97. KINH DHANANJANI (Dhananjani Sutta)1
445. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn ở tại Rặjagaha (Vương Xá)5 VeỊuvana (Trúc Lâm), tại Kalandakanivãpa (chỗ nuôi dưỡng sóc). Lúc bấy giờ, Tôn giả Sãriputta đang du hành tại Dakkhinãgiri (Nam Sơn)2 cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Một vị Tỷ- kheo sau khi an cư mùa mưa ở Rajagaha, đi đến Dakkhinãgiri và đi đến Tôn giả Sãriputta; sau khi đến5 nói lên với Tôn giả Sãriputta những lời chào đón hỏi thăm? sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu5 liền ngồi xuống một bên. Rồi Tôn giả Sãriputta nói với vị Tỷ-kheo ấy đang ngồi một bên: —Này Hiền giả, Thế Tôn có được không bệnh, mạnh khỏe không? 一 Thưa Hiền giả, Thế Tôn không bệnh và được mạnh khỏe. 一 Thưa Hiền giả5 còn chúng Tỷ-kheo có được không bệnh và mạnh khỏe không? -Thưa Hiên giả? chúng Tỷ-kheo cũng không bệnh và được mạnh khỏe. 一 d dây, này Hiền giả? có Bà-la-môn tên là Dhananjani ở tại Tandulapãla.3 Này Hiền giả? Bà-la-môn Dhananjani có được không bệnh và mạnh khỏe không? —Thưa Hiền giả, Bà-la-môn Dhanafijani cũng không bệnh và được mạnh khỏe. 一 Này Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani có được không phóng dật không? —Thưa Hiền giả? làm sao Bà-la-môn Dhanafijani có thể không phóng dật được. Thưa Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani ỷ thế vua, bóc lột các Bà-la-môn gia chủ; ỷ thế các Bà-la-môn gia chủ9 bóc lột vua. Người vợ trước của Bà-la-môn có thành tín, được cưới từ một gia đình có thành tín, đã từ trần. Người vợ sau không có thành tín và được cưới từ một gia đình không có thành tín. -Này Hiền giả, thật là một tin không tốt lành! Này Hiền giả5 thật là một tin khônẹ tôt lành khi chúng ta được nghe Bà-la-môn Dhananjani phóng dật! Rất có thê chúng ta có dịp gặp Bà-la-môn Dhananjani, rất có thể sẽ có một cuộc đàm thoại.
1 Kinh tương đương trong bộ Trung A-hàm kỉnh là Phạm chỉ Đà-nhỉên kỉnh 梵志陀然經(T.01. 0026.27. 0456a22). ' ' 2 Dakkhinãgỉri'. Nam Sơn. MA. III. 429 viết girỉ là sườn núi và ở đây chỉ cho phía Bắc của dãy núi bao bọc thành Rajagaha. 3 Một trong những ngõ vào thành Rajagaha. Xem MA. III. 429.
750 爾 KINH TRUNG Bộ
446. Rồi Tôn giả Sãriputta, sau khi ở tại Dakkhinãgiri cho đến khi vừa y, liền khởi hành đi Rãjagaha? tuần tự du hành và đến tại Rậjagaha. Ở dây, Tôn giả Sãriputta trú ở Rãjagaha, VeỊuvana, tại Kalandakanivãpa. Rồi Tôn giả Sãriputta vào buổi sáng đắp y, cầm y bát5 đi vào Rajagaha để khất thực. Lúc bấy giờ5 Bà-la-môn Dhananjani đang cho vắt sữa bò ở ngoài thành. Tôn giả Sãriputta, sau khi khất thực ở Rậjagaha xong, sau buổi ăn9 trên con đường trở về, đi đến Bà-la-môn DhãnaíỊịãni. Bà-la-môn Dhãnaíyãni thấy Tôn ệiầ Sãriputta từ xa đi tới5 sau khi thấy, lien đi đến Tôn giả Sãriputta, sau khi đen, liền thưa với Tôn giả Sãriputta: -Hãy uống sữa này và chờ cho đến giờ ăn cơm! 一 Thôi vừa rồi? Bà-la-môn. Hôm nay ta đã ăn xong. Ta sẽ ngồi nghỉ trưa ở một góc cây. Ông có thể đến đó. 一 Thưa vâng, Tôn giả. Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Ton giả Sãriputta. Rồi Bà-la-môn Dhãnafíjãni? sau khi ăn sáng xong, liền đi đến Tôn giả Sãriputta; sau khi đến? nói lên với Tôn giả Sãriputta những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Tôn giả Sãriputta nói với Bà-la-môn Dhananjani đang ngôi một bên: 一 Này Dhanafijani, ông có không phóng dật không? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, làm sao chúng tôi có thể không phóng dật được? khi chúng tôi còn cha mẹ phải phụng dưỡng, còn vợ con phải nuôi dưỡng, còn đây tớ? lao công phải nuôi dưỡng, còn có những trách nhiệm4 bạn bè thân hữu phải làm đối với bạn bè thân hữu, còn có những trách nhiệm bà con huyết thống phải làm đối với bà con huyết thống, còn có những trách nhiệm tân khách phải làm đối với tân khách, còn có những trách nhiệm Tổ tiên phải làm đối với Tổ tiên, còn có những trách nhiệm thiên thần phải làm đối với thiên thần, còn có những trách nhiệm vua chúa phải làm đối với vua chúa, lại còn thân này cần phải làm cho thỏa mãn và trưởng dưỡng. 447. 一 Này Dhãnafíjãni9 ông n^iĩ thế nào? Ở dây, có người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp5 làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấỵ đến địa ngục. Người ấy có làm được gì khi nói: "T6i vì cha mẹ đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục”? Hay cha mẹ của người ấy có làm được gì khi nói: "Con chúng tôi vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo nó đến địa nguc"? -Thưa không được, Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.
