694 微 KINH TĂNG CHI BỘ
XXIV PHẢM TRÚ TẠI CHỖ (ÃVÃSIKAVAGGA)
I. KINH TRÚ TẠI CHÕ (Âvãsikasutta) (Ẩ. III. 261) 231. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ5 trở thành không đáng được làm gương để tu tập. Thế nào là năm? Không đầy đủ về uy nghi, không đây đủ vê trách nhiệm; không nghe nhiêu, không thọ trì điêu được nghe; không biêt sông đoạn gi角m,242 không ưa thích sông thiên tịnh; lời nói không hiền thiện, không là người nói lời hiền thiện; ác tuệ, đần độn, câm điếc. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ, trở thành không đáng được làm gương để tu tập. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo? Tỷ-kheo trú tại chỗ, trở thành đáng được làm gương đê tu tập. Thê nào là năm? Đây đủ vê uy nghi, đây đủ vê trách nhiệm; nghe nhiều, thọ trì điều được nghe; biết sống đoạn giảm, ưa thích thiên tịnh; lời nói hiên thiện, là người nói lời hiên thiện; có trí tuệ, không đân độn? không câm điếc. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ, trở thành đáng được làm gương để tu tập.
II. KINH ĐƯỢC ÁI Mộ (Piyasutía) (Ả. III. 262) 232. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ"kheo9 vị Tỷ-kheo trú tại chỗ được các vị đông Phạm hạnh ái mộ5 ưa thích, kính trọng và đáng được làm gương đê băt chước. Thế nào là năm? 243 sống được bảo vệ với sự bảo vệ của Giới bổn, đầy đủ oai nghi Có giới5242 chánh hạnh, thấy sợ hãi trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập các học pháp; nghe nhiều, thọ trì điều được nghe, tích tập điều được nghe, các pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có văn? có nghĩa, đề cao đời sống Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ5 thanh tịnh; những pháp ấy, vị ấy đã nghe nhiều, đã nắm giữ, đã ghi nhớ nhờ đọc nhiêu lân, chuyên ý quan sát, khéo thành tựu nhờ chánh kiến; thiện ngôn, dùng lời thiện ngôn? nói lời tao nhã? ý nghĩa minh bạch, giọng nói không bập bẹ5 không phều phào, giải thích nghĩa lý minh xác; chứng được không có khó khăn5 chứng được không có mệt nhọc5 chứng được không có phí sức bốn thiền thuộc tăng thượng tâm5 đem đến hiện tại lạc trú; do đoạn tận các
242 PaỊisaỉỉekhitã. Xem4 III. 219; GS. III. I6l (kinh I8l ở trước). 243 Xem4 III. Ill; GS. III. 89 (kinh 87 ở trước).
CHƯƠNG V. NĂM PHÁP 題 695
e r r
lậu hoặc, vị ây tự mình với thăng trí chứng ngộ? chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại Vô lậu tâm giải thoát, Tuệ giải thoát. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ được các vị đồng Phạm hạnh ái mộ, ưa thích, kính trọng và đáng được làm gương để tu tập. III. KINH LÀM CHO CHÓI SÁNG (Sobhanasuttd) (A, III. 262) 233. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ làm chói sáng chỗ ấy. Thế nào là năm? Có giói, sống được bảo vệ với sự bảo vệ của Giới bổn... và học tập trong các học pháp; nghe nhiều... khéo thành tựu nhờ chánh kiến; thiện ngôn, dùng lời thiện ngôn... giải thích nghĩa lý minh xác; có năng lực với pháp thoại nêu rõ5 khích lệ5 làm cho phân khởi, làm cho hoan hỷ những người đên yết kiến; chứng được không khó khăn? chứng được không mệt nhọc5 chứng được không phí sức bốn thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo? Tỷ-kheo trú tại chỗ làm chói sáng chỗ ấy.
IV. KINH GIÚP ĐỠ NHIỀU (Bahũpakãrasutta) (A. III. 263) 234. Thành tựu năm phap9 này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo trú tại chỗ giúp đỡ rất nhiều cho trú xứ ấy. Thế nào là năm? Có giới... và học tập trong các học pháp; nghe nhiêu... khéo thành tựu nhờ chánh kiến; vị ấy sửa chữa những gì bị gãy? bị hủy hoại; khi đại chúng Tỷ-kheo đi đến từ nhiều địa phương khác nhau, vị ấy nói với các gia chủ đi đến như sau: "Nay đại chúng Tỷ-kheo đã đến từ nhiều địa phương khác nhau, các vị hãy làm các phước dức, nay là thời làm các phước dức”; chứng được không khó khan, chứng được không mệt nhọc, chứng được không phí sức bốn thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú. Thành tựu năm pháp này5 này các Tỷ-kheo? Tỷ-kheo trú tại chỗ giúp đỡ rất nhiều cho trú xứ ấy. V KINH CÓ LÒNG TỪ MẪN (Anukampasutta) (Ắ. III. 263) 235. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ có lòng từ mẫn đối với các gia chủ. Thế nào là năm? Khích lệ tăng thượng giới;244 khiến họ sống theo gương pháp;245 khi đến thăm người bệnh? an trú niệm cho người bệnh như sau: "Các vị hãy an trú niệm vào hướng đến quả A-la-hán”; khi đại chúng Tỷ-kheo đi đến từ nhiều địa phương khác nhau, vị ấy nói với các gia chủ đi đến như sau: “Nay đại chúng
244 Adhỉsĩla. AA. IV. 24: Adhỉsĩletỉ pancasĩladasasĩlạsankhãteuttamasĩle (4tTăng thượng gi&i" tức là năm giới, mười giới được xem là giới cao thượng [đôi với cư S1J). 245 Xem^. III. 206; ơs. III. 152 (lanh 179 ở trươc).
