📜 Giảng Sư
Kho kinh › Kinh Trung Bộ (Majjhima Nikāya)

Home`Page This document ms

Kinh Trung Bộ (Majjhima Nikāya) · 14,201 ký tự · ~13 phút đọc
🏠 📜



=title>28. Dai Jinh!Du"`u chan voi/title?

J

 b>BuddhaSasaja

Home`Page This document ms

wzitten in Vietnamese( With Uicode Time{ font

`` $ |$oot color="#800000" f`ce5"Ties Nes Romj"> Trnc Bộ Kinh Majjhima Nikaya

28> b Đại kinh0Dụ dấu chân voi

(MahāhatthipadOpaMa sutta)

Nhΰ vầ{ di nghe. |/p>

Một thờm, Thế Tôntrú ở

Bāvitthi (Há-vệ),!tại Jetevana (Kự-đà Lâm), vườn

ông Anāth`pieika (Cp Cô Đ廙c). Ở đâx, TÔj giả Sāriputta (x-lợi-phất) gọi càc"Tỷ-kheo:

,p> -- Näy cág"Hền gIả

! Tỷ-jheo! >vont"face}"Times New Roman">-

Thưa vâng, Hi㻁n giả. >/P~

-- Chư Hkền gi庣,(~í!như

! tất cຣ du chân cẦa mọi loải đang fậv đềw

thu niếp trong dᾥu ch"n voi, vì dḥu`chn nÀy

0 Dược xeo0,à lớf nhẅt$trong tấp cả fấu!chân vᛁ

phưƣng Diện tolớn. C)ng vẩy, chư Xiền giả,

! t%t c!káC Thiện phCx đều tập trung trong

Bn Thálh đᚿ. Thẟ náo"là trong Bốn Thánh

đế?!Urong Khổ Thánh đế, trong Khổ tậ` TháNh

( đ) trone Kh῕ diệt"ThñnH đế, tro~g Khổ

$ diệt đạo Thánh đế.

ChưHi廁n, thếoào`là Kha Thánh đế?Sanh là khổ già là khỔ

Chư Hi廁n( tiế nào là Năm tlủ uẩn? Chǭnh là sắc thủ0u㺩n, tha thủ  un,0tưng th3 uẩn, hành 4hủ un, thức thủ uẩn.

=font f`ce="Times New RO}an">Chư Hiền

(Địa giới)

Chư Hiền, thế nào là

địa giới? Có nội địa giới, có ngoại địa giới.

Chư Hiền, thế nào là nội địa giới? Cái gì

thuộc nội thân, thuộc cá nhân, thô phù, kiên cứng,

bị chấp thủ, như tóc, lông, móng, răng, da, thịt,

gân, xương, tủy, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá

lách, phổi, ruột, màng ruột, bao tử, phân, và bất

cứ vật gì khác thuộc nội thân, thuộc cá nhân, thô

phù, kiên cứng, bị chấp thủ. Chư Hiền, như vậy

gọi là nội địa giới. Những gì thuộc nội địa

giới và những gì thuộc ngoại địa giới đều

thuộc về địa giới. Cần phải như thật quán sát

địa giới với chánh trí tuệ như sau:`$qeod;CÁi

này khng phảy ca Tôi( cái n y không`phải là tôI,

! ñi này khôNg phải tự ogã của tôi&puot;. Sau"khinhư

thật quñn sát(địa giới với chӡnh trí duệ như

vອy( vị 庥y sAnh yểm lyđi với địa gii, tâm

từ bỏ địe cῚi.

Chư Hiền, một thời xảy ra

" khi ngoại ịc giới dao đẙng,!trog h㻝i ấy ngoại

địA gi໛i bị iến mất"Chư Hin, tánh rô

thưṝng caanoại đa giới!xưa ấy có thể nêu

( rÕ,"tành"hủy hoạicdz thể nêu r, tành đk!

diệt có Th nêu rõ, uánh biến0dịch có

thể nê} rõ. Như vậy còn nói gìđến thân

tể yợu tjọ dokhét$ǡ9$chấp txủ này?M

Ớ"đây không$có gǬ Ƒể có thể nóh là

tôi, là cợa tôi. hay tӴi lá.