4 Karariiyam kãtabbam.
97. KINH DHANANJANI 南 751
-Này Dhananjani, ông nghi thế nào? Ở dây, có người vì vợ con làm các điều phi pháp? làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ây có làm được gì khi nói: "Tôi vì vợ con đã làm các điều phi pháp, đã làm điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục?55 Hay vợ con người ấy có làm được gì khi nói: "[Chồng, cha tôi] vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo [chồng? cha tôi] đến địa ngỊic”? 一 Thưa không được? Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than. -Này Dhãnafijãni? ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì đầy tớ lao công làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp? làm các điêu bât chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy có làm được ẹì khi nói: "T6i vì các đầy tớ lao công đã làm các điều phi pháp, đã làm các điêu bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngpc''? Hay các đầy tớ lao công có làm được gì khi nói: "[Chủ chúng tôi] vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo [chủ chúng tôi] đến địa ngqc”? 一 Thưa không được, Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than. 一 Này Dhananjani, ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì bạn bè thân hữu làm các điều phi pháp? làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điêu bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy có làm được gì khi nói: "Tôi vì các bạn bè thân hữu đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngỊic”? Hay các bạn bè thân hữu có làm được gì khi nói: "[Người nàỵ] vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có đê các địa ngục quân kéo [người này] đến địa ngục,,7 一 Thưa không được? Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than. 一 Này Dhãnanjãni? ông nghĩ thế nào? Ở đây5 có người vì các tân khách làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điêu bất chánh, các địa ngục quân kéo người ây đên địa ngục. Người ấy có làm được ẹì khi nói: “T6i vì các tân khách đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bẩt chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục”? Haỵ các tân khách có làm được gì khi nói: "[Người này] vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo [người này] đến địa ngỊic"? 一 Thưa không được, Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.
752 锻 KINH TRUNG Bộ
-Này Dhananjani, ông nghi thế nào? Ở dây, có người vì Tổ tiên làm các điều phi pháp? làm các điều bat chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp5 làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy có làm được gì khi nói: "T6i vì Tổ tiên đã làm các điều phi pháp, đã làm các điêu bât chánh, chớ có đê các địa ngục quân kéo tôi đên địa ngục ? Hay Tổ tiên có làm được gì khi nói: "[Người này] vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo [người này] đến địa ngqc"? 一 Thưa không được, Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than. —Này Dhãnanjãni5 ông nghĩ thế nào? Ở dây, có người vì chư thiên làm các điều phi pháp, làm các điêu bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy có làm được gì khi nói: “T6i vì chư thiên đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngỊic”? Hay các chư thiên có làm được gì khi nói: "[Người này] vì chúng tôi đã làm các điêu phi pháp? đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo [người này] đến địa ngỊic"? 一 Thưa không được5 Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục5 dầu người ấy có khóc than. 一 Này Dhananjani, ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các điễu bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy có làm được gì khi nói: "Tôi vì vua chúa đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh? chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục,,? Hay các vua chúa có làm được gì khi nói: "[Người này] vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh, chớ có để các địa ngục quân kéo [người này] đên địa ngqc”? 一 Thưa không được5 Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngqc, dầu người ấy có khóc than. 一 Này Dhãnaniãni. ông nghĩ thế nào? Ở dây, có người vì làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân? làm các điêu phi pháp, làm các điêu bât chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điêu bất chánh này, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy có làm được gì khi nói: “Vi làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh này, chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục"? Hay các người khác có làm được gì khi nói: "Vi làm cho thỏa mãn? vì trưởng dưỡng cái thân, người này làm các điều phi pháp, làm các điều bât chánh nảy, chớ có để các địa ngục quân kéo người này đến địa ngục,9? 一 Thưa không được, Tôn giả Sãriputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục9 dầu người ấy có khóc than.
