畏天之威。 虞六沴之將作。故徇民情而救護。盍依佛力以禱 禳。由是謹發誠心。命僧諷誦經呪。用伸救護。 所冀日精速賜還光。伏願五色開而黃道明。照臨 下土。群陰消而陽德盛。昭回于天。 NHAÄT THÖÏC [1115b17] Thöû nhaät nhi thöïc, chieâm nguõ kyû chi hoaëc quai. UÙy thieân chi uy, ngu luïc leä chi töông taùc. Coá tuaãn daân tình nhi cöùu hoä. Caùi y Phaät löïc dó ñaûo nhöông. Do thò caån phaùt thaønh taâm, meänh taêng phuùng tuïng kinh chuù, duïng thaân cöùu hoä. Sôû kyù nhaät tinh, toác töù hoaøn quang. Phuïc nguyeän nguõ saéc khai nhi hoaøng ñaïo minh, chieáu laâm haï thoå. Quaàn aâm tieâu nhi döông ñöùc thònh, chieâu hoài vu thieân. MAËT TRÔØI BÒ AÊN [1115b17] Moãi laàn maët trôøi bò aên laø aûnh höôûng xaáu ñeán naêm kyû (60 naêm). Sôï oai trôøi, lo saùu thöù tai leä töông taùc, cho neân thuaän theo daân tình maø cöùu hoä, neân nöông vaøo söùc Phaät maø caàu nhöông. Do vaäy kính caån khaûi phaùt thaønh taâm, sai taêng chuùng tuïng ñoïc kinh chuù, baøy toû chuyeän xin cöùu hoä. Theo nguyeän voïng caàu cho maët trôøi trong saùng laïi thì haõy mau hoaøn traû laïi aùnh saùng!
Caàu mong cho naêm saéc môû maø hoaøng ñaïo saùng, ñeå chieáu xuoáng döôùi ñaát. Caùc thöù aâm u tieâu tan heát maø döông ñöùc thònh, chieâu hoài laïi treân trôøi. * * * 月蝕 [1115b22] 月耀陰精而主夜。所賴照臨。天示咎徵 于下民。於焉薄食。既戒既懼。以禱以禳。由是 謹發誠心。命僧諷誦經呪。用伸救護。所冀月華 速賜還明。伏願妖蟇滅跡。清光現大地山河。顧 兔長生。萬象納廣寒宮殿。 [1115b27] 報恩章終。 勅修百丈清規卷第一 NGUYEÄT THÖÏC [1115b22] Nguyeät dieäu aâm tinh nhi chuû daï, sôû laïi chieáu laâm. Thieân thò cöõu tröng vu haï daân, ö dieân baïc thöïc. Kyù giôùi, kyù cuï, dó ñaûo, dó nhöông. Do thò caån phaùt thaønh taâm, meänh taêng phuùng tuïng kinh chuù, duïng thaân cöùu hoä. Sôû kyù nguyeät hoa, toác töù hoaøn minh. Phuïc nguyeän, yeâu moâ dieät tích, thanh quang hieän ñaïi ñòa sôn haø, coá thoû (thoá) tröôøng sanh, vaïn töôïng naïp Quaûng Haøn cung ñieän. [1115b27] Baùo aân chöông chung. Saéc tu Baùch Tröôïng thanh qui quyeån ñeä nhaát
MAËT TRAÊNG BÒ AÊN
[1115b22] AÙnh saùng maët traêng aâm tinh chuû veà ñeâm, choã nhôø caäy laø aùnh traêng chieáu xuoáng. Trôøi bieåu thò ñieàm xaáu cho haï daân baèng caùch cho maët traêng bò che khuaát. AÁy laø phaûi neân giôùi yù, phaûi neân lo sôï maø caàu ñaûo, caàu nhöông (caàu cuùng cho tai qua naïn khoûi). Do vaäy kính caån khaûi phaùt thaønh taâm, nhôø taêng chuùng phuùng tuïng kinh chuù, duïng thaân cöùu hoä (baøy toû chuyeän xin cöùu hoä). Ñoái vôùi nguyeän voïng thaáy maët traêng raïng rôõ haõy mau ban traû aùnh saùng! Cuùi mong, con eãnh öông yeâu tinh maát daáu tích, aùnh saùng trong treûo hieän khaép nuùi soâng ñaát ñai, thoû ngoïc tröôøng sanh, muoân hieän töôïng thu vaøo cung ñieän Quaûng Haøn. [1115b27] Chöông Baùo aân heát Saéc tu Baùch Tröôïng thanh qui quyeån 1 heát * * *