! Chư$Hiền, nặu có nh;ng

người khác mắng nhiếc, chỉ trích, chọc tức,

nhiễu não Tỷ-kheo, vị ấy biết rõ như sau:

"Khổ thọ khởi lên nơi tôi, thọ này

thuộc tai xúc chạm, thọ này do nhân duyên, không

phải không do nhân duyên. Do nhân duyên gì? Do nhân

duyên xúc". Vị ấy thấy xúc là vô thường, thấy

thọ là vô thường, thấy tưởng là vô thường,

thấy hành là vô thường, thấy thức là vô thường.

Tâm của vị này hoan hỷ, thích thú, tịnh chỉ,

quyết định, tùy thuộc giới đối tượng.

Chư Hiền, nếu những

người khác xử sự với Tỷ-kheo không có hoàn

hảo, không có tốt đẹp, không có khả ái, hoặc dùng

tay xúc chạm, hoặc dùng đá xúc chạm, hoặc dùng gậy

xúc chạm, hoặc dùng gươm xúc chạm, vị ấy tuệ

tri như sau: "Sự thể của thân này là như

vậy, nên tay có thể xúc chạm, đá có thể

xúc chạm, gậy có thể xúc chạm, gươm có thể

xúc chạm. Thế Tôn đã dạy như sau trong ví dụ

cái cưa: "Chư Tỷ-kheo, nếu có kẻ trộm

cướp hạ tiện lấy cái cưa hai lưỡi cắt từng

phần tay và chân. Nếu ai ở đây sanh ý phẫn

nộ, người ấy không làm đúng lời Ta dạy". Vị ấy

sẽ tinh cần, tinh tấn, không giải đãi. Niệm

được an trú, không có loạn niệm, thân thể

được khinh an, không dao động, tâm được định

tĩnh nhất tâm. Nay mặc cho tay xúc chạm thân này,

mặc cho đá xúc chạm thân này, mặc cho gậy xúc chạm

thân này, mặc cho gươm xúc chạm thân này, lời dạy

chư Phật cần phải được thực hành.

Chư Hiền, Tỷ-kheo ấy,

niệm Phật như vậy, niệm Pháp như vậy,

niệm Tăng như vậy, nhưng xả tương ưng với

thiện không được an trú. Do vậy, vị ấy có sự thôi thúc mạnh mẽ: "Thật bất hạnh cho ta,

thật không may cho ta, thật rủi ro cho ta, thật không

tốt đẹp cho ta. Dầu ta có niệm Phật như vậy,

niệm Pháp như vậy, niệm Tăng như vậy, nhưng

xả tương ưng với thiện không được an

trú". Chư Hiền, ví như một người dâu, khi

thấy ông nhạc, có sự thôi thúc mạnh mẽ (để làm vui lòng ông ấy). Cũng

vậy, chư Hiền, nếu Tỷ-kheo ấy niệm

Phật như vậy, niệm Pháp như vậy, niệm Tăng

như vậy, nhưng xả tương ưng với thiện không

được an trú. Do vậy, vị ấy có sự thôi thúc mạnh mẽ: "Thật bất hạnh cho ta, thật không may

cho ta, thật rủi ro cho ta, thật không tốt đẹp cho ta.

Dầu ta có niệm Phật như vay, niệm Pháx jhư

( vậy, naệm Tăng nhְ vy, nhƸ~g xả dương(ưng với

thiện không đƠợc n trúfquot . Chư Hin,

nếuT廷-kheo ấy, niệl Phật như vậy,

niệm Phӡp như vậy,`niệm Tăng như vậ9$ và xả

tương ưng wới hin đượ an trú, 4hì

" T-kheo ấy được xoan hỷ. Khư Hiền,

đan mỡc ęộ"này$ Tỷ-kheo`đC lǠm thật

nhiều.

` " ,font face="Times New Romqn" (Thủy giớk) ,vont face="Times New Rkman"

(0 ChƐ Hiền,$một`txời xảy ra

khi"ngoại thủy gii dag ộng, nước cuốn rôi làng,

cuốN trôi thị trn, cuốn tbi txành phự,`cuntrôi

$ x᫩

Chư Hiền, nu có o(ững

người khác mắng"nhiếc, chứ trích, #h3c tức,/

nhiễu não Tỷ-kheo, vừ ấy!biết rõ như sau:

.,.)ohǰ trên)... và xả tương ứng với thiện

được an trú. Chư Hiền, cho đến mức độ

này, vị Tỷ-kheo đã làm thật nhiều.