97. KINH DHANANJANI 帝 753
448. 一 Này Dhanafijani, ông nghĩ thế nào? Một người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh; hay một người vì cha mẹ làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người vì cha mẹ làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. 一 Này Dhanafijani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp,5 với những hành động này, có thể phụng dưỡng cha mẹ, không làm các điều ác, làm được các thiện hành.56 Này Dhananjani, ông nghĩ thê nào? Một người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh; hay một người vì vợ con làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, một người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điêu bât chánh, người ay không tôt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta; một người vì vợ con làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. -Này Dhanafijani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này? có thê nuôi dưỡng vợ con, không làm các điều ác5 làm được các thiện hành. Này Dhanafijani, ông nghĩ thế nào? Một người vì đầy tớ lao công làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh; hay một người vì đầy tớ lao công làm các điêu đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, người vì đây tớ lao công làm các điêu phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người vì đầy tớ lao công làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. -Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này, có thể nuôi dưỡng đầy tớ lao công, không làm các điều ác? làm được các thiện hành. Này Dhananjani, ông nghĩ thế nào? Một người vì bạn bè thân hữu làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh; hay là nệười vì bạn bè thân hữu làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tôt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, người vì bạn bè thân hữu làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người vì bạn bè thân hữu làm các điêu đúng pháp, làm các điêu chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
5 Hetukã dhammỉkã kammantã. 6 Punnanca patipadam. Purina có nghĩa là thiện, cũng có nghĩa là công đức, trái với pãpa (tội lỗi).
754 > KINH TRUNG Bộ
一 Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này? có thể nuôi dưỡng bạn bè thân hữu, không làm các điều ác9 làm được các thiện hành. Nàỵ Dhananjani, ông nghĩ thế nào? Một người vì bà con huyết thông làm các điêu phi pháp, làm các điêu bât chánh; hay một người vì bà con huyết thống làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn ẹiả Sãriputta, người vì bà con huyêt thông làm các điêu phi pháp, làm các điêu bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta^ người vì bà con huyết thống làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. -Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này, có thể nuôi dưỡng bà con huyết thống, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, ông nghĩ thế nào? Một người vì tân khách làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh; hay một người vì tân khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh? ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, người vì tân khách làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người vì tân khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. -Này Dhãnanjãni? có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể làm các bổn phận tân khách đối với tân khách, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, ông nghĩ thế nào? Một người vì Tổ tiên làm các điều phi pháp? làm các điều bất chánh; hay người vì Tổ tiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, người vì Tổ tiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người vì Tô tiên làm các điêu đúng pháp, làm các điêu chơn chánh, người ây tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. -Này Dhãnafíjãni5 có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này, có thể làm được những trách nhiệm Tổ tiên phải làm đối với các Tổ tiên5 không làm các điều ác5 làm được các thiện hành. Này Dhãnanjãni? ông nghĩ thế nào? Một người vì chư thiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh; hay người vì chư thiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? -Thưa Tôn giả Sãriputta, người vì chư thiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người vì chư thiên làm các điêu đúng pháp, làm các điêu chơn chánh, người ấy tốt đẹp
97. KINH DHANANJANI ❖ 755
hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. -Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể làm được các trách nhiệm chư thiên phải làm đối với chư thiên, không làm các điều ác? làm được các thiện hành. Này DhãnafỊjãni? ông nghĩ thế nào? Người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh; hay người vì vua chúa làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người vì vua chúa làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. 一 Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp5 có thể làm các trách nhiệm vua chúa phải làm đối với vua chúa, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, ông nghĩ thê nào? Người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân làm điêu phi pháp, làm các điều bất chánh; hay là người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, làm các điêu đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn? 一 Thưa Tôn giả Sâriputta, người vì làm thỏa mãn? vì trưởng dưỡng cái thân, làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sãriputta, người VI làm thỏa mãn? vì trưởng dưỡng cái thân5 làm các điều đúng pháp5 làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sãriputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh. 一 Này Dhãnanjãni? có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thê làm thỏa mãn, trưởng dưỡng cái thân, không làm các điều ác? làm được các thiện hành. 449. Bà-la-môn Dhananjani hoan hỷ, tín thọ lời Tôn giả Sãriputta dạy, từ chỗ ngòi đứng dậy và ra đi. Bà-la-môn Dhananjani, sau một thời gian bị bệnh, khổ đau? bị trọng bệnh. Rồi Bà-la-môn Dhananjani cho gọi một người khác: 一 Ông hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến? hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn và thưa: "Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhanafijani bị bệnh, khổ đau5 bị bạo bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ Thế T6n!” Rồi ông đi đen Tôn giả Sãriputta, sau khi đến, hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sãriputta và thưa: "Thua Ton giả Sãriputta, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau? bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sãriputta và thưa: 'Tôn giả, lành thay, nếu Tôn giả Sãriputta vì lòng từ bi thương xót, đi đến trú xá của Bà-la-môn Dh互nafij互ni."‘ 一 Thưa vâng, Tôn giả.
756 ❖ KINH TRUNG Bộ
Người ấy vâng theo lời Bà-la-môn DhãnafỊjãni9 đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ chân Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ây bạch Thê Tôn: - Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đâu đảnh le The Tôn. Rồi đi đến Tôn giả Sãriputta, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Sãriputta rồi ngồi xuống một bên. Ngoi xuống một bên, người ấy thưa với Tôn giả Sãriputta: - Thưa Tôn giả, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh? khổ đau5 bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sãriputta và thưa: "Tôn giả5 lành thay, nếu Tôn giả Sãriputta vì lòng từ bi thương x6t, đi đến trú xá của Bà-la-môn Dhanafijani." Tôn giả Sâriputta im lặng nhận lời. 450. Rồi Tôn giả Sãriputta đắp y, cầm y bát, đi đến trú xá Bà-la-môn Dhananjani; sau khi đến, liên ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Tôn giả Sãriputta hỏi Bà-la-môn Dhanafijani: 一 Ta mong, này Dhãnanjãni? ông có thể kham nhẫn; ta mong ông có thể chịu đựng; ta mong khổ thọ được giảm thiểu, không có gia tăng, và sự giảm thiểu được rõ rệt, không có gia tăng! 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, tôi không thể kham nhẫn, tôi không thể chịu đựng. Sự thống khổ của tôi gia tăng, không có giảm thiểu. Và sự gia tăng được rõ rệt9 không có giảm thiêu. Thưa Tôn giả Sãriputta, ví như một người lực sì7 chém đầu [một người khác] với một thanh kiếm sắc bén; cũng vậy, thưa Tôn giả Sãriputta, những ngọn gió kinh khủng thổi lên đau nhói trong đầu tôi. Thưa Tôn giả Sãriputta, tôi không thể kham nhẫn, tôi không thể chịu đựng. Những thống khổ của tôi gia tăng5 không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt5 không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sãri^utta, như một người lực sĩ lấy một dây nịt bằng da cứng quân tròn quanh đâu rôi siêt chặt; cũng vậy5 thưa Tôn giả Sãriputta, tôi bị đau đầu một cách kinh khủng. Thưa Tôn giả Sãriputta, tôi không thể kham nhẫn, tôi không thể chịu đựng. Những thống khổ của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt9 không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sãriputta, như một người đô tê thiện xảo hay đệ tử người đô tê căt ngang bụng với một con dao căt thịt bò săc bén; cũng vậy? thưa Tôn giả Sãriputta, một ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của tôi. Thưa Tôn giả Sãriputta, tôi không thể kham nhẫn, tôi không thể chịu đựng. Những thống khổ của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt? không có giảm thiêu. Thưa Tôn giả Sãriputta, ví như hai người lực si, sau khi nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng; cũng vậy, thưa Tôn giả Sãriputta, một sức nóng kinh khủng khởi lên trong thân tôi. Thưa Tôn giả Sãriputta, tôi không thể kham nhẫn, tôi không thể chịu đựng. Những thống khổ của tôi gia tăng? không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu.
7 Xem các ví dụ tương đương trong M. I. 243-44.
97. KINH DHANANJANI 贖 757
451. 一 Này Dhananjani, ông nghĩ như thế nào, địa ngục hay bàng sanh, chỗ nào tốt hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, bàng sanh tốt hơn địa ngục. 一 Này Dhãnafíjãni5 ông nghĩ như thế nào, bàng sanh hay cảnh ngạ quỷ, chỗ nào tốt hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, cảnh ngạ quỷ tốt hơn bàng sanh. 一 Này Dhãnanjãni? ông nghĩ như thế nào? cảnh giới ngạ quỷ hay loài người, chỗ nào tốt hơn? -Thưa Tôn giả Săriputta, loài người tốt hơn cảnh giới ngạ quỷ. 一 Này Dhanafiiani. ông nghĩ như thế nào, loài người hay Tứ Thiên Vương thiên,8 chỗ nào tốt hơn? -Thưa Tôn giả Sãriputta, Tứ Thiên Vương thiên tốt hơn loài người. - Này Dhananjani, ônệ nghĩ như thế nào5 Tứ Thiên Vương thiên hay Tam Thập Tam thiên, chỗ nào tot hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, Tam Thập Tam thiên tốt hơn Tứ Thiên Vương thiên. -Này Dhananjani, ông nghĩ như thê nào, Tam Thập Tam thiên hay Dạ-ma thiên, chỗ nào tốt hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, Dạ-ma thiên tốt hơn Tam Thập Tam thiên. 一 Nàỵ Dhãnafijãni? ông nghĩ như thế nào, Dạ-ma thiên hay Đâu-suất-đà thiên, cho nào tốt hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, Đâu-suất-đà thiên tốt hơn Dạ-ma thiên. —Này Dhãnanjãni? ông nghĩ như thê nào, Đâu-suât-đà thiên hay Hóa Lạc thiên (Nimmãnarati), chô nào tôt hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, Hóa Lạc thiên tốt hơn Đâu-suất-đà thiên. 一 Này Dhananjani, ông nghĩ như thê nào, Hóa Lạc thiên hay Tha Hóa Tự Tại thiên, chỗ nào tốt hơn? 一 Thưa Tôn giả Sãriputta, Tha Hóa Tự Tại thiên tốt hơn Hóa Lạc thiên. - Này Dhananjani, ông nghĩ như thế nào? Tha Hóa Tự Tại thiên hay Phạm thiên giới, chỗ nào tốt hơn? -Tôn giả Sãriputta đã nói: "Phạm thiên gi&i." Tôn giả Sãriputta đã nói: "Phạm thien giới.95 Rồi Tôn giả Sãriputta suy nghĩ: "Các vị Bà-la-môn này rất ái luyến Phạm thiên giới. Vậy ta hãy thuyết giảng con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiOn.” 一 Này Dhananjani, ta sẽ thuyết giảng cho ông con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên. Hãy nghe, khéo tác ý, ta sẽ giảng.
8 Xem danh sách các thiên thần trong M. I. 289.
758 礙 KINH TRUNG BỘ
一 Thưa vâng. Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Tôn giả Sãriputta. Tôn giả Sãriputta thuyết như sau: 一 Này Dhãnanjãni5 thế nào là con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên? Ở dây, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khăp thê giới, trên, dưới5 bê ngang, hêt thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm câu hữu với từ quảng đại5 vô biên, không hận, không sân. Này Dhananjani, như vậy là con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên. 452. Lại nữa, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với bi... an trú, biên mãn một phương với tâm câu hữu với hỷ... an trú, biên mãn một phương với tâm câu hữu với xả? cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khắp thế giới, tr印,dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biên mãn với tâm câu hữu với xả9 quảng dại, vô biên? không hận5 không sân. Này Dhãnanjãni, như vậy là con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên. -Vậy thưa Tôn giả Sãriputta, hãy nhân danh tôi cúi đầu đảnh lễ Thế Tôn và thưa: “Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh5 khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Ton/9 Rồi Tôn giả Sãriputta, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải chứng, sau khi an trú Bà-la-môn vào Phạm thiên giới thấp kém? từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Và Bà-la-môn DhãnafỊjãni? sau khi Tôn giả Sãriputta ra đi không bao lâu, liền mệnh chung và được sanh lên Phạm thiên giới. 453. Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: 一 Này các Tỷ-kheo5 dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải chứng, Sãriputta sau khi an trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới thấp kém? đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Rồi Tôn giả Sãriputta đi đến Thế Tôn, sau khi đến? đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sãriputta bạch Thế Tôn: 一 Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau? bị trọng bệnh, cúi đâu đảnh le chan The Tôn. 一 Này Sãriputta, vì sao, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải chứng, ông sau khi an trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới thấp kém, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi? 一 Bạch Thế Tôn, con nghĩ như sau: "Những vị Bà-la-môn này rất luyến ái Phạm thiên giói.” Do vậy con mới thuyết giảng con đường đưa đến cộng trú với Phạm thiên. -Và này Sãriputta, Bà-la-môn Dhananjani đã mệnh chung và được sanh lên Phạm thiên giới.