696 曜 KINH TẢNG CHI BỘ
Tỷ-kheo đã đến từ nhiều địa phương khác nhau, các vị hãy làm các phước đức, nay là thời làm các phước dức"; họ có cúng dường các món ăn gi, hoặc thô hoặc tế, tự mình thọ dụng, không làm cho của tín thí rơi rớt.246247 Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ có lòng từ mẫn đối với các gia chủ. VI. KINH KHÔNG ĐÁNG ĐƯỢC TÁN THÁN THỨ NHẤT (PaỊhamaavannãrahasutta) (A. III. 264) 236. Thành tựu năm pháp này, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là năm? Không có suy xét, không thẩm sát, tán thán người không đáng được tán thán; không suy xét, không thẩm sát, không tán thán người đáng được tán thán; không suy xét, không thẩm sát, đặt lòng tin (upadamsetí) vào những chỗ không đáng được tịnh tín; không suy xét5 không thẩm sát, không đặt lòng tin vào những chỗ đáng được tịnh tín; làm rơi rớt các vật tín thí. Do thành tựu năm pháp này, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng được sanh lên cõi trời. Thế nào là năm? Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người không đáng được tán thán; có suy xét, có thẩm sát, tán thán người đáng được tán thán; có suy xét5 có thẩm sát, không đặt lòng tin vào những chỗ không đáng được tịnh tín; có suy xét, có thẩm sát5 đặt lòng tin vào những chỗ đáng được tịnh tín; không làm rơi rớt các vật tín thí. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng được sanh lên cõi trời. VII. KINH KHÔNG ĐÁNG ĐƯỢC TÁN THÁN THỨ HAI (Dutìyaavannãrahasutta)241 (A. IIL 265) 237. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là năm? Không suy xét, kh6ng thẩm sát5 tán thán người không đáng được tán thán; không suy xét, không thâm sát, không tán thán người đánẹ được tán thán; xan tham trú xứ5 tham đắm trú xứ; xan tham gia đình, tham đắm gia đình; làm cho rơi rớt các vật tín thí. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo? Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời. Thê nào là năm? Có suy xét, có thâm sát9 không tán thán người không đáng được tán thán; có suy xét5 có thẩm sát, tán thán
246 Xem 4 III. 139; GS. III. 108 (kinh 116 ở trước); Vin. I. 298. 247 Tên kinh này và 3 kinh kế tiếp (238-240) trong bản tiếng Anh của PTS dịch: Stinginess, nghĩa là Xan tham.
CHƯƠNG V. NĂM PHÁP 裝 697
người đáng được tán thán; không xan tham trú xứ, không tham đắm trú xứ; không xan tham gia đình5 không tham đắm gia đình; không làm cho rơi rớt các vật tín thí. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo? Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời. VIII. KINH KHÔNG ĐÁNG ĐƯỢC TÁN THÁN THỨ BA (Tatiyaavannarahasutta) (A. III. 265) 238. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là năm? Không suy xét, không thẩm sát, tán thán người không đáng được tán thán; không suy xét5 không thẩm sát, không tán thán người đáng được tán thán; xan tham trú xứ; xan tham gia đình; làm cho rơi rớt các vật tín thí bằng xan tham lợi dưỡng. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời. Thế nào là năm? Có suy xét, có thẩm sát, không tán thán người không đáng được tán thán; có suy xét9 có thẩm sát, tán thán người đáng được tán thán; không xan tham trú xứ; không xan tham gia đình; không làm cho rơi rớt các vật tín thí bằng xan tham lợi dưỡng. Thành tựu năm pháp này, này các Ty.kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời. IX. KINH XAN THAM THỨ NHẤT (Pathamamacchariyasuttà) (A. III. 266) 239. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là năm? Xan tham chỗ ở9 xan tham gia đình, xan tham lợi dưỡng, xan tham tán thán, làm cho các vật tín thí rơi rớt. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo? Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời. Thế nào là năm? Không xan tham chỗ ở? không xan tham gia đình, không xan tham lợi dưỡng, không xan tham tán thán, không làm cho các vật tín thí rơi rớt. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời. X. KINH XAN THAM THỨ HAI (Dutiyamacchariyasuttă) (A. III. 266) 240. Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là năm? Xan tham chỗ ở5 xan tham gia dinh, xan tham lợi dưỡng, xan tham tán thán, xan tham pháp.
698 際 KINH TĂNG CHI Bộ
Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời. Thế nào là năm? Không xan tham chỗ ở9 không xan tham gia đình, không xan tham lợi dưỡng, không xan tham tán thán, không xan tham pháp. Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo5 Tỷ-kheo trú tại chỗ như vậy tương xứng sanh lên cõi trời.