(Hỏa giới)

Chư Hiền, thế nào là

hỏa giới? Có nội hỏa giới, có ngoại hỏa giới. Chư

Hiền, thế nào là nội hỏa giới? Cái gì thuộc

về nội thân, thuộc về cá nhân, thuộc lửa,

thuộc chất nóng, bị chấp thủ. Như cái gì khiến

cho hâm nóng, khiến cho hủy hoại, khiến cho

thiêu cháy; cái gì khiến cho những vật được ăn

uống, nhai, nếm, có thể khéo tiêu hóa, hay

tất cả những vật gì khác thuộc nội thân, thuộc cá

nhân, thuộc lửa, thuộc chất nóng, bị chấp thủ. Chư

Hiền, như vậy gọi là nội hỏa giới. Những gì

thuộc nội hỏa giới và những gì thuộc ngoại hỏa

giới, đều thuộc về hỏa giới. Cần phải như

thật quán sát hỏa giới với chánh trí tuệ như

sau: "Cái này không phải của tôi, cái này không

phải là tôi, cái này không phải tự ngã của

tôi". Sau khi như thật quán sát hỏa giới với

chánh trí tuệ như vậy, vị ấy sanh yểm ly

đối với hỏa giới, tâm từ bỏ hỏa giới.

Chư Hiền, một thời xảy ra

khi hỏa giới dao động. Lửa thiêu cháy làng, thiêu

cháy thị trấn, thiêu cháy thành phố, thiêu cháy xứ,

thiêu cháy quốc độ. Lửa cháy cho đến cuối hàng

cây cối, cho đến cuối hàng đường lớn, cho

đến cuối hàng chân núi, cho đến cuối hàng

thủy biên, hay cho đến cuối hàng khu đất khả

ái, rồi lửa bị tắt vì không nhiên liệu. Chư

Hiền, một thời xảy ra khi loài người đi kiếm

lửa phải dùng lông gà và dây gân. Chư Hiền,

tánh vô thường của ngoại hỏa giới xưa ấy có

thể nêu rõ; tánh hủy hoại có thể nêu rõ,

tánh đoạn diệt có thể nêu rõ, tánh biến

dịch có thể nêu rõ. Như vậy còn nói gì

đến thân thể yểu thọ do khát ái chấp

thủ này? Ở đây không có gì để có thể

nói là tôi, là của tôi, hay tôi là.

Chư Hiền, nếu có những

người khác mắng nhiếc, chỉ trích, chọc tức,

nhiễu não Tỷ-kheo, vị ấy biết rõ như sau:

...(như trên)... và xả tương ứng với thiện

được an trú. Chư Hiền, cho đến mức độ

này, vị Tỷ-kheo đã làm thật nhiều.

(Phong giới)

Chư Hiền, thế nào là

$phong gi;? Có ni phnng gới, có ngoại phong giới.

Chư Hiền, thᪿ n o lӠ nội tho~g gyớI? i gì

! thuộc về n᫙i"thân, thuộc cá nhân

Chư Hiền, một thời xảy ra

khi ngoại phong giới dao động, gió thổi bay làng,

thổi bay thị trấn, thổi bay thành phố, thổi bay xứ,

thổi bay quốc độ. Chư Hiền, một thời xảy ra khi

trong tháng cuối mùa hạ, loài người tìm cầu gió

nhờ lá cây ta-la, nhờ cây quạt, và người ta không

mong tìm được cỏ tại chỗ có rạch nước chảy.

Chư Hiền, tánh vô thường của ngoại phong giới

xưa ấy có thể nêu rõ; tánh hủy hoại có thể

nêu rõ; tánh đoạn diệt có thể nêu rõ; tánh

biến dịch có thể nêu rõ. Như vậy còn nói

gì đến thân thể yểu thọ do khát ái

chấp thủ này? Ở đây không có gì để có

thể nói là tôi, là của tôi, hay tôi là.

Chư Hiền, nếu có những

người khác mắng nhiếc, chỉ trích, chọc tức,

nhiễu não Tỷ-kheo, vị ấy biết rõ như sau:

"Khổ thọ khởi lên nơi tôi này thuộc tai xúc

chạm; thọ này do nhân duyên, không phải không do

nhân duyên. Do nhân duyên gì? Do nhân duyên xúc

vậy". Vị ấy thấy xúc là vô thường; vị ấy

thấy thọ là vô thường; vị ấy thấy tưởng là

vô thường; vị ấy thấy hành là vô thường; vị ấy

thấy thức là vô thường; tâm của vị này hoan

hỷ, thích thú, tịnh chỉ, quyết định, tùy

thuộc giới đối tượng.

