83. KINH MAKHÃDEVA (Makhãdeva Sutta)1*
308. Như vầy tôi nghe. Một thòi, Thế Tôn tni ở Mithilã (Di-tát-la), tại Makhãdeyãmbavana. Rồi Thế Tôn mỉm cười khi đến tại một địa điểm. Tôn giả Ãnanda liền suy nghĩ: Ế6po nhân gì5 do duyên gì, Thế Tôn lại mỉm cười? Không phải không có lý do khiến The Tôn mỉm cười. Roi Ton giả Ananda, đăp y phía một bên vai, chap tay vái chào Thế Tôn và bạch Thế Tôn: 一 Bạch Thế Tôn5 do nhân gì, do duyên gì Thế Tôn lại mỉm cười? Không phải không lý do khiến Thế Tôn mỉm cười. 一 Thuở xưa, này Ãnanda, vị vua nước Mithilã này tên là Makhãdeva, là vị Pháp vương như pháp, kiên trì trên pháp, vị Đại vương thực hành chánh phảp, giữa các Bà-la-môn, gia chủ5 giữa thị dân và thôn dân, hành trì lễ Bố-tát (Uposatha) vào các ngày mười bốn5 ngày mười lăm và ngày mùng tám. Rồi này Ãnanda, Vua Makhãdeva sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, bảo người thợ cạo tóc: "Này thợ cạo tóc, khi nào ông thấy trên đầu ta có mọc tóc bạc, hãy báo cho ta biết." "Thua vâng? tâu Đại vương." Này Ãnanda, nẹười thợ cạo tóc vâng đáp Vua Makhãdeva. Này Ãnanda, sau nhiều năm, nhiêu trăm năm, nhiêu ngàn năm, người thợ cạo tóc thấy trên đầu Vua Makhãdeva có sanh tóc bạc, thấy vậy liền tâu Vua Makhãdeva: "Các thiên sứ đã hiện ra cho Đại vương, tóc bạc đã được thấy mọc trên dau?9 uVậy này thợ cạo tóc, hãy khéo nhổ những sợi tóc bạc ấy với cái nhíp và đặt chúng trên bàn tay của ta.” “Thua vâng, tâu Đại vương." Này Ãnanda, n^ười thợ cạo tóc vâng đáp Vua Makhãdeva, sau khi khéo nhổ những sợi tóc bạc ây với cái nhíp, đặt chúng trên bàn tay của Vua Makhãdeva.
I Xem J. I. 138; VI. 97. Kinh tương đượng trong bộ Trung A-hàm kinh là Đại Thiền Nại-lâm kinh 大天奈林 經(roi. 0026.67. 05llc2l). Tham chieuT 增(r.02. 0125.1.1. 0549b09); Tang.增(7.02. 0125.50 4. 0806c2l); Ma-đỉêu Vương kỉnh 摩調王經(r.03. 0152.87. 0048b25); Pháp củ kinh, Đao-lợiphâm 法句經 道利品 攵04. 0210.3,8. 0574bl6); Pháp củ thí dụ kinh,J)ao-l(npham 法句譬喻經道利品,(亍.04. 0211.3& 0606bl6); Phật thuyết Trừ khủng tai hoạn 如湖佛說除恐災患經(7.17. 0744. O533bOl).
624 嵌 KINH TRUNG Bộ
309. Rồi này Ananda, Vua Makhãdeva, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một ân tứ? liền cho gọi Hoàng tử con đầu và nói: "Này Hoàng tử thân yêu, các thiên sứ đã hiện ra cho ta, tóc bạc đã được thấy mọc trên đầu. Ta đã hưởng thọ các dục lạc thế gian, nay đã đến thời đi tìm kiếm các thiên lạc. Hãy đến dây, này Hoàng tử thân yêu? hãy trị vì quốc độ này! Sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa9 ta sẽ xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Và này, Hoàng tử thân yêu, khi nào con thấy tóc bạc mọc trên đàu, thời hãy cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một ân tứ, sau khi khéo giao lại quốc gia cho Hoàng tử con đầu, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, hãy xuất gia, từ bỏ gia dinh, sống không gia đình. Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết lập, con phải tiếp tục duy trì, con chớ thành người tối hậu sau ta! Này Hoàng tử thân yêu, khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của truyền thống này5 thời người nào [làm cho đứt đoạn], người ấy là người tối hậu. Vậy này Hoàng tử thân yêu, ta nói với con: 'Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết lập5 con phải tiếp tục duy trì. Con chớ thành người tối hậu sau ta!9,9 Rồi này Ananda, Vua Makhãdeva, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp [như là một ân tứ], sau khi khéo giao quốc gia cho Hoàng tử con đầu, chính tại rừng xoài Makhãdeva này? sau khi cạo bỏ râu tóc9 đắp áo cà-sa, đã xuất gia. Vị này an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng từ; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khắp thế giới? trên5 dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng từ, quảng dại, vô biên, không hận, không sân... với tâm thấm nhuần lòng bi... (như trên)... với tâm thấm nhuần lòng hỷ... (như trên)... an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khắp thế giới, trên5 dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ9 cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả, quảng đại, vô biên5 không hận, không sân. Nhtmg này Ãnanda, Vua Makhãdeva, tám vạn bốn ngàn năm, đã chơi trò chơi của Hoàng tử; tám vạn bốn ngàn năm5 đã trị vì như một Phó vương; tám vạn bốn ngàn năm, đã chấp chánh như một Quốc vương; tám vạn bốn ngàn năm, chính tại rừng xoài Makhãdeva này? sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia, từ bỏ gia dinh, sống không gia đình, sống theo Phạm hạnh. Vị này, sau khi tu tập bốn Phạm trú, khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Phạm thiên giới. 310. Rồi này Ãnanda, con Vua Makhãdeva, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm? cho gọi người thợ cạo tóc: "Này thợ cạo tóc, khi nào ông thấy trên đầu ta có mọc tóc bạc, hãy báo cho ta biết.,, “Thua vâng, tâu Đại vương." Này Ãnanda, người thợ cạo tóc vâng đáp con Vua Makhãdeva. Này Ãnanda,
83. KINH MAKHÃDEVA 艘 625
sau nhiêu năm? nhiêu trăm năm, nhiêu n^àn năm người thợ cạo tóc thây trên đâu con Vua Makhãdeva có sanh tóc bạc, thay vậy liền tâu với con Vua Makhãdeva: “Các thiên sứ đã hiện ra cho Đại vương, tóc bạc đã được thấy mọc trên dầu." 66Vậy này thợ cạo tóc5 hãy khéo nhô những sợi tóc bạc ây với cái nhíp và đặt chúng trên bàn tay của ta!" “Thua vâng, tâu Đại vương." Này Ãnanda, người thợ cạo tóc vâng đáp con Vua Makhãdeva, sau khi khéo nhổ những sợi tóc bạc ấy với cái nhíp, đặt chúng trên bàn tay của con Vua Makhãdeva. Rồi này Ãnanda, con Vua Makhãdeva, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một ân tứ? liền cho gọi vị Hoàng tử con đầu và nói: "Này Hoàng tử thân yêu, các thiên sứ đã hiện ra cho ta, tóc bạc đã thấy mọc trên đầu. Ta đã hưởng thọ dục lạc thế gian, nay đã đến thời đi tìm kiếm các thiên lạc. Hãy đến dây, này Hoàng tử thân yêu, hãy trị vì quốc độ này! Sau khi cạo bỏ râu t6c, đắp áo cà-sa, ta sẽ xuất gia, từ bỏ gia dinh, sống không gia đình. Và nay, này Hoàng tử thân yêu? khi nào con thây tóc bạc mọc trên dâu, thời hãy cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một ân tứ, sau khi khéo giao lại quốc gia này cho vị Hoàng tử con đầu5 sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, hãy xuất gia, từ bỏ gia đình5 sống không gia đình. Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết lập? con phải tiếp tục duy trì, chớ thành người tối hậu sau ta! Này Hoàng tử thân yêu, khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của truyền thống này, thời người nào [làm cho đứt đoạn], người ấy là người tối hậu. Vậy này Hoàng tử thân yêu, ta nói với con: 'Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết lập, con phải tiếp tục duy trì. Con chớ thành người tối hậu sau ta!”' Rồi này Ananda, con Vua Makhãdeva, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp [như một ân tứ], sau khi khéo giao quốc gia cho vị Hoàng tử con đầu, chính tại rừng xoài này5 con Vua Makhãdeva, sau khi cạo bỏ râu t6c, đắp áo cà- sa, đã xuất gia. Vị này an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng từ; cũng vậy phươnẹ thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khăp thế giới, trên, dưới, bê ngang, hêt thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng từ, quảng đại, vô biên, không hận? không sân... với tâm thấm nhuần lòng bi... (như trên)... với tâm thấm nhuần lòng hỷ... (như trên)... an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả5 quảng dại, vô biên, không hận? không sân. Nhưng này Ảnanda, con Vua Makhãdeva, tám vạn bốn ngàn năm, đã chơi trò chơi của Hoàng tử; tám vạn bốn ngàn năm, đã trị vì như một Phó vương; tám vạn bốn ngàn năm, đã chấp chánh như một Quốc vương; tám vạn bốn ngàn năm, chính tại rừng xoài này, con Vua Makhãdeva, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa? đã xuất gia, từ
626 馈 KINH TRUNG Bộ
bỏ gia đình, sống không gia đình, sống theo Phạm hạnh. Vị này, sau khi tu tập bốn Phạm trú, khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Phạm thiên giới. 311. Rồi này Ãnanda, các tử tôn của Vua Makhãdeva truyền nối tiếp tục vua ấy, sau tám vạn bốn ngàn năm làm vương tộc (Khattiya), chính tại rừng xoài Makhãdeva này, sau khi cạo bỏ râu tóc5 đắp áo cà-sa, đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Các vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm tham nhuần lòng từ và an trú; cũng vậy phươnệ thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khăp thê giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân... với tâm thấm nhuần lòng bi... (như trên)…với tâm thấm nhuần lòng hỷ... (như trên)... an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; những vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả5 quảng dại, vô biên? không hận, không sân. Các vị ấy, tám vạn bốn ngàn năm, đã chơi trò chơi của Hoàng tử; tám vạn bốn ngàn năm, đã trị vì như Phó vương; tám vạn bốn ngàn năm, đã chấp chánh như Quốc vương; tám vạn bốn ngàn năm, chính tại rừng xoài Makhãdeva này, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia, từ bỏ gia dinh, sống không gia đình, sống theo Phạm hạnh. Các vị ấy, sau khi tu tập bốn Phạm trú, khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Phạm thiên giới. Nimi là vị cuối cùng của các vị vua ấy, là vị Pháp vương như pháp, kiên trì trên pháp, vị Đại vương thực hành chánh pháp giữa các Bà-la-môn, gia chủ, giữa thị dân và thôn dân, hành trì lễ Uposatha vào các ngày mười bốn, ngày mười lăm và ngày mùng tám. 312. Thuở xưa, này Ãnanda, khi chư thiên ở cõi Tam Thập Tam (Tãvatimsa) ngồi hội họp với nhau tại giảng đường Thiện Pháp (Sudhamma), cuộc đối thoại sau đây được khởi lên: "Thật hạnh phúc thay cho dân chúng Videha! Thật tốt đẹp thay cho dân chúng Videha, được Vua Nimi là vị Pháp vương như pháp, kiên trì trên pháp, vị Đại vương thực hành chánh pháp giữa các Bà-la-môn5 gia chủ, giữa thị dân và thôn dân, hành trì lễ Uposatha vào các ngày mười bốn, ngày mười lăm và ngày mùng tám." Rồi này Ảnanda, Thiên chủ Sakka nói với chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba: "Chu khanh, chư khanh có muốn yết kiến Vua Nimi khong?^ “Thua Thiên chủ, chúng tôi muốn yết kiến Vua Lúc bấy giờ; Vua Nimi trong ngày rằm lễ Bố-tát5 đã gội đầu, giữ trai giới, đang ngồi trên lầu cung điện. Rồi này Ãnanda, Thiên chủ Sakka, như nhà lực sĩ duỗi bàn tay đang co lại, hay co lại bàn tay đang duỗi ra; cũng vậy5 Thiên chủ biến mất giữa chư thiên cõi trời Ba Mươi Ba, và hiện ra trước mặt Vua Nimi. Rồi này Ãnanda, Thiên chủ Sakka nói với Vua Nimi:
83. KINH MAKHÃDEVA 藤 627
“Tâu Đại vương, thật hạnh phúc thay cho Đại vương! Thật tốt lành thay cho Đại vương! Tâu Đại vương, chư thiên ở cõi tròi Ba Mươi Ba đang ngồi tại giảng đường Thiện Pháp tán thán Đại vương và nói: "Thật hạnh phúc thay cho dân chúng Videha... (như trên)... và n^ày mùng tám!,, Tâu Đại vương, chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba muốn yết kiên Đại vương. Tâu Đại vương, tôi sẽ ệởi cho Đại vương một cỗ xe có ngàn ngựa kéo, Đại vương hãy cưỡi thiên xa ay? chớ có sợ hỗtì!" Này Ãnanda, Vua Nimi im lặng nhận lời. 313. Rồi này Ãnanda, Thiên chủ Sakka, sau khi biết được Vua Nimi đã nhận lời, như nhà lực sĩ... (như trên)... và ngày mùng tám." 314. Rồi này Ãnanda, Thiên chủ Sakka gọi người đánh xe Mãtali và nói: “Này Mãtali, sau khi thắng cỗ xe có ngàn ngựa kéo, hãy đi đến Vua Nimi và nói: 'Tâu Đại vương, đây là cỗ xe có ngàn ngựa kéo do Thiên chủ Sakka gửi đến cho Đại vương. Đại vương hãy cưỡi thiên xa, chớ có sợ h互i!'" "Thua vâng, Tôn gi以・" Người đánh xe Mãtali vâng đáp Thiên chủ Sakka, cho thắng cỗ xe có ngàn ngựa kéo, đi đên Vua Nimi và thưa: "Tâu Đại vương, đây là cỗ xe có ngàn ngựa kéo do Thiên chủ Sakka gửi đến cho Đại vương. Đại vương hãy cưỡi thiên xa, chớ có sợ hãi! Và tâu Đại vương, con sẽ dẫn Đại vương đi đường nào? Con đường do đó các nghiệp ác đưa đen sự cảm thọ quả báo các nghiệp ác hay con đường do đó các thiện nghiệp đưa đến sự cảm thọ quả báo các thiện nghiep?" "Hãy đưa ta di, cả hai con duờng." Và này Ananda, người đánh xe Mãtali đưa Vua Nimi đến giảng đường Thiện Pháp. Này Ãnanda, Thiên chủ Sakka thấy Vua Nimi đường xa đi dến, sau khi thấy vậy, liền nói với Vua Nimi: "Hãy đến5 tâu Đại vương; thiện lai, tâu Đại vương! Tâu Đại vương, chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba ngồi ở giảng đường Thiện Pháp, tán thán Đại vương như sau: "Thật là hạnh phúc... (như trên)... và ngày mùng tám!,, Tâu Đại vương, chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba muốn yết kiến Đại vương. Tâu Đại vương, hãy hoan lạc với thiên uy lực giữa chư thiên. "Thôi vừa rồi, Tôn giả. Hãy đưa tôi về Mithilã, tại đấy tôi sẽ sống theo chánh pháp giữa các vị Bà-la-môn, gia chủ, giữa các thị dân và thôn dân, và thọ trì trai giới vào các ngày mười bốn, ngày mười lăm và ngày mùng tám." Rồi này Ãnanda, Thiên chủ Sakka nói với người đánh xe Mãtali: "Này Mãtali, sau khi thắng cỗ xe có ngàn ngựa kéo, hãy đưa Vua Nimi về tại Mithila/9 “Thua vâng, Tôn giả?5
628 贖 KINH TRUNG Bộ
Này Ãnanda, người đánh xe Mãtali vâng đáp Thiên chủ Sakka, thắng cỗ xe có ngàn ngựa kéo, và đưa Vua Nimi về Mithilã. Ở dây, này Ãnanda, Vua Nimi sống như pháp giữa các vị Bà-la-môn, gia chủ, giữa các thị dân và thôn dân, và thọ trì trai giới vào các ngày mười bon, ngày mười lăm và ngày mùng tám. Và này Ãnanda, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm? Vua Nimi gọi người thợ cạo tóc: "Này thợ cạo tóc? khi nào ông thấy trên đầu ta có mọc tóc bạc, hãy báo cho ta bi6t." "Thua vâng5 tâu Đại vương." Này Ananda, người thợ cạo tóc vâng đáp Vua Nimi. Này Ananda, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm9 người thợ cạo tóc thấy trên đầu Vua Nimi có mọc tóc bạc? thấy vậy liền tâu với Vua Nimi: uCác thiên sứ đã hiện ra cho Đại vương, tóc bạc đã được thấy mọc trên dAu." "Vậy này thợ cạo tóc, hãy khéo nhổ những sợi tóc bạc ấy với cái nhíp và đặt chúng trên bàn tay của ta." “Thua vâng, tâu Đại vương.,, Này Ananda, người thợ cạo tóc vâng đáp Vua Nimi, sau khi khéo nhổ những sợi tóc bạc ấy với cái nhíp, đặt chúng trên bàn tay Vua Nimi. Rồi này Ãnanda, Vua Nimi, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp [như một ân tứ], liền cho gọi vị Hoàng tử con đầu và nói: “Này Hoàng tử thân yêu, các thiên sứ đã hiện ra cho ta, tóc bạc