TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT
VESAK 2550
Buddhist Cultural Centre
125 Anderson Road,
Nedimala, Dehivala,
Sri Lanka
Sabbadānaṃ dhammadānaṃ jināti. Sự bố thí Pháp vượt trên tất cả các sự bố thí.
Thí Chủ: _______________________________
______________________________________
______________________________________
Dâng đến: ______________________________
______________________________________
______________________________________
Ước Nguyện: ____________________________
______________________________________
Hồi hướng đến: ___________________________
______________________________________
TAM TẠNG SONG NGỮ PĀLI - VIỆT - TẬP 01
VINAYAPITAKE
PĀRĀJIKAPĀLI
BHIKKHUVIBHANGO PATHAMO BHĀGO
TẠNG LUẬT
BỘ PĀRĀJIKA
PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP MỘT
PHẬT LỊCH 2553 DƯƠNG LỊCH 2009
In lần thứ nhất: PL 2553 - DL 2009 Số Lượng 600 cuốn
ISBN: 978-955-1604-56-1
@Buddhist Cultural Centre 125 Anderson Road Nedimala, Dehiwala - Sri Lanka
Tel: 94-11-2734256, 2728468 Fax: 94-11-2736737 Email: bcc@sri.lanka.net
Printed by: Ajith Printers
85/4 Old Kesbewa Road
Gangodawila, Nugegoda
Sri Lanka.
Tel: 94-11-251 7269
ii
MỤC LỤC TỔNG QUÁT
Mục Lục Tổng Quát iii
Lời Tựa - Sinhala và Việt ngữ v - xiv
Văn Bản của Bộ Tôn Giáo - Anh và Việt ngữ xv - xvi
Thành Phần Nhân Sự xvii
Lược Đồ Tam Tạng xviii - xix
Lời Giới Thiệu xxiii - xxviii
Các Chữ Viết Tắt xxix
Mẫu Tự Pāḷi - Sinhala xxx - xxxi
Mục Lục Phân Tích Giới Tỳ Khưu - Tập Một xxxiii - lvii
Văn Bản Pāḷi và Văn Bản Tiếng Việt 02 - 641
Phần Phụ Chú 643 - 654
Thư Mục Danh Từ Riêng 655 - 658
Thư Mục Từ Đặc Biệt 659 - 683
Phương Danh Thí Chủ 685 - 689
--ooOoo--
iii
“Tathāgatappavedito dhammavinayo, bhikkhave, vivaṭo virocati, no paṭicchanno.”
“Này các tỳ khưu, Pháp và Luật đã được công bố bởi đức Như Lai là bộc lộ, chói sáng, không che giấu.”
***
(Aṅguttaranikāya Tikanipātapāḷi Kusinaravagga Paṭichannasutta, Parivārapāḷi Ekuttarikanaya Tikavāra - Bộ Tăng Chi, Chương Ba Pháp, Phẩm Kusinārā, Kinh Được Che Giấu; Luật Tập Yếu, Chương Tăng Theo Từng Bậc, Nhóm Ba).
iv
m%ia;djkd i;dixLH l,am ,CIhla ufkda m%KsOdk mqrd kjdixLH l,am ,CIhla jdla m%KSOdk mqrd" idrdixLH l,am ,CIhla ldh jdla m%KSOdk mqrd" iïud iïnqÿjreka úis y;r kulf.ka ksh; újrK ,nd ls%'mQ' 623 § muK nqoaO;ajhg m;aj" nrKei ñ.odfha § O¾u pl%h meje;a jQ ;eka mgka mkaid,sia jila ;=< foaYkd lrk ,o O¾uh ;:d.; O¾uh kï fjhs' ta ;:d.; O¾uh Ouu- Ouupll- ioOuu Ouuúkh" n%yaupßh' idik- mdjpk - wd§ kduhkaf.ka y÷kajd § we;' zzfuu ioaO¾uhu wdkkaoh" udf.a wejEfuka f;dmf.a Ydia;D jkafka hZZhs ;:d.;hka jykafia úiskau mßks¾jdKfha § jodrd we;' thska fmfkkafka nqÿka jod< O¾uhu NsCIQka f.a u¾f.damfoaYlhd jQ j.hs' tfia ;sìh§;a nqoaO mßks¾jdKfhka miqj iqNø kï NsCIqjf.a u;h jQfha ;:d.;hka jykafia ke;s ksid ;u ;ukag jqjukd mßÈ NsCIQkag Ôj;aùug mq¿jka njhs' iqNø NsCIqj ;:d.; mßks¾jdKh .ek is;d we;af;a lrorhlska ñÿKq wjia:djla f,ihs' iuyr úg fjk;a u; m%lg kqjQjo ;j;a NsCIQka w;r fujeks úkdYldÍ u;s u;dka;r mj;skakg we;' i¾j{hka jykafia Ôj;a j isáh§u foajo;a; iqklaL;a;" wßgG" id;s" wd§ NSCIqyq fujeks u; bmo jQy'
O¾uh iïnkaOj .eg¨jla u;=jQfha l,;=rlska jQjo" nqoaO O¾ufha msßisÿ nj ta whqßkau /l .ekSfï wjYH;djh" nqoaO mßks¾jdKfhka miqj Ydik NdrOdÍ jQ uyd ldYHm" Wmd,s wd§ uyry;ka jykafia,dg meyeÈ,s úh' Wkajykafia,d nqoaO mßks¾jdKfhka isjqjk ui fojkod rc.ykqjr fjNdr m¾j; m%dka;fha ima; m¾KS .=ydoajdrfhys" wcdi;a rcq úiska lrjk ,o uKavmhg /ia jQ mkaishhla uy ry;ka jykafia,df.a iyNd.s;ajfhka m<uqjk O¾u ix.S;sh meje;ajqy'
O¾uúkhOr wkqnoaO uydldYHm" O¾u NdKavd.dßl wdkkao" w.%úkhOr Wmd,s wd§ isõms<sisôhd m;a uyry;ka jykafia,d úiska mj;ajk ,o fuu ix.dhkdj fiiq ish¨ ix.dhkdjkag mdol jQ nj;a" iuia; fn!oaO NsCIq ix>hd úiskau ms<s.kakd ,o nj;a wÜGl:djkays i|yka fjhs' fuu m%:u ix.dhkdj lmamshdlmamsh ks¾Kh lsÍu;a LqoodkqLqool YsCIdmo úksYaph;a ksodkfldg mkaishhla ry;=ka úiska mj;ajk ,o neúka m[pi;sl ix.S;s hk kñka ye¢kafjhs' nqoaO jpkh ke;skï YS% ioaO¾uh msgl jifhka fnÿfõ;a ta ta msgl tla tla iX> mrïmrdj,g ÿkafka;a fuu ix.dhkdfõ §h'
m%:u O¾u ix.dhkdfjka jir ishhla blau .sh miq l,dfYdl rcq oji úYd, uykqjr jeis jÊđ NsCIqka jykafia,d
v
úkh úfrdaë jia;= oyhla úkhdkql+, lsÍug W;aidyhla .;ay' fuu oi jia;= ms<sfj; kS;shg mgyeks fukau iodpdrd;aul fkdjk njo m%ldYs;h'
jÊđ NsCIqkaf.a fuu úkh úfrdaë W;aidyfhka nqoaO O¾uh /l .ekSu i|yd fojeks ix.dhkdj mj;ajk ,§'
ldlKavmq;; hi kï uyry;ka jykafia" iínldó" f¾j;" id<ay" LqÊcfidaNs; jdiN.dó" iquk" idKjdiS iïN+; hk ry;ka jykafia,d idpPdlr fuu ix.dhkdj meje;ajQy' i;a ishhla ry;ka jykafia,d úiska fuu ix.dhkdj mj;ajk ,§' i;;i;; i;sl ix.S;s hk kñka y÷kajk fuu ix.dhkdfõ§ pq,a,j.a.fha ix.S;s LJOl fol" uqKvrdc iQ;%h" fißiail úudk l:d W;a;rjdo" fma;jF:q wdÈh ;smsgl md,shg tl;= l<y'
úúO ksldhka yg .ekSu;a ta ta ksldhhkaj, whs;sjdislï' b.ekaùï" yd j;a ms<sfj;a u.ska nqÿ oyu ls,sáùu;a" ÿYaYS,hka jeä ùu;a" ta ksidu is,aj;=ka úkh l¾u isÿ fkdlr isàu;a" úkhOr nyqY%e; iqfmaY, ysCIdldó ry;ka jykafia,d .ï okõ w;yer jkjdiS ùu;a hk wjia:d nqÿka msßksù foishmka;sia jir jk úg olakg ,enqks" fuu ;;ajfhka iïnqoaO O¾uh wdrCIdlr .ekSu i|yd nqoaO j¾I foish mka;sia jekafka § wfYdal wêrdchdf.a odhl;ajfhka me<¨ma kqjr § ;=kajk ix.dhkdj meje;aùh' fuu ix.dhkdj mj;ajk ,oafoa fud.a.,smq;;;siai uy ry;ka jykafiaf.a m%Odk;ajfhka ry;=ka jykafia,d odyla iïnkaO fjñka" wfYdalrdufha§h' l:d jF:qmmlrKh fuys§ ix.S;s úh' l:djF:qmmlrKh ix.dhkd lr we;af;a iïñ;sh" f.dal=,sl wd§ ksldhhka úiska jerÈ lreKq f.k ú.%y lrk ,o O¾u lreKq ksjerÈ fldg msßisÿ nqoaO O¾uh /l.kq i|ydh' kj uilska ksu jQ fuu ix.dhkdj idyiaisl kñka y÷kajhs'
Wmd,s ry;ka jykafiaf.a YsIH mrïmrdj úiska úkh msglh o" wdkkao mrmqfrys §>NdKl" idßmq;; mrmqfrys uÊCêu NdKl" uydldYHm mrmqfrys ixhq;; NdKl wkqreoaO mrmqfrys wx.=;a;r NdKl wd§ka úiska iQ;% msglh o" Ydßmq;% YsIH mrmqßka wNsO¾u msglho fuu ix.dhkdj fj; mj;ajdf.k wdy'
NdKlhkaf.a m%Njh iïnqoaO mßks¾jdKfhka f;uilg miq uyd ldYHm uy ry;kaf.a m%Odk;ajfhka rc.ykqjr § mj;ajk ,o m%:u ix.dhkdfõ§ O¾uh lshdj msglj,g fldgiaj,g fn¥y' ta tla tla O¾u fldÜGdYhla tla tla NsCIq msßilg Ndr lSÍu WÑ; hhs fuys È l,amkd lr we;' lg mdvfuka ;:d.; O¾uh wdrCId lsÍfï wjYH;djh ksid fuf,i jev fnod.ekSfï Wjukdj we;súh' ta ta O¾u fldgia Ndrfok ,oafoa ta ta fldgia ms<sn|j m%ùk;ajhla ±la jQ NsCIq msßiaj,gh' WodyrK jifhka úkh
vi
msglh Ndrfok ,oafoa úkh ms<sn| w.%ia:dkh fyn jQ Wmd,s ry;ka jykafia m%uqL mrmqrgh' iQ;% msglh Ndr§ we;af;a O¾u NdKavd.dßl wdkkao ry;ka jykafiaf.a msßigh' wNsO¾uh Ndr § we;af;a O¾u fiakdm;s ießhq;a ry;ka jykafiaf.a mrmqrgh'
§> NdKl - ucCêu NdKl - ixhqla; NdKl - wx.=;a;r NdKld cd;l NdKl" Ouumo NdKl" WNf;da úNX. NdKl" uyd wßhjxi NdKl wd§ jifhka fuu YsIH mrïmrd È.ska È.gu msßisÿ nqoaO O¾uh /lf.k wdy' fuu NdKl mrïmrdj, wjidk mqrela ,xldfõ úiQy' NdKl jifhka ;s%msgl nqoaO jpkh lg mdvñka /lf.k wd fuu msßia w;r iq;;k;sld - úkhOrd wdNsOuñld - OuuOrd wgGlÓld - ;smsgld - p;=ksldhsld wd§ jYfhkao ta ta O¾u fldgia lg mdvñka f.k wd NsCIQka jykafia,d jQy'
;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj" oUÈj f:arjdodpßh mrïmrdfõ wjidk mqrel jQ fud..,smq;a; ;siai uyry;ka jykafiaf.a mdodjk; w.% YsIHhd jQ ñys÷ uy ry;ka jykafia ix.dhs; f:rjd§ nqoaO O¾uh ,laÈjg f.k wdy'
f:rjdo - f:r hkqfjka ye¢kafjk msßi jeäuy,a,ka ia:úrhka jifhka .efka' tkï jeäuy,a,kaf.a wdh;khg f:rjdohg wh;a idudđlfhdah' fuys f:ar hkqfjka y÷kajkafka m%:u oaú;Sh" ix.dhkdj,g iyNd.s jQ uyd ldYHm" Wmd,s - hi" wd§ jQ uyry;ka jykafia,d úiska ix.dhkd l< md,s O¾uh f:arjdo kï fõ' zzfoj iX.S;fhda wdrE<y md,sfhafjF: f:rjdfod-;s fnÈ;nnx - idys uydliimm N+;Skdx uydf:rdkx jdo;;d f:rjdofld;s jqpp;sZZ hkqfjka irF: §mkS àldfjys ths f:ßld hkqfjka y÷kajk f:arjd§yq u.Oh iy Wcchsksh uQ,ia:dk lr .;ay’ fuhska ,xldjg meñKsfha WcchskS YdLdjhs' f:arjdo Ydikfha mS;DDjre jQfjda fmdardKfhda fj;s' fmdardKfhda jQl,s iïNdjkSh wdpd¾h msßila jQ w;r f:arjdo Ydikh we;sùfï§ yd ;yjqre lsÍfuys § jeo.;a ;ekla .;a nj fmfka'
;=kajk O¾u ix.dhkdfjka miqj ñys÷ uyry;ka jykafia úiska ,xldjg f.k tk ,oafoa f:arjd§ ;s%msglhhs' uyskaod.ukfhka miqj ,xldfõ YS% ,dxlsl NsCIq msßila we;s jQy' Wkajykafia,d ta ;s%msglh yod<y' isxyf,ka wgqjd ,shQy' foajdkïmsh;siai rcqf.a m%Odk wud;Hhl= jQ wßgG meúÈ ù ry;aje Wkajykafiaf.a m%Odk;ajfhka foajdkïmsh;siai rdc iufha ^ls%'mQ' 247-207& § ,xldfõ m<uqjk ix.dhkdj lr we;' fuu ix.dhkdjg iegoyila ry;ka jykafia,d iyNd.S jQ nj i|ykah' i;afofkl=f.ka hq;a YsIHdkqYsIH mrïmrdjg wkqj ñys÷ uyry;ka jykafiaf.a m%:u YsIHhd jQfha wßgG f;rekah' wkqrdOmqrfhys" :Qmdrdufha fuu ix.dhkdj mj;ajd we;'
vii
O¾udfYdal rcqf.a fufyhùfuka ,xldjg nqÿ iuh f.k wd ñys÷ ysñhka Wfoid wkqrdOmqrfhys bÈ jQ b;d jeo.;a jQo b;d úYd, jQo wdrduh uydúydrhhs' fuu úydrfhys jev isá NsCIQka jykafia,d iuHla oDIaál f:arjd§yq jQy' f:arjdoh wdrCId jQfha fuu úydrfha§h'
f:arjd§ nqoOYdikhg wd n,mEï - f:rjd§ nqoaOYdikh flfrys jßkajr hï hï u;jdoj, n,mEï o we;súh' thska tlla kï nqÿka w;sudkqIslhhs úYajdi l< f,daflda;a;r jdohhs' fY%aIaG Ydia;Djrekaf.a wNdjfhka miqj wkq.dñlhka úiska Tyqf.a ñksia nj wu;l fldg Tyq foaj;ajfhka ie,lSu iajdNdúlh' Tjqka tfia lrkafka Ydia;Djrhd flfrys ±ä Nla;sh ksidh' tfy;a f:arjd§yq ta w;ska jeäÿr .sfha ke;' Tjqka nqoaO ldh foi h:d ;;ajfhka neÆ nj fmfka' thg wu;rj ffj;=,Hjdo" kS,mg o¾Yk" .+<yjdo wd§ kïj,ska f:arjdo ;s%msglhg wh;a fkdjQ úfYaIdx. ìys jQjo f:arjdo nqÿ iuh úiska tajd neyer lrk ,È' fï wd§ jifhka ffj;=,Hjd§kaf.ka we;sjqKq fkdfhla Wmøjj,ska f:arjdoh uydúydßl NsCIQka úiska n,j;a ÿIalr;d ueo wdrCId lrk ,È' wkHjd§ O¾uhka f:arjdohg we;=,ajkq j<lajkq i|yd f:arjd§yq yeu whqßkau igka l<y’ uydfiak rdcH iufha§ fuu igk m%lgj flreKq úg f:arjd§yq ch .;ay' fuu uydúydrh ms<sn|j lS¾;srdjh yeu ;eku me;sr mej;sK’ ks¾u, O¾uh ,nd .ekSu i|yd úfoaYslfhda ,xldjg wdy' úYdL mS;su,a," nqoaOf>dI hk wh bka iuyfrls'
fmdF:l ix.S;sh - ñys÷ ysñhka úiska ,xldjg f.k tk ,o ;s%msgl O¾uh jir ydrishhla muK lg mdvñka meñKsfhah' uyd úydßl NsCIQka jykafia,d ta msßisÿ f:arjdoh mrmqfrka mrmqrg f.khdfï Wodr jQ o mú;% jQo fÉ;kdfjka nqoaO j¾I 440-454 w;r ld,fha j<.ïnd rcq oji fmd;aj, ,shjQy' j<.ïnd rcq oji f,aLkdrEV lf<a rc.y - fõid,S - mdg,S mq;% - k.rj, meje;a jQ O¾u ix.dhkdjka ys § f;dard fírdf.k ix.%y l< ;s%msglhhs' f,dalfha m%:u jrg isxy, ry;=ka úiska lrk ,o fuu fmdF:l ix.S;sfhka miqj" nqoaO Y%djlhka w;=frka b;d Wiia úkhOrhd jQ Wmd,s f;rekaf.ka mej; tkafka hhs i<lk f:arjd§ md,s ;s%msglh ishï" ldïfndac" nqreu wd§ ol=Kq È. rgj, me;sr .sfhah'
pïmd ^úhÜkduh& - bkaÿ Ök w¾O oAùmfha kef.kysr m%dka;fha ol=Kq fldgi jk j;auka úhÜkduh wE; w;S;fha pïmd kñka y÷kajd we;' nqÿ iuh ls%'j' 3 jeks ishjfia§ muK fuys ;yjqre jkakg we;ehs is;sh yelsh' ls%'j'605 § pïmd w.k.rh Ökqka úiska wdl%uKh fldg fn!oaO jia;+ka Ökhg f.k.sh nj Ök ,shú,sj, i|ykaj we;' fuhska meyeÈ,s jkafka ls%'j'7 jk ishjig fmr j¾;udk úhÜkdufha nqÿ oyu m%p,s;j mej;s njhs' pïmdks fn!oaOhka
viii
fmdÿ jifhka wd¾h iïñ;sh ksldhg wh;a jQ w;r i¾jdia;sjd§ ksldfha iaj,am fokl= o isá nj fmfka' ls%'j' 8 jeks ishjfia Ys,d f,aLkhlska fmkShkafka pïmdks uydhdk nqÿ oyu n,j;aj meje;s nj;a" iuyr rcjrekaf.a o wdYs¾jdoh ,o nj;ah' miq ld,hl § uydhdkfhka leã wd ;ka;%hdkh o tys jq nj meyeÈ,sh'
ls%'j' 15 jk ishjfia§ W;=f¾ wkakïjreka úiska rg w,a,d .kakdf;la uydhdk iajrEmfha nqoaOd.u pïmdys ^úhÜkdufha& Ôjudk n,fõ.hla úh' miqj pïmdys merKs wd.u fjkqjg Ök iajrEmfhka hq;a nqÿ iuh tys n,mj;ajd we;'
úhÜkdu cd;sl NslLq bkaopkao - úhÜkdu cd;sl bkaopkao NsCIQka jykafia jir lSmhlg fmr ,xldjg jevujd" fldaÜfÜ isß chj¾Okdrdufha jev isáñka isxy, NdIdjo md<sNdIdjo yodrd we;' fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh u.ska uqøs; nqoaOchka;s ;s%msgl .%ka: iuQyh mßYS,kh l< fuu yduqÿrefjda md,sfhka we;s ;s%msglh isxyf,ka yodrd úhÜkdï Ndidjg mßj¾;kh lr we;' úhÜkdu b;sydih foi;a ;s%msglfha b;sydih foi;a neÆ úg th b;d jeo.;a m%d;syd¾huh lghq;a;ls' uq¿ f:arjd§ ;s%msglhu úhÜkdu nig mßj¾;kh lsÍu Wkajykafiaf.a W;aidyhhs' n,dfmdfrd;a;=jhs' th tfia jQ úg th j¾;udk úhÜkdufha iuHla oDIaáh" f:arjd§ ;s%msglh m%p,s; ù f:arjd§ fn!oaOhka we;s ùug fya;=jla jkq we;' ta wkqj úhÜkdu foaYhg f:arjd§ ;s%msglh f.k .sh O¾u¥;hd bkaopkao NsCIqj jifhka úhÜkdu b;sydifha;a ,xld b;sydifha;a ,shefjkq ksh;h'
Wkajykafiaf.a fÉ;kdj Wodr;rh' wm%;sy; ffO¾hh úYauh cklh' Wkajykafiaf.a fuu i;a ls%hdjg ,xldfõ;a - úhÜkdufha;a fn!oaOhka iyfhda.h ±laúh hq;=h' úhÜkduhg f:arjdoh f.khk O¾u¥;hd Wkajykafia jk neúks'
Wkajykafia bgd.;a ld¾hh ksremøs;j bgq lrkakg wdfrda.H iqjh;a" wd¾Ól iïm;;a ,efíjdhsæ b;s is;ska m;ïy'
lsru úu,fcda;s ia:úr wOHCI fn!oaO ixialD;sl uOHia:dkh keÈud, foysj, 2550 kslsKs ui
ix
LỜI TỰA (Lời dịch Việt của bản tiếng Sinhala)
--ooOoo--
Đức Phật của chúng ta sau khi trải qua vô số kiếp thực hành các pháp toàn hảo và lần lượt tiếp nhận sự thọ ký của hai mươi bốn vị Phật tiền nhiệm rồi đã chứng quả Toàn Giác vào năm 623 trước Tây Lịch. Ngài đã thuyết giảng bài Pháp đầu tiên, tức là bài Kinh Chuyển Pháp Luân, ở tại Migadāya thành Bārāṇasī. Lời giảng dạy của đức Phật được biết đến với nhiều tên gọi: Giáo Pháp, Chánh Pháp, Pháp và Luật, Phạm Hạnh là một số tên gọi đã được nói đến. Đức Phật đã nói với vị trưởng lão Ānanda rằng: “Sau khi ta Niết Bàn, chính các Pháp và Luật đã được ta giảng dạy sẽ là thầy của các ngươi.” Điều ấy có nghĩa là Giáo Pháp của đức Phật sẽ là kim chỉ nam cho các vị tỳ khưu tu tập. Tuy nhiên, ngay sau sự ra đi của đức Phật vị tỳ khưu tên Subhadda đã có quan điểm rằng: “Bởi vì đức Phật đã không còn, các đệ tử của Ngài có thể sống cuộc sống theo như ước muốn của mình.” Và còn có những vị tỳ khưu khác như Devadatta, Sunakkhatta, Ariṭṭha ngay lúc đức Phật còn tại tiền cũng đã có các suy nghĩ như vị tỳ khưu Subhadda.
Tuy nhiên, khi vấn đề liên quan đến Giáo Pháp của đấng Toàn Giác vừa mới nảy sinh, các vị A-la-hán hộ trì Giáo Pháp như Ngài Mahā Kassapa và Ngài Upāli đã nghĩ đến sự cần thiết của việc bảo vệ tính chất thuần khiết của Giáo Pháp. Do đó, vào ngày thứ hai của tháng thứ tư sau khi đức Phật Niết Bàn, cuộc Kết Tập lần thứ nhất đã được thực hiện với sự tham dự của năm trăm vị A-la-hán tại hang động Sattapaṇṇī dưới sự bảo trợ của đức vua Ajātasattu (A-xà-thế). Cuộc Kết Tập Giáo Pháp được tiến hành bởi các vị tỳ khưu Mahā- kassapa, Ānanda, Upāli, và các vị Thánh A-la-hán khác đã là nền tảng cho các cuộc kết tập về sau. Chú Giải đề cập rằng cuộc Kết Tập Giáo Pháp này đã được tất cả các vị tỳ khưu thừa nhận. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của năm trăm vị vì có liên quan đến các điều học nhỏ nhặt và ít quan trọng (khuddānukhuddakasikkhā). Giáo Pháp của đức Phật đã được phân chia thành Tạng (Piṭaka) trong cuộc kết tập này.
Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tổ chức vào khoảng một trăm năm sau lần thứ nhất vào thời trị vì của đức vua Kālasoka. Cuộc kết tập này dựa trên nền tảng của “Mười sự việc không được phép.” Các vị tỳ khưu xứ Vajjī đã ra sức vận động để hợp thức hóa mười sự việc
xi
xét ra có bản chất không đúng với Luật. Cuộc Kết Tập lần thứ nhì đã được tiến hành bằng hình thức hội thảo giữa các vị tỳ khưu A-la-hán Sabbakāmī, Revata, Sāḷha, Ujjasobhita, Vāsabhagāmika, Sambhūta Sāṇavāsī, Yasa Kākaṇḍakaputta, và Sumana. Bảy trăm vị A-la-hán đã tham dự cuộc Kết Tập này. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhì này còn được gọi là Cuộc Kết Tập về Luật của bảy trăm vị. Trong cuộc Kết Tập này, hai chương về Kết Tập ở Cullavagga (Luật Tiểu Phẩm), bài kinh Muṇḍarājasutta, Serissaka Vimānakathā Uttaravāda, Petavatthu, v.v... đã được công nhận vào Chánh Tạng Pāḷi.
Do sự xuất hiện của nhiều bộ phái, tính chất đúng đắn về giáo l ý và sở hành của các bộ phái chính bị suy giảm, các vị tỳ khưu chân chánh đều lui vào rừng ở ẩn. Nhằm bảo vệ phẩm chất của Giáo Pháp đức Phật trong tình trạng này, vào khoảng hai trăm ba mươi năm sau thời kỳ đức Phật Niết Bàn cuộc Kết Tập lần thứ ba đã được tổ chức ở tại Āsokārāma do đức vua Asoka. Cuộc Kết Tập này đã được tiến hành bởi vị tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa cùng với một ngàn vị A-la-hán. Đặc biệt bộ Kathāvatthupakaraṇa đã được trùng tụng nhằm chỉnh đốn những sai lầm đang được thực hành bởi các bộ phái. Cuộc Kết Tập này đã hoàn tất sau chín tháng và đã được gọi là cuộc Kết Tập của một ngàn vị.
Sau cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Tạng Luật đã được duy trì do các vị tỳ khưu thuộc nhóm của vị Thánh A-la-hán Upāli, Tạng Kinh gồm có Trường Bộ do nhóm của ngài Ānanda, Trung Bộ do nhóm của ngài Sāriputta, Tương Ưng do nhóm của ngài Kassapa, Tăng Chi do nhóm của ngài Anuruddha, và Tạng Vi Diệu Pháp do nhóm của ngài Sāriputta .
Sự thành lập các nhóm trì tụng (bhāṇaka):
Sau Cuộc Kết Tập lần thứ nhất, Giáo Pháp đã được phân chia thành nhiều phần và các phần chính yếu đã được giao cho các vị tỳ khưu tinh thông về lãnh vực ấy có nhiệm vụ duy trì và phổ biến. Một số nhóm trì tụng chính là nhóm Trì Tụng Trường Bộ (Dīghabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Trung Bộ (Majjhimabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tương Ưng (Saṃyuttabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Tăng Chi (Aṅguttarabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Kinh Bổn Sanh (Jātakabhāṇaka), nhóm Trì Tụng Kinh Pháp Cú (Dhammapadabhāṇaka), nhóm Trì Tụng hai Bộ Luật (Ubhato Vibhaṅgabhāṇaka), nhóm Trì Tụng bộ Đại Sử về Thánh Nhân (Mahā Ariyavaṃsa), v.v... Các vị đệ tử này đã làm phong phú và gìn giữ Giáo Pháp bằng phương tiện trùng tụng bằng trí nhớ. Nhóm cuối cùng của các vị trì tụng này đã sống tại Sri Lanka. Sau cuộc Kết Tập lần
xii
thứ ba, Giáo Pháp của đức Phật đã được truyền sang Sri Lanka do công của Trưởng Lão Mahinda là vị đệ tử của ngài tỳ khưu A-la-hán Moggaliputta Tissa.
Theravāda: Ý nghĩa của từ “Thera” là “Trưởng Lão.” Các thành viên của Theravāda là các vị trưởng lão. Các vị tỳ khưu Mahākassapa, Upāli, Yasa, v.v... đã tham dự cuộc Kết Tập Giáo Pháp lần thứ nhất và thứ nhì đã trùng tụng Chánh Tạng, và các lời trùng tụng ấy được gọi là Theravāda. Sớ giải tên Sāratthadīpanī Ṭīkā có đề cập rằng: “Sabbaṃ theravādanti dve saṅgītiyo āruḷhā pāḷiyevettha theravādo ti veditabbā. Sā hi mahākassapapabhutīnaṃ mahātherānaṃ vādattā theravādo ti vuccati.” Các vị Theravāda còn được gọi là Therika (thuộc về các vị Trưởng Lão). Các vị này sống chủ yếu ở Magadhya và Ujjayini. Trong số các vị này, nhóm Ujjayinī đã đến Sri Lanka. Các vị trưởng thượng “Porāṇa” của Giáo Hội Theravāda là những vị thầy lỗi lạc và đã đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thành lập Giáo Hội Theravāda.
Sau cuộc Kết Tập lần thứ ba, ngài tỳ khưu Mahinda đã đem Tam Tạng của Theravāda đến xứ sở Sri Lanka và đã chuyển hóa được rất đông người xuất gia theo Phật Giáo. Các vị ấy đã học tập Tam Tạng và đã viết Chú Giải bằng tiếng Sinhala. Cuộc Kết Tập Giáo Pháp đầu tiên ở Sri Lanka đã được thực hiện bởi vị tỳ khưu A-la-hán Ariṭṭha trước đây là vị quan đại thần của đức vua Devānampiya Tissa (247- 207 trước Tây Lịch). Đã có sáu mươi ngàn vị A-la-hán tham dự. Tỳ khưu Ariṭṭha chính là vị đệ tử đầu tiên của ngài Mahinda. Cuộc Kết Tập đã được tổ chức tại tu viện Thūpārāma ở Anurādhapura.
Tu viện Mahā Vihāra đã được xây dựng cho ngài Mahinda và đã có một vị trí vô cùng lớn lao và quan trọng đối với Giáo Hội Theravāda. Lúc bấy giờ đã xảy ra nhiều sự kiện có liên quan đến lời Giáo Huấn của đức Phật, sự kiện Lokuttaravāda là một. Mặc dầu có nhiều khó khăn phải đối phó nhưng các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã bảo vệ được sự thuần khiết của Giáo Pháp và đã được khắp nơi biết tiếng. Do đó, nhiều người ngoại quốc đã đến Sri Lanka để tiếp thâu Phật Giáo, trong đó có Viśākha, Pītimalla, Buddhaghosa, v.v...
Sự Kết Tập thành sách:
Tam Tạng Giáo Pháp do Ngài Mahinda đem đến và giảng dạy cho các vị tỳ khưu ở Mahā Vihāra đã được duy trì bằng trí nhớ trong bốn trăm năm. Vào thời trị vì của đức vua Vaḷagamba (440-454 theo Phật Lịch), Tam Tạng đã được ghi lại thành các tập sách. Sau đó, Tam Tạng Pāḷi này đã được truyền sang các nước như là Thái Lan, Cambodia, và Miến Điện.
xiii
Champa (Việt Nam):
Được biết Champa là vùng đất ở về phía đông nam của bán đảo Đông Dương, hiện nay là Việt Nam. Điều được phỏng đoán là triết học Phật Giáo đã được thiết lập tại xứ này vào khoảng thế kỷ thứ 3 sau Tây Lịch. Vào khoảng năm 605 sau Tây Lịch, thủ đô Champa đã bị chiếm đóng bởi người Trung Quốc và họ đã du nhập Phật Giáo vào Trung Quốc; điều này được ghi lại trong văn kiện của Trung Quốc. Điều rõ rệt là Phật Giáo đã được phổ biến tại Việt Nam trước thế kỷ thứ bảy sau Tây Lịch và Phật Giáo Champa là chánh yếu và được liệt kê vào bộ phái Arya Sammiti là một nhóm nhỏ thuộc bộ phái Sravasti. Tư liệu của thế kỷ thứ tám sau Tây Lịch được ghi lại trên bia đá chứng tỏ rằng Phật Giáo Mahāyāna đã hiện diện ở Việt Nam và Tantrayāna phát xuất từ Mahāyāna cũng có mặt.
Vào thế kỷ thứ 15 sau Tây Lịch, người Annam ở phía bắc đã kiểm soát xứ sở và Phật Giáo mang đặc điểm của Mahāyāna đã có sự tác động. Về sau, Phật Giáo mang đặc điểm của Trung Quốc đã tác động đến xứ sở này thay vì Phật Giáo Champa trước đây.
Vị tỳ khưu Indacanda người Việt Nam đã đến Sri Lanka trong những năm gần đây và đang ngụ tại tu viện Sri Jayawardhanaramaya khu vực Kotte. Vị này đã học Pāli và đã sử dụng Tam Tạng Pāḷi ấn bản Buddha Jayanti do Buddhist Cultural Centre ấn hành. Vị này đã học Tam Tạng và sau đó dịch sang tiếng Việt Nam. Khi xem xét đến lịch sử của nước Việt Nam và lịch sử của Tam Tạng, chúng tôi nhận thấy rằng sự nỗ lực và ước nguyện thực hiện Tam Tạng Song Ngữ của vị này thật là phi thường. Nếu việc làm ấy được thành tựu thì sự hiểu biết về Tam Tạng của Theravāda ở Việt Nam sẽ được phổ biến và Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam sẽ thêm phần phát triển. Khi ấy, vị tỳ khưu Indacanda sẽ là người sứ giả có công đóng góp cho sự hoằng Pháp của Phật Giáo Theravāda ở Việt Nam và điều này sẽ được ghi nhận bởi lịch sử của hai nước, Việt Nam cũng như của Sri Lanka.
Ý định của vị tỳ khưu này thật lớn lao, và sự nỗ lực của vị này thật đáng khâm phục. Chư Phật tử sống ở Sri Lanka và Việt Nam hãy nên hỗ trợ tỳ khưu Indacanda trong công việc dấn thân này.
Chúng tôi phúc chúc cho tỳ khưu Indacanda được sức khỏe, sống lâu, và đạt đến sự thành công đối với điều ước nguyện của mình.
Venerable Kirama Wimalajothi
Giám Đốc Buddhist Cultural Centre
Nedimala, Dehiwala, Sri Lanka
Tháng Nikini 2550.
xiv
xv
Ministry of Religious Affairs
--ooOoo--
Ngày 24 tháng 05 năm 2006
Xác nhận rằng Tam Tạng song ngữ Pali và Sinhala ấn tống vào dịp lễ kỷ niệm Buddha Jayanti lần thứ 2550 là chính xác về phần Pali văn. Phần Pali văn được phiên âm sang mẫu tự Roman có giá trị tương đương về nội dung so với văn bản gốc bằng mẫu tự Sinhala.
B. N. Jinasena Thư Ký Chánh văn phòng
Địa Chỉ: 115 Wijerama Mawatha, Colombo 07, Sri Lanka
Office: 94-11-2690896 Fax: 94-11-2690897
Deputy Minister: 94-11-5375128, 94-11-2690898
Secretary: 94-11-2690736
xvi
THÀNH PHẦN NHÂN SỰ:
CỐ VẤN DANH DỰ:
Ven. Devahandiye Paññāsekara Nāyaka Mahāthera
President of the Thimbirigasyaya Religious Association
“Sasana Arakshaka Mandalaya”
Tu Viện Trưởng Tu Viện Sri Jayawardhanaramaya Colombo
CỐ VẤN THỰC HIỆN: Ven. Kirama Wimalajothi Nāyaka Mahāthera Giám Đốc nhà xuất bản Buddhist Cultural Centre
CỐ VẤN PHIÊN DỊCH:
Ven. Kadurupokune Nandaratana Mahāthera
Cựu Giảng Viên Đại Học Phật Học Anurādhapura - Sri Lanka
Hiệu Trưởng Trường Siri Nandana Tipiṭaka Dhammāyatana
Malegoḍa, Payāgala - Sri Lanka
CỐ VẤN VI TÍNH: Ven. Mettāvihārī (Đan Mạch) Ban điều hành Mettānet Foundation
****
ĐIỀU HÀNH TỔNG QUÁT: Tỳ Khưu Indacanda
PHỤ TRÁCH PHIÊN ÂM & PHIÊN DỊCH:
- Tỳ Khưu Indacanda (Trương Đình Dũng)
PHỤ TRÁCH VI TÍNH:
- Tỳ Khưu Đức Hiền (Nguyễn Đăng Khoa)
xvii
TIPIṬAKAPĀḶI - TAM TẠNG PĀḶI
Piṭaka Tạng Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.
Pārājikapāḷi Phân Tích Giới Tỳ Khưu I 01 V Pācittiyapāḷi bhikkhu Phân Tích Giới Tỳ Khưu II 02 I L Pācittiyapāḷi bhikkhunī Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni 03 N U Mahāvaggapāḷi I Đại Phẩm I 04 A Ậ Mahāvaggapāḷi II Đại Phẩm II 05 Y T Cullavaggapāḷi I Tiểu Phẩm I 06 A Cullavaggapāḷi II Tiểu Phẩm II 07 Parivārapāḷi I Tập Yếu I 08 Parivārapāḷi II Tập Yếu II 09
Dīghanikāya I Trường Bộ I 10 Dīghanikāya II Trường Bộ II 11 Dīghanikāya III Trường Bộ III 12
Majjhimanikāya I Trung Bộ I 13 Majjhimanikāya II Trung Bộ II 14 S Majjhimanikāya III Trung Bộ III 15 U T K Saṃyuttanikāya I Tương Ưng Bộ I 16 T I Saṃyuttanikāya II Tương Ưng Bộ II 17 A N Saṃyuttanikāya III Tương Ưng Bộ III 18 N H Saṃyuttanikāya IV Tương Ưng Bộ IV 19 T Saṃyuttanikāya V (1) Tương Ưng Bộ V (1) 20 A Saṃyuttanikāya V (2) Tương Ưng Bộ V (2) 21
Aṅguttaranikāya I Tăng Chi Bộ I 22 Aṅguttaranikāya II Tăng Chi Bộ II 23 Aṅguttaranikāya III Tăng Chi Bộ III 24 Aṅguttaranikāya IV Tăng Chi Bộ IV 25 Aṅguttaranikāya V Tăng Chi Bộ V 26 Aṅguttaranikāya VI Tăng Chi Bộ VI 27
xviii
Piṭaka Tạng Tên Pāḷi Tựa Việt Ngữ Số tt.
K Khuddakapāṭha Tiểu Tụng 28 H Dhammapadapāḷi Pháp Cú - U Udānapāḷi Phật Tự Thuyết - D Itivuttakapāḷi Phật Thuyết Như Vậy - D Suttanipātapāḷi Kinh Tập 29 A Vimānavatthupāḷi Chuyện Thiên Cung 30 K Petavatthupāḷi Chuyện Ngạ Quỷ - S A Theragathāpāḷi Trưởng Lão Kệ 31 U N Therīgāthāpāḷi Trưởng Lão Ni Kệ - T K I Jātakapāḷi I Bổn Sanh I 32 T I K Jātakapāḷi II Bổn Sanh II 33 A N Ā Jātakapāḷi III Bổn Sanh III 34 N H Y Mahāniddesapāḷi (chưa dịch) 35 T A Cullaniddesapāḷi (chưa dịch) 36 A Paṭisambhidāmagga I Phân Tích Đạo I 37 * Paṭisambhidāmagga II Phân Tích Đạo II 38 Apadānapāḷi I Thánh Nhân Ký Sự I 39 T Apadānapāḷi II Thánh Nhân Ký Sự II 40 I Apadānapāḷi III Thánh Nhân Ký Sự III 41 Ể Buddhavaṃsapāḷi Phật Sử 42 U Cariyāpiṭakapāḷi Hạnh Tạng - Nettipakaraṇa (chưa dịch) 43 B Peṭakopadesa (chưa dịch) 44 Ộ Milindapañhāpāḷi Mi Tiên Vấn Đáp 45
Dhammasaṅganipakaraṇa Bộ Pháp Tụ 46 V Vibhaṅgapakaraṇa I Bộ Phân Tích I 47 A I Vibhaṅgapakaraṇa II Bộ Phân Tích II 48 B Kathāvatthu I Bộ Ngữ Tông I 49 H D Kathāvatthu II Bộ Ngữ Tông II 50 I I Kathāvatthu III Bộ Ngữ Tông III 51 D Ệ Dhātukathā Bộ Chất Ngữ - H U Puggalapaññattipāḷi Bộ Nhân Chế Định 52 A Yamakapakaraṇa I Bộ Song Đối I 53 M P Yamakapakaraṇa II Bộ Song Đối II 54 M H Yamakapakaraṇa III Bộ Song Đối III 55 A Á Patthānapakaraṇa I Bộ Vị Trí I 56 P Patthānapakaraṇa II Bộ Vị Trí II 57 Patthānapakaraṇa III Bộ Vị Trí III 58
xix
VINAYAPIṬAKE
PĀRĀJIKAPĀḶI
BHIKKHUVIBHAṄGO PAṬHAMO BHĀGO
TẠNG LUẬT
BỘ PĀRĀJIKA
PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP MỘT
Tāni ca sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭham ettha gantabbaṃ: ‘Addhā idaṃ tassa bhagavato vacanaṃ, tassa ca therassa suggahitan’ti.
(Dīghanikāya II, Mahāparinibbānasutta).
Các điều ấy (những lời đã được nghe thuyết giảng) cần được đối chiếu ở Kinh, cần được xem xét ở Luật, và chỉ khi nào chúng hiện diện ở Kinh và được thấy ở Luật, thời điều kết luận có thể rút ra ở đây là: “Điều này chắc chắn là lời giảng dạy của đức Thế Tôn và đã được vị trưởng lão ấy tiếp thâu đúng đắn.”
(Trường Bộ II, Kinh Đại Bát-Niết-Bàn).
LỜI GIỚI THIỆU --ooOoo--
Tạng Luật (Vinayapiṭaka) thuộc về Tam Tạng (Tipiṭaka) là những lời dạy và quy định của đức Phật về các vấn đề có liên quan đến cuộc sống và sự sinh hoạt của các thành viên cũng như các công việc của hội chúng, trong đó chủ yếu đề cập đến tỳ khưu, một phần dành cho tỳ khưu ni, đồng thời một số vấn đề có thể áp dụng cho hàng tại gia cư sĩ cũng được tìm thấy.
Tạng Luật được chia làm 3 phần chính: Suttavibhaṅga, Khandhaka, và Parivāra.
SUTTAVIBHAṄGA (Phân Tích Giới Bổn): trình bày về giới bổn Pātimokkha của tỳ khưu gồm có 227 điều và của tỳ khưu ni gồm có 311 điều. Suttavibhaṅga được chia làm hai:
- Pārājikapāḷi (Bộ Pārājikapāḷi): Mở đầu là Chương Verañjā giới thiệu việc ngài Sāriputta thỉnh cầu đức Phật quy định giới ở xứ Verañjā. Kế đến là các chương ghi lại các điều học theo thứ tự: - 4 Pārājika (bất cộng trụ) - 13 Saṅghādisesa (tăng tàng) - 2 Aniyata (bất định) - 30 Nissaggiya Pācittiya (ưng xả đối trị)
- Pācittiyapāḷi (Bộ Pācittiyapāḷi): Nội dung bộ này gồm có:
- 92 Pācittiya (ưng đối trị)
- 4 Pāṭidesanīya (ưng phát lộ)
- 75 Sekhiyā dhammā (ưng học pháp)
- 7 Adhikaraṇasamathā dhammā (các pháp dàn xếp tranh tụng)
- Bhikkhunīvibhaṅga (Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni).
KHANDHAKA (Hợp Phần): gồm các vấn đề có liên quan đã được sắp xếp thành từng chương. Khandhaka được chia làm hai:
- Mahāvagga (Đại Phẩm): gồm 10 chương, mở đầu là sự chứng ngộ đạo quả của đức Phật, kế đến là các nhiệm vụ quan trọng của các tỳ khưu như lễ xuất gia, lễ Uposatha (Bố Tát), việc an cư mùa mưa, lễ Pavāraṇā (Tự Tứ), v.v...
xxiii
- Cullavagga (Tiểu Phẩm): gồm 12 chương đề cập đến việc hành xử các tỳ khưu phạm tội, giải quyết các sự tranh tụng, việc chia rẽ hội chúng, và các vấn đề khác liên quan đến đời sống xuất gia. Đặc biệt chương 10 đề cập việc xuất gia của tỳ khưu ni và hai chương cuối 11 và 12 nói về hai lần kết tập Tam Tạng đầu tiên ở Ấn Độ.
PARIVĀRA (Tập Yếu): phân tích về Giới và Luật theo các tiêu đề và được trình bày dưới dạng vấn đáp, có thể được xem như là cuốn cẩm nang hướng dẫn việc hành xử Luật.
***
Dựa theo văn bản được ghi lại bằng mẫu tự Pāḷi – Sinhala thuộc ấn bản Buddha Jayanti Tripitaka Series của nước quốc giáo Sri Lanka, Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Pāḷi - Việt trình bày Suttavibhaṅga (Phân Tích Giới Bổn) thành 3 tập:
- Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 1: tức là bộ Pārājikapāḷi trình bày từ chương mở đầu Verañjā cho đến hết 3o điều nissaggiya pācittiya. Để thuận tiện, các cuốn Tạng được thực hiện bởi Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Pāḷi - Việt sẽ sử dụng từ viết tắt như sau: “TTPV 01” thay cho cụm từ “Tam Tạng Pāḷi - Việt tập 01,” và cứ thế tiếp tục cho đến tập TTPV 58 căn cứ theo bản Lược Đồ Tam Tạng ở hai trang xviii và xix.
- Phân Tích Giới Tỳ Khưu tập 2: (TTPV 02) tức là phần đầu của bộ Pācittiyapāḷi gồm những phần còn lại có liên quan đến tỳ khưu, từ các điều học Pācittiya cho đến phần Adhikaraṇasamathā dhammā (các pháp dàn xếp tranh tụng). Tên gọi Bhikkhuvibhaṅga chung cho cả hai tập này được căn cứ vào dòng chữ kết thúc “bhikkhuvibhaṅgo niṭṭhito.”
- Phân Tích Giới Tỳ Khưu Ni: (TTPV 03) trình bày các điều học được quy định dành riêng cho tỳ khưu ni có tên là Bhikkhunīvibhaṅga. Tuy nhiên, để tránh sự trùng lặp cho nên các điều học được quy định chung cho tỳ khưu và tỳ khưu ni đã không được đề cập đến vì đã có trình bày ở Bhikkhuvibhaṅga - Phân Tích Giới Tỳ Khưu. Muốn biết đầy đủ 311 điều học của tỳ khưu ni cần phải xem Bhikkhunipātimokkha tức là giới bổn Pātimokkha của tỳ khưu ni. Văn bản này cũng đã được chúng tôi thực hiện dưới dạng song ngữ Pāḷi - Việt.
Ý nghĩa của từ sutta ở nhóm từ suttavibhaṅga có ý nghĩa tương đương như là sikkhāpada (điều học, học giới, điều giới, ...), nếu xét theo ý nghĩa bao quát có thể gọi là “giới bổn.” Như vậy, suttavibhaṅga nghĩa là sự phân tích các điều học hoặc là sự phân tích về giới bổn; trong khi ở Tạng Kinh, từ sutta được dịch là “kinh” ví dụ như Brahmajālasutta được dịch là Kinh Phạm Võng, v.v...
xxiv
Về nội dung của Vinayapiṭaka - Tạng Luật, chương mở đầu Verañjā trình bày về thời điểm quy định điều học cho các tỳ khưu. Trả lời sự thỉnh cầu của ngài Sāriputta (Xá Lợi Phất), đức Phật đã phán rằng: “Này Sāriputta, ngươi hãy chờ đợi! Này Sāriputta, ngươi hãy chờ đợi! Trong trường hợp này, chỉ có Như Lai mới biết thời điểm.” Và ngài đã xác định về thời điểm đó như sau: “Này Sāriputta, chính bởi vì một số pháp đưa đến lậu hoặc xuất hiện trong hội chúng này ... chính bởi vì hội chúng đạt đến sự đông đảo về số lượng ... chính bởi vì hội chúng đạt đến sự lớn mạnh về việc phát triển ... chính bởi vì hội chúng đạt đến sự dồi dào về lợi lộc nên một số pháp đưa đến lậu hoặc xuất hiện trong hội chúng này, nên bậc Đạo Sư quy định điều học và công bố giới bổn Pātimokkha cho các đệ tử nhằm diệt trừ chính các pháp đưa đến lậu hoặc ấy.”
Đến các chương kế tiếp, chúng ta biết được rằng mỗi khi điều học được quy định, trước tiên có sự chỉ trích và chê bai về việc làm hay lời nói nào đó của các vị xuất gia, việc chỉ trích và chê bai lan rộng khiến các tỳ khưu nghe được và cuối cùng đến tai đức Phật. Đối tượng vi phạm trong các câu chuyện này có thể là cá nhân hay nhóm tỳ khưu, không hẳn là phàm nhân mà ngay cả một số vị đã chứng được thiền và thần thông như các vị Devadatta và Sāgata, một vài trường hợp do các bậc đã chứng Thánh quả như ngài Anuruddha về việc nằm chung chỗ ngụ với người nữ, ngài Cūḷapanthaka về việc giáo huấn các tỳ khưu ni khi mặt trời đã lặn, hoặc ngài Veḷaṭṭhasīsa về việc thọ dụng vật thực đã tích trữ. Về các sự chỉ trích và chê bai, đa số phát xuất từ hàng tại gia có thể là các cư sĩ đã quy y, những người theo ngoại đạo, hoặc quần chúng bình thường, kế đến do các vị đã xuất gia, chỉ một vài trường hợp do phi nhân hạng trên hoặc dưới. Thông thường, đức Phật triệu tập các tỳ khưu lại, xác định vấn đề, khiển trách và giáo huấn, rồi mới quy định điều học. Mỗi lần như vậy, đức Phật luôn khẳng định về mười điều lợi ích của việc làm ấy như sau: “Nhằm sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm sự an lạc cho hội chúng, nhằm việc trấn áp những nhân vật ác xấu, nhằm sự lạc trú của các tỳ khưu hiền thiện, nhằm ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại, nhằm sự trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai, nhằm đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, nhằm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin, nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật.” Có nhiều trường hợp, điều học đã được quy định thêm (anupaññatti), có trường hợp mức độ nghiêm khắc trong việc thực hành càng gia tăng, có trường hợp được giảm nhẹ do nhu cầu cần thiết ví dụ như tỳ khưu bị bệnh có thể thọ thực ở phước xá hơn một lần hoặc vị tỳ khưu có thể hẹn trước rồi đi chung với tỳ khưu ni ở đoạn đường có nguy hiểm hoặc chung chuyến đò lúc sang sông. Sau phần quy định về điều học, có phần phân tích về từ ngữ và về các trường hợp vi phạm hoặc không vi phạm. Phần này cần xem xét kỹ lưỡng mới có thể hiểu được điều học thêm phần chính xác. Ngoài ra, có phần các câu chuyện dẫn giải ở bốn điều học
xxv
pārājika và năm điều học đầu của saṅghādisesa gồm những sự việc cụ thể giúp cho hiểu rõ hơn về trường hợp vi phạm tội. Khi đọc các câu chuyện này nên liên hệ với phần phân tích ở phía trước để thấy được sự phán quyết của đức Phật. Một điều quan trọng cần lưu ý rằng đối tượng chính của các điều học này là hạng tỳ khưu và tỳ khưu ni đã được tu lên bậc trên bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ tư, đầu tiên là vị Bà- la-môn đã được ngài Sāriputta tế độ do việc bố thí một muỗng thức ăn (Mahāvagga - Đại Phẩm, TTPV 04, chương I, 120-121).
Trong việc nghiên cứu Tam Tạng Pāli, các bộ Chú Giải Aṭṭhakathā liên quan cũng cần được xem xét để có thể hiểu đúng những điều đã được kết tập thuộc về Chánh Tạng; ngoài ra còn có các bộ Sớ Giải Ṭīkā phân tích về những điểm cần giải thích thêm hoặc chưa được giải thích trong Chú Giải Aṭṭhakathā, sau đó mới nói đến các bộ sách được soạn thảo theo chuyên đề. Theo tinh thần đó, trong khi nghiên cứu về Tạng Luật, chúng tôi đã tham khảo và hiểu theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa ở bộ Chú Giải Samantapāsādikā. Ngài Buddhaghosa được xem là nhà Chú Giải Sư vĩ đại, vĩ đại vì ngài là người đầu tiên tổng hợp lại các bộ Chú Giải đã có trước, cũng có thể do số lượng tài liệu ngài đã thực hiện là nhiều hơn so với các nhà chú giải khác, cũng có thể vì ngài đã soạn nên bộ sách nổi tiếng Visuddhimagga (Thanh Tịnh Đạo) được xem như đã cô đọng lại những gì tinh hoa của lời Phật dạy. Ngài Buddhaghosa đã hoàn tất phần chú giải về Tạng Luật và Tạng Diệu Pháp. Về Tạng Kinh, ngài đã hoàn tất phần chú giải của Kinh Trường Bộ, Kinh Trung Bộ, Kinh Tương Ưng Bộ, Kinh Tăng Chi Bộ, và một số thuộc về Kinh Tiểu Bộ. Cuộc đời của ngài chỉ được ghi lại ngắn gọn trong nhiều tài liệu, văn bản cổ nhất được biết đến là Mahāvaṃsa (chương 37) là bộ sử ký của xứ Sri Lanka được ghi lại bằng ngôn ngữ Pāli. Ngài Buddhaghosa sanh ở vùng lân cận của Bodh Gayā (nơi đức Phật thành đạo) ở Ấn Độ vào khoảng thế kỷ thứ 5 sau Tây Lịch. Ngài xuất thân dòng dõi Bà-la- môn và thông thạo ba bộ Vệ Đà, lúc còn thanh niên thường đi đó đây để tranh luận, do bị thua ngài Revata nên đã xin xuất gia và trở thành tỳ khưu. Khi thấy được ước nguyện của người học trò về việc soạn thảo các bộ chú giải Tam Tạng, ngài Revata đã gợi ý nên sang đảo Laṅkā (Sri Lanka ngày nay) vì toàn bộ kinh điển và chú giải được ngài Mahinda đem sang truyền giáo ở đó (thế kỷ thứ 3 trước Tây Lịch) vẫn được lưu truyền và phát triển. Tại đảo Laṅkā, trước tiên ngài Buddhaghosa đã soạn bộ Visuddhimagga (Thanh Tịnh Đạo) rồi trình lên các ngài trưởng lão ở Mahāvihāra (Đại Tự) để chứng tỏ khả năng và sau đó đã được phép sử dụng các tài liệu lưu trữ trong tu viện phần nhiều bằng tiếng địa phương (ngôn ngữ Sīhaḷa) để thực hiện việc tổng hợp lại các bộ chú giải và dịch sang ngôn ngữ của xứ Magadha (māgadhānaṃ niruttiyā) nhằm đem lại lợi ích cho tất cả thế gian (ngôn ngữ sử dụng trong Tipiṭaka (Tam Tạng) mới được các nhà học giả phương Tây gọi là ngôn ngữ Pāli vào thời gian sau này). Sau khi thực hiện các công trình trên, ngài Buddhaghosa đã rời
xxvi
đảo Laṅkā để trở về đảnh lễ cội Đại Bồ Đề ở quê hương. Nghe đâu, có các tài liệu khác cho rằng ngài Buddhaghosa qua đời ở Miến Điện, có tài liệu nói ở Cam-pu-chia.
Về phương diện dịch thuật và trình bày văn bản tiếng Việt, có một số điều cần lưu ý như sau: Về phương diện từ ngữ có tính cách chuyên môn như tên các điều học pārājika, saṅghādisesa, tên của lễ Uposatha, Pavāraṇā, v.v... chúng tôi đã giữ nguyên từ Pāli. Việc làm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân: Chúng tôi ngại việc sáng tạo thêm tên gọi mới e rằng có thể làm rối trí những độc giả vốn đã có sự hiểu biết về Luật của Phật Giáo. Hơn nữa, việc biết và nhớ được một số từ có tính cách chuyên môn của ngôn ngữ này sẽ tiện cho công việc trao đổi kiến thức tránh sự nhầm lẫn, nhất là lúc tiếp xúc với các tu sĩ hoặc học giả người ngoại quốc. Chúng tôi cũng tránh việc sử dụng theo thói quen một số từ được ghi lại theo âm của tiếng Hán xét rằng không có lợi ích ví dụ như: ba-la-di (pārājika), tăng-già-bà-thi-sa (saṅghādisesa), đột-kiết-la (dukkaṭa), bố- tát (uposatha), Xá Lợi Phất (Sāriputta), Xa Nặc (Channa), v.v...; hoặc tránh sự vay mượn tiếng Hán khó hiểu ví dụ như từ Tự Tứ (pavāraṇā), v.v... Cũng có một số từ được ghi bằng tiếng Pāli do chúng tôi không tìm ra được nghĩa của chúng như trường hợp tên các loại thảo mộc.
Ngoài ra, chúng tôi cũng mạo muội Việt hóa một số từ Hán đã trở nên quá quen thuộc nghĩ rằng khó có sự thay đổi trong tương lai, ví dụ như từ Thế Tôn (Bhagavā), tỳ khưu (bhikkhu), tỳ khưu ni (bhikkhunī), sa di (sāmaṇera), v.v... Riêng từ tỳ khưu (hay tỷ khưu, tỳ kheo, tỷ kheo) đều được âm từ ngôn ngữ Sanskrit là từ bhikṣu hay Pāli là từ bhikkhu. Về từ tiếng Việt có liên quan đến phái nữ xuất gia như cô ni, ni sư, v.v... có thể đã được du nhập vào tiếng Việt từ tiếp vĩ ngữ “ni” trong bhikṣuṇī hoặc bhikkhunī.
Thêm vào đó, chúng tôi cũng đã sử dụng dạng chữ nghiêng cho một số câu hoặc đoạn văn nhằm gợi sự chú ý của người đọc về tầm quan trọng của ý nghĩa hoặc về tính chất thực dụng của chúng. Riêng về các câu kệ ngôn, chúng tôi đã ghi nghĩa Việt bằng văn xuôi nhằm diễn tả trọn vẹn ý nghĩa của văn bản gốc.
Về văn phong của lời dịch, chúng tôi chủ trương ghi lại lời tiếng Việt sát theo văn bản gốc và cố gắng không bỏ sót từ nào không dịch. Lời văn tiếng Việt của chúng tôi có chứa đựng những mấu chốt giúp cho những ai có ý thích nghiên cứu Pāḷi thấy ra được cấu trúc của loại ngôn ngữ này. Việc làm này của chúng tôi không hẳn đã được hoàn hảo, dẫu sao cũng là bước khởi đầu nhằm thúc đẩy phong trào nghiên cứu cổ ngữ Phật Học của người Việt Nam. Tuy nhiên, một số sai sót trong quá trình phiên dịch đương nhiên không thể tránh khỏi, chúng tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về trình độ yếu kém.
xxvii
Nhân đây, chúng tôi cũng xin chân thành ghi nhận sự quan tâm chăm sóc trực tiếp hoặc gián tiếp đối với công tác phiên dịch của chúng tôi về phương diện vật thực bồi dưỡng và thuốc men chữa bệnh của các vị hữu ân sau: Cô Phạm Thu Hương (Hồng Kông) và Phật tử Ngô Lý Vạn Ngọc (Việt Nam). Công việc soạn thảo này được thông suốt, không bị gián đoạn, chính là nhờ có sự hỗ trợ cấp thời và quý báu của quý vị. Thành tâm cầu chúc quý vị luôn giữ vững niềm tin và thành tựu được nhiều kết quả trong công việc tu tập giải thoát và hộ trì Tam Bảo.
Một điều thiếu sót lớn nếu không đề cập đến sự nhiệt tình giúp đỡ của Phật tử Tung Thiên cùng với hai người bạn là Đông Triều và Hiền đã sắp xếp thời gian để đọc qua bản thảo và đã đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc giúp cho chúng tôi tránh được một số điểm vụng về trong việc sử dụng từ ngữ tiếng Việt. Nhân đây, cũng xin ghi nhận sự cúng dường cuốn Từ Điển Tiếng Việt của Đại Đức Tâm Pháp, nhờ thế đã giúp cho chúng tôi rất nhiều trong việc xác định từ ngữ được thêm phần chuẩn xác. Chúng tôi cũng xin thành tâm tùy hỷ và tán dương công đức của các thí chủ đã nhiệt tâm đóng góp tài chánh giúp cho Công Trình Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi - Việt được tồn tại và phát triến, mong sao phước báu Pháp thí này luôn dẫn dắt quý vị vào con đường tu tập đúng theo Chánh Pháp, thành tựu Chánh Trí, chứng ngộ Niết Bàn, không còn luân hồi sanh tử nữa.
Nhân đây, cũng xin thành kính tri ân công đức của Ven. Wattegama Dhammawasa, Sanghanāyaka ở Australia và cũng là Tu Viện Trưởng tu viện Sri Subodharama Buddhist Centre ở Peradeniya - Sri Lanka, đã cung cấp trú xứ cho chúng tôi ở Khu Ẩn Lâm Subodha, dưới chân núi Ambuluwawa, Gampola, cách thủ đô Colombo khoảng 150 cây số. Điều kiện yên tĩnh và khí hậu mát mẻ trong lành ở đây đã giúp cho chúng tôi rất nhiều trong việc chú tâm và kiên trì thực hiện bản soạn thảo của các tập Luật. Cũng không quên nhắc đến sự phục vụ và chăm sóc về mọi mặt, nhất là vật thực của ba vị cư sĩ người Sri Lanka là Gunavardhana, Jayampati, Dayānanda ở trú xứ này đã giúp cho chúng tôi có thể tập trung toàn thời gian cho công việc phiên dịch này.
Cuối cùng, ngưỡng mong phước báu phát sanh trong công việc soạn thảo tập Kinh này được thành tựu đến thầy tổ, song thân, và tất cả chúng sanh trong tam giới. Nguyện cho hết thảy đều được an vui, sức khỏe, có trí tuệ, và tinh tấn tu tập ngõ hầu thành đạt cứu cánh giải thoát, chấm dứt khổ đau.