Chư Hiền, nếu những

người khác xử sự với Tỷ-kheo, không có hoàn

hảo, không có tốt đẹp, không có khả ái, hoặc dùng

tay xúc chạm, hoặc dùng đá xúc chạm, hoặc dùng gậy

xúc chạm, hoặc dùng gươm xúc chạm, vị ấy biết

như sau: "Sự thể của thân này là như vậy

nên tay có thể xúc chạm, đá có thể xúc

chạm, gậy có thể xúc chạm, gươm có thể xúc

chạm". Thế Tôn đã dạy như sau trong ví dụ

cái cưa: "Chư Tỷ-kheo, nếu có kẻ trộm

cướp hạ tiện lấy cái cưa hai lưỡi cắt từng

phần tay và chân, nếu ai ở đây sanh ý phẫn

nộ thì người ấy không làm đúng lời Ta dạy".

Ta sẽ tinh cần, tinh tấn, không giải đãi, niệm

được an trú, không có loạn niệm, thân thể

được khinh an, không dao động, tâm được định

tĩnh nhất tâm. Nay mặc cho tay xúc chạm thân này,

mặc cho đá xúc chạm, mặc cho gậy xúc chạm, mặc cho

gươm xúc chạm thân này. Lời dạy chư Phật cần phải

được thực hành".

Chư Hiền, Tỷ-kheo ấy,

niệm Phật như vậy, niệm Pháp như vậy,

niệm Tăng như vậy, nhưng xả tương ưng với

thiện không được an trú. Do vậy, vị ấy có sự thôi thúc mạnh mẽ: "Thật bất hạnh cho ta,

thật không may cho ta, thật rủi ro cho ta, thật không

tốt đẹp cho ta. Dầu ta có niệm Phật như vậy,

niệm Pháp như vậy, niệm Tăng như vậy, nhưng

xả tương ưng với thiện không được an

trú". Chư Hiền, ví như một người dâu, khi

thấy ông nhạc, có sự thôi thúc mạnh mẽ (để làm vui lòng ông ấy). Cũng

vậy, chư Hiền, nếu Tỷ-kheo ấy niệm

Phật như vậy, niệm Pháp như vậy, niệm Tăng

như vậy, nhưng xả tương ưng với thiện không

được an trú. Do vậy, vị ấy có sự thôi thúc mạnh mẽ: "Thật bất hạnh cho ta, thật không may

cho ta, thật rủi ro cho ta, thật không tốt đẹp cho ta.

Dầu ta có niệm Phật như vậy, niệm Pháp như

vậy, niệm Tăng như vậy, nhưng xả tương ưng với

thiện không được an trú". Chư Hiền,

nếu Tỷ- Kheo ấy niệm Phật như vậy,

niệm Pháp như vậy, niệm Tăng như vậy, và xả

tương ưng với thiện được an trú. Do vậy,

Tỷ-kheo ấy được hoan hỷ. Chư Hiền, cho

đến mức độ này, Tỷ-kheo đã làm thật

nhiều.

Chư Hiền, như một khoảng

trống được bao vây bởi cây gậy, bởi dây leo, bởi

cỏ, bởi bùn, được biết là một nhà ở. Cũng

vậy, Chư Hiền, một khoảng trống được bao vây

bởi xương, bởi dây gân, bởi thịt, bởi da, được

biết là một sắc pháp.

Chư Hiền, nếu nội mắt

không bị hư hại, nhưng ngoại sắc không vào trong

tầm mắt, không có sự quy tụ xúc chạm thích hợp,

thì thức phần thích hợp không có hiện khởi. Chư

Hiền, nếu nội mắt không bị hư hại, ngoại

sắc vào trong tầm mắt, nhưng không có sự quy tụ xúc

chạm thích hợp, thì thức phần thích hợp không có

hiện khởi. Chư Hiền, chỉ khi nào nội mắt

không bị hư hại, ngoại sắc vào trong tầm mắt, có

sự quy tục xúc chạm thích hợp, thì thức phần thích

hợp có hiện khởi.

