69. KINH GOLIYẪNI (Goỉiyãni Suttdỳ
173. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở Rặjagaha (Vương Xá), VeỊuvana (Trúc Lâm)? tại Kalandakanivãpa (chỗ nuôi dưỡng sóc). Lúc bấy giờ, Tỷ-kheo Goliyãni là vị sống tại rừng núi, có hành động thô tháo, đã đến giữa Tăng chúng do một vài công vụ. Ở đây, Tôn giả Sãriputta (Xá-lợi-phất) nhân vì Tỷ-kheo Goliyãni, bảo các Tỷ-kheo: 一 Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi đên trú giữa chúng Tăng phải biết tôn trọng, cung kính các đồng Phạm hạnh. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng không biết tôn trọng, cung kính các đồng Phạm hạnh, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: uNào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả ấy lại không tôn trọng, cung kính các đồng Phạm hạnh." Sẽ CÓ người nói vê vị ây như vậy. Do vậy9 Tỷ-kheo sông ở rừng núi đên trú giữa chúng Tăng phải biết tôn trọng5 cung kính các đồng Phạm hạnh. Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng phải biết khéo xử ve cho ngôi, nghĩ răng: Ta sẽ ngôi, không co chiem lây12 [cho ngôi] các Thượng tọa Tỷ-kheo? không có trục xuất3 chỗ ngồi của các niên thiếu Ty-kheo7, Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng? khồng biết khéo xử về chỗ ngồi, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại không biết hành động như pháp?9 Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy5 Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng phải biết khéo xử về chỗ ngồi. Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng, Idiông nên vào làng quá sớm và trở về4 ban ngày. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng, nếu vào làn^ quá sớm và trở về ban ngày, thời có người sẽ nói vê vị ây như sau: Nào co tot gì nêu Tôn giả này là vị sông
1 Trong Chủ giải, kinh nàỵ còn được viết là Gulỉssãnỉ Sutta. Kinh tương đương trong bộ Trung A-hàm kinh là Cù-ni-sưkỉnh 瞿尼師經(roi. Ỏ026.26. 0454c24). 、 2 Vìn. IL 88; IV. 43. 3 Vin. I. 47. 4 Nghĩa là trở về chùa. Xem Vìn. IV. 164, Pãcỉttỉya 85.
502 裝 KINH TRUNG BỘ
ở rừng núi, sông một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại vào làng quá sớm và trở về ban ngày." Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng, không nên vào làng quá sớm và trở về ban ngày. Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi đên trú giữa chúng Tăng không nên đi đến các gia đình trước buổi ăn hay sau buổi ăn.5 Này chư Hiền? nếu Tỷ- kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng đi đến các gia đình trước buổi ăn hay sau buổi ăn, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "C6 phải Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, lại đi phi thời quá nhiêu và xử sự như vậy (samudãcaratĩ) đôi với chúng T五ng?" Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng không nên đi đến các gia đình trước buổi ăn hay sau buổi ăn. Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi đên trú giữa chúng Tăng không nên trạo cử, dao động.6 Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng mà trạo cử, dao động? thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: “C6 phải Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, lại trạo cử, dao động quá nhiều và xử sự như vậy đối với chúng Ung?" Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng không nên trạo cử, dao động. Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi đên trú giữa chúng Tăng không nên nói nhiều lời và nói tạp nhạp,6 Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng nói nhiều lời và nói tạp nhạp, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại nói nhiều lời và nói tạp nhạp." Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng không nên nói nhiều lời và nói tạp nhạp. Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tang phải là người dễ nói và là người thiện hữu.7 Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng là người khó nói8 và là người ác hữu, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại khó nói và là người ác hữu." Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi đến trú giữa chúng Tăng phải là người dễ nói và là người thiện hữu. Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thủ hộ các căn. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi không thủ hộ các căn, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống
5 Xem Vin. IV. 99, Pãcỉttỉya 46. 6 M.l. 32.
7 M.l. 43. 8 Dubbaca. Cũng có nghĩa là người khó nói, khó dạy. Xem M. I. 43.
69. KINH GOLIYÃNI 籍 503
một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại không thủ hộ các căn.^, Sẽ có người nói vê vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thủ hộ các căn. Này chư Hiền? Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải tiết độ trong sự ăn uống. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi không có tiết độ trong sự ăn uống, thời có người sẽ nói vê vị ay như sau: Nao co tot gì nêu Tôn gia này là vị sông ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại không có tiết độ trong sự ăn uống.,? Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải có tiêt độ trong sự ăn uông. Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải chú tâm cảnh giác. Này chư Hiên, nêu Tỷ-kheo sông ở rừng núi không chú tâm cảnh giác? thời có người sẽ nói vê vị ây như sau: uNào có tôt gì nêu Tôn giả này là vị sông ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại không chú tâm cảnh gi9c." Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải chú tâm cảnh giác. Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải tinh cần, tinh tấn. Này chư Hiên? nêu Tỷ-kheo sông ở rừng núi mà biêng nhác, thời có người sẽ nói vê vị ấy như sau: "Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại biếng nhác.,, Sẽ CÓ người nói vê vị ây như vậy. Do vậy5 Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải tinh cân, tinh tân. Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải chánh niệm tỉnh giác. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi mà thất niệm, thời sẽ có người nói về vị ây như sau: "Nào có tôt gì nêu Tôn giả này là vị sông ở rừng núi, sông một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại thất niem." Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải chánh niệm tỉnh giác. Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải có thiên định. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi không có thiền định, thời có người sẽ nói về vị ây như sau: Nào co tot gì nêu Ton giả này là vị sông ở rừng núi, sông một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại không có thiền djnh." Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải có thiền định. J Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải có trí tuệ. Này chư Hiên, nếu Tỷ-kheo sống ở rừng núi chỉ có liệt tuệ, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tôt gì nêu Tôn giả này là vị sông ở rừng núi, sông một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này lại chỉ có liệt tue." Sẽ có người nói vê vị ây như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải có trí tuệ. Này chư Hiền, Tỷ-kheo sống ở rừng núi càn phải thực tập Thắng pháp
504 ❖ KINH TRUNG Bộ
(Abhidhammă). Thắng luật (Abhivinaya).910 Này chư Hiền? sẽ có người hỏi Tỷ- kheo sông ở rừng núi vê Thăng pháp, Thăng luật. Nêu Tỷ-kheo sông ở rừng núi được hỏi về Thắng pháp, Thắng luật mà không thể trả lời được? thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này được hỏi về Thắng pháp, Thắng luật lại không có thể trả lời được?9 Sẽ có người nói về vị ây như vậy. Do vậy, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải có thực tập Thăng pháp, Thắng luật. 一 Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải thực tập các pháp Tịch tịnh giải thoát (santã vimokkhã)^ vượt khỏi các săc pháp và các vô sắc pháp. Này chư Hiền, sẽ có người hỏi Tỷ-kheo sống ở rừng núi về các pháp Tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các săc pháp, các vô săc pháp. Này chư Hiên, nêu Tỷ-kheo sông ở rừng núi được hỏi vê các pháp Tịch tịnh giải thoát, vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp mà không thể trả lời được? thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: "Nào có tôt gì nếu Tôn giả này là vị sông ở rừng núi5 sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này được hỏi về các pháp Tịch tịnh giải thoát lại không có thể trả lời đượcy Sẽ có người nói về vị ấy như vậy. Do vậy9 Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thực tập các pháp Tịch tịnh giảỉ thoát, vượt khỏi các sắc pháp và vô sắc pháp. Này chư Hiên, Tỷ-kheo sông ở rừng núi cân phải thực tập các pháp Thượng nhân. Này chư Hiền, sẽ có n^ười hỏi Tỷ-kheo về những pháp Thượng nhân. Này chư Hiền, nếu Tỷ-kheo sông ở rừng núi được hỏi về các pháp Thượng nhân mà không thể trả lời được, thời có người sẽ nói về vị ấy như sau: “Nào có tốt gì nếu Tôn giả này là vị sống ở rừng núi, sống một mình trong rừng, hành động theo sở thích, nay Tôn giả này được hỏi về những pháp Thượng nhân lại không có thể trả lời được.,, Sẽ có người nói về vị ấy như vậy ・ Do vậy5 Tỷ-kheo sống ở rừng núi cần phải thực tập các pháp Thượng nhân. Khi được nghe nói vậy, Tôn giả Mahãmoggallãna nói với Tôn giả Sãriputta như sau: 一 Hiên giả Sãriputta, các pháp này cân phải được châp trì và thực tập chỉ bởi Tỷ-kheo sống ở rừng núi hay bởi Tỷ-kheo sống ở gần thôn làng? 一 Hiền giả Moggallãna, các pháp này cần phải được chấp trì và thực tập bởi Tỷ-kheo sống ở rừng núi, còn nói gì (pageva) Tỷ-kheo sống gần thôn làng.
9 MA. III. 185 viết Abhỉdhamma, Abhỉvỉnaya là các tạng Pitaka. 10 Tám Vỉmokkhã. Xem D. II, 70-71.