Kính bút, ngày 15 tháng 01 năm 2009 Tỳ Khưu Indacanda (Trương đình Dũng)
xxviii
CÁC CHỮ VIẾT TẮT:
Văn Bản Pāḷi:
Sī : Sīhala - tālapaṇṇapotthakaṃ
Sīmu : Sīhaḷakkhara - mudditapotthakaṃ
Ma : Maramma Chaṭṭhasaṅgīti Piṭakapotthakaṃ
(Tạng Miến Điện kỳ kết tập lần thứ 6)
Syā : Syāmakkhara Muditapotthakaṃ
(Tạng Thái Lan)
PTS : Pali Text Society Edition (Tạng Anh)
VinA. : Vinaya Aṭṭhakathā (Samantapāsādikā)
- Chú Giải Tạng Luật (PTS)
Văn Bản Tiếng Việt:
ND : Chú thích của Người Dịch
PTS : Nhà Xuất Bản Pali Text Society (Anh Quốc)
Sđd. : Sách đã dẫn
TTPV : Tam Tạng Pāḷi - Việt
VibhA. : Vibhaṅga Aṭṭhakathā (Sammohavinodanī)
- Chú Giải bộ Phân Tích (PTS)
xxix
MẪU TỰ PĀḶI - SINHALA
NGUYÊN ÂM
wa wd ā bi Bī Wu W! ū te To
PHỤ ÂM
l ka L kha . ga U gha X ṅa p ca P cha c ja ® jha [ ña g ṭa G ṭha v ḍa V ḍha K ṇa ; ta : tha o da O dha k na m pa M pha n ba N bha u ma
h ya r ra , la j va i sa y ha < ḷa x ṃ l ka ld kā ls ki lS kī l= ku l+ kū fl ke fld ko L kha Ld khā Ls khi LS khī Lq khu LQ khū fL khe fLd kho . ga .d gā .s gi .S gī .= gu .+ gū f. ge f.d go
PHỤ ÂM LIÊN KẾT
ll kka [[ ñña ;% tra uM mpha lL kkha Ky ṇha oo dda un mba lH kya [p ñca oO ddha uN mbha ls% kri [P ñcha o% dra uu mma Cj kva [c ñja oj dva uy mha LH khya [® ñjha Oj dhva hh, hH yya Lj khva gg ṭṭa k; nta hy yha .. gga gG ṭṭha J: ntha ,, lla .> ggha vv ḍḍa Jo, | nda ,H lya Xl ṅka vV ḍḍha JO ndha ,y lha .% gra KK ṇṇa ;; nna jh vha XL ṅkha Kg ṇṭa ;y nha ii ssa X. ṅga KG ṇṭha mm ppa iu sma X> ṅgha Kv ṇḍa mM ppha ij sva pp cca ;; tta nn bba yu hma pP ccha F: ttha nN bbha yj hva cc jja Fj tva n% bra <y ḷha c® jjha um mpa
-d ā -s i -S ī e qu E Qū f- e f-d o
xxx
VĂN BẢN ĐỐI CHIẾU PĀḶI - SINHALA & PĀḶI - ROMAN
kfud ;iai N.jf;d wryf;d iïudiïnqoaOiai Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
nqoaOx irKx .ÉPdñ
Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
Oïux irKx .ÉPdñ
Dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
iX>x irKx .ÉPdñ
Saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Dutiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Dutiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
ÿ;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Dutiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms nqoaOx irKx .ÉPdñ
Tatiyampi buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms Oïux irKx .ÉPdñ
Tatiyampi dhammaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
;;shïms iX>x irKx .ÉPdñ
Tatiyampi saṅghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.
mdKd;smd;d fjruKS islaLdmox iudoshdñ Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
woskakdodkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Adinnādānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
ldfuiqñÉPdpdrd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Kāmesu micchācārā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
uqidjdod fjruKS islaLdmox iudoshdñ Musāvādā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
iqrdfurhucA®mudoÜGdkd fjruKS islaLdmox iudoshdñ Surāmerayamajjhapamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi.
xxxi
xxxii
PĀRĀJIKAPĀḶI BHIKKHUVIBHAṄGO Paṭhamo Bhāgo - Visayasūci
BỘ PĀRĀJIKAPĀḶI PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU Tập Một - Mục Lục --ooOoo--
1. VERAÑJAKAṆḌO - CHƯƠNG VERAÑJĀ:
VERAÑJABHĀṆAVĀRO - TỤNG PHẨM VERAÑJĀ 02-27 Nidānaṃ - Phần duyên khởi 02 Buddhaguṇakathā - Giảng về ân đức Phật 02 Verañjabrāhmaṇakathā - Giảng về vị Bà-la-môn Verañja 04 Ñāṇakathā - Giảng về trí 10 Pubbenivāsānussatiñāṇaṃ - Trí ghi nhớ về các kiếp sống trước 10 Cutūpapātañāṇaṃ - Trí về sự sanh tử của chúng sanh 10 Āsavakkhayañāṇaṃ - Trí đoạn tận các lậu hoặc 12 Verañjabrāhmaṇassa saraṇagamanaṃ - Sự đi đến nương nhờ của vị Bà-la-môn Verañja 14 Verañjāyaṃ vassāvāsādhivānaṃ - Sự nhận lời về việc cư trú mùa mưa ở Verañjā 14 Verañjāyaṃ dubbhikkhakathā - Giảng về sự khan hiếm vật thực ở Verañjā 14 Mahāmoggallānassa sīhanādakathā - Giảng về tiếng rống sư tử của Mahāmoggallāna 16 Sāriputtassa sikkhāpaññattiyācanaṃ - Sự thỉnh cầu về việc quy định điều học của Sāriputta 16 Verañjabrāhmaṇassa dhammadesanā - Sự thuyết giảng Giáo Pháp cho vị Bà-la-môn Verañja 24 Bhagavato janapadacārikā - Sự du hành trong xứ sở của đức Thế Tôn 26
***
2. PĀRĀJIKAKAṆDO - CHƯƠNG PĀRĀJIKA:
PAṬHAMAPĀRĀJIKAṂ - ĐIỀU PĀRĀJIKA THỨ NHẤT 28-95 Sudinnabhāṇavāro - Tụng phẩm Sudinna 28 Sudinnassa pabbajjākathā - Giảng về sự xuất gia của Sudinna 28
xxxiii
Sudinnassa sakapitunivesanupasaṅkamanaṃ - Sự đi đến nhà cha mình của Sudinna 36 Mātāpitunnaṃ bījakayācanaṃ - Sự cầu xin chủng tử của mẹ cha 40 Sudinnassa purāṇadutiyikāya methunadhammābhiviññāpanaṃ - Xúi giục về việc đôi lứa với người vợ cũ của Sudinna 42 Sahāyakabhikkhūhi bhagavato ārocanaṃ - Sự trình lên đức Thế Tôn bởi những vị tỳ khưu bạn 42 Bhagavato sikkhāpadapaññāpanaṃ - Sự quy định điều học của đức Thế Tôn 44 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 48
MAKKAṬĪVATTHU - CHUYỆN CON KHỈ CÁI 50-55 Aññatarabhikkhussa makkaṭiyā methunapatisevanaṃ - Sự thực hiện việc đôi lứa với khỉ cái của vị tỳ khưu nọ 50 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 54
SANTHATABHĀṆAVĀRO - TỤNG PHẨM ĐƯỢC CHE PHỦ 54-81 Vajjiputtakānaṃ bhikkhūnaṃ methunapatisevanaṃ - Sự thực hiện việc đôi lứa của các tỳ khưu Vajjiputtaka 54 Tatiyapaññatti - Sự quy định lần ba 56 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 56 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 80-95
DUTIYAPĀRĀJIKAṂ - ĐIỀU PĀRĀJIKA THỨ NHÌ 94-151 Dhaniyassa kumbhakāraputtassa kuṭikaraṇakathā - Giảng về việc làm liêu cốc của Dhaniya con trai người thợ gốm 94 Rājabhaṇḍāvaharaṇakathā - Giảng về việc lấy trộm đồ vật của đức vua 98 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 102 Chabbaggiyabhikkhūnaṃ rajakabhaṇḍavaharaṇakathā - Giảng về việc lấy trộm gói đồ nhuộm của các tỳ khưu nhóm Lục Sư 102 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 104 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 104 Nayamātikā - Tiêu đề hướng dẫn 106 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 126-151
TATIYAPĀRĀJIKAṂ - ĐIỀU PĀRĀJIKA THỨ BA 152-193 Bhagavato vesālībhikkhūnaṃ asubhakathā - Đức Thế Tôn giảng (đề mục) tử thi cho các tỳ khưu ở Vesalī 152 Vesālībhikkhūnaṃ jīvitavoropenakathā - Giảng về việc sai bảo đoạt lấy mạng sống của các tỳ khưu ở Vesalī 152 Ānāpānasatisamādhikathā - Giảng về định của niệm hơi thở ra hơi thở vào 156 Mūlapaññatti - Sự quy địnhcăn bản 158
xxxiv
Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 160 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 162 Nayamātikā - Tiêu đề hướng dẫn 164 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 174-193
CATUTTHAPĀRĀJIKAṂ - ĐIỀU PĀRĀJIKA THỨ TƯ 192-255 Vaggumudātīriyabhikhūnaṃ uttarimanussadhamma- samudācaraṇaṃ - Sự tuyên bố về pháp thượng nhân của các tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā 192 Pañcamahācorakathā - Giảng về năm kẻ cướp lớn 196 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 198 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 200 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 200 Suddhikavāro - Các trường hợp đơn giản 204 Vattukāmavārakathā - Giảng về trường hợp ‘Có ý định nói’ 226 Paccayapaṭisaṃyuttavārakathā - Giảng về các trường hợp liên quan đến vật dụng 230 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 236-255
***
3. SAṄGHĀDISESAKAṆDO - CHƯƠNG SAṄGHĀDISESA:
1. SUKKAVISAṬṬHISIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC XUẤT RA TINH DỊCH 256-293 Seyyasakavatthu - Chuyện về vị Seyyasaka 256 Paṭhamapaññatti - Sự quy định lần đầu 258 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 260 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 260 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 282-293
2. KĀYASAṂSAGGASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ XÚC CHẠM THÂN THỂ: 292-319 Udāyivatthu - Chuyện về vị Udāyi 292 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 294 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 294 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 316-319
3. DUTTHULLAVĀCĀSIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ LỜI NÓI THÔ TỤC: 320-329 Udāyivatthu - Chuyện về vị Udāyi 320 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 320 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 320 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 326-329
xxxv
4. ATTAKĀMAPĀRICARIYĀSIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ SỰ HẦU HẠ TÌNH DỤC CHO BẢN THÂN: 330-337 Udāyivatthu - Chuyện về vị Udāyi 330 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 332 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 332 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 336-337
5. SAÑCARITTASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC MAI MỐI: 338-375 Udāyivatthu - Chuyện về vị Udāyi 338 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 342 Udāyissa taṅkhaṇikasañcarittasamāpajjanaṃ - Sự tiến hành việc mai mối cho cuộc tình phút chốc của Udāyi 344 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 344 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 346 VINĪTAVATTHU - CHUYỆN DẪN GIẢI 372-375
6. KUṬIKĀRASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ LÀM CỐC LIÊU: 374-405 Āḷavakabhikkhūnaṃ kuṭikaraṇavatthu - Chuyện làm cốc liêu của các vị tỳ khưu ở thành Āḷavi 374 Maṇikaṇṭhanāgarājakathā - Giảng về rồng chúa Maṇikaṇṭha 378 Himavantavāsīaññatarabhikkhussa kathā - Giảng về vị tỳ khưu nọ sống ở Hi-mã-lạp-sơn 380 Raṭṭhapālakathā - Giảng về Raṭṭhapāla 382 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 382 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 384-405
7. VIHĀRAKĀRASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ LÀM TRÚ XÁ: 404-415 Channassa vatthu - Chuyện về vị Channa 404 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 406 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 406-415
8. PAṬHAMADUṬṬHADOSASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ VỊ XẤU XA SÂN HẬN: 416-435 Dabbamallaputtassa senāsanapaññāpanakathā - Giảng về việc phân bố chỗ trú ngụ của Dabbamallaputta 416 Mettiyabhummajakabhikkhūnaṃ vatthu - Chuyện về các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka 420 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 424 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 426-435
9. DUTIYADUṬṬHADOSASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ VỊ XẤU XA SÂN HẬN: 434-447
xxxvi
Mettiyabhummajakabhikkhūnaṃ vatthu - Chuyện về các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka 434 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 436 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 436-447
10. PAṬHAMASAṄGHABHEDASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ CHIA RẼ HỘI CHÚNG: 448-455 Devadattassa pañcavatthuyācanaṃ - Sự cầu xin năm sự việc của Devadatta 448 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 452 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 452-455
11. DUTIYAMASAṄGHABHEDASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ CHIA RẼ HỘI CHÚNG: 456-461 Devadattavatthu - Chuyện về vị Devadatta 456 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 456 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 456-461
12. DUBBACASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ SỰ KHÓ DẠY: 462-467 Channassa anācāravatthu - Chuyện sai trái của Channa 462 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 462 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 464-467
13. KULADŪSAKASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VỊ LÀM HƯ HỎNG CÁC GIA ĐÌNH: 466-483 Assajipubbasukānaṃ anācāravatthu - Chuyện sai trái của các vị nhóm Assaji và Punabbasuka 466 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 476 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 478-483
***
4. ANIYATAKAṆDO - CHƯƠNG ANIYATA:
1. PAṬHAMA ANIYATASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC ANIYATA THỨ NHẤT: 484-491 Udāyivatthu - Chuyện về vị Udāyi 484 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 486 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 486-491
2. DUTIYA ANIYATASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC ANIYATA THỨ NHÌ: 490-497 Udāyivatthu - Chuyện về vị Udāyi 490 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 492
xxxvii
Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 492-497
***
5. NISSAGGIYAKAṆDO - CHƯƠNG NISSAGGIYA:
5. 1. CĪVARAVAGGO - PHẨM Y:
1. PAṬHAMAKAṬHINASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ KAṬHINA: 498-503 Chabbaggiyavatthu - Chuyện về các vị Lục Sư 498 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 498 Ānandassa atirekacīvaravatthu - Chuyện y phụ trội của Ānanda 498 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 500 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 500-503
2. DUTIYAKAṬHINASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ KAṬHINA: 502-511 Bhikkhūnaṃ santaruttarena janapadacārikāvatthu - Chuyện du hành trong xứ sở với y nội và thượng y của các tỳ khưu 502 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 504 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 504 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 504-511
3. TATIYAKAṬHINASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ BA VỀ KAṬHINA: 512-517 Aññatarabhikkhussa akālacīvaravatthu - Chuyện y ngoài hạn kỳ của vị tỳ khưu nọ 512 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 512 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 512-517
4. PURĀṆACĪVARASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ Y CŨ: 516-521 Udāyissa purāṇadutiyikāvatthu - Chuyện về người vợ cũ của Udāyi 516 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 518 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 518-521
5. CĪVARAPAṬIGGAHAṆASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ NHẬN LÃNH Y: 522-527 Udāyissa uppalavaṇṇābhikkhuniyā cīvarapaṭiggahaṇavatthu - Chuyện Udāyi nhận lãnh y từ tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā 522 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 524 Pārivaṭṭakacīvara-appaṭiggahaṇavatthu - Chuyện về việc không nhận lãnh y trao đổi 524
xxxviii
Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 524 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 524-527
6. AÑÑĀTAKAVIÑÑATTISIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC YÊU CẦU NGƯỜI KHÔNG PHẢI LÀ THÂN QUYẾN:526-533 Upanandavatthu - Chuyện về vị Upananda 526 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 528 Naggabhikkhūnaṃ vatthu - Chuyện các tỳ khưu lõa thể 528 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 530 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 530-533
7. TATUTTARISIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VƯỢT QUÁ SỐ Y ẤY: 532-535 Bahucīvaraviññāpanavatthu - Chuyện về việc yêu cầu nhiều y 532 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 534 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 534-535
8. PAṬHAMA UPAKKHAṬASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ (SỐ TIỀN) ĐÃ ĐƯỢC CHUẨN BỊ: 536-541 Upanandassa cīvaravikappanāpajjanavatthu - Chuyện về việc đưa ra sự căn dặn về y của Upananda 536 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 536 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 538-541
9. DUTIYA UPAKKHAṬASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ (SỐ TIỀN) ĐÃ ĐƯỢC CHUẨN BỊ: 540-545 Upanandassa cīvaravikappanāpajjanavatthu - Chuyện về việc đưa ra sự căn dặn về y của Upananda 540 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 542 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 542-545
10. RĀJASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ ĐỨC VUA: 546-553 Upanandavatthu - Chuyện về vị Upananda 546 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 548 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 550-553
5. 2. KOSIYAVAGGO - PHẨM TƠ TẰM:
1. KOSIYASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ TƠ TẰM 554-557 Chabbaggiyavatthu - Chuyện về các vị Lục Sư 554 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 554 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 554-557
2. SUDDHAKĀḶAKASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ THUẦN MÀU ĐEN 556-559 Chabbaggiyavatthu - Chuyện về các vị Lục Sư 556
xxxix
Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 556 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 556-559
3. DVEBHĀGASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ HAI PHẦN: 558-561 Chabbaggiyavatthu - Chuyện về các vị Lục Sư 558 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 560 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 560-561
4. CHABBASSASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ SÁU NĂM: 562-567 Anuvassaṃ santhanakārāpanavatthu - Chuyện về việc bảo làm tấm trải nằm hàng năm 562 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 562 Santhanasammutiyācanavatthu - Chuyện về việc cầu xin sự đồng ý về tấm trải nằm 564 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 564 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 564-567
5. NISĪDANASANTHANASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ TẤM LÓT NGỒI VÀ TẤM TRẢI NẰM: 566-573 Santhana-ujjhitavatthu - Chuyện quăng bỏ các tấm trải nằm 566 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 570 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 570-573
6. EḶAKALOMASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ CÁC LÔNG CỪU: 572-575 Eḷakalomāharaṇavatthu - Chuyện mang lông cừu 572 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 572 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 574-575
7. EḶAKALOMADHOVĀPANASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC BẢO GIẶT LÔNG CỪU: 576-579 Chabbaggiyānaṃ eḷakalomadhovāpanavatthu - Chuyện về việc bảo giặt lông cừu của các vị nhóm Lục Sư 576 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 576 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 576-579
8. RŪPIYASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VÀNG BẠC: 580-585 Upanandassa rūpiyapaṭiggahaṇavatthu - Chuyện thọ lãnh vàng bạc của Upananda 580 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 580 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 580-585
9. RŪPIYASAṂVOHĀRASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC TRAO ĐỔI BẰNG VÀNG BẠC: 584-589
xl
Chabbaggiyānaṃ rūpiyasaṃvohāravatthu - Chuyện trao đổi bằng vàng bạc của các vị nhóm Lục Sư 584 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 584 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 584-589
10. KAYAVIKKAYASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC MUA BÁN: 588-591 Upanandassa kayavikkayasamāpajjanavatthu - Chuyện về việc tiến hành mua bán của Upananda 588 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 590 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 590-591
5. 3. PATTAVAGGO - PHẨM BÌNH BÁT:
1. PATTASIKKHĀPADAṂ - 592-597 Chabbaggiyānaṃ pattasannicayavatthu - Chuyện tích trữ bình bát của các vị nhóm Lục Sư 592 Mūlapaññatti - Sự quy định căn bản 592 Ānandassa atirekapattavatthu - Chuyện bình bát phụ trội của Ānanda 592 Dutiyapaññatti - Sự quy định lần hai 592 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 594-597
2. ŪNAPAÑCABANDHANASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ CHƯA ĐỦ NĂM MIẾNG VÁ: 596-605 Chabbaggiyānaṃ pattaviññāpanavatthu - Chuyện yêu cầu bình bát của các vị nhóm Lục Sư 596 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 600 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 600-605
3. BHESAJJASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ DƯỢC PHẨM: 606-613 Pilindivacchavatthu - Chuyện về vị Pilindivaccha 606 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 610 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 610-613
4. VASSIKASĀṬIKASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VẢI CHOÀNG TẮM MƯA: 612-617 Chabbaggiyānaṃ vassikasāṭikapariyesanavatthu - Chuyện tìm kiếm vải choàng tắm mưa của các vị nhóm Lục Sư 612 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 614 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 614-617
5. CĪVARA ACCHINDANASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC GIẬT LẠI Y: 616-619
xli
Upanandassa cīvara-acchindanavatthu - Chuyện về việc giật lại y của Upananda 616 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 618 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 618-619
6. SUTTAVIÑÑATTISIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ YÊU CẦU CHỈ SỢI: 620-623 Chabbaggiyānaṃ suttaviññāpanavatthu - Chuyện yêu cầu chỉ sợi của các vị nhóm Lục Sư 620 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 620 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 620-623
7. MAHĀPESAKĀRASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC QUAN TRỌNG VỀ THỢ DỆT: 622-629 Upanandassa pesakārasuttavikappanāpajjanavatthu - Chuyện đưa ra sự căn dặn về chỉ sợi đối với thợ dệt của Upananda 622 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 626 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 626-629
8. ACCEKACĪVARASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ Y ĐẶC BIỆT: 628-633 Accekacīvarakālasamayātikkamanavatthu - Chuyện về việc vượt quá thời hạn của y đặc biệt 628 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 630 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 630-633
9. SĀSAṄKASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ (CHỖ NGỤ) NGUY HIỂM: 632-637 Antaraghare cīvaranikkhepanavatthu - Chuyện về việc để lại y ở trong xóm nhà 632 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 634 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 634-637
10. PARIṆATASIKKHĀPADAṂ - ĐIỀU HỌC VỀ ‘ĐÃ ĐƯỢC THUYẾT PHỤC’: 636-641 Chabbaggiyehi saṅghikalābhaṃ attano pariṇāmanavatthu - Chuyện các vị nhóm Lục Sư thuyết phục dâng lợi lộc thuộc về hội chúng đến bản thân 636 Sikkhāpadapaññatti - Sự quy định điều học 638 Padabhājanīyaṃ - Phân tích từ ngữ 638-641
PĀRĀJIKAPĀḶI NIṬṬHITĀ - DỨT BỘ PĀRĀJIKAPĀḶI.
--ooOoo--
xlii
VINAYAPIṬAKE
PĀRĀJIKAPĀḶI
BHIKKHUVIBHAṄGO PAṬHAMO BHĀGO
&
TẠNG LUẬT
BỘ PĀRĀJIKA
PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP MỘT
VINAYAPIṬAKE
PĀRĀJIKAPĀḶI
BHIKKHUVIBHAṄGO PAṬHAMO BHĀGO
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
*****
1. VERAÑJAKAṆḌO
1. Tena samayena buddho bhagavā verañjāyaṃ viharati naḷerupucimandamūle mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi. Assosi kho verañjo brāhmaṇo: “Samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito verañjāyaṃ viharati naḷerupucimandamūle mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato: “Iti ’pi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. 1 So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī ”ti.
1 bhagavāti - Syā.
TẠNG LUẬT
BỘ PĀRĀJIKA
PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU TẬP MỘT
Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri!
*****
1. CHƯƠNG VERAÑJĀ:
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại Verañjā, ở cội cây Nimba của Dạ-xoa Naḷeru, 1 cùng với đại chúng tỳ khưu có số lượng năm trăm vị tỳ khưu. Vị Bà-la-môn Verañja đã nghe được rằng: “Chắn chắn là ngài Sa-môn Gotama, con trai dòng Sakya, từ dòng dõi Sakya đã xuất gia, và hiện ngự tại Verañjā, ở cội cây Nimba của Dạ-xoa Naḷeru, cùng với đại chúng tỳ khưu có số lượng năm trăm vị tỳ khưu. Tiếng tăm tốt đẹp về Ngài Gotama ấy đã được lan rộng ra như vầy: ‘Đức Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Tối Thượng Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Với thắng trí của mình, vị ấy chứng ngộ và công bố về thế gian này tính luôn cõi chư Thiên, cõi Ma Vương, cõi Phạm Thiên, cho đến dòng dõi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Vị ấy thuyết giảng Giáo Pháp toàn hảo ở đoạn đầu, toàn hảo ở đoạn giữa, và toàn hảo ở đoạn kết, thành tựu về ý nghĩa, thành tựu về văn tự. Vị ấy giảng giải về Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn và đầy đủ. Tốt thay cho việc diện kiến các vị A-la-hán như thế ấy!”
1 Theo ngài Buddhaghosa, Verañjā là tên của một thành phố, Pucimanda là cây Nimba (Từ điển Pāli-English của Pali Text Society cho biết đó là một loại cây có lá đắng và gỗ cứng), Naḷeru là tên của một Dạ-xoa, và đức Thế Tôn đã đi đến và ngự ở khu vực lân cận của cây ấy (Vin.A. i, 108-109).
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
2. Atha kho verañjo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho verañjo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca: “Sutaṃ metaṃ bho gotama, na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe 1 mahallake addhagate vayo anuppatte abhivādeti vā, paccuṭṭheti vā, āsanena vā nimantetī ”ti. Tayidaṃ bho gotama tatheva. Na hi bhavaṃ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuddhe mahallake addhagate vayo anuppatte abhivādeti vā, paccuṭṭheti vā, āsanena vā nimanteti. Tayidaṃ bho gotama na sampannamevā ”ti.
3. “Nāhaṃ taṃ brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yamahaṃ abhivādeyyaṃ vā, paccuṭṭheyyaṃ vā, āsanena vā nimanteyyaṃ. Yaṃ hi brāhmaṇa tathāgato abhivādeyya vā, paccuṭṭheyya vā, āsanena vā nimanteyya, muddhāpi tassa vipateyyā ”ti.
4. “Arasarūpo bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘arasarūpo samaṇo gotamo ’ti. Ye te brāhmaṇa, rūparasā saddarasā gandharasā rasarasā poṭṭhabbarasā, te tathāgatassa pahīṇā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā2 āyatiṃ anuppādadhammā. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘arasarūpo samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
5. “Nibbhogo bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘nibbhogo samaṇo gotamo ’ti. Ye te brāhmaṇa, rūpabhogā saddabhogā gandhabhogā rasabhogā phoṭṭhabbabhogā, te tathāgatassa pahīṇā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘nibbhogo samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
1 2 vuḍḍhe - Ma, Syā. anabhāvaṃkatā - Ma; anabhāvaṃ gatā - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
2. Sau đó, Bà-la-môn Verañja đã đi đến gặp đức Thế Tôn. Sau khi đến, vị ấy đã tỏ vẻ thân thiện với đức Thế Tôn, sau khi trao đổi lời xã giao thân thiện đã ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Verañja đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Thưa Ngài Gotama, tôi đã được nghe điều này: ‘Sa-môn Gotama không cung kính, hoặc không đứng dậy, hoặc không mời chỗ ngồi đến các vị Bà-la-môn già cả, uy tín, lớn tuổi, sống thọ, đã đạt đến giai đoạn cuối của cuộc đời.’ Thưa Ngài Gotama, điều ấy thật đúng như thế! Bởi vì Ngài Gotama không cung kính, hoặc không đứng dậy, hoặc không mời chỗ ngồi đến các vị Bà-la-môn già cả, uy tín, lớn tuổi, sống thọ, đã đạt đến giai đoạn cuối của cuộc đời. Thưa Ngài Gotama, điều ấy thật không thích đáng!”
3. - “Này Bà-la-môn, trong thế gian tính luôn cõi chư Thiên, cõi Ma Vương, cõi Phạm Thiên, cho đến dòng dõi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta không thấy một ai mà Ta có thể cung kính, hoặc có thể đứng dậy, hoặc có thể mời chỗ ngồi. Này Bà-la-môn, bởi vì nếu Như Lai cung kính, hoặc đứng dậy, hoặc mời chỗ ngồi người nào thì đầu của người ấy sẽ bị vỡ tan.”
4. - “Ngài Gotama không biết về phẩm chất!” - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama không biết về phẩm chất.’ Này Bà-la-môn, các phẩm chất về sắc, các phẩm chất về thinh, các phẩm chất về hương, các phẩm chất về vị, các phẩm chất về xúc, đối với Như Lai các việc ấy đã được dứt bỏ, các rễ đã được cắt lìa, như cây thốt nốt đã bị bứng gốc, đã bị làm cho không còn sự sống, không còn các điều kiện sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama không biết về phẩm chất;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.”[*]1
5. - “Ngài Gotama không biết thưởng thức!” - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama không biết thưởng thức.’ Này Bà-la-môn, các sự thưởng thức về sắc, các sự thưởng thức về thinh, các sự thưởng thức về hương, các sự thưởng thức về vị, các sự thưởng thức về xúc, đối với Như Lai các việc ấy đã được dứt bỏ, các rễ đã được cắt lìa, như cây thốt nốt đã bị bứng gốc, đã bị làm cho không còn sự sống, không còn các điều kiện sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama không biết thưởng thức;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.”
1 [*] Xin xem lời giải thích ở Phần Phụ Chú trang 643.
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
6. “Akiriyavādo bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘akiriyavādo samaṇo gotamo ’ti. Ahaṃ hi brāhmaṇa akiriyaṃ vadāmi kāyaduccaritassa vacīduccaritassa manoduccaritassa. Anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ akiriyaṃ vadāmi. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘akiriyavādo samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
7. “Ucchedavādo bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘ucchedavādo samaṇo gotamo ’ti. Ahaṃ hi brāhmaṇa, ucchedaṃ vadāmi rāgassa dosassa mohassa. Anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ ucchedaṃ vadāmi. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘ucchedavādo samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
8. “Jegucchī bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammāvadamāno vadeyya ‘jegucchī samaṇo gotamo ’ti. Ahaṃ hi brāhmaṇa, jigucchāmi kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena. Anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā jigucchāmi. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘jegucchī samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
9. “Venayiko bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘venayiko samaṇo gotamo ’ti. Ahaṃ hi brāhmaṇa, vinayāya dhammaṃ desemi rāgassa dosassa mohassa. Anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ vinayāya dhammaṃ desemi. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘venayiko samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
6. - “Ngài Gotama thuyết về không hành động!” - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama thuyết về không hành động.’ Này Bà-la- môn, bởi vì Ta thuyết về không hành động đối với việc làm ác do thân, đối với lời nói ác do miệng, đối với suy nghĩ ác do ý; Ta thuyết về không hành động của các pháp ác và bất thiện có nhiều dạng. Này Bà-la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama thuyết về không hành động;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.”
7. - “Ngài Gotama thuyết về đoạn diệt!” 1 - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama thuyết về đoạn diệt.’ Này Bà-la-môn, bởi vì Ta thuyết về sự đoạn diệt của luyến ái, của sân hận, của si mê; Ta thuyết về sự đoạn diệt của các pháp ác và bất thiện có nhiều dạng. Này Bà-la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama thuyết về đoạn diệt;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.”
8. - “Ngài Gotama có sự ghê tởm!” - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama có sự ghê tởm.’ Này Bà-la-môn, bởi vì Ta ghê tởm với việc làm ác do thân, với lời nói ác do miệng, với suy nghĩ ác do ý; Ta ghê tởm đối với sự thành tựu của các pháp ác và bất thiện có nhiều dạng. Này Bà- la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama có sự ghê tởm;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.”
9. - “Ngài Gotama là người cách ly!” - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama là người cách ly.’ Này Bà-la-môn, bởi vì Ta thuyết về pháp đưa đến sự cách ly đối với luyến ái, đối với sân, đối với si; Ta thuyết về pháp đưa đến sự cách ly đối với các pháp ác và bất thiện có nhiều dạng. Này Bà-la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama là người cách ly;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.”
1 Vị bà-la-môn chỉ trích rằng đức Phật thuyết về đoạn kiến (ucchedavāda) chủ trương sau đời này không có đời khác (VinA. i, 134).
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
10. “Tapassī bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘tapassī samaṇo gotamo ’ti. Tapanīyāhaṃ brāhmaṇa, pāpake akusale dhamme vadāmi kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ. Yassa kho brāhmaṇa, tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīṇā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā, tamahaṃ tapassī ’ti vadāmi. Tathāgatassa kho brāhmaṇa, tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīṇā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘tapassī samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
11. “Apagabbho bhavaṃ gotamo ”ti. “Atthi khvesa brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘apagabbho samaṇo gotamo ’ti. Yassa kho brāhmaṇa, āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīṇā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā, tamahaṃ apagabbho ’ti vadāmi. Tathāgatassa kho brāhmaṇa, āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīṇā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā. Ayaṃ kho brāhmaṇa, pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘apagabbho samaṇo gotamo ’ti. No ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesi.”
12. “Seyyathāpi brāhmaṇa kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā, tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni sammā pariseditāni sammā paribhāvitāni, yo nu kho tesaṃ kukkuṭacchāpakānaṃ paṭhamataraṃ pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyya, kinti svāssa vacanīyo jeṭṭho vā kaniṭṭho vā ”ti. “Jeṭṭho ’tissa bho gotama vacanīyo, so hi nesaṃ jeṭṭho hotī ”ti. “Evameva kho ahaṃ brāhmaṇa, avijjāgatāya pajāya aṇḍabhūtāya pariyonaddhāya avijjaṇḍakosaṃ padāletvā eko’va loke anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho. Svāhaṃ brāhmaṇa, jeṭṭho seṭṭho lokassa.”
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
10. - “Ngài Gotama là người thiêu đốt!” - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama là người thiêu đốt.’ Này Bà-la-môn, Ta thuyết rằng các pháp ác và bất thiện tức là việc làm ác do thân, lời nói ác do miệng, và suy nghĩ ác do ý cần được thiêu đốt. Này Bà-la-môn, người nào có các pháp ác và bất thiện cần được thiêu đốt đã được diệt tận, các rễ đã được cắt lìa, như cây thốt nốt đã bị bứng gốc, đã bị làm cho không còn sự sống, không còn các điều kiện sanh khởi trong tương lai; Ta gọi người ấy là: ‘Người thiêu đốt.’ Này Bà-la-môn, các pháp ác và bất thiện cần được thiêu đốt của Như Lai đã được dứt bỏ, các rễ đã được cắt lìa, như cây thốt nốt đã bị bứng gốc, đã bị làm cho không còn sự sống, không còn các điều kiện sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama là người thiêu đốt;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.”
11. - “Ngài Gotama là người thoát khỏi bào thai!” - “Này Bà-la-môn, thật sự có pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama là người thoát khỏi bào thai.’ Này Bà- la-môn, sự sanh vào bào thai trong ngày vị lai của người nào, tức là sự tái sanh và hiện hữu lần nữa đã được dứt bỏ, các rễ đã được cắt lìa, như cây thốt nốt đã bị bứng gốc, đã bị làm cho không còn sự sống, không còn các điều kiện sanh khởi trong tương lai; Ta gọi người ấy là: ‘Người thoát khỏi bào thai.’ Này Bà-la-môn, sự sanh vào bào thai trong ngày vị lai của Như Lai, tức là sự tái sanh và hiện hữu lần nữa đã được dứt bỏ, các rễ đã được cắt lìa, như cây thốt nốt đã bị bứng gốc, đã bị làm cho không còn sự sống, không còn các điều kiện sanh khởi trong tương lai. Này Bà-la-môn, thật sự đây là pháp môn mà với pháp môn ấy, trong khi nói một cách đúng đắn về Ta thì có thể nói rằng: ‘Sa-môn Gotama là người thoát khỏi bào thai;’ và chắc chắn rằng ông không liên tưởng đến ý nghĩa ấy khi nói ra.
12. Này Bà-la-môn, cũng giống như con gà mái có được tám, hoặc mười, hoặc mười hai quả trứng. Nếu con gà mái nằm lên trên chúng đúng cách, ủ nóng đều đúng cách, ấp đúng cách, và trong số các con gà con mới nở ấy, con nào dùng vuốt của móng chân hoặc mỏ phá vỡ vỏ trứng và nở ra an toàn trước tiên, thì điều nên nói về con gà con ấy là thế nào, lớn nhất hay nhỏ nhất?” - “Thưa Ngài Gotama, nên gọi nó là ‘con lớn nhất’ bởi vì nó lớn nhất trong bầy.” - “Này Bà-la-môn, cũng tương tợ như thế trong số chúng sanh sống trong vô minh (ví như) đang ở trong quả trứng và bị trùm kín lại, Ta là người duy nhất đã phá vỡ vỏ trứng vô minh và chứng đắc quả vị Chánh Đẳng Giác vô thượng ở trên đời. Này Bà-la-môn, chính Ta đây là người đứng đầu và cao cả nhất của thế gian.
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
13. Āraddhaṃ kho pana me brāhmaṇa, viriyaṃ 1 ahosi asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, 2 passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. So kho ahaṃ brāhmaṇa, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsiṃ. Sato ca sampajāno sukhaṃ ca kāyena paṭisaṃvedesiṃ. Yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī ’ti, taṃ tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Sukhassa ca pahāṇā dukkhassa ca pahāṇā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ.
14. So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte3 pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi, seyyathīdaṃ: ekampi jātiṃ dve ’pi jātiyo tisso ’pi jātiyo catasso ’pi jātiyo pañca ’pi jātiyo dasa ’pi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattāḷīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, aneke ’pi saṃvaṭṭakappe aneke ’pi vivaṭṭakappe aneke ’pi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe, ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto. So tato cuto amutra udapādiṃ. Tatrāpāsiṃ evannāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto. So tato cuto idhūpapanno ’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. Ayaṃ kho me brāhmaṇa, rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, aloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Ayaṃ kho me brāhmaṇa, paṭhamābhinibbhidā ahosi kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
15. So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte3 sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So dibbena cakkhunā visuddhena5 atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne uppajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi:
1 3 vīriyaṃ - Ma. āneñjappatte - Ma, Syā; 2 4 appamuṭṭhā - Syā. ānañjappatte - PTS. parisuddhena - katthaci.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
13. Này Bà-la-môn, hơn nữa Ta đã có sự tinh tấn bền vững không bị trì trệ, có niệm được thiết lập không bị xao lãng, có thân được khinh an không còn rạo rực, có tâm được định tĩnh tập trung. Này Bà-la-môn, quả vậy sau khi đã tách ly khỏi các dục và tách ly khỏi các pháp bất thiện, Ta đây đã chứng đạt và trú thiền thứ nhất với hỷ và lạc sanh lên do tách ly (khỏi các triền cái), có tầm, có tứ. Do sự yên lặng của tầm và tứ, Ta đã chứng đạt và trú thiền thứ hai với nội phần an tĩnh, tâm được chuyên nhất, có hỷ và lạc sanh lên do định, không tầm, không tứ. Và do sự không còn tham muốn ở hỷ, với xả Ta đã trú. Có niệm và tỉnh giác, Ta đã chứng nghiệm trạng thái lạc bằng thân, đó là điều mà các bậc Thánh nói rằng: ‘Vị ấy có xả, có niệm, có sự trú vào lạc;’ Ta đã chứng đạt và trú thiền thứ ba. Do sự từ bỏ lạc, do sự từ bỏ khổ (của thân), do sự biến mất của hỷ và ưu ở tâm (đã có) trước đây, Ta đã chứng đạt và trú thiền thứ tư với sự thanh tịnh của xả và niệm, không khổ không lạc.
14. Trong khi tâm được định tĩnh, thuần tịnh, trong sạch, không ô nhiễm, lìa khỏi phiền não, nhu thuận, có thể sử dụng, ổn định, đạt đến trạng thái vững chắc như thế, Ta đây đã hướng dẫn tâm đến trí tuệ ghi nhớ về các kiếp sống trước. Ta nhớ lại nhiều kiếp sống trước như là một lần sanh, hai lần sanh, ba lần sanh, bốn lần sanh, năm lần sanh, mười lần sanh, hai mươi lần sanh, ba mươi lần sanh, bốn mươi lần sanh, năm mươi lần sanh, một trăm lần sanh, một ngàn lần sanh, một trăm ngàn lần sanh, nhiều hoại kiếp, nhiều thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp: ‘Ở nơi ấy, Ta đã có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, kinh nghiệm lạc và khổ như vầy, có giới hạn tuổi thọ như vầy. Từ chỗ ấy, Ta đây đã chết đi rồi đã sanh lên tại chỗ kia. Ở nơi kia, Ta đã có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, kinh nghiệm lạc và khổ như vầy, có giới hạn tuổi thọ như vầy. Từ nơi kia, Ta đây đã chết đi rồi đã sanh lên tại nơi này.’ Như thế, Ta nhớ lại nhiều kiếp sống trước với các nét đại cương và cá biệt. Này Bà-la-môn, quả vậy vào canh đầu của đêm Ta đã chứng đạt Minh thứ nhất này, vô minh được diệt tận, minh được sanh khởi, bóng tối được diệt tận, ánh sáng được sanh khởi. Như thế ấy là điều (Ta đã thành đạt) trong lúc Ta sống không xao lãng, nỗ lực, quyết tâm. Này Bà-la-môn, chính điều này đã là sự khai mở đầu tiên của Ta, tương tợ như con gà con thoát ra từ vỏ trứng vậy.
15. Trong khi tâm được định tĩnh, thuần tịnh, trong sạch, không ô nhiễm, lìa khỏi phiền não, nhu thuận, có thể sử dụng, ổn định, đã đạt đến trạng thái vững chắc như thế, Ta đây đã hướng dẫn tâm đến trí về sự sanh tử của chúng sanh. Bằng Thiên nhãn thanh tịnh vượt trội loài người, Ta đây nhìn thấy các chúng sanh trong khi chết đi rồi sanh lại (trở thành) hạ tiện, cao quý, đẹp đẽ, xấu xí, sung sướng, (hay) đau khổ, Ta biết được rằng các chúng sanh đều đi theo nghiệp tương ứng (như vầy):
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
‘Ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ uppannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokāṃ uppannā ’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena1 atikkantamānusakena satte passāmi vacamāne uppajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi. Ayaṃ kho me brāhmaṇa, rattiyā majjhime yāme dutiyā vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, āloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Ayaṃ kho me brāhmaṇa, dutiyābhinibbhidā ahosi kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
16. So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite ānejjappatte1 āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So idaṃ dukkhan ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ayaṃ dukkhasamudayo ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ayaṃ dukkhanirodho ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ. Ime āsavā ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ayaṃ āsavasamudayo ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ayaṃ āsavanirodho ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā ’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ. Tassa me evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavā ’pi cittaṃ vimuccittha. Bhavāsavā ’pi cittaṃ vimuccittha. Avijjāsavā ’pi cittaṃ vimuccittha. Vimuttasmiṃ vimuttam iti ñāṇaṃ ahosi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā ’ti abbhaññāsiṃ. Ayaṃ kho me brāhmaṇa rattiyā pacchime yāme tatiyā vijjā adhigatā, avijjā vihatā, vijjā uppannā, tamo vihato, āloko uppanno, yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Ayaṃ kho me brāhmaṇa tatiyābhinibbhidā ahosi kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
‘Quả đúng như vậy, những chúng sanh đang hiện hữu này có hành động xấu xa bằng thân, có hành động xấu xa bằng lời nói, có suy nghĩ xấu xa bằng ý, vu khống các bậc Thánh, theo tà kiến, tán thành các hành động do tà kiến. Những kẻ ấy, khi tan rã thân xác và chết đi, bị sanh vào bất hạnh, cõi khổ, đọa xứ, địa ngục. Trái lại, những chúng sanh đang hiện hữu này có hành động tốt đẹp bằng thân, có hành động tốt đẹp bằng lời nói, có suy nghĩ tốt đẹp bằng ý, không vu khống các bậc Thánh, theo chánh kiến, tán thành các hành động do chánh kiến. Những người ấy, khi tan rã thân xác và chết đi, được sanh vào chốn an vui, cõi trời, loài người.’ Như thế, bằng Thiên nhãn thanh tịnh vượt trội loài người, Ta nhìn thấy các chúng sanh trong khi chết đi rồi sanh lại (trở thành) hạ tiện, cao quý, đẹp đẽ, xấu xí, sung sướng, (hay) đau khổ, Ta biết được rằng các chúng sanh đều đi theo nghiệp tương ứng. Này Bà-la-môn, quả vậy vào canh giữa của đêm Ta đã chứng đạt Minh thứ hai này, vô minh được diệt tận, minh được sanh khởi, bóng tối được diệt tận, ánh sáng được sanh khởi. Như thế ấy là điều (Ta đã thành đạt) trong lúc Ta sống không xao lãng, nỗ lực, quyết tâm. Này Bà-la- môn, chính điều này đã là sự khai mở thứ hai của Ta, tương tợ như con gà con thoát ra từ vỏ trứng vậy.
16. Trong khi tâm được định tĩnh, thuần tịnh, trong sạch, không ô nhiễm, lìa khỏi phiền não, nhu thuận, có thể sử dụng, ổn định, đã đạt đến trạng thái vững chắc như thế, Ta đây đã hướng dẫn tâm đến trí tuệ đoạn tận các lậu hoặc. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là Khổ’ đúng theo bản thể thật. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là nguyên nhân của Khổ’ đúng theo bản thể thật. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là sự Diệt Khổ’ đúng theo bản thể thật. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là sự thực hành đưa đến sự Diệt Khổ’ đúng theo bản thể thật. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là các lậu hoặc’ đúng theo bản thể thật. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc’ đúng theo bản thể thật. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là sự diệt tận các lậu hoặc’ đúng theo bản thể thật. Ta đây đã biết rõ: ‘Đây là sự thực hành đưa đến sự diệt tận các lậu hoặc’ đúng theo bản thể thật. Trong khi Ta đây biết được như thế, thấy được như thế, thì tâm cũng đã được giải thoát khỏi dục lậu, tâm cũng đã được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm cũng đã được giải thoát khỏi vô minh lậu. Khi đã được giải thoát, trí của Ta đây đã khởi lên rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Và Ta đã biết rõ rằng: ‘Sự tái sanh đã cạn kiệt, Phạm hạnh đã sống, việc cần làm đã làm, không còn gì khác cho việc (giải thoát) này nữa.’ Này Bà-la-môn, quả vậy vào canh cuối của đêm Ta đã chứng đạt Minh thứ ba này, vô minh được diệt tận, minh được sanh khởi, bóng tối được diệt tận, ánh sáng được sanh khởi. Như thế ấy là điều (Ta đã thành đạt) trong lúc Ta sống không xao lãng, nỗ lực, quyết tâm. Này Bà-la-môn, chính điều này đã là sự khai mở thứ ba của Ta, tương tợ như con gà con thoát ra từ vỏ trứng vậy.”
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
17. Evaṃ vutte verañjo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca: “Jeṭṭho bhavaṃ gotamo. Seṭṭho bhavaṃ gotamo. Abhikkantaṃ bho gotama, abhikkantaṃ bho gotama, seyyathāpi bho gotama nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhintī ’ti, evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gataṃ. Adhivāsetu ca me bhavaṃ gotamo verañjāyaṃ vassāvāsaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ”ti.
18. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho verañjo brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
19. Tena kho pana samayena verañjā dubbhikkhā hoti dvīhītikā setaṭṭhikā salākāvuttā, na sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. Tena kho pana samayena uttarāpathakā assavāṇijā pañcamattehi assasatehi verañjaṃ vassāvāsaṃ upagatā honti. Tehi assamaṇḍalikāsu bhikkhūnaṃ patthapatthapulakaṃ paññattaṃ hoti. Bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya verañjaṃ 1 piṇḍāya pavisitvā piṇḍaṃ alabhamānā assamaṇḍalikāsu piṇḍāya caritvā patthapatthapulakaṃ ārāmaṃ haritvā 2 udukkhale koṭṭetvā koṭṭetvā paribhuñjanti. Āyasmā panānando patthapulakaṃ silāyaṃ piṃsitvā3 bhagavato upanāmeti. Taṃ bhagavā paribhuñjati.
20. Assosi kho bhagavā udukkhalasaddaṃ. Jānantāpi tathāgatā pucchanti, jānantāpi na pucchanti. Kālaṃ viditvā pucchanti, kālaṃ viditvā na pucchanti. Atthasaṃhitaṃ tathāgatā pucchanti, no anatthasaṃhitaṃ. Anatthasaṃhite setughāto tathāgatānaṃ. Dvīhākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paripucchanti: ‘Dhammaṃ vā desessāma, sāvakānaṃ vā sikkhāpadaṃ paññāpessāmā ’ti.4
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Kiṃ nu kho so ānanda udukkhalasaddo ”ti. Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi. “Sādhu sādhu ānanda, tumhehi ānanda, sappurisehi vijitaṃ. Pacchimā janatā sālimaṃsodanaṃ atimaññissatī ”ti.
1 3 verañjāyaṃ - Syā. pisitvā - Ma, PTS. 2 4 āharitvā - Ma. paññapessāmā ti - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
17. Khi được nói như thế, Bà-la-môn Verañja đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Ngài Gotama là vị đứng đầu, Ngài Gotama là người cao cả nhất. Bạch Ngài Gotama, thật là tuyệt vời! Bạch Ngài Gotama, thật là tuyệt vời! Bạch Ngài Gotama, cũng giống như người có thể lật ngửa vật đã được úp lại, mở ra vật đã bị che kín, chỉ đường cho kẻ lạc lối, hoặc đem lại cây đèn dầu nơi bóng tối (nghĩ rằng): ‘Những người có mắt sẽ nhìn thấy được các hình dáng;’ tương tợ như thế, Pháp đã được Ngài Gotama giảng rõ bằng nhiều phương tiện. Tôi đây đi đến nương nhờ Ngài Gotama, Giáo Pháp, và Hội Chúng tỳ khưu. Xin Ngài Gotama chấp nhận tôi là nam cư sĩ đã đi đến nương nhờ kể từ hôm nay cho đến trọn đời. Xin Ngài Gotama hãy nhận lời tôi về việc cư trú mùa mưa ở Verañjā cùng với hội chúng tỳ khưu.”
18. Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Khi ấy, hiểu được sự nhận lời của đức Thế Tôn, Bà-la-môn Verañja đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.
19. Vào lúc bấy giờ, xứ Verañjā có sự khan hiếm về vật thực, khó kiếm ăn, có dịch bệnh, 1 thẻ vật thực được phân phối, không dễ sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Vào lúc bấy giờ, có những người buôn ngựa từ xứ Uttarāpatha đã đến cư trú mùa mưa ở Verañjā cùng với năm trăm con ngựa. Ở các bãi nhốt ngựa, họ có chuẩn bị từng phần lúa mạch[*] cho các vị tỳ khưu. Vào buổi sáng, các vị tỳ khưu mặc y cầm y bát rồi đi vào trong thành Verañjā để khất thực. Khi không nhận được đồ ăn khất thực, các vị đi đến khất thực ở các bãi nhốt ngựa và mang về tu viện (mỗi vị) một phần lúa mạch. Các vị giã đi giã lại trong cối giã rồi thọ dụng. Đại đức Ānanda nghiền phần lúa mạch ở tảng đá rồi dâng lên đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn thọ dụng thức ấy.
20. Quả vậy, đức Thế Tôn đã nghe tiếng cối giã. Các đấng Như Lai dầu biết vẫn hỏi, dầu biết các vị vẫn không hỏi, biết đúng thời các vị mới hỏi, biết đúng thời các vị vẫn không hỏi. Các đấng Như lai hỏi có liên quan đến lợi ích và không (hỏi việc) không có liên quan đến lợi ích. Khi không có liên quan đến lợi ích các đấng Như Lai có cách để cắt đứt vấn đề. Chư Phật Thế Tôn hỏi các vị tỳ khưu bởi hai lý do: “Chúng ta sẽ thuyết Pháp hoặc sẽ quy định điều học cho các đệ tử.”
Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: - “Này Ānanda, tiếng cối giã ấy là gì vậy?” Khi ấy, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Ānanda, tốt lắm! Tốt lắm! Này Ānanda, (điều ấy) đã được khắc phục bởi các ngươi là những người hoàn thiện. Về sau này, con người sẽ chê bai cơm gạo sāli và thịt.”
1 Chú Giải ghi rằng: “Có nhiều xương trắng nằm rải rác vì có quá nhiều người chết đói hoặc là tên của một loại bệnh mốc trắng ở cây lúa” (VinA. i, 174-175).
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
21. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṃ etadavoca: “Etarahi bhante verañjā dubbhikkhā dvīhītikā setaṭṭhikā salākāvuttā, na sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. Imissā bhante mahāpaṭhaviyā heṭṭhimaṃ talaṃ sampannaṃ seyyathāpi khuddamadhuṃ anīlakaṃ evamassādaṃ. Sādhāhaṃ bhante paṭhaviṃ parivatteyyaṃ, bhikkhū pappaṭakojaṃ paribhuñjissantī ”ti.
“Ye pana te moggallāna, paṭhavinissitā pāṇā te kathaṃ karissasī ”ti?
“Ekāhaṃ bhante pāṇiṃ abhinimminissāmi seyyathāpi mahāpaṭhavī. Ye paṭhavinissitā pāṇā te tattha saṅkāmessāmi. Ekena hatthena paṭhaviṃ parivattessāmī ”ti.
“Alaṃ moggallāna, mā te rucci paṭhaviṃ parivattetuṃ. Vipallāsampi sattā paṭilabheyyun ”ti.
“Sādhu bhante sabbo bhikkhusaṅgho uttarakuruṃ piṇḍāya gaccheyyā ”ti.
“Alaṃ moggallāna, mā te rucci sabbassa bhikkhusaṅghassa uttarakuruṃ piṇḍāya gamanan ”ti.
22. Atha kho āyasmato sāriputtassa rahogatassa patisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Katamesānaṃ kho buddhānaṃ bhagavantānaṃ brahmacariyaṃ na ciraṭṭhitikaṃ ahosi? Katamesānaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ brahmacariyaṃ ciraṭṭhitikaṃ ahosī ”ti?
23. Atha kho āyasmā sāriputto sāyaṇhasamayaṃ patisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante rahogatassa patisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘Katamesānaṃ kho buddhānaṃ bhagavantānaṃ brahmacariyaṃ na ciraṭṭhitikaṃ ahosi? Katamesānaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ brahmacariyaṃ ciraṭṭhitikaṃ ahosī ’ti?
24. Katamesānaṃ nu kho bhante buddhānaṃ bhagavantānaṃ brahmacariyaṃ na ciraṭṭhitikaṃ ahosi? Katamesānaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ brahmacariyaṃ ciraṭṭhitikaṃ ahosī ”ti?
“Bhagavato ca sāriputta vipassissa bhagavato ca sikhissa bhagavato ca vessabhussa brahmacariyaṃ na ciraṭṭhitikaṃ ahosi. Bhagavato ca sāriputta kakusandhassa bhagavato ca konāgamanassa bhagavato ca kassapassa brahmacariyaṃ ciraṭṭhitikaṃ ahosī ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
21. Sau đó, đại đức Mahāmoggallāna đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đại đức Mahāmoggallāna đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch Ngài, hiện nay Verañjā có sự khan hiếm về vật thực, khó kiếm ăn, có dịch bệnh, thẻ vật thực được phân phối, không dễ sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Bạch Ngài, bề mặt bên dưới của đại địa cầu này có chất như là mật ong, không cặn bã, và có hương vị y như thế. Bạch Ngài, thật tốt thay nếu con lật ngửa quả địa cầu ra (để rồi) các tỳ khưu sẽ thọ dụng chất bổ dưỡng (ấy).” 1
- “Này Moggallāna, còn các chúng sanh sống ở quả địa cầu thì ngươi sẽ giải quyết thế nào?”
- “Bạch Ngài, con sẽ biến hoá một bàn tay trở thành giống như đại địa cầu và sẽ di chuyển chúng sanh sống ở quả địa cầu đến đó, rồi con sẽ lật ngửa quả địa cầu ra bằng cánh tay kia.”
- “Này Moggallāna, thôi đi. Ngươi chớ thích thú để lật ngửa quả địa cầu ra nữa khiến chúng sanh sẽ phải gánh chịu sự xáo trộn.”
- “Bạch Ngài, thật tốt thay nếu tất cả hội chúng tỳ khưu có thể đi đến Uttarakuru để khất thực.”
- “Này Moggallāna, thôi đi. Ngươi chớ thích thú đến việc đi đến Uttarakuru để khất thực của toàn bộ hội chúng tỳ khưu nữa.”
22. Khi ấy, đại đức Sāriputta trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: “Phạm hạnh thời chư Phật Thế Tôn nào đã không tồn tại lâu dài? Phạm hạnh thời chư Phật Thế Tôn nào đã tồn tại lâu dài?”
23. Sau đó vào lúc chiều tối, đại đức Sāriputta khi xuất khỏi thiền tịnh đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đại đức Sāriputta đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch Ngài, trường hợp con trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: ‘Phạm hạnh thời chư Phật Thế Tôn nào đã không tồn tại lâu dài? Phạm hạnh thời chư Phật Thế Tôn nào đã tồn tại lâu dài?’
24. Bạch Ngài, vậy thì Phạm hạnh thời chư Phật Thế Tôn nào đã không tồn tại lâu dài? Phạm hạnh thời chư Phật Thế Tôn nào đã tồn tại lâu dài?”
- “Này Sāriputta, Phạm hạnh thời đức Thế Tôn Vipassī, thời đức Thế Tôn Sikhī, và thời đức Thế Tôn Vessabhū đã không tồn tại lâu dài. Này Sāriputta, Phạm hạnh thời đức Thế Tôn Kakusandha, thời đức Thế Tôn Konāgamana, và thời đức Thế Tôn Kassapa đã tồn tại lâu dài.”
1 pappoṭakojam = patṭhavimaṇḍaṃ, dịch chất tiết ra từ trái đất (VinA. i, 182).
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
25. “Ko nu kho bhante hetu ko paccayo yena bhagavato ca vipassissa bhagavato ca sikhissa bhagavato ca vessabhussa brahmacariyaṃ na ciraṭṭhitikaṃ ahosī ”ti?
26. “Bhagavā ca sāriputta vipassī bhagavā ca sikhī bhagavā ca vessabhū kilāsuno ahesuṃ sāvakānaṃ vitthārena dhammaṃ desetuṃ. Appakaṃ ca nesaṃ ahosi suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Appaññattaṃ sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ anuddiṭṭhaṃ pātimokkhaṃ.
27. Tesaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ antaradhānena buddhānubuddhānaṃ sāvakānaṃ antaradhānena ye te pacchimā sāvakā nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā, te taṃ brahmacariyaṃ khippaññeva antaradhāpesuṃ. Seyyathāpi sāriputta nānāpupphāni phalake nikkhittāni suttena asaṅgahīkāni, 1 tāni vāto vikirati vidhamati viddhaṃseti. Taṃ kissa hetu? Yathā taṃ suttena asaṅgahitattā. Evameva kho sāriputta tesaṃ buddhānaṃ bhagavantaṃ antaradhānena buddhānubuddhānaṃ sāvakānaṃ antaradhānena ye te pacchimā sāvakā nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā, te taṃ brahmacariyaṃ khippaññeva antaradhāpesuṃ.
28. Kilāsuno2 ca te bhagavanto ahesuṃ sāvake cetasā cetoparicca ovadituṃ. Bhūtapubbaṃ sāriputta vessabhū bhagavā arahaṃ sammā sambuddho aññatarasmiṃ bhiṃsanake vanasaṇḍe sahassaṃ bhikkhusaṅghaṃ cetasā ceto paricca ovadati anusāsati: ‘Evaṃ vitakketha. Mā evaṃ vitakkayittha. Evaṃ manasi karotha. Mā evaṃ manasākattha. Idaṃ pajahatha. Idaṃ upasampajja viharathā ’ti. Atha kho sāriputta tassa bhikkhusahassassa vessabhunā bhagavatā arahatā sammāsambuddhena evaṃ ovadiyamānānaṃ evaṃ anusāsiyamānānaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsu. Tatra sudaṃ sāriputta bhiṃsanakassa vanasaṇḍassa bhiṃsanakatasmiṃ hoti: yo koci avītarāgo taṃ vanasaṇḍaṃ pavisati, yebhuyyena lomāni haṃsanti.
1 2 asaṅgahitāni - Ma. kilāsuno - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
25. - “Bạch Ngài, vậy do nhân gì, do duyên gì khiến Phạm hạnh thời đức Thế Tôn Vipassī, thời đức Thế Tôn Sikhī, và thời đức Thế Tôn Vessabhū đã không tồn tại lâu dài?”
26. - “Này Sāriputta, đức Thế Tôn Vipassī, đức Thế Tôn Sikhī, và đức Thế Tôn Vessabhū đã không ra sức để thuyết giảng Giáo Pháp một cách chi tiết đến các đệ tử và các vị ấy đã có ít suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthā, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ.[*] Điều học cho các đệ tử đã không được quy định và giới bổn Pātimokkha đã không được công bố.
27. Với sự tịch diệt của chư Phật Thế Tôn ấy, với sự tịch diệt của các Thinh Văn đã được giác ngộ theo chư Phật (ấy), các vị đệ tử về sau này có tên khác nhau, có dòng họ khác nhau, có giai cấp khác nhau, từ gia tộc khác nhau đã xuất gia, các vị ấy đã khiến cho Phạm hạnh ấy biến mất thật nhanh chóng. Này Sāriputta, cũng giống như nhiều bông hoa khác nhau được đặt xuống ở trên tấm ván sàn và không được kết lại với nhau bằng sợi chỉ, cơn gió (sẽ) làm phân tán, làm tung toé, và hủy hoại chúng. Điều ấy có nguyên nhân thế nào? Này Sāriputta, giống như việc (các bông hoa) không được kết lại với nhau bằng sợi chỉ, này Sāriputta tương tợ y như thế với sự tịch diệt của chư Phật Thế Tôn ấy, với sự tịch diệt của các Thinh Văn đã được giác ngộ theo chư Phật (ấy), các vị đệ tử về sau này có tên khác nhau, có dòng họ khác nhau, có giai cấp khác nhau, từ gia tộc khác nhau đã xuất gia, các vị ấy đã khiến cho Phạm hạnh ấy biến mất thật nhanh chóng.
28. Và chư Phật Thế Tôn ấy (chỉ) ra sức dùng tâm biết được tâm để giáo huấn các đệ tử. Này Sāriputta, trong thời quá khứ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác Vessabhū, ở trong khu rừng ghê rợn nọ, dùng tâm biết được tâm rồi giáo huấn và chỉ dạy hội chúng tỳ khưu một ngàn vị rằng: ‘Hãy suy tầm như vầy. 1 Chớ suy tầm như thế. 2 Hãy tác ý như vầy. 3 Chớ tác ý như thế. 4 Hãy từ bỏ điều này. 5 Hãy thành tựu rồi an trú điều này.’ 6 Này Sāriputta, khi ấy trong lúc được đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác Vessabhū giáo huấn như thế chỉ dạy như thế, các tâm của một ngàn vị tỳ khưu ấy đã không còn chấp thủ và đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc. Này Sāriputta, vào trường hợp ấy trong khi đã bị kinh sợ đối với khu rừng ghê rợn, người nào chưa dứt bỏ ái dục đi vào khu rừng ấy thì hầu hết các sợi lông sẽ dựng đứng lên.
1
Suy tầm về ly dục, suy tầm về vô sân, và suy tầm vô hại (VinA. i, 188).
2
Chớ suy tầm về ngũ dục, chớ suy tầm về sân hận, chớ suy tầm về hãm hại (Sđd.).
3
Tác ý đến vô thường, tác ý đến khổ não, tác ý đến vô ngã, tác ý đến bất tịnh (Sđd.).
4
Chớ tác ý đến bốn điều đối nghịch trên là: thường, lạc, ngã, tịnh (Sđd.).
5
Hãy từ bỏ bất thiện pháp (Sđd.).
6
Hãy thành tựu và an trú vào thiện pháp (Sđd.).
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
29. Ayaṃ kho sāriputta hetu ayaṃ paccayo, yena bhagavato ca vipassissa bhagavato ca sikhissa bhagavato ca vessabhussa brahmacariyaṃ na ciraṭṭhitikaṃ ahosī ”ti.
30. “Ko pana bhante hetu ko paccayo yena bhagavato ca kakusandhassa bhagavato ca konāgamanassa bhagavato ca kassapassa brahmacariyaṃ ciraṭṭhitikaṃ ahosī ”ti?