đã được thấy mọc trên đẩu. Ta đã hưởng thọ các dục lạc thế gian, nay đã đến thời đi tìm kiếm các thiên lạc. Hãy đến dây, Hoàng tử thân yêu, hãy trị vì quốc độ này. Sau khi cạo bỏ râu tóc? đắp áo cà-sa, ta sẽ xuất gia, từ bỏ gia dinh, sống không gia đình. Và này, Hoàng tử thân yêu, khi nào con thấy tóc bạc mọc trên đầu, thời hãy cho người thợ cạo tóc một lương ấp như một ân tứ, sau khi khéo giao lại quốc gia cho vị Hoànẹ tử con đàu, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, hãy xuất gia, từ bỏ gia đình, sông không gia đình. Truyên thống tốt đẹp này do ta thiết lập, con phải tiếp tục duy tri, con chớ thành người tối hậu sau ta! Này Hoàng tử thân yêu, khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của truyền thống này, thời người nào [làm cho đứt đoạn], người ấy là người tối hậu. Này Hoàng tử thân yêu, ta nói với con: 'Truyền thống tốt đẹp này do ta thiết lập, con phải tiếp tục duy trì. Con chớ thành người tối hậu sau ta!'" 315. Rồi này Ãnanda, Vua Nimi, sau khi cho người thợ cạo tóc một lương ấp [như là một ân tứ], sau khi khéo giao quốc gia cho vị Hoàng tử con dầu, chính tại rừng xoài Makhãdeva này? sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia. Vị này an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng từ; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như
83. KINH MAKHÃDEVA 雑 629
vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảỵ phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuân lòng từ, quảng dại, vô biên, không hận, không sân... với tâm thấm nhuần lòng bi... (như trên)... với tâm thấm nhuần lòng hỷ... (như trên)... an trú, biến mãn một phương với tâm thấm nhuần lòng xả; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; như vậy cùng khắp thế giới? trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới; vị ấy an trú, biến mãn với tâm thấm nhuần lòng xả, quảng dại, vô biên, không hận, không sân. Nhưng này Ananda, Vua Nimi, tám vạn bốn ngàn năm, đã chơi trò chơi của Hoàng tử; tám vạn bốn ngàn năm, đã trị vì như một Phó vương; tám vạn bốn ngàn năm, đã chấp chánh như một Quốc vương; tám vạn bốn ngàn năm, chính tại rừng xoài Makhãdeva này, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia dinh, sống theo Phạm hạnh. Vị này, sau khi tu tập bốn Phạm trú, khi thân hoại mạng chung, được sanh lên Phạm thiên giới. Nhưng này Ãnanda, người con của Vua Nimi tên là Kalarajanaka. Vị này không xuât gia, từ bỏ gia đình, sông không gia đình. Vị này đã cắt đứt truyền thống tốt đẹp ấy. Vị này là người tối hậu của các vị ấy. 316. Này Ãnanda, rất có thể ông nghĩ như sau: "Trong thời ấy, Vua Makhãdeva, vị đã thiết lập truyền thống tốt đẹp ấy là một vị khác.” Nhưng này Ãnanda, chớ có hiểu như vậy. Trong thời ấy, Ta là Makhãdeva. Ta đã thiet lập truyên thônệ tôt đẹp ây. Dân chúng đên sau cho răng truyên thông tôt đẹp ây được Ta thiêt lập. Nhưng này Ãnanda, truyền thống tốt đẹp ấy không đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, tịch tịnh, thượng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Và này Ãnanda, nay thế nào là truyền thống tốt đẹp được Ta thiết lập, và truyền thống ấy đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diet, tịch tịnh, thượng trí, giác ngộ, Niết-bàn? Chính là Thánh đạo tám ngành này, tức là Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định. Này Ãnanda, đây là truyền thống tốt đẹp được Ta thiết lập5 và truyền thống ấy đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, tịch tịnh5 thắng tri5 giác ngộ9 Niết-bàn. Này Ãnanda, về vấn đề nảy, Ta nói như sau: "Truyền thốnệ tốt đẹp này do Ta thiết lập, hãy tiếp tục duy trì; Các ông chớ có thành người toi hậu sau Ta!" Này Ảnanda, khi hai người còn tồn tại, và có sự đứt đoạn của truyền thống này, thời người nào [làm cho đứt doạn], người ấy là người tối hậu. Vậy này Ãnanda, Ta nói với ông: "Truyền thống tốt đẹp này do Ta thiết lập5 các ông hãy tiếp tục duy trì. Các ông chớ có thành người tồi hậu sau Ta!" Thế Tôn thuyết giảng như vậy, Tôn giả Ãnanda hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.