572 ❖ KINH TIỂU BÔ
10. DIỄN GIẢI KINH KAPPA (KAPPASUTTANIDDESƠ)
10.1. [Tôn giả Kappa nói rằng:] "'Thưa Ngài, xin Ngài hãy nói về hòn đảo Dành cho những người đang đứng giữa hô nước, ơ dòng lũ có sự nguy hiểm lớn đã được sanh ra, Dành cho những người đang bỉ che ngự bởi lão và tử. Và xin Ngài hãy nói ra cho con ve hòn đảo Đê cho cải [khô] khác giông như cái [khô] này không thê xảy ra." Dành cho những người đang đứng giữa hồ nước: Hồ nước nói đến luân hồi, là việc đi đến [thế giới này], việc ra đi [đến thế giới khác], việc đi và đến, thời điểm [từ trần], cảnh giới tái sanh, kiếp sống khác từ kiếp sống nàỵ5 sự tử vong, sự tái sanh, sự hạ sanh, sự tan rã5 sự sanh, sự già và sự chết. Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến, điểm cuối cùng cũng không được biết đến, các chụriệ sanh tồn tại, thiết lập, bám vào, đến gần, bám chặt, hướng đến ở dòng luân hôi, ngay chính giữa. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết d&n” là thế nào? "Sịt luân chuyên đã xoay vân chỉ chừng ây kiêp sông, trước đó đã không xoay v备n”,chắc chắn không có như thế. “Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến” là như vậy. "Sự luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm kiếp sống, trước đó đã không xoay v备n", chắc chắn không có như thế; "điểm đầu tiên của luân hồi không đươc biết đến,, còn là như vậy. "Sự luân chuyển đã xoay vàn chỉ chừng ấy ngàn kiếp sống, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biêt dép” còn là như vậy. "Sịt luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm ngàn kiếp sống, trước đó đã không xoay yần,\ chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến” còn là như vậy. "Sụ* luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy kotix kiếp sống, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như the. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến,9 còn là như vậy. uSự luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm koti kiếp sống, trước đó đã không xoay vần9\ chắc chan không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hòi không được biêt d印"còn là như vậy. "Sự luân chuyên đã xoay vần chỉ chừng ấy ngàn koti kiếp sống, trước đó đã không xoay v备n", chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. "Sự luân chuyển đã
1 l koti = 10.000.000 (mười triệu).
____________________________________ TIÊU DIỄN GIẢI ❖ 573
xoay vân chỉ chừng ây trăm ngàn kotỉ kiêp sông, trước đó đã không xoay vân", chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến” còn là như vậy. "Sịt luân chuyên đã xoay vân chỉ chừng ây năm, trước đó đã không xoay vần9\ chắc chắn không có như thế. “Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. “Sịt luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm năm, trước đó đã không xoay v2n", chác chăn không có như thê. uĐiêm đâu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. "Sịt luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy ngàn năm, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. "Sịt hiân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm ngàn năm, trước đó đã không xoay vần”, chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. "Sịt luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy koti năm, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chan không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. "Sự luân chuỵển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm kotỉ năm, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như the. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến” còn là như vậy. "Sự luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy ngàn koti năm, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. “piểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. “Sụ* luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấỵ trăm ngàn koti năm, trước đó đã không xoay vần", chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến^, còn là như vậy. “Sịt luân chuyên đã xoay vân chỉ chừng ây kiêp trái đát, trước đó đã không xoay vần", chắc chắn không có như thế. “Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. "Sự luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm kiếp trái đất, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết d如” còn là như vậy. uSự luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy ngàn kiếp trái đất, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. "Điểm đau tiên của luân hồi không được biết đến” còn là như vậy. "Sự luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm ngàn kiếp trái đất, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. "Biếm đầu tiên của luân hồi không được biết đến,, còn là như vậy. "Sự luân chuyển đã xoay vàn chỉ chừng ấy kotỉ kiếp trái đất, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. "Điểm đau tiên của luân hồi không được biết đến^, còn là như vậy. “Sịt luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trăm kotỉ kiếp trái đất, trước đó đã không xoay vần”,chắc chắn không có như thế. “Điểm đàu tiên của luân hồi không được biết đến,, còn là như vậy. "Sự luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy ngàn koti kiếp trái đất, trước đó đã không xoay vần", chắc chắn không có như thế. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến,, còn là như vậy. "Sịt luân chuyển đã xoay vần chỉ chừng ấy trâm ngàn koti kiếp trái đất, trước đó đã không xoay vần,\ chắc chắn không có như thế. "Điểm đau tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy.
574 ❖ KINH TIỂU Bộ
Bởi vì điều này đã được đức Thế Tôn nói đến: uNày các Tỳ-khưu, luân hồi này là không biết được điểm khởi đầu. Điểm đầu tiên không được biết đến đối với các chúng sanh có sự che lấp bởi vô minh,... có sự ràng buộc bởi tham ái?... đang chạy quanh, đang chuyển dịch. Một thời gian dài lâu như vậy, quả thật, này các Tỳ-khưu, khổ đau được trải nghiệm, khô não được trải nghiệm, sự tôn hại được trải nghiệm, các nghĩa trang được tăng thêm. Cho đến chừng ấy, này các Tỳ-khưu, thật quá đủ để nhàm chán về các pháp tạo tác, quá đủ để xa lìa luyến ái, quá đủ để giải thoát.,, "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" còn là như vậy. “Điểm cuối cùng của luân hồi không được biết đến” là thế nào? "Sự luân chuyên sẽ xoay vân chừng ây kiêp sông, sau đó sẽ không xoay v备n", chắc chắn không có như thế; diêm cuối cùng của luân hồi không được biết đến là như vậy. "Sự luân chuyển sẽ xoay vần chừng ấy trăm kiếp sống,... (nt)... chừng ấy ngàn kiếp sống,... (nt)... chừng ấy trăm ngàn kiếp sống,... (nt)... chừng ây koti kiêp sống,... (nt)... chừng ây trăm koti kiêp sốnệ,... (nt)... chừng ấy ngàn koti kiếp sống,... (nt)... chừng ấy trăm ngàn koti kiêp sống,... (nt)... chừng ấy năm,... (nt)... chừng ấy trăm năm,... (nt)..・ chừng ấy ngàn năm,... (nt)... chừng ấy trăm ngàn năm,・..(nt)... chừng ấy koti năm,... (nt)... chừng ấy trăm koti năm,... (nt)... chừng ấy ngàn koíi năm,..・(nt)... chừng ấy trăm ngằn koti năm,... (nt)..; chừng ấỵ kiếp trai đất,... (nt)..・ chừng ấy trăm kiếp trái đất,... (nt)... chừng ấy ngàn kiếp trái đất,... (nt)... chừng ấy trăm ngàn kiếp trái đất,... (nt)... chừng áy kati kiếp trái đất,... (nt)... chừng ây trăm koti kiếp trái đất,... (nt)... chừng ấy ngàn koti kiếp trái đất,... (nt)... chừng ấy trăm ngàn kotỉ kiếp trái đất, sau đó sẽ không xoay vần", chắc chắn không có như thế. "Điểm cuối cùng của luân hồi không được biết còn là như vậy. “Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến, điểm cuối cùng cũng không được biết đến, các chứng sanh tồn tại, thiết lập, bám vào, đến gần, bám chặt, hướng đến ở dòng luân hôi, ngay chính giữa" là như vậy. "Dành cho những người đang đứng giữa hồ nước" là như thế. Tôn giả Kappa nói rằng. Rằng: [Từ "如刀” này] là sự nối liền các câu văn.・・(nt).・・ Tôn giả: [Từ "āyasmā^ này] là lời nói yêu mến,...(nt)... Kappa: Là tên của vi Bà-la-môn ấy,... (nt)..・ từ kêu gọi. uTôn giả Kappa nói rằng,, là như thế. ở dòng lũ có sự nguy hiểm lớn đã được sanh ra: ở dòng lũ [ngũ] dục, ở dòng lũ của hữu, ở dòng lũ tà kiên, ở dòng lũ vô minh đã được sanh ra, đã được sanh khởi, đã được hạ sanh, đã được phát sanh, đã được xuất hiện. Sự nguy hiêm lớn: Nguy hiêm vê sanh, nguy hiêm vê già, nguy hiềm vê bệnh, nguy hiểm về chết. "d dòng lũ có sự nguy hiểm lớn đã được sanh ra" là như thế.
___________________________________________ TIÊU DIỄN GIẢI 審 575
Dành cho những người đang bi chế ngự bỏi lão và tử: Đối với những người bị xúc chạm, bị chế ngự, bị xâm nhập, bị sở hữu bởi già, bị xúc chạm, bi chế ngự, bị xâm nhập, bi sở hữu bởi chết, bị theo sau bởi sanh, bị đeo đuổi bởi già, bi thống trị bởi bệnh, bị hành hạ bởi chết, không nơi nương tựa, không nơi trú ẩn, không nơi nương nhờ, có trạng thái không nơi nương nhờ. "Dành cho những người đang bị chế ngự bởi lão và tử" là như thế. Thưa Ngài, xin Ngài hãy noi về hòn đảo: Xin Ngài hãy nói, hãy chỉ dạy, hãy chỉ bảo, hãy thông báo, hãy ấn định, hãy khai mở, hãy chia sẻ, hãy làm rõ, hãy bày tỏ về hòn đảo, nơi nương tựa, nơi tru ẩn, nơi nương nhờ, cảnh giới tái sanh, sự nâng đỡ. Thưa Ngài: Từ "mārisā^ này là lời nói yêu mến, lời nói kính trọng, lời nói có sự tôn kính và có sự phục tùng. “Thua Ngài, xin Ngài hãy nói về hòn đảo59 là như thế. Và xin Ngài hãy nói ra cho con về hòn đảo. Ngài: Nói đến đức Thế Tôn. Xin Ngài hãy nói ra về hòn đảo: Xin Ngài hãy nói ra, hãy chỉ dạy, hãy chỉ bảo, hãy thông báo, hãy ấn định, hãy khai mở, hãy chia sẻ, hãy làm rõ, hãy bày tỏ về hòn đảo, nơi nương tựa, nơi trú ẩn, nơi nương nhờ, cảnh giới tái sanh, sự nâng đỡ. "Và xin Ngài hãy nói ra cho con về hòn d角o" là như thế. Đe cho cái [khổ] khác giống như cái [khổ] này kh6ng thể xảy ra: Đe cho khổ đau giống như khổ đau này, ở ngay tại nơi dây, có the được diệt tận, có thể v旨ĩig lặng, có thể đi đến sự tiêu hoại, có thể tịch tịĩứì, [để cho] khổ đau liên quan đên tái sanh lại nữa không thể hạ sanh, không thể sanh ra; không thể sanh khởi, không thể hạ sanh, không thể phát sanh ở dục giới, hoặc ở sắc giới, hoặc ở vô sắc giới, hoặc ở cõi dục, hoặc ở cõi sắc, hoặc ở cõi vô sắc, hoặc ở cõi hữu tưởng, hoặc ở cõi vô tưởng, hoặc ở cõi phi tưởng phi phi tưởng, hoặc ở cõi một uẩn, hoặc ở cõi bốn uẩn, hoác ở cõi năm uẩn, hoặc ở cảnh giới tái sanh, hoặc ở sự tái sanh, hoặc ở sự tiếp nối tái sanh, hoặc ở sự hiện hữu, hoặc ở sự luân hồi, hoặc ở sự luân chuyển, [và] có thể được diệt tận,
576 ❖ KINH TIỂU Bộ
10.2. [Đức Thế Tôn nói: “Này Kappa] Ta [sẽ] nói với ngươi vê hòn đảo, này Kappa, Dành cho những người đang đứng giữa ho nước, ơ dòng lũ có sự nguy hiếm lớn đã được sanh ra, Dành cho những người đang bỉ che ngự bởi lão và tử." Dành cho những người đang đứng giữa hồ nước: Hồ nước nói đến luân hồi, là việc đi đến [thế giới này], việc ra đi [đến thế giới khác], việc đi và đến, thời điểm [từ trần], cảnh giới tái sanh, kiếp sống khác từ kiếp sống này, sự tử vong, sự tái sanh, sự hạ sanh, sự tan rã, sự sanh, sự già, và sự chết. Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến, điểm cuối cùng cũng không được biết đến, các chúng sanh tồn tại, thiết lập, bám vào, đến gần, bám chặt, hướng đến ở dòng luân hoi, ngay chính giữa. "Điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến” là thế nào?...(nt)..・ "điểm đầu tiên của luân hồi không được biết đến" là như vậy. "Điểm cuối cùng của luân hồi không được biết đến” là thế nào? ... (nt)... "điểm cuối cùng của luân hoi không được biết d仓n" là như vậy. "Điếm đau tiên của luân hoi không được biết đến, điểm cuối cùng cũng không được biết đến, các chúng sanh tồn tại, thiết lập, bám vào, đến gần, bám chặt, hướng đến ở dòng luân hồi, ngay chính giữa" là như vậy. uĐối với những người đang đứng giữa hồ mróc" là như the. Đức Thế Tôn nói: Này Kappa:・・.(nt)... ở dòng lũ có sự nguy hiểm lớn đã được sanh ra: ở dòng lũ [ngũ] dục, ở dòng lũ của hữu, ở dòng lũ tà kiến, ở dòng lũ vô minh đã được sanh ra, đã được sanh khởi, đã được hạ sanh, đã được phát sanh, đã được xuất hiện. Sự nguy hiểm lớn: Nguy hiểm về sanh, nguy hiểm về già, nguy hiểm về bệnh, nguy hiểm về chết. "d dòng lũ có sự nguy hiểm lớn đã được sanh ra” là như thế. Dành cho những người đang bi chế ngự bởi lão và tử: Đối với những người bị xúc chạm, bi chế ngự, bị xâm nhập, bị sở hữu bởi già, bị xúc chạm, bị chế ngự, bị xâm nhập, bị sở hữu bởi chết, bị theo sau bởi sanh, bị đeo đuổi bởi già, bị thống trị bởi bệnh, bi hành hạ bởi chết, không nơi nương tựa, không nơi trú ẩn? không nơi nương nhờ, có trạng thái không nơi nương nhờ. "Dành cho những người đang bi chế ngự bởi lão và tử" là như thế. Ta [sẽ] nói với ngươi về hòn đảo, này Kappa: Ta nói, Ta chỉ dạy, Ta chỉ bảo, Ta thông báo, Ta ấn đinh, Ta khai mở? Ta chia sẻ, Ta làm rõ, Ta bày tỏ về hòn đảo, nơi nương tựa, nơi trú ẩn, nơi nương nhờ, cảnh giới tái sanh, sự nâng đỡ. “Ta [sẽ] nói với ngươi về hòn đảo, này Kappa" là như thế. Vì the, đức The Ton đã noi răng:
___________________________________________ TIÊU DIỄN GIẢI ❖ 577
[Đức Thế Tôn nói: "Nàỵ Kappa] Ta [sẽ] nói với ngươi ve hòn đảo, này Kappa, Dành cho những người đang đứng giữa ho nước, ở dòng lũ có sự nguy hiểm lớn đã được sanh raf Dành cho những người đang bi che ngự bởi lão và tử." r , 10.3. Hòn đảo ây là không vướng bận, không nam giữ, không có cái nào khác, Ta gọi cải ấy là ^Nỉết-bàn ", sự diệt trừ hoàn toàn lão và tử. Không vướng bận, không nắm giữ. Vướng bận: Luyến ái là vướng bận, sân hận là vướng bận, si mê là vướng bận, ngã mạn là vướng bận, tà kiên là vướng bận, ô nhiêm là vướng bận, uê hạnh là vướng bận. Sự dứt bỏ điều vướng bận, sự vang lặng điều vướng bận, sự buông bỏ điều vướng bận, sự tịch tịnh điều vướng bận là bất tử, Niết-bàn. "Không vướng ban” là như thế. Không nắm giữ: Nắm giữ nói đến tham ái, tức là sự luyến ái, luyến ái mãnh liệt,... (ní)... tham đăm, tham, cội nguôn của bát thiện. Sự dứt bỏ việc nắm giữ, sự vắng lặng việc nắm giữ, sự buông bỏ việc nắm giữ, sự tịch tịnh việc nắm giữ là bất tử, Niết-bàn. "Không vướng bận, không nắm giữ" là như thế. Hòn đảo ấy là không có cái nào khác: Hòn đảo ấy là nơi nương tựa, nơi trú ẩn, nơi nương nhờ, cảnh giới tái sanh, sự nâng đồ. Không có cái nào khác: Không có hòn đảo nào khác so với cái ấy. Và chính hòn đảo ây là cao cả, nhát hạng, thù thăng, dân đâu, tôi thượng, cao quý. uHòn đảo ấy là không có cái nào khác^, là như thế. Ta gọi cái ấy là Niết-bàn: Thêu dệt {yānāni) nói đến tham ái, tức là sự luyến ái, luyến ải mãnh liệt,... (nt)... tham đắm, tham, cội nguồn của bất thiện. Sự dứt bỏ thêu dệt, sự vắng lặng thêu dệt, sự buông bỏ thêu dệt, sự tịch tinh thêu dệt là bất tử, Niết-bàn. Iti: Từ "iti" này là sự nối liền các câu văn, sự kết hợp các câu văn, sự làm y k r đây đủ các câu văn5 sự gặp gỡ của các âm, trạng thái trau chuôi từ ngữ, tính chát tuân tự của các câu văn. Ta gọi: Ta nói, Ta chỉ dạy, Ta chỉ bảo, Ta thông báo, Ta ấn định, Ta khai mở, Ta chia se, Ta làm rõ, Ta báy tỏ. “Ta gọi cái ấy là Niết-bàn” là như thế. Sự diệt trừ hoàn toàn lão và tử: Sự dứt bỏ, sự vắng lặng, sự buông bỏ, sự tịch tịnh đối với già và chết, là bất tử, Niết-bàn. "Sịt diệt trừ hoàn toàn lão và tử" là như thế. Vì the, đức The Ton đã noi răng:
578 ❖ KINH TIÊU Bộ
r r 〜 -
"'Hòn đảo ây là không vướng bân, không năm giữ, không cỏ cải nào khác, Ta gọi cái ấy là 'Niết-bànsự diệt trừ hoàn toàn lão và tử." I y
10.4. Sau khi hiểu thông điêu này, những người nào có niệm, đã nhận thức được giáo pháp, đã được diệt tắt, những người ấy không đi theo quyền lực của Ma vương, những người ấy không là nô bộc của Ma vương. Sau khi hiểu thông điều này, những người nào có niệm. Điều này: Là bất tử, Niết-bàn, tức là sự yên lặng của tất cả các pháp tạo tác, sự buông bỏ tất cả các mầm tái sanh, sự diệt trừ tham ái, sự lìa khỏi luyến ái? sự diệt tận, Niết-bàn. Sau khỉ hiểu thông: Sau khi hiểu thông, sau khi hiểu rõ, sau khi cân nhắc, sau khi xác định, sau khi minh định, sau khi làm rõ rệt. Sau khi hiểu thông, sau khi hiểu rõ, sau khi cân nhắc, sau khi xác định, sau khi minh định, sau khi làm rõ rệt rằng: “Tất cả các hành là vô thuơng";...