31. “Bhagavā ca sāriputta kakusandho bhagavā ca konāgamano bhagavā ca kassapo akilāsuno ahesuṃ sāvakānaṃ vitthārena dhammaṃ desetuṃ. Bahuṃ ca nesaṃ ahosi suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Paññattaṃ sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ uddiṭṭhaṃ pātimokkhaṃ.
32. Tesaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ antaradhānena buddhānubuddhānaṃ sāvakānaṃ antaradhānena ye te pacchimā sāvakā nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā, te taṃ brahmacariyaṃ ciraṃ dīghamaddhānaṃ ṭhapesuṃ. Seyyathāpi sāriputta nānāpupphāni phalake nikkhittāni suttena susaṅgahītāni, tāni vāto na vikirati na vidhamati na viddhaṃseti. Taṃ kissa hetu? Yathā taṃ suttena susaṅgahitattā. Evameva kho sāriputta, tesaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ antaradhānena buddhānubuddhānaṃ sāvakānaṃ antaradhānena ye te pacchimā sāvakā nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā, te taṃ brahmacariyaṃ ciraṃ dīghamaddhānaṃ ṭhapesuṃ.
33. Ayaṃ kho sāriputta hetu ayaṃ paccayo yena bhagavato ca kakusandhassa bhagavato ca konāgamanassa bhagavato ca kassapassa brahmacariyaṃ ciraṭṭhitikaṃ ahosī ”ti.
34. Atha kho āyasmā sāriputto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca: “Etassa bhagavā kālo, etassa sugata kālo, yaṃ bhagavā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeyya, 1 uddiseyya pātimokkhaṃ, yathayidaṃ brahmacariyaṃ addhaniyaṃ assa ciraṭṭhitikan ”ti.
1 2 paññapeyya - Ma. uddisati - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
29. Này Sāriputta, đây là nhân đây là duyên khiến Phạm hạnh thời đức Thế Tôn Vipassī, thời đức Thế Tôn Sikhī, và thời đức Thế Tôn Vessabhū đã không tồn tại lâu dài.”
30. - “Bạch Ngài, vậy do nhân gì, do duyên gì khiến Phạm hạnh thời đức Thế Tôn Kakusandha, thời đức Thế Tôn Konāgamana, và thời đức Thế Tôn Kassapa đã tồn tại lâu dài?”
31. - “Này Sāriputta, đức Thế Tôn Kakusandha, đức Thế Tôn Konāgamana, và đức Thế Tôn Kassapa đã ra sức để thuyết giảng Giáo Pháp một cách chi tiết đến các đệ tử và các vị ấy đã có nhiều suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthā, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhūtadhammaṃ, vedallaṃ. Điều học cho các Thinh Văn đã được quy định và giới bổn Pātimokkha đã được công bố.
32. Với sự tịch diệt của chư Phật Thế Tôn ấy, với sự tịch diệt của các Thinh Văn đã được giác ngộ theo chư Phật (ấy), các vị đệ tử về sau này có tên khác nhau, có dòng họ khác nhau, có giai cấp khác nhau, từ gia tộc khác nhau đã xuất gia, các vị ấy đã duy trì Phạm hạnh ấy lâu dài và trường cửu. Này Sāriputta, cũng giống như nhiều bông hoa khác nhau được đặt xuống ở trên tấm ván sàn và được kết lại với nhau bằng sợi chỉ, cơn gió (sẽ) không làm tản mác, không làm tung toé, và không hủy hoại chúng. Điều ấy có nguyên nhân thế nào? Này Sāriputta, giống như việc (các bông hoa) được kết lại với nhau bằng sợi chỉ; này Sāriputta tương tợ như thế với sự tịch diệt của chư Phật Thế Tôn ấy, với sự tịch diệt của các Thinh Văn đã được giác ngộ theo chư Phật (ấy), các vị đệ tử về sau này có tên khác nhau, có dòng họ khác nhau, có giai cấp khác nhau, từ gia tộc khác nhau đã xuất gia, các vị ấy đã duy trì Phạm hạnh ấy lâu dài và trường cửu.
33. Này Sāriputta, đây là nhân, đây là duyên khiến Phạm hạnh thời đức Thế Tôn Kakusandha, thời đức Thế Tôn Konāgamana, và thời đức Thế Tôn Kassapa đã tồn tại lâu dài.”
34. Sau đó, đại đức Sāriputta đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp thượng y một bên vai, chắp tay hướng về đức Thế Tôn, và đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch đức Thế Tôn, nay là thời điểm của việc ấy. Bạch đấng Thiện Thệ, nay là thời điểm của việc ấy, (tức là thời điểm) đức Thế Tôn nên quy định điều học cho các đệ tử, nên công bố giới bổn Pātimokkha; như thế Phạm hạnh này có thể được tiếp tục và tồn tại lâu dài.”
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
35. “Āgamehi tvaṃ sāriputta. Āgamehi tvaṃ sāriputta. Tathāgato ’va tattha kālaṃ jānissati. Na tāva sāriputta satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti, na uddisati2 pātimokkhaṃ, yāva na idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti. Yato ca kho sāriputta idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti, uddisati pātimokkhaṃ tesaññeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.
36. Na tāva sāriputta, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, yāva na saṅgho rattaññumahattaṃ patto hoti. Yato ca kho sāriputta, saṅgho rattaññumahattaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti, uddisati pātimokkhaṃ tesaññeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.
37. Na tāva sāriputta, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, yāva na saṅgho vepullamahattaṃ patto hoti. Yato ca kho sāriputta, saṅgho vepullamahattaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti, uddisati pātimokkhaṃ tesaññeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.
38. Na tāva sāriputta, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, yāva na saṅgho lābhaggamahattaṃ patto hoti. Yato ca kho sāriputta, saṅgho lābhaggamahattaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti, uddisati pātimokkhaṃ tesaññeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.
39. Na tāva sāriputta, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, yāva na saṅgho bāhusaccamahattaṃ patto hoti. Yato ca kho sāriputta, saṅgho bāhusaccamahattaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti, uddisati pātimokkhaṃ tesaññeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.
40. Nirabbudo hi sāriputta, bhikkhusaṅgho nirādīnavo apagatakāḷako suddho sāre patiṭṭhito. Imesaṃ hi sāriputta pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ yo pacchimako bhikkhu, so sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
35. - “Này Sāriputta, ngươi hãy chờ đợi! Này Sāriputta, ngươi hãy chờ đợi! Trong trường hợp ấy, chỉ có Như Lai mới biết thời điểm. Này Sāriputta, cho đến khi nào ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc chưa xuất hiện ở hội chúng thì cho đến khi ấy bậc Đạo Sư chưa quy định điều học cho các đệ tử và chưa công bố giới bổn Pātimokkha. Này Sāriputta, chính bởi vì ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc xuất hiện ở hội chúng nên bậc Đạo Sư quy định điều học cho các đệ tử và công bố giới bổn Pātimokkha nhằm diệt trừ chính các pháp đưa đến lậu hoặc ấy.
36. Này Sāriputta, cho đến khi nào hội chúng chưa đạt đến sự lớn mạnh về số lượng thì cho đến khi ấy ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc chưa xuất hiện ở hội chúng. Này Sāriputta, chính bởi vì hội chúng đạt đến sự đông đảo về số lượng nên ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc xuất hiện ở hội chúng, nên bậc Đạo Sư quy định điều học cho các đệ tử và công bố giới bổn Pātimokkha nhằm diệt trừ chính các pháp đưa đến lậu hoặc ấy.
37. Này Sāriputta, cho đến khi nào hội chúng chưa đạt đến sự lớn mạnh về việc phát triển thì cho đến khi ấy ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc chưa xuất hiện ở hội chúng. Này Sāriputta, chính bởi vì hội chúng đạt đến sự lớn mạnh về việc phát triển nên ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc xuất hiện ở hội chúng, nên bậc Đạo Sư quy định điều học cho các đệ tử và công bố giới bổn Pātimokkha nhằm diệt trừ chính các pháp đưa đến lậu hoặc ấy.
38. Này Sāriputta, cho đến khi nào hội chúng chưa đạt đến sự dồi dào về lợi lộc thì cho đến khi ấy ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc chưa xuất hiện ở hội chúng. Này Sāriputta, chính bởi vì hội chúng đạt đến sự dồi dào về lợi lộc nên ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc xuất hiện ở hội chúng, nên bậc Đạo Sư quy định điều học cho các đệ tử và công bố giới bổn Pātimokkha nhằm diệt trừ chính các pháp đưa đến lậu hoặc ấy.
39. Này Sāriputta, cho đến khi nào hội chúng chưa đạt đến sự lớn mạnh về việc học nhiều thì cho đến khi ấy ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc chưa xuất hiện ở hội chúng. Này Sāriputta, chính bởi vì hội chúng đạt đến sự lớn mạnh về việc học nhiều nên ở đây một số pháp đưa đến lậu hoặc xuất hiện ở hội chúng, nên bậc Đạo Sư quy định điều học cho các đệ tử và công bố giới bổn Pātimokkha nhằm diệt trừ chính các pháp đưa đến lậu hoặc ấy.
40. Này Sāriputta, bởi vì hội chúng tỳ khưu không có ô nhiễm, không có tội lỗi, có ác pháp đã lìa, được trong sạch, đã an trú vào mục đích.[*] Này Sāriputta, bởi vì trong số năm trăm tỳ khưu này, vị tỳ khưu thấp nhất (đã) là vị Nhập Lưu, không còn pháp bị đọa, được bền vững, và hướng đến sự giác ngộ.”
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
41. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Āciṇṇaṃ kho panetaṃ ānanda tathāgatānaṃ yehi nimantitā vassaṃ vasanti, na te anapaloketvā janapadacārikaṃ pakkamanti. Āyāmānanda verañjaṃ brāhmaṇaṃ apalokessāmā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti. Kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
42. Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena verañjassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
43. Atha kho verañjo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho verañjaṃ brāhmaṇaṃ bhagavā etadavoca: “Nimantitamha tayā brāhmaṇa vassaṃ vutthā. 1 Apalokema2 taṃ. Icchāma mayaṃ janapadacārikaṃ pakkamitun ”ti.
44. “Saccaṃ bho gotama, nimantitattha mayā vassaṃ vutthā. Api ca yo deyyadhammo so na dinno. Tañca kho no asantaṃ no ’pi adātukamyatā. Taṃ kutettha labbhā? Bahukiccā gharāvāsā bahukaraṇīyā. Adhivāsetu me bhavaṃ gotamo svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ”ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
45. Atha kho bhagavā verañjaṃ brāhmaṇaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
46. Atha kho verañjo brāhmaṇo tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi: “Kālo bho gotama. Niṭṭhitaṃ bhattan ”ti.
1 2 vassaṃ vuṭṭhā - Ma. apalokāma - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
41. Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo đại đức Ānanda rằng: - “Này Ānanda, điều này quả nhiên đã trở thành thông lệ của các đấng Như Lai là khi các vị cư trú mùa mưa do những ai đã thỉnh mời thì các vị không ra đi du hành trong xứ sở khi chưa thông báo cho những người ấy. Này Ānanda, chúng ta sẽ thông báo cho Bà-la-môn Verañja này.” - “Bạch Ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda đã đáp lời đức Thế Tôn.
42. Sau đó, đức Thế Tôn đã mặc y, cầm y bát cùng với đại đức Ānanda là Sa-môn thị giả đi đến tư gia của Bà-la-môn Verañja, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn.
43. Khi ấy, Bà-la-môn Verañja đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Đức Thế Tôn đã nói với Bà- la-môn Verañja đang ngồi một bên điều này: - “Này Bà-la-môn, được ông thỉnh mời chúng tôi đã trú qua mùa mưa. Giờ chúng tôi thông báo ông rằng chúng tôi muốn ra đi du hành trong xứ sở.”
44. - “Bạch Ngài Gotama, sự thật là các vị đã được tôi thỉnh mời và đã trú qua mùa mưa. Tuy nhiên, việc cúng dường là chưa được dâng cúng. Và điều ấy quả không phải là không có vật bố thí, cũng không phải là không có lòng bố thí. Trong trường hợp này làm sao có thể đạt được điều ấy? Bởi vì cuộc sống tại gia có nhiều phận sự và có nhiều việc cần phải làm. Xin Ngài Gotama nhận lời buổi trai phạn của tôi vào ngày mai cùng với hội chúng tỳ khưu.” Đức Thế Tôn đã nhận lời bằng thái độ im lặng.
45. Sau đó, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho Bà-la-môn Verañja bằng bài Pháp thoại, rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy, và ra đi.
46. Sau đó, khi trải qua đêm ấy Bà-la-môn Verañja đã cho chuẩn bị sẵn sàng thức ăn thượng hạng loại cứng loại mềm tại tư gia của mình rồi cho người thông báo thời giờ đến đức Thế Tôn rằng: - “Bạch Ngài Gotama, đã đến giờ. Thức ăn đã chuẩn bị xong.”
Pārājikapāḷi Verañjakaṇḍo
47. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena verañjassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena. Atha kho verañjo brāhmaṇo buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ticīvarena acchādesi. Ekamekaṃ ca bhikkhuṃ ekamekena dussayugena acchādesi. Atha kho bhagavā verañjaṃ brāhmaṇaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
48. Atha kho bhagavā verañjāyaṃ yathābhirantaṃ 1 viharitvā anupagamma soreyyaṃ saṅkassaṃ kannakujjaṃ, yena payāgapatiṭṭhānaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā payāgapatiṭṭhāne gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yena bārāṇasī tadavasari. Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena vesāli, tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena vesāli tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ.
Verañjabhāṇavāro niṭṭhito. 2
--ooOoo--
1 yathābhirattaṃ - katthaci. 2 verañjabhāṇavāraṃ niṭṭhitaṃ - Syā, PTS, Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Chương Verañjā
47. Khi ấy vào buổi sáng, đức Thế Tôn đã mặc y cầm y bát đi đến tư gia của Bà-la-môn Verañja, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn cùng với hội chúng tỳ khưu. Sau đó, Bà-la-môn Verañja đã tự tay làm hài lòng và toại ý hội chúng tỳ khưu có đức Phật đứng đầu với thức ăn thượng hạng loại cứng loại mềm. Đến khi đức Thế Tôn đã thọ thực xong bàn tay đã rời bình bát, Bà-la-môn Verañja đã choàng lên đức Thế Tôn với ba y và đã choàng lên mỗi một vị tỳ khưu với một xấp vải đôi. Khi ấy, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho Bà-la-môn Verañja bằng bài Pháp thoại, rồi đã từ chỗ ngồi đứng dậy, và ra đi.
48. Sau đó, khi đã ngụ tại Verañjā theo như ý thích, đức Thế Tôn đã đi dọc theo Soreyya, Saṅkassa, Kaṇṇakujja, và đến được bến đò Payāga. 1 Sau khi đến nơi, Ngài đã vượt qua sông Gaṅgā tại bến đò Payāga và đã ngự đến thành Bārāṇasī. Sau đó, khi đã ngụ tại thành Bārāṇasī theo như ý thích, đức Thế Tôn đã ra đi du hành đến thành Vesālī. Trong khi tuần tự du hành, Ngài đã ngự đến thành Vesālī. Tại nơi ấy, trong thành Vesālī, đức Thế Tôn ngụ tại Mahāvana, nơi giảng đường Kūṭāgāra.
Dứt tụng phẩm Verañjā.
--ooOoo--
1 Payāga là một thị trấn ở bên bờ sông Gaṅgā, nay là thành phố Allahabad (ND).
2. PĀRĀJIKAKAṆḌO (Tatrime cattāro pārājikā dhammā uddesaṃ āgacchanti) 1
2. 1. PAṬHAMAPĀRĀJIKAṂ 1. Tena kho pana samayena vesāliyā avidūre kalandagāmo nāma hoti. 2 Tattha sudinno nāma kalandaputto3 seṭṭhiputto hoti. Atha kho sudinno kalandaputto sambahulehi sahāyakehi saddhiṃ vesāliṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena. Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti.
2. Addasā kho sudinno kalandaputto bhagavantaṃ mahatiyā parisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvānassa etadahosi: “Yannūnāhampi dhammaṃ suṇeyyan ”ti. Atha kho sudinno kalandaputto yena sā parisā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnassa kho sudinnassa kalandaputtassa etadahosi: “Yathā yathā kho ahaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yannūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyyan ”ti.
3. Atha kho sā parisā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
4. Atha kho sudinno kalandaputto aciravuṭṭhitāya parisāya yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sudinno kalandaputto bhagavantaṃ etadavoca: “Yathā yathā kho ahaṃ bhante bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Icchāmahaṃ bhante kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ. Pabbājetu maṃ bhagavā ”ti.
“Anuññāto ’si pana tvaṃ sudinna mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti?
“Na kho ahaṃ bhante anuññāto mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti.
1 3 pāṭho’yaṃ potthakesu na dissate. kalandakaputto - PTS. 2 kalandagāmo nāma atthi - Ma; kalandagāmo hoti - Syā; kalandakagāmo nāma hoti - PTS.
2. CHƯƠNG PĀRĀJIKA: (Ở đây, bốn điều Pārājika này được đưa ra đọc tụng)
2. 1. ĐIỀU PĀRĀJIKA THỨ NHẤT: 1. Vào lúc bấy giờ, ở không xa thành Vesālī có ngôi làng tên là Kalanda. Ở nơi ấy, có người con trai nhà đại phú tên là Sudinna Kalandaputta. Khi ấy, Sudinna Kalandaputta đã đi đến Vesālī cùng với nhiều người bạn vì công việc cần làm nào đó. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn, được vây quanh bởi hội chúng đông đảo, đang ngồi thuyết giảng Giáo Pháp.
2. Sudinna Kalandaputta đã nhìn thấy đức Thế Tôn được vây quanh bởi hội chúng đông đảo đang ngồi thuyết giảng Giáo Pháp. Sau khi nhìn thấy, anh ta đã khởi ý điều này: 1 “Hay là ta cũng nên nghe Pháp?” Khi ấy, Sudinna Kalandaputta đã đi đến gần hội chúng ấy, sau khi đến đã ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Sudinna Kalandaputta đã khởi ý điều này: “Theo như ta hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì việc này không phải là dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn thanh tịnh như vỏ ốc được cạo sạch. Hay là ta nên cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà?”
3. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, hội chúng ấy đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, và ra đi.
4. Sau đó, khi hội chúng đã đứng dậy không bao lâu, Sudinna Kalandaputta đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Sudinna Kalandaputta đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch Ngài, theo như con hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì việc này không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn thanh tịnh như vỏ ốc được cạo sạch. Bạch Ngài, con muốn cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà. Xin đức Thế Tôn hãy (làm lễ) xuất gia cho con.”
- “Này Sudinna, vậy ngươi đã được mẹ và cha cho phép về việc rời nhà xuất gia sống không nhà chưa?”
- “Bạch Ngài, con chưa được mẹ và cha cho phép về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.”
1 Dịch sát từ sẽ là: “Sau khi nhìn thấy, điều này đã khởi đến anh ta: ...”
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
“Na kho sudinna tathāgatā ananuññātaṃ mātāpitūhi puttaṃ pabbājentī ”ti.
“So’haṃ bhante tathā karissāmi, yathā maṃ mātāpitaro anujānissanti agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti.
5. Atha kho sudinno kalandaputto vesāliyaṃ taṃ karaṇīyaṃ tīretvā yena kalandagāmo, yena mātāpitaro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā mātāpitaro etadavoca: “Amma, tāta, yathā yathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Icchāmahaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ. Anujānātha maṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. Evaṃ vutte sudinnassa kalandaputtassa mātāpitaro sudinnaṃ kalandaputtaṃ etadavocuṃ: “Tvaṃ kho ’si tāta sudinna, amhākaṃ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhaṭo. 1 Na tvaṃ tāta sudinna, kiñci dukkhassa jānāsi. Maraṇena ’pi mayaṃ te akāmakā vinā bhavissāma. Kiṃ pana mayaṃ taṃ jīvantaṃ anujānissāma agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti.
6. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho sudinno kalandaputto mātāpitaro etadavoca: “Amma, tāta, yathā yathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Icchāmahaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ. Anujānātha maṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. Tatiyampi kho sudinnassa kalandaputtassa mātāpitaro sudinnaṃ kalandaputtaṃ etadavocuṃ: “Tvaṃ kho ’si tāta sudinna, amhākaṃ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhaṭo. Na tvaṃ tāta sudinna, kiñci dukkhassa jānāsi. Maraṇena ’pi mayaṃ te akāmakā vinā bhavissāma. Kiṃ pana mayaṃ taṃ jīvantaṃ anujānissāma agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti?
7. Atha kho sudinno kalandaputto ‘na maṃ mātāpitaro anujānanti agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ’ti tattheva anantarahitāya bhūmiyā nipajji “Idheva me maraṇaṃ bhavissati pabbajjā vā ”ti. Atha kho sudinno kalandaputto ekampi bhattaṃ na bhuñji. Dve ’pi bhattāni na bhuñji. Tīṇi ’pi bhattāni na bhuñji. Cattāri ’pi bhattāni na bhuñji. Pañca ’pi bhattāni na bhuñji. Cha ’pi bhattāni na bhuñji. Satta ’pi bhattāni na bhuñji.
1 parihato - katthaci.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
- “Này Sudinna, các đức Như Lai không (làm lễ) xuất gia cho người con trai chưa được mẹ và cha cho phép.”
- “Bạch Ngài, bằng cách nào khiến mẹ và cha sẽ cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà thì con đây sẽ làm theo cách ấy.”
5. Sau đó, khi đã hoàn tất công việc cần làm ấy ở Vesālī, Sudinna Kalandaputta đã đi về lại làng Kalanda đến gặp mẹ và cha, sau khi đến đã nói với mẹ và cha điều này: - “Mẹ và cha à, theo như con hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì việc này không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn thanh tịnh như vỏ ốc được cạo sạch. Con muốn cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà. Hãy cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.” Khi được nói như thế, mẹ và cha của Sudinna Kalandaputta đã nói với Sudinna Kalandaputta điều này: - “Này Sudinna thương, con chính là con trai một, yêu dấu, quý mến của mẹ và cha, được lớn lên trong sung sướng, và được chăm sóc cẩn thận. Này Sudinna thương, con không biết bất cứ điều gì về khổ đau. Chỉ có sự chết thì mẹ và cha đành phải xa con một cách miễn cưỡng; làm sao trong lúc con đang còn sống mẹ và cha lại cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà được?”
6. Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, Sudinna Kalandaputta đã nói với mẹ và cha điều này: - “Mẹ và cha à, theo như con hiểu về Pháp đã được đức Thế Tôn thuyết giảng thì việc này không phải là việc dễ làm đối với người đang sống ở gia đình để thực hành Phạm hạnh một cách đầy đủ trọn vẹn, hoàn toàn thanh tịnh như vỏ ốc được cạo sạch. Con muốn cạo bỏ râu tóc, khoác lên các y màu ca-sa, rời nhà xuất gia sống không nhà. Hãy cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.” Đến lần thứ ba, mẹ và cha của Sudinna Kalandaputta đã nói với Sudinna Kalandaputta điều này: - “Này Sudinna thương, con chính là con trai một, yêu dấu, quý mến của mẹ và cha, được lớn lên trong sung sướng, và được chăm sóc cẩn thận. Này Sudinna thương, con không biết bất cứ điều gì về khổ đau. Chỉ có sự chết thì mẹ và cha đành phải xa con một cách miễn cưỡng; làm sao trong lúc con đang còn sống mẹ và cha lại cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà được?”
7. Khi ấy, Sudinna Kalandaputta (nghĩ rằng): “Mẹ và cha không cho phép ta về việc rời nhà xuất gia sống không nhà!” rồi đã nằm xuống ngay tại chỗ ấy, ở trên nền đất không có trải lót (nói rằng): - “Đối với tôi, hoặc là sẽ xảy ra cái chết ngay tại nơi đây, hoặc là sự xuất gia.” Sau đó, Sudinna Kalandaputta đã không ăn một bữa, đã không ăn hai bữa, đã không ăn ba bữa, đã không ăn bốn bữa, đã không ăn năm bữa, đã không ăn sáu bữa, đã không ăn bảy bữa.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
8. Atha kho sudinnassa kalandaputtassa mātāpitaro sudinnaṃ kalandaputtaṃ etadavocuṃ: “Tvaṃ kho ’si tāta sudinna, amhākaṃ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhaṭo. Na tvaṃ tāta sudinna, kiñci dukkhassa jānāsi. Maraṇena ’pi mayaṃ te akāmakā vinā bhavissāma. Kiṃ pana mayaṃ taṃ jīvantaṃ anujānissāma agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya. Uṭṭhehi tāta sudinna, bhuñja ca piva ca paricārehi ca. Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu. Na taṃ mayaṃ anujānāma agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. Evaṃ vutte sudinno kalandaputto tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho sudinnassa kalandaputtassa mātāpitaro sudinnaṃ kalandaputtaṃ etadavocuṃ: “Tvaṃ kho ’si tāta sudinna, amhākaṃ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhaṭo. Na tvaṃ tāta sudinna, kiñci dukkhassa jānāsi. Maraṇena ’pi mayaṃ te akāmakā vinā bhavissāma. Kiṃ pana mayaṃ taṃ jīvantaṃ anujānissāma agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya. Uṭṭhehi tāta sudinna, bhuñja ca piva ca paricārehi ca. Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu. Na taṃ mayaṃ anujānāma agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. Tatiyampi kho sudinno kalandaputto tuṇhī ahosi.
9. Atha kho sudinnassa kalandaputtassa sahāyakā yena sudinno kalandaputto tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā sudinnaṃ kalandaputtaṃ etadavocuṃ: “Tvaṃ kho ’si samma sudinna mātāpitunnaṃ ekaputtako piyo manāpo sukhedhito sukhaparibhaṭo. Na tvaṃ samma sudinna, kiñci dukkhassa jānāsi. Maraṇena ’pi te mātāpitaro akāmakā vinā bhavissanti. Kiṃ pana taṃ jīvantaṃ anujānissanti agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya. Uṭṭhehi samma sudinna, bhuñja ca piva ca paricārehi ca. Bhuñjanto pivanto paricārento kāme paribhuñjanto puññāni karonto abhiramassu. Na taṃ mātāpitaro anujānissanti agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. Evaṃ vutte sudinno kalandaputto tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho sudinnassa kalandaputtassa sahāyakā sudinnaṃ kalandaputtaṃ etadavocuṃ: “Tvaṃ kho ’si samma sudinna ―pe― Tatiyampi kho sudinno kalandaputto tuṇhī ahosi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
8. Khi ấy, mẹ và cha của Sudinna Kalandaputta đã nói với Sudinna Kalandaputta điều này: - “Này Sudinna thương, con chính là con trai một, yêu dấu, quý mến của mẹ và cha, được lớn lên trong sung sướng, và được chăm sóc cẩn thận. Này Sudinna thương, con không biết bất cứ điều gì về khổ đau. Chỉ có sự chết thì mẹ và cha đành phải xa con một cách miễn cưỡng; làm sao trong lúc con đang còn sống mẹ và cha lại cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà được? Này Sudinna thương, con hãy đứng dậy, hãy ăn, hãy uống, và hãy chơi đùa. Trong khi ăn, trong khi uống, trong khi chơi đùa, trong khi thọ hưởng các dục, trong khi làm các điều phước thiện, con có thể thỏa thích, chớ mẹ và cha không cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.” Khi được nói như vậy, Sudinna Kalandaputta đã im lặng. Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, mẹ và cha của Sudinna Kalandaputta đã nói với Sudinna Kalandaputta điều này: - “Này Sudinna thương, con chính là con trai một, yêu dấu, quý mến của mẹ và cha, được lớn lên trong sung sướng, và được chăm sóc cẩn thận. Này Sudinna thương, con không biết bất cứ điều gì về khổ đau. Chỉ có sự chết thì mẹ và cha đành phải xa con một cách miễn cưỡng; làm sao trong lúc con đang còn sống mẹ và cha lại cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà được? Này Sudinna thương, con hãy đứng dậy, hãy ăn, hãy uống, và hãy chơi đùa. Trong khi ăn, trong khi uống, trong khi chơi đùa, trong khi thọ hưởng các dục, trong khi làm các điều phước thiện, con có thể thỏa thích, chớ mẹ và cha không cho phép con về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.” Đến lần thứ ba, Sudinna Kalandaputta đã im lặng.
9. Sau đó, những người bạn của Sudinna Kalandaputta đã đi đến gặp Sudinna Kalandaputta, sau khi đến đã nói với Sudinna Kalandaputta điều này: - “Này Sudinna mến, bạn chính là con trai một, yêu dấu, quý mến của mẹ và cha, được lớn lên trong sung sướng, và được chăm sóc cẩn thận. Này Sudinna mến, bạn không biết bất cứ điều gì về khổ đau. Chỉ có sự chết thì mẹ và cha đành phải xa bạn một cách miễn cưỡng; làm sao trong lúc bạn đang còn sống mẹ và cha lại cho phép bạn về việc rời nhà xuất gia sống không nhà được? Này Sudinna mến, bạn hãy đứng dậy, hãy ăn, hãy uống, và hãy chơi đùa. Trong khi ăn, trong khi uống, trong khi chơi đùa, trong khi thọ hưởng các dục, trong khi làm các điều phước thiện, bạn có thể thỏa thích, chớ mẹ và cha không cho phép bạn về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.” Khi được nói như vậy, Sudinna Kalandaputta đã im lặng. Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, những người bạn của Sudinna Kalandaputta đã nói với Sudinna Kalandaputta điều này: - “Này Sudinna thương, bạn chính là ―(như trên)― Đến lần thứ ba, Sudinna Kalandaputta đã im lặng.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
10. Atha kho sudinnassa kalandaputtassa sahāyakā yena sudinnassa kalandaputtassa mātāpitaro tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā sudinnassa kalandaputtassa mātāpitaro etadavocuṃ: “Amma, tāta, 1 eso sudinno anantarahitāya bhūmiyā nipanno ‘idheva me maraṇaṃ bhavissati pabbajjā vā ’ti. Sace tumhe sudinnaṃ nānujānissatha agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya, tattheva maraṇaṃ āgamissati. Sace pana tumhe sudinnaṃ anujānissatha agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya, pabbajitampi naṃ dakkhissatha. Sace sudinno nābhiramissati agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya, kā tassa aññā gati bhavissati? Idheva paccāgamissati. Anujānātha sudinnaṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. “Anujānāma, tātā, sudinnaṃ agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti. Atha kho sudinnassa kalandaputtassa sahāyakā yena sudinno kalandaputto tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā sudinnaṃ kalandaputtaṃ etadavocuṃ: “Uṭṭhehi samma sudinna, anuññāto ’si mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ”ti.
11. Atha kho sudinno kalandaputto ‘anuññāto ’mhi kira mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāyā ’ti haṭṭho udaggo pāṇinā gattāni paripuñchanto uṭṭhāsi. Atha kho sudinno kalandaputto katipāhaṃ balaṃ gāhetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sudinno kalandaputto bhagavantaṃ etadavoca: “Anuññāto ’mhi 2 ahaṃ bhante mātāpitūhi agārasmā anagāriyaṃ pabbajjāya. Pabbājetu maṃ bhagavā ”ti. Alattha kho sudinno kalandaputto bhagavato santike pabbajjaṃ. Alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno ca panāyasmā sudinno evarūpe dhutaguṇe samādāya vattati: āraññiko hoti, piṇḍapātiko, paṃsukūliko, sapadānacāriko. Aññataraṃ vajjigāmaṃ upanissāya viharati.
12. Tena kho pana samayena vajjī dubbhikkhā hoti dvīhītikā setaṭṭhikā salākāvuttā, na sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. Atha kho āyasmato sudinnassa etadahosi: “Etarahi kho vajjī dubbhikkhā dvīhītikā setaṭṭhikā salākāvuttā, na sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. Bahū kho pana me vesāliyaṃ ñātī3 aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā pahūtajātarūparajatā pahūtavittūpakaraṇā pahūtadhanadhaññā. Yannūnāhaṃ ñātī4 upanissāya vihareyyaṃ, ñātī5 maṃ nissāya dānāni dassanti. Puññāni karissanti bhikkhū ca lābhaṃ lacchanti. Ahañca piṇḍakena na kilamissāmī ”ti.
1 3 ammatātā - Ma. ñātakā - Syā. 2 4 5 anuññāto - Ma. ñātakānaṃ - Syā. ñātakāpi - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
10. Khi ấy, những người bạn của Sudinna Kalandaputta đã đi đến gặp mẹ và cha của Sudinna Kalandaputta, sau khi đến đã nói với mẹ và cha của Sudinna Kalandaputta điều này: - “Mẹ và cha à, Sudinna này nằm trên nền đất không có trải lót (nói rằng): ‘Đối với tôi, hoặc là sẽ xảy ra cái chết ngay tại đây, hoặc là sự xuất gia.’ Nếu mẹ và cha không cho phép Sudinna về việc rời nhà xuất gia sống không nhà, anh ta sẽ đi đến cái chết ngay tại chỗ ấy. Vả lại, nếu mẹ và cha cho phép Sudinna về việc rời nhà xuất gia sống không nhà, mẹ và cha sẽ còn nhìn thấy anh ta cho dù đã xuất gia. Nếu Sudinna không thỏa thích trong việc rời nhà xuất gia sống không nhà, thì còn chốn nào khác cho anh ta đây? Anh ta sẽ quay trở về ngay tại chỗ này. Mẹ và cha hãy cho phép Sudinna về việc rời nhà xuất gia sống không nhà đi.” - “Các con thương, mẹ và cha cho phép Sudinna về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.” Sau đó, những người bạn của Sudinna Kalandaputta đã đi đến gặp Sudinna Kalandaputta, sau khi đến đã nói với Sudinna Kalandaputta điều này: - “Này Sudinna mến, hãy đứng dậy đi. Bạn đã được mẹ và cha cho phép về việc rời nhà xuất gia sống không nhà.”
11. Khi ấy, Sudinna Kalandaputta (nghĩ rằng): “Nghe nói ta đã được mẹ và cha cho phép về việc rời nhà xuất gia sống không nhà” nên mừng rỡ phấn chấn, vừa đứng dậy vừa dùng bàn tay phủi khắp mình mẩy. Sau đó nhiều ngày, Sudinna Kalandaputta đã phục hồi lại sức khoẻ và đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Sudinna Kalandaputta đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch Ngài, con đã được mẹ và cha cho phép về việc rời nhà xuất gia sống không nhà. Bạch Ngài, xin đức Thế Tôn hãy (làm lễ) xuất gia cho con.” Rồi Sudinna Kalandaputta đã đạt được sự xuất gia trong sự hiện diện của đức Thế Tôn, đã đạt được sự tu lên bậc trên. Khi đã được tu lên bậc trên không bao lâu, đại đức Sudinna đã thọ trì và thực hành các đức hạnh đầu đà có hình thức như vầy: là vị ngụ ở rừng, là vị chuyên khất thực, là vị mặc y may bằng vải bị quăng bỏ,[*] là vị đi khất thực theo tuần tự từng nhà. Đại đức sống nương tựa vào ngôi làng nọ thuộc xứ Vajjī.
12. Vào lúc bấy giờ, xứ Vajjī có sự khan hiếm về vật thực, khó kiếm ăn, có dịch bệnh, thẻ vật thực được phân phối, không dễ sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Khi ấy, đại đức Sudinna đã khởi ý điều này: “Hiện nay, xứ Vajjī có sự khan hiếm về vật thực, khó kiếm ăn, có dịch bệnh, thẻ vật thực được phân phối, không dễ sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Vả lại, nhiều quyến thuộc của ta ở trong thành Vesālī thì giàu sang, có nhiều của cải, nhiều tài sản, có vô số vàng bạc, vô số vật dụng, và dồi dào lúa gạo, hay là ta nên sống nương tựa vào quyến thuộc vậy? Do có liên quan đến ta, quyến thuộc sẽ ban phát các vật thí. Họ sẽ làm các điều phước thiện và các tỳ khưu sẽ nhận được lợi lộc, còn ta sẽ không bị khó nhọc về đồ ăn khất thực.”
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
13. Atha kho āyasmā sudinno senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena vesālī tena pakkāmi. Anupubbena yena vesālī tadavasari. Tatra sudaṃ āyasmā sudinno vesāliyaṃ viharati mahāvane. 1 Assosuṃ kho āyasmato sudinnassa ñātakā: “Sudinno kira kalandaputto vesāliṃ anuppatto ”ti. Te āyasmato sudinnassa saṭṭhimatte thālipāke bhattābhihāraṃ abhihariṃsu. Atha kho āyasmā sudinno te saṭṭhimatte thālipāke bhikkhūnaṃ vissajjetvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kalandagāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Kalandagāme sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena sakapitunivesanaṃ tenupasaṅkami.
14. Tena kho pana samayena āyasmato sudinnassa ñātidāsī ābhidosikaṃ kummāsaṃ chaḍḍetukāmā hoti. Atha kho āyasmā sudinno taṃ ñātidāsiṃ etadavoca: “Sace taṃ bhagini chaḍḍanīyadhammaṃ, idha me patte ākirā ”ti. Atha kho āyasmato sudinnassa ñātidāsī taṃ ābhidosikaṃ kummāsaṃ āyasmato sudinnassa patte ākirantī hatthānañca pādānañca sarassa ca nimittaṃ aggahesi. Atha kho āyasmato sudinnassa ñātidāsī yenāyasmato sudinnassa mātā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmato sudinnassa mātaraṃ etadavoca: “Yagghayye jāneyyāsi, ayyaputto sudinno anuppatto ”ti. “Sace je saccaṃ bhaṇasi, adāsiṃ taṃ karomī ”ti.
15. Tena kho pana samayena āyasmā sudinno taṃ ābhidosikaṃ kummāsaṃ aññataraṃ kuḍḍamūlaṃ nissāya paribhuñjati. Pitā ’pi kho āyasmato sudinnassa kammantā āgacchanto addasa āyasmantaṃ sudinnaṃ taṃ ābhidosikaṃ kummāsaṃ aññataraṃ kuḍḍamūlaṃ nissāya paribhuñjantaṃ. Disvāna yenāyasmā sudinno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Atthi nāma, tāta sudinna, ābhidosikaṃ kummāsaṃ paribhuñjissasi? Nanu nāma tāta sudinna, 2 sakaṃ gehaṃ gantabban ”ti? “Agamimha3 kho te gahapati gehaṃ. Tatāyaṃ ābhidosiko kummāso ”ti. Atha kho āyasmato sudinnassa pitā āyasmato sudinnassa bāhāyaṃ gahetvā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Ehi tāta sudinna, gharaṃ gamissāmā ”ti. Atha kho āyasmā sudinno yena sakapitunivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho āyasmato sudinnassa pitā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Bhuñja tāta sudinnā ”ti. “Alaṃ gahapati. Kataṃ me ajja bhattakiccan ”ti. “Adhivāsehi tāta sudinna svātanāya bhattan ”ti. Adhivāsesi kho āyasmā sudinno tuṇhībhāvena. Atha kho āyasmā sudinno uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
1 mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ - Ma, Syā. 2 3 nanu tāta sudinna - Syā. agamamhā itipi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
13. Sau đó, đại đức Sudinna đã thu xếp chỗ nằm ngồi, cầm y bát, và ra đi về phía thành Vesālī. Theo tuần tự, đại đức đã đến được thành Vesālī. Tại nơi ấy trong thành Vesālī, đại đức Sudinna trú ở Mahāvana. Quyến thuộc của đại đức Sudinna đã nghe được rằng: “Nghe nói Sudinna con trai của Kalanda đã đến thành Vesālī.” Họ đã đem lại biếu cho đại đức Sudinna bữa ăn gồm sáu mươi nồi cơm. Khi ấy, đại đức Sudinna đã phân chia sáu mươi nồi cơm ấy cho các tỳ khưu, rồi vào buổi sáng đã mặc y, cầm y bát, đi vào làng Kalanda để khất thực. Trong khi đi tuần tự từng nhà để khất thực, đại đức đã đi đến nhà của cha mình.
14. Vào lúc bấy giờ, người nữ tỳ của quyến thuộc của đại đức Sudinna có ý định đổ đi món cháo chua đã để cách đêm. Khi ấy, đại đức Sudinna đã nói với người nữ tỳ của quyến thuộc ấy điều này: - “Này chị gái, nếu vật ấy cần phải đổ bỏ thì hãy trút vào đây trong bình bát của tôi.” Khi ấy, trong lúc đang trút món cháo chua đã để cách đêm ấy vào bình bát của đại đức Sudinna, người nữ tỳ của quyến thuộc của đại đức Sudinna đã nhận ra đặc điểm của các cánh tay, của các bàn chân, và của giọng nói (của đại đức Sudinna).[*] Sau đó, người nữ tỳ của quyến thuộc của đại đức Sudinna đã đi đến gặp mẹ của đại đức Sudinna, sau khi đến đã nói với mẹ của đại đức Sudinna điều này: - “Bẩm bà, bà nên biết là công tử Sudinna đã trở về.” - “Này nô tỳ, nếu ngươi nói đúng, ta sẽ ban cho ngươi khỏi phận tôi tớ.”
15. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sudinna (ngồi) tựa vào chân của vách tường nọ rồi thọ thực món cháo chua đã để cách đêm ấy. Và người cha của đại đức Sudinna trong lúc đi công chuyện đã nhìn thấy đại đức Sudinna (ngồi) tựa vào chân của vách tường nọ đang thọ thực món cháo chua đã để cách đêm ấy, sau khi nhìn thấy đã đi đến gần đại đức Sudinna, sau khi đến đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, lẽ nào con lại ăn món cháo chua đã để cách đêm? Này Sudinna thương, hay là con nên đi về nhà mình đi?” - “Này gia chủ, tôi đã đi đến nhà của ông rồi. Từ nơi đó mà có được món cháo chua đã để cách đêm này.” Khi ấy, người cha của đại đức Sudinna đã nắm lấy cánh tay của đại đức Sudinna và nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, hãy đi. Chúng ta sẽ đi về nhà.” Sau đó, đại đức Sudinna đã đi đến nhà của cha mình, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, người cha của đại đức Sudinna đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, con hãy ăn đi.” - “Này gia chủ, thôi đi. Việc thọ thực ngày hôm nay của tôi đã hoàn tất.” - “Này Sudinna thương, vậy con hãy nhận lời bữa ăn vào ngày mai.” Đại đức Sudinna đã nhận lời bằng thái độ im lặng. Sau đó, đại đức Sudinna đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
16. Atha kho āyasmato sudinnassa mātā tassā rattiyā accayena haritena gomayena paṭhaviṃ opuñchāpetvā 1 dve puñje kārāpesi: ekaṃ hiraññassa, ekaṃ suvaṇṇassa. Tāva mahantā puñjā ahesuṃ, orato ṭhito puriso pārato ṭhitaṃ purisaṃ na passati, pārato ṭhito puriso orato ṭhitaṃ purisaṃ na passati. Te puñje kilañjehi paṭicchādāpetvā majjhe āsanaṃ paññāpetvā tirokaraṇīyaṃ parikkhipitvā āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikaṃ āmantesi: “Tena hi tvaṃ vadhu, yena alaṅkārena alaṅkatā puttassa me sudinnassa piyā ahosi manāpā, tena alaṅkārena alaṅkarā ”ti. “Evaṃ ayye ”ti kho āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikā āyasmato sudinnassa mātuyā paccassosi.
17. Atha kho āyasmā sudinno pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sakapitunivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho āyasmato sudinnassa pitā yenāyasmā sudinno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te puñje vivarāpetvā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Idaṃ te tāta sudinna, mātumattikaṃ itthikāya itthidhanaṃ, aññaṃ pettikaṃ, aññaṃ pitāmahaṃ. Labbhā tāta sudinna, hīnāyāvattitvā bhogā ca bhuñjituṃ puññāni ca kātuṃ. Ehi tvaṃ tāta sudinna, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī ”ti. “Tāta, na ussahāmi. Na visahāmi. Abhirato ahaṃ brahmacariyaṃ carāmī ”ti. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho āyasmato sudinnassa pitā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Idaṃ te tāta sudinna, mātumattikaṃ itthikāya itthidhanaṃ, aññaṃ pettikaṃ, aññaṃ pitāmahaṃ. Labbhā tāta sudinna, hīnāyāvattitvā bhogā ca bhuñjituṃ puññāni ca kātuṃ. Ehi tvaṃ tāta sudinna, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī ”ti. “Vadeyyāma kho taṃ gahapati, sace tvaṃ nātikaḍḍheyyāsī ”ti. “Vadehi tāta sudinnā ”ti. “Tena hi tvaṃ gahapati, mahante mahante sāṇipasibbake kārāpetvā hiraññasuvaṇṇassa pūrāpetvā sakaṭehi nibbāhāpetvā majjhe gaṅgāya sote osādehi. 2 Taṃ kissa hetu? Yaṃ hi te gahapati bhavissati tato nidānaṃ bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā ārakkho vā, so te na bhavissatī ”ti. Evaṃ vutte āyasmato sudinnassa pitā anattamano ahosi: “Kathaṃ hi nāma putto sudinno evaṃ vakkhatī ”ti.
18. Atha kho āyasmato sudinnassa pitā āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikaṃ āmantesi: “Tena hi vadhu, tvampi yāca,3 appeva nāma putto sudinno tuyhampi vacanaṃ kareyyā ”ti. Atha kho āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikā āyasmato sudinnassa pādesu gahetvā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Kīdisā nāma tā ayyaputta accharāyo, yāsaṃ tvaṃ hetu brahmacariyaṃ carasī ”ti? “Na kho ahaṃ bhagini, accharānaṃ hetu brahmacariyaṃ carāmī ”ti.
1 opuñjāpetvā - Ma, Syā, PTS. 2 3 opātehi - Ma; otārehi - PTS. tvaṃ piyā ca manāpā ca - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
16. Sau đó, khi tàn đêm ấy mẹ của đại đức Sudinna đã cho phủ lên mặt đất bằng phân bò tươi rồi bảo người chất hai đống gồm một vàng, một bạc. Các đống ấy đã lớn đến mức khiến người đứng ở phía bên này không nhìn thấy người đứng ở phía bên kia, và người đứng ở phía bên kia không nhìn thấy người đứng ở phía bên này. Sau khi đã cho che lại các đống ấy bằng những tấm thảm, cho sắp đặt chỗ ngồi ở giữa, và cho che màn xung quanh, mẹ của đại đức Sudinna đã bảo người vợ cũ của đại đức Sudinna rằng: - “Này con dâu, như thế thì khi trang điểm với đồ trang sức nào mà con đã được con trai Sudinna yêu thương quý mến thì con hãy trang điểm với đồ trang sức ấy.” - “Thưa mẹ, xin vâng,” người vợ cũ của đại đức Sudinna đã trả lời mẹ của đại đức Sudinna.
17. Sau đó vào buổi sáng, đại đức Sudinna đã mặc y, cầm y bát, rồi đi đến nhà của cha mình, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, cha của đại đức Sudinna đã đi đến gặp đại đức Sudinna, sau khi đến đã cho mở hai đống ấy ra rồi đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, phần này là vật hồi môn thuộc người nữ là của mẹ con, phần kia là của cha, phần kia là của ông nội. Này Sudinna thương, con có thể quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường để thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện được mà. Này Sudinna thương, hãy quay về đi con. Hãy quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường, hãy thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện đi.” - “Cha à, tôi không thể nào, tôi không dám. Tôi đang thỏa thích thực hành Phạm hạnh.” Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, cha của đại đức Sudinna đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, phần này là vật hồi môn thuộc người nữ là của mẹ con, phần kia là của cha, phần kia là của ông nội. Này Sudinna thương, con có thể quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường để thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện được mà. Này Sudinna thương, hãy quay về đi con. Hãy quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường, hãy thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện đi.” - “Này gia chủ, nếu gia chủ không quá căng thẳng thì chúng ta nên bàn về điều ấy.” - “Này Sudinna thương, hãy nói đi.” - “Này gia chủ, nếu vậy thì hãy bảo làm những bao tải thật lớn, cho đổ đầy vàng bạc vào, cho đưa lên các xe kéo hàng, rồi nhận chìm ở giữa sông Gaṅgā. Điều ấy có lý do là gì? Này gia chủ, bởi vì từ đó sẽ là nguyên nhân khiến ông có sự sợ hãi, hoặc có sự kinh hoàng, hoặc có lông dựng đứng, hoặc là sự gìn giữ; điều ấy sẽ không có cho ông nữa.” Khi được nói như thế, người cha của đại đức Sudinna đã tỏ ra không hài lòng: - “Tại sao con trai Sudinna lại nói như thế?”
Sau đó, cha của đại đức Sudinna đã bảo người vợ cũ của đại đức Sudinna rằng: - “Này con dâu, nếu vậy thì con cũng hãy nài nỉ. Có lẽ con trai Sudinna sẽ làm theo lời con.” Khi ấy, người vợ cũ của đại đức Sudinna đã ôm lấy hai bàn chân của đại đức Sudinna và đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Công tử ơi, các nàng tiên nữ ấy như thế nào khiến chàng thực hành Phạm hạnh vì các nàng ấy vậy?” - “Này chị gái, tôi thực hành Phạm hạnh không phải vì các nàng tiên nữ.”
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
19. Atha kho āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikā ‘ajjatagge maṃ ayyaputto sudinno bhaginīvādena samudācaratī ’ti tattheva mucchitā papatā. Atha kho āyasmā sudinno pitaraṃ etadavoca: “Sace gahapati, bhojanaṃ dātabbaṃ, detha. Mā no viheṭhayitthā ”ti. “Bhuñja tāta sudinnā ”ti. Atha kho āyasmato sudinnassa mātā ca pitā ca āyasmantaṃ sudinnaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesuṃ sampavāresuṃ. Atha kho āyasmato sudinnassa mātā āyasmantaṃ sudinnaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ etadavoca: “Idaṃ tāta sudinna, kulaṃ aḍḍhaṃ mahaddhanaṃ mahābhogaṃ pahūtajātarūparajataṃ pahūtavittūpakaraṇaṃ pahūtadhanadhaññaṃ. Labbhā tāta sudinna, hīnāyāvattitvā bhogā ca bhuñjituṃ puññāni ca kātuṃ. Ehi tvaṃ tāta sudinna, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī ”ti. “Amma, na ussahāmi. Na visahāmi. Abhirato ahaṃ brahmacariyaṃ carāmī ”ti. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho āyasmato sudinnassa mātā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Idaṃ tāta sudinna, kulaṃ aḍḍhaṃ mahaddhanaṃ mahābhogaṃ pahūtajātarūparajataṃ pahūtavittūpakaraṇaṃ pahūtadhanadhaññaṃ. Tena hi tāta sudinna, bījakampi dehi. Mā no aputtakaṃ sāpateyyaṃ licchavayo atiharāpesun ”ti. “Etaṃ kho me amma, sakkā kātun ”ti. “Kahaṃ pana tāta sudinna, etarahi viharasī ”ti? “Mahāvane ammā ”ti. Atha kho āyasmā sudinno uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
20. Atha kho āyasmato sudinnassa mātā āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikaṃ āmantesi: “Tena hi vadhu, yadā utunī hosi, pupphaṃ te uppannaṃ hoti, atha me āroceyyāsī ”ti. “Evaṃ ayye ”ti kho āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikā āyasmato sudinnassa mātuyā paccassosi. Atha kho āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikā na cirasseva utunī ahosi, pupphaṃsā uppajji. Atha kho āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikā āyasmato sudinnassa mātaraṃ etadavoca: “Utunī ’mhi ayye, pupphaṃ me uppannan ”ti. “Tena hi vadhu, yena alaṅkārena alaṅkatā puttassa sudinnassa piyā ahosi manāpā, tena alaṅkārena alaṅkarā ”ti. “Evaṃ ayye ”ti kho āyasmato sudinnassa purāṇa dutiyikā āyasmato sudinnassa mātaraṃ paccassosi. Atha kho āyasmato sudinnassa mātā āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikaṃ ādāya yena mahāvanaṃ, yenāyasmā sudinno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Idaṃ tāta sudinna, kulaṃ aḍḍhaṃ mahaddhanaṃ mahābhogaṃ pahūtajātarūparajataṃ pahūtavittūpakaraṇaṃ pahūtadhanadhaññaṃ. Labbhā tāta sudinna hīnāyāvattitvā bhogā ca bhuñjituṃ puññāni ca kātuṃ. Ehi tvaṃ tāta sudinna, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī ”ti. “Amma, na ussahāmi. Na visahāmi. Abhirato ahaṃ brahmacariyaṃ carāmī ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
19. Khi ấy, người vợ cũ của đại đức Sudinna (nghĩ rằng): “Từ nay, công tử Sudinna xưng hô với ta bằng tiếng chị gái,” nên đã ngất đi rồi ngã xuống ngay tại chỗ ấy. Sau đó, đại đức Sudinna đã nói với cha điều này: - “Này gia chủ, nếu vật thực sẽ được bố thí thì hãy bố thí đi. Ông chớ có quấy rầy chúng ta nữa.” - “Này Sudinna thương, hãy ăn đi.” Khi ấy, mẹ và cha của đại đức Sudinna đã tự tay làm hài lòng và toại ý đại đức Sudinna với thức ăn thượng hạng loại cứng loại mềm. Sau đó, khi đại đức Sudinna đã thọ thực xong bàn tay đã rời bình bát, mẹ của đại đức Sudinna đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, gia đình này thì giàu sang, có nhiều của cải, nhiều tài sản, có vô số vàng bạc, vô số vật dụng, và dồi dào lúa gạo. Này Sudinna thương, con có thể quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường để thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện được mà. Này Sudinna thương, hãy quay về đi con. Hãy quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường, hãy thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện đi.” - “Mẹ à, tôi không thể nào, tôi không dám. Tôi đang thỏa thích thực hành Phạm hạnh.” Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, mẹ của đại đức Sudinna đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, gia đình này thì giàu sang, có nhiều của cải, nhiều tài sản, có vô số vàng bạc, vô số vật dụng, và dồi dào lúa gạo. Này Sudinna thương, chính vì điều ấy con hãy để lại chủng tử. Chớ để các Licchavi đoạt lấy tài sản không người thừa tự của chúng ta.” - “Mẹ à, điều này tôi có thể làm được.” - “Này Sudinna thương, hiện nay con ngụ ở đâu vậy?” - “Mẹ à, ở Mahāvana.” Sau đó, đại đức Sudinna đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.
20. Sau đó, mẹ của đại đức Sudinna đã bảo người vợ cũ của đại đức Sudinna rằng: - “Này con dâu, nếu vậy thì khi nào đến thời kỳ, kinh nguyệt của con xuất hiện, khi ấy con hãy cho mẹ hay.” - “Thưa mẹ, xin vâng,” người vợ cũ của đại đức Sudinna đã trả lời mẹ của đại đức Sudinna. Sau đó chẳng bao lâu, người vợ cũ của đại đức Sudinna đã đến thời kỳ, nàng đã có kinh nguyệt. Khi ấy, người vợ cũ của đại đức Sudinna đã nói với mẹ của đại đức Sudinna điều này: - “Thưa mẹ, con đã đến thời kỳ, kinh nguyệt của con đã xuất hiện.” - “Này con dâu, như thế thì khi trang điểm với đồ trang sức nào mà con đã được con trai Sudinna yêu thương quý mến thì con hãy trang điểm với đồ trang sức ấy.” - “Thưa mẹ, xin vâng,” người vợ cũ của đại đức Sudinna đã trả lời mẹ của đại đức Sudinna. Sau đó, mẹ của đại đức Sudinna đã đưa người vợ cũ của đại đức Sudinna đi đến Mahāvana gặp đại đức Sudinna, sau khi đến đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, gia đình này thì giàu sang, có nhiều của cải, nhiều tài sản, có vô số vàng bạc, vô số vật dụng, và dồi dào lúa gạo. Này Sudinna thương, con có thể quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường để thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện được mà. Này Sudinna thương, hãy quay về đi con. Hãy quay trở lại cuộc sống tại gia tầm thường, hãy thọ hưởng của cải và làm các điều phước thiện đi.” - “Mẹ à, tôi không thể nào, tôi không dám. Tôi đang thỏa thích thực hành Phạm hạnh.”
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho āyasmato sudinnassa mātā āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavoca: “Idaṃ tāta sudinna, kulaṃ aḍḍhaṃ mahaddhanaṃ mahābhogaṃ pahūtajātarūparajataṃ pahūtavittūpakaraṇaṃ pahūtadhanadhaññaṃ. Tena hi tāta sudinna, bījakampi dehi. Mā no aputtakaṃ sāpateyyaṃ licchavayo atiharāpesun ”ti.
21. “Etaṃ kho me amma, sakkā kātun ”ti purāṇadutiyikaṃ 1 bāhāyaṃ gahetvā mahāvanaṃ ajjhogāhetvā appaññatte sikkhāpade anādīnavadasso purāṇadutiyikāya tikkhattuṃ methunaṃ dhammaṃ abhiviññāpesi. Sā tena gabbhaṃ gaṇhi.
Bhummā devā saddamanussāvesuṃ: “Nirabbudo vata bho bhikkhusaṅgho nirādīnavo. Sudinnena kalandaputtena abbudaṃ uppāditaṃ, ādīnavo uppādito ”ti. Bhummānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā cātummahārājikā devā saddamanussāvesuṃ: ―pe― Tāvatiṃsā devā ―pe― Yāmā devā ―pe― Tusitā devā ―pe― Nimmānaratino devā ―pe― Paranimmitavasavattino devā ―pe― Brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṃ: “Nirabbudo vata bho bhikkhusaṅgho nirādīnavo. Sudinnena kalandaputtena abbudaṃ uppāditaṃ, ādīnavo uppādito ”ti. Itiha tena khaṇena tena muhuttena yāva brahmalokā saddo abbhuggañchi.
22. Atha kho āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikā tassa gabbhassa paripākamanvāya puttaṃ vijāyi. Atha kho āyasmato sudinnassa sahāyakā tassa dārakassa bījako ’ti nāmaṃ akaṃsu. Āyasmato sudinnassa purāṇadutiyikāya bījakamātā ’ti nāmaṃ akaṃsu. Āyasmato sudinnassa bījakapitā ’ti nāmaṃ akaṃsu. Te aparena samayena ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā arahattaṃ sacchākaṃsu.
23. Atha kho āyasmato sudinnassa ahudeva kukkuccaṃ, ahu vippaṭisāro: “Alābhā vata me. Na vata me lābhā. Dulladdhaṃ vata me. Na vata me suladdhaṃ. Yo’haṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā nāsakkhiṃ yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caritun ”ti. So teneva kukkuccena tena vippaṭisārena kiso ahosi lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto antomano līnamano dukkhī dummano vippaṭisārī pajjhāyi.
24. Atha kho āyasmato sudinnassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṃ sudinnaṃ etadavocuṃ: “Pubbe kho tvaṃ āvuso sudinna, vaṇṇavā ahosi pīnindriyo2 pasannamukhavaṇṇo vippasannachavivaṇṇo. So ’dāni tvaṃ etarahi kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto, antomano līnamano dukkhī dummano vippaṭisāri pajjhāyasi. Kacci no tvaṃ āvuso sudinna, anabhirato brahmacariyaṃ carasī ”ti?
1 2 purāṇadutiyikāya - Ma, PTS. pīṇindriyo - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
Đến lần thứ nhì, ―nt― Đến lần thứ ba, mẹ của đại đức Sudinna đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này Sudinna thương, gia đình này thì giàu sang, có nhiều của cải, nhiều tài sản, có vô số vàng bạc, vô số vật dụng, và dồi dào lúa gạo. Này Sudinna thương, chính vì điều ấy con hãy để lại chủng tử. Chớ để các Licchavi đoạt lấy tài sản không người thừa tự của chúng ta.”
21. - “Mẹ à, điều này tôi có thể làm được,” rồi vị ấy đã nắm lấy cánh tay của người vợ cũ đi vào Mahāvana. Trong khi điều học chưa được quy định, vị ấy không nhận thức được điều nguy hại nên đã tiến hành việc đôi lứa với người vợ cũ ba lần. Do việc ấy, nàng ta đã mang thai.
Chư Thiên ở địa cầu đã đồn đãi lời rằng: - “Ngài ơi, hội chúng tỳ khưu quả thật không có sự ô uế, không bị điều tai họa, nay Udinna Kalandaputta đã gây nên sự ô uế, đã gây nên điều tai họa!” Sau khi nghe được tiếng đồn của chư Thiên ở địa cầu, chư Thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương đã đồn đãi lời rằng: ―(như trên)― chư Thiên ở cõi Đạo Lợi ―(như trên)― chư Thiên ở cõi Dạ Ma ―(như trên)― chư Thiên ở cõi Đẩu Suất ―(như trên)― chư Thiên ở cõi Hóa Lạc Thiên ―(như trên)― chư Thiên ở cõi Tha Hóa Tự Tại ―(như trên)― chư Thiên thuộc hàng Phạm Thiên đã đồn đãi lời rằng: - “Ngài ơi, hội chúng tỳ khưu quả thật không có sự ô uế, không bị điều tai họa, nay Udinna Kalandaputta đã gây nên sự ô uế, đã gây nên điều tai họa!” Vào thời khắc ấy vào giây phút ấy, lời đồn đãi như thế ấy đã đi đến các cõi trời Phạm Thiên.
22. Sau đó, khi bào thai ấy đã được phát triển đầy đủ, người vợ cũ của đại đức Sudinna đã sanh con trai. Khi ấy, những người bạn của đại đức Sudinna đã đặt tên cho đứa bé trai là “Chủng Tử,” đã đặt tên cho người vợ cũ của đại đức Sudinna là “Mẹ của Chủng Tử,” và đã đặt tên cho đại đức Sudinna là “Cha của Chủng Tử.” Thời gian sau, cả hai mẹ con ấy đã rời nhà xuất gia sống không nhà và đã chứng đắc phẩm vị A-la-hán.[*]
23. Sau đó, đại đức Sudinna đã có sự ăn năn, đã có nỗi ân hận: “Thật là điều không lợi ích đã có cho ta! Thật là điều lợi ích đã không có cho ta! Ta đã đạt được điều xấu! Ta đã không đạt được điều tốt! Bởi vì ta đây đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời!” Do chính sự ăn năn ấy và do nỗi ân hận ấy, vị ấy đã trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân, tâm trở nên lãnh đạm, trì trệ, khổ sở, buồn bã, ăn năn, và có vẻ thờ thẩn.
24. Khi ấy, những vị tỳ khưu bạn của đại đức Sudinna đã nói với đại đức Sudinna điều này: - “Này đại đức Sudinna, trước đây đại đức có sắc tướng, các căn rạng rỡ, sắc diện an tịnh, màu da trong sáng. Hiện nay, trong lúc này đại đức đây lại trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân, tâm trở nên lãnh đạm, trì trệ, khổ sở, buồn bã, ăn năn, và có vẻ thờ thẩn. Này đại đức Sudinna, không lẽ đại đức không thỏa thích thực hành Phạm hành hay sao?”
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
“Na kho ahaṃ āvuso anabhirato brahmacariyaṃ carāmi. Atthi me pāpaṃ kammaṃ kataṃ. Purāṇadutiyikāya methuno dhammo patisevito. Tassa mayhaṃ āvuso, ahudeva kukkuccaṃ, ahu vippaṭisāro: ‘Alābhā vata me. Na vata me lābhā. Dulladdhaṃ vata me. Na vata me suladdhaṃ. Yo ’haṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā nāsakkhiṃ yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caritun ’”ti.
25. “Alaṃ hi te āvuso sudinna kukkuccāya, alaṃ vippaṭisārāya, yaṃ tvaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā na sakkhissasi yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carituṃ.
26. Nanu āvuso bhagavatā anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya? Visaṃyogāya dhammo desito no saṃyogāya? Anupādānāya dhammo desito no saupādānāya?
27. Tattha nāma tvaṃ āvuso bhagavatā virāgāya dhamme desite sarāgāya cetessasi. Visaṃyogāya dhamme desite saṃyogāya cetessasi. Anupādānāya dhamme desite saupādānāya cetessasi.
28. Nanu āvuso bhagavatā anekapariyāyena rāgavirāgāya dhammo desito? Madanimmadanāya pipāsavinayāya ālayasamugghātāya vaṭṭupacchedāya taṇhakkhayāya virāgāya nirodhāya nibbāṇāya dhammo desito?
29. Nanu āvuso bhagavatā anekapariyāyena kāmānaṃ pahāṇaṃ akkhātaṃ, kāmasaññāṇaṃ pariññā akkhātā, kāmapipāsānaṃ paṭivinayo akkhāto, kāmavitakkānaṃ samugghāto akkhāto, kāmaparilāhānaṃ vūpasamo akkhāto?
30. Netaṃ āvuso appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya. 1 Atha khvetaṃ āvuso appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti.
31. Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ sudinnaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ sudinnaṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ sudinna, purāṇadutiyikāya methunaṃ dhammaṃ patisevī”2 ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā:
1 2 bhiye - itipi. patisevasi - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
- “Này các đại đức, không phải tôi không thỏa thích thực hành Phạm hạnh mà tôi đã tạo nên ác nghiệp, tôi đã thực hiện việc đôi lứa với người vợ cũ. Này các đại đức, tôi đây đã có sự ăn năn, đã có nỗi ân hận: ‘Thật là điều không lợi ích đã có cho ta! Thật là điều lợi ích đã không có cho ta! Ta đã đạt được điều xấu! Ta đã không đạt được điều tốt! Bởi vì ta đây đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời!’”
25. - “Này đại đức Sudinna, đại đức có sự ăn năn là phải lẽ, có nỗi ân hận là phải lẽ. Bởi vì đại đức đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời.
26. Này đại đức, chẳng phải đức Thế Tôn bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn ràng buộc chứ không phải để đưa đến sự ràng buộc, đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn chấp thủ chứ không phải để đưa đến sự chấp thủ hay sao?
27. Này đại đức, ở đây trong khi đức Thế Tôn thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái thì đại đức lại nghĩ đến tham ái, thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn ràng buộc thì đại đức lại nghĩ đến sự ràng buộc, thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn chấp thủ thì đại đức lại nghĩ đến sự chấp thủ.
28. Này đại đức, chẳng phải đức Thế Tôn bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái trong các ái, để đưa đến sự không còn đam mê trong các nỗi đam mê, để kềm chế các sự khao khát, để trừ diệt các sự vướng mắc, để cắt đứt vòng tái sanh, để diệt tận ái, để ly tham, để đưa đến sự tịch diệt, để đưa đến Niết Bàn hay sao?
29. Này đại đức, chẳng phải đức Thế Tôn bằng nhiều phương thức đã đề cập đến sự từ bỏ các dục, đã đề cập đến sự hiểu rõ về các dục tưởng, đã đề cập đến sự kềm chế các nỗi khao khát về dục, đã đề cập đến sự trừ diệt các dục tầm, đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao?
30. Này đại đức, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này đại đức, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”
31. Sau đó, khi đã khiển trách đại đức Sudinna bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Sudinna rằng: - “Này Sudinna, nghe nói ngươi thực hiện việc đôi lứa với người vợ cũ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
32. “Ananucchaviyaṃ moghapurisa, ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa, evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā na sakkhissasi yāvajīvaṃ parisuddhaṃ paripuṇṇaṃ brahmacariyaṃ carituṃ?
33. Nanu mayā moghapurisa, anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya? Visaṃyogāya dhammo desito no saṃyogāya? Anupādānāya dhammo desito no saupādānāya?
34. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa, mayā virāgāya dhamme desite sarāgāya cetessasi. Visaṃyogāya dhamme desite saṃyogāya cetessasi. Anupādānāya dhamme desite saupādānāya cetessasi.
35. Nanu mayā moghapurisa, anekapariyāyena rāgavirāgāya dhammo desito? Madanimmadanāya pipāsavinayāya ālayasamugghātāya vaṭṭupacchedāya taṇhakkhayāya virāgāya nirodhāya nibbāṇāya dhammo desito?
36. Nanu mayā moghapurisa, anekapariyāyena kāmānaṃ pahāṇaṃ akkhātaṃ? Kāmasaññānaṃ pariññā akkhātā? Kāmapipāsānaṃ paṭivinayo akkhāto? Kāmavitakkānaṃ samugghāto akkhāto? Kāmapariḷāhānaṃ vūpasamo akkhāto?
37. Varaṃ te moghapurisa āsīvisassa ghoravisassa mukhe aṅgajātaṃ pakkhittaṃ, na tveva mātugāmassa aṅgajāte aṅgajātaṃ pakkhittaṃ. Varaṃ te moghapurisa kaṇhasappassa mukhe aṅgajātaṃ pakkhittaṃ, na tveva mātugāmassa aṅgajāte aṅgajātaṃ pakkhittaṃ. Varaṃ te moghapurisa aṅgārakāsuyā ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya aṅgajātaṃ pakkhittaṃ, na tveva mātugāmassa aṅgajāte aṅgajātaṃ pakkhittaṃ. Taṃ kissa hetu? Tato nidānaṃ hi moghapurisa maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ, na tveva tappaccayā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Itonidānañca kho moghapurisa kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
32. - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, tại sao ngươi đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời?
33. Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn ràng buộc chứ không phải để đưa đến sự ràng buộc, đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn chấp thủ chứ không phải để đưa đến sự chấp thủ hay sao?
34. Này kẻ rồ dại, thế mà ở đây trong khi Ta thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái thì ngươi lại nghĩ đến tham ái, thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn ràng buộc thì ngươi lại nghĩ đến sự ràng buộc, thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn chấp thủ thì ngươi lại nghĩ đến sự chấp thủ.
35. Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái trong các ái, để đưa đến sự không còn đam mê trong các nỗi đam mê, để kềm chế sự khao khát, để trừ diệt sự vướng mắc, để cắt đứt vòng tái sanh, để diệt tận ái, để ly tham, để đưa đến sự tịch diệt, để đưa đến Niết Bàn hay sao?
36. Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã đề cập đến sự từ bỏ các dục, đã đề cập đến sự hiểu rõ về các dục tưởng, đã đề cập đến sự kềm chế các nỗi khao khát về dục, đã đề cập đến sự trừ diệt các dục tầm, đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao?
37. Này kẻ rồ dại, thà ngươi đặt dương vật vào trong miệng của con rắn có nọc độc khủng khiếp còn là điều cao thượng, nhưng đặt dương vật vào trong âm vật của người nữ là không (cao thượng). Này kẻ rồ dại, thà ngươi đặt dương vật vào trong miệng của con hắc xà còn là điều cao thượng, nhưng đặt dương vật vào trong âm vật của người nữ là không (cao thượng). Này kẻ rồ dại, thà ngươi đặt dương vật vào trong hố than được đốt cháy có ngọn lửa sáng rực còn là điều cao thượng, chớ đặt dương vật vào trong âm vật của người nữ là không (cao thượng). Điều ấy có lý do như thế nào? Này kẻ rồ dại, bởi vì do nguyên nhân kia 1 ngươi có thể đi đến cái chết hoặc khổ gần như chết, nhưng không vì nguyên nhân kia, khi tan rã thân xác và chết đi ngươi lại có thể bị sanh vào bất hạnh, cõi khổ, đọa xứ, địa ngục. Này kẻ rồ dại, quả thật do nguyên nhân này, 2 khi tan rã thân xác và chết đi, ngươi có thể bị sanh vào bất hạnh, cõi khổ, đọa xứ, địa ngục.
1 Là việc đặt dương vật vào trong miệng của con rắn có nọc độc khủng khiếp, vào trong miệng của con hắc xà, vào trong hố than được đốt cháy có ngọn lửa sáng rực (ND). 2 Là việc đặt dương vật vào trong âm vật của người nữ (ND).
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
38. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa, yaṃ tvaṃ asaddhammaṃ āmadhammaṃ vasaladhammaṃ duṭṭhullaṃ odakantikaṃ rāhassaṃ dvayaṃdvayasamāpattiṃ samāpajjissasi, bahunnaṃ kho tvaṃ moghapurisa akusalānaṃ dhammānaṃ ādikattā pubbaṅgamo. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya. Atha khvetaṃ moghapurisa, appasannānañceva appasādāya, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti.
39. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ sudinnaṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya dupposatāya mahicchatāya asantuṭṭhitāya 1 saṅgaṇikāya kosajjassa avaṇṇaṃ bhāsitvā anekapariyāyena subharatāya supposatāya appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa viriyārambhassa vaṇṇaṃ bhāsitvā bhikkhūnaṃ tadanucchavikaṃ tadanulomikaṃ dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:
40. “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca: saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya, dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya, appasannānaṃ pasādāya, pasannānaṃ bhiyyobhāvāya, saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu methunaṃ dhammaṃ patiseveyya, pārājiko hoti asaṃvāso ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
[Mūlapaññatti]
Sudinnabhāṇavāro niṭṭhito.
--ooOoo--
1 asantuṭṭhatāya - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
38. Này kẻ rồ dại, thế mà ở đây lại là ngươi, tức là việc ngươi bị vướng vào việc kết hợp của hai người, theo từng cặp, ở nơi kín đáo, là việc làm không tốt đẹp, là việc làm của các dân làng, là việc làm của những người thấp kém, là xấu xa, kết cuộc phải dùng nước tẩy rửa. Này kẻ rồ dại, đối với nhiều pháp bất thiện ngươi là người vi phạm đầu tiên, trước tất cả. Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”
39. Sau đó, khi đã khiển trách đại đức Sudinna bằng nhiều phương thức, đức Thế Tôn đã chê bai về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, sự khó khăn trong việc ăn uống, sự tầm cầu quá nhiều, sự không biết đủ, sự kết phe nhóm, sự biếng nhác; và bằng nhiều phương thức Ngài đã ngợi khen về sự dễ dàng trong việc cấp dưỡng, sự dễ dàng trong việc ăn uống, sự ít tầm cầu, sự biết đủ, sự từ khước, sự tiết chế, sự hài hòa, sự đoạn giảm, sự ra sức nỗ lực. Ngài đã nói Pháp thoại thích đáng và phù hợp cho các tỳ khưu rồi đã bảo các tỳ khưu rằng:
40. - “Này các tỳ khưu, như thế thì Ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm sự an lạc cho hội chúng, nhằm việc trấn áp những nhân vật ác xấu, nhằm sự lạc trú của các tỳ khưu hiền thiện, nhằm ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại, nhằm sự trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai, nhằm đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, nhằm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin, nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp,[*] và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào thực hiện việc đôi lứa là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.”[*]
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.
[Sự quy định căn bản]
Dứt tụng phẩm về Sudinna.
--ooOoo--
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
MAKKAṬĪVATTHU 1. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vesāliyaṃ mahāvane makkaṭiṃ āmisena upalāpetvā tassā methunaṃ dhammaṃ patisevati. Atha kho so bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi.
2. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū senāsanacārikaṃ āhiṇḍantā yena tassa bhikkhuno vihāro tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho sā makkaṭī te bhikkhū dūrato ’va āgacchante. Disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā tesaṃ bhikkhūnaṃ purato kaṭimpi cālesi, cheppampi cālesi, kaṭimpi oḍḍi, nimittampi akāsi. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Nissaṃsayaṃ kho so bhikkhu imissā makkaṭiyā methunaṃ dhammaṃ paṭisevatī ”ti ekamantaṃ nilīyiṃsu. Atha kho so bhikkhu vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā piṇḍapātaṃ ādāya paṭikkami.
3. Atha kho sā makkaṭī yena so bhikkhu tenupasaṅkami. Atha kho so bhikkhu taṃ piṇḍapātaṃ ekadesaṃ bhuñjitvā ekadesaṃ tassā makkaṭiyā adāsi. Atha kho sā makkaṭī taṃ piṇḍapātaṃ 1 bhuñjitvā tassa bhikkhuno kaṭiṃ oḍḍi. Atha kho so bhikkhu tassā makkaṭiyā methunaṃ dhammaṃ patisevati.
4. Atha kho te bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: “Nanu āvuso bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Kissa tvaṃ āvuso makkaṭiyā methunaṃ dhammaṃ patisevasī ”ti? “Saccaṃ āvuso bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Tañca kho manussitthiyā, no tiracchānagatāyā ”ti. “Nanu āvuso tatheva taṃ hoti. Ananucchaviyaṃ āvuso ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ āvuso evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā na sakkhissasi yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carituṃ? Nanu āvuso bhagavatā anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya? ―pe― Kāmapariḷāhānaṃ vūpasamo akkhāto? Netaṃ āvuso appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya. Atha khvetaṃ āvuso appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti. Atha kho te bhikkhū taṃ bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
1 taṃ piṇḍaṃ - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
CHUYỆN CON KHỈ CÁI: 1. Vào lúc bấy giờ, tại Mahāvana ở Vesālī, có vị tỳ khưu nọ dùng thức ăn dụ dỗ con khỉ cái rồi thực hiện việc đôi lứa với nó. Khi ấy vào buổi sáng, vị tỳ khưu ấy đã mặc y, cầm y bát, rồi đi vào thành Vesālī để khất thực.
2. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu trong lúc đi dạo quanh các chỗ trú ngụ đã đi đến trú xá của vị tỳ khưu ấy. Con khỉ cái ấy đã nhìn thấy các vị tỳ khưu ấy từ đàng xa đang đi lại, sau khi thấy đã đi đến gần các vị tỳ khưu ấy, sau khi đến gần đã lúc lắc hông ở phía trước các vị tỳ khưu ấy, đã lúc lắc đuôi, đã đưa hông ra, và đã làm dấu hiệu. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã khởi ý điều này: “Không còn nghi ngờ gì nữa, vị tỳ khưu ấy thực hiện việc đôi lứa với con khỉ cái này!” rồi đã nấp vào ở một bên. Sau đó, vị tỳ khưu ấy sau khi đi khất thực ở trong thành Vesālī đã mang đồ ăn khất thực quay trở về.
3. Khi ấy, con khỉ cái ấy đã đi đến gần vị tỳ khưu ấy. Rồi vị tỳ khưu ấy, sau khi thọ dụng đồ khất thực ấy một phần, đã cho con khỉ cái ấy một phần. Sau đó, khi đã ăn xong con khỉ cái ấy đã đưa hông ra cho vị tỳ khưu ấy. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy thực hiện việc đôi lứa với con khỉ cái ấy.
4. Rồi các vị tỳ khưu ấy đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, chẳng phải điều học đã được đức Thế Tôn quy định hay sao? Này đại đức, tại sao đại đức lại thực hiện việc đôi lứa với con khỉ cái?” - “Này các đại đức, đúng vậy. Điều học đã được đức Thế Tôn quy định và điều ấy là với người nữ chứ không phải với thú cái.” - “Này đại đức, chẳng phải điều ấy là đúng như thế hay sao? Này đại đức, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này đại đức, tại sao đại đức sau khi xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời? Này đại đức, chẳng phải đức Thế Tôn bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, ―(như trên)― đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao? Này đại đức, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này đại đức, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.” Sau đó, khi đã khiển trách vị tỳ khưu ấy bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
5. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā taṃ bhikkhuṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu, makkaṭiyā methunaṃ dhammaṃ patisevī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā:
“Ananucchaviyaṃ moghapurisa, ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa, evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā na sakkhissasi yāvajīvaṃ parisuddhaṃ paripuṇṇaṃ brahmacariyaṃ carituṃ? Nanu mayā moghapurisa, anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya? ―pe― Kāmapariḷāhānaṃ vūpasamo akkhāto?
6. Varaṃ te moghapurisa āsīvisassa ghoravisassa mukhe aṅgajātaṃ pakkhittaṃ, na tveva makkaṭiyā aṅgajāte aṅgajātaṃ pakkhittaṃ. Varaṃ te moghapurisa, kaṇhasappassa mukhe aṅgajātaṃ pakkhittaṃ, na tveva makkaṭiyā aṅgajāte aṅgajātaṃ pakkhittaṃ. Varaṃ te moghapurisa aṅgārakāsuyā ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya aṅgajātaṃ pakkhittaṃ, na tveva makkaṭiyā aṅgajāte aṅgajātaṃ pakkhittaṃ. Taṃ kissa hetu? Tato nidānaṃ hi moghapurisa, maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Na tveva tappaccayā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Ito nidānañca kho moghapurisa, kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya.
7. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa, yaṃ tvaṃ asaddhammaṃ gāmadhammaṃ vasaladhammaṃ duṭṭhullaṃ odakantikaṃ rāhassaṃ dvayaṃdvayasamāpattiṃ samāpajjissasi. Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya. Atha khvetaṃ moghapurisa, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti.
8. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya dupposanāya mahicchatāya asantuṭṭhitāya saṅgaṇikāya kosajjassa avaṇṇaṃ bhāsitvā anekapariyāyena subharatāya supposatāya appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa viriyārambhassa vaṇṇaṃ bhāsitvā bhikkhūnaṃ tadanucchavikaṃ tadanulomikaṃ dhammikaṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
5. Khi đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi vị tỳ khưu ấy rằng:“Này tỳ khưu, nghe nói ngươi đã thực hiện việc đôi lứa với con khỉ cái, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, tại sao ngươi sau khi xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời? Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, ―(như trên)― đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao?
6. Này kẻ rồ dại, thà ngươi đặt dương vật vào trong miệng của con rắn có nọc độc khủng khiếp còn là điều cao thượng, nhưng đặt dương vật vào trong âm vật của con khỉ cái là không (cao thượng). Này kẻ rồ dại, thà ngươi đặt dương vật vào trong miệng của con hắc xà còn là điều cao thượng, nhưng đặt dương vật vào trong âm vật của con khỉ cái là không (cao thượng). Này kẻ rồ dại, thà ngươi đặt dương vật vào trong hố than được đốt cháy có ngọn lửa sáng rực còn là điều cao thượng, chớ đặt dương vật vào trong âm vật của con khỉ cái là không (cao thượng). Điều ấy có lý do như thế nào? Này kẻ rồ dại, bởi vì do nguyên nhân kia 1 ngươi có thể đi đến cái chết hoặc khổ gần như chết, nhưng không vì nguyên nhân kia, khi tan rã thân xác và chết đi, ngươi lại có thể bị sanh vào bất hạnh, cõi khổ, đọa xứ, địa ngục. Này kẻ rồ dại, quả thật do nguyên nhân này, 2 khi tan rã thân xác và chết đi, ngươi có thể bị sanh vào bất hạnh, cõi khổ, đọa xứ, địa ngục.
7. Này kẻ rồ dại, thế mà ở đây lại là ngươi, tức là việc ngươi bị vướng vào việc kết hợp của hai người, theo từng cặp, ở nơi kín đáo, là việc làm không tốt đẹp, là việc làm của các dân làng, là việc làm của những người thấp kém, là xấu xa, kết cuộc phải dùng nước tẩy rửa. Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này đại đức, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”
8. Sau đó, khi đã khiển trách vị tỳ khưu ấy bằng nhiều phương thức, đức Thế Tôn đã chê bai về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, sự khó khăn trong việc ăn uống, sự tầm cầu quá nhiều, sự không biết đủ, sự kết phe nhóm, sự biếng nhác; và bằng nhiều phương thức Ngài đã ngợi khen về sự dễ dàng trong việc cấp dưỡng, sự dễ dàng trong việc ăn uống, sự ít tầm cầu, sự biết đủ, sự từ khước, sự tiết chế, sự hài hòa, sự đoạn giảm, sự ra sức nỗ lực. Ngài đã nói Pháp thoại thích đáng và phù hợp cho các tỳ khưu rồi đã bảo các tỳ khưu rằng:
1
Nguyên nhân kia đã được giải thích ở phần trước.
2
Nguyên nhân này là việc đặt dương vật vào trong âm vật của con khỉ cái (ND).
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
9. “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca: saṅghasuṭṭhutāya, saṅghaphāsutāya, dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya, samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya, appasannānaṃ pasādāya, pasannānaṃ bhiyyobhāvāya, saddhammaṭṭhitiyā, vinayānuggahāya. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu methunaṃ dhammaṃ patiseveyya, antamaso tiracchānagatāyapi, pārājiko hoti asaṃvāso ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
[Dutiyapaññatti]
Makkaṭīvatthu niṭṭhitaṃ.
--ooOoo--
SANTHATABHĀṆAVĀRO
1. Tena kho pana samayena sambahulā vesālikā vajjiputtakā bhikkhū yāvadatthaṃ bhuñjiṃsu, yāvadatthaṃ supiṃsu, yāvadatthaṃ nahāyiṃsu. Yāvadatthaṃ bhuñjitvā, yāvadatthaṃ supitvā, yāvadatthaṃ nahāyitvā, ayoniso manasi karitvā, sikkhaṃ apaccakkhāya, dubbalyaṃ anāvīkatvā, methunaṃ dhammaṃ patiseviṃsu.
Te aparena samayena ñātivyasanenapi phuṭṭhā, bhogavyasanenapi phuṭṭhā, rogavyasanenapi phuṭṭhā āyasmantaṃ ānandaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadanti: “Na mayaṃ bhante ānanda, buddhagarahino na dhammagarahino na saṅghagarahino. Attagarahino mayaṃ bhante ānanda, anaññagarahino. Mayamevamhā alakkhikā mayaṃ appapuññā ye mayaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitvā nāsakkhimha yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Idāni ce ’pi 1 mayaṃ bhante ānanda, labheyyāma bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampadaṃ. Idāni ’pi mayaṃ vipassakā kusalānaṃ dhammānaṃ pubbarattāpararattaṃ bodhapakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogamanuyuttā vihareyyāma. Sādhu bhante ānanda, bhagavato etamattaṃ ārocehī ”ti. “Evamāvuso ”ti kho āyasmā ānando vesālikānaṃ vajjiputtakānaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesi.
1 idānipi ce - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
9. “Này các tỳ khưu, như thế thì Ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm sự an lạc cho hội chúng, nhằm việc trấn áp những nhân vật ác xấu, nhằm sự lạc trú của các tỳ khưu hiền thiện, nhằm ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại, nhằm sự trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai, nhằm đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, nhằm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin, nhằm sự tồn tại của Chánh Pháp, và nhằm sự hỗ trợ Luật. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào thực hiện việc đôi lứa ngay cả với loài thú cái là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.”
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.
[Sự quy định lần hai]
Dứt chuyện con khỉ cái.
--ooOoo--
TỤNG PHẨM - ĐƯỢC CHE PHỦ:
1. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu nhóm Vajjiputtaka trú xứ Vesālī đã thọ thực theo ý thích, ngủ theo ý thích, tắm theo ý thích. Sau khi đã thọ thực theo ý thích, sau khi đã ngủ theo ý thích, sau khi đã tắm theo ý thích, sau khi đã tác ý không chơn chánh, các vị ấy đã thực hiện việc đôi lứa khi chưa lìa bỏ sự học tập và chưa bày tỏ lòng yếu nhược.
Thời gian sau đó, các vị ấy bị tác động bởi sự bất hạnh của quyến thuộc, bởi sự bất hạnh về tài sản, bởi sự bất hạnh về bệnh hoạn nên đã đi đến gặp đại đức Ānanda và nói như vầy: - “Thưa ngài Ānanda, chúng tôi không phải là những người chê bai đức Phật, không phải là những người chê bai Giáo Pháp, không phải là những người chê bai Hội Chúng. Thưa ngài Ānanda, chúng tôi là những người chê bai chính mình, là những người không chê bai kẻ khác. Chính chúng tôi không có may mắn, chúng tôi có phước báu ít ỏi, chúng tôi đây sau khi xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời. Thưa ngài Ānanda, nếu như giờ đây chúng tôi có thể đạt được sự xuất gia trong sự chứng minh của đức Phật, có thể đạt được sự tu lên bậc trên, thì giờ đây chúng tôi cũng có thể là những người hành Minh Sát, có thể sống gắn bó với sự tu tập về các thiện pháp tức là các pháp có liên quan đến sự giác ngộ vào đầu đêm và cuối đêm. Thưa ngài Ānanda, lành thay xin ngài hãy trình sự việc này lên đức Thế Tôn.” - “Này các đại đức, được rồi.” Nghe theo các vị nhóm Vajjiputtaka trú xứ Vesālī, đại đức Ānanda đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
2. “Aṭṭhānametaṃ ānanda, anavakāso yaṃ tathāgato vajjīnaṃ vā vajjiputtakānaṃ vā kāraṇā sāvakānaṃ pārājikaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ samūhaneyyā ”ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Yo pana bhikkhave bhikkhu 1 sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvīkatvā methunaṃ dhammaṃ patisevati, so āgato na upasampādetabbo. Yo ca kho bhikkhave bhikkhu 2 sikkhaṃ paccakkhāya dubbalyaṃ āvīkatvā methunaṃ dhammaṃ patisevati, so āgato upasampādetabbo. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
3. “Yo pana bhikkhu bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvīkatvā methunaṃ dhammaṃ patiseveyya antamaso tiracchānagatāyapi, pārājiko hoti asaṃvāso ”ti.
[Tatiyapaññatti]
4. Yo panā ’ti yo yādiso yathāyutto yathājacco yathānāmo yathāgotto yathāsīlo yathāvihārī yathāgocaro thero vā navo vā majjhimo vā, eso vuccati ‘yo panā ’ti.
5. Bhikkhū ’ti bhikkhako ’ti bhikkhu, bhikkhācariyaṃ ajjhūpagato ’ti bhikkhu, bhinnapaṭadharo ’ti bhikkhu, samaññāya bhikkhu, paṭiññāya bhikkhu, ehi bhikkhū ’ti bhikkhu, tīhi saraṇagamanehi upasampanno ’ti bhikkhu, bhadro bhikkhu, sāro bhikkhu, sekho bhikkhu, asekho bhikkhu, samaggena saṅghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampanno ’ti bhikkhu. Tatrayvāyaṃ bhikkhu samaggena saṅghena ñatticatutthena kammena akuppena ṭhānārahena upasampanno, ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
6. Sikkhā ’ti tisso sikkhā: adhisīlasikkhā adhicittasikkhā adhipaññāsikkhā. Tatra yāyaṃ adhisīlasikkhā, ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā ‘sikkhā ’ti.
7. Sājīvaṃ nāma yaṃ bhagavatā paññattaṃ sikkhāpadaṃ, etaṃ sājīvaṃ nāma. Tasmiṃ sikkhati, tena vuccati sājīvasamāpanno ’ti.
1 yo bhikkhave - Ma; yo kho bhikkhave bhikkhu - Syā. 2 yo ca kho bhikkhave - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
- “Này Ānanda, việc Như Lai có thể hủy bỏ điều học pārājika đã được quy định cho các đệ tử vì lý do của các vị Vajjī hoặc của những người con trai của các vị Vajjī là điều không có cơ sở và không hợp lý.” Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào khi chưa lìa bỏ sự học tập và chưa bày tỏ lòng yếu nhược mà thực hiện việc đôi lứa thì vị ấy không được tu lên bậc trên trong tương lai. Và này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào sau khi lìa bỏ sự học tập và sau khi tuyên bố sự yếu nhược rồi thực hiện việc đôi lứa thì vị ấy có thể được tu lên bậc trên trong tương lai. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
3. “Vị tỳ khưu nào thọ trì sự học tập và lối sống của các tỳ khưu, khi chưa lìa bỏ sự học tập và chưa bày tỏ lòng yếu nhược, mà thực hiện việc đôi lứa ngay cả với loài thú cái là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.”
[Sự quy định lần ba]
4. Vị nào: là bất cứ vị nào có mối quan hệ như vầy, có giai cấp như vầy, có tên như vầy, có họ như vầy, có giới hạnh như vầy, có trú xứ như vầy, có nơi đi lại như vầy, là vị trưởng lão (trên 10 năm tỳ khưu), hoặc là vị mới tu (dưới 5 năm), hoặc là vị trung niên (trên 5 năm); vị ấy được gọi là ‘vị nào.’
5. Tỳ khưu: ‘Vị đi khất thực’ là tỳ khưu. ‘Vị chấp nhận việc đi khất thực’ là tỳ khưu. ‘Vị mặc y đã được cắt rời’ là tỳ khưu. Là tỳ khưu do sự thừa nhận. Là tỳ khưu do tự mình xác nhận. Là tỳ khưu khi được (đức Phật) nói rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đi đến.’ ‘Vị đã tu lên bậc trên bằng Tam Quy’ là tỳ khưu. ‘Vị hiền thiện’ là tỳ khưu. ‘Vị có thực chất’ là tỳ khưu. ‘Vị Thánh hữu học’ là tỳ khưu. ‘Vị Thánh vô học’ là tỳ khưu. ‘Vị đã được tu lên bậc trên với hội chúng hợp nhất bằng hành sự có lời thông báo đến lần thứ tư, không sai sót, đáng được duy trì’ là tỳ khưu. Ở đây, vị tỳ khưu đã được tu lên bậc trên với hội chúng hợp nhất, bằng hành sự có lời thông báo đến lần thứ tư, không sai sót, đáng được duy trì, vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
6. Sự học tập: Có ba sự học tập: sự học tập về tăng thượng giới, sự học tập về tăng thượng tâm, sự học tập về tăng thượng tuệ. 1 Ở đây, ‘sự học tập’ được đề cập trong ý nghĩa này là sự học tập về tăng thượng giới.
7. Lối sống: nghĩa là điều học nào đã được đức Thế Tôn quy định, điều học ấy gọi là lối sống. Vì thế, vị học tập theo lối sống ấy được gọi là ‘thọ trì lối sống.’
1 Adhisīla: Tăng thượng giới là giới bổn Pātimokkha. Adhicitta: Tăng thượng tâm là sự tu tập các loại định hợp thế. Adhipaññā: Tăng thượng tuệ là sự tu tập (các tâm) Đạo Siêu Thế (VinA. i, 244-245).
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
8. Sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvīkatvā ’ti atthi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā. Atthi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
9. Kathañca bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā? Idha bhikkhave bhikkhu ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno upāsakabhāvaṃ patthayamāno ārāmikabhāvaṃ patthayamāno samāṇerabhāvaṃ patthayamāno titthiyabhāvaṃ patthayamāno titthiyasāvakabhāvaṃ patthayamāno assamaṇabhāvaṃ patthayamāno asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Yannūnāhaṃ buddhaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
10. Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamano jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Yannūnāhaṃ dhammaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ saṅghaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ sikkhaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ vinayaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ―pe― ‘Yannūnāhaṃ pātimokkhaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ uddesaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ upajjhāyaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ ācariyaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ saddhivihārikaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ antevāsikaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ samānupajjhāyakaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ samānācariyakaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ sabrahmacāriṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ gihī assan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ upāsako assan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ ārāmiko assan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ sāmaṇero assan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ titthiyo assan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ titthiyasāvako assan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ assamaṇo assan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yannūnāhaṃ asakyaputtiyo assan ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
11. Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamano jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Yadi panāhaṃ buddhaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Yadi panāhaṃ asakyaputtiyo assan ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
8. Khi chưa lìa bỏ sự học tập và chưa bày tỏ lòng yếu nhược: Này các tỳ khưu, có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ. Này các tỳ khưu, có sự bày tỏ lòng yếu nhược và sự học tập được lìa bỏ.
9. Này các tỳ khưu, thế nào là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ? Này các tỳ khưu, trường hợp vị tỳ khưu bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ, mong mỏi thân phận cư sĩ, mong mỏi thân phận người phụ việc chùa, mong mỏi thân phận sa di, mong mỏi thân phận ngoại đạo, mong mỏi thân phận đệ tử ngoại đạo, mong mỏi thân phận không phải là Sa-môn, mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ đức Phật?’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
10. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―(như trên)― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ Giáo Pháp?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ Hội Chúng?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ sự học tập?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ Luật?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ giới bổn Pātimokkha?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ việc đọc tụng?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ thầy tế độ?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ thầy dạy học?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ đệ tử?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ học trò?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ vị có chung thầy tế độ?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ vị có chung thầy dạy học?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên lìa bỏ vị đồng Phạm hạnh?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành gia chủ?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành nam cư sĩ?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành người phụ việc chùa?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành sa di?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành ngoại đạo?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành đệ tử ngoại đạo?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành không phải là Sa-môn?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hay là tôi nên trở thành không phải là Thích tử?’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
11. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―(như trên)― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Nếu như tôi có thể lìa bỏ đức Phật?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Nếu như tôi có thể không phải là Thích tử?’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
12. Atha vā pana ―pe― ‘Apāhaṃ 1 buddhaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Apāhaṃ1 asakyaputtiyo assan ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
13. Atha vā pana ―pe― ‘Handāhaṃ buddhaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Handāhaṃ asakyaputtiyo assan ’ti, vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
14. Atha vā pana ―pe― ‘Hoti me buddhaṃ paccakkheyyan ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Hoti me asakyaputtiyo assan ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
15. Athavā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Mātaraṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pitaraṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Bhātaraṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Bhaginiṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Puttaṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Dhītaraṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pajāpatiṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Ñātake sarāmī ’ti’ vadati viññāpeti, ―pe― ‘Mitte sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Gāmaṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Nigamaṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Khettaṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Vatthuṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Hiraññaṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Suvaṇṇaṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Sippaṃ sarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pubbe hasitaṃ lapitaṃ kīḷitaṃ samanussarāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
16. Athavā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Mātā me atthi, sā mayā posetabbā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pitā me atthi, so mayā posetabbo ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Bhātā me atthi, so mayā posetabbo ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Bhaginī me atthi, sā mayā posetabbā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Putto me atthi, so mayā posetabbo ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Dhītā me atthi, sā mayā posetabbā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pajāpatī me atthi, sā mayā posetabbā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Ñātakā me atthi, te mayā posetabbā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Mittā me atthi, te mayā posetabbā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti, sikkhā ca apaccakkhātā.
1 athāhaṃ - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
12. Hoặc là ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Giờ tôi nên lìa bỏ đức Phật?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Giờ tôi nên không phải là Thích tử?’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
13. Hoặc là ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Vậy tôi hãy nên lìa bỏ đức Phật?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Vậy tôi hãy nên không phải là Thích tử?’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
14. Hoặc là ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Ước gì tôi có thể lìa bỏ đức Phật?’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Ước gì tôi có thể không phải là Thích tử?’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
15. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―(như trên)― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ mẹ.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ cha.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ anh (em) trai.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ chị (em) gái.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ con trai.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ con gái.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ vợ.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ quyến thuộc.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ bạn bè.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ làng quê.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ phố phường.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ ruộng.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ vườn.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ tiền vàng.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ vàng khối.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi nhớ nghề nghiệp.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi hồi tưởng lại sự cười, nói, đùa giỡn trước đây.’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
16. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―(như trên)― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có mẹ. Người ấy có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có cha. Người ấy có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có anh (em) trai. Người ấy có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có chị (em) gái. Người ấy có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có con trai. Nó có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có con gái. Nó có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có vợ. Cô ấy có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có quyến thuộc. Họ có thể nuôi tôi.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có bạn bè. Họ có thể nuôi tôi.’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
17. Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Mātā me atthi, sā maṃ posessatī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pitā me atthi, so maṃ posessatī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Bhātā me atthi, so maṃ posessatī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Bhaginī me atthi, sā maṃ posessatī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Putto me atthi, so maṃ posessatī’ vadati viññāpeti, ―pe― ‘Dhītā me atthi, sā maṃ posessatī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pajāpatī me atthi, sā maṃ posessatī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Ñātakā me atthi, te maṃ posessantī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Mittā me atthi, te maṃ posessantī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Gāmo me atthi, tenāhaṃ jīvissāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Nigamo me atthi, tenāhaṃ jīvissāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Khettaṃ me atthi, tenāhaṃ jīvissāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Vatthu me atthi, tenāhaṃ jīvissāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Hiraññaṃ me atthi, tenāhaṃ jīvissāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Suvaṇṇaṃ me atthi, tenāhaṃ jīvissāmī ’ti vadati viññāpeti. ―pe― ‘Sippaṃ me atthi, tenāhaṃ jīvissāmī ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
18. Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Dukkaran ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Na sukaran ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Duccaran ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Na sucaran ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Na ussahāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Na visahāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Na ramāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Na abhiramāmī ’ti vadati viññāpeti, evampi kho bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca apaccakkhātā.
*****
19. Kathañca bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā? Idha bhikkhave bhikkhu ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Buddhaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
17. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―nt― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có mẹ. Người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có cha. Người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có anh (em) trai. Người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có chị (em) gái. Người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có con trai. Người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có con gái. Người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có vợ. Người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có quyến thuộc. Các người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có bạn bè. Các người ấy sẽ nuôi tôi.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có làng quê. Tôi sẽ sống nhờ nó.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có phố phường. Tôi sẽ sống nhờ nó.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có ruộng. Tôi sẽ sống nhờ nó.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có vườn. Tôi sẽ sống nhờ nó.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có tiền vàng. Tôi sẽ sống nhờ nó.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có vàng khối. Tôi sẽ sống nhờ nó.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi có nghề nghiệp. Tôi sẽ sống nhờ nó.’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
18. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―nt― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Việc khó làm!’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Không phải việc dễ làm!’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Việc khó thực hành!’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Không phải việc dễ thực hành!’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi không nỗ lực!’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi không chịu đựng nổi!’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi không sung sướng!’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi không thỏa thích!’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược mà sự học tập chưa được lìa bỏ.
*****
19. Này các tỳ khưu, thế nào là có sự bày tỏ lòng yếu nhược và sự học tập được lìa bỏ? Này các tỳ khưu, trường hợp vị tỳ khưu bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―(như trên)― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ đức Phật.’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược và sự học tập được lìa bỏ.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
20. Atha vā pana ukkaṇṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Dhammaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Saṅghaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Sikkhaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Vinayaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Pātimokkhaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Uddesaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Upajjhāyaṃ paccākkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Ācariyaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Saddhivihārikaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Antevāsikaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Samānupajjhāyakaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Samānācariyakaṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Sabrahmacāriṃ paccakkhāmī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Gihī ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Upāsako ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Ārāmiko ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Sāmaṇero ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Titthiyo ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Titthiyasāvako ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Assamaṇo ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Asakyaputtiyo ti maṃ dhārehī ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
21. Atha vā pana ukkaṇaṭhito anabhirato sāmaññā cavitukāmo bhikkhubhāvaṃ aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno gihībhāvaṃ patthayamāno ―pe― asakyaputtiyabhāvaṃ patthayamāno: ‘Alaṃ me buddhenā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Alaṃ me sabrahmacārīhī ’ti vadati viññāpeti, evampi ―pe― sikkhā ca paccakkhātā.
22. Atha vā pana ―pe― ‘Kinnu me buddhenā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Kinnu me sabrahmacārīhī ’ti vadati viññāpeti, evampi ―pe― sikkhā ca paccakkhātā.
23. Atha vā pana ―pe― ‘Na mamattho buddhenā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Na mamattho sabrahmacārīhī ’ti vadati viññāpeti, evampi ―pe― sikkhā ca paccakkhātā.
24. Atha vā pana ―pe― ‘Sumutto ’haṃ buddhenā ’ti vadati viññāpeti, ―pe― ‘Sumutto ’haṃ sabrahmacārīhī ’ti vadati viññāpeti, evampi bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
20. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―(như trên)― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ Giáo Pháp.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ Hội Chúng.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ sự học tập.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ Luật.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ giới bổn Pātimokkha.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ việc đọc tụng.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ thầy tế độ.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ thầy dạy học.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ đệ tử.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ học trò.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ vị có chung thầy tế độ.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ vị có chung thầy dạy học.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi lìa bỏ vị đồng Phạm hạnh.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi là gia chủ.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi là cư sĩ.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi là người phụ việc chùa.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi là sa di.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi là ngoại đạo.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi là đệ tử ngoại đạo.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi không phải là Sa-môn.’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Hãy ghi nhận tôi không phải là Thích tử.’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược và sự học tập được lìa bỏ.
21. Hoặc là (vị tỳ khưu) bị bực bội, không thỏa thích, có ý định giã từ hạnh Sa-môn, trong khi bị bồn chồn, bị hổ thẹn, chán ghét thân phận tỳ khưu, mong mỏi thân phận gia chủ ―(như trên)― mong mỏi thân phận không phải là Thích tử rồi nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi đã chán đức Phật.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi đã chán vị đồng Phạm hạnh.’ Này các tỳ khưu, như thế là ―(như trên)― và sự học tập được lìa bỏ.
22. Hoặc là ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi còn liên quan gì với đức Phật?’ ―nt― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi còn liên quan gì với vị đồng Phạm hạnh?’ Này các tỳ khưu, như thế là ―nt― và sự học tập được lìa bỏ.
23. Hoặc là ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi không cần đến đức Phật.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi không cần đến vị đồng Phạm hạnh.’ Này các tỳ khưu, như thế là ―(như trên)― và sự học tập được lìa bỏ.
24. Hoặc là ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi đã hoàn toàn lìa khỏi đức Phật.’ ―(như trên)― nói ra, tuyên bố rằng: ‘Tôi đã hoàn toàn lìa khỏi vị đồng Phạm hạnh.’ Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược và sự học tập được lìa bỏ.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
25. Yāni vā panaññāni ’pi atthi buddhavevacanāni vā dhammavevacanāni vā saṅghavevacanāni vā sikkhāvevacanāni vā vinayavevacanāni vā pātimokkhavevacanāni vā uddesavevacanāni vā upajjhāyavevacanāni vā ācariyavevacanāni vā saddhivihārikavevacanāni vā antevāsikavevacanāni vā samānupajjhāyakavevacanāni vā samānācariyakavevacanāni vā sabrahmacārivevacanāni vā gihīvevacanāni vā upāsakavevacanāni vā ārāmikavevacanāni vā sāmaṇeravevacanāni vā titthiyavevacanāni vā titthiyasāvakavevacanāni vā assamaṇavevacanāni vā asakyaputtiyavevacanāni vā tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi vadati viññāpeti, evaṃ kho bhikkhave dubbalyāvīkammañceva hoti sikkhā ca paccakkhātā.
26. Kathañca bhikkhave apaccakkhātā hoti sikkhā? Idha bhikkhave yehi ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi sikkhā paccakkhātā hoti, tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi ummattako sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ummattakassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Khittacitto sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Khittacittassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Vedanaṭṭo sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Vedanaṭṭassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Devatāya santiye sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Tiracchānagatassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ariyakena milakkhassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Milakkhakena ariyakassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ariyakena ariyakassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Milakkhakena milakkhakassa santike sikkhaṃ paccakkhāti, so ca na paṭivijānāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Davāya sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Ravāya sikkhaṃ paccakkhāti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Asāvetukāmo sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Sāvetukāmo na sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Aviññussa sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Viññussa na sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Sabbaso vā pana na sāveti, apaccakkhātā hoti sikkhā. Evaṃ kho bhikkhave apaccakkhātā hoti sikkhā.
27. Methunadhammo nāma yo so asaddhammo gāmadhammo vasaladhammo duṭṭhullaṃ odakantikaṃ rahassaṃ dvayaṃdvayasamāpatti, eso methunadhammo nāma.
28. Patisevati nāma yo nimittena nimittaṃ aṅgajātena aṅgajātaṃ antamaso tilaphalamattampi paveseti, eso patisevati nāma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
25. Hoặc là, còn có những điều khác ám chỉ đức Phật, hoặc ám chỉ Giáo Pháp, hoặc ám chỉ Hội Chúng, hoặc ám chỉ sự học tập, hoặc ám chỉ Luật, hoặc ám chỉ giới bổn Pātimokkha, hoặc ám chỉ việc đọc tụng, hoặc ám chỉ thầy tế độ, hoặc ám chỉ thầy dạy học, hoặc ám chỉ người đệ tử, hoặc ám chỉ người học trò, hoặc ám chỉ vị có chung thầy tế độ, hoặc ám chỉ vị có chung thầy dạy học, hoặc ám chỉ vị đồng Phạm hạnh, hoặc ám chỉ gia chủ, hoặc ám chỉ nam cư sĩ, hoặc ám chỉ người phụ việc chùa, hoặc ám chỉ sa di, hoặc ám chỉ ngoại đạo, hoặc ám chỉ đệ tử ngoại đạo, hoặc ám chỉ việc không phải là Sa-môn, hoặc ám chỉ việc không phải là Thích tử, và vị nói ra, tuyên bố với những hình thức ấy, với những biểu hiện ấy, với những dấu hiệu ấy. Này các tỳ khưu, như thế là có sự bày tỏ lòng yếu nhược và sự học tập được lìa bỏ. 26. Này các tỳ khưu, thế nào là sự học tập chưa được lìa bỏ? Này các tỳ khưu, ở đây sự học tập được lìa bỏ với những hình thức, với những biểu hiện, với những dấu hiệu mà vị bị điên lìa bỏ sự học tập với những hình thức ấy, với những biểu hiện ấy, với những dấu hiệu ấy thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học trong sự chứng minh của vị bị điên thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị có tâm bị rối loạn lìa bỏ sự học tập thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học trong sự chứng minh của vị có tâm bị rối loạn thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị bị thọ khổ hành hạ lìa bỏ sự học tập thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học trong sự chứng minh của vị bị thọ khổ hành hạ thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học trong sự chứng minh của Thiên nhân thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học trong sự chứng minh của loài thú thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học theo ngôn ngữ quý phái trong sự chứng minh của người bình dân và nếu người ấy không hiểu thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học theo ngôn ngữ bình dân trong sự chứng minh của người quý phái và nếu người ấy không hiểu thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học theo ngôn ngữ quý phái trong sự chứng minh của người quý phái nhưng nếu người ấy không hiểu thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học theo ngôn ngữ bình dân trong sự chứng minh của người bình dân nhưng nếu người ấy không hiểu thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học theo lối đùa cợt thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị lìa bỏ điều học do bị lỡ lời thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị ấy nói ra nhưng có ý định không cho nghe thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị ấy có ý định cho nghe nhưng nói ra không nghe được thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị ấy nói với kẻ không hiểu biết thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Vị ấy không nói ra cho nghe đến người hiểu biết thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Hoặc vị ấy không nói ra đầy đủ thì sự học tập vẫn chưa được lìa bỏ. Này các tỳ khưu, như thế là sự học tập chưa được lìa bỏ. 27. Việc đôi lứa nghĩa là việc nào là việc kết hợp của hai người, theo từng cặp, ở nơi kín đáo, là việc làm không tốt đẹp, là việc làm của các dân làng, là việc làm của những người thấp kém, là xấu xa, kết cuộc phải dùng nước tẩy rửa; việc ấy gọi là việc đôi lứa. 28. Thực hiện nghĩa là vị nào đưa vật biểu tượng vào vật biểu tượng, đưa dương vật vào âm vật cho dầu chỉ (đưa vào) khoảng cách bằng hạt mè, vị ấy được gọi là thực hiện.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
29. Antamaso tiracchānagatāyapī ’ti tiracchānagatitthiyāpi methunaṃ dhammaṃ patisevitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo, pageva manussitthiyā. Tena vuccati ‘antamaso tiracchānagatāyapī ’ti. 30. Pārājiko hotī ’ti seyyathāpi nāma puriso sīsacchinno abhabbo tena sarīrabandhanena jīvituṃ, evameva bhikkhu methunaṃ dhammaṃ patisevitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Tena vuccati ‘pārājiko hotī ’ti. 31. Asaṃvāso ’ti saṃvāso nāma ekaṃ kammaṃ ekuddeso samasikkhatā. Eso saṃvāso nāma. So tena saddhiṃ natthi. Tena vuccati ‘asaṃvāso ’ti. 32. Tisso itthiyo: manussitthi, amanussitthi, tiracchānagatitthi. Tayo ubhatobyañjanakā: manussubhatobyañjanako, amanussubhatobyañjanako, tiracchānagatubhatobyañjanako. Tayo paṇḍakā: manussapaṇḍako, amanussapaṇḍako, tiracchānagatapaṇḍako. Tayo purisā: manussapuriso amanussapuriso tiracchānagatapuriso. 33. Manussitthiyā tayo magge methunaṃ dhammaṃ patisevantassa 1 āpatti pārājikassa: vaccamagge passāvamagge mukhe. Amanussitthiyā ―pe― Tiracchānagatitthiyā tayo magge methunaṃ dhammaṃ patisevantassa1 āpatti pārājikassa: vaccamagge passāvamagge mukhe. Manussubhatobyañjanakassa ―pe― Amanussubhatobyañjanakassa ―pe― Tiracchānagatubhatobyañjanakassa tayo magge methunaṃ dhammaṃ patisevantassa1 āpatti pārājikassa: vaccamagge passāvamagge mukhe. 34. Manussapaṇḍakassa dve magge methunaṃ dhammaṃ patisevantassa1 āpatti pārājikassa: vaccamagge mukhe. Amanussapaṇḍakassa ―pe― Tiracchānagatapaṇḍakassa ―pe― Manussapurisassa ―pe― Amanussapurisassa ―pe― Tiracchānagatapurisassa dve magge methunaṃ dhammaṃ patisevantassa1 āpatti pārājikassa: vaccamagge mukhe. 35. Bhikkhussa sevanacittaṃ upaṭṭhite manussitthiyā vaccamaggaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa2 āpatti pārājikassa. Bhikkhussa sevanacittaṃ upaṭṭhite manussitthiyā passāvamaggaṃ ―pe― mukhaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa āpatti pārājikassa. Bhikkhussa sevanacittaṃ upaṭṭhite amanussitthiyā ―pe― tiracchānagatitthiyā ―pe― manussubhatobyañjanakassa ―pe― amanussubhatobyañjanakassa ―pe― tiracchānagatubhatobyañjanakassa vaccamaggaṃ ―pe― passāvamaggaṃ ―pe― mukhaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa2 āpatti pārājikassa. 36. Bhikkhussa sevanacittaṃ upaṭṭhite manussapaṇḍakassa vaccamaggaṃ ―pe― mukhaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa2 āpatti pārājikassa. Bhikkhussa sevanacittaṃ upaṭṭhite amanussapaṇḍakassa ―pe― tiracchānagatapaṇḍakassa ―pe― manussapurisassa ―pe― amanussapurisassa ―pe― tiracchānagatapurisassa vaccamaggaṃ ―pe― mukhaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa2 āpatti pārājikassa.
1 2 patiseventassa - Sī. pavesantassa - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
29. Ngay cả với loài thú cái: Sau khi thực hiện việc đôi lứa với giống cái của loài thú thì không còn là Sa-môn, không còn là Thích tử nữa, chứ không phải chỉ với người nữ; vì thế được gọi là ‘ngay cả với loài thú cái.’
30. Là vị phạm tội pārājika: cũng giống như người đàn ông bị chặt đứt đầu không thể sống bám víu vào thân thể ấy, tương tợ như thế vị tỳ khưu sau khi thực hiện việc đôi lứa thì không còn là Sa-môn, không còn là Thích tử; vì thế được gọi ‘là vị phạm tội pārājika.’
31. Không được cộng trú: cộng trú nghĩa là có chung hành sự, có chung việc đọc tụng (giới bổn Pātimokkha), có sự học tập giống nhau, điều ấy gọi là cộng trú. Vị ấy không có được điều ấy, vì thế được gọi là ‘không được cộng trú.’
32. Nữ tánh có ba loại: người nữ, phi nhân nữ, thú cái. Lưỡng căn có ba loại: người lưỡng căn, phi nhân lưỡng căn, thú lưỡng căn. Vô căn[*] có ba loại: người vô căn, phi nhân vô căn, thú vô căn. Nam tánh có ba loại: người nam, phi nhân nam, thú đực.
33. Vị thực hiện việc đôi lứa với người nữ theo ba đường: ở đường đại tiện, ở đường tiểu tiện, ở miệng thì phạm tội pārājika. Vị thực hiện việc đôi lứa với phi nhân nữ ―(như trên)― với thú cái theo ba đường: ở đường đại tiện, ở đường tiểu tiện, ở miệng thì phạm tội pārājika. Vị thực hiện việc đôi lứa với người lưỡng căn ―(như trên)― với phi nhân lưỡng căn ―(như trên)― với thú lưỡng căn theo ba đường: ở đường đại tiện, ở đường tiểu tiện, ở miệng thì phạm tội pārājika.
34. Vị thực hiện việc đôi lứa với người vô căn theo hai đường: ở đường đại tiện, ở miệng thì phạm tội pārājika. Vị thực hiện việc đôi lứa với phi nhân vô căn ―(như trên)― với thú vô căn ―(như trên)― với người nam ―(như trên)― với phi nhân nam ―(như trên)― với thú đực theo hai đường: ở đường đại tiện, ở miệng thì phạm tội pārājika.
35. Vị tỳ khưu nghĩ đến việc giao hợp rồi đưa dương vật vào đường đại tiện của người nữ thì phạm tội pārājika. Vị tỳ khưu nghĩ đến việc giao hợp rồi đưa dương vật vào đường tiểu tiện ―(như trên)― vào miệng của người nữ thì phạm tội pārājika. Vị tỳ khưu nghĩ đến việc giao hợp rồi đưa dương vật vào đường đại tiện ―(như trên)― vào đường tiểu tiện ―(như trên)― vào miệng của phi nhân nữ ―(như trên)― của thú cái ―(như trên)― của người lưỡng căn ―(như trên)― của phi nhân lưỡng căn ―(như trên)― của thú lưỡng căn thì phạm tội pārājika.
36. Vị tỳ khưu nghĩ đến việc giao hợp rồi đưa dương vật vào đường đại tiện ―(như trên)― vào miệng của người vô căn thì phạm tội pārājika. Vị tỳ khưu nghĩ đến việc giao hợp rồi đưa dương vật vào đường đại tiện ―(như trên)― vào miệng của phi nhân vô căn ―(như trên)― của thú vô căn ―(như trên)― của người nam ―(như trên)― của phi nhân nam ―(như trên)― của thú đực ―(như trên)― thì phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
37. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ na sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ na sādiyati, paviṭṭhaṃ na sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ na sādiyati, paviṭṭhaṃ na sādiyati, ṭhitaṃ na sādiyati, uddharanaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ na sādiyati, paviṭṭhaṃ na sādiyati, ṭhitaṃ na sādiyati, uddharaṇaṃ na sādiyati, anāpatti.
38. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharanaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
39. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ jāgarantiṃ ―pe― suttaṃ ―pe― mattaṃ ―pe― ummattaṃ ―pe― pamattaṃ ―pe― mataṃ akkhayitaṃ ―pe― mataṃ yebhuyyena akkhayitaṃ ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
40. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ mataṃ yebhuyyena khayitaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
41. Bhikkhupaccatthikā amanussitthiṃ ―pe― tiracchānagatitthiṃ ―pe― manussabhatobyañjanakaṃ ―pe― amanussubhatobyañjanakaṃ ―pe― tiracchānagatubhatobyañjanakaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharanaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
42. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatubhatobyañjanakaṃ jāgarantaṃ ―pe― suttaṃ ―pe― mattaṃ ―pe― ummattaṃ ―pe― pamattaṃ ―pe― mataṃ akkhayitaṃ ―pe― mataṃ yebhuyyena akkhayitaṃ ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
37. Các tỳ khưu đối nghịch[*] đem người nữ lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện (của cô ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện (của cô ấy). Nếu vị ấy không ưng thuận việc đưa vào, (nhưng) ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện (của cô ấy). Nếu vị ấy không ưng thuận việc đưa vào, không ưng thuận khi được đẩy vào, (nhưng) ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện (của cô ấy). Nếu vị ấy không ưng thuận việc đưa vào, không ưng thuận khi được đẩy vào, không ưng thuận khi dừng lại, (nhưng) ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện (của cô ấy). Nếu vị ấy không ưng thuận việc đưa vào, không ưng thuận khi được đẩy vào, không ưng thuận khi dừng lại, không ưng thuận việc rút ra thì vô tội.
38. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường tiểu tiện ―(như trên)― với miệng (của cô ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
39. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ đang tỉnh táo ―nt― đang ngủ ―nt― đang say sưa ―nt― bị điên ―nt― đang đờ đẫn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn ―(như trên)― đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ―(như trên)― Nếu vị ấy ưng thuận ―(như trên)― thì phạm tội pārājika.
40. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với đường tiểu tiện ―nt― với miệng (của cô ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
41. Các tỳ khưu đối nghịch đem phi nhân nữ ―nt― thú cái ―nt― người lưỡng căn ―nt― phi nhân lưỡng căn ―nt― thú lưỡng căn lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với đường tiểu tiện ―nt― với miệng (của đối tượng). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
42. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú lưỡng căn đang tỉnh táo ―(như trên)― đang ngủ ―(như trên)― đang say sưa ―nt― bị điên ―nt― đang đờ đẫn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn ―(như trên)― đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ―(như trên)― Nếu vị ấy ưng thuận ―(như trên)― thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
43. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatubhatobyañjanakaṃ mataṃ yebhuyyena khayitaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
44. Bhikkhupaccatthikā manussapaṇḍakaṃ ―pe― amanussapaṇḍakaṃ ―pe― tiracchānagatapaṇḍakaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
45. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapaṇḍakaṃ jāgarantaṃ ―pe― suttaṃ ―pe― mattaṃ ―pe― ummattaṃ ―pe― pamattaṃ ―pe― mataṃ akkhayitaṃ ―pe― mataṃ yebhuyyena akkhayitaṃ ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
46. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapaṇḍakaṃ mataṃ yebhuyyena khayitaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
47. Bhikkhupaccatthikā manussapurisaṃ ―pe― amanussapurisaṃ ―pe― tiracchānagatapurisaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
48. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapurisaṃ jāgarantaṃ ―pe― suttaṃ ―pe― mattaṃ ―pe― ummattaṃ ―pe― pamattaṃ ―pe― mataṃ akkhayitaṃ ―pe― mataṃ yebhuyyena akkhayitaṃ ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
49. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapurisaṃ mataṃ yebhuyyena khayitaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
50. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti, santhatāya asanthatassa ―pe― asanthatāya santhassa ―pe― santhāya santhatassa ―pe― asanthatāya asanthatassa. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
43. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú lưỡng căn đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với đường tiểu tiện ―nt― với miệng (của đối tượng). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―nt― không ưng thuận thì vô tội.
44. Các tỳ khưu đối nghịch đem người vô căn ―(như trên)― phi nhân vô căn ―(như trên)― thú vô căn lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với miệng (của đối tượng). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
45. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú vô căn đang tỉnh táo ―nt― đang ngủ ―nt― đang say sưa ―nt― bị điên ―nt― đang đờ đẫn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần Nếu vị ấy ưng thuận ―nt― thì phạm tội pārājika. ―nt― không ưng thuận thì vô tội.
46. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú vô căn đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với miệng (của đối tượng). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―nt― không ưng thuận thì vô tội.
47. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nam ―nt― phi nhân nam ―nt― thú đực lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với miệng (của đối tượng). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm pārājika. ―nt― không ưng thuận thì vô tội.
48. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú nam đang tỉnh táo ―nt― đang ngủ ―nt― đang say sưa ―nt― bị điên ―nt― đang đờ đẫn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ―nt― Nếu vị ấy ưng thuận ―nt― thì phạm tội pārājika. ―nt― không ưng thuận thì vô tội.
49. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú nam đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với miệng (của đối tượng). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―nt― không ưng thuận thì vô tội.
50. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với đường tiểu tiện ―nt― với miệng (của cô ấy), của cô ấy được che phủ và của vị ấy không được che phủ ―nt― của cô ấy không được che phủ và của vị ấy được che phủ ―nt― của cô ấy được che phủ và của vị ấy được che phủ ―nt― của cô ấy không được che phủ và của vị ấy không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
51. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ jāgarantiṃ ―pe― suttaṃ ―pe― mattaṃ ―pe― ummattaṃ ―pe― pamattaṃ ―pe― mataṃ akkhayitaṃ ―pe― mataṃ yebhuyyena akkhayitaṃ ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa ―pe― na sādiyati, anāpatti.
52. Bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ ―pe― amanussitthiṃ ―pe― tiracchānagatitthiṃ mataṃ yebhuyyena khayitaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti, santhatāya asanthatassa ―pe― asanthatāya santhatassa ―pe― santhatāya santhatassa ―pe― asanthatāya asanthatassa. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
53. Bhikkhupaccatthikā manussubhatobyañjanakaṃ ―pe― amanussubhatobyañjanakaṃ ―pe― tiracchānagatubhatobyañjanakaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa ―pe― asanthatassa santhatassa ―pe― santhatassa santhatassa ―pe― asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
54. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatubhatobyañjanakaṃ jāgarantaṃ ―pe― suttaṃ ―pe― mattaṃ ―pe― ummattaṃ ―pe― pamattaṃ ―pe― mataṃ akkhayitaṃ ―pe― mataṃ yebhuyyena akkhayitaṃ ―pe― āpatti pārājikassa.
55. Bhikkhupaccatthikā ―pe― tiracchānagatubhatobyañjanakaṃ mataṃ yebhuyyena khayitaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― passāvamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa ―pe― asantatassa santhatassa, ―pe― santhatassa santhatassa ―pe― asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
56. Bhikkhupaccatthikā manussapaṇḍakaṃ ―pe― amanussapaṇḍakaṃ ―pe― tiracchānagatapaṇḍakaṃ ―pe― manussapurisaṃ ―pe― amanussapurisaṃ ―pe― tiracchānagatapurisaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa ―pe― asanthatassa santhatassa ―pe― santhatassa santhatassa ―pe― asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
51. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ đang tỉnh táo ... đang ngủ ... đang say sưa ... bị điên ... đang đờ đẫn ... đã chết chưa bị (thú) ăn ... đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ... Nếu vị ấy ưng thuận ―nt― thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
52. Các tỳ khưu đối nghịch đem người nữ ―nt― phi nhân nữ ―nt― thú cái đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với đường tiểu tiện ―nt― với miệng (của đối tượng), của đối tượng được che phủ và của vị ấy không được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 53. Các tỳ khưu đối nghịch đem người lưỡng căn ―nt― phi nhân lưỡng căn ―nt― thú lưỡng căn lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với đường tiểu tiện ―nt― với miệng (của đối tượng), của đối tượng được che phủ và của vị ấy không được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 54. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú lưỡng căn đang tỉnh táo ―nt― đang ngủ ―nt― đang say sưa ―nt― bị điên ―nt― đang đờ đẫn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ―(như trên)― thì phạm tội pārājika. 55. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú lưỡng căn đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ... với đường tiểu tiện ... với miệng (của đối tượng), của đối tượng được che phủ và của vị ấy không được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 56. Các tỳ khưu đối nghịch đem người vô căn ... phi nhân vô căn ... thú vô căn ... người nam ... phi nhân nam ... thú đực lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ... với miệng (của đối tượng), của đối tượng được che phủ và của vị ấy không được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
57. Bhikkhupaccatthikā manussapaṇḍakaṃ ―pe― tiracchānagata- purisaṃ jāgarantaṃ ―pe― suttaṃ ―pe― mattaṃ ―pe― ummattaṃ ―pe― pamattaṃ ―pe― mataṃ akkhayitaṃ ―pe― mataṃ yebhuyyena akkhayitaṃ ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
58. Bhikkhupaccatthikā tiracchānagatapurisaṃ mataṃ yebhuyyena khayitaṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena ―pe― mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa, ―pe― asanthatassa santhatassa, ―pe― santhatassa santhatassa, ―pe― asanthatassa asanthatassa. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharanaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
59. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ manussitthiyā santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― passāvamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
60. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ manussitthiyā jāgarantiyā ―pe― suttāya ―pe― mattāya ―pe― ummattāya ―pe― pamattāya ―pe― matāya akkhayitāya, ―pe― matāya yebhuyyena akkhayitāya ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
61. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ manussitthiyā matāya yebhuyyena khayitāya santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― passāvamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
62. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ amanussitthiyā ―pe― tiracchānagatitthiyā ―pe― manussubhatobyañjanakassa ―pe― amanussubhatobyañjanakassa ―pe― tiracchānagatubhatobyañjanakassa ―pe― manussapaṇḍakassa ―pe― amanussapaṇḍakassa ―pe― tiracchānagatapaṇḍakassa ―pe― manussapurisassa ―pe― amanussapurisassa ―pe― tiracchānagatapurisassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
63. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ tiracchānagatapurisassa jāgarantassa ―pe― suttassa ―pe― mattassa ―pe― ummattassa ―pe― pamattassa ―pe― matassa akkhayitassa ―pe― matassa yebhuyyena akkhayitassa ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
64. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ tiracchānagatapurisassa matassa yebhuyyena khayitassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
57. Các tỳ khưu đối nghịch đem người vô căn ―nt― thú đực đang tỉnh táo ―nt― đang ngủ ―nt― đang say sưa ―nt― bị điên ―nt― đang đờ đẫn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ―nt― Nếu vị ấy ưng thuận ―nt― thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 58. Các tỳ khưu đối nghịch đem thú đực đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần lại gần vị tỳ khưu rồi kết hợp dương vật (vị ấy) với đường đại tiện ―nt― với miệng (của đối tượng), của đối tượng được che phủ và của vị ấy không được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng được che phủ và của vị ấy được che phủ ... của đối tượng không được che phủ và của vị ấy không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 59. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần người nữ rồi kết hợp đường đại tiện ―nt― đường tiểu tiện ―nt― miệng (của cô ấy) với dương vật (vị ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 60. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần người nữ đang tỉnh táo ... đang ngủ ... đang say sưa ... bị điên ... đang đờ đẫn ... đã chết chưa bị (thú) ăn ... đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ... Nếu vị ấy ưng thuận ―(như trên)― thì phạm tội pārājika ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 61. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần người nữ đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần rồi kết hợp đường đại tiện ... đường tiểu tiện ... miệng (của cô ấy) với dương vật (vị ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 62. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần phi nhân nữ ... thú cái ... người lưỡng căn ... phi nhân lưỡng căn ... thú lưỡng căn ... người vô căn ... phi nhân vô căn ... thú vô căn ... người nam ... phi nhân nam ... thú đực rồi kết hợp đường đại tiện ―nt― miệng (của đối tượng) với dương vật (vị ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 63. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần thú đực đang tỉnh táo ―nt― đang ngủ ―nt― đang say sưa ―nt― bị điên ―nt― đang đờ đẫn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn ―nt― đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ―nt― Nếu vị ấy ưng thuận ―(như trên)― thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 64. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần thú đực đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần rồi kết hợp đường đại tiện ―nt― miệng (của đối tượng) với dương vật (vị ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội.
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
65. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ manussitthiyā santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― passāvamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti, santhatassa asanthatāya ―pe― asanthatassa santhatāya ―pe― santhatassa santhatāya ―pe― asanthatassa asanthatāya. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
66. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ manussitthiyā jāgarantiyā ―pe― suttāya ―pe― mattāya ―pe― ummattāya ―pe― pamattāya ―pe― matāya akkhayitāya ―pe― matāya yebhuyyena akkhayitāya ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
67. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ manussitthiyā matāya yebhuyyena khayitāya santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― passāvamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti. So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
68. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ amanussitthiyā ―pe― tiracchānagatitthiyā ―pe― manussubhatobyañjanakassa ―pe― amanussubhatobyañjanakassa ―pe― tiracchānagatubhatobyañjanakassa ―pe― vaccamaggaṃ ―pe― passāvamaggaṃ ―pe― mukhaṃ ―pe― manussapaṇḍakassa ―pe― amanussapaṇḍakassa ―pe― tiracchānagatapaṇḍakassa ―pe― manussapurisassa ―pe― amanussapurisassa ―pe― tiracchānagatapurisassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa ―pe― asanthatassa santhatassa ―pe― santhatassa santhatassa ―pe― asanthatassa asanthatassa. ―pe― So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
69. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ tiracchānagatapurisassa jāgarantassa ―pe― suttassa ―pe― mattassa ―pe― ummattassa ―pe― pamattassa ―pe― matassa akkhayitassa ―pe― matassa yebhuyyena akkhayitassa ―pe― sādiyati, āpatti pārājikassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
70. Bhikkhupaccatthikā bhikkhuṃ ―pe― tiracchānagatapurisassa matassa yebhuyyena khayitassa santike ānetvā aṅgajātena vaccamaggaṃ ―pe― mukhaṃ abhinisīdenti, santhatassa asanthatassa―pe― asanthatassa santhatassa ―pe― santhatassa santhatassa ―pe― asanthatassa asanthatassa. ―pe― So ce pavesanaṃ sādiyati, paviṭṭhaṃ sādiyati, ṭhitaṃ sādiyati, uddharaṇaṃ sādiyati, āpatti thullaccayassa. ―pe― na sādiyati, anāpatti.
71. Rājapaccatthikā ―pe― Corapaccatthikā ―pe― Dhuttapaccatthikā ―pe― Uppalagandhapaccatthikā ―pe― āpatti ―pe― anāpatti (bhikkhupaccatthikesu viya vitthāretabbaṃ). [Santhataṃ vaṇṇitameva].
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
65. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần người nữ rồi kết hợp đường đại tiện ... đường tiểu tiện ... miệng (của cô ấy) với dương vật (vị ấy), của vị ấy được che phủ và của cô ấy không được che phủ ... của vị ấy không được che phủ và của cô ấy được che phủ ... của vị ấy được che phủ và của cô ấy được che phủ ... của vị ấy không được che phủ và của cô ấy không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 66. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần người nữ đang tỉnh táo ... đang ngủ ... đang say sưa ... bị điên ... đang đờ đẫn ... đã chết chưa bị (thú) ăn ... đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ... Nếu vị ấy ưng thuận ―(như trên)― thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 67. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần người nữ đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần rồi kết hợp đường đại tiện ... đường tiểu tiện ... miệng (của cô ấy) với dương vật (vị ấy). Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 68. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần phi nhân nữ ... thú cái ... người lưỡng căn ... phi nhân lưỡng căn ... thú lưỡng căn rồi kết hợp đường đại tiện ... đường tiểu tiện ... miệng (của đối tượng) ... lại gần người vô căn ... phi nhân vô căn ... thú vô căn ... người nam ... phi nhân nam ... thú đực rồi kết hợp đường đại tiện ... miệng (của đối tượng) với dương vật (vị ấy), của vị ấy được che phủ và của đối tượng không được che phủ ... của vị ấy không được che phủ và của đối tượng được che phủ ... của vị ấy được che phủ và của đối tượng được che phủ ... của vị ấy không được che phủ và của đối tượng không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 69. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần thú đực đang tỉnh táo ... đang ngủ ... đang say sưa ...bị điên ... đang đờ đẫn ... đã chết chưa bị (thú) ăn ... đã chết chưa bị (thú) ăn nhiều phần ... Nếu vị ấy ưng thuận ―(như trên)― thì phạm tội pārājika. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 70. Các tỳ khưu đối nghịch đem vị tỳ khưu lại gần đã chết đã bị (thú) ăn nhiều phần rồi kết hợp đường đại tiện ... miệng (của đối tượng) với dương vật (vị ấy), của vị ấy được che phủ và của đối tượng không được che phủ ... của vị ấy không được che phủ và của đối tượng được che phủ ... của vị ấy được che phủ và của đối tượng được che phủ ... của vị ấy không được che phủ và của đối tượng không được che phủ. Nếu vị ấy ưng thuận việc đưa vào, ưng thuận khi được đẩy vào, ưng thuận khi dừng lại, ưng thuận việc rút ra thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― không ưng thuận thì vô tội. 71. Các vị vua đối nghịch ... Các kẻ trộm cướp đối nghịch ... Các kẻ vô lại đối nghịch ... Các kẻ thảo khấu đối nghịch ... thì phạm tội ... thì vô tội (nên phân tích tương tợ như ở các phần liên quan đến ‘các tỳ khưu đối nghịch’). [Phần ‘Được Che Phủ’ đã được giảng xong].
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
72. Maggena maggaṃ paveseti, āpatti pārājikassa. Maggena amaggaṃ paveseti, āpatti pārājikassa. Amaggena maggaṃ paveseti, āpatti pārājikassa. Amaggena amaggaṃ paveseti, āpatti thullaccayassa.
73. Bhikkhu suttabhikkhumhi vippaṭipajjati. Paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo. 74. Bhikkhu suttasāmaṇeramhi vippaṭipajjati. Paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo. 75. Sāmaṇero suttabhikkhumhi vippaṭipajjati. Paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo. 76. Sāmaṇero suttasāmaṇeramhi vippaṭipajjati. Paṭibuddho sādiyati, ubho nāsetabbā. Paṭibuddho na sādiyati, dūsako nāsetabbo.
77. Anāpatti ajānantassa, asādiyantassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanaṭṭhassa, ādikammikassā ”ti.
Santhatabhāṇavāro niṭṭhito. --ooOoo--
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Makkaṭī vajjiputtā ca gihī naggo va titthiyā, dārikuppalavaṇṇā ca byañjanehi pare duve. Mātā dhītā bhaginī ca jāyā ca mudulambino, dve vaṇālepacittañca dārudhītalikāya ca. Sundarena saha pañca pañca sīvathikaṭṭhikā, nāgī yakkhī ca petī ca paṇḍakopahato chupe. Bhaddiye arahaṃ sutto sāvatthiyā caturo pare, vesāliyā tayo mallā supine bhārukacchako. Supabbā saddhā bhikkhunī sikkhamānā sāmaṇerī ca, vesiyā paṇḍako gihī aññamaññaṃ buḍḍhapabbajito migo ’ti.
1. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu makkaṭiyā methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ‘Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Kacci nu kho ahaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpanno ’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (1)
2. Tena kho pana samayena sambahulā vesālikā vajjiputtakā bhikkhū sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvīkatvā methunaṃ dhammaṃ patiseviṃsu. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi: ‘Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Kacci nu kho mayaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpannā ’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti. (2)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
72. Đưa vào đường khiếu theo đường khiếu thì phạm tội pārājika. Đưa vào nơi không phải là đường khiếu theo đường khiếu thì phạm tội pārājika. Đưa vào đường khiếu không theo đường khiếu thì phạm tội pārājika. Đưa vào nơi không phải là đường khiếu không theo đường khiếu thì phạm tội thullaccaya. 73. Vị tỳ khưu vi phạm giới với vị tỳ khưu đang ngủ. Vị kia thức giấc lại ưng thuận; cả hai nên bị trục xuất. Vị kia thức giấc không ưng thuận, kẻ làm bậy nên bị trục xuất. 74. Vị tỳ khưu vi phạm giới với vị sa di đang ngủ. Vị sa di thức giấc lại ưng thuận; cả hai nên bị trục xuất. Vị sa di thức giấc không ưng thuận, kẻ làm bậy nên bị trục xuất. 75. Vị sa di vi phạm giới với vị tỳ khưu đang ngủ. Vị tỳ khưu thức giấc lại ưng thuận; cả hai nên bị trục xuất. Vị tỳ khưu thức giấc không ưng thuận, kẻ làm bậy nên bị trục xuất. 76. Vị sa di vi phạm giới với vị sa di đang ngủ. Vị kia thức giấc lại ưng thuận; cả hai nên bị trục xuất. Vị kia thức giấc không ưng thuận, kẻ làm bậy nên bị trục xuất. 77. Vị không biết, vị không ưng thuận, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt tụng phẩm “Được Che Phủ.” --ooOoo--
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Con khỉ cái, và các vị Vajjī, có (hình tướng) gia chủ, lõa thể, và ngoại đạo, đứa bé gái, vị ni Uppalavaṇṇā, hai trường hợp chuyển tánh kỳ lạ. Người mẹ, con gái, chị (em) gái, người vợ, lưng dẻo, dương vật dài, hai trường hợp vết loét, tranh vẽ, và tượng gỗ. Với năm chuyện Sundara, năm ở bãi tha ma, khúc xương, rồng cái, Dạ- xoa nữ, ma nữ, người vô căn, liệt cảm giác, khi đụng, Chuyện vị A-la-hán ngủ ở Bhaddiya, bốn chuyện Sāvatthī, Vesāli ba chuyện, vòng hoa, vị ngủ mơ, ở Bhārukaccha, Supabbā, Saddhā, vị tỳ khưu ni, vị ni tu tập sự, vị sa di ni, gái điếm, người vô căn, nữ gia chủ, lẫn nhau, vị lớn tuổi xuất gia, con nai. 1. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện điều đôi lứa với con khỉ cái. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định; phải chăng ta đã phạm tội pārājika?” Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (1) 2. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu Vajjiputtaka cư trú ở Vesālī đã thực hiện việc đôi lứa khi chưa lìa bỏ sự học tập và chưa bày tỏ lòng yếu nhược. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định; phải chăng chúng ta đã phạm tội pārājika?” Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (2)
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ‘evaṃ me anāpatti bhavissatī ’ti gihīliṅgena methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (3)
4. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ‘evaṃ me anāpatti bhavissatī ’ti naggo hutvā methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (4)
5. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ‘evaṃ me anāpatti bhavissatī ’ti kusacīraṃ nivāsetvā ―pe― vākacīraṃ nivāsetvā ―pe― phalakacīraṃ nivāsetvā ―pe― kesakambalaṃ nivāsetvā ―pe― vālakambalaṃ nivāsetvā ―pe― ulūkapakkhaṃ nivāsetvā ―pe― ajinakkhipaṃ nivāsetvā methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (5-11)
6. Tena kho pana samayena aññataro piṇḍacāriko bhikkhu pīṭhake nipannaṃ dārikaṃ passitvā sāratto aṅguṭṭhaṃ aṅgajātaṃ pavesesi. Sā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti saṅghādisesassā ”ti. (12)
7. Tena kho pana samayena aññataro māṇavako uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā paṭibaddhacitto hoti. Atha kho so māṇavako uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhāya kuṭikaṃ pavisitvā nilīno acchi. Uppalavaṇṇā bhikkhunī pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā pāde pakkhāletvā kuṭikaṃ pavisitvā mañcake nisīdi. Atha kho so māṇavako uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ uggahetvā dūsesi. Uppalavaṇṇā bhikkhunī bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ ekamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anāpatti bhikkhave asādiyantiyā ”ti. (13)
8. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno itthiliṅgaṃ pātubhūtaṃ hoti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Anujānāmi bhikkhave taññeva upajjhaṃ, tameva upasampadaṃ, tāni vassāni, bhikkhunīhi saṅkamituṃ, yā āpattiyo bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi sādhāraṇā, tā āpattiyo bhikkhunīnaṃ santike vuṭṭhātuṃ, yā āpattiyo bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi asādhāraṇā, tāhi āpattīhi anāpattī ”ti. (14)
9. Tena kho pana samayena aññatarassā bhikkhuniyā purisaliṅgaṃ pātubhūtaṃ hoti. Bhagavato etamattaṃ ārocesuṃ. “Anujānāmi bhikkhave taññeva upajjhaṃ, tameva upasampadaṃ, tāni vassāni, bhikkhūhi saṅkamituṃ, yā āpattiyo bhikkhunīnaṃ bhikkhūhi sādhāraṇā, tā āpattiyo bhikkhūnaṃ santike vuṭṭhātuṃ, yā āpattiyo bhikkhūnīnaṃ bhikkhūhi asādhāraṇā, tāhi āpattīhi anāpattī ”ti. (15)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ (nghĩ rằng): “Như thế này thì ta sẽ không phạm tội” rồi đã thực hiện việc đôi lứa với hình tướng gia chủ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (3)
4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ (nghĩ rằng): “Như thế này thì ta sẽ không phạm tội,” sau khi trở nên trần truồng rồi đã thực hiện việc đôi lứa. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (4)
5. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ (nghĩ rằng): “Như thế này thì ta sẽ không phạm tội,” sau khi mặc vải sợi cỏ ―nt― sau khi mặc vỏ cây ―nt― sau khi mặc gỗ lát mỏng ―nt― sau khi mặc tấm mền bằng tóc ―nt― sau khi mặc cánh chim cú ―nt― sau khi mặc da sơn dương rồi đã thực hiện việc đôi lứa. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (5-11)
6. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi khất thực. Khi thấy một đứa bé gái nằm trên ghế, vị ấy đã khởi dục vọng rồi đưa ngón tay cái vào âm vật (của đứa bé gái). Đứa bé gái đã chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Ngươi phạm tội saṅghādisesa.” (12)
7. Vào lúc bấy giờ, có người thanh niên Bā-la-môn nọ đem lòng say đắm tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā. Khi ấy, lúc tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã đi vào làng để khất thực, thanh niên Bā-la-môn ấy đã đi vào liêu cốc nấp kín rồi chờ đợi. Khi đi khất thực trở về sau bữa ăn, tỳ khưu ni Uppala-vaṇṇā đã rửa chân rồi đi vào liêu cốc và ngồi xuống ở trên giường. Khi ấy, người thanh niên Bā-la- môn ấy đã nhấc bổng tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā lên và làm điều tồi bại. Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, vị ni không ưng thuận thì vô tội.” (13)
8. Vào lúc bấy giờ, tướng trạng người nữ đã xuất hiện ở vị tỳ khưu nọ. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép chuyển sang (sinh hoạt) với các tỳ khưu ni (và vẫn giữ nguyên) thầy tế độ ấy, sự tu lên bậc trên ấy, các năm (thâm niên) ấy. Những tội nào của các tỳ khưu có liên quan đến các tỳ khưu ni, các tội ấy được làm cho hết tội trong sự chứng minh của các tỳ khưu ni. Những tội nào của các tỳ khưu không có liên quan đến các tỳ khưu ni thì được vô tội với các tội ấy.” (14)
9. Vào lúc bấy giờ, tướng trạng người nam đã xuất hiện ở vị tỳ khưu ni nọ. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép chuyển sang (sinh hoạt) với các tỳ khưu (và vẫn giữ nguyên) thầy tế độ ấy, sự tu lên bậc trên ấy, các năm (thâm niên) ấy. Những tội nào của các tỳ khưu ni có liên quan đến các tỳ khưu, các tội ấy được làm cho hết tội trong sự chứng minh của các tỳ khưu. Những tội nào của các tỳ khưu ni không có liên quan đến các tỳ khưu thì được vô tội với các tội ấy.” (15)
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
10. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ‘evaṃ me anāpatti bhavissatī ’ti mātuyā methunaṃ dhammaṃ patisevi. ―pe― Dhītuyā methunaṃ dhammaṃ patisevi. ―pe― Bhaginiyā methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (16-18)
11. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu purāṇadutiyikāya methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (19)
12. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu mudupiṭṭhiko hoti. So anabhiratiyā pīḷito attano aṅgajātaṃ mukhena aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (20)
13. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu lambī hoti. So anabhiratiyā pīḷito attano aṅgajātaṃ attano vaccamaggaṃ pavesesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (21)
14. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu matasarīraṃ 1 passi. Tasmiñca sarīre aṅgajātasāmantā vaṇo hoti. So ‘evaṃ me anāpatti bhavissatī ’ti aṅgajāte aṅgajātaṃ pavesetvā vaṇena nīhari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (22)
15. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu matasarīraṃ1 passi, tasmiñca sarīre aṅgajātasāmantā vaṇo hoti. So ‘evaṃ me anāpatti bhavissatī ’ti vaṇe aṅgajātaṃ pavesetvā aṅgajātena nīhari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (23)
16. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāratto lepacittassa nimittaṃ aṅgajātena chupi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (24)
17. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāratto dārudhītalikāya nimittaṃ aṅgajātena chupi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (25)
18. Tena kho pana samayena sundaro nāma bhikkhu rājagahā pabbajito rathikāya gacchati. Aññatarā2 itthī: “Muhuttaṃ bhante āgamehi vandissāmī ”ti. Sā vandantī antaravāsakaṃ ukkhipitvā mukhena aṅgajātaṃ aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Sādiyi tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā sādiyin ”ti. “Anāpatti bhikkhu asādiyantassā ”ti. (26)
1 2 sarīraṃ - Sīmu. 2. itthī taṃ passitvā etadavoca muhuttaṃ - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
10. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ (nghĩ rằng): “Như thế này thì ta sẽ không phạm tội” rồi đã thực hiện việc đôi lứa với người mẹ. ―(như trên)― rồi đã thực hiện việc đôi lứa với con gái. ―(như trên)― rồi đã thực hiện việc đôi lứa với chị (em) gái. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (16-18)
11. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc đôi lứa với người vợ cũ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (19)
12. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ là người có lưng dẻo. Vị ấy bị bực bội bởi sự không thỏa thích nên đã dùng miệng ngậm lấy dương vật của mình. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (20)
13. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ là người có dương vật dài. Vị ấy bị bực bội bởi sự không thỏa thích nên đã đưa dương vật của mình vào đường đại tiện của mình. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (21)
14. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nhìn thấy thây người chết. Và trên thi thể ấy, có vết loét ở bên cạnh bộ phận sinh dục. Vị ấy (nghĩ rằng): “Như thế này thì ta sẽ không phạm tội” rồi đã đưa dương vật vào bộ phận sinh dục rồi rút ra bằng chỗ vết loét. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (22)
15. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nhìn thấy thây người chết. Và trên thi thể ấy, có vết loét ở bên cạnh bộ phận sinh dục. Vị ấy (nghĩ rằng): “Như thế này thì ta sẽ không phạm tội” rồi đã đưa dương vật vào vết loét rồi rút ra từ bộ phận sinh dục. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (23)
16. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục nên đã dùng dương vật (của mình) sờ vào vật biểu tượng ở tranh vẽ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (24)
17. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục nên đã dùng dương vật (của mình) sờ vào chỗ kín ở tượng gỗ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (25)
18. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu tên Sundara đã được xuất gia ở thành Rājagaha và (đang) đi trên đường. Có người nữ nọ [sau khi nhìn thấy vị ấy đã nói điều này]: - “Thưa ngài, xin chờ chốc lát, tôi sẽ đảnh lễ.” Trong khi đảnh lễ, người nữ ấy đã vén y nội lên rồi dùng miệng ngậm lấy dương vật (vị ấy). Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, có phải ngươi đã ưng thuận?” - “Bạch Thế Tôn, con đã không ưng thuận.” - “Này tỳ khưu, vị không ưng thuận thì vô tội.”[*] (26)
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
19. Tena kho pana samayena aññatarā itthī bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Ehi bhante methunaṃ dhammaṃ patisevā ”ti. “Alaṃ bhagini netaṃ kappatī ”ti.” “Ehi bhante ahaṃ vāyamissāmi, tvaṃ mā vāyami, evaṃ te anāpatti bhavissatī ”ti. So bhikkhu tathā akāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (27) 20. Tena kho pana samayena aññatarā itthī bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Ehi bhante methunaṃ dhammaṃ patisevā ”ti. “Alaṃ bhagini netaṃ kappatī ”ti. “Ehi bhante tvaṃ vāyama, ahaṃ na vāyamissāmi, evaṃ te anāpatti bhavissatī ”ti. So bhikkhu tathā akāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (28) 21. Tena kho pana samayena aññatarā itthī bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Ehi bhante methunaṃ dhammaṃ patisevā ”ti. “Alaṃ bhagini netaṃ kappatī ”ti. “Ehi bhante abbhantaraṃ ghaṭṭetvā bahi mocehi” ―pe― “Bahi ghaṭṭetvā abbhantaraṃ mocehi, evaṃ te anāpatti bhavissatī ”ti. So bhikkhu tathā akāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (29-30) 22. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sīvathikaṃ gantvā akkhayitaṃ sarīraṃ passitvā tasmiṃ methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (31) 23. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sīvathikaṃ gantvā yebhuyyena akkhayitaṃ 1 sarīraṃ passitvā tasmiṃ methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (32) 24. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sīvathikaṃ gantvā yebhuyyena khayitaṃ2 sarīraṃ passitvā tasmiṃ methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (33) 25. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sīvathikaṃ gantvā chinnasīsaṃ passitvā vattakate3 mukhe chupantaṃ aṅgajātaṃ pavesesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (34) 26. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sīvathikaṃ gantvā chinnasīsaṃ passitvā vattakate mukhe acchupantaṃ aṅgajātaṃ pavesesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (35) 27. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññatarassā itthiyā paṭibaddhacitto hoti. Sā kālakatā susāne chaḍḍitā. Aṭṭhikāni vippakiṇṇāni honti. Atha kho so bhikkhu sīvathikaṃ gantvā aṭṭhikāni saṃkaḍḍhaḍitvā nimittena aṅgajātaṃ paṭipādesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (36)
1 2 3 akkhayitaṃ - Ma. khāyitaṃ - Ma. vaṭṭakate - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
19. Vào lúc bấy giờ, có người nữ nọ sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu đã nói điều này: - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy thực hiện việc đôi lứa.” - “Này chị gái, thôi đi. Việc ấy không được phép.” - “Thưa ngài, hãy đến. Tôi sẽ ra sức, ngài đừng ra sức; như thế ngài sẽ không phạm tội.” Vị tỳ khưu ấy đã làm như thế. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (27) 20. Vào lúc bấy giờ, có người nữ nọ sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu đã nói điều này: - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy thực hiện việc đôi lứa.” - “Này chị gái, thôi đi. Việc ấy không được phép.” - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy ra sức, tôi sẽ không ra sức; như thế ngài sẽ không phạm tội.” Vị tỳ khưu ấy đã làm như thế. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (28) 21. Vào lúc bấy giờ, có người nữ nọ sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu đã nói điều này: - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy thực hiện việc đôi lứa.” - “Này chị gái, thôi đi. Việc ấy không được phép.” - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở bên trong rồi cho xuất tinh ra ở bên ngoài. ―(như trên)― “Ngài hãy cọ xát ở bên ngoài rồi cho xuất tinh ra ở bên trong; như thế ngài sẽ không phạm tội.” Vị tỳ khưu ấy đã làm như thế. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (29-30) 22. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến bãi tha ma đã nhìn thấy thi thể chưa bị (thú) ăn và đã thực hiện việc đôi lứa ở thi thể ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (31) 23. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến bãi tha ma đã nhìn thấy thi thể chưa bị (thú) ăn nhiều phần và đã thực hiện việc đôi lứa ở thi thể ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (32) 24. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến bãi tha ma đã nhìn thấy thi thể đã bị (thú) ăn nhiều phần và đã thực hiện việc đôi lứa ở thi thể ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (33) 25. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến bãi tha ma đã nhìn thấy cái đầu bị đứt lìa rồi đã đưa dương vật vào vào cái miệng đã được banh ra và có va chạm. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (34) 26. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến bãi tha ma đã nhìn thấy cái đầu bị đứt lìa rồi đã đưa dương vật vào cái miệng đã được banh ra và không va chạm. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (35) 27. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đem lòng say đắm người nữ nọ. Nàng ấy đã từ trần và bị quăng bỏ ở mộ địa. Các khúc xương đã bị phân tán rải rác. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã đi vào bãi tha ma rồi thâu nhặt các khúc xương lại và đã đặt dương vật vào chỗ kín. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (36)
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
28. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu nāgiyā methunaṃ dhammaṃ patisevi. ―pe― yakkhiyā methunaṃ patisevi. ―pe― petiyā methunaṃ dhammaṃ patisevi. ―pe― paṇḍakassa methunaṃ dhammaṃ patisevi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (37-40)
29. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu upahatindriyo hoti. So ‘nāhaṃ vediyāmi sukhaṃ vā dukkhaṃ vā, anāpatti me bhavissatī ’ti methunaṃ dhammaṃ patisevi. ―pe― Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Vediyi vā so bhikkhave moghapuriso na vā vediyi, āpatti pārājikassā ”ti. (41)
30. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ‘itthiyā methunaṃ dhammaṃ patisevissāmī ’ti chupitamatte vippaṭisārī ahosi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti saṅghādisesassā ”ti. (42)
31. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhaddiye jātiyāvane divāvihāragato nipanno hoti. Tassa aṅgamaṅgāni vātūpatthaddhāni honti. Aññatarā itthī passitvā aṅgajāte abhinisīditvā yāvadatthaṃ katvā pakkāmi. Bhikkhū kilinnaṃ passitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Pañcahi bhikkhave ākārehi aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti: rāgena vaccena passāvena vātena uccāliṅgapāṇakadaṭṭhena. Imehi kho bhikkhave pañcahākārehi aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti. Aṭṭhānametaṃ bhikkhave anavakāso yaṃ tassa bhikkhuno rāgena aṅgajātaṃ kammaniyaṃ assa. Arahaṃ so bhikkhave bhikkhu. Anāpatti bhikkhave tassa bhikkhuno ”ti. (43)
32. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāvatthiyaṃ andhavane divāvihāragato nipanno hoti. Aññatarā gopālikā passitvā aṅgajāte abhinisīdi. So bhikkhu pavesanaṃ sādiyi, paviṭṭhaṃ sādiyi, ṭhitaṃ sādiyi, uddharaṇaṃ sādiyi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (44)
33. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāvatthiyaṃ andhavane divāvihāragato nipanno hoti. Aññatarā ajapālikā passitvā ―pe― Aññatarā kaṭṭhahārikā passitvā ―pe― Aññatarā gomayahārikā passitvā aṅgajāte abhinisīdi. So bhikkhu pavesanaṃ sādiyi, paviṭṭhaṃ sādiyi, ṭhitaṃ sādiyi, uddharaṇaṃ sādiyi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (45-47)
34. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vesāliyaṃ mahāvane divāvihāragato nippanno hoti. Aññatarā itthī passitvā aṅgajāte abhinisīditvā yāvadatthaṃ katvā sāmantā hasamānā ṭhitā hoti. So bhikkhu paṭibujjhijitvā taṃ itthiṃ etadavoca: “Tuyhidaṃ kamman ”ti. “Āma mayhaṃ kamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Sādiyi tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā jānāmī ”ti. “Anāpatti bhikkhu ajānantassā ”ti. (48)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
28. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc đôi lứa với rồng cái. ―nt― đã thực hiện việc đôi lứa với Dạ-xoa nữ. ―nt― đã thực hiện việc đôi lứa với ma nữ. ―nt― đã thực hiện việc đôi lứa với người vô căn. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (37-40)
29. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị liệt cảm giác. Vị ấy (nghĩ rằng): “Ta đây không cảm giác được lạc hay khổ, như thế ta sẽ không phạm tội” rồi đã thực hiện việc đôi lứa. ―(như trên)― Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, kẻ rồ dại ấy đã phạm tội pārājika dầu đã cảm giác hay đã không cảm giác.” (41)
30. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ (nghĩ rằng): “Ta sẽ thực hiện việc đôi lứa với người nữ” nhưng chỉ mới chạm vào vị ấy đã hối hận. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội saṅghādisesa.” (42)
31. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ nằm nghỉ ngơi vào ban ngày trong khu rừng Jātiyā ở thành Bhaddiya. Các phần cơ thể của vị ấy đã bị cương lên bởi gió. Có người nữ nọ nhìn thấy rồi đã ngồi lên trên dương vật (vị ấy), đến khi đạt được mục đích đã bỏ đi. Các vị tỳ khưu nhìn thấy (vị ấy) bị nhầy nhụa nên đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, dương vật trở nên thích ứng do năm lý do: do ái dục, do phân, do nước tiểu, do gió, do bị cắn bởi sâu bọ. Này các tỳ khưu, đây là năm lý do làm cho dương vật trở nên thích ứng. Này các tỳ khưu, dương vật của vị tỳ khưu ấy trở nên thích ứng do ái dục là điều không có cơ sở và không hợp lý. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy là vị A-la-hán. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy không phạm tội.” (43)
32. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ nằm nghỉ ngơi vào ban ngày trong khu rừng Andha ở thành Sāvatthī. Có cô chăn bò nọ nhìn thấy rồi đã ngồi lên trên dương vật (vị ấy). Vị tỳ khưu ấy đã ưng thuận việc đưa vào, đã ưng thuận khi được đẩy vào, đã ưng thuận khi dừng lại, đã ưng thuận việc rút ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (44)
33. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ nằm nghỉ ngơi vào ban ngày trong khu rừng Andha ở thành Sāvatthī. Có cô chăn dê nọ nhìn thấy ―(như trên)― Có cô đi mót củi nọ nhìn thấy ―(như trên)― Có cô đi nhặt phân bò nọ nhìn thấy rồi đã ngồi lên trên dương vật (vị ấy). Vị tỳ khưu ấy đã ưng thuận việc đưa vào, đã ưng thuận khi được đẩy vào, đã ưng thuận khi dừng lại, đã ưng thuận việc rút ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (45-47)
34. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ nằm nghỉ ngơi vào ban ngày ở Mahāvana trong thành Vesālī. Có người nữ nọ nhìn thấy rồi đã ngồi lên dương vật (vị ấy), sau khi đạt được mục đích đã đứng cạnh bên rồi cười. Vị tỳ khưu ấy thức giấc đã nói với người nữ ấy điều này: - “Có phải việc làm này là của cô?” - “Thưa vâng, là việc làm của tôi.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi có ưng thuận không?” - “Bạch Thế Tôn, con không biết.” - “Này tỳ khưu, vị không biết thì vô tội.” (48)
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
35. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vesāliyaṃ mahāvane divāvihāragato rukkhaṃ apassāya nipanno hoti. Aññatarā itthī passitvā aṅgajāte abhinisīdi. So bhikkhu sahasā vuṭṭhāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Sādiyi tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā sādiyin ”ti. “Anāpatti bhikkhu asādiyantassā ”ti. (49)
36. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vesāliyaṃ mahāvane divāvihāragato rukkhaṃ apassāya nipanno hoti. Aññatarā itthī passitvā aṅgajāte abhinisīdi. So bhikkhu akkamitvā pavaṭṭesi. 1 Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Sādiyi tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā sādiyin ”ti. “Anāpatti bhikkhu asādiyantassā ”ti. (50)
37. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vesāliyaṃ mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ divāvihāragato dvāraṃ vivaritvā nipanno hoti. Tassa aṅgamaṅgāni vātupatthaddhāni honti. Tena kho pana samayena sambahulā itthiyo gandhañca mālañca ādāya ārāmaṃ agamaṃsu vihārapekkhikāyo. Atha kho tā itthiyo taṃ bhikkhuṃ passitvā aṅgajāte abhinisīditvā yāvadatthaṃ katvā ‘purisūsabho vatāyan ’ti vatvā gandhañca mālañca āropetvā pakkamiṃsu. Bhikkhu kilinnaṃ passitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
“Pañcahi bhikkhave ākārehi aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti: rāgena vaccena passāvena vātena uccāliṅgapāṇakadaṭṭhena. Imehi kho bhikkhave pañcahākārehi aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti. Aṭṭhānametaṃ bhikkhave anavakāso, yaṃ tassa bhikkhuno rāgena aṅgajātaṃ kammaniyaṃ assa. Arahaṃ so bhikkhave bhikkhu. Anāpatti bhikkhave tassa bhikkhuno. Anujānāmi bhikkhave divā patisallīyantena dvāraṃ saṃvaritvā patisallīyitun ”ti. (51)
38. Tena kho pana samayena aññataro bhārukacchako bhikkhu supinantena 2 purāṇadutiyikāya methunaṃ dhammaṃ patisevitvā ‘assamaṇo ahaṃ vibbhamissāmī ’ti bhārukacchaṃ gacchanto antarāmagge āyasmantaṃ upāliṃ passitvā etamatthaṃ ārocesi. Āyasmā upāli evamāha: “Anāpatti, āvuso supinantenā ”ti. (52)
39. Tena kho pana samayena rājagahe supabbā nāma upāsikā muddhappasannā3 hoti. Sā evaṃdiṭṭhikā hoti: “Yā methunaṃ dhammaṃ deti, sā aggadānaṃ detī ”ti. Sā bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Ehi bhante methunaṃ dhammaṃ patisevā ”ti. “Alaṃ bhagini, netaṃ kappatī ”ti. “Ehi bhante ūrantarikāya4 ghaṭṭehi, evaṃ te anāpatti bhavissatī ”ti. So bhikkhu tathā akāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti saṅghādisesassā ”ti. (53)
1 3 pavattesi - Ma; pavaṭṭeyi - Syā. mudhappasannā - Ma; muduppasannā - Syā. 2 4 supinante - Ma. ūruntarikāya - Ma, Syā; urantarikāya - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
35. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khi nghỉ ngơi vào ban ngày ở Mahāvana trong thành Vesālī đã nằm xuống tựa vào thân cây. Có người nữ nọ nhìn thấy rồi đã ngồi lên trên dương vật (vị ấy). Vị tỳ khưu ấy đã lập tức đứng dậy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, có phải ngươi đã ưng thuận? - “Bạch Thế Tôn, con đã không ưng thuận. - “Này tỳ khưu, vị không ưng thuận thì vô tội.” (49)
36. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khi nghỉ ngơi vào ban ngày ở Mahāvana trong thành Vesālī đã nằm xuống tựa vào thân cây. Có người nữ nọ nhìn thấy rồi đã ngồi lên trên dương vật (vị ấy). Vị tỳ khưu ấy đã nhổm dậy khiến cô ấy lăn tròn. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, có phải ngươi đã ưng thuận? - “Bạch Thế Tôn, con đã không ưng thuận. - “Này tỳ khưu, vị không ưng thuận thì vô tội.” (50)
37. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khi nghỉ ngơi vào ban ngày tại giảng đường Kūṭāgāra ở Mahāvana trong thành Vesālī đã mở cửa lớn rồi nằm xuống. Các phần thân thể của vị ấy đã bị cương lên bởi gió. Vào lúc bấy giờ, có nhiều người nữ mang theo vật thơm và tràng hoa đã đi đến tu viện ngắm nhìn các trú xá. Khi ấy, những người nữ ấy đã nhìn thấy vị tỳ khưu ấy nên đã ngồi lên trên dương vật (vị ấy), đến khi đạt được mục đích đã nói rằng: “Đây quả thật là người như bò mộng,” sau khi để lại vật thơm và tràng hoa rồi đã bỏ đi. Các vị tỳ khưu nhìn thấy (vị ấy) bị nhầy nhụa nên đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
- “Này các tỳ khưu, dương vật trở nên thích ứng do năm lý do: do ái dục, do phân, do nước tiểu, do gió, do bị cắn bởi sâu bọ. Này các tỳ khưu, đây là năm lý do làm cho dương vật trở nên thích ứng. Này các tỳ khưu, dương vật của vị tỳ khưu ấy trở nên thích ứng do ái dục là điều không có cơ sở và không hợp lý. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy là vị A-la-hán. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy không có phạm tội. Này các tỳ khưu, đối với vị nghỉ ngơi vào ban ngày, Ta cho phép nghỉ ngơi sau khi đã đóng cửa lớn lại.” (51)
38. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ người thành phố Bhārukaccha trong lúc đang ngủ (mơ thấy) đã thực hiện việc đôi lứa với người vợ cũ (nên nghĩ rằng): “Ta không còn là Sa-môn nữa, ta sẽ hoàn tục.” Trong lúc đi đến thành phố Bhārukaccha, giữa đường đã nhìn thấy đại đức Upāli và đã kể lại sự việc ấy. Đại đức Upāli đã nói như vầy: - “Này đại đức, với vị đang ngủ mơ thì không phạm tội.” (52)
39. Vào lúc bấy giờ, nữ cư sĩ tên Supabbā ở trong thành Rājagaha là người có đức tin mù quáng. Cô ấy có tri kiến như vầy: “Người nữ nào dâng cúng việc đôi lứa thì người nữ ấy dâng cúng vật thí tối thượng.” Sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu, cô ấy đã nói điều này: - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy thực hiện việc đôi lứa. - “Này chị gái, thôi đi. Việc ấy không được phép. - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở giữa hai bắp vế; như thế ngài sẽ không phạm tội. Vị tỳ khưu ấy đã làm như thế. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội saṅghādisesa.” (53)
Pārājikapāḷi Paṭhamapārājikaṃ
40. Tena kho pana samayena rājagahe supabbā nāma upāsikā muddhappasannā hoti. Sā evaṃ diṭṭhikā hoti: ‘Yā methunaṃ dhammaṃ deti, sā aggadānaṃ detī ’ti. Sā bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Ehi bhante methunaṃ dhammaṃ patisevā ”ti. “Alaṃ bhagini, netaṃ kappatī ”ti. “Ehi bhante nābhiyaṃ 1 ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante udaravaṭṭiyaṃ2 ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante upakacchake ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante gīvāyaṃ3 ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante kaṇṇacchidde ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante kesavaṭṭiyaṃ4 ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante aṅgulantarikāya ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante hatthena upakkamitvā mocessāmi, evaṃ te anāpatti bhavissatī ”ti. So bhikkhu tathā akāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti saṅghādisesassā ”ti. (54-61)
41. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ saddhā nāma upāsikā muddhappasannā hoti. Sā evaṃ diṭṭhikā hoti: “Yā methunaṃ dhammaṃ deti, sā aggadānaṃ detī ”ti. Sā bhikkhuṃ passitvā etadavoca: “Ehi bhante methunaṃ dhammaṃ patisevā ”ti. “Alaṃ bhagini, netaṃ kappati”ti. “Ehi bhante ūrantarikāya ghaṭṭehi, ―pe― “Ehi bhante hatthena upakkamitvā mocessāmi, evaṃ te anāpatti bhavissatī ”ti. So bhikkhu tathā akāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti saṅghādisesassā ”ti. (62-70)
42. Tena kho pana samayena vesāliyaṃ licchavikumārakā bhikkhuṃ gahetvā bhikkhuniyā vippaṭipādesuṃ. Ubho sādiyiṃsu. “Ubho nāsetabbā.” ―pe― Ubho na sādiyiṃsu. “Ubhinnaṃ anāpatti.” (71)
43. Tena kho pana samayena vesāliyaṃ licchavikumārakā bhikkhuṃ gahetvā sikkhamānāya vippaṭipādesuṃ. ―pe― sāmaṇeriyā vippaṭipādesuṃ. Ubho sādiyiṃsu. “Ubho nāsetabbā.” ―pe― Ubho na sādiyiṃsu. “Ubhinnaṃ anāpatti.” (72-73)
44. Tena kho pana samayena vesāliyaṃ licchavikumārakā bhikkhuṃ gahetvā vesiyā vippaṭipādesuṃ ―pe― paṇḍake vippaṭipādesuṃ ―pe― gihiniyā vippaṭipādesuṃ ―pe― Bhikkhu sādiyi. “Bhikkhu nāsetabbo.” ―pe― Bhikkhu na sādiyi. “Bhikkhussa anāpatti.” (74-76)
45. Tena kho pana samayena vesāliyaṃ licchavikumārakā bhikkhu gahetvā aññamaññaṃ vippaṭipādesuṃ. Ubho sādiyiṃsu. “Ubho nāsetabbā.” ―pe― Ubho na sādiyiṃsu. “Ubhinnaṃ anāpatti.” (77)
1 2 3 4 nābhiyā - PTS. udaravaṭṭiyā - PTS. gīvāya - PTS. kesavaṭṭiyā - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc đôi lứa - 1
40. Vào lúc bấy giờ, nữ cư sĩ tên Supabbā ở trong thành Rājagaha là người có đức tin mù quáng. Cô ấy có quan điểm như vầy: “Người nữ nào dâng cúng việc đôi lứa thì người nữ ấy dâng cúng vật thí tối thượng.” Sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu, cô ấy đã nói điều này: - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy thực hiện việc đôi lứa.” - “Này chị gái, thôi đi. Việc ấy không được phép.” - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở lỗ rún; ... Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở bụng; ... Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở nách; ... Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở cổ; ... Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở lỗ tai; ... Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở bím tóc; ... Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở giữa hai ngón tay; ... Thưa ngài, hãy đến. Tôi sẽ dùng tay ra sức và làm (ngài) xuất tinh; như thế ngài sẽ không phạm tội.” Vị tỳ khưu ấy đã làm như thế. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội saṅghādisesa.” (54-61)
41. Vào lúc bấy giờ, nữ cư sĩ tên Saddhā ở trong thành Sāvatthī là người có đức tin mù quáng. Cô ấy có quan điểm như vầy: “Người nữ nào dâng cúng việc đôi lứa thì người nữ ấy dâng cúng vật thí tối thượng.” Sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu, cô ấy đã nói điều này: - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy thực hiện việc đôi lứa.” - “Này chị gái, thôi đi. Việc ấy không được phép. - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy cọ xát ở giữa hai bắp vế; ―nt― Thưa ngài, hãy đến. Tôi sẽ đến gần và dùng tay làm (ngài) xuất tinh; như thế ngài sẽ không phạm tội.” Vị tỳ khưu ấy đã làm như thế. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội saṅghādisesa.” (62-70)
42. Vào lúc bấy giờ, các vương tử Licchavi ở thành Vesālī đã bắt giữ vị tỳ khưu rồi buộc phải phạm giới với vị tỳ khưu ni. Cả hai đã ưng thuận. - “Cả hai nên bị trục xuất.” ―(như trên)― Cả hai đã không ưng thuận. - “Cả hai đều vô tội.” (71)
43. Vào lúc bấy giờ, các vương tử Licchavi ở thành Vesālī đã bắt giữ vị tỳ khưu rồi buộc phải phạm giới với cô ni tu tập sự. ―nt― rồi buộc phải phạm giới với vị sa di ni. Cả hai đã ưng thuận. - “Cả hai nên bị trục xuất.” ―(như trên)― Cả hai đã không ưng thuận. - “Cả hai đều vô tội.” (72-73)
44. Vào lúc bấy giờ, các vương tử Licchavi ở thành Vesālī đã bắt giữ vị tỳ khưu rồi buộc phải phạm giới với gái điếm. ―nt― rồi buộc phải phạm giới với người vô căn. ―nt― rồi buộc phải phạm giới với nữ gia chủ. Vị tỳ khưu đã ưng thuận. - “Vị tỳ khưu nên bị trục xuất.” ―(như trên)― Vị tỳ khưu đã không ưng thuận. - “Vị tỳ khưu vô tội.” (74-76)
45. Vào lúc bấy giờ, các vương tử Licchavi ở thành Vesālī đã bắt giữ vị tỳ khưu rồi buộc phải phạm giới lẫn nhau. Cả hai đã ưng thuận. - “Cả hai nên bị trục xuất.” ―nt― Cả hai đã không ưng thuận. - “Cả hai đều vô tội.” (77)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
46. Tena kho pana samayena aññataro buḍḍhapabbajito bhikkhu purāṇadutiyikāya dassanaṃ agamāsi. Sā ‘ehi bhante vibbhamā ’ti aggahesi. So bhikkhu paṭikkamanto uttāno paripati. Sā ubbhujitvā 1 aṅgajāte abhinisīdi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu asādiyantassā ”ti. (78)
47. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu araññe viharati. Migapotako tassa passāvaṭṭhānaṃ āgantvā passāvaṃ pivanto mukhena aṅgajātaṃ aggahesi. So bhikkhu sādiyi. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (79)
Paṭhamapārājikaṃ samattaṃ.
--ooOoo--
2. 2. DUTIYAPĀRĀJIKAṂ
1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena sambahulā sandiṭṭhā sambhattā bhikkhū isigilipasse tiṇakuṭiyo karitvā vassaṃ upagacchiṃsu. Āyasmā ’pi dhaniyo kumbhakāraputto tiṇakuṭikaṃ karitvā vassaṃ upagacchi.
2. Atha kho te bhikkhū vassaṃ vutthā temāsaccayena tiṇakuṭiyo bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca paṭisāmetvā janapadacārikaṃ pakkamiṃsu. Āyasmā pana dhaniyo kumbhakāraputto tattheva vassaṃ vasi, tattha hemantaṃ, tattha gimhaṃ.
3. Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṃ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṃsu.
4. Dutiyampi kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tiṇañca kaṭṭhañca saṃkaḍḍhitvā tiṇakuṭikaṃ akāsi. Dutiyampi kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṃ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṃsu.
5. Tatiyampi kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tiṇañca kaṭṭhañca saṃkaḍḍhitvā tiṇakuṭikaṃ akāsi. Tatiyampi kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṃ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṃsu.
1 ubbhajitvā - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
46. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ xuất gia lúc tuổi đã lớn. Vị ấy đã đi gặp người vợ cũ. Cô ấy đã níu giữ lại (nói rằng): - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy hoàn tục.” Vị tỳ khưu ấy trong lúc bước lui đã té ngửa ra. Cô ấy đã giở (y) lên rồi ngồi lên trên dương vật (vị ấy). Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không ưng thuận thì vô tội.” (78)
47. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ ngụ ở trong rừng. Có con nai tơ đã đi đến chỗ tiểu tiện của vị ấy. Trong lúc đang uống nước tiểu, nó đã dùng miệng ngậm lấy dương vật (vị ấy). Vị tỳ khưu ấy đã ưng thuận. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (79)
Dứt điều pārājika thứ nhất.
--ooOoo--
2. 2. ĐIỀU PĀRĀJIKA THỨ NHÌ:
1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, ở núi Gijjhakūṭa. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu thân thiết đồng quan điểm đã dựng lên ở sườn núi Isigili những túp lều bằng cỏ rồi vào mùa (an cư) mưa. Đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm cũng đã dựng lên túp lều bằng cỏ và vào mùa (an cư) mưa.
2. Sau đó, khi đã sống qua mùa mưa đến hết ba tháng, các vị tỳ khưu ấy đã tháo gỡ các túp lều cỏ, thu xếp cỏ và gỗ lại, rồi ra đi du hành trong xứ sở. Còn đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã cư trú mùa mưa ở chính nơi ấy, mùa lạnh ở nơi ấy, và mùa nóng ở nơi ấy.
3. Sau đó, lúc đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã đi vào làng để khất thực, những cô cắt cỏ, những cô mót củi đã tháo gỡ túp lều cỏ, đoạt lấy cỏ và gỗ, rồi (mang) đi.
4. Đến lần thứ nhì, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã gom góp cỏ và gỗ rồi dựng lên túp lều cỏ. Đến lần thứ nhì, lúc đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã đi vào làng để khất thực, những cô cắt cỏ, những cô mót củi đã tháo gỡ túp lều cỏ, đoạt lấy cỏ và gỗ, rồi (mang) đi.
5. Đến lần thứ ba, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã gom góp cỏ và gỗ rồi dựng lên túp lều cỏ. Đến lần thứ ba, lúc đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã đi vào làng để khất thực, những cô cắt cỏ, những cô mót củi đã tháo gỡ túp lều cỏ, đoạt lấy cỏ và gỗ, rồi (mang) đi.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
6. Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa etadahosi: “Yāva tatiyakaṃ kho me gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṃ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṃsu. Ahaṃ kho pana susikkhito anavayo sake ācariyake kumbhakārakamme pariyodātasippo, yannūnāhaṃ sāmaṃ cikkhallaṃ madditvā sabbamattikāmayaṃ kuṭikaṃ kareyyan ”ti.
7. Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto sāmaṃ cikkhallaṃ madditvā sabbamattikāmayaṃ kuṭikaṃ karitvā tiṇañca kaṭṭhañca gomayañca saṃkaḍḍhitvā taṃ kuṭikaṃ paci. Sā ahosi kuṭikā abhirūpā dassanīyā pāsādikā lohitikā, 1 seyyathāpi indagopako. Seyyathāpi nāma kiṅkiṇikasaddo 2 evamevaṃ tassā kuṭikāya saddo ahosi.
8. Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasa taṃ kuṭikaṃ abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ lohitikaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi: “Kiṃ etaṃ bhikkhave abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ lohitikaṃ3 seyyathāpi indagopako ”ti?
9. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ bhikkhave tassa moghapurisassa ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma so bhikkhave moghapuriso sabbamattikāmayaṃ kuṭikaṃ karissati? Na hi nāma bhikkhave tassa moghapurisassa pāṇesu anuddayā anukampā avihesā bhavissati. Gacchathetaṃ bhikkhave kuṭikaṃ bhindatha. Mā pacchimā janatā pāṇesu pātabyataṃ āpajji. Na ca bhikkhave sabbamattikāmayā kuṭikā kātabbā, yo kareyya āpatti dukkaṭassā ”ti.
10. “Evaṃ bhante ”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā yena sā kuṭikā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā taṃ kuṭikaṃ bhindiṃsu. Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto te bhikkhū etadavoca: “Kissa me tumhe āvuso kuṭikaṃ bhindathā ”ti? “Bhagavā āvuso bhedāpetī ”ti. “Bhindathāvuso sace dhammassāmī bhedāpetī ”ti.
11. Atha kho āyasmato dhaniyassa kumbhakāraputtassa etadahosi: “Yāvattatiyakaṃ kho me gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇahāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṃ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṃsu. Yāpi mayā sabbamattikāmayā kuṭikā katā, sā ’pi bhagavatā bhedāpitā. Atthi ca me dārugahe gaṇako sandiṭṭho, yannūnāhaṃ dārugahe gaṇakaṃ dārūni yācitvā dārukuḍḍikaṃ kuṭikaṃ4 kareyyan ”ti.
1 3 lohitakā - Syā. lohitakaṃ - Syā. 2 4 kiṅkaṇikasaddo - Ma. dārukuṭikaṃ - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
6. Khi ấy, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã khởi ý điều này: “Quả thật đã đến lần thứ ba, lúc ta đã đi vào làng để khất thực, những cô cắt cỏ, những cô mót củi đã tháo gỡ túp lều cỏ, đoạt lấy cỏ và gỗ, rồi (mang) đi. Vả lại, ta đã khéo học tập nghề làm đồ gốm ở nơi thầy ta, không sai sót, và có tay nghề thiện xảo; hay là ta nên đích thân nhồi trộn đất bùn và tạo nên một túp lều toàn bằng đất sét?”
7. Sau đó, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã đích thân nhồi trộn đất bùn và tạo nên một túp lều toàn bằng đất sét, rồi đã thu nhặt cỏ, củi, phân bò khô, và nung chín túp lều ấy. Túp lều ấy đẹp đẽ, đáng nhìn, xinh xắn, có màu đỏ như cánh kiến. Giống như tiếng vang của cái chuông nhỏ, âm thanh của túp lều ấy cũng tương tợ như thế.
8. Sau đó, đức Thế Tôn trong lúc từ núi Gijjhakūṭa đi xuống cùng với nhiều vị tỳ khưu đã nhìn thấy túp lều đẹp đẽ, đáng nhìn, xinh xắn, có màu đỏ như cánh kiến ấy, sau khi nhìn thấy đã hỏi các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, cái vật đẹp đẽ, đáng nhìn, xinh xắn, có màu đỏ như cánh kiến kia là vật gì vậy?”
9. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, thật không đúng đắn cho kẻ rồ dại ấy, thật không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này các tỳ khưu, vì sao kẻ rồ dại ấy lại đích thân nhồi trộn đất bùn và tạo nên một túp lều toàn bằng đất sét? Này các tỳ khưu, kẻ rồ dại ấy quả không có sự quan tâm, không có lòng thương xót, không có tâm vô hại đối với các sanh mạng! Này các tỳ khưu, hãy đi và phá vỡ túp lều ấy. Chớ để loài người sau này (theo gương đó) gây nên việc giết hại các sanh mạng. Này các tỳ khưu, không nên thực hiện cốc liêu toàn bằng đất sét; vị nào thực hiện thì phạm tội dukkaṭa.
10. - “Bạch ngài, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy nghe theo đức Thế Tôn đã đi đến túp lều ấy, sau khi đến đã phá vỡ túp lều ấy. Khi ấy, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã nói với các vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này các đại đức, vì sao các vị phá vỡ túp lều của tôi vậy?” - “Này đại đức, đức Thế Tôn bảo phá vỡ.” - “Này các đại đức, nếu bậc Pháp Chủ bảo phá vỡ thì các vị hãy phá vỡ đi.”
11. Sau đó, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã khởi ý rằng: “Quả thật đã đến lần thứ ba, lúc ta đã đi vào làng để khất thực, những cô cắt cỏ, những cô mót củi đã tháo gỡ túp lều cỏ, đoạt lấy cỏ và gỗ, rồi (mang) đi. Ngay cả túp lều toàn bằng đất sét được ta tạo nên cũng đã bị đức Thế Tôn cho phá vỡ. Và có viên quản lý kho gỗ là người đồng đạo với ta; hay là ta nên yêu cầu viên quản lý kho gỗ các cây gỗ rồi tạo nên túp lều bằng gỗ?”
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
12. Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto yena dārugahe gaṇako tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā dārugahe gaṇakaṃ etadavoca: “Yāva tatiyakaṃ kho me āvuso gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa tiṇhāriyo kaṭṭhahāriyo tiṇakuṭikaṃ bhinditvā tiṇañca kaṭṭhañca ādāya agamaṃsu. Yāpi mayā sabbamattikāmayā kuṭikā katā, sāpi bhagavatā bhedāpitā. Dehi me āvuso dārūni, icchāmi dārukuḍḍikaṃ kuṭikaṃ kātun ”ti. “Natthi bhante tādisāni dārūni, yānāhaṃ ayyassa dadeyyaṃ. Atthi bhante devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni. Sace tāni rājā dāpeti, harāpetha bhante ”ti. “Dinnāni āvuso raññā ”ti.
13. Atha kho dārugahe gaṇako ‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā. Rājāpimesaṃ abhippasanno. Na arahati adinnaṃ dinnanti vattun ’ti āyasmantaṃ dhaniyaṃ kumbhakāraputtaṃ etadavoca: “Harāpetha bhante ”ti. Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tāni dārūni khaṇḍākhaṇḍikaṃ chedāpetvā sakaṭehi nibbāhāpetvā dārukuḍḍikaṃ kuṭikaṃ akāsi.
14. Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto rājagahe kammante anusaññāyamāno yena dārugahe gaṇako tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā dārugahe gaṇakaṃ etadavoca: “Yāni tāni bhaṇe devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni, kahaṃ tāni dārunī ”ti? “Tāni sāmi, dārūni devena ayyassa dhaniyassa kumbhakāraputtassa dinnānī ”ti.
15. Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto anattamano ahosi: “Kathaṃ hi nāma devo devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni dhaniyassa kumbhakāraputtassa dassatī ”ti?
16. Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ etadavoca: “Saccaṃ kira deva devena 1 devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni dhaniyassa kumbhakāraputtassa dinnānī ”ti? “Ko evamāhā ”ti? “Dārugahe gaṇako devā ”ti. “Tena hi brāhmaṇa dārugahe gaṇakaṃ āṇāpehī ”ti.
17. Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto dārugahe gaṇakaṃ baddhaṃ 2 āṇāpesi. Addasā kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto dārugahe gaṇakaṃ baddhaṃ2 nīyamānaṃ.3 Disvāna dārugahe gaṇakaṃ etadavoca: “Kissa tvaṃ āvuso baddho nīyyāsī ”ti? “Tesaṃ bhante dārūnaṃ kiccā ”ti. “Gacchāvuso ahampi āgacchāmī ”ti. “Eyyāsi bhante purāhaṃ haññāmī ”ti.
1 3 4 saccaṃ kira devena - Ma, Syā. niyyamānaṃ - Ma, PTS. bandho - Ma, Syā. 2 5 bandhaṃ - Ma, Syā. niyyāsī ti - Ma; nīyasī ti - Syā; niyyasī ti - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
12. Sau đó, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã đi đến gặp viên quản lý kho gỗ, sau khi đến đã nói với viên quản lý kho gỗ điều này: - “Này đạo hữu, quả đã đến lần thứ ba, lúc ta đã đi vào làng để khất thực, những cô cắt cỏ, những cô mót củi đã tháo gỡ túp lều cỏ, đoạt lấy cỏ và gỗ, rồi (mang) đi. Ngay cả túp lều toàn bằng đất sét được ta tạo nên cũng đã bị đức Thế Tôn cho phá vỡ. Này đạo hữu, hãy cho ta các cây gỗ; ta muốn thực hiện túp lều bằng gỗ.” - “Thưa ngài, các cây gỗ mà tôi có thể dâng ngài thì các loại như thế ấy không có. Thưa ngài, có những cây gỗ thuộc quốc khố là vật liệu tu bổ thành phố được để riêng phòng lúc hữu sự, nếu đức vua bảo cho các thứ ấy thì thưa ngài, ngài hãy bảo người mang đi.” - “Này đạo hữu, đã được đức vua cho rồi.”
13. Khi ấy, viên quản lý kho gỗ (nghĩ rằng): “Các Sa-môn Thích tử này quả thật là những vị thực hành Pháp, là những vị thực hành sự an tịnh, là những vị có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp. Ngay cả đức vua cũng tịnh tín những vị này. Không thể nào (họ) lại nói: ‘Đã được cho!’ về vật chưa được cho,” nên đã nói với đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm điều này: - “Thưa ngài, ngài hãy cho người mang đi.” Sau đó, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã cho người cắt xẻ các cây gỗ ấy thành từng miếng, đã cho chuyển đi bằng các xe tải, rồi đã thực hiện túp lều bằng gỗ.
14. Sau đó, Bà-la-môn Vassakāra là quan đại thần xứ Magadha trong lúc đi thanh tra các công việc trong thành Rājagaha đã đi đến gặp viên quản lý kho gỗ, sau khi đến đã nói với viên quản lý kho gỗ điều này: - “Này khanh, có những cây gỗ thuộc quốc khố là vật liệu tu bổ thành phố được để riêng phòng lúc hữu sự, những cây gỗ ấy đâu rồi?” - “Thưa quan lớn, những cây gỗ ấy đã được đức vua cho đến ngài Dhaniya con trai người thợ gốm rồi.”
15. Khi ấy, Bà-la-môn Vassakāra quan đại thần xứ Magadha đã trở nên không hoan hỷ (nghĩ rằng): “Vì sao đức vua lại cho Dhaniya con trai người thợ gốm những cây gỗ thuộc quốc khố là vật liệu tu bổ thành phố được để riêng phòng lúc hữu sự?”
16. Sau đó, Bà-la-môn Vassakāra quan đại thần xứ Magadha đã đi đến gặp đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha, sau khi đến đã nói với đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha điều này: - “Tâu bệ hạ, nghe nói những cây gỗ thuộc quốc khố là vật liệu tu bổ thành phố được để riêng phòng lúc hữu sự đã được bệ hạ cho đến Dhaniya con trai người thợ gốm, có đúng không vậy?” - “Ai đã nói như thế?” - “Tâu bệ hạ, viên quản lý kho gỗ.” - “Này Bà-la-môn, vậy thì khanh hãy cho lệnh gọi viên quản lý kho gỗ.”
17. Sau đó, Bà-la-môn Vassakāra quan đại thần xứ Magadha đã truyền lệnh trói viên quản lý kho gỗ. Đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã nhìn thấy viên quản lý kho gỗ bị trói lại và đang bị dẫn đi, sau khi nhìn thấy đã nói với viên quản lý kho gỗ điều này: - “Này đạo hữu, vì sao ngươi bị trói và bị dẫn đi vậy?” - “Thưa ngài, vì sự việc của những cây gỗ ấy.” - “Này đạo hữu, ngươi cứ đi. Ta cũng đi nữa.” - “Thưa ngài, ngài nên đi đến trước khi tôi bị giết chết.”
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
18. Atha kho āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā dhaniyo kumbhakāraputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ dhaniyaṃ kumbhakāraputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ dhaniyaṃ kumbhakāraputtaṃ etadavoca:
19. “Saccaṃ kira mayā bhante devagahadārūni nagarapaṭisaṅkhārikāni āpadatthāya nikkhittāni ayyassa dinnānī ”ti? “Evaṃ mahārājā ”ti. “Mayaṃ kho bhante rājāno nāma bahukiccā bahukaraṇīyā. Datvāpi nassareyyāma. Iṅgha bhante sarāpehī ”ti. “Sarasi tvaṃ mahārāja, paṭhamābhisitto evarūpiṃ vācaṃbhāsitā: 1 ‘Dinnaṃ yeva samaṇabrāhmaṇānaṃ tiṇakaṭṭhodakaṃ paribhuñjantū ’”ti. “Sarāmahaṃ bhante, santi bhante samaṇabrāhmaṇā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā. Tesaṃ appamattake’ pi kukkuccaṃ uppajjati. Tesaṃ mayā sandhāya bhāsitaṃ. Tañca kho araññe apariggahitaṃ. So tvaṃ bhante tena lesena dārūni adinnaṃ harituṃ maññasi. Kathaṃ hi nāma mādiso samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā vijite vasantaṃ haneyya vā, bandheyya vā, pabbājeyya vā? Gaccha bhante. Lomena tvaṃ mutto ’si.2 Māssu punapi evarūpaṃ akāsī ”ti.
20. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brāhmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Rājānampime vañcenti. Kimpanaññe manusse ”ti?
21. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā lajjino kukkuccakā sikkhākāmā, te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā dhaniyo kumbhakāraputto rañño dārūnī adinnaṃ ādiyissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
1 2 bhāsitaṃ - PTS. mukko - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
18. Sau đó, đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm đã đi đến hậu cung của đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã đi đến gặp đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã nói với đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm điều này:
19. - “Thưa ngài, nghe nói những cây gỗ thuộc quốc khố là vật liệu tu bổ thành phố được để riêng phòng lúc hữu sự đã được trẫm cho đến ngài, có đúng không vậy?” - “Tâu đại vương, đúng vậy.” - “Thưa ngài, chúng tôi là những vị vua có nhiều phận sự, có nhiều việc phải làm, ngay cả sau khi đã cho chúng tôi cũng không thể nhớ được. Thưa ngài, giờ xin hãy nhắc lại.” - “Tâu đại vương, ngài có nhớ khi được phong vương lần thứ nhất ngài đã tuyên bố lời như vầy: ‘Cỏ, gỗ, và nước đã được dâng đến các Sa-môn và Bà- la-môn, hãy để cho các vị sử dụng.’” - “Thưa ngài, trẫm đã nhớ rồi. Thưa ngài, có những Sa-môn và Bà-la-môn khiêm tốn, có hối hận, ưa thích sự học tập, các vị ấy có sự hối hận cho dù sự việc là nhỏ nhặt, và vật đã được trẫm nói có liên quan đến các vị ấy là vật vô chủ ở trong rừng. Thưa ngài, ngài đây suy nghĩ dùng mưu mẹo ấy để lấy vật chưa được cho là các cây gỗ. Làm sao trẫm đây có thể hành hạ, hoặc giam giữ, hoặc trục xuất vị Sa-môn hay vị Bà- la-môn đang cư ngụ trong lãnh thổ được? Thưa ngài, ngài hãy đi. Ngài được tự do nhờ vào hình tướng. Ngài cũng chớ có tái phạm việc như vầy nữa!”
20. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này không biết hổ thẹn, giới hạnh xấu xa, nói láo. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự an tịnh, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa-môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa-môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Các vị này còn đánh lừa ngay cả đức vua, thì còn gì nữa đối với những người khác?”
21. Các tỳ khưu đã nghe được dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, tự biết đủ, khiêm tốn, có hối hận, ưa thích sự học tập, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm lại lấy vật chưa được cho là các cây gỗ của đức vua vậy?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
22. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ dhaniyaṃ kumbhakāraputtaṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ dhaniya rañño dārūnī adinnaṃ ādiyī ”ti? 1 “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisa, ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa, rañño dārūni adinnaṃ ādiyissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya. Atha khvetaṃ moghapurisa, appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti.
23. Tena kho pana samayena aññataro purāṇavohāriko mahāmatto bhikkhūsu pabbajito bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kittakena kho bhikkhu, rājā māgadho seniyo bimbisāro coraṃ gahetvā hanti vā bandhati vā pabbājeti vā ”ti? “Pādena vā bhagavā pādārahena vā2 ”ti. Tena kho pana samayena rājagahe pañcamāsako pādo hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ dhaniyaṃ kumbhakāraputtaṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya, yathārūpe adinnādāne rājāno coraṃ gahetvā haneyyuṃ vā bandheyyuṃ vā pabbājeyyuṃ vā ‘coro ’si bālo ’si mūḷho ’si theno’ sī ’ti, tathārūpaṃ bhikkhu adinnaṃ ādiyamāno ayampi pārājiko hoti asaṃvāso ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
1. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rajakattharaṇaṃ gantvā rajakabhaṇḍikaṃ avaharitvā ārāmaṃ haritvā bhājesuṃ. Bhikkhū eva māhaṃsu: “Mahāpuññattha tumhe āvuso, bahuṃ tumhākaṃ cīvaraṃ uppannan ”ti. “Kuto āvuso amhākaṃ puññaṃ? Idāni mayaṃ rajakattharaṇaṃ gantvā rajakabhaṇḍikaṃ avaharimhā ”ti. “Nanu āvuso bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ, kissa tumhe āvuso rajakabhaṇḍikaṃ avaharitthā ”ti? “Saccaṃ āvuso bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ, tañca kho gāme no araññe ”ti.
2. “Nanu āvuso tatheva taṃ hoti. Ananucchaviyaṃ āvuso ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tumhe āvuso rajakabhaṇḍikaṃ avaharissatha?
1 2 ādiyasī ti - Syā. pādena vā bhagavā pādārahena vā atirekapādenavā - Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
22. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm rằng: - “Này Dhaniya, nghe nói ngươi lấy vật chưa được cho là các cây gỗ của đức vua, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại lấy vật chưa được cho là các cây gỗ của đức vua vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”
23. Vào lúc bấy giờ, có vị nọ trước kia là quan đại thần xử án nay đã xuất gia ở nơi các tỳ khưu, đang ngồi cách đức Thế Tôn không xa. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này tỳ khưu, với mức bao nhiêu thì đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha (sẽ) hành hạ, hoặc giam giữ, hoặc trục xuất kẻ trộm cắp sau khi bắt được?” - “Bạch Thế Tôn, với một pāda, hoặc tương đương với một pāda.” Vào lúc bấy giờ, ở thành Rājagaha năm māsaka thì bằng một pāda.[*] Khi ấy, đức Thế Tôn đã khiển trách đại đức Dhaniya con trai người thợ gốm bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào lấy vật không được cho theo lối trộm cướp; tương tợ như trong vụ đánh cắp, các vị vua sau khi bắt được kẻ trộm thì có thể hành hạ, hoặc có thể giam giữ, hoặc có thể trục xuất (phán rằng): ‘Ngươi là kẻ trộm, ngươi là kẻ ngu, ngươi là kẻ khờ, ngươi là kẻ cướp;’ tương tợ như thế, vị tỳ khưu khi lấy vật không được cho, vị này cũng là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.”
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
1. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi đến chỗ nhuộm y và lấy trộm gói đồ nhuộm mang về tu viện chia nhau. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, các vị thật là đại phước! Có nhiều y đã được phát sanh đến các vị.” - “Này các đại đức, do đâu mà chúng tôi có phước? Hôm nay, chúng tôi đã đi đến chỗ nhuộm y và lấy trộm gói đồ nhuộm.” - “Này các đại đức, không phải điều học đã được đức Thế Tôn quy định hay sao? Này các đại đức, tại sao các người lại lấy trộm gói đồ nhuộm?” - “Này các đại đức, đúng vậy. Điều học đã được đức Thế Tôn quy định và điều ấy là ở trong làng, không phải ở trong rừng.”
2. - “Này các đại đức, điều ấy không phải là như thế hay sao? Này các đại đức, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa- môn, không được phép, không nên làm! Này các đại đức, vì sao các đại đức lại lấy trộm gói đồ nhuộm?
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
Netaṃ āvuso appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya, atha khvetaṃ āvuso appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti.
3. Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave rajakattharaṇaṃ gantvā rajakabhaṇḍikaṃ avaharitthā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisā, ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā rajakattharaṇaṃ gantvā rajakabhaṇḍikaṃ avaharissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya, yathārūpe adinnādāne rājāno coraṃ gahetvā haneyyuṃ vā bandheyyuṃ vā pabbājeyyuṃ vā ‘coro ’si bālo ’si mūḷho ’si theno’ sī ’ti, tathārūpaṃ bhikkhu adinnaṃ ādiyamāno ayampi pārājiko hoti asaṃvāso ”ti. [Dutiyapaññatti]
4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti bhikkhako ’ti bhikkhu ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Gāmo nāma ekakuṭiko ’pi gāmo dvikuṭiko ’pi gāmo tikuṭiko ’pi gāmo catukuṭiko ’pi gāmo samanusso ’pi gāmo amanusso ’pi gāmo parikkhitto ’pi gāmo aparikkhitto ’pi gāmo gonīsādiniviṭṭho ’pi gāmo, yo ’pi sattho atirekacātumāsaniviṭṭho so ’pi vuccati gāmo.
Gāmūpacāro nāma parikkhittassa gāmassa indakhīle ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto. Aparikkhittassa gāmassa gharūpacāre ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto.
Araññaṃ nāma ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañca avasesaṃ araññaṃ nāma.
Adinnaṃ nāma yaṃ adinnaṃ anissaṭṭhaṃ apariccattaṃ rakkhitaṃ gopitaṃ mamāyitaṃ parapariggahitaṃ, etaṃ adinnaṃ nāma.
Theyyasaṅkhātan ’ti theyyacitto avaharaṇacitto.
Ādiyeyyā ’ti ādiyeyya hareyya avahareyya iriyāpathaṃ vikopeyya ṭhānā cāveyya saṅketaṃ vītināmeyya.
Yathārūpaṃ nāma pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
Này các đại đức, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này các đại đức, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.
3. Sau đó, khi đã khiển trách các tỳ khưu nhóm Lục Sư bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu nhóm Lục Sư rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đã đi đến chỗ nhuộm y và lấy trộm gói đồ nhuộm, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại đi đến chỗ nhuộm y và lấy trộm gói đồ nhuộm? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào lấy vật không được cho từ làng hoặc từ rừng theo lối trộm cướp; tương tợ như trong vụ đánh cắp, các vị vua sau khi bắt được kẻ trộm thì có thể hành hạ, hoặc có thể giam giữ, hoặc có thể trục xuất (phán rằng): ‘Ngươi là kẻ trộm, ngươi là kẻ ngu, ngươi là kẻ khờ, ngươi là kẻ cướp;’ tương tợ như thế, vị tỳ khưu trong khi lấy vật không được cho, vị này cũng là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.” [Sự quy định lần hai]
4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―nt― Tỳ khưu: ‘Vị đi khất thực’ là tỳ khưu. ―nt― vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Làng nghĩa là một túp lều cũng là làng. Hai túp lều cũng là làng. Ba túp lều cũng là làng. Bốn túp lều cũng là làng. Làng có người. Làng không có người. Làng được rào lại. Làng không được rào lại. Nơi các bầy bò chăn thả dừng lại tạm nghỉ cũng được gọi là làng. Thậm chí đoàn xe tải của thương buôn dừng lại trên bốn tháng cũng được gọi là làng. Vùng ven làng nghĩa là (tính đến) chỗ rơi xuống của cục đất được ném đi bởi người nam (có sức mạnh) hạng trung đứng ở bục cổng của ngôi làng được rào lại, (hoặc tính đến) chỗ rơi xuống của cục đất được ném đi bởi người nam (có sức mạnh) hạng trung đứng ở vùng biên của các ngôi nhà thuộc ngôi làng không được rào lại. Rừng nghĩa là trừ đi làng và vùng ven làng, phần còn lại gọi là rừng. Vật không được cho nghĩa là vật nào chưa được cho, chưa được trao, chưa được dứt bỏ, được bảo vệ, được canh giữ, có sở hữu chủ, được quản lý bởi người khác; vật ấy là vật không được cho. Theo lối trộm cướp: có tâm trộm cướp, có tâm lấy trộm. Lấy: vị lấy đi, vị mang đi, vị lấy trộm, vị làm thay đổi tư thế, vị làm di chuyển khỏi vị trí, vị vượt qua sự quy định. Có hình thức như thế nghĩa là một pāda, hoặc tương đương một pāda, hoặc hơn một pāda.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
Rājāno nāma pathavyārājā, padesarājā, maṇḍalikā, antarabhogikā, akkhadassā, mahāmattā, ye vā pana chejjabhejjaṃ anusāsanti, ete rājāno nāma.
Coro nāma yo pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyati, eso coro nāma.
Haneyyuṃ vā ’ti hatthena vā pādena vā kasāya vā vettena vā addhadaṇḍakena vā chejjāya vā haneyyuṃ.
Bandheyyuṃ vā ’ti rajjubandhanena vā andubandhanena vā saṅkhalikabandhanena vā gharabandhanena vā nagarabandhanena vā gāmabandhanena vā nigamabandhanena vā bandheyyuṃ, purisaguttiṃ vā kareyyuṃ.
Pabbājeyyuṃ vā ’ti gāmā vā nigamā vā nagaraṃ vā janapadā vā janapadapadesā vā pabbājeyyuṃ.
Coro ’si bālo ’si mūḷho ’si theno ’sī ’ti paribhāso eso.
Tathārūpaṃ nāma pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā.
Ādiyamāno ’ti ādiyamāno haramāno avaharamāno iriyāpathaṃ vikopayamāno ṭhānā cāvayamāno saṅketaṃ vītināmayamāno.
Ayampī ’ti purimaṃ upādāya vuccati.
Pārājiko hotī ’ti seyyathāpi nāma paṇḍupalāso bandhanā pavutto 1 abhabbo haritattāya.2 Evameva bhikkhu pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo, tena vuccati pārājiko hotī ’ti.
Asaṃvāso ’ti saṃvāso nāma ekaṃ kammaṃ ekuddeso samasikkhātā, eso saṃvāso nāma. So tena saddhiṃ natthī ’ti, tena vuccati asaṃvāso ’ti.
*****
[Nayamātikā]
1. Bhummaṭṭhaṃ thalaṭṭhaṃ ākāsaṭṭhaṃ vehāsaṭṭhaṃ udakaṭṭhaṃ nāvaṭṭhaṃ yānaṭṭhaṃ bhāraṭṭhaṃ ārāmaṭṭhaṃ vihāraṭṭhaṃ khettaṭṭhaṃ vatthuṭṭhaṃ gāmaṭṭhaṃ araññaṭṭhaṃ udakaṃ dantaponaṃ3 vanappati haraṇakaṃ upanidhi suṅkaghātaṃ pāṇo apadaṃ dipadaṃ catuppadaṃ bahuppadaṃ ocarako onirakkho saṃvidāvahāro saṅketakammaṃ nimittakammanti.
1 pamutto - sabbattha. “Seyyathāpi nāma paṇḍupalāso bandhanā pavutto” - Dharma- 2 3 pradīpikā (315). haritatthāya - Ma. dantapoṇaṃ - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
Các vị vua nghĩa là các vị vua (cai trị) toàn trái đất, các vị vua của một xứ, các vị vua của một vùng, các vị trưởng bộ tộc, các quan xử án, các quan đại thần, hoặc các vị nào điều khiển việc gia hình, các vị này gọi là các vị vua. Kẻ trộm nghĩa là kẻ nào lấy đi theo lối trộm cướp vật không được cho trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka, kẻ ấy gọi là kẻ trộm. Hoặc có thể hành hạ: Họ có thể hành hạ bằng tay, hoặc bằng chân, hoặc bằng roi, hoặc bằng gậy, hoặc bằng dùi cui, hoặc bằng cách làm cho tàn phế. Hoặc có thể giam giữ: Họ có thể giam giữ theo cách trói bằng dây thừng, hoặc theo cách trói bằng xiềng xích, hoặc theo cách trói bằng cùm, hoặc bằng cách giam trong nhà ngục, hoặc bằng cách giữ trong thành phố, hoặc bằng cách giữ trong làng, hoặc bằng cách giữ trong thị trấn, hoặc họ có thể thực hiện việc cho người canh gác. Hoặc có thể trục xuất: Họ có thể trục xuất ra khỏi làng, hoặc ra khỏi thị trấn, hoặc ra khỏi thành phố, hoặc ra khỏi khu vực, hoặc ra khỏi xứ sở. Ngươi là kẻ trộm, ngươi là kẻ ngu, ngươi là kẻ khờ, ngươi là kẻ cướp: Điều này là sự quở trách. Có hình thức như thế nghĩa là một pāda, hoặc tương đương một pāda, hoặc hơn một pāda. Trong khi lấy: trong khi lấy đi, trong khi mang đi, trong khi lấy trộm, trong khi làm thay đổi tư thế, trong khi làm cho rời khỏi vị trí, trong khi vượt qua sự quy định. Vị này cũng: được đề cập liên quan đến vị trước đây Là vị phạm tội pārājika: cũng giống như chiếc lá vàng đã lìa khỏi cành không thể xanh trở lại, tương tợ như thế vị tỳ khưu lấy đi theo lối trộm cướp vật không được cho có giá trị một pāda, hoặc tương đương một pāda, hoặc hơn một pāda thì không phải là Sa-môn, không phải là Thích tử; vì thế, được gọi là ‘vị phạm tội pārājika.’ Không được cộng trú: Sự cộng trú nghĩa là có chung hành sự, có chung việc đọc tụng (giới bổn Pātimokkha), có sự học tập giống nhau, điều ấy gọi là sự cộng trú. Vị ấy không có được điều ấy, vì thế được gọi là ‘không được cộng trú.’ ***** [Tiêu đề hướng dẫn] 1. Vật ở trong đất, vật ở trên mặt đất, vật ở trên không trung, vật ở khoảng không, vật ở trong nước, vật ở trên chiếc thuyền, vật ở trong xe, vật là gói hàng, vật ở trong vườn, vật ở trong trú xá, vật ở trong ruộng, vật ở trong khu đất, vật ở trong làng, vật ở trong rừng, nước, tăm xỉa răng, cây rừng, vật được mang đi, vật được ký gởi, trạm thuế, sinh mạng, loài không chân, loài hai chân, loài bốn chân, loài nhiều chân, người theo dõi, người bảo vệ vật ký gởi, lấy trộm theo kế hoạch, hành động theo sự quy định, hành động theo dấu hiệu.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
2. Bhummaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ bhūmiyaṃ nikkhittaṃ hoti nikhātaṃ paṭicchannaṃ. Bhummaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati kuddālaṃ vā piṭakaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Tattha jātakaṃ kaṭṭhaṃ vā lataṃ vā chindati, āpatti dukkaṭassa. Paṃsuṃ khaṇati vā vyūhati 1 vā uddharati vā, āpatti dukkaṭassa. Kumbhiṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Attano bhājanaṃ pavesetvā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Attano bhājanagataṃ vā karoti muṭṭhiṃ vā chindati, āpatti pārājikassa. Suttārūḷhaṃ bhaṇḍaṃ vā pāmaṅgaṃ vā kaṇṭhasuttakaṃ vā kaṭisuttakaṃ vā sāṭakaṃ vā veṭhanaṃ vā theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Koṭiyaṃ gahetvā uccāreti, āpatti thullaccayassa. Ghaṃsanto nīharati, āpatti thullaccayassa. Antamaso kesaggamattampi kumbhimukhā moceti, āpatti pārājikassa. Sappiṃ vā telaṃ vā madhuṃ vā phāṇitaṃ vā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto ekena payogena pivati, āpatti pārājikassa. Tattheva bhindati vā chaḍḍeti vā jhāpeti vā aparibhogaṃ vā karoti, āpatti dukkaṭassa.
3. Thalaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ thale nikkhittaṃ hoti. Thalaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
4. Ākāsaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ ākāsagataṃ hoti. Moro vā kapiñjaro vā tittiro vā vaṭṭako vā sāṭakaṃ vā veṭhanaṃ vā hiraññaṃ vā suvaṇṇaṃ vā chijjamānaṃ patati. Ākāsaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Gamanaṃ upacchindati, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
5. Vehāsaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ vehāsagataṃ hoti mañce vā pīṭhe vā cīvaravaṃse vā cīvararajjuyā vā bhittikhīle vā nāgadante vā rukkhe vā laggitaṃ hoti, antamaso pattādhārake ’pi. Vehāsaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
1 byūhati - Ma; viyūhati - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
2. Vật ở trong đất nghĩa là vật được đặt xuống, được chôn, được phủ kín ở trong lòng đất. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong đất: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai, hoặc tìm kiếm cái thuổng hay cái giỏ, hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; chặt cây hoặc dây leo mọc ở nơi ấy thì phạm tội dukkaṭa; 1 đào đất, hoặc xắn ra, hoặc lấy lên thì phạm tội dukkaṭa;1 sờ vào cái hũ thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Sau khi đưa vật đựng của mình vào (trong hũ) 2 rồi khởi tâm trộm cắp vật có giá trị năm māsaka hoặc hơn năm māsaka, sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; bỏ vào trong vật đựng của mình hoặc tách ra một nắm tay thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp vật làm theo dạng sợi: hoặc là dây thắt lưng, hoặc là dây chuyền cổ, hoặc là dây chuyền ở hông, hoặc là tấm vải choàng, hoặc là khăn xếp đội đầu, sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; nắm vào chóp (của một vật nào) rồi nâng lên thì phạm tội thullaccaya; chà xát rồi bỏ xuống thì phạm tội thullaccaya; đưa ra khỏi miệng hũ cho dù khoảng cách chỉ mảnh như sợi tóc thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp bơ lỏng, hay dầu ăn, hay mật ong, hay nước mía rồi uống trong một lần trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka thì phạm tội pārājika. Ngay tại chỗ đó, đập bể, hoặc đổ bỏ, hoặc đốt đi, hoặc làm cho không còn sử dụng được nữa thì phạm tội dukkaṭa.
3. Vật ở trên đất nghĩa là vật được đặt xuống ở trên mặt đất. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trên mặt đất: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
4. Vật ở trên không nghĩa là vật di chuyển ở trên không, hoặc là chim công, hoặc là chim đa đa, hoặc là gà gô, hoặc là chim cun cút, hoặc là tấm vải choàng, hoặc là khăn xếp đội đầu, hoặc là bạc, hoặc là vàng đang bị bể ra và rơi xuống. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trên không: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; làm gián đoạn sự di chuyển thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
4. Vật ở khoảng không nghĩa là vật được đặt ở khoảng không (cách khoảng với mặt đất) hoặc là ở trên giường, hoặc là ở trên ghế, hoặc là ở sào máng y, hoặc là ở dây treo y, hoặc là ở chốt đinh đóng ở tường, hoặc là ở cái móc ngà voi, hoặc là được treo trên cây, thậm chí chỉ ở trên vật kê bình bát. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở khoảng không: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
1
Lẽ ra phải là tội pācittiya (ND).
2
Vì không thể đưa hũ lên khỏi hố chôn được (VinA. ii, 316).
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
6. Udakaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ udake nikkhittaṃ hoti udakaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Nimujjati vā ummujjati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṃ uppalaṃ vā padumaṃ vā puṇḍarikaṃ vā bhisaṃ vā macchaṃ vā kacchapaṃ vā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
7. Nāvā nāma yāya tarati. Nāvaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ nāvāya nikkhittaṃ hoti. Nāvaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Nāvaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Bandhanaṃ moceti, āpatti dukkaṭassa. Bandhanaṃ mocetvā āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Uddhaṃ vā adho vā tiriyaṃ vā antamaso kesaggamattampi saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
8. Yānaṃ nāma mayhaṃ ratho sakaṭaṃ sandamānikā. Yānaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ yāne nikkhittaṃ hoti. Yānaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Yānaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
9. Bhāro nāma sīsabhāro khandhabhāro kaṭibhāro olambako. Sīse bhāraṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Khandhaṃ oropeti, āpatti pārājikassa. Khandhe bhāraṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Kaṭiṃ oropeti, āpatti pārājikassa. Kaṭiyā bhāraṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Hatthena gaṇhāti, āpatti pārājikassa. Hatthe bhāraṃ theyyacitto bhūmiyaṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Theyyacitto bhūmito gaṇhāti, āpatti pārājikassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
6. Vật ở trong nước nghĩa là vật được đặt ở trong nước. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong nước: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; lặn xuống hoặc nổi lên thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp hoặc là đóa sen xanh, hoặc là đóa sen hồng, hoặc là đóa sen trắng, hoặc là ngó sen mọc ở nơi ấy, hoặc là cá, hoặc là rùa trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
7. Thuyền nghĩa là vượt qua (hồ, sông, biển, v.v...) bằng vật ấy. Vật ở trên chiếc thuyền nghĩa là vật được đặt ở trên thuyền. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trên chiếc thuyền: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp chiếc thuyền: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; tháo dây buộc thì phạm tội dukkaṭa; sau khi tháo dây buộc, sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển lên, hoặc xuống, hoặc ngang, cho dù khoảng cách chỉ mảnh như sợi tóc thì phạm tội pārājika.
8. Xe nghĩa là xe có mui, xe kéo hai bánh, xe tải hàng, xe ngựa kéo. Vật ở trong xe nghĩa là vật được đặt ở trong xe. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong xe: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp chiếc xe: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
9. Gói hàng nghĩa là gói hàng ở trên đầu, gói hàng ở vai, gói hàng ở hông, vật được đeo. Vị khởi tâm trộm cắp gói hàng ở trên đầu rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; đưa xuống vai thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp rồi sờ vào gói hàng ở trên vai thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; đưa xuống hông thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp gói hàng ở hông rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; cầm bằng tay thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp gói hàng ở tay rồi đặt xuống mặt đất thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp rồi nhấc lên khỏi mặt đất thì phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
10. Ārāmo nāma pupphārāmo phalārāmo. Ārāmaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ ārāme catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ hoti: bhummaṭṭhaṃ phalaṭṭhaṃ ākāsaṭṭhaṃ vehāsaṭṭhaṃ. Ārāmaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṃ mūlaṃ vā tacaṃ vā pattaṃ vā pupphaṃ vā phalaṃ vā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Ārāmaṃ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko ‘na mayhaṃ bhavissatī ’ti dhūraṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto sāmikaṃ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa.
11. Vihāraṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ vihāre catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ hoti: bhummaṭṭhaṃ thalaṭṭhaṃ ākāsaṭṭhaṃ vehāsaṭṭhaṃ. Vihāraṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Vihāraṃ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko ‘na mayhaṃ bhavissatī ’ti dhuraṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto sāmikaṃ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa.
12. Khettaṃ nāma yattha pubbannaṃ vā aparannaṃ vā 1 jāyati. Khettaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ khette catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ hoti: bhummaṭṭhaṃ thalaṭṭhaṃ ākāsaṭṭhaṃ vehāsaṭṭhaṃ. Khettaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṃ pubbannaṃ vā aparannaṃ vā1 pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Khettaṃ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko ‘na mayhaṃ bhavissatī ’ti dhuraṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto sāmikaṃ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa. Khīlaṃ vā rajjuṃ vā vatiṃ vā mariyādaṃ vā saṅkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Ekaṃ payogaṃ anāgate, āpatti thullaccayassa. Tasmiṃ payoge āgate, āpatti pārājikassa.
1 pubbaṇṇaṃ vā aparaṇṇaṃ vā - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
10. Vườn nghĩa là vườn hoa, vườn trái cây. Vật ở trong vườn nghĩa là vật được đặt ở bốn nơi trong vườn: vật ở trong đất, vật ở trên mặt đất, vật ở trên không trung, vật ở khoảng không. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong vườn: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp vật mọc ở nơi ấy hoặc là rễ cây, hoặc là vỏ cây, hoặc là lá cây, hoặc là bông hoa, hoặc là trái cây trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị kiện cáo về khu vườn thì phạm tội dukkaṭa; làm cho người chủ khởi lên sự nghi hoặc (về sở hữu chủ) thì phạm tội thullaccaya; người chủ buông bỏ trách nhiệm: “(Khu vườn) sẽ không còn là của tôi nữa!” thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thắng người chủ thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thua thì phạm tội thullaccaya.
11. Vật ở trong trú xá nghĩa là vật được đặt ở bốn nơi trong trú xá: vật ở trong đất, vật ở trên mặt đất, vật ở trên không trung, vật ở khoảng không. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong trú xá: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị kiện cáo về trú xá thì phạm tội dukkaṭa; làm cho người chủ khởi lên sự nghi hoặc (về sở hữu chủ) thì phạm tội thullaccaya; người chủ buông bỏ trách nhiệm: “(Trú xá) sẽ không còn là của tôi nữa!” thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thắng người chủ thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thua thì phạm tội thullaccaya.
12. Ruộng nghĩa là nơi sản xuất thóc lúa hoặc rau xanh. Vật ở trong ruộng nghĩa là vật được đặt ở bốn nơi trong ruộng: vật ở trong đất, vật ở trên mặt đất, vật ở trên không trung, vật ở khoảng không. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong ruộng: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp thóc lúa hoặc là rau xanh trồng ở nơi ấy trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị kiện cáo về mảnh ruộng thì phạm tội dukkaṭa; làm cho người chủ khởi lên sự nghi hoặc (về sở hữu chủ) thì phạm tội thullaccaya; người chủ buông bỏ trách nhiệm: “(Thửa Ruộng) sẽ không còn là của tôi nữa!” thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thắng người chủ thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thua thì phạm tội thullaccaya. Vị di chuyển cọc ranh, hoặc dây ngăn, hoặc hàng rào, hoặc ranh giới thì phạm tội dukkaṭa; khi phần việc cuối cùng chưa hoàn tất thì phạm tội thullaccaya; khi phần việc cuối cùng ấy đã hoàn tất thì phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
13. Vatthu nāma ārāmavatthu vihāravatthu. Vatthuṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ vatthusmiṃ catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ hoti: bhummaṭṭhaṃ thalaṭṭhaṃ ākāsaṭṭhaṃ vehāsaṭṭhaṃ. Vatthuṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Vatthuṃ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko ‘na mayhaṃ bhavissatī ’ti dhuraṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto sāmikaṃ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa. Khīlaṃ vā rajjuṃ vā vatiṃ vā pākāraṃ vā saṅkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Ekaṃ payogaṃ anāgate, āpatti thullaccayassa. Tasmiṃ payoge āgate, āpatti pārājikassa.
14. Gāmaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ gāme catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ hoti: bhummaṭṭhaṃ thalaṭṭhaṃ ākāsaṭṭhaṃ vehāsaṭṭhaṃ. Gāmaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
15. Araññaṃ nāma yaṃ manussānaṃ pariggahitaṃ hoti, taṃ 1 araññaṃ. Araññaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ araññe catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ hoti: bhummaṭṭhaṃ thalaṭṭhaṃ ākāsaṭṭhaṃ vehāsaṭṭhaṃ. Araññaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ ‘avaharissāmī ’ti theyyacitto dutiyaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassa. Āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Tattha jātakaṃ kaṭṭhaṃ vā lataṃ vā tiṇaṃ vā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
16. Udakaṃ nāma bhājanagataṃ vā hoti pokkharaṇiyā2 vā taḷāke vā. Theyyacitto āmasati,3 āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. Attano bhājanaṃ pavesetvā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ udakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Attano bhājanagataṃ karoti, āpatti pārājikassa. Mariyādaṃ chindati, āpatti dukkaṭassa. Mariyādaṃ chinditvā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ udakaṃ nikkhāmeti, āpatti pārājikassa. Atirekamāsakaṃ vā ūnapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ udakaṃ nikkhāmeti, āpatti thullaccayassa. Māsakaṃ vā ūnamāsakaṃ vā agghanakaṃ udakaṃ nikkhāmeti, āpatti dukkaṭassa.
1 2 3 etaṃ - Syā. pokkharaṇiyaṃ - Syā. taṃ theyyacitto āmasati - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
13. Khu đất nghĩa là khu đất vườn, khu đất trú xá. Vật ở trong khu đất nghĩa là vật được đặt ở bốn nơi trong khu đất: vật ở trong đất, vật ở trên mặt đất, vật ở trên không trung, vật ở khoảng không. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong khu đất: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị kiện cáo về khu đất thì phạm tội dukkaṭa; làm cho người chủ khởi lên sự nghi hoặc (về sở hữu chủ) thì phạm tội thullaccaya; người chủ buông bỏ trách nhiệm: “(Khu đất) sẽ không còn là của tôi nữa!” thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thắng người chủ thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thua thì phạm tội thullaccaya. Vị di chuyển cọc ranh, hoặc dây ngăn, hoặc hàng rào, hoặc tường thành thì phạm tội dukkaṭa; khi phần việc cuối cùng chưa hoàn tất thì phạm tội thullaccaya; khi phần việc cuối cùng ấy đã hoàn tất thì phạm tội pārājika.
14. Vật ở trong làng nghĩa là vật được đặt ở bốn nơi trong làng: vật ở trong đất, vật ở trên mặt đất, vật ở trên không trung, vật ở khoảng không. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong làng: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
15. Rừng nghĩa là nơi nào có được sự quản lý của con người, nơi ấy tức là rừng. Vật ở trong rừng nghĩa là vật được đặt ở bốn nơi trong rừng: vật ở trong đất, vật ở trên mặt đất, vật ở trên không trung, vật ở khoảng không. Vị khởi tâm trộm cắp vật ở trong rừng: “Ta sẽ lấy trộm,” rồi kiếm thêm người thứ hai hoặc đi (một mình) thì phạm tội dukkaṭa; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Vị khởi tâm trộm cắp hoặc là cây gỗ, hoặc là dây leo, hoặc là cỏ mọc ở nơi ấy trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
16. Nước nghĩa là nước đã được đưa vào trong chậu, hoặc ở trong là hồ chứa, hoặc ở trong đập ngăn. Vị khởi tâm trộm cắp rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. Sau khi đưa vật đựng của mình vào, vị khởi tâm trộm cắp số nước trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm cho (nước) vào hẳn trong vật đựng của mình thì phạm tội pārājika. Vị phá vỡ tường thành thì phạm tội dukkaṭa; sau khi phá vỡ tường thành rồi làm cho thoát ra lượng nước trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka thì phạm tội pārājika; làm cho thoát ra lượng nước trị giá hơn một māsaka hoặc kém năm māsaka thì phạm tội thullaccaya; làm cho thoát ra lượng nước trị giá một māsaka hoặc kém một māsaka thì phạm tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
17. Dantaponaṃ nāma chinnaṃ vā acchinnaṃ vā. Pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
18. Vanappati nāma manussānaṃ pariggahito hoti rukkho paribhogo. Theyyacitto chindati, pahāre pahāre āpatti dukkaṭassa. Ekaṃ pahāraṃ anāgate, āpatti thullaccayassa. Tasmiṃ pahāre āgate, āpatti pārājikassa.
19. Haraṇakaṃ nāma aññassa haraṇakaṃ bhaṇḍaṃ. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. ‘Sahabhaṇḍahārakaṃ nessāmī ’ti paṭhamaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa. ‘Patitaṃ bhaṇḍaṃ gahessāmī ’ti pātāpeti, āpatti dukkaṭassa. Patitaṃ bhaṇḍaṃ pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
20. Upanidhi nāma upanikkhittaṃ bhaṇḍaṃ. ‘Dehi me bhaṇḍan ’ti vuccamāno ‘nāhaṃ gaṇhāmī ’ti bhaṇati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko ‘na mayhaṃ dassatī ’ti dhuraṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto sāmikaṃ parājeti, āpatti pārājikassa. Dhammaṃ caranto parajjati, āpatti thullaccayassa.
21. Suṅkaghātaṃ nāma raññā ṭhapitaṃ hoti pabbatakhaṇḍe vā nadītitthe vā gāmadvāre vā ‘atra paviṭṭhassa suṅkaṃ gaṇhantū ’ti. Tatra pavisitvā rājagghaṃ 1 bhaṇḍaṃ pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭasa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Paṭhamaṃ pādaṃ suṅkaghātaṃ atikkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, āpatti pārājikassa. Anto suṅkaghāte ṭhito bahi suṅkaghātaṃ pāteti, āpatti pārājikassa. Suṅkaṃ pariharati, āpatti dukkaṭassa.
22. Pāṇo nāma manussapāṇo vuccati. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. ‘Padasā nessāmī ’ti paṭhamaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
23. Apadaṃ nāma ahimacchā. Pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
1 rājaggaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
17. Tăm xỉa răng nghĩa là đã được cắt hoặc chưa được cắt. Vị khởi tâm trộm cắp vật trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
18. Cây rừng nghĩa là cây gỗ có sự hữu dụng được con người quản lý. Vị khởi tâm trộm cắp rồi (dùng dao) chặt thì phạm tội dukkaṭa theo mỗi nhát dao; khi nhát dao cuối cùng chưa hoàn tất thì phạm tội thullaccaya; khi nhát dao cuối cùng đã hoàn tất thì phạm tội pārājika.
19. Vật được mang đi nghĩa là vật được mang đi thuộc về người khác. Vị khởi tâm trộm cắp rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. (Nghĩ rằng): “Ta sẽ dẫn đi người khuân vác cùng với vật” rồi làm di chuyển bước chân thứ nhất thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển bước chân thứ nhì thì phạm tội pārājika. (Nghĩ rằng): “Ta sẽ nhặt lấy vật bị rơi” rồi làm cho (vật) rơi xuống thì phạm tội dukkaṭa.Vị khởi tâm trộm cắp vật bị rơi xuống trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
20. Vật ký gởi nghĩa là vật được ủy thác. Khi được nói rằng: “Cho tôi vật (đã ký gởi)” vị trả lời: “Tôi không có giữ” thì phạm tội dukkaṭa; làm cho người chủ khởi lên sự nghi hoặc (về việc ký gởi) thì phạm tội thullaccaya; người chủ buông bỏ vấn đề: “Người này sẽ không trao cho ta!” thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thắng người chủ thì phạm tội pārājika. Trong khi thực thi công lý, (nếu) thua thì phạm tội thullaccaya.
21. Trạm thuế nghĩa là ở khe núi, hoặc ở bến đò, hoặc ở cổng làng đức vua đã quy định rằng: “Hãy thâu thuế đối với người đi vào nơi này.” Sau khi đi vào nơi đó, vị khởi tâm trộm cắp vật có thuế phải đóng trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; vượt qua khỏi trạm thuế bước thứ nhất thì phạm tội thullaccaya; vượt qua bước thứ nhì thì phạm tội pārājika. Vị đứng ở giữa trạm thuế và ném ra khỏi trạm thuế thì phạm tội pārājika. Vị tránh né việc đóng thuế thì phạm tội dukkaṭa.
22. Sinh mạng nghĩa là sinh mạng con người được đề cập đến. Vị khởi tâm trộm cắp rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. (Nghĩ rằng): “Ta sẽ dẫn đi từng bước” rồi làm di chuyển bước chân thứ nhất thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển bước chân thứ nhì thì phạm tội pārājika.
23. Loài không chân nghĩa là loài rắn, loài cá. Vị khởi tâm trộm cắp (loài không chân) trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
24. Dvipadaṃ nāma manussā pakkhajātā. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. ‘Padasā nessāmī ’ti paṭhamaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
25. Catuppadaṃ nāma hatthi assā oṭṭhā goṇā gadrabhā pasukā. Theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. ‘Padasā nessāmī ’ti paṭhamaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Tatiyaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Catutthaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
26. Bahuppadaṃ nāma vicchikā-satapadi-uccāliṅgapāṇakā. Pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa. ‘Padasā nessāmī ’ti saṅkāmeti, pade pade āpatti thullaccayassa. Pacchimaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
27. Ocarako nāma bhaṇḍaṃ ocaritvā ācikkhati: “Itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
28. Onirakkho nāma āhaṭaṃ bhaṇḍaṃ gopento pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ vā theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
29. Saṃvidāvahāro nāma sambāhulā saṃvidahitvā eko bhaṇḍaṃ avaharati, āpatti sabbesaṃ pārājikassa.
30. Saṅketakammaṃ nāma saṅketaṃ karoti: “Purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā rattiṃ vā divā vā tena saṅketena taṃ bhaṇḍaṃ avaharā ”ti, āpatti dukkaṭassa. Tena saṅketena taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa. Taṃ saṅketaṃ pure vā pacchā vā taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti, avahārakassa āpatti pārājikassa.
31. Nimittakammaṃ nāma nimittaṃ karoti: “Akkhiṃ vā nikhanissāmi bhamukaṃ vā ukkhipissāmi sīsaṃ vā ukkhipissāmi, tena nimittena taṃ bhaṇḍaṃ avaharā ”ti, āpatti dukkaṭassa. Tena nimittena taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa. Taṃ nimittaṃ pure vā pacchā vā taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti, avahārakassa āpatti pārājikassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
24. Loài hai chân nghĩa là loài người, loài có cánh.[*] Vị khởi tâm trộm cắp (loài hai chân) rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. (Nghĩ rằng): “Ta sẽ dẫn đi từng bước” rồi làm di chuyển bước chân thứ nhất thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển bước chân thứ nhì thì phạm tội pārājika.
25. Loài bốn chân nghĩa là loài voi, loài ngựa, loài lạc đà, loài bò, loài lừa, loài gia súc. Vị khởi tâm trộm cắp (loài bốn chân) rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. (Nghĩ rằng): “Ta sẽ dẫn đi từng bước” rồi làm di chuyển bước chân thứ nhất thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển bước chân thứ nhì thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển bước chân thứ ba thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển bước chân thứ tư thì phạm tội pārājika.
26. Loài nhiều chân nghĩa là loài bò cạp, loài rết (trăm chân), loài sâu róm. Vị khởi tâm trộm cắp (loài nhiều chân) trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika. (Nghĩ rằng): “Ta sẽ dẫn đi từng bước” rồi làm di chuyển bước chân thứ nhất thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển cứ mỗi bước chân thì phạm tội thullaccaya; làm di chuyển bước chân cuối cùng thì phạm tội pārājika.
27. Người theo dõi nghĩa là sau khi theo dõi vật dụng rồi nói rằng: “Hãy lấy trộm vật dụng tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia lấy trộm vật dụng ấy thì cả hai phạm tội pārājika.
28. Người bảo vệ vật ký gởi nghĩa là gìn giữ vật đã được mang đến. Vị khởi tâm trộm cắp (vật ký gởi) trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka rồi sờ vào thì phạm tội dukkaṭa; làm lay động thì phạm tội thullaccaya; làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
29. Lấy trộm theo kế hoạch nghĩa là sau khi nhiều vị bàn thảo rồi một vị lấy trộm đồ vật thì tất cả đều phạm tội pārājika.
30. Hành động theo sự quy định nghĩa là lập nên sự quy định rằng: “Hãy lấy trộm vật ấy vào giờ quy định ấy, hoặc là trước bữa ăn, hoặc là sau bữa ăn, hoặc là ban đêm, hoặc là ban ngày” thì phạm tội dukkaṭa; (vị kia) lấy trộm đồ vật ấy vào giờ quy định ấy thì cả hai phạm tội pārājika; (vị kia) lấy trộm đồ vật ấy trước hay sau giờ quy định ấy thì vị khởi xướng vô tội, còn vị lấy trộm phạm tội pārājika.
31. Hành động theo dấu hiệu nghĩa là lập nên dấu hiệu rằng: “Hoặc là tôi sẽ nháy mắt, hoặc là tôi sẽ nhướng mày, hoặc là tôi sẽ ngẩng đầu lên, ngươi hãy lấy trộm vật ấy theo dấu hiệu ấy” thì phạm tội dukkaṭa; (vị kia) lấy trộm vật ấy theo dấu hiệu ấy thì cả hai phạm tội pārājika; (vị kia) lấy trộm vật dụng ấy trước hay sau dấu hiệu ấy thì vị khởi xướng vô tội, còn vị lấy trộm phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
32. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ maññamāno taṃ avaharati, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
33. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ maññamāno aññaṃ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti, avahārakassa āpatti pārājikassa.
34. Bhikkhu bhikkhuṃ ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṃ maññamāno taṃ avaharati, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
35. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṃ maññamāno aññaṃ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti, avahārakassa āpatti pārājikassa.
36. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmassa pāvada: itthannāmo itthannāmassa pāvadatu: itthannāmo itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharatū ’ti, āpatti dukkaṭassa. So itarassa āroceti, āpatti dukkaṭassa. Avahārako patigaṇhāti, mūlaṭṭhassa āpatti thullaccayassa. So taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āpatti sabbesaṃ pārājikassa.
37. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmassa pāvada: itthannāmo itthannāmassa pāvadatu, ithannāmo itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharatū ’ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṃ ānāpeti, āpatti dukkaṭassa. Avahārako patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ bhaṇḍaṃ avaharati mūlaṭṭhassa anāpatti, āṇāpakassa ca avahārakassa ca āpatti pārājikassa.
38. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So gantvā puna paccāgacchati ‘nāhaṃ sakkomi taṃ bhaṇḍaṃ avaharitun ’ti. So puna āṇāpeti ‘yadā sakkosi tadā taṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
39. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī na sāveti ‘mā avaharī ’ti. So taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
40. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī sāveti ‘mā avaharī ’ti. So ‘āṇatto ahaṃ tayā ’ti taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti, avahārakassa āpatti pārājikassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
32. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết vật ấy rồi lấy trộm vật ấy thì cả hai phạm tội pārājika.
33. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết vật ấy rồi lấy trộm vật khác thì vị khởi xướng vô tội, còn vị lấy trộm phạm tội pārājika.
34. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết vật khác rồi lấy trộm vật ấy thì cả hai phạm tội pārājika.
35. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết vật khác rồi lấy trộm vật khác thì vị khởi xướng vô tội, còn vị lấy trộm phạm tội pārājika.
36. Vị tỳ khưu (A) 1 chỉ thị vị tỳ khưu (B) rằng: “Hãy bảo vị tên (C) rằng: Vị tên (C) hãy nói với vị tên (D) rằng: ‘Vị tên (D) hãy lấy trộm vật tên như vầy’” thì vị ấy (A) phạm tội dukkaṭa. Vị (nào) nói cho vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Vị lấy trộm (D) đồng ý thì vị khởi xướng (A) phạm tội thullaccaya; vị ấy (D) lấy trộm vật ấy thì tất cả đều phạm tội pārājika.
37. Vị tỳ khưu (A) chỉ thị vị tỳ khưu (B) rằng: “Hãy bảo vị tên (C) rằng: Vị tên (C) hãy nói với vị tên (D) rằng: ‘Vị tên (D) hãy lấy trộm vật tên như vầy’” thì vị ấy (A) phạm tội dukkaṭa. Vị ấy (B) chỉ thị vị khác (D) thì vị ấy (B) phạm tội dukkaṭa. Vị lấy trộm (D) đồng ý thì vị ấy (D) phạm tội dukkaṭa; vị ấy (D) lấy trộm vật ấy thì vị khởi xướng (A) vô tội, vị truyền chỉ thị (B) và vị lấy trộm (D) phạm tội pārājika.
38. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia đi rồi quay trở lại (nói rằng): “Tôi không thể lấy trộm vật ấy.” Vị ấy lại chỉ thị thêm: “Khi nào ngươi có thể thì khi ấy ngươi hãy lấy trộm vật ấy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia lấy trộm vật ấy thì cả hai phạm tội pārājika.
39. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi chỉ thị, vị ấy có sự hối hận nhưng không nói rõ cho vị kia nghe rằng: “Chớ có lấy trộm.” Vị kia lấy trộm vật ấy thì cả hai phạm tội pārājika.
40. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi chỉ thị, vị ấy có sự hối hận rồi nói rõ cho vị kia nghe rằng: “Chớ có lấy trộm.” Vị kia (đáp lại rằng): “Tôi đã được ngài chỉ thị” rồi lấy trộm vật ấy thì vị khởi xướng vô tội, còn vị lấy trộm phạm tội pārājika.
1 A, B, C, D được thêm vào cho dễ hiểu dựa theo Chú Giải (VinA. ii, 368-370).
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
41. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti ‘itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharā ’ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī sāveti ‘mā avaharī ’ti. So ‘suṭṭhū ’ti oramati, ubhinnaṃ anāpatti.
42. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti pārājikassa: parapariggahitañca hoti, parapariggahitasaññī ca, garuko ca hoti parikkhāro pañcamāsako vā atirekapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
43. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti thullaccayassa: parapariggahitañca hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro atirekamāsako vā ūnapañcamāsako vā, theyya cittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti thullaccayassa.
44. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa: parapariggahitañca hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro māsako vā ūnamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
45. Chahi ākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti pārājikassa: na ca sakasaññī, na ca vissāsagāhī, na ca tāvakālikaṃ, garuko ca hoti parikkhāro pañcamāsako vā atirekapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
46. Chahi ākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti thullaccayassa: na ca sakasaññī, na ca vissāsagāhī, na ca tāvakālikaṃ, lahuko ca hoti parikkhāro atirekamāsako vā ūnapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti thullaccayassa.
47. Chahi ākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa: na ca sakasaññī, na ca vissāsagāhī, na ca tāvakālikaṃ, lahuko ca hoti parikkhāro māsako vā ūnamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
41. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy lấy trộm vật tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi chỉ thị, vị ấy có sự hối hận rồi nói rõ cho vị kia nghe rằng: “Chớ có lấy trộm.” Vị kia (đáp lại rằng): “Tốt thôi” rồi ngưng lại thì cả hai vô tội.
42. Vị lấy vật không được cho phạm tội pārājika do năm yếu tố: là vật thuộc về người khác; biết vật thuộc về người khác; là vật dụng quan trọng trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội thullaccaya, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
43. Vị lấy vật không được cho phạm tội thullaccaya do năm yếu tố: là vật thuộc về người khác; biết vật thuộc về người khác; là vật dụng tầm thường trị giá hơn một māsaka hoặc kém năm māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội dukkaṭa, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội thullaccaya.
44. Vị lấy vật không được cho phạm tội dukkaṭa do năm yếu tố: là vật thuộc về người khác; biết vật thuộc về người khác; là vật dụng tầm thường trị giá một māsaka hoặc kém một māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội dukkaṭa, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội dukkaṭa.
45. Vị lấy vật không được cho phạm tội pārājika do sáu yếu tố: biết vật không thuộc về mình; lấy không phải do sự thân thiết; không phải (mượn) trong thời hạn; là vật dụng quan trọng trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội thullaccaya, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội pārājika.
46. Vị lấy vật không được cho phạm tội thullaccaya do sáu yếu tố: biết vật không thuộc về mình; lấy không phải do sự thân thiết; không phải (mượn) trong thời hạn; là vật dụng tầm thường trị giá hơn một māsaka hoặc kém năm māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội dukkaṭa, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội thullaccaya.
47. Vị lấy vật không được cho phạm tội dukkaṭa do sáu yếu tố: biết vật không thuộc về mình; lấy không phải do sự thân thiết; không phải (mượn) trong thời hạn; là vật dụng tầm thường trị giá một māsaka hoặc kém một māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội dukkaṭa, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
48. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa: na ca parapariggahitaṃ hoti, parapariggahitasaññī ca, garuko ca hoti parikkhāro pañcamāsako vā atirekapañcamāsako vā, theyyacittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
49. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa: na ca parapariggahitaṃ hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro atirekamāsako vā ūnapañcamāsako vā, theyya cittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
50. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa: na ca parapariggahitaṃ hoti, parapariggahitasaññī ca, lahuko ca hoti parikkhāro māsako vā ūnamāsako vā, theyayacittañca paccupaṭṭhitaṃ hoti, āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ṭhānā cāveti, āpatti dukkaṭassa.
51. Anāpatti sakasaññissa, 1 vissāsagāhe, tāvakālike, petapariggahe, tiracchānagatapariggahe, paṃsukūlasaññissa, ummattakassa, khittacittassa, vedanaṭṭassa,2 ādikammikassā ”ti.
Adinnādānamhi paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
--ooOoo--
1 2 sasaññissa - Sīmu. vedanāṭṭassa - Ma; khittacittassa vedanaṭṭassa katthaci natthi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
48. Vị lấy vật không được cho phạm tội dukkaṭa do năm yếu tố: là vật không thuộc về người khác; nghĩ là vật thuộc về người khác; là vật dụng quan trọng trị giá năm māsaka hoặc hơn năm māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội dukkaṭa, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội dukkaṭa.
49. Vị lấy vật không được cho phạm tội dukkaṭa do năm yếu tố: là vật không thuộc về người khác; nghĩ là vật thuộc về người khác; là vật dụng tầm thường trị giá hơn một māsaka hoặc kém năm māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội dukkaṭa, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội dukkaṭa.
50. Vị lấy vật không được cho phạm tội dukkaṭa do năm yếu tố: là vật không thuộc về người khác; nghĩ là vật thuộc về người khác; là vật dụng tầm thường trị giá một māsaka hoặc kém một māsaka; và tâm trộm cắp có hiện diện; sờ vào thì phạm tội dukkaṭa, làm lay động thì phạm tội dukkaṭa, làm dời khỏi vị trí thì phạm tội dukkaṭa.
51. Tưởng là của mình, khi lấy do sự thân thiết, (mượn) trong thời hạn, thuộc về người chết, thuộc về loài thú, nghĩ là vật bị quăng bỏ, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt tụng phẩm thứ nhất về việc trộm cắp.
--ooOoo--
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Rajakehi pañca akkhātā caturo attharaṇehi ca, andhakārena ce pañca pañcahāraṇakena cha. Niruttiyā pañca akkhātā vātehi apare duve, asambhinne kusāpāto jantaggena 1 sahā dasa. Vighāsehi pañca akkhātā pañca ceva amūlakā dubbhikkhe kuramaṃsañca 2 pūvasakkhalimodakā. Saparikkhārathavikaṃ3 bhisivaṃsā na nikkhame,4 khādanīyañca vissāsaṃ sasaññāya pare duve. Satta nāvaharāmāti sattaceva avāharuṃ, saṅghassa avaharuṃ satta pupphehi apare duve. Tayo ca vuttavādino maṇi tīṇi atikkame, sūkarā ca migā macchā yānaṃ cāpi pavaṭṭhayī. Duve pesī duve dāru paṃsukūlaṃ duve dakā, anupubbavidhānena tadañño na paripūrayi. Sāvatthiyā caturo muṭṭhī dve vighāsā duve tiṇā, saṅghassa bhājayuṃ satta satta ceva asāmikā.5 Dārudakaṃ6 mattikā dve tiṇāni saṅghassa satta avabhāsiseyyuṃ,7 sassāmikaṃ na cāpi nīhareyya hareyya sassāmikaṃ tāvakālikaṃ. Campā rājagahe ceva vesāliyā ca ajjuko, bārāṇasī ca kosambī sāgalā daḷhikena cā ’ti.
1. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rajakattharaṇaṃ gantvā rajakabhaṇḍikaṃ avahariṃsu. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi: ‘Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Kacci nu kho mayaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpannā ’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti. (1)
2. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṃ gantvā mahagghaṃ dussaṃ passitvā theyyacittaṃ uppādesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ‘Kacci nu kho ahaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpanno ’ti? Bhagavato etamattaṃ ārocesi: ―pe― “Anāpatti bhikkhu cittuppāde ”ti. (2)
3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṃ gantvā mahagghaṃ dussaṃ passitvā theyyacitto āmasi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (3)
1 3 jantāgharena - Syā. thavikā - Ma. 2 4 6 kūramaṃsañca - Syā; nikkhama - Syā. dārudakā - Syā. 5 7 kurumaṃsañ ca - PTS. assāmikā - Ma. avahāsiseyayaṃ - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Năm chuyện được thuật lại bởi những người thợ nhuộm, và bốn chuyện về những tấm vải choàng, năm chuyện về ban đêm, năm và sáu chuyện nữa liên quan đến việc mang vác. Năm chuyện được thuật lại về lối nói, hai chuyện khác về gió, ở (thi thể) chưa hoại, việc rút thăm cỏ kusa, với chuyện nhà tắm thứ mười. Năm chuyện được thuật lại về vật thú ăn thừa lại, và cũng năm chuyện liên quan đến việc vô căn cứ, lúc khó khăn vật thực, cơm, thịt, và bánh nướng, bánh ngọt, và thịt ngọt. Vật dụng, túi xách, tấm nệm, sào máng y, vị đã không đi ra, và vật nên được ăn do thân thiết, hai chuyện khác về lầm tưởng của mình. ‘Chúng tôi không lấy trộm’ có bảy chuyện, và họ đã lấy trộm cũng bảy chuyện, họ đã lấy trộm của hội chúng bảy chuyện, hai chuyện khác về bông hoa. Và nhân danh người khác nói có ba chuyện, đem qua ba viên ngọc ma-ni, các con heo rừng, nai, và cá, và vị đã di chuyển luôn cả chiếc xe. Chim tha đi hai chuyện, hai chuyện về khúc gỗ, vải quăng bỏ, hai chuyện về nước, theo lần lượt, sự phân công, chuyện khác về việc ấy đã chưa làm cho đủ số. Bốn chuyện về nắm tay ở trong thành Sāvatthī, phần còn thừa hai chuyện, hai chuyện về cỏ, (trái cây) thuộc hội chúng, họ đã chia phần có bảy chuyện, và bảy chuyện nữa về không có chủ. Gỗ, nước, và đất sét, hai chuyện về cỏ, họ đã trộm vật thuộc hội chúng có bảy chuyện, và cũng không nên di chuyển vật có chủ nhân, chỉ tạm thời mang đi vật có chủ thì được. Ở Campā, và luôn cả Vương Xá, và vị Ajjuka ở thành Vesālī, chuyện Bārāṇasī, và ở Kosambī, và vị Daḷhika ở thành Sāgalā.
1. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi đến chỗ nhuộm y và lấy trộm gói đồ nhuộm. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định; phải chăng chúng ta đã phạm tội pārājika?” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (1)
2. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến chỗ nhuộm y nhìn thấy tấm vải quý giá nên đã khởi lên tâm trộm cắp. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Phải chăng ta đã phạm tội pārājika?” Vị ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vô tội trong việc sanh khởi tâm.” (2)
3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến chỗ nhuộm y nhìn thấy tấm vải quý giá nên khởi tâm trộm cắp rồi đã sờ vào. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (3)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
4. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṃ gantvā mahagghaṃ dussaṃ passitvā theyyacitto phandāpesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (4)
5. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rajakattharaṇaṃ gantvā mahagghaṃ dussaṃ passitvā theyyacitto ṭhānā cāvesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (5)
6. Tena kho pana samayena aññataro piṇḍacāriko bhikkhu mahagghaṃ uttarattharaṇaṃ passitvā theyyacittaṃ uppādesi. ―pe― theyyacitto āmasi. ―pe― theyyacitto phandāpesi. ―pe― theyyacitto ṭhānā cāvesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (6-9)
7. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu divā bhaṇḍaṃ passitvā nimittaṃ akāsi ‘rattiṃ avaharissāmī ’ti. So taṃ maññamāno taṃ avahari. ―pe― taṃ maññamāno aññaṃ avahari. ―pe― aññaṃ maññamāno taṃ avahari. ―pe― aññaṃ maññamāno aññaṃ avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (10-13)
8. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu divā bhaṇḍaṃ passitvā nimittaṃ akāsi ‘rattiṃ avaharissāmī ’ti. So taṃ 1 maññamāno attano bhaṇḍaṃ avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (14)
9. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññassa bhaṇḍaṃ haranto sīse bhāraṃ theyyacitto āmasi. ―pe― theyyacitto phandāpesi. ―pe― theyyacitto khandhaṃ oropesi. ―pe― khandhe bhāraṃ theyyacitto āmasi. ―pe― theyyacitto phandāpesi. ―pe― theyyacitto kaṭiṃ oropesi. ―pe― kaṭiyā bhāraṃ theyyacitto āmasi. ―pe― theyyacitto phandāpesi. ―pe― theyyacitto hatthena aggahesi. ―pe― hatthe bhāraṃ theyyacitto bhūmiyaṃ nikkhipi. ―pe― theyyacitto bhūmito aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (15-25)
10. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ajjhokāse cīvaraṃ pattharitvā vihāraṃ pāvisi. Aññataro bhikkhu ‘māyidaṃ cīvaraṃ nassī ’ti paṭisāmesi. So nikkhamitvā taṃ bhikkhuṃ pucchi: “Āvuso mayhaṃ cīvaraṃ kena avahaṭan ”ti. So evamāha: “Mayā avahaṭan ”ti. So taṃ ādiyi. “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Niruttipatho ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu niruttipathe ”ti. (26)
1 aññaṃ - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến chỗ nhuộm y nhìn thấy tấm vải quý giá nên khởi tâm trộm cắp rồi đã làm lay động. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (4)
5. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đến chỗ nhuộm y nhìn thấy tấm vải quý giá nên khởi tâm trộm cắp rồi đã làm dời khỏi vị trí. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (5)
6. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu đi khất thực nọ sau khi nhìn thấy tấm vải choàng quý giá đã khởi lên tâm trộm cắp. ―nt― khởi tâm trộm cắp rồi đã sờ vào. ―nt― khởi tâm trộm cắp rồi đã làm lay động. ―nt― khởi tâm trộm cắp rồi đã làm dời khỏi vị trí. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (6-9)
7. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy đồ vật vào ban ngày rồi đã làm dấu hiệu (nghĩ rằng): “Ta sẽ lấy trộm vào ban đêm.” Vị ấy nhận ra vật ấy rồi đã lấy trộm vật ấy. ―nt― nhận ra vật ấy rồi đã lấy trộm vật khác. ―nt― nhận ra vật khác rồi đã lấy trộm vật ấy. ―nt― nhận ra vật khác rồi đã lấy trộm vật khác. ―nt― Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (10-13)
8. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy đồ vật vào ban ngày rồi đã làm dấu hiệu (nghĩ rằng): “Ta sẽ lấy trộm vào ban đêm.” Vị ấy nhận ra vật ấy rồi đã lấy trộm (nhầm) đồ vật của chính mình. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (14)
9. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ, trong lúc mang đồ vật của người khác, khởi tâm trộm cắp gói đồ ở trên đầu rồi đã sờ vào. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã làm lay động. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã đưa xuống vai. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã sờ vào gói đồ ở trên vai. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã làm lay động. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã đưa xuống hông. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp gói đồ ở hông rồi đã sờ vào. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã làm lay động. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã cầm lấy bằng tay. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp gói đồ ở tay rồi đã đặt xuống đất ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp rồi đã nhấc lên khỏi mặt đất. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (15-25)
10. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã căng y ở ngoài trời rồi đi vào trong trú xá. Có vị tỳ khưu khác (nghĩ rằng): “Chớ để y này bị hư hỏng” nên đã đem cất đi. Vị kia đi ra rồi đã hỏi vị tỳ khưu ấy rằng: - “Này đại đức, y của tôi đã bị ai lấy trộm?” Vị ấy đã nói như vầy: - “Đã bị tôi lấy trộm.” Vị kia đã giữ vị ấy lại (nói rằng): - “Ngươi không phải là Sa-môn. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― Vị ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con (đáp lại) thuận theo câu nói.” - “Này tỳ khưu, vô tội trong việc (đáp lại) thuận theo câu nói.” (26)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
11. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pīṭhe cīvaraṃ nikkhipitvā ―pe― pīṭhe nisīdanaṃ nikkhipitvā ―pe― heṭṭhāpīṭhe pattaṃ nikkhipitvā vihāraṃ pāvisi. Aññataro bhikkhu ‘māyaṃ patto nassī ’ti paṭisāmesi. So nikkhamitvā taṃ bhikkhuṃ pucchi: “Āvuso mayhaṃ patto kena avahaṭo ”ti? So evamāha: “Mayā avahaṭo ”ti. So taṃ ādiyi. “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu niruttipathe ”ti. (27-29)
12. Tena kho pana samayena aññatarā bhikkhunī vatiyā cīvaraṃ pattharitvā vihāraṃ pāvisi. Aññatarā bhikkhunī ‘māyidaṃ cīvaraṃ nassī ’ti pāṭisāmesi. Sā nikkhamitvā taṃ bhikkhuniṃ pucchi: “Ayye mayhaṃ cīvaraṃ kena avahaṭan ”ti? Sā evamāha: “Mayā avahaṭan ”ti. Sā taṃ ādiyi. “Assamaṇī ’si tvan ”ti. Tassā kukkuccaṃ ahosi. Atha kho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhu bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Anāpatti bhikkhave niruttipathe ”ti. (30)
13. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vātamaṇḍalikāya ukkhittaṃ sāṭakaṃ passitvā ‘sāmikānaṃ dassāmī ’ti aggahesi. Sāmikā taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Atheyyacitto ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu atheyyacittassā ”ti. (31)
14. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vātamaṇḍalikāya ukkhittaṃ veṭhanaṃ ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacitto aggahesi. Sāmikā taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (32)
15. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu susānaṃ gantvā abhinne sarīre paṃsukūlaṃ aggahesi. Tasmiṃ ca sarīre peto adhivattho hoti. Atha kho so peto taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Mā bhante mayhaṃ sāṭakaṃ aggahesī ”ti. So bhikkhu anādiyanto agamāsi. Atha kho taṃ sarīraṃ uṭṭhahitvā tassa bhikkhuno piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. Atha kho so bhikkhu vihāraṃ pavisitvā dvāraṃ thakesi. Atha kho taṃ sarīraṃ tattheva paripati.1 Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave abhinne sarīre paṃsukūlaṃ gahetabbaṃ. Yo gaṇheyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. (33)
16. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa cīvare bhājiyamāne theyyacitto kusaṃ saṅkāmetvā cīvaraṃ aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (34)
1 paripaṭi - katthaci.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
11. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã để y ở trên ghế. ―(như trên)― đã để tấm lót ngồi ở trên ghế ―(như trên)― đã để bình bát ở dưới ghế rồi đi vào trong trú xá. Có vị tỳ khưu khác (nghĩ rằng): “Chớ để bình bát này bị hư hỏng” nên đã đem cất đi. Vị kia đi ra rồi đã hỏi vị tỳ khưu ấy rằng: - “Này đại đức, bình bát của tôi đã bị ai lấy trộm?” Vị ấy đã nói như vầy: - “Đã bị tôi lấy trộm.” Vị kia đã giữ vị ấy lại (nói rằng): - “Ngươi không phải là Sa-môn. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vô tội trong việc (đáp lại) thuận theo câu nói.” (27-29)
12. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu ni nọ đã căng y ở hàng rào rồi đi vào trong trú xá. Có vị tỳ khưu ni khác (nghĩ rằng): “Chớ để y này bị hư hỏng,” nên đã đem cất đi. Vị ni kia đi ra rồi đã hỏi vị tỳ khưu ni ấy rằng: - “Này ni sư, y của tôi đã bị ai lấy trộm?” Vị ni ấy đã nói như vầy: - “Đã bị tôi lấy trộm.” Vị ni kia đã giữ vị ni ấy lại (nói rằng): - “Cô không còn là nữ Sa-môn nữa.” Vị ni ấy đã có nỗi nghi hoặc. Sau đó, vị tỳ khưu ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, vô tội trong việc (đáp lại) thuận theo câu nói.” (30)
13. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy tấm vải choàng bị cuốn đi bởi cơn gió xoáy (nghĩ rằng): “Ta sẽ cho lại những người chủ,” rồi đã nhặt lấy. Những người chủ đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không có tâm trộm cắp.” - “Này tỳ khưu, vị không có tâm trộm cắp thì vô tội.” (31)
14. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp cái khăn xếp đội đầu bị cuốn đi bởi cơn gió xoáy (nghĩ rằng): “(Phải hành động) trước khi những người chủ nhìn thấy,” rồi đã nhặt lấy. Những người chủ đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (32)
15. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi vào nơi nghĩa địa đã nhặt lấy vải paṃsukūla ở thi thể chưa hoại. Và có ngạ quỷ trú trong thi thể ấy. Khi ấy, ngạ quỷ ấy đã nói với vị tỳ khưu điều này: - “Thưa ngài, xin chớ lấy đi tấm vải choàng của tôi.” Vị tỳ khưu ấy không chú ý đến nên đã nhặt lấy. Khi ấy, thi thể ấy đã đứng dậy và đi sát phía sau vị tỳ khưu ấy. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi vào trú xá và đóng cửa lại. Khi ấy, thi thể ấy đã té xuống ngay tại chỗ ấy.[*] Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên lấy vải paṃsukūla ở thi thể chưa hoại; vị nào lấy thì phạm tội dukkaṭa.” (33)
16. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc phân chia các y của hội chúng khởi tâm trộm cắp nên đã tráo thăm và đã lấy được y. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (34)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
17. Tena kho pana samayena āyasmā ānando jantāghare aññatarassa bhikkhuno antaravāsakaṃ attano maññamāno nivāsesi. Atha kho so bhikkhu āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca: “Kissa me tvaṃ āvuso ānanda, antaravāsakaṃ nivāsesī ”ti? “Sakasaññī ahaṃ āvuso ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.―pe― “Anāpatti bhikkhave sakasaññissā ”ti. (35)
18. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū gijjhakūṭā pabbatā orohantā sīhavighāsaṃ passitvā pavāpetvā paribhuñjiṃsu. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave sīhavighāse ”ti. (36)
19. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū gijjhakūṭā pabbatā orohantā vyagghavighāsaṃ passitvā ―pe― dīpivighāsaṃ passitvā ―pe― taracchavighāsaṃ passitvā ―pe― kokavighāsaṃ passitvā pacāpetvā paribhuñjiṃsu. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave tiracchānagatapariggahe ”ti. (37-40)
20. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa odane bhājiyamāne ‘aparassa bhāgaṃ dehī ’ti amūlakaṃ aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti sampajānamusāvāde pācittiyassā ”ti. (41)
21. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa khādanīye 1 bhājiyamāne ―pe― saṅghassa pūve bhājiyamāne ―pe― saṅghassa ucchumhi bhājiyamāne ―pe― saṅghassa timbarūsake bhājiyamāne ‘aparassa bhāgaṃ dehī ’ti amūlakaṃ aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti sampajānamusāvāde pācittiyassā ”ti. (42-45)
22. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dubbhikkhe odanīyagharaṃ pavisitvā pattapūraṃ odanaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (46)
23. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dubbhikkhe sūnāgharaṃ2 pavisitvā pattapūraṃ maṃsaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (47)
24. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dubbhikkhe pūvagharaṃ pavisitvā pattapūraṃ pūvaṃ theyyacitto avahari. ―pe― pattapūrā sakkhaliyo theyyacitto avahari. ―pe― pattapūre modake theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (48-50)
1 2 khādaniye - PTS. sūnagharaṃ - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
17. Vào lúc bấy giờ, ở trong nhà tắm hơi đại đức Ānanda (lầm) tưởng y nội của vị tỳ khưu khác là của mình nên đã mặc vào. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã nói với đại đức Ānanda điều này: - “Này đại đức Ānanda, sao đại đức lại mặc y nội của tôi?” “Này đại đức, tôi tưởng là của tôi.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là của mình thì vô tội.” (35) 18. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu trong lúc từ núi Gijjhakūṭa đi xuống đã nhìn thấy phần thịt ăn còn thừa của sư tử nên đã cho nấu chín rồi thọ dụng. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, (trong trường hợp) phần thịt ăn còn thừa của sư tử thì vô tội.” (36) 19. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu trong lúc từ núi Gijjhakūṭā đi xuống đã nhìn thấy phần thịt ăn còn thừa của loài cọp ―nt― đã nhìn thấy phần thịt ăn còn thừa của loài beo ―nt― đã nhìn thấy phần thịt ăn còn thừa của loài linh cẩu ―nt― đã nhìn thấy phần thịt ăn còn thừa của chó sói nên đã cho nấu chín rồi thọ dụng. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, (trong trường hợp) vật thuộc về loài thú thì vô tội.” (37-40) 20. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong khi cơm của hội chúng được phân chia (đã nói rằng): “Hãy trao cho tôi phần của vị khác” rồi đã lấy phần của vị không có hiện hữu. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội pācittiya trong việc cố tình nói dối.” 1 (41) 21. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong khi vật thực cứng của hội chúng được phân chia ―nt― trong khi bánh nướng của hội chúng được phân chia ―nt― trong khi mía cây của hội chúng được phân chia ―nt― trong khi dưa của hội chúng được phân chia ―nt― (nói rằng): “Hãy trao cho tôi phần của vị khác” rồi đã lấy phần của vị không có hiện hữu. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội pācittiya trong việc cố tình nói dối.”1 (42-45) 22. Vào lúc bấy giờ, trong thời kỳ khó khăn về vật thực có vị tỳ khưu nọ sau khi đi vào cửa hàng bán cơm đã khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm phần cơm đầy bát. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (46) 23. Vào lúc bấy giờ, trong thời kỳ khó khăn về vật thực có vị tỳ khưu nọ sau khi đi vào cửa hàng bán thịt đã khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm phần thịt đầy bát. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (47) 24. Vào lúc bấy giờ, trong thời kỳ khó khăn về vật thực có vị tỳ khưu nọ sau khi đi vào cửa hàng bán bánh nướng đã khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm phần bánh nướng đầy bát. ―(như trên)― đã khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm phần bánh ngọt đầy bát. ―(như trên)― đã khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm phần thịt ngọt đầy bát. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (48-50)
1 Là tội pācittiya thứ nhất.
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
25. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu divā parikkhāraṃ passitvā nimittaṃ ākāsi ‘rattiṃ avaharissāmī ’ti. So taṃ maññamāno taṃ avahari. ―pe― taṃ maññamāno aññaṃ avahari. ―pe― aññaṃ maññamāno taṃ avahari. ―pe― aññaṃ maññamāno aññaṃ avahari. ―pe― Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (51- 54)
26. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu divā parikkhāraṃ passitvā nimittaṃ akāsi ‘rattiṃ avaharissāmī ’ti. So taṃ 1 maññāmāno attano parikkhāraṃ avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (55)
27. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pīṭhe thavikaṃ 2 passitvā ‘ito gaṇhanto pārājiko bhavissāmī ’ti saha pīṭhakena saṅkāmetvā aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (56)
28. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa bhisiṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (57)
29. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu cīvaravaṃse cīvaraṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (58)
30. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vihāre cīvaraṃ avaharitvā ‘ito nikkhamanto pārājiko bhavissāmī ’ti vihārā na nikkhami. Bhikkhū bhagavato etamattaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Nikkhameyya3 vā so bhikkhave moghapuriso na vā nikkhameyya3 āpatti pārājikassā ”ti. (59)
31. Tena kho pana samayena dve bhikkhū sahāyakā honti, eko bhikkhu gāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Dutiyo bhikkhu saṅghassa khādanīye bhājiyamāne sahāyakassa bhāgaṃ gahetvā tassa vissasanto paribhuñji. So jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Vissāsagāhī ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu vissāsagāhe ”ti. (60)
32. Tena kho samayena sambahulā bhikkhū cīvarakammaṃ karonti. Saṅghassa khādanīye bhājiyamāne sabbesaṃ paṭiviṃsā āharitvā upanikkhittā honti. Aññataro bhikkhu aññatarassa bhikkhuno paṭiviṃsaṃ attano maññamāno paribhuñji. So jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ’ti? “Sakasaññī4 ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu sakasaññissā5 ”ti. (61)
1 3 aññaṃ - PTS. nikkhami - Ma. 2 4 5 pīṭhe ṭhapitaṃ thavikaṃ - PTS. sasaññī - PTS. sasaññissā ti - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
25. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy vật dụng vào ban ngày rồi đã làm dấu hiệu (nghĩ rằng): “Ta sẽ lấy trộm vào ban đêm.” Vị ấy nhận ra vật ấy rồi đã lấy trộm vật ấy. ―(như trên)― Vị ấy nhận ra vật ấy rồi đã lấy trộm vật khác. ―(như trên)― Vị ấy nhận ra vật khác rồi đã lấy trộm vật ấy. ―(như trên)― Vị ấy nhận ra vật khác rồi đã lấy trộm vật khác. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (51-54)
26. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy vật dụng vào ban ngày rồi đã làm dấu hiệu (nghĩ rằng): “Ta sẽ lấy trộm vào ban đêm.” Vị ấy nhận ra vật ấy rồi đã lấy trộm vật dụng của chính mình. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (55)
27. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy túi xách ở trên ghế (nghĩ rằng): “Trong khi lấy từ chỗ này thì ta sẽ phạm tội pārājika” nên đã di chuyển luôn cả cái ghế rồi mới đoạt lấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (56)
28. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định trộm cắp và đã lấy trộm nệm của hội chúng. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (57)
29. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định trộm cắp và đã lấy trộm y ở sào máng y. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (58)
30. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi lấy trộm y ở trong trú xá (nghĩ rằng): “Khi đi ra khỏi đây thì ta sẽ phạm tội pārājika,” rồi đã không đi ra khỏi trú xá. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, kẻ rồ dại ấy dầu có đi ra hay không đi ra cũng đã phạm tội pārājika.” (59)
31. Vào lúc bấy giờ, có hai vị tỳ khưu là bạn bè, một vị đã đi vào làng để khất thực. Còn vị thứ nhì, trong khi vật thực cứng của hội chúng được phân phát, đã nhận phần của người bạn và đã thọ dụng do sự thân thiết với vị ấy. Vị kia biết được đã quở trách vị ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, và đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì? - “Bạch Thế Tôn, con lấy do sự thân thiết.” - “Này tỳ khưu, trường hợp lấy do sự thân thiết thì vô tội.”[*] (60)
32. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu thực hiện việc may y. Khi vật thực cứng của hội chúng được phân chia, các phần chia của tất cả các vị đã được mang đến và để ở bên cạnh. Có vị tỳ khưu nọ (lầm) tưởng phần chia của vị tỳ khưu khác là của mình nên đã thọ dụng. Vị kia biết được đã quở trách vị ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, và đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là của mình thì vô tội.” (61)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
33. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū cīvarakammaṃ karonti. Saṅghassa khādanīye bhājiyamāne aññatarassa bhikkhuno pattena aññatarassa bhikkhuno paṭiviṃso āharitvā upanikkhitto hoti. Pattasāmiko bhikkhu attano maññamāno paribhuñji. So jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Sakasaññī ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu sakasaññissā ”ti. (62)
34. Tena kho pana samayena ambacorakā ambaṃ pātetvā bhaṇḍikaṃ ādāya agamaṃsu. Sāmikā te corake anubandhiṃsu. Corakā sāmike passitvā bhaṇḍikaṃ pātetvā palāyiṃsu. Bhikkhū paṃsukūlasaññino paṭiggāhāpetvā paribhuñjiṃsu. Sāmikā te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Kiñcittā tumhe bhikkhave ”ti? “Paṃsukūlasaññino mayaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhave paṃsukūlasaññissā ”ti. (63)
35. Tena kho pana samayena jambucorakā ―pe― labujacorakā ―pe― panasacorakā ―pe― tālapakkacorakā ―pe― ucchucorakā ―pe― timbarūsakacorakā timbarūsake ocinitvā bhaṇḍikaṃ ādāya agamaṃsu. Sāmikā te corake anubandhiṃsu. Corakā sāmike passitvā bhaṇḍikaṃ pātetvā palāyiṃsu. Bhikkhū paṃsukūlasaññino paṭiggāhāpetvā paribhuñjiṃsu. Sāmikā te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave paṃsukūlasaññissā ”ti. (64-69)
36. Tena kho pana samayena ambacorakā ambaṃ pātetvā bhaṇḍikaṃ ādāya agamaṃsu. Sāmikā te corake anubandhiṃsu. Corakā sāmike passitvā bhaṇḍikaṃ pātetvā palāyiṃsu. Bhikkhū ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacittā paribhuñjiṃsu. Sāmikā te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti. (70)
37. Tena kho pana samayena jambucorakā ―pe― labujacorakā ―pe― panasacorakā ―pe― tālapakkacorakā ―pe― ucchucorakā ―pe― timbarūsakacorakā timbarūsake ocinitvā bhaṇḍikaṃ ādāya agamaṃsu. Sāmikā te corake anubandhiṃsu. Corakā sāmike passitvā bhaṇḍikaṃ pātetvā palāyiṃsu. Bhikkhū ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacittā paribhuñjiṃsu. Sāmikā te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti. (71-76)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
33. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu thực hiện việc may y. Khi vật thực cứng của hội chúng đang được phân chia, phần chia của vị tỳ khưu nọ được mang lại bằng bình bát của vị tỳ khưu khác và được để gần đó. Vị tỳ khưu chủ nhân của bình bát (lầm) tưởng là của mình nên đã thọ dụng. Vị kia biết được đã quở trách vị ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, và đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là của mình thì vô tội.” (62)
34. Vào lúc bấy giờ, có các kẻ trộm xoài đã hái xoài rồi mang theo gói (xoài) ra đi. Những người chủ đã đuổi theo các kẻ trộm ấy. Khi nhìn thấy những người chủ, các kẻ trộm đã đánh rơi gói (xoài) rồi tẩu thoát. Các vị tỳ khưu tưởng là vật quăng bỏ nên đã bảo nhặt lấy rồi đã thọ dụng. Những người chủ đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa- môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, và đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, (khi ấy) các ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, chúng con (lầm) tưởng là vật quăng bỏ.” - “Này các tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là vật quăng bỏ thì vô tội.” (63)
35. Vào lúc bấy giờ, có các kẻ trộm trái táo hồng ―nt― các kẻ trộm trái bánh mì ―nt― các kẻ trộm trái mít ―nt― các kẻ trộm trái chà là ―nt― các kẻ trộm mía ―nt― các kẻ trộm dưa sau khi gom các quả dưa lại rồi đã mang theo gói (dưa) và bỏ đi. Những người chủ đã đuổi theo các kẻ trộm ấy. Khi nhìn thấy những người chủ, các kẻ trộm đã đánh rơi gói (dưa) rồi tẩu thoát. Các vị tỳ khưu tưởng rằng gói (dưa) ấy là vật quăng bỏ nên đã cho người nhặt lấy rồi đã thọ dụng. Những người chủ đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là vật quăng bỏ thì vô tội.” (64-69)
36. Vào lúc bấy giờ, có các kẻ trộm xoài đã hái xoài rồi mang theo gói (xoài) và bỏ đi. Những người chủ đã đuổi theo các kẻ trộm ấy. Khi nhìn thấy những người chủ, các kẻ trộm đã đánh rơi gói (xoài) rồi tẩu thoát. Các vị tỳ khưu khởi tâm trộm cắp: “(Phải hành động) trước khi những người chủ nhìn thấy” rồi đã thọ dụng. Những người chủ đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (70)
37. Vào lúc bấy giờ, có các kẻ trộm trái táo hồng ―nt― các kẻ trộm trái bánh mì ―nt― các kẻ trộm trái mít ―nt― các kẻ trộm trái chà là ―nt― các kẻ trộm mía ―nt― các kẻ trộm dưa sau khi gom các quả dưa lại rồi đã mang theo gói (dưa) và bỏ đi. Những người chủ đã đuổi theo các kẻ trộm ấy. Khi nhìn thấy những người chủ, các kẻ trộm đã đánh rơi gói (dưa) rồi tẩu thoát. Các vị tỳ khưu khởi tâm trộm cắp: “(Phải hành động) trước khi những người chủ nhìn thấy” rồi đã thọ dụng. Những người chủ đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (71-76)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
38. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa ambaṃ theyyacitto avahari. ―pe― saṅghassa jambuṃ ―pe― saṅghassa labujaṃ ―pe― saṅghassa panasaṃ ―pe― saṅghassa tālapakkaṃ ―pe― saṅghassa ucchuṃ ―pe― saṅghassa timbarūsakaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (77- 83)
39. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pupphārāmaṃ gantvā ocitaṃ pupphaṃ pañcamāsagghanakaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (84)
40. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pupphārāmaṃ gantvā pupphāni ocinitvā pañcamāsagghanakaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (85)
41. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gāmakaṃ gacchanto aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso tuyhaṃ upaṭṭhākakulaṃ vutto vajjemī ”ti. So gantvā ekaṃ sāṭakaṃ āharāpetvā attanā paribhuñji. So jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave ‘vutto vajjemī ’ti vattabbo. Yo vadeyya āpatti dukkaṭassā ”ti. (86)
42. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gāmakaṃ gacchati. Aññataro bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso mayhaṃ upaṭṭhākakulaṃ vutto vajjehī ”ti. So gantvā yugasāṭakaṃ āharāpetvā ekaṃ attanā paribhuñji. Ekaṃ tassa bhikkhuno adāsi. So jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave ‘vutto vajjehī ’ti vattabbo. Yo vadeyya āpatti dukkaṭassā ”ti. (87)
43. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gāmakaṃ gacchanto aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso tuyhaṃ upaṭṭhākakulaṃ vutto vajjemī ”ti. So ’pi evamāha: “Vutto vajjehī ”ti. So gantvā āḷhakaṃ sappiṃ, tulaṃ guḷaṃ, doṇaṃ, taṇḍulaṃ, āharāpetvā attanā paribhuñji. So jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave ‘vutto vajjemī ’ti vattabbo, ‘na ca vutto vajjehī ’ti vattabbo. Yo vadeyya āpatti dukkaṭassā ”ti. (88)
44. Tena kho pana samayena aññataro puriso mahagghaṃ maṇiṃ ādāya aññatarena bhikkhunā saddhiṃ addhānamaggapaṭipanno hoti. Atha kho so puriso suṅkaṭṭhānaṃ passitvā tassa bhikkhuno ajānantassa thavikāya maṇiṃ pakkhipitvā suṅkaṭṭhānaṃ atikkamitvā aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā jānāmī ”ti. “Anāpatti bhikkhu ajānantassā ”ti. (89)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
38. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm xoài của hội chúng ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm trái táo hồng của hội chúng ... trái bánh mì của hội chúng ... trái mít của hội chúng ... trái chà là của hội chúng ... mía của hội chúng ... dưa của hội chúng. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (77-83) 39. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến vườn hoa, khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm bông hoa đã được hái trị giá năm māsaka. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (84) 40. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến vườn hoa đã hái các bông hoa, rồi khởi tâm trộm cắp, đã lấy trộm (hoa) trị giá năm māsaka. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (85) 41. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đi đến ngôi làng nhỏ đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, nhân danh đại đức tôi sẽ nói với gia đình hộ độ của đại đức.” Vị ấy sau khi đi đến đã bảo đem lại một tấm vải choàng và đã sử dụng cho bản thân. Vị kia biết được đã quở trách vị ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên nói rằng: ‘Nhân danh đại đức tôi sẽ nói;’ vị nào nói thì phạm tội dukkaṭa.” (86) 42. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi đến ngôi làng nhỏ. Có vị tỳ khưu nọ đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, nhân danh tôi đại đức hãy nói với gia đình hộ độ của tôi.” Vị ấy sau khi đi đến đã bảo đem lại hai tấm vải choàng rồi đã sử dụng cho bản thân một tấm và đã trao cho vị tỳ khưu kia một tấm. Vị kia biết được đã quở trách vị ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên nói rằng: ‘Nhân danh tôi đại đức hãy nói;’ vị nào nói thì phạm tội dukkaṭa.” (87) 43. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đi đến ngôi làng nhỏ đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, nhân danh đại đức tôi sẽ nói với gia đình hộ độ của đại đức.” Vị kia cũng đã nói như vầy: - “Nhân danh tôi đại đức hãy nói với gia đình hộ độ của tôi.” Vị ấy sau khi đi đến đã bảo đem lại một āḷhakaṃ bơ lỏng, một tulaṃ mật đường, và một doṇaṃ[*] gạo rồi đã thọ dụng bởi chính bản thân. Vị kia biết được đã quở trách vị ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên nói rằng: ‘Nhân danh đại đức tôi sẽ nói,’ và không nên nói rằng: ‘Nhân danh tôi đại đức hãy nói;’ vị nào nói thì phạm tội dukkaṭa.” (88) 44. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ mang theo viên ngọc ma-ni quý giá cùng đi đường xa với vị tỳ khưu nọ. Sau đó, khi nhìn thấy trạm thuế người đàn ông ấy đã lén bỏ viên ngọc ma-ni vào trong túi xách của vị tỳ khưu ấy và sau khi qua khỏi trạm thuế đã lấy lại. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không biết.” - “Này tỳ khưu, vị không biết thì vô tội.” (89)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
45. Tena kho pana samayena aññataro puriso mahagghaṃ maṇiṃ ādāya aññatarena bhikkhunā saddhiṃ addhānamaggapaṭipanno hoti. Atha kho so puriso suṅkaṭṭhānaṃ passitvā gilānālayaṃ karitvā attano bhaṇḍikaṃ tassa bhikkhuno adāsi. Atha kho so puriso suṅkaṭṭhānaṃ atikkamitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āhara me bhante bhaṇḍikaṃ. Nāhaṃ akallako ”ti. “Kissa pana tvaṃ āvuso evarūpaṃ akāsī ”ti? Atha kho so puriso tassa bhikkhuno etamatthaṃ ārocesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu ajānantassā ”ti. (90)
46. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu satthena saddhiṃ addhānamaggapaṭipanno hoti. Aññataro puriso taṃ bhikkhuṃ āmisena upalāpetvā suṅkaṭṭhānaṃ passitvā mahagghaṃ maṇiṃ tassa bhikkhuno adāsi “Imaṃ bhante maṇiṃ suṅkaṭṭhānaṃ atikkāmehī ”ti. Atha kho so bhikkhu taṃ maṇiṃ suṅkaṭṭhānaṃ atikkāmesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (91)
47. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pāse baddhaṃ 1 sūkaraṃ kāruññena muñci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Kāruññādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu kāruññādhippāyassā ”ti. (92)
48. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pāse baddhaṃ sūkaraṃ ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacitto muñci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (93)
49. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu pāse baddhaṃ migaṃ kāruññena muñci. ―pe― pāse baddhaṃ migaṃ ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacitto muñci. ―pe― kumine baddhe macche kāruññena muñci. ―pe― kumine baddhe macche ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacitto muñci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (94- 97)
50. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu yāne bhaṇḍaṃ passitvā ‘ito gaṇhanto pārājiko bhavissāmī ’ti atikkamitvā pavaṭṭetvā aggahesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (98)
51. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kulalena ukkhittaṃ maṃsapesiṃ ‘sāmikānaṃ dassāmī ’ti aggahesi. Sāmikā taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu atheyyacittassā ”ti. (99)
52. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kulalena ukkhittaṃ maṃsapesiṃ ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacitto aggahesi. Sāmikā taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (100)
1 khandhaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
45. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ mang viên ngọc ma-ni quý giá cùng đi đường xa với vị tỳ khưu nọ. Sau đó, khi nhìn thấy trạm thuế người đàn ông ấy giả vờ bị bệnh rồi đã trao gói đồ của mình cho vị tỳ khưu ấy. Sau đó, khi đã qua khỏi trạm thuế người đàn ông ấy đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Thưa ngài, xin hãy trao gói đồ cho tôi. Tôi không có bệnh.” - “Này đạo hữu, tại sao ngươi đã làm như thế?” Khi ấy, người đàn ông ấy đã kể lại sự việc ấy cho vị tỳ khưu ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không biết thì vô tội.” (90)
46. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi đường xa cùng với đoàn xe. Có người đàn ông nọ đã dùng vật chất mua chuộc vị tỳ khưu ấy, đến khi nhìn thấy trạm thuế đã trao cho vị tỳ khưu ấy viên ngọc ma-ni quý giá (nói rằng): - “Thưa ngài, hãy đem viên ngọc ma-ni này qua khỏi trạm thuế.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã đem viên ngọc ma-ni ấy qua khỏi trạm thuế. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (91)
47. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ vì lòng thương xót con heo rừng bị mắc bẫy nên đã gỡ ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con vì lòng thương xót.” - “Này tỳ khưu, vị vì lòng thương xót thì vô tội.” (92)
48. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp con heo rừng bị mắc bẫy: “(Phải hành động) trước khi các người chủ nhìn thấy” rồi đã gỡ ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (93)
49. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ vì lòng thương xót con nai bị mắc bẫy nên đã gỡ ra. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp con nai bị mắc bẫy: “(Phải hành động) trước khi các người chủ nhìn thấy” rồi đã gỡ ra ―(như trên)― vì lòng thương xót những con cá bị vướng vào rọ nên đã gỡ ra. ―(như trên)― khởi tâm trộm cắp những con cá bị vướng vào rọ: “(Phải hành động) trước khi các người chủ nhìn thấy” rồi đã gỡ ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (94-97)
50. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy gói đồ ở trong chiếc xe (nghĩ rằng): “Trong khi lấy từ chỗ này thì ta sẽ phạm tội pārājika” nên đã đi vượt lên trên, xoay vần (gói đồ), rồi mới đoạt lấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (98)
51. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nhặt lấy miếng thịt bị chim ưng tha đi (nghĩ rằng): “Ta sẽ cho lại những người chủ.” Những người chủ đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có tâm trộm cắp thì vô tội.” (99)
52. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có tâm trộm cắp miếng thịt bị chim ưng tha đi: “(Phải hành động) trước khi các người chủ nhìn thấy” rồi đã nhặt lấy. Những người chủ đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (100)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
53. Tena kho pana samayena manussā uḷumpaṃ bandhitvā aciravatiyā nadiyā osādenti. 1 Bandhane chinne kaṭṭhāni vippakiṇṇāni agamaṃsu. Bhikkhū paṃsukūlasaññino uttāresuṃ. Sāmikā te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave paṃsukūlasaññissā ”ti. (101)
54. Tena kho pana samayena manussā uḷumpaṃ bhandhitvā aciravatiyā nadiyā osādenti. Bandhane chinne kaṭṭhāni vippakiṇṇāni agamaṃsu. Bhikkhu ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacittā uttāresuṃ. Sāmikā te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe”2 ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti. (102)
55. Tena kho pana samayena aññataro gopālako rukkhe sāṭakaṃ ālaggetvā uccāraṃ agamāsi. Aññataro bhikkhu paṃsukūlasaññī aggahesi. Atha kho so gopālako taṃ bhikkhuṃ codesi: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu paṃsukūlasaññissā ”ti. (103)
56. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno nadiṃ tarantassa rajakānaṃ hatthato muttaṃ sāṭakaṃ pāde laggaṃ hoti. So bhikkhu ‘sāmikānaṃ dassāmī ’ti aggahesi. Sāmikā taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu atheyyacittassā ”ti. (104)
57. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno nadiṃ tarantassa rajakānaṃ hatthato muttaṃ sāṭakaṃ pāde laggaṃ hoti. So bhikkhu ‘pure sāmikā passantī ’ti theyyacitto aggahesi. Sāmikā taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (105)
58. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sappikumbhiṃ passitvā thokaṃ thokaṃ3 paribhuñji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (106)
59. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū saṃvidahitvā agamaṃsu: “Bhaṇḍaṃ avaharissamā ”ti. Eko bhaṇḍaṃ avahari. Te evamāhaṃsu: “Na mayaṃ pārājikā. Yo avahaṭo so pārājiko ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti. (107)
60. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū saṃvidahitvā bhaṇḍaṃ avaharitvā bhājesuṃ. Tehi bhājiyamāne ekamekassa paṭiviṃso na pañcamāsako pūri. Te evamāhaṃsu: “Na mayaṃ pārājikā ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti. (108)
1 2 3 osārenti - Ma, Syā. assamaṇattha - Ma, Syā. thokathokaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
53. Vào lúc bấy giờ, dân chúng buộc (các khúc gỗ) lại thành bè rồi thả xuôi dòng sông Aciravatī. Khi dây buộc bị đứt, các khúc gỗ đã bị phân tán trôi đi. Các vị tỳ khưu tưởng là vật quăng bỏ nên đã vớt lên. Những người chủ đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là vật quăng bỏ thì vô tội.” (101)
54. Vào lúc bấy giờ, dân chúng buộc (các khúc gỗ) lại thành bè rồi thả xuôi dòng sông Aciravatī. Khi dây buộc bị đứt, các khúc gỗ đã bị phân tán trôi đi. Các vị tỳ khưu khởi tâm trộm cắp: “(Phải hành động) trước khi các người chủ nhìn thấy” rồi đã vớt lên. Những người chủ đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (102)
55. Vào lúc bấy giờ, có người chăn bò nọ đã treo tấm vải choàng trên cây rồi đi đại tiện. Có vị tỳ khưu nọ tưởng là vật quăng bỏ nên đã nhặt lấy. Khi ấy, người chăn bò ấy đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa- môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là vật quăng bỏ thì vô tội.” (103)
56. Vào lúc bấy giờ, trong lúc vị tỳ khưu nọ đang lội qua sông, có tấm vải choàng bị truột khỏi tay của những người thợ nhuộm (trôi đến) vướng vào bàn chân (của vị ấy). Vị tỳ khưu ấy đã nhặt lên (nghĩ rằng): “Ta sẽ cho lại những người chủ.” Những người chủ đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có tâm trộm cắp thì vô tội.” (104)
57. Vào lúc bấy giờ, trong lúc vị tỳ khưu nọ đang lội qua sông, có tấm vải choàng bị truột khỏi tay của những người thợ nhuộm (trôi đến) vướng vào bàn chân (của vị ấy). Vị tỳ khưu ấy khởi tâm trộm cắp: “(Phải hành động) trước khi các người chủ nhìn thấy” rồi đã nhặt lấy. Những người chủ đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (105)
58. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ nhìn thấy hũ bơ lỏng nên đã thọ dụng mỗi lần một chút ít. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.”[*] (106)
59. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đã cùng nhau phân công rồi ra đi (nghĩ rằng): “Chúng ta sẽ lấy trộm đồ vật.” Một vị đã lấy trộm đồ vật. Các vị ấy đã nói như vầy: - “Chúng ta không phạm tội pārājika. Vị nào lấy trộm, vị ấy phạm tội pārājika.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (107)
60. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu sau khi đã cùng nhau phân công rồi đã lấy trộm đồ vật và chia phần. Trong khi được phân chia bởi các vị ấy, phần chia cho mỗi một vị không đủ năm māsaka. Các vị ấy đã nói như vầy: - “Chúng ta không phạm tội pārājika.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (108)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
61. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāvatthiyaṃ dubbhikkhe āpaṇikassa taṇḍulamuṭṭhiṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (109)
62. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāvatthiyaṃ dubbhikkhe āpaṇikassa muggamuṭṭhiṃ ―pe― māsamuṭṭhiṃ ―pe― tilamuṭṭhiṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (110-112)
63. Tena kho pana samayena sāvatthiyā andhavane corakā gāviṃ hantvā maṃsaṃ khāditvā sesakaṃ paṭisāmetvā agamaṃsu. Bhikkhū paṃsukūlasaññino paṭiggāhāpetvā paribhuñjiṃsu. Corakā te bhikkhū 1
codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave paṃsukūlasaññissā ”ti. (113)
64. Tena kho pana samayena sāvatthiyā andhavane corakā sūkaraṃ hantvā maṃsaṃ khāditvā sesakaṃ paṭisāmetvā agamaṃsu. Bhikkhū paṃsukūlasaññino paṭiggāhāpetvā1 paribhuñjiṃsu. Corakā te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave paṃsukūlasaññissā ”ti. (114)
65. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tiṇakkhettaṃ gantvā lūnaṃ 2 tiṇaṃ pañcamāsagghanakaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (115)
66. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tiṇakkhettaṃ gantvā tiṇaṃ lāyitvā3 pañcamāsagghanakaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (116)
67. Tena kho pana samayena āgantukā bhikkhū saṅghassa ambaṃ bhājāpetvā paribhuñjiṃsu. Āvāsikā bhikkhū te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Kiñcittā tumhe bhikkhave ”ti? “Paribhogatthā4 mayaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhave paribhogatthāyā ”ti. (117)
68. Tena kho pana samayena āgantukā bhikkhū saṅghassa jambuṃ ―pe― saṅghassa labujaṃ ―pe― saṅghassa panasaṃ ―pe― saṅghassa tālapakkaṃ ―pe― saṅghassa ucchuṃ ―pe― saṅghassa timbarūsakaṃ bhājāpetvā paribhuñjiṃsu. Āvāsikā bhikkhū te bhikkhū codesuṃ: “Assamaṇattha tumhe ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave paribhogatthāyā ”ti. (118-123)
1 3 paṭiggahāpetvā - Ma, Syā, PTS. lāvitvā - Sīmu. 2 4 lūtaṃ - Ma; lutaṃ - Syā, PTS. paribhogatthāya - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
61. Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthī trong lúc có sự khó khăn về vật thực, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp rồi đã lấy trộm một nắm gạo của người chủ tiệm. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (109)
62. Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāvatthī trong lúc có sự khó khăn về vật thực, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp rồi đã lấy trộm một nắm đậu ―(như trên)― một nắm đậu tây ―(như trên)― một nắm hạt mè của người chủ tiệm. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (110-112)
63. Vào lúc bấy giờ, trong rừng Andha ở thành Sāvatthī, các kẻ trộm đã giết con bò cái rồi ăn thịt, sau khi thu xếp lại phần còn thừa rồi đã ra đi. Các vị tỳ khưu tưởng là vật quăng bỏ nên đã cho người nhặt lấy rồi thọ dụng. Các kẻ trộm đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa- môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là vật quăng bỏ thì vô tội.” (113)
64. Vào lúc bấy giờ, trong khu rừng Andha ở thành Sāvatthī, các kẻ trộm sau khi giết con heo rừng, đã ăn thịt, sau khi thu xếp lại phần còn thừa, rồi đã đi. Các vị tỳ khưu tưởng là vật quăng bỏ nên đã cho người nhặt lấy rồi thọ dụng. Các kẻ trộm đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị (lầm) tưởng là vật quăng bỏ thì vô tội.” (114)
65. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến cánh đồng cỏ khởi tâm trộm cắp rồi đã lấy trộm cỏ được cắt sẵn trị giá năm māsaka. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (115)
66. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến cánh đồng cỏ đã cắt cỏ, rồi khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm (c ỏ) trị giá năm māsaka. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (116)
67. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu vãng lai đã bảo chia phần xoài của hội chúng rồi thọ dụng. Các tỳ khưu thường trú đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, (khi ấy) các ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, chúng con có nhu cầu về thọ thực.” - “Này các tỳ khưu, (trường hợp) có nhu cầu về thọ thực thì vô tội.” (117)
68. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu vãng lai đã bảo chia phần trái táo hồng của hội chúng ―(như trên)― trái bánh mì của hội chúng ―(như trên)― trái mít của hội chúng ―(như trên)― trái chà-là của hội chúng ―(như trên)― mía của hội chúng ―(như trên)― dưa của hội chúng rồi thọ dụng. Các tỳ khưu thường trú đã quở trách các vị tỳ khưu ấy rằng: - “Các người không phải là Sa-môn.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, (trường hợp) có nhu cầu về thọ thực thì vô tội.” (118-123)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
69. Tena kho pana samayena ambapālakā bhikkhūnaṃ ambaphalaṃ denti. Bhikkhū ‘gopetuṃ ime issarā, nayime dātun ’ti kukkuccāyantā na patigaṇhanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anāpatti bhikkhave gopakassa dāne ”ti. (124)
70. Tena kho pana samayena jambupālakā ―pe― labujapālakā ―pe― panasapālakā ―pe― tālapakkapālakā ―pe― ucchupālakā ―pe― timbarūsakapālakā bhikkhūnaṃ timbarūsake denti. Bhikkhū ‘gopetuṃ ime issarā, nayime dātun ’ti kukkuccāyantā na patigaṇhanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anāpatti bhikkhave gopakassa dāne ”ti. (125- 130)
71. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa dāruṃ tāvakālikaṃ haritvā attano vihārassa kuḍḍaṃ upatthambhesi. Bhikkhū taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato ekamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Tāvakāliko ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu tāvakālike ”ti. (131)
72. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa udakaṃ theyyacitto avahari. ―pe― saṅghassa mattikaṃ theyyacitto avahari. ―pe― saṅghassa puñjakitaṃ tiṇaṃ 1 theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (132-134)
73. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa puñjakitaṃ tiṇaṃ1 theyyacitto jhāpesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (135)
74. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa mañcaṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (136)
75. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu saṅghassa pīṭhaṃ ―pe― saṅghassa bhisiṃ ―pe― saṅghassa bimbohanaṃ2 ―pe― saṅghassa kavāṭaṃ ―pe― saṅghassa alokasandhiṃ ―pe― saṅghassa gopānasiṃ theyyacitto avahari. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (137-142)
76. Tena kho pana samayena bhikkhū aññatarassa upāsakassa vihāraparibhogaṃ senāsanaṃ aññatra paribhuñjanti. Atha kho so upāsako ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā aññatra paribhogaṃ aññatra paribhuñjissantī ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Na bhikkhave aññatra paribhogo aññatra paribhuñjitabbo, yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassā ”ti. (143)
1 2 muñjakatiṇaṃ - Syā. bibbohanaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
69. Vào lúc bấy giờ, những người canh giữ vườn xoài dâng trái xoài đến các tỳ khưu. Các vị tỳ khưu (nghĩ rằng): “Các người chủ bảo họ canh giữ các vật này chớ không bảo dâng các vật này” nên ngần ngại rồi không thọ nhận. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. “Này các tỳ khưu, trong việc bố thí của người giữ vườn thì không phạm tội.” (124)
70. Vào lúc bấy giờ, những người canh giữ vườn táo hồng ―nt― những người canh giữ vườn cây bánh mì ―nt― những người canh giữ vườn mít ―nt― những người canh giữ vườn cây chà-là ―nt― những người canh giữ vườn mía ―nt― những người canh giữ vườn dưa dâng những quả dưa đến các vị tỳ khưu. Các vị tỳ khưu (nghĩ rằng): “Các người chủ bảo họ canh giữ các vật này chớ không bảo dâng các vật này” nên ngần ngại rồi không thọ nhận. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vô tội trong việc bố thí của người giữ vườn.” (125-130)
71. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ lấy có tính cách tạm thời cây gỗ của hội chúng để chống đỡ bức tường của trú xá thuộc về bản thân. Các tỳ khưu đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì? - “Bạch Thế Tôn, con (lấy) có tính cách tạm thời. - “Này tỳ khưu, (trường hợp) có tính cách tạm thời thì vô tội.” (131)
72. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm nước của hội chúng. ―nt― khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm đất sét của hội chúng. ―nt― khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm cỏ muñjakita của hội chúng. ―nt― Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (132-134)
73. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp và đã đốt cháy cỏ muñjakita của hội chúng. ―(như trên)― Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (135)
74. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm giường của hội chúng. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (136)
75. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khởi tâm trộm cắp và đã lấy trộm ghế của hội chúng ―nt― nệm của hội chúng ―nt― gối của hội chúng ―nt― cánh cửa sổ của hội chúng ―nt― cánh cửa lá sách của hội chúng ―nt― đà gỗ của hội chúng. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (137-142)
76. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu sử dụng sàng tọa là vật dụng trong trú xá của nam cư sĩ nọ tại địa điểm khác. Khi ấy, nam cư sĩ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các ngài lại sử dụng đồ đạc của địa điểm này tại địa điểm khác? Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không nên sử dụng đồ đạc của địa điểm này tại địa điểm khác; vị nào sử dụng thì phạm tội dukkaṭa.” (143)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
77. Tena kho pana samayena bhikkhū uposathaggampi sannisajjam ’pi harituṃ kukkuccāyantā chamāyaṃ nisīdanti. Gattāni ’pi cīvarāni ’pi paṃsukitāni honti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anujānāmi bhikkhave tāvakālikaṃ haritun ”ti. (144)
78. Tena kho pana samayena campāyaṃ thullanandāya bhikkhuniyā antevāsikā 1 bhikkhunī thullanandāya bhikkhuniyā upaṭṭhakakulaṃ gantvā ‘ayyā icchati tekaṭulayāguṃ pātun ’ti pacāpetvā haritvā attanā paribhuñji. Sā jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇī ’si tvan ”ti. Tassā kukkuccaṃ ahosi. Atha kho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti sampajānamusāvāde pācittiyassā ”ti. (145)
79. Tena kho pana samayena rājagahe thullanandāya bhikkhuniyā antevāsikā1 bhikkhunī thullanandāya bhikkhuniyā upaṭṭhākakulaṃ gantvā ‘ayyā icchati madhugoḷakaṃ khāditun ’ti pacāpetvā haritvā attanā paribhuñji. Sā jānitvā taṃ codesi: “Assamaṇī ’si tvan ”ti. Tassā kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti sampajānamusāvāde pācittiyassā ”ti. (146)
80. Tena kho pana samayena vesāliyaṃ āyasmato ajjukassa upaṭṭhākassa gahapatino dve dārakā honti putto ca bhāgineyyo ca. Atha kho so gahapati āyasmantaṃ ajjukaṃ etadavoca: “Imaṃ bhante okāsaṃ yo imesaṃ dvinnaṃ dārakānaṃ saddho hoti pasanno tassa ācikkheyyāsī ”ti. 2 Tena kho pana samayena tassa gahapatino bhāgineyyo saddho hoti pasanno. Atha kho āyasmā ajjuko taṃ okāsaṃ tassa dārakassa ācikkhi. So tena sāpateyyena kuṭumbañca saṇṭhapesi, dānañca paṭṭhapesi. Atha kho tassa gahapatino putto āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca: “Ko nu kho bhante ānanda pituno dāyajjo putto vā bhāgineyyo vā ”ti? “Putto kho āvuso pituno dāyajjo ”ti. “Ayaṃ ayyo ajjuko amhākaṃ sāpateyyaṃ amhākaṃ methunakassa ācikkhī ”ti. “Assamaṇo āvuso āyasmā ajjuko ”ti. Atha kho ajjuko āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca: “Dehi me āvuso ānanda vinicchayan ”ti. Tena kho pana samayena āyasmā upāli āyasmato ajjukassa pakkho hoti. Atha kho āyasmā upāli āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca: “Yo nu kho āvuso ānanda sāmikena ‘imaṃ okāsaṃ itthannāmassa ācikkhā ’ti3 vutto tassa ācikkhati, kiṃ so āpajjatī ”ti? “Na bhante kiñci āpajjati, antamaso dukkaṭamattampī ”ti. “Ayaṃ āvuso āyasmā ajjuko sāmikena ‘imaṃ okāsaṃ itthannāmassa ācikkhā ’ti vutto tassa ācikkhati,4 anāpatti āvuso āyasmato ajjukassā ”ti. (147)
1 3 antevāsinī - Ma, antevāsī - Syā, PTS. ācikkheyyāsī ti - Ma; 2 4 ācikkheyyāsīti. so kālamakāsi - Syā. ācikkhāhī ti - Syā. ācikkhi - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
77. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ngần ngại di chuyển (thảm lót) đến nhà hành lễ Uposatha và phòng hội họp nên ngồi xuống ở nền nhà. Các thân mình và y phục đều bị dơ bẩn. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này các tỳ khưu, Ta cho phép lấy đi có tính cách tạm thời.” (144)
78. Vào lúc bấy giờ, ở xứ Campā vị tỳ khưu ni học trò của tỳ khưu ni Thullanandā đã đi đến gia đình hộ độ tỳ khưu ni Thullanandā (nói rằng): “Ni sư muốn uống cháo gồm ba thứ;” sau khi bảo nấu, đã mang đi, rồi đã thọ dụng bởi chính bản thân. Vị ni Thullanandā biết được đã quở trách vị ni ấy rằng: - “Ngươi không phải là nữ Sa-môn.” Vị ni ấy đã có nỗi nghi hoặc. Sau đó, vị tỳ khưu ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, vị ni ấy không phạm tội pārājika mà phạm tội pācittiya về việc cố tình nói dối.” (145)
79. Vào lúc bấy giờ, ở thành Rājagaha vị tỳ khưu ni học trò của tỳ khưu ni Thullanandā đã đi đến gia đình hộ độ tỳ khưu ni Thullanandā (nói rằng): “Ni sư muốn ăn mật viên;” sau khi bảo nấu, đã mang đi, rồi đã thọ dụng bởi chính bản thân. Vị ni Thullanandā biết được đã quở trách vị ni ấy rằng: - “Ngươi không phải là nữ Sa-môn.” Vị ni ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị ni ấy không phạm tội pārājika mà phạm tội pācittiya về việc cố tình nói dối.” (146)
80. Vào lúc bấy giờ, ở thành Vesālī người gia chủ hộ độ đại đức Ajjuka có hai đứa trẻ trai: (một) là con trai và (đứa kia) là cháu trai. Khi ấy, người gia chủ ấy đã nói với đại đức Ajjuka điều này: - “Thưa ngài, trong hai đứa trẻ trai này, đứa nào có đức tin và mộ đạo thì ngài nên thông báo cơ hội này cho đứa ấy.” Vào lúc bấy giờ, đứa cháu trai của người gia chủ ấy thì có đức tin và mộ đạo. Khi ấy, đại đức Ajjuka đã thông báo cơ hội ấy cho đứa trẻ trai ấy. Với của cải ấy, người ấy đã bảo quản được tài sản và còn thể hiện việc bố thí nữa. Sau đó, người con trai của vị gia chủ ấy đã nói với đại đức Ānanda điều này: - “Thưa ngài Ānanda, ai thật sự là người thừa tự của người cha, là con trai hay là cháu trai?” - “Này đạo hữu, người con trai chính là người thừa tự của người cha.” - “Thưa ngài, đại đức Ajjuka này đã bảo rằng của cải của chúng tôi là thuộc về người anh (em) họ của chúng tôi” - “Này đạo hữu, đại đức Ajjuka không phải là Sa-môn.” Sau đó, đại đức Ajjuka đã nói với đại đức Ānanda điều này: - “Này đại đức Ānanda, hãy cho tôi cuộc phân xử.” Vào lúc bấy giờ, đại đức Upāli là thuộc về phe của đại đức Ajjuka. Khi ấy, đại đức Upāli đã nói với đại đức Ānanda điều này: - “Này đại đức Ānanda, vị (tỳ khưu) được sở hữu chủ nói rằng: ‘Hãy thông báo cơ hội này cho người tên như vầy’ rồi đã thông báo cho người ấy (điều đã được dặn dò) thì vị (tỳ khưu) ấy phạm tội gì?” - “Thưa ngài, vị ấy không phạm bất cứ tội gì cho dù là tội dukkaṭa đi nữa.” - “Này đại đức, đại đức Ajjuka này được sở hữu chủ nói rằng: ‘Hãy thông báo cơ hội này cho người tên như vầy’ rồi đã thông báo cho người ấy (điều đã được dặn dò). Này đại đức, đại đức Ajjuka không phạm tội.” (147)
Pārājikapāḷi Dutiyapārājikaṃ
81. Tena kho pana samayena bārāṇasiyaṃ āyasmato pilindivacchassa upaṭṭhākakulaṃ corehi upaddutaṃ hoti. Dve ca dārakā nītā honti. Atha kho āyasmā pilindivaccho te dārake iddhiyā ānetvā pāsāde ṭhapesi. Manussā te dārake passitvā ‘ayyassāyaṃ pilindivacchassa iddhānubhāvo ’ti āyasmante pilindivacche abhippasīdiṃsu. Bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā pilindivaccho corehi nīte dārake ānessatī ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anāpatti bhikkhave iddhimato 1 iddhivisaye ”ti. (146)
82. Tena kho pana samayena dve bhikkhū sahāyakā honti paṇḍuko ca kapilo ca. Eko gāmake viharati eko kosombiyaṃ. Atha kho tassa bhikkhuno gāmakā kosambiṃ gacchantassa antarā magge nadiṃ tarantassa sūkarikānaṃ hatthato muttā medavaṭṭi pāde laggā hoti. So bhikkhu ‘sāmikānaṃ dassāmī ’ti aggahesi. Sāmikā taṃ bhikkhuṃ codesuṃ: “Assamaṇo ’si tvan ”ti. Taṃ uttiṇṇaṃ aññatarā 2 gopālikā passitvā etadavoca: “Ehi bhante methunaṃ dhammaṃ patisevā ”ti. So ‘pakatiyā pahaṃ assamaṇo ’ti 3 tassā methunaṃ dhammaṃ patisevitvā kosambiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anāpatti bhikkhave adinnādāne pārājikassa, āpatti methunadhammasamāyoge pārājikassā ”ti. (149)
83. Tena kho pana samayena sāgalāyaṃ āyasmato daḷhikassa saddhivihāriko bhikkhu anabhiratiyā pīḷito āpaṇikassa veṭhanaṃ avaharitvā āyasmantaṃ daḷhikaṃ etadavoca: “Assamaṇo ahaṃ bhante vibbhamissāmī ”ti. “Kiṃ tayā āvuso katan ”ti? So tamatthaṃ ārocesi. 4 Āharāpetvā agghāpesi. Taṃ agghāpente na pañcamāsako agghi. 5―pe― “Anāpatti āvuso pārājikassā ”ti dhammakathaṃ akāsi. So bhikkhu abhiramī ”ti.6 (150)
Dutiyapārājikaṃ samattaṃ.
--ooOoo--
1 6 iddhimassa - Ma; iddhimantassa - Syā, PTS. abhiramatī ti - Ma. 2 taṃ uttiṇṇaṃ gopālikā - Ma, PTS. 3 assamaṇo ’smī ti - Sīmu. 4 āpaṇikassa veṭhanaṃ gaṇhāmi bhante ti - Syā. 5 taṃ agghāpentaṃ na pañcamāsake agghati - Ma, PTS; pañcamāsakaṃ agghati - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc trộm cướp - 2
81. Vào lúc bấy giờ, ở thành Bārāṇasī gia đình hộ độ đại đức Pilindivaccha bị bọn đạo tặc cướp bóc và hai đứa trẻ trai đã bị bắt đi. Khi ấy, đại đức Pilindivaccha bằng thần thông đã đưa hai đứa trẻ ấy về lại và để ở tòa nhà. Dân chúng sau khi nhìn thấy hai đứa trẻ ấy (biết rằng): ‘Đây là năng lực thần thông của ngài Pilindivaccha!’ rồi đã đặt trọn niềm tin nơi đại đức Pilindivaccha. Các vị tỳ khưu phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao đại đức Pilindivaccha lại đưa về những đứa trẻ đã bị bọn đạo tặc bắt đi?” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, trong lãnh vực về thần thông vị có thần thông thì vô tội.” (146)
82. Vào lúc bấy giờ, có hai vị tỳ khưu là bạn bè, Paṇḍaka và Kapila. Một vị cư trú ở ngôi làng nhỏ, vị kia cư trú ở thành Kosambī. Khi ấy, trong lúc vị tỳ khưu ấy từ ngôi làng nhỏ đi đến thành Kosambī, ở giữa đường trong lúc lội qua con sông, có xâu thịt mỡ bị truột khỏi tay đám thợ săn heo rừng (trôi đến) vướng vào bàn chân (vị ấy). Vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Ta sẽ trao lại cho các người chủ” rồi đã nhặt lấy. Các người chủ đã quở trách vị tỳ khưu ấy rằng: - “Ngươi không phải là Sa-môn.” Có cô chăn bò nọ sau khi nhìn thấy vị ấy đi ngang qua đã nói điều này: - “Thưa ngài, hãy đến. Ngài hãy thực hiện việc đôi lứa.” Vị ấy (nghĩ rằng): “Tự trong bản chất, ta không phải là Sa-môn nữa rồi!” nên đã thực hiện việc đôi lứa với cô ấy, sau đó đã đi đến thành Kosambī và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị ấy không phạm tội pārājika trong việc trộm cắp, mà phạm tội pārājika trong chuyện gắn bó vào việc đôi lứa.” (149)
83. Vào lúc bấy giờ, ở thành Sāgalā vị tỳ khưu đệ tử của đại đức Daḷhika bị bực bội bởi sự không thỏa thích nên đã lấy trộm khăn xếp đội đầu của người chủ tiệm rồi đã nói với đại đức Daḷhika điều này: - “Thưa ngài, tôi không phải là Sa-môn, tôi sẽ hoàn tục.” - “Này đại đức, ngươi đã làm điều gì?” Vị ấy đã kể lại sự việc ấy. Sau khi bảo đem lại (vật ấy) vị Daḷhika đã cho định giá. Trong khi được định giá, vật ấy có giá trị không đến năm māsaka. ―(như trên)― “Này đại đức, không phạm tội pārājika.” Rồi vị ấy đã thuyết Pháp. Vị tỳ khưu ấy đã trở nên hoan hỷ. (150)
Dứt điều pārājika thứ nhì.
--ooOoo--
2. 3. TATIYAPĀRĀJIKAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhūnaṃ anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti, asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṃ bhāsati. 2. Atha kho bhagavā bhikkhu āmantesi: “Icchāmahaṃ bhikkhave addhamāsaṃ patisallīyituṃ, n’ amhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā. 1 Nāssū’dha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. 3. Bhikkhū ‘bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti, asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṃ bhāsatī ’ti te anekākāravokāraṃ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti. 4. Te sakena kāyena aṭṭīyanti harāyanti jigucchanti. Seyyathāpi nāma itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko sīsaṃ nahāto ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā kaṇṭhe āsattena 2 aṭṭiyeyya harāyeyya jiguccheyya. Evameva te bhikkhū sakena kāyena aṭṭiyantā harāyantā jigucchantā attanāpi attānaṃ jīvitā voropenti, aññamaññampi jīvitā voropenti. Migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadenti:3 “Sādhu no āvuso jīvitā voropehi, idaṃ te pattacīvaraṃ bhavissatī ”ti. 5. Atha kho migalaṇḍiko samaṇakuttako pattacīvarehi bhaṭo sambahule bhikkhū jīvitā voropetvā lohitakaṃ4 asiṃ ādāya yena vaggumudā nadī tenupasaṅkami. Atha kho migalaṇḍikassa samaṇakuttakassa lohitakaṃ4 asiṃ5 dhovantassa ahudeva kukkuccaṃ ahu vippaṭisāro: “Alābhā vata me, na vata me lābhā. Dulladdhaṃ vata me, na vata me suladdhaṃ. Bahuṃ vata mayā apuññaṃ pasutaṃ yo ’haṃ bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme jīvitā voropesin ”ti. 6. Atha kho aññatarā mārakāyikā devatā abhijjamāne udake āgantvā migalaṇḍikaṃ samaṇakuttakaṃ etadavoca: “Sādhu sādhu sappurisa, lābhā te sappurisa, suladdhaṃ te sappurisa, bahuṃ tayā sappurisa, puññaṃ pasutaṃ, yaṃ tvaṃ atiṇṇe tāresī ”ti. 7. Atha kho migalaṇḍiko samaṇakuttako ‘lābhā kira me, suladdhaṃ kira me, bahuṃ kira mayā puññaṃ pasutaṃ, atiṇṇe kirāhaṃ tāremī ’ti tiṇhaṃ6 asiṃ ādāya vihārena vihāraṃ pariveṇena pariveṇaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeti: “Ko atiṇṇo kaṃ tāremī ”ti?
1 3 5 paṭissuṇitvā - Ma. vadanti - Ma, PTS. taṃ asiṃ - Ma, Syā. 2 4 6 ālaggena - Syā. lohitagataṃ - PTS. tikkhaṃ - PTS.
2. 3. ĐIỀU PĀRĀJIKA THỨ BA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự ở thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn thuyết giảng về (đề mục) tử thi, ngợi khen về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự tu tập về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự chứng đạt về (đề mục) tử thi thế nầy thế khác cho các tỳ khưu bằng nhiều phương thức. 2. Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta muốn thiền tịnh trong nửa tháng. Không ai đến gặp Ta ngoại trừ một vị mang lại vật thực.” - “Bạch ngài, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy đã trả lời đức Thế Tôn. Và quả thật không có vị nào đi đến gặp đức Thế Tôn ngoại trừ một vị mang lại vật thực. 3. Các vị tỳ khưu (nghĩ rằng): “Quả thật, đức Thế Tôn thuyết giảng về (đề mục) tử thi, ngợi khen về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự tu tập về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự chứng đạt về (đề mục) tử thi thế nầy thế khác bằng nhiều phương thức,” rồi các vị ấy sống chuyên chú gắn bó vào việc tu tập về (đề mục) tử thi với nhiều động cơ khác nhau. 4. Các vị ấy bị khổ sở, xấu hổ, và nhờm gớm với cơ thể của mình. Cũng giống như người nữ hoặc người nam còn trẻ, ở tuổi thanh niên, ưa thích trang điểm, vừa mới gội đầu bị khổ sở, xấu hổ, và nhờm gớm với xác rắn, hoặc xác chó, hoặc thây người chết máng vào cổ; tương tợ như thế, các vị tỳ khưu ấy trong khi bị khổ sở, xấu hổ, và nhờm gớm với cơ thể của mình, (một số) tự mình đoạt lấy mạng sống của chính mình, (một số) đoạt lấy mạng sống lẫn nhau, (một số) đi đến gặp Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika rồi nói như vầy: - “Này đạo hữu, tốt thay ngươi hãy đoạt mạng sống của chúng tôi, y và bình bát này sẽ thuộc về ngươi.” 5. Sau đó, Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika được trả công bằng các y và bình bát đã đoạt lấy mạng sống nhiều vị tỳ khưu rồi cầm cây gươm đẫm máu đi đến dòng sông Vaggumudā. Khi ấy, trong lúc chùi rửa cây gươm đẫm máu Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika đã có sự ăn năn, đã có nỗi ân hận: “Thật là điều không lợi ích đã có cho ta! Thật là điều lợi ích đã không có cho ta! Ta đã đạt được điều xấu! Ta đã không đạt được điều tốt! Quả thật ta đã gây ra nhiều điều bất thiện là việc ta đã đoạt lấy mạng sống của các vị tỳ khưu có giới hạnh có thiện pháp!” 6. Khi ấy, có vị Thiên nhân nọ là tùy tùng của Ma Vương đã đi đến ở trên mặt nước (nhưng mặt nước sông) vẫn không bị làm chao động và đã nói với Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika điều này: - “Này kẻ thiện nhân, tốt lắm, tốt lắm! Này kẻ thiện nhân, điều lợi ích đã có cho ngươi! Này kẻ thiện nhân, ngươi đã đạt được điều tốt! Này kẻ thiện nhân, ngươi đã tạo nhiều phước báu là việc ngươi đã giải thoát cho những kẻ chưa được giải thoát!” 7. Khi ấy, Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika (nghĩ rằng): “Họ nói điều lợi ích đã có cho ta! Họ nói ta đã đạt được điều tốt! Họ nói ta đã tạo nhiều phước báu! Họ nói ta giải thoát cho những kẻ chưa được giải thoát!” rồi cầm cây gươm bén đi đến từng trú xá một, từng phòng một nói như vầy: - “Vị nào chưa giải thoát? Ta giải thoát cho vị nào đây?”
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
Tattha ye te bhikkhū avītarāgā tesaṃ tasmiṃ samaye hotiyeva bhayaṃ, hoti chambhitattaṃ, hoti lomahaṃso. Ye pana te bhikkhū vītarāgā tesaṃ tasmiṃ samaye na hoti bhayaṃ, na hoti chambhitattaṃ, na hoti lomahaṃso.
8. Atha kho migalaṇḍiko samaṇakuttako ekampi bhikkhuṃ ekāhena jīvitā voropesi, dve ’pi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, tayo ’pi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, cattāro ’pi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, pañca ’pi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, dasa ’pi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, vīsampi 1 bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, tiṃsampi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, cattārīsampi2 bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, paññāsampi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi, saṭṭhimpi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi.