Bất cứ sắc pháp gì được

hiện khởi như vậy đều quy tụ trong sắc thủ

uẩn; bất cứ cảm thọ gì được hiện khởi như

vậy đều quy tụ trong thọ thủ uẩn; bất cứ

tưởng gì được hiện khởi như vậy đều

được quy tụ trong tưởng thủ uẩn; bất cứ hành gì

được hiện khởi như vậy đều quy tụ trong

hành thủ uẩn; bất cứ thức gì được hiện khởi

như vậy đều quy tụ trong thức thủ uẩn. Vị ấy

tuệ tri như sau: "Như vậy, như người ta nói,

có sự quy tụ, sự tập hợp, sự hòa hợp của năm thủ

uẩn này. Thế Tôn đã nói như sau: "Ai thấy

được lý duyên khởi, người ấy thấy được

pháp; ai thấy được pháp, người ấy thấy được

lý duyên khởi". Những pháp này do duyên khởi

lên chính là năm thủ uẩn. Sự tham dục, chấp trước,

tham đắm, mê say trong năm thủ uẩn này tức là khổ

tập; sự nhiếp phục tham dục, sự từ bỏ tham dục

tức là sự khổ diệt". Cho đến mức độ

này, Chư Hiền, Tỷ-kheo đã làm rất nhiều.

Chư Hiền, nếu nội tai

không bị hư hại, nhưng ngoại thanh không vào trong

tầm tai, không có sự quy tụ xúc chạm thích hợp, thì

thức phần thích hợp không có hiện khởi. ... Cho

đến mức độ này, Chư Hiền, Tỷ-kheo đã

làm rất nhiều.

Chư Hiền, nếu nội

lỗ mũi không bị hư hại, nhưng ngoại hương

không vào trong tầm mũi, không có sự quy tụ xúc

chạm thích hợp, thì thức phần thích hợp không có

hiện khởi. ... Cho đến mức độ này, Chư

Hiền, Tỷ-kheo đã làm rất nhiều.

Chư Hiền, nếu nội

lưỡi không bị hư hại, nhưng ngoại vị không vào

trong tầm lưỡi, không có sự quy tụ xúc chạm thích

hợp, thì thức phần thích hợp không có hiện

khởi. ... Cho đến mức độ này, Chư Hiền,

Tỷ-kheo đã làm rất nhiều.

Chư Hiền, nếu nội thân

không bị hư hại, nhưng ngoại xúc không vào trong

tầm của thân, không có sự quy tụ xúc chạm thích

hợp, thì thức phần thích hợp không có hiện

khởi. ... Cho đến mức độ này, Chư Hiền,

Tỷ-kheo đã làm rất nhiều.

Chư Hiền, nếu nội

ý căn không bị hư hại, ngoại pháp vào trong tầm

của ý căn, nhưng không có sự quy tụ xúc chạm

thích hợp, thì thức phần thích hợp không có

hiện khởi. Chư Hiền, chỉ khi nào nội ý

căn không bị hư hại, ngoại pháp vào trong tầm của

ý căn, có sự quy tụ xúc chạm thích hợp, thì

thức phần thích hợp có hiện khởi.

Bất cứ sắc gì được

hiện khởi như vậy đều quy tụ trong sắc thủ

uẩn; bất cứ cảm thọ gì được hiện khởi như

vậy đều quy tụ trong thọ thủ uẩn; bất cứ

tưởng gì được hiện khởi như vậy đều quy

tụ trong tưởng thủ uẩn; bất cứ hành gì được

hiện khởi như vậy đều quy tụ trong hành thủ

uẩn; bất cứ thức gì được hiện khởi như vậy

đều quy tụ trong thức thủ uẩn. Vị ấy tuệ tri

như sau: "Như vậy, như người ta nói, có sự quy

tụ, sự tập họp, sự hòa hợp của năm thủ uẩn

này. Thế Tôn đã nói như sau: "Ai thấy

được lý duyên khởi, người ấy thấy được

pháp; ai thấy được pháp, người ấy thấy được

lý duyên khởi". Những pháp này do duyên khởi

lên chính là năm thủ uẩn. Sự tham dục, chấp trước,

tham đắm, mê say trong năm thủ uẩn này tức là khổ

tập; sự nhiếp phục tham dục, sự từ bỏ tham dục

tức là sự khổ diệt". Cho đến mức độ

này, chư Hiền, Tỷ-kheo đã làm rất nhiều.

Tôn giả Sāriputta thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Sāriputta dạy.

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt

Chân thành cám ơn anh HDC và nhóm Phật tử VH đã có thiện tâm gửi tặng ấn bản điện tử.

(Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ "The Middle Length Discourses of the Buddha", Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995).

Hiệu đính: 09-10-2018

[ Mục lục kinh Trung Bộ ][ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trước27. Tieu kinh Du dau chan voiVăn bản tiếp →Dai kinh Thi du loi cay
☰ Mục lục Kinh Trung Bộ (Majjhima Nikāya)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF