72. KINH AGGIVÁCCHAGOTTA (Aggivacchagotta Suttdỳ
187. Như vầy tôi nghe. Một thòi, Thế Tôn ở Sãvatthi (Xá-vệ)? Jetavana (Kỳ-đà Lâm), tại tinh xá 6ng Anãthapindika (Cấp Cô Độc). Rồi du sĩ ngoại đạo Vacchagotta1 2 đi đến chỗ Thl Tôn; sau khi dến, nói lên những lời chào đón hỏi thămyới Thế Tôn; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, du sĩ ngoại đạo Vàcchagotta bạch Thế Tôn: - Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: “Thế giới là thường trú, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vpng”? 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế giới là thường trú, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQĩìg." 一 Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: “Thế giới là vô thường, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng,,7 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: 6'Thế giới là vô thường, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQĩig." 一 Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: “Thế giới là hữu biên? chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng"? 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế giới là hữu biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng.,, -Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiên như sau: Thê giới là vô biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng"? 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế giới là vô biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng.,, 一 Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiên như sau: Sinh mạng và thân thể là một, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng"? -Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: “Sinh mạng và thân thể là một? chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng.^, -Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiên như sau: “Sinh mạng và thân thể là khác, chỉ như vậy là chơĩi, ngoài ra là hư vQng"?
1 Xem5. IV. 374. Tham chiếu: Tạp.雜(7.02.0099.962.0245b26); B滇奨p.別雜(T.02.0100.196.0444c29). 2S. III. 257; IV 319 viết rằng du sĩ ngoại đạo Vàcchagotta hỏi Tôn giả Moggallãna những câu hỏi này.
518 ❖KINH TRUNG Bộ
一 Này Vàccha, Ta không có tri kiên như sau: Sinh mạng và thân thê là khác, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng." -Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: “Nhu Lai có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng"? 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Nhu Lai có tồn tại sau khi chêt, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng." 一 Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: "Nhu Lai không có tồn tại sau khi chết? chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng,5? 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Nhu Lai không có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQíig." 一 Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiên như sau: Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư VQíig"? 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Nhu Lai có tồn tại và không có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQĩig.” 一 T6n giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: “Nhu Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng"? 一 Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Nhu Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng." 188. 一 Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama? Khi được hỏi: "Phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: 'Thế giới là thường trú, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư VQng:?” Tôn giả Gotama đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: 'Thế giới là thường trú, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng.'” Sao vây, thưa Tôn giả Gotama? Khi được hỏi: "Phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiên như sau: 'Thê giới là vô thường, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vqng'?” Tôn giả Gotama đã trả lời: “Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: 'Thê giới là vô thường, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vqng.5 Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama? Khi được hỏi: "Phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: 'Thế giới là hữu biên5 chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vqng'?” Tôn giả Gotama đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: 'Thế giới là hữu biên? chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư VQng."' Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama? Khi được hỏi: "Phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: 'Thế giới là vô biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư VQĩìg'?” Tôn giả Gotama đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: 'The giới là vô biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vQng.'”... (như trên). Sao vậy5 thưa Tôn giả Gotama? Khi được hỏi: 'Thải chăng Tôn giả Gotama co tri kiến như sau: 'Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn5 ngoài ra là hư vẹ)ng'?” Tôn giả Gotama đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: 'Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy
72. KINH AGGIVACCHAGOTTA ❖ 519