(nt)... “Diều gì có bản tánh được sanh lên, toàn bộ điều ấy đều có bản tánh hoại diet?9 Những người nào: Là các bậc A-la-hán có lậu hoặc đã được cạn kiệt. Có niệm: Có niệm bởi bốn lý do: Bản thân đã phát triển sự thiết lập niệm ở việc quan sát thân trên thân là có niệm... (nt)... các vị ấy được gọi là có niệm. "Sau khi hiểu thông điều này, những người nào có niệm^^ là như thế. Đã nhận thức được giáo pháp, đã được diệt tắt Đã nhận thức được giáo pháp: Đã nhận thức được giáo pháp là đã biết giáo pháp, đã cân nhắc giáo pháp, đã xác định giáo pháp, đã rõ rệt giáo pháp, đã minh định giáo pháp. Đã được diệt tắt: Do trạng thái đã được tịch diệt đối với luyến ái là đã được tịch diệt; do trạng thái đã được an tinh, do trạng thái đã được yên lặng, do trạng thái đã được vắng lặng, do trạng thái đã được thiêu hủy, do trạng thái đã được tịch diệt, do trạng thái đã được tách lìa, do trạng thái đã được tịch tịnh đối với sân hận... (nt)... đôi với tát cả các pháp tạo tác bát thiện, là được an tịnh, được yên tinh, được vắng lặng, được tịch diệt, được tịch tịnh. "Đã nhận thức được giáo pháp, đã được diệt tắt" là như thế. Những người ấy không đi theo quyền lực của Ma vương. Ma vương: Ma vương ấy là Kaụha (Hắc ám), Adhipati (Chúa tể của sáu cõi trời dục giới), Antagũ (Đi đến tận cùng của các bất thiện pháp), Namucī (Không thả ra những kẻ ác), Pamattabandhu (Thân quyến của những kẻ bị xao lãng). Những người ấy không đi theo quyền lực của Ma vương: Các vị ấy không vận hành theo quyền lực của Ma vương, thậm chí Ma vương cũng không vận hành được quyền lực ở các vi ấy. Sau khi khắc phục, sau khi thống trị, sau khi đè bẹp, sau khi trấn áp, sau khi nghiền nát Ma vương, phe nhóm của Ma vương, cạm bẫy của Ma vương, lưỡi câu của Ma vương, thức ăn của Ma vương, lãnh địa của Ma vương, mồi nhử của Ma vương, hành xứ của Ma vương và sự
TIÊU DIÊN GIẢI ❖ 579
trói buộc của Ma vương; các vị ấy thực hành, trú ngụ, sinh hoạt, vận hành, bảo hộ, nuôi dưỡng, bảo dưỡng. "Những người ấy không đi theo quyền lực của Ma vương” là như thế. Những người ấy không là nô bộc của Ma vương: Các vị ấy không phải là người hầu hạ, người theo hầu, người hầu cận, học trò của Ma vương; các vị ấy là người hầu hạ, người theo hầu, người hầu cận, học trò của đức Phật, của đức The Ton. "Những người ấy không là nô bộc của Ma vương^, là như thế. Vì thế, đức Thế Tôn đã nói rằng: “Sau khi hỉêu thông điêu này, những người nào có niệm, đã nhận thức được giáo pháp, đã được diệt tắt, những người ấy không đi theo quyền lực của Ma vương, những người ấy không là nô bộc của Ma vương. Cùng với lúc kết thúc câu kệ ngôn,... (nt)... "Bạch Ngài, đức Thế Tôn là bậc Đạo sư của con, con là người đệ tử." 6íDiễn giải kỉnh Kappaṃ được hoàn tất.