là chơĩi, n^oài ra là hư vqng.‘" Tôn giả Gotama thấy có sự nguy hại gì mà Ngài không châp nhận hoàn toàn những tri kiên này như vậy? 189. - Này Ỵaccha, nghĩ rằng: "Thế giới là thường trỷ", như vậỵ là tà kiến,3 kiến trù lâm, kiến hoang vu? kiến hý luận5 kiến tranh chấp, kiến kiết phược, đi đôi với khổ5 với tàn hại, với não hại? với nhiệt não? không hướng đến yểm lỵ, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thăng trí, giác ngộ, Niêt-bàn. Này Vaccha, nghĩ răng: "Thế giới là vô thuờng”..・ "Thế giới là hữu biên"…"TỊiế giới là vô biên,5... uSinh mạng và thân tìiể là "Sinh mạng và thân thể là khác,\.. "Nhu Lai có tồn tại sau khi chếf\.. í6Như Lai không có tồn tại sau khi chế]"..・ "Nhu Lai có tồn tại và không có tồn tại sau khi chết”…Này Vàccha, nghĩ rằng: “Nhu Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chế}': như vậy là tà kiến, kiến trù lâm, kiến hoang vu, kiến hý luận, kiến tranh chấp, kiến kiết phược? đi đôi với khổ, với tàn hại, với não hại, với nhiệt não, không hướng đến yểm ly, ly tham, đoạn diet, an tjnh, thắng trí, giác ngộ? Niết-bàn. Này Vaccha, Ta thấy có sự nguy hại này mà Ta không chấp nhận hoàn toàn những tri kiến như vậy. 一 Nhưng Tôn giả Gotama có tà kiến nào không? 一 Này Vaccha, tà kiến đã được Như Lai đoạn trừ. Nhưng này Vaccha, đây là điều Như Lai đã thấy: "Đây là sắc5 đây là sắc tap, đây là sắc diệt; đây là thọ5 đây là thọ tập, đây là thọ diệt; đây là tưởng, đây là tưởng tập, đây là tưởng diệt; đây là hành, đây là hành tap, dây là hành diệt; đây là thức, đây là thức tập, đây là thức diet." Do vậy Ta nói rằnẹ, với sự đoạn trừ, ly tham, đoạn diệt, xả bỏ? vứt bỏ tất cả ảo tưởng (mannita)^ tất cả hôn mê (mathita), của tất cả ngã kiến, ngã sở kiến, mạn tùy miên mà Như Lai được giải thoát, không còn chấp thủ. 190. 一 Thưa Tôn giả Gotama, một Tỷ-kheo được Tâm giải thoát như vậy sanh khởi tại chỗ nào? -Sanh kh&i, này Vaccha, không có áp dụng. 一 Như vậy? Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh khởi?
一 Không sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng. 一 Như vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy sanh khởi và không sanh khởi?
-Sanh khởi và không sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng. 一 Như vậy? Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh khởi và không không sanh khởi? 一 Không sanh khỏd và không không sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng. 一 Khi được hỏi: uTôn giả Gotama, vị Tỷ-kheo được Tâm giải thoát như vậy sanh khởi tại chỗ nào?" Tôn giả đáp: "Sanh khởi? này Vaccha, không có áp dụng?5 Khi được hỏi: “Nhu vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh kh&i?"34
3 MI. 8, 431. 4 MA. III. 198 và SA. II. 363 đề cập 3 là ái, tà kiến và mạn, trong khi Vbh. 390 đề cập 9.
520 ❖ KINH TRUNG Bộ
Tôn giả đáp: "Không sanh khởi, này Vaccha, không có áp dỊiĩig." Khi được hỏi: "Nhu vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy sanh khởi và không sanh kh&i?" Tôn giả đáp: "Sanh khởi và không sanh khởi, này Vaccha, không có áp dung.99 Khi được hỏi: “Nhu vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh khởi và không không sanh kh&i?" Tôn giả đáp: "Không sanh khởi và không không sanh khởi5 này Vaccha, không có áp dung?5 Thưa Tôn giả Gotama, tôi trở thành vô tri về điểm này, tôi trở thành mê mờ về điểm này và một số tin tưởng tôi đã có đối với Tôn giả Gotama do các cuộc đàm thoại lúc trước đem lại? nay đã biến mất nơi tôi. —Này Vaccha, thôi vừa rôi5 vô tri của ông! Thôi vừa rôi5 mê mờ [của ông]! Này Vaccha, sâu kín là pháp này? khó thấy, khó giác ngộ, an tịnh? thù thắng, không thể luận bàn, tế nhị, chỉ bậc Trí mới hiểu. Thật rất khó cho ông có thể hiểu được? khi ông thuộc tri kiến khác, kham nhẫn khác, lý tưởng khác, hành trì khác, Đạo sư khác.5 191. Và này Vàccha, nay Ta trở lại hỏi ông? hãy trả lời nếu ông kham nhẫn. Này Vàccha, ông nghĩ thế nào? Nếu một ngọn lửa cháy đỏ trước mặt ông9 ông có biết: "Ngọn lửa này cháy đỏ trước mặt t6i"? 一 Tôn giả Gotama, nếu một ngọn lửa cháy đỏ trước mặt tôi? tôi có biết: "Ngọn lửa này cháy đỏ trước mặt t6i." -Nhưng nếu, này Vaccha, có người hỏi ông như sau: "Ngọn lửa này cháy đỏ trước mặt ông, ngọn lửa này do duyên gì mà cháy âỏT' Nếu được hỏi vậy, này Vaccha, ông trả lời như thế nào? 一 Thưa Tôn giả Gotama, nếu có người hỏi tôi như sau: "Ngọn lửa này cháy đỏ trước mặt ông, ngọn lửa này do duyên gì mà cháy đỏT' Nếu được hỏi vậy, thưa Tôn giả Gotama, tôi sẽ trả lời như sau: "Ngọn lửa cháy đỏ trước mặt tôi? ngọn lửa này cháy đỏ do duyên nhiên liệu (ụpãdãna) cỏ và củi.^, -Này Vaccha, nêu ngọn lửa ây bị tăt (nibbãyeyyă) trước mặt ông? ông có biết: "Ngọn lửa này đã tắt trước mặt t6i”? 一 Tôn giả Gotama, nêu ngọn lửa ây được tăt trước mặt tôi, tôi sẽ biêt: "Ngọn lửa này đã tắt trước mặt t6i." 一 Này Vàccha, nếu có người hỏi ông như sau: "Ngọn lửa này đã tắt trước mặt ông, ngọn lửa ây từ đây đã đi vê phương hướng nào, phương Đông, phương Tây, phương Bắc? hay phương Nam?" Được hỏi vậy, này Vaccha, ông trả lời thế nào? ' 一 Không có thể áp dụng ở đây, Tôn giả Gotama. Vì rằng, này Tôn giả Gotama, ngọn lửa ấy đã cháy vì duyên nhiên liệu cỏ và củi. Khi cỏ và củi ấy hết và vì không có nhiên liệu khác, nên được xem là không có nhiên liệu, lửa đã bị tắt.
5 MIL 43; a I. 47; III. 35.
72. KINH AGGIVACCHAGOTTA 聶 521
192. - Cũng vậy, này Vaccha, do sắc pháp này, nhờ đó mà một người nhận biết Như Lai, có thể nhận biết được, sắc pháp ấy đã được Như Lai đoạn diệt, cắt tận gốc rễ, làm cho như thân cây Sa-la không được tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát khỏi cái gọi là sắc, này Vàccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng, khó dò đến đáy như đại dương, khởi lên không có áp dụng, không khởi lên không có áp dụng, khởi lên và không khởi lên không có áp dụng, không khởi lên và không không khởi lên không có áp dụng. Do thọ này, nhờ đó mà một người nhận biết Như Lai có thể nhận biết được, thọ ấy đã được Như Lai đoạn diet, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây Sa-la không được tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát cái gọi là thọ, này Vàccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng? khó dò đến đáy như đại dương, khởi lên không có áp dụng, không khởi lên không có áp dụng, khởi lên và không khởi lên không có áp dụng, không khởi lên và không không khởi lên không có áp dụng. Do tưởng này, nhờ đó mà một người nhận biết Như Lai có thể nhận biết được, tưởng ấy đã được Như Lai đoạn diệt, cắt đứt tận gốc rễ? làm cho như thân cây Sa-la không được tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát cái gọi là tưởng, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng... (như trên)... không khởi lên và không không khởi lên không có áp dụng. Do những hành này, nhờ đó mà một người nhận biết Như Lai có thể nhận biết được, các hành ấy đã được Như Lai đoạn diet, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây Sa-la không được tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát những cái gọi là hành, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng... (như trên)... không khởi lên và không không khởi lên không có áp dụng. Do thức này, nhờ đó mà một người nhận biết Như Lai có thể nhận thức được, cái thức ấy đã được Như Lai đoạn diet, cắt đứt được tận gốc rễ, làm cho như thân cây Sa-la không được tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát cái gọi là thức, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu? vô lượng, khó dò đến đáy như đại dương, khởi lên không có áp dụng, không khởi lên không có áp dung, khởi lên và không khởi lên không có áp dqng, không khởi lên và không không khởi lên không có áp dụng. Khi được nghe nói vậy5 du sĩ ngoại đạo Vacchagotta bạch Thế Tôn: 一 Thưa Tôn giả Gotama, như một cây Sa-la lớn, không xa làng hay thị trấn, vì vô thường nên cành lá rơi rụng, vỏ và đọt non rơi rụng, giác cây (pheggu) rơi rụng và sau một thời gian, với cành lá rơi rụng, với vỏ và đọt non rơi rụng, với giác cây rơi rụng, cây ấy thuần tịnh chỉ còn lại lõi cây.6 Cũng vậy, lời nói này của Tôn giả Gotama, với cành lá rơi rụng, với vỏ và đọt non rơi rụng, với giác cây rơi rụng, lời nói ấy thuần tjnh, chỉ còn lại lõi cây. Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy
6 Suddho assa sãrepatitthito^ như M. I. 31-2. Xem M. 29, Mahãsãropama Sutta (Đại kinh Thỉ dụ lõi câyỴ, M. 30, CũỊasãropama Sutta (Tiêu kỉnh Thỉ dụ lõi cây), M. L 434.
522 ❖ KINH TRUNG Bộ
Sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.