9. Atha kho bhagavā tassa addhamāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi: “Kiṃ nu kho ānanda tanubhūto viya bhikkhusaṅgho ”ti?
10. “Tathāhi pana bhante, bhagavā bhikkhūnaṃ anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti, asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṃ bhāsati. Te ca bhante bhikkhū ‘bhagavā kho anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti, asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsati, ādissa ādissa asubhasamāpattiyā vaṇṇaṃ bhāsatī ’ti te anekākāravokāraṃ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti. Te sakena kāyena aṭṭīyanti harāyanti jigucchanti. Seyyathāpi nāma itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko sīsaṃ nahāto ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā kaṇṭhe āsattena aṭṭīyeyya harāyeyya jiguccheyya, evameva te bhikkhū sakena kāyena aṭṭīyantā harāyantā jigucchantā attanāpi attānaṃ jīvitā voropenti, aññamaññampi jīvitā voropenti. Migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadenti: ‘Sādhu no āvuso jīvitā voropehi. Idaṃ te pattacīvaraṃ bhavissatī ’ti. Atha kho bhante migalaṇḍiko samaṇakuttako pattacīvarehi bhaṭo ekampi bhikkhuṃ ekāhena jīvitā voropesi ―pe― saṭṭhimpi bhikkhū ekāhena jīvitā voropesi. Sādhu bhante bhagavā aññaṃ pariyāyaṃ ācikkhatu, yathāyaṃ bhikkhusaṅgho aññāyaṃ saṇṭhaheyyā ”ti.
11. “Tenahānanda yāvatikā bhikkhū vesāliṃ upanissāya viharanti, te sabbe upaṭṭhānasālāyaṃ sannipātehī ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yāvatikā bhikkhū vesāliṃ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṃ sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca: “Sannipatito bhante bhikkhusaṅgho, yassa ’dāni bhante bhagavā kālaṃ maññatī ”ti.
1 2 vīsatiṃ pi - PTS. cattālīsampi - Ma; cattāḷīsampi - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
Tại nơi ấy, các tỳ khưu nào chưa lìa tham ái, các vị ấy vào thời điểm ấy trở nên sợ hãi, thân run rẩy, lông dựng đứng. Còn các tỳ khưu nào đã lìa tham ái, các vị ấy vào lúc ấy là không sợ hãi, thân không run rẩy, lông không dựng đứng.
8. Rồi Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika trong một ngày đã đoạt mạng một vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng hai vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng ba vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng bốn vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng năm vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng mười vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng hai mươi vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng ba mươi vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng bốn mươi vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng năm mươi vị tỳ khưu, trong một ngày đã đoạt mạng sáu mươi vị tỳ khưu.
9. Sau đó, khi trải qua nửa tháng ấy, đức Thế Tôn đã xuất khỏi thiền tịnh và bảo đại đức Ānanda rằng: - “Này Ānanda, có phải hội chúng tỳ khưu dường như bị ít đi?”
10. - “Bạch ngài, sở dĩ như thế là vì đức Thế Tôn thuyết giảng về (đề mục) tử thi, ngợi khen về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự tu tập về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự chứng đạt về (đề mục) tử thi thế nầy thế khác cho các tỳ khưu bằng nhiều phương thức. Và bạch ngài, các vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): ‘Quả thật, đức Thế Tôn thuyết giảng về (đề mục) tử thi, ngợi khen về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự tu tập về (đề mục) tử thi, ngợi khen sự chứng đạt về (đề mục) tử thi thế nầy thế khác bằng nhiều phương thức,’ rồi các vị ấy sống chuyên chú gắn bó vào việc tu tập về (đề mục) tử thi do nhiều động cơ khác nhau. Các vị ấy bị khổ sở, xấu hổ, và nhờm gớm với cơ thể của mình. Cũng giống như người nữ hoặc người nam còn trẻ, ở tuổi thanh niên, ưa thích trang điểm, vừa mới gội đầu bị khổ sở, xấu hổ, và nhờm gớm với xác rắn, hoặc xác chó, hoặc thây người chết máng vào cổ; tương tợ như thế, các tỳ khưu ấy trong khi bị khổ sở, xấu hổ, và nhờm gớm với cơ thể của mình (một số) tự mình đoạt lấy mạng sống của chính mình, (một số) đoạt mạng lẫn nhau, (một số) đi đến gặp Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika rồi nói như vầy: ‘Này đạo hữu, tốt thay ngươi hãy đoạt mạng sống của chúng tôi, y và bình bát này sẽ thuộc về ngươi.’ Bạch ngài, rồi Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika được trả công bằng các y và bình bát trong một ngày đã đoạt mạng một vị tỳ khưu, ―nt― trong một ngày đã đoạt mạng sáu mươi vị tỳ khưu. Bạch ngài, lành thay xin đức Thế Tôn hãy chỉ dạy phương pháp khác theo đó hội chúng tỳ khưu này có thể đạt được trí giải thoát.”
11. - “Này Ānanda, vậy thì có bao nhiêu tỳ khưu sống gần thành Vesālī, ngươi hãy triệu tập tất cả các vị ấy ở phòng hội họp.” - “Bạch ngài, xin vâng.” Đại đức Ānanda đã đáp lời đức Thế Tôn. Rồi có bao nhiêu tỳ khưu sống gần thành Vesālī, đại đức Ānanda đã triệu tập tất cả các vị ấy ở phòng hội họp rồi đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, hội chúng tỳ khưu đã được triệu tập. Bạch ngài, xin đức Thế Tôn hãy suy tính bây giờ là thời điểm của việc gì.”
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
12. Atha kho bhagavā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Ayampi kho bhikkhave ānāpānasatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca āsecanako2 ca sukho ca vihāro uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti. Seyyathāpi bhikkhave gimhānaṃ pacchime māse ūhataṃ 1 rajojallaṃ, tamenaṃ mahā akālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti, evameva kho bhikkhave ānāpānasatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca āsecanako2 ca sukho ca vihāro uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti.
13. Kathaṃ bhāvito ca bhikkhave ānāpānasatisamādhi, kathaṃ bahulīkato santo ceva paṇito ca asevanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti?
14. “Idha bhikkhave bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So sato va assasati, sato passasati:
Dīghaṃ vā assasanto dīghaṃ assasāmī ’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto dīghaṃ passasāmī ’ti pajānāti, rassaṃ vā assasanto rassaṃ assasāmī ’ti pajānāti, rassaṃ vā passasanto rassaṃ passasāmī ’ti pajānāti, sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmī ’ti sikkhati, sabbakāyapaṭisaṃvedī passasissāmī ’ti sikkhati, passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī ’ti sikkhati, passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī ’ti sikkhati, pītipaṭisaṃvedī assasissāmī ’ti sikkhati, pītipaṭisaṃvedi passasissāmī ’ti sikkhati, sukhapaṭisaṃvedī assasissāmī ’ti sikkhati, sukhapaṭisaṃvedī passasissāmī ’ti sikkhati, cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assasissāmī ’ti sikkhati, cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī passasissāmī ’ti sikkhati, passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī ’ti sikkhati, passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī ’ti sikkhati, cittapaṭisaṃvedī assasissāmī ’ti sikkhati, cittapaṭisaṃvedī passasissāmī ’ti sikkhati, abhippamodayaṃ cittaṃ ―pe― samādahaṃ cittaṃ ―pe― vimocayaṃ cittaṃ ―pe― aniccānupassī ―pe― virāgānupassī ―pe― nirodhānupassī ―pe― paṭinissaggānupassī assasissāmī ’ti sikkhati, paṭinissaggānupassī passasissāmī ’ti sikkhati.
Evaṃ bhāvito kho bhikkhave ānāpānasatisamādhi evaṃ bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī ”ti.
1 2 uhataṃ - Ma. asecanako - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
12. Sau đó, đức Thế Tôn đã đi đến phòng hội họp, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, định của niệm hơi thở ra hơi thở vào này được tu tập, được làm cho tăng trưởng, là thanh tịnh, cao quý, thuần khiết, có lạc là sự an trú, làm biến mất ngay lập tức và làm tịnh lặng các pháp ác và bất thiện đã sanh hoặc chưa sanh khởi. Này các tỳ khưu, cũng giống như cơn mưa lớn sái mùa vào tháng cuối của mùa nóng làm biến mất ngay lập tức và làm lắng xuống các bụi bặm đã bốc lên; này các tỳ khưu, tương tợ như thế định của niệm hơi thở ra hơi thở vào này được tu tập, được làm cho tăng trưởng, là thanh tịnh, cao quý, thuần khiết, có lạc là sự an trú, làm biến mất ngay lập tức và làm tịnh lặng các pháp ác và bất thiện đã sanh hoặc chưa sanh khởi.
13. Và này các tỳ khưu, thế nào là định của niệm hơi thở ra hơi thở vào này được tu tập? Thế nào là được làm cho tăng trưởng, là thanh tịnh, cao quý, thuần khiết, có lạc là sự an trú, làm biến mất ngay lập tức và làm tịnh lặng các pháp ác và bất thiện đã sanh hoặc chưa sanh khởi?
14. Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến nơi thanh vắng, ngồi xuống, xếp chân thế kiết già, giữ thân thẳng và thiết lập niệm luôn hiện diện. Có niệm, vị ấy thở ra; có niệm, vị ấy thở vào:[*]
Hoặc trong khi thở ra dài, vị ấy nhận biết: “Tôi thở ra dài;” hoặc trong khi thở vào dài, vị ấy nhận biết: “Tôi thở vào dài,” hoặc trong khi thở ra ngắn, vị ấy nhận biết: “Tôi thở ra ngắn;” hoặc trong khi thở vào ngắn, vị ấy nhận biết: “Tôi thở vào ngắn.”[*] “Nhận biết rõ toàn bộ hơi thở, tôi sẽ thở ra”[*] vị ấy thực tập, “Nhận biết rõ toàn bộ hơi thở, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập. “Làm cho an tịnh các thành phần của hơi thở, tôi sẽ thở ra” vị ấy thực tập, “Làm cho an tịnh các thành phần của hơi thở, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập. “Nhận biết rõ hỷ, tôi sẽ thở ra” vị ấy thực tập, “Nhận biết rõ hỷ, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập. “Nhận biết rõ lạc, tôi sẽ thở ra” vị ấy thực tập, “Nhận biết rõ lạc, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập. “Nhận biết rõ các thành phần của tâm, tôi sẽ thở ra” vị ấy thực tập, “Nhận biết rõ các thành phần của tâm, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập. “Làm cho an tịnh các thành phần của tâm, tôi sẽ thở ra” vị ấy thực tập, “Làm cho an tịnh các thành phần của tâm, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập. “Nhận biết rõ tâm, tôi sẽ thở ra” vị ấy thực tập, “Nhận biết rõ tâm, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập. “Tâm được hân hoan, ―(như trên)― “Tâm được định tĩnh, ―(như trên)― “Tâm được giải thoát, ―(như trên)― “ Quán xét về vô thường, ―(như trên)― “Quán xét về ly tham, ―(như trên)― “Quán xét về đoạn diệt, ―(như trên)― “Quán xét về dứt bỏ, tôi sẽ thở ra” vị ấy thực tập, “Quán xét về dứt bỏ, tôi sẽ thở vào” vị ấy thực tập.
Này các tỳ khưu, định của niệm hơi thở ra hơi thở vào này được tu tập như thế, được làm cho tăng trưởng như thế, được thanh tịnh, cao quý, thuần khiết, có lạc là sự an trú, làm biến mất ngay lập tức và làm tịnh lặng các pháp ác và bất thiện đã sanh hoặc chưa sanh khởi.”
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
15. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū attanāpi attānaṃ jīvitā voropenti, aññamaññampi jīvitā voropenti, migalaṇḍakampi samaṇakuttakaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadenti: 1 ‘Sādhu no āvuso jīvitā voropehi, idaṃ te pattacīvaraṃ bhavissatī ’”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma te bhikkhave bhikkhū attanāpi attānaṃ jīvitā voropessanti, aññamaññampi jīvitā voropessanti, migalaṇḍikampi samaṇakuttakaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vakkhanti: ‘Sādhu no āvuso jīvitā voropehi, idaṃ te pattacīvaraṃ bhavissatī ’”ti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropeyya, satthahārakaṃ vāssa pariyeseyya, ayampi pārājiko hoti asaṃvāso ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
1. Tena kho pana samayena aññataro upāsako gilāno hoti. Tassa pajāpati abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā. Chabbaggiyā bhikkhū tassā itthiyā paṭibaddhacittā honti. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Sace kho so āvuso upāsako jīvissati na mayaṃ taṃ itthiṃ labhissāma. Handa mayaṃ āvuso tassa upāsakassa maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇemā ”ti.
2. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū yena so upāsako tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā taṃ upāsakaṃ etadavocuṃ: “Tvaṃ kho ’si upāsaka, katakalayyāṇo katakusalo katabhīruttāno akatapāpo akataluddo akatakibbiso. Kataṃ tayā kalyāṇaṃ, akataṃ tayā pāpaṃ? Kiṃ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena, mataṃ te jīvitā seyyo. Ito tvaṃ kālakato kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ2 upapajjissasi. Tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāressasī ”ti.
3. Atha kho so upāsako “Saccaṃ kho ayyā āhaṃsu. Ahaṃ hi katakalyāṇo katakusalo katabhīruttāno, akatapāpo akataluddo akatakibbiso. Kataṃ mayā kalyāṇaṃ, akataṃ mayā pāpaṃ. Kiṃ mayhiminā pāpakena dujjīvitena, mataṃ me jīvitā seyyo. Ito ahaṃ kālakato kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmi. Tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāressāmī ”ti.
1 2 vadanti - Ma. loke uppajjissati - katthaci.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
15. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu (một số) tự mình đoạt lấy mạng sống của chính mình, (một số) đoạt lấy mạng sống lẫn nhau, (một số) đi đến gặp Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika nói như vầy: ‘Này đạo hữu, tốt thay ngươi hãy đoạt mạng sống của chúng tôi, y và bình bát này sẽ thuộc về ngươi,’ có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, thật không đúng đắn cho những tỳ khưu ấy, thật không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này các tỳ khưu, vì sao các tỳ khưu ấy lại tự mình đoạt lấy mạng sống của chính mình, lại đoạt lấy mạng sống lẫn nhau, lại đi đến gặp Sa-môn giả mạo Migalaṇḍika nói như vầy: ‘Này đạo hữu, tốt thay ngươi hãy đoạt mạng sống của chúng tôi, y và bình bát này sẽ thuộc về ngươi’ vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào cố ý đoạt lấy mạng sống con người hoặc tìm cách đem lại vũ khí cho người ấy; vị này cũng là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
1. Vào lúc bấy giờ, có người nam cư sĩ nọ bị bệnh. Vợ của người ấy thì đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư đem lòng say đắm người đàn bà ấy. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã bàn bạc rằng: - “Này các đại đức, nếu người nam cư sĩ ấy còn sống thì chúng ta sẽ không đạt được người đàn bà ấy. Này các đại đức, vậy chúng ta hãy ca ngợi lợi ích của sự chết đến người nam cư sĩ ấy.”
2. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi đến gặp người nam cư sĩ ấy, sau khi đến đã nói với người nam cư sĩ ấy điều này: - “Này cư sĩ, quả thật ngươi có điều tốt đã làm, có điều thiện đã làm, sự sợ hãi lúc lâm chung đã được khắc phục, có điều ác không làm, điều tàn bạo không làm, điều tội lỗi không làm. Ngươi đã làm điều tốt đẹp, ngươi đã không làm điều ác, vậy thì còn gì cho ngươi với mạng sống tội lỗi xấu xa này, sự chết đối với ngươi còn tốt hơn sự sống vậy. Khi chết đi từ chỗ này, khi tan rã thân xác và chết đi, ngươi sẽ được sanh về cảnh giới tốt đẹp là cõi trời, loài người. Ở đó, được cung phụng, được sở hữu năm loại dục lạc thiên đường, ngươi sẽ mãn nguyện.
3. Khi ấy, người nam cư sĩ ấy (nghĩ rằng): “Các ngài đại đức đã nói sự thật bởi vì ta là người có điều tốt đã làm, có điều thiện đã làm, sự sợ hãi lúc lâm chung đã được khắc phục, có điều ác không làm, điều tàn bạo không làm, điều tội lỗi không làm. Ta đã làm điều tốt đẹp, ta đã không làm điều ác, vậy thì còn gì cho ta với mạng sống tội lỗi xấu xa này, sự chết đối với ta còn tốt hơn sự sống vậy. Từ chỗ này, khi tuổi thọ đã hết, khi tan rã thân xác và chết đi, ta sẽ được tái sanh về cảnh giới tốt đẹp là cõi trời, loài người. Ở đó, được cung phụng và được sở hữu năm loại dục lạc thiên đường, ta sẽ mãn nguyện.”
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
So asappāyāni ceva bhojanāni bhuñji, asappāyāni ca khādanīyāni khādi, asappāyāni sāyanīyāni sāyi, asappāyāni pānāni pivi. Tassa asappāyāni ceva bhojanāni bhuñjato asappāyāni ca khādanīyāni khādato asappāyāni sāyanīyāni sāyato asappāyāni pānāni pivato kharo ābādho uppajji. So teneva ābādhena kālamakāsi.
4. Tassa pajāpati ujjhāyati khīyati vipāceti: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Ime me sāmikassa maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇesuṃ. Imehi me sāmiko mārito ”ti.
5. Aññepi manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Ime upāsakassa maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇesuṃ. Imehi upāsako mārito ”ti.
6. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū upāsakassa maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇissantī ”ti?
7. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave upāsakassa maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇayitthā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisā, ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā upāsakassa maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropeyya, satthahārakaṃ vāssa pariyeseyya, maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyya, maraṇāya vā samādapeyya: “Ambho purisa kiṃ tuyhiminā pāpakena dujjīvitena, matante jīvitā seyyo ”ti, iti cittamano cittasaṅkappo anekapariyāyena maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyya maraṇāya vā samādapeyya, ayampi pārājiko hoti asaṃvāso ”ti.
[Dutiyapaññatti]
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
Và vị ấy đã ăn các thức ăn không hợp, đã nhai các vật nhai không hợp, đã nếm các thức nếm không hợp, đã uống các thức uống không hợp. Khi vị ấy đã ăn các thức ăn không hợp, đã nhai các vật nhai không hợp, đã nếm các thức nếm không hợp, và đã uống các thức uống không hợp, bệnh nặng đã phát khởi. Chính vì cơn bệnh ấy, vị ấy đã từ trần. 4. Vợ của vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này không biết hổ thẹn, giới hạnh xấu xa, nói láo. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự an tịnh, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa-môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa-môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Các vị này đã ca ngợi lợi ích của sự chết đến chồng của tôi. Chồng của tôi đã bị giết chết bởi các vị này.” 5. Những người khác cũng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa- môn Thích tử này không biết hổ thẹn, giới hạnh xấu xa, nói láo. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự an tịnh, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa- môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa-môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Các vị này đã ca ngợi lợi ích của sự chết đến người nam cư sĩ. Người nam cư sĩ đã bị giết chết bởi các vị này.” 6. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại ca ngợi lợi ích của sự chết đến người nam cư sĩ?” 7. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu nhóm Lục Sư rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đã ca ngợi lợi ích của sự chết đến người nam cư sĩ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại ca ngợi lợi ích của sự chết đến người nam cư sĩ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào cố ý đoạt lấy mạng sống con người, hoặc tìm cách đem lại vũ khí cho người ấy, hoặc ca ngợi lợi ích của sự chết, hoặc xúi giục đưa đến sự chết: - ‘Này người ơi, còn gì cho ngươi với mạng sống tội lỗi xấu xa này, sự chết đối với ngươi còn tốt hơn sự sống!’ Vị có tâm ý và có tâm tư như thế rồi bằng nhiều phương thức ca ngợi lợi ích của sự chết hoặc xúi giục đưa đến sự chết, vị này cũng là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.” [Sự quy định lần hai]
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
8. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe― Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti. Sañciccā ’ti jānanto saṃjānanto cecca abhivitaritvā vītikkamo. Manussaviggaho nāma yaṃ mātukucchismiṃ paṭhamaṃ cittaṃ uppannaṃ paṭhamaṃ viññāṇaṃ pātubhūtaṃ yāva maraṇakālā etthantare eso manussaviggaho nāma. Jīvitā voropeyyā ’ti jīvitindriyaṃ upacchindati uparodheti santatiṃ vikopeti. Satthahārakaṃ vāssa pariyeseyyā’ ti asiṃ vā sattiṃ vā bheṇḍiṃ vā laguḷaṃ 1 vā pāsāṇaṃ vā satthaṃ vā visaṃ vā rajjuṃ vā. Maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyyā ’ti jīvite ādīnavaṃ dasseti, maraṇe vaṇṇaṃ bhaṇati. Maraṇāya vā samādapeyyā ’ti satthaṃ vā āhara, visaṃ vā khāda, rajjuyā vā ubbandhitvā kālaṃ karohī ’ti. Ambho purisā ’ti ālapanādhivacanametaṃ ambho purisā ’ti. Kiṃ tuyhiminā pāpakena dujjīvitenā ’ti pāpakaṃ nāma jīvitaṃ aḍḍhānaṃ jīvitaṃ upādāya daḷiddānaṃ jīvitaṃ pāpakaṃ, sadhanānaṃ jīvitaṃ upādāya adhanānaṃ jīvitaṃ pāpakaṃ, devānaṃ jīvitaṃ upādāya manussānaṃ jīvitaṃ pāpakaṃ. Dujjīvitaṃ nāma hatthacchinnassa pādacchinnassa hatthapādacchinnassa kaṇṇacchinnassa nāsacchinnassa kaṇṇanāsacchinnassa, ‘Iminā ca pāpakena iminā ca dujjīvitena matante jīvitā seyyo ’ti. Iti cittamano ’ti yañcittaṃ taṃ mano, yaṃ mano taṃ cittaṃ. Cittasaṅkappo ’ti maraṇasaññī maraṇacetano maraṇādhippāyo. Anekapariyāyenā ’ti uccāvacehi ākārehi. Maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyyā ’ti jīvite ādīnavaṃ dasseti, maraṇe vaṇṇaṃ bhaṇati: ‘Ito tvaṃ kālakato kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissasi. Tattha dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhuto paricāressasī ’ti.2 Maraṇāya vā samādapeyyā ’ti satthaṃ vā āhara, visaṃ vā khāda, rajjuyā vā ubbandhitvā kālaṃ karohi, sobbhe vā narake vā papāte vā papatā ’ti. Ayampī ’ti purime upādāya vuccati. Pārājiko hotī ’ti seyyathāpi nāma puthusilā dvedhā3 bhinnā appaṭisandhikā hoti, evameva bhikkhu sañcicca manussaviggahaṃ jīvitā voropetvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Tena vuccati ‘pārājiko hotī ’ti.
1 2 3 sūlaṃ vā laguḷaṃ vā - Syā. paricāressatī ’ti - Sīmu. dvidhā - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
8. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Cố ý: là sự vi phạm trong khi biết, trong khi có ý định, sau khi đã suy nghĩ, sau khi đã khẳng định. Con người nghĩa là vật gì ở khoảng giữa thời gian từ lúc tâm đầu tiên được sanh lên (tức là) thức đầu tiên hiện hữu trong bụng mẹ cho đến lúc chết; vật ấy gọi là con người. Đoạt lấy mạng sống: cắt đứt mạng quyền, làm hủy hoại, làm tổn hại sự tiếp nối. Hoặc tìm cách đem lại vũ khí cho người ấy: là thanh gươm, là cây giáo, là mũi tên, là cọc nhọn, là dùi cui, là tảng đá, là cây kiếm, là thuốc độc, hoặc là dây thừng. Hoặc ca ngợi lợi ích của sự chết: làm cho thấy được sự nguy hiểm trong sự sống và nói khen ngợi về sự chết. Hoặc xúi giục đưa đến sự chết: (Nói rằng): “Hãy mang lại cây kiếm, hoặc hãy nhai thuốc độc, hoặc hãy dùng dây thừng treo lên rồi chết đi.” Này người ơi: Đây là lối nói xưng hô “Này người ơi!” Còn gì cho ngươi với mạng sống tội lỗi xấu xa này, Cuộc sống nghĩa là tội lỗi. So với cuộc sống của những người giàu, cuộc sống của những người nghèo là tội lỗi. So với cuộc sống của những người có tài sản, cuộc sống của những người không có tài sản là tội lỗi. So với cuộc sống của chư Thiên, cuộc sống của loài người là tội lỗi. Mạng sống xấu xa nghĩa là đối với người bị cụt tay, đối với người bị cụt chân, đối với người bị cụt tay và chân, đối với người bị đứt tai, đối với người bị đứt mũi, đối với người bị đứt tai và mũi (nói rằng): “Còn gì với sự tội lỗi này, với mạng sống xấu xa này, sự chết đối với ngươi còn tốt hơn sự sống!” Có tâm ý như thế: Ý nào tâm nấy, tâm nào ý nấy. Có tâm tư: có sự suy tưởng về sự chết, có sự suy tư về sự chết, có sự suy nghĩ về sự chết Bằng nhiều phương thức: bằng nhiều cách khác nhau. Ca ngợi lợi ích của sự chết: làm cho thấy được sự bất hạnh trong mạng sống và nói lời khen ngợi về sự chết: “Khi chết đi từ chỗ này, khi tan rã thân xác, ngươi sẽ được tái sanh về cảnh giới tốt đẹp là cõi trời, loài người. Ở đó, được cung phụng và được sở hữu năm loại dục lạc thiên đường, ngươi sẽ mãn nguyện.” Hoặc xúi giục đưa đến sự chết: (Nói rằng): “Hãy mang lại cây kiếm, hoặc hãy nhai thuốc độc, hoặc hãy dùng dây thừng treo lên rồi chết đi, hoặc nhảy vào khe nứt, vào hố sâu, hoặc xuống vực thẳm.” Vị này cũng: được đề cập liên quan đến các vị trước đây. Là vị phạm tội pārājika: cũng giống như tảng đá lớn bị bể làm hai không thể gắn liền lại được, tương tợ như thế vị tỳ khưu cố ý đoạt lấy mạng sống con người thì không phải là Sa-môn, không phải là Thích tử; vì thế được gọi là ‘vị phạm tội pārājika.’
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
Asaṃvāso ’ti saṃvāso nāma ekaṃ kammaṃ ekuddeso samasikkhatā, eso saṃvāso nāma. So tena saddhiṃ natthi tena vuccati asaṃvāso ’ti.
***** [Nayamātikā] 1. Sāmaṃ, adhiṭṭhāya, dūtena, dūtaparamparāya, visakkiyena dūtena, gatapaccāgatena dūtena, araho rahosaññī, raho arahosaññī, araho arahosaññī, raho rahosaññī, kāyena saṃvaṇṇeti, vācāya saṃvaṇṇeti, kāyena vācāya saṃvaṇṇeti, dūtena saṃvaṇṇeti, lekhāya saṃvaṇṇeti, opātaṃ, apassenaṃ, upanikkhipanaṃ, bhesajjaṃ, rūpūpahāro, saddūpahāro, gandhūpahāro, rasūpahāro, phoṭṭhabbūpahāro, dhammūpahāro, ācikkhanā, anusāsanī, saṅketakammaṃ, nimittakamman ’ti.
2. Sāman ’ti sayaṃ hanti kāyena vā kāyapaṭibaddhena vā nissaggiyena vā.
3. Adhiṭṭhāyā ’ti adhiṭṭhahitvā āṇāpeti: “Evaṃ vijjha, evaṃ pahara, evaṃ ghātehī ”ti.
4. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ maññamāno taṃ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
5. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ maññamāno aññaṃ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti, vadhakassa āpatti pārājikassa.
6. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṃ maññamāno taṃ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
7. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṃ maññamāno aññaṃ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti, vadhakassa āpatti pārājikassa.
8. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmassa pāvada: ‘itthannāmo itthannāmassa pāvadatu: itthannāmo itthannāmaṃ jīvitā voropetū ’”ti, āpatti dukkaṭassa. So itarassa āroceti, āpatti dukkaṭassa. Vadhako patigaṇhāti, mūlaṭṭhassa āpatti thullaccayassa. So taṃ jīvitā voropeti, āpatti sabbesaṃ pārājikassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
Không được cộng trú: cộng trú nghĩa là có chung hành sự, có chung việc đọc tụng (giới bổn Pātimokkha), có sự học tập giống nhau, điều ấy gọi là cộng trú. Vị ấy không có được điều ấy, vì thế được gọi là ‘không được cộng trú.’ ***** [Tiêu đề hướng dẫn] 1. Tự mình, bằng cách khẳng định, bằng người đưa tin, bằng người đưa tin theo lối dây chuyền, bằng người đưa tin không theo lối dây chuyền, bằng người đưa tin đã đi rồi quay trở lại, hiện diện nghĩ là không hiện diện, không hiện diện nghĩ là hiện diện, hiện diện nghĩ là hiện diện, không hiện diện nghĩ là không hiện diện, ca ngợi bằng thân, ca ngợi bằng lời nói, ca ngợi bằng thân và bằng lời nói, ca ngợi bằng người đưa tin, ca ngợi bằng chữ khắc, cái hố đào, sự trợ giúp, việc để bên cạnh, dược phẩm, sự đem lại cảnh sắc, sự đem lại cảnh thinh, sự đem lại cảnh khí, sự đem lại cảnh vị, sự đem lại cảnh xúc, sự đem lại cảnh pháp, sự chỉ bảo, sự dạy dỗ, hành động theo sự quy định, hành động theo dấu hiệu. 2. Tự mình: vị đích thân giết bằng (cách sử dụng) thân thể (tay, chân, nắm đấm, đầu gối, v.v...), hoặc bằng vật dính liền với thân thể (gươm, dao, v.v...), hoặc bằng vật được phóng ra (ví dụ mũi tên). 3. Bằng cách khẳng định: sau khi khẳng định rồi ra lệnh rằng: “Ngươi hãy đâm như vầy, hãy đánh như vầy, hãy giết như vầy.” 4. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết người ấy rồi đoạt lấy mạng sống của người ấy thì cả hai phạm tội pārājika. 5. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết người ấy rồi đoạt lấy mạng sống của người khác thì vị khởi xướng vô tội, còn vị giết người phạm tội pārājika. 6. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết người khác rồi đoạt lấy mạng sống của người ấy thì cả hai phạm tội pārājika. 7. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia nhận biết người khác rồi đoạt lấy mạng sống của người khác thì vị khởi xướng vô tội, còn vị giết người phạm tội pārājika. 8. Vị tỳ khưu (A) 1 chỉ thị vị tỳ khưu (B) rằng: “Hãy bảo vị tên (C) rằng: Vị tên (C) hãy nói với vị tên (D) rằng: ‘Vị tên (D) hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy’” thì vị ấy (A) phạm tội dukkaṭa. Vị (nào) nói cho vị khác thì vị (nói) ấy phạm tội dukkaṭa. Vị giết người (D) đồng ý thì vị khởi xướng (A) phạm tội thullaccaya; vị ấy (D) đoạt lấy mạng sống của người ấy thì tất cả đều phạm tội pārājika.
1 A, B, C, D được thêm vào cho dễ hiểu dựa theo Chú Giải (VinA. ii, 448-450).
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
9. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmassa pāvada: ‘itthannāmo itthannāmassa pāvadatu: itthannāmo itthannāmaṃ jīvitā voropetū ’”ti, āpatti dukkaṭassa. So aññaṃ āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Vadhako patigaṇhāti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti. Āṇāpakassa ca vadhakassa ca āpatti pārājikassa.
10. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So gantvā puna paccāgacchati “Nāhaṃ sakkomi taṃ jīvitā voropetun ”ti. So puna āṇāpeti: “Yadā sakkosi tadā taṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So taṃ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
11. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī na sāveti: “Mā ghātehī ”ti. So taṃ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa.
12. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī na sāveti: “Mā ghātehī ”ti. So “āṇatto ahaṃ tayā ”ti taṃ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti, vadhakassa āpatti pārājikassa.
13. Bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpeti: “Itthannāmaṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa. So āṇāpetvā vippaṭisārī sāveti: “Mā ghātehī ”ti. So “suṭṭhū ”ti oramati, ubhinnaṃ anāpatti.
14. Araho rahosaññī ullapati: “Aho itthannāmo hato assā ”ti, āpatti dukkaṭassa. Raho arahosaññī ullapati: “Aho itthannāmo hato assā ”ti, āpatti dukkaṭassa. Araho arahosaññī ullapati: “Aho itthannāmo hato assā ”ti, āpatti dukkaṭassa. Raho rahosaññī ullapati: “Aho itthannāmo hato assā ”ti, āpatti dukkaṭassa.
15. Kāyena saṃvaṇṇeti nāma kāyena vikāraṃ karoti: “Yo evaṃ marati so dhanaṃ vā labhati yasaṃ vā labhati saggaṃ vā gacchatī ”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya saṃvaṇṇanāya marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
16. Vācāya saṃvaṇṇeti nāma vācāya bhaṇati: “Yo evaṃ marati so dhanaṃ vā labhati yasaṃ vā labhati saggaṃ vā gacchatī ”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya saṃvaṇṇanāya marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
9. Vị tỳ khưu (A) chỉ thị vị tỳ khưu (B) rằng: “Hãy bảo vị tên (C) rằng: Vị tên (C) hãy nói với vị tên (D) rằng: ‘Vị tên (D) hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy’” thì vị ấy (A) phạm tội dukkaṭa. Vị ấy (B) chỉ thị vị khác (D) thì vị ấy (B) phạm tội dukkaṭa. Vị giết người (D) đồng ý thì vị ấy (D) phạm tội dukkaṭa; vị ấy (D) đoạt lấy mạng sống của người ấy thì vị khởi xướng (A) vô tội, vị truyền chỉ thị (B) và vị giết người (D) phạm tội pārājika.
10. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia đi rồi quay trở lại (nói rằng): “Tôi không thể đoạt lấy mạng sống người ấy.” Vị ấy lại chỉ thị thêm: “Khi nào ngươi có thể thì khi ấy ngươi hãy đoạt lấy mạng sống người ấy” thì phạm tội dukkaṭa. Vị kia đoạt lấy mạng sống người ấy thì cả hai phạm tội pārājika.
11. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi chỉ thị, vị ấy có sự hối hận nhưng không nói rõ cho vị kia nghe rằng: “Chớ có giết.” Vị kia đoạt lấy mạng sống người ấy thì cả hai phạm tội pārājika.
12. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi chỉ thị, vị ấy có sự hối hận rồi nói rõ cho vị kia nghe rằng: “Chớ có giết.” Vị kia (đáp lại rằng): “Tôi đã được ngài chỉ thị” rồi đoạt lấy mạng sống người ấy thì vị khởi xướng vô tội, còn vị giết người phạm tội pārājika.
13. Vị tỳ khưu chỉ thị vị tỳ khưu rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người tên như vầy” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi chỉ thị, vị ấy có sự hối hận rồi nói rõ cho vị kia nghe rằng: “Chớ có giết.” Vị kia (đáp lại rằng): “Tốt thôi” rồi ngưng lại thì cả hai vô tội.
14. Hiện diện, nghĩ là không hiện diện rồi xác định rằng: “Người tên như vầy nên bị giết” thì phạm tội dukkaṭa. Không hiện diện, nghĩ là hiện diện rồi xác định rằng: “Người tên như vầy nên bị giết” thì phạm tội dukkaṭa. Hiện diện, nghĩ là hiện diện rồi xác định rằng: “Người tên như vầy nên bị giết” thì phạm tội dukkaṭa. Không hiện diện, nghĩ là không hiện diện rồi xác định rằng: “Người tên như vầy nên bị giết” thì phạm tội dukkaṭa.
15. Ca ngợi bằng thân nghĩa là làm cử chỉ bằng thân rằng: “Người nào chết như vầy, người ấy đạt được tài sản, hoặc đạt được danh vọng, hoặc sanh về cõi trời” thì phạm tội dukkaṭa. (Vị kia nghĩ rằng): “Ta sẽ chết theo cách khen ngợi ấy” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
16. Ca ngợi bằng lời nói nghĩa là nói ra bằng lời nói rằng: “Người nào chết như vầy, người ấy đạt được tài sản, hoặc đạt được danh vọng, hoặc sanh về cõi trời” thì phạm tội dukkaṭa. (Vị kia nghĩ rằng): “Ta sẽ chết theo cách khen ngợi ấy” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
17. Kāyena vācāya saṃvaṇṇeti nāma kāyena vikāraṃ karoti, vācāya ca bhaṇati: “Yo evaṃ marati so dhanaṃ vā labhati yasaṃ vā labhati saggaṃ vā gacchatī ”ti, āpatti dukkaṭassa. Tāya saṃvaṇṇanāya marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
18. Dūtena saṃvaṇṇeti nāma dūtassa sāsanaṃ āroceti: “Yo evaṃ marati so dhanaṃ vā labhati yasaṃ vā labhati saggaṃ vā gacchatī ”ti, āpatti dukkaṭassa. Dūtassa sāsanaṃ sutvā marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
19. Lekhāya saṃvaṇṇeti nāma lekhaṃ chindati: “Yo evaṃ marati so dhanaṃ vā labhati yasaṃ vā labhati saggaṃ vā gacchatī ”ti; akkharakkharāya āpatti dukkaṭassa. Lekhaṃ passitvā marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
20. Opātaṃ nāma manussaṃ uddissa opātaṃ khaṇati “Papatitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; papatite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Anodissa opātaṃ khaṇati “Yo koci papatitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa. Manusso tasmiṃ papatati, āpatti dukkaṭassa; papatite dukkhā vedanā uppajati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Yakkho vā peto vā tiracchānagatamanussaviggaho vā tasmiṃ papatati, āpatti dukkaṭassa; papatite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti dukkaṭassa, marati, āpatti thullaccayassa. Tiracchānagato tasmiṃ papatati, āpatti dukkaṭassa; papatite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti dukkaṭassa; marati, āpatti pācittiyassa.
21. Apassenaṃ nāma apassene satthaṃ vā ṭhapeti, visena vā makkheti, dubbalaṃ vā karoti, sobbhe vā narake vā papāte vā ṭhapeti “Papatitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; satthena vā visena vā papatitena vā dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
22. Upanikkhipanaṃ nāma asiṃ vā sattiṃ vā bheṇḍiṃ vā laguḷaṃ vā pāsāṇaṃ vā satthaṃ vā visaṃ vā rajjuṃ vā upanikkhipati “Iminā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; tena marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
23. Bhessajjaṃ nāma sappiṃ vā navanītaṃ vā telaṃ vā madhuṃ vā phāṇitaṃ vā deti “Imaṃ sāyitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ sāyite dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
17. Ca ngợi bằng thân và bằng lời nói nghĩa là làm cử chỉ bằng thân và nói ra bằng lời nói rằng: “Người nào chết như vầy, người ấy đạt được tài sản, hoặc đạt được danh vọng, hoặc sanh về cõi trời” thì phạm tội dukkaṭa. (Vị kia nghĩ rằng): “Ta sẽ chết theo cách khen ngợi ấy” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 18. Ca ngợi bằng người đưa tin nghĩa là nói ra lời chỉ dẫn cho người đưa tin: “Người nào chết như vầy, người ấy đạt được tài sản, hoặc đạt được danh vọng, hoặc sanh về cõi trời” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nghe lời chỉ dẫn của người đưa tin, (vị kia nghĩ rằng): “Ta sẽ chết theo cách khen ngợi ấy” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 19. Ca ngợi bằng chữ khắc nghĩa là khắc chữ: “Người nào chết như vầy, người ấy đạt được tài sản, hoặc đạt được danh vọng, hoặc sanh về cõi trời” thì phạm tội dukkaṭa với mỗi mẫu tự. (Vị kia) sau khi nhìn thấy chữ khắc (nghĩ rằng): “Ta sẽ chết” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 20. Cái hố đào nghĩa là đào cái hố dành cho người (nghĩ rằng): “Sau khi rơi xuống sẽ chết” thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã bị rơi xuống, cảm thọ khổ sanh khởi (cho vị kia) thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. Đào cái hố không có chỉ định (nghĩ rằng): “Bất cứ ai rơi xuống sẽ chết” thì phạm tội dukkaṭa. (Nếu) con người rơi vào đó thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã bị rơi xuống, cảm thọ khổ sanh khởi (cho vị kia) thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. (Nếu) Dạ-xoa, ngạ quỷ, hoặc thú có dạng người rơi vào đó thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã bị rơi xuống, cảm thọ khổ sanh khởi (cho kẻ ấy) thì phạm tội dukkaṭa; (kẻ ấy) chết đi thì phạm tội thullaccaya. (Nếu) con thú rơi vào đó thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã bị rơi xuống, cảm thọ khổ sanh khởi (cho con thú) thì phạm tội dukkaṭa; (con thú) chết đi thì phạm tội pācittiya. 21. Sự trợ giúp nghĩa là trong sự trợ giúp vị đặt vũ khí, hoặc thoa thuốc độc, hoặc làm cho yếu đi, hoặc đem để ở chỗ khe nứt hay ở hố sâu hoặc nơi vực thẳm (nghĩ rằng): “Với việc này, sau khi rơi xuống sẽ chết” thì phạm tội dukkaṭa. Do vũ khí, hoặc do thuốc độc, hoặc do bị rơi xuống khiến cảm thọ khổ sanh khởi (cho vị kia) thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 22. Việc để bên cạnh nghĩa là đem lại gần bên hoặc là thanh gươm, hay là cây giáo, hoặc là mũi tên, hay là cọc nhọn, hoặc là dùi cui, hay là tảng đá, hoặc là cây kiếm, hay là thuốc độc, hoặc là dây thừng (nghĩ rằng): “(Người ấy) sẽ chết bằng vật này” thì phạm tội dukkaṭa. (Vị kia nghĩ rằng): “Ta sẽ chết bằng vật ấy” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 23. Dược phẩm nghĩa là cho bơ lỏng, bơ đặc, dầu ăn, mật, hoặc đường mía (nghĩ rằng): “Sau khi nếm vật này sẽ bị chết” thì phạm tội dukkaṭa. Khi đang nếm vật ấy, cảm thọ khổ sanh khởi (cho vị kia) thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
24. Rūpūpahāro nāma amanāpikaṃ rūpaṃ upasaṃharati bhayānakaṃ bheravaṃ “Imaṃ passitvā uttasitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ passitvā uttasati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṃ rūpaṃ upasaṃharati 1 “Imaṃ passitvā alābhakena sussitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ passitvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
25. Saddūpahāro nāma amanāpikaṃ saddaṃ upasaṃharati bhayānakaṃ bheravaṃ “Imaṃ sutvā uttasitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ sutvā uttasati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṃ saddaṃ upasaṃharati pemanīyaṃ hadayaṅgamaṃ “Imaṃ sutvā alābhakena sussitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ sutvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
26. Gandhūpahāro nāma amanāpikaṃ gandhaṃ upasaṃharati jegucchaṃ pāṭikulyaṃ “Imaṃ ghāyitvā jegucchatā pāṭikulyatā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ ghāyite jegucchatā pāṭikulyatā dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṃ gandhaṃ upasaṃharati “Imaṃ ghāyitvā alābhakena sussitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ ghāyitvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
27. Rasūpahāro nāma amanāpikaṃ rasaṃ upasaṃharati jegucchaṃ pāṭikulyaṃ “Imaṃ sāyitvā jegucchatā pāṭikulyatā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ sāyite jeguccatā pāṭikulyatā dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṃ rasaṃ upasaṃharati, “Imaṃ sāyitvā alābhakena sussitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ sāyitvā alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
28. Phoṭṭhabbūpahāro nāma amanāpikaṃ phoṭṭhabbaṃ upasaṃharati dukkhasamphassaṃ kharasamphassaṃ “Iminā phuṭṭho marissatī ”ti āpatti dukkaṭassa; tena phuṭṭhassa dukkhā vedanā uppajjati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Manāpikaṃ phoṭṭhabbaṃ upasaṃharati, sukhasamphassaṃ mudusamphassaṃ “Iminā phuṭṭho alābhakena sussitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; tena phuṭṭho alābhakena sussati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
1 upasaṃharati pemaniyaṃ hadayaṅgamaṃ - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
24. Sự đem lại cảnh sắc nghĩa là đem lại cảnh sắc trái ý, dễ sợ, khủng khiếp (nghĩ rằng): “Sau khi nhìn thấy cảnh sắc này (người ấy) sẽ bị hoảng hốt và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nhìn thấy cảnh sắc ấy, (vị kia) bị hoảng hốt thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. (Vị) đem lại cảnh sắc hợp ý, dễ thương, đáng yêu (nghĩ rằng): “Sau khi nhìn thấy cảnh sắc này (người ấy) sẽ bị thất vọng vì không đạt được và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nhìn thấy cảnh sắc ấy, (vị kia) bị thất vọng vì không đạt được thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
25. Sự đem lại cảnh thinh nghĩa là đem lại cảnh thinh trái ý, dễ sợ, khủng khiếp (nghĩ rằng): “Sau khi nghe được âm thanh này (người ấy) sẽ bị hoảng hốt và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nghe được âm thanh ấy, (vị kia) bị hoảng hốt thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. (Vị) đem lại cảnh thinh hợp ý, dễ thương, đáng yêu (nghĩ rằng): “Sau khi nghe được âm thanh này (người ấy) sẽ bị thất vọng vì không đạt được và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nghe được âm thanh ấy, (vị kia) bị thất vọng vì không đạt được thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
26. Sự đem lại cảnh khí nghĩa là đem lại cảnh khí trái ý, ghê tởm, khó chịu (nghĩ rằng): “Sau khi ngửi mùi này, do sự ghê tởm và do sự chán ghét (người ấy) sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi ngửi mùi ấy, do sự ghê tởm và do sự chán ghét (vị kia) có cảm thọ khổ sanh khởi thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. (Vị) đem lại cảnh khí hợp ý (nghĩ rằng): “Sau khi ngửi mùi này (người ấy) sẽ bị thất vọng vì không đạt được và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi ngửi mùi ấy, (vị kia) bị thất vọng vì không đạt được thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
27. Sự đem lại cảnh vị nghĩa là đem lại cảnh vị trái ý, ghê tởm, khó chịu (nghĩ rằng): “Sau khi nếm vị này, do sự ghê tởm và do sự chán ghét (người ấy) sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nếm vị ấy, do sự ghê tởm và do sự chán ghét (vị kia) có cảm thọ khổ sanh khởi thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. (Vị) đem lại cảnh vị hợp ý (nghĩ rằng): “Sau khi nếm vị này (người ấy) sẽ bị thất vọng vì không đạt được và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nếm vị ấy, (vị kia) bị thất vọng vì không đạt được thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
28. Sự đem lại cảnh xúc nghĩa là đem lại cảnh xúc trái ý, gây đau đớn, thô cứng (nghĩ rằng): “Đụng chạm vào vật này (người ấy) sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Khi (vị kia) đụng chạm vật ấy, cảm thọ khổ sanh khởi thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. (Vị) đem lại cảnh xúc hợp ý, gây khoái lạc, mềm mại (nghĩ rằng): “Đụng chạm vào vật này (người ấy) sẽ bị thất vọng vì không đạt được và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Khi đụng chạm vật ấy, (vị kia) bị thất vọng vì không đạt được thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika.
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
29. Dhammūpahāro nāma nerayikassa nirayakathaṃ katheti: “Imaṃ sutvā uttasitvā marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ sutvā uttasati, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa. Kalyāṇakammassa saggakathaṃ katheti: “Imaṃ sutvā adhimutto marissatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; taṃ sutvā adhimutto marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
30. Ācikkhanā nāma puṭṭho bhaṇati: “Evaṃ marassu. Yo evaṃ marati, so dhanaṃ vā labhati, yasaṃ vā labhati, saggaṃ vā gacchatī ”ti āpatti dukkaṭassa; tāya ācikkhanāya marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
31. Anusāsanī nāma apuṭṭho bhaṇati: “Evaṃ marassu. Yo evaṃ marati, so dhanaṃ vā labhati, yasaṃ vā labhati, saggaṃ vā gacchatī ”ti, āpatti dukkaṭassa; tāya anusāsaniyā marissāmī ”ti dukkhaṃ vedanaṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa; marati, āpatti pārājikassa.
32. Saṅketakammaṃ nāma saṅketaṃ karoti: “Purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā rattiṃ vā divā vā tena saṅketena taṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa; tena saṅketena taṃ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa; taṃ saṅketaṃ pure vā pacchā vā taṃ jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti; vadhakassa āpatti pārājikassa.
33. Nimittakammaṃ nāma nimittaṃ karoti: “Akkhiṃ vā nikhaṇissāmi bhamukaṃ vā ukkhipssāmi sīsaṃ vā ukkhipissāmi tena nimittena taṃ jīvitā voropehī ”ti, āpatti dukkaṭassa; tena nimittena taṃ jīvitā voropeti, āpatti ubhinnaṃ pārājikassa; taṃ nimittaṃ pure vā pacchā vā jīvitā voropeti, mūlaṭṭhassa anāpatti; vadhakassa āpatti pārājikassa.
34. Anāpatti asañcicca, ajānantassa, na maraṇādhippāyassa, ummattakassa khittacittassa, vedanaṭṭassa, 1 ādikammikassā ”ti.
Manussaviggahapārājikamhi paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
--ooOoo--
1 khittacittassa, vedanaṭṭassa - Machasaṃ, PTS., Sīhala potthakesu natthi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
29. Sự đem lại cảnh pháp nghĩa là thuyết bài giảng về địa ngục của người đi địa ngục (nghĩ rằng): “Sau khi nghe điều này (người ấy) sẽ bị hoảng hốt và sẽ chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nghe được điều ấy, (vị kia) bị hoảng hốt thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. (Vị) thuyết bài giảng về cõi trời của nghiệp lành (nghĩ rằng): “Sau khi nghe điều này (người ấy) sẽ bị tác động rồi chết đi” thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi nghe được điều ấy, (vị kia) bị tác động (nghĩ rằng): “Ta sẽ chết” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 30. Sự chỉ bảo nghĩa là khi được hỏi, vị nói rằng: “Nên chết như vầy, người nào chết như vầy người ấy đạt được tài sản, hoặc đạt được danh vọng, hoặc sanh về cõi trời” thì phạm tội dukkaṭa. (Vị kia nghĩ rằng): “Ta sẽ chết theo cách chỉ bảo ấy” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 31. Sự dạy dỗ nghĩa là khi không được hỏi, vị nói rằng: “Nên chết như vầy, người nào chết như vầy người ấy đạt được tài sản, hoặc đạt được danh vọng, hoặc sanh về cõi trời” thì phạm tội dukkaṭa. (Vị kia nghĩ rằng): “Ta sẽ chết theo cách dạy dỗ ấy” rồi gây nên cảm thọ khổ thì phạm tội thullaccaya; (vị kia) chết đi thì phạm tội pārājika. 32. Hành động theo sự quy định nghĩa là lập nên sự quy định rằng: “Hãy đoạt lấy mạng sống người ấy vào giờ hẹn ấy, hoặc là trước bữa ăn, hoặc là sau bữa ăn, hoặc là ban đêm, hoặc là ban ngày” thì phạm tội dukkaṭa; (nếu vị kia) đoạt lấy mạng sống người ấy vào giờ hẹn ấy thì cả hai phạm tội pārājika; (nếu vị kia) đoạt lấy mạng sống người ấy trước hay sau giờ hẹn ấy thì vị khởi xướng vô tội, còn vị giết người phạm tội pārājika. 33. Hành động theo dấu hiệu nghĩa là lập nên dấu hiệu rằng: “Tôi sẽ nháy mắt, hoặc là tôi sẽ nhướng mày, hoặc là tôi sẽ ngẩng đầu lên, ngươi hãy đoạt lấy mạng sống người ấy theo dấu hiệu ấy” thì phạm tội dukkaṭa; (nếu vị kia) đoạt lấy mạng sống người ấy theo dấu hiệu ấy thì cả hai phạm tội pārājika; (nếu vị kia) đoạt lấy mạng sống người ấy trước hay sau dấu hiệu ấy thì vị khởi xướng vô tội, còn vị giết người phạm tội pārājika. 34. Vị không cố ý, vị không biết, vị không có ý muốn gây tử vong, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt tụng phẩm thứ nhất về tội pārājika vì giết người.
--ooOoo--
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Saṃvaṇṇanā nisīdanto musalodukkhalena ca, buḍḍhapabbajitā satta 1 laggavīmaṃsanāvisaṃ. Tayo ca vatthukammehi iṭṭhakāhi pare tayo, vāsī gopānasī ceva aṭṭako tāraṇampati. Sedaṃ natthu ca sambāho nahāpanabbhañjanena ca, uṭṭhāpento nipātento annapānena maraṇaṃ. Jāragabbho sapattī ca mātā puttaṃ ubho vadhi, ubho na mīyare maddā tāpaṃ vañjhā vijāyinī. Patodaṃ niggaho yakkho vālayakkhañca pāhinī, taṃ maññamāno pahari saggañca nirayaṃ bhaṇe. Ālaviyā tayo rukkhā dāyehi apare tayo, mā kilamesi na tuyhaṃ takkaṃ sovīrakena 2 cā ”ti.
1. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Tassa bhikkhū kāruññena maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi: ‘Kacci nu kho mayaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpannā ’ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Āpattiṃ tumhe bhikkhave āpannā pārājikan ”ti.” (1) 2. Tena kho pana samayena aññataro piṇḍacāriko bhikkhu piṭhake piḷotikāya paṭicchannaṃ dārakaṃ nisīdanto ottharitvā māresi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave appaṭivekkhitvā āsane nisīditabbaṃ. Yo nisīdeyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. (2) 3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhattagge antaraghare āsanaṃ paññāpento musale ussite ekaṃ musalaṃ aggahesi. Dutiyo musalo paripatitvā aññatarassa dārakassa matthake avatthāsi. So kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Asañcicca ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu asañciccā ”ti. (3) 4. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhattagge antaraghare āsanaṃ paññāpento udukkhalabhaṇḍikaṃ akkamitvā pavaṭṭesi, aññataraṃ dārakaṃ ottharitvā māresi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu asañciccā ”ti. (4) 5. Tena kho pana samayena pitāputtā bhikkhūsu pabbajitā honti. Kāle arocite putto pitaraṃ etadavoca: “Gaccha bhante saṅgho taṃ patimānetī ”ti piṭṭhiyaṃ gahetvā panāmesi. So papatitvā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā maraṇādhippāyo ”ti. “Anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassā ”ti. (5)
1 vuḍḍhapabbajitābhisanto - Ma, PTS; vuḍḍhapabbajitā santo - Syā. 2 takkaṃ socirakena - Syā; takka-suvīrakena - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Việc ca ngợi, vị đang ngồi xuống, cái chày và cối giã, chuyện các vị già xuất gia, mắc nghẹn thịt, thuốc độc. Ba chuyện làm nền đất, ba chuyện khác về gạch, lưỡi rìu, và luôn cả khung gỗ, giàn giáo, leo xuống, vị bị té. Hơ nóng, mũi, xoa bóp, việc tắm, và thoa dầu, trong khi nâng dậy, và xô ngã, chết bởi vì cơm, nước. Có thai với nhân tình, và người có hai vợ, giết chết hai mẹ con, cả hai không bị chết, chà xát, đốt nóng, không sanh, còn sanh sản. Thọt lét, sự trả thù, Dạ-xoa, quỷ dữ tợn, và vị phái người đi, tưởng vị ấy rồi giết, giảng về cõi trời và địa ngục. Ba chuyện về cây cối ở Āḷavi, ba chuyện khác về lửa, chớ làm cho khổ sở, không theo cách của ngài, (cho uống) sữa còn bơ, và giấm mặn.
1. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu vì lòng trắc ẩn đã ca ngợi lợi ích của sự chết đến vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Phải chăng chúng ta đã phạm tội pārājika?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, các ngươi đã phạm tội pārājika.” (1) 2. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu đi khất thực nọ trong lúc ngồi xuống đã đè lên đứa bé trai được phủ bởi tấm màn ở trên chiếc ghế và gây ra tử vong. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, khi chưa xem xét không nên ngồi xuống ở chỗ ngồi; vị nào ngồi xuống thì phạm tội dukkaṭa.” (2) 3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ, trong lúc sắp đặt chỗ ngồi ở nhà ăn nơi xóm nhà, khi cái chày được đưa lên thì đã cầm lấy một cái chày. Cái chày thứ hai đã rơi xuống và chạm mạnh vào đỉnh đầu của đứa bé trai nọ. Đứa bé đã chết đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không cố ý.” - “Này tỳ khưu, không cố ý thì vô tội.” (3) 4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong khi sắp đặt chỗ ngồi ở nhà ăn nơi xóm nhà đã bước lên vật dụng là cối giã khiến (chúng) quay tròn rồi chạm mạnh vào đứa bé trai nọ và gây ra tử vong. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không cố ý thì vô tội.” (4) 5. Vào lúc bấy giờ, có hai cha con cùng xuất gia ở nơi các tỳ khưu. Khi thời giờ được thông báo, đứa con trai đã nói với người cha điều này: - “Thưa cha, hãy đi. Hội chúng chờ đợi cha,” rồi đã nắm lấy ở lưng và đẩy tới. Người cha đã té xuống và chết đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không có ý muốn gây tử vong.” - “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (5)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
6. Tena kho pana samayena pitāputtā bhikkhūsu pabbajitā honti. Kāle ārocite putto pitaraṃ etadavoca: “Gaccha bhante saṅgho taṃ patimānetī ”ti maraṇādhippāyo piṭṭhiyaṃ gahetvā panāmesi. So papatitvā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (6)
7. Tena kho pana samayena pitāputtā bhikkhūsu pabbajitā honti. Kāle arocite putto pitaraṃ etadavoca: “Gaccha bhante saṅgho taṃ patimānetī ”ti maraṇādhippāyo piṭṭhiyaṃ gahetvā panāmesi. So papatitvā na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (7)
8. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno bhuñjantassa maṃsaṃ kaṇṭhe vilaggaṃ hoti. Aññataro bhikkhu tassa bhikkhuno gīvāyaṃ pahāraṃ adāsi. Salohitaṃ maṃsaṃ pati. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassā ”ti. (8)
9. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno bhuñjantassa maṃsaṃ kaṇṭhe vilaggaṃ hoti. Aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo tassa bhikkhuno gīvāyaṃ pahāraṃ adāsi. Salohitaṃ maṃsaṃ pati. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (9)
10. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno bhuñjantassa maṃsaṃ kaṇṭhe vilaggaṃ hoti. Aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo tassa bhikkhuno gīvāyaṃ pahāraṃ adāsi. Salohitaṃ maṃsaṃ pati. So bhikkhu na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (10)
11. Tena kho pana samayena aññataro piṇḍacāriko bhikkhu visagataṃ piṇḍapātaṃ labhitvā paṭikkamanaṃ haritvā bhikkhūnaṃ aggakārikaṃ adāsi. Te bhikkhū kālamakaṃsu. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā jānāmī ”ti. “Anāpatti bhikkhu ajānantassā ”ti. (11)
12. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vīmaṃsādhippāyo aññatarassa bhikkhuno visaṃ adāsi. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Vīmaṃsādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhū pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (12)
13. Tena kho pana samayena ālavakā 1 bhikkhū vihāravatthuṃ karonti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā silaṃ uccāresi, uparimena bhikkhunā duggahitā silā heṭṭhimassa bhikkhuno matthake avatthāsi. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu asañciccā ”ti. (13)
1 āḷavakā - Ma, PTS; āḷavikā - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
6. Vào lúc bấy giờ, có hai cha con cùng xuất gia ở nơi các tỳ khưu. Khi thời giờ được thông báo, đứa con trai đã nói với người cha điều này: - “Thưa cha, hãy đi. Hội chúng chờ đợi cha,” rồi đã nắm lấy ở lưng và đẩy tới có ý muốn gây tử vong. Người cha đã té xuống và chết đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (6)
7. Vào lúc bấy giờ, có hai cha con cùng xuất gia ở nơi các tỳ khưu. Khi thời giờ được thông báo, đứa con trai đã nói với người cha điều này: - “Thưa cha, hãy đi. Hội chúng chờ đợi cha,” rồi đã nắm lấy ở lưng và đẩy tới có ý muốn gây tử vong. Người cha đã té xuống và không bị chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.”(7)
8. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đang ăn đã bị mắc nghẹn miếng thịt ở cổ họng. Có vị tỳ khưu khác đã vỗ vào cổ của vị tỳ khưu ấy. Cục thịt đã rơi ra có dính máu. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (8)
9. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đang ăn đã bị mắc nghẹn miếng thịt ở cổ họng. Có vị tỳ khưu khác có ý muốn gây tử vong đã vỗ vào cổ của vị tỳ khưu ấy. Cục thịt đã rơi ra có dính máu. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (9)
10. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đang ăn đã bị mắc nghẹn miếng thịt ở cổ họng. Có vị tỳ khưu khác có ý muốn gây tử vong đã vỗ vào cổ của vị tỳ khưu ấy. Cục thịt đã rơi ra có dính máu. Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (10)
11. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu đi khất thực nọ sau khi nhận được vật thực có thuốc độc đã mang trở về và dâng các tỳ khưu nếm thử trước. Các tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không biết (có độc).” - “Này tỳ khưu, vị không biết thì vô tội.” (11)
12. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý muốn thử nghiệm đã trao thuốc độc cho vị tỳ khưu khác. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con có ý muốn thử nghiệm.” - “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (12)
13. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi thực hiện nền đất của trú xá. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa đá lên. Viên đá được vị tỳ khưu ở phía trên nắm lấy vụng về đã chạm mạnh vào đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không cố ý thì vô tội.” (13)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
14. Tena kho pana samayena ālavakā 1 bhikkhū vihāravatthuṃ karonti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā silaṃ uccāresi. Uparimo bhikkhu maraṇādhippāyo heṭṭhimassa bhikkhuno matthake silaṃ muñci. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (14) 15. Tena kho pana samayena ―pe― So bhikkhu na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (15) 16. Tena kho pana samayena ālavakā1 bhikkhū vihārassa kuḍḍaṃ uṭṭhāpenti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā iṭṭhakaṃ uccāresi, uparimena bhikkhunā duggahitā iṭṭhakā heṭṭhimassa bhikkhuno matthake avatthāsi. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi―pe― “Anāpatti bhikkhu asañciccā ”ti. (16) 17. Tena kho pana samayena ālavakā1 bhikkhū vihārassa kuḍḍaṃ uṭṭhāpenti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā iṭṭhakaṃ uccāresi, uparimo bhikkhu maraṇādhippāyo heṭṭhimassa bhikkhuno matthake iṭṭhakaṃ muñci. So bhikkhu kālamakāsi ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (17-18) 18. Tena kho pana samayena ālavakā bhikkhū navakammaṃ karonti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā vāsiṃ uccāresi. Uparimena bhikkhunā duggahitā vāsi heṭṭhimassa bhikkhuno matthake avatthāsi. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu asañciccā ”ti. (19) 19. Tena kho pana samayena ālavakā1 bhikkhū navakammaṃ karonti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā vāsiṃ uccāresi, uparimo bhikkhu maraṇādhippāyo heṭṭhimassa bhikkhuno matthake vāsiṃ muñci. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (20-21) 20. Tena kho pana samayena ālavakā bhikkhū navakammaṃ karonti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā gopānasiṃ uccāresi, uparimena bhikkhunā duggahitā gopānasī heṭṭhimassa bhikkhuno matthake avatthāsi. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu asañciccā ”ti. (22) 21. Tena kho pana samayena ālavakā bhikkhū navakammaṃ karonti. Aññataro bhikkhu heṭṭhā hutvā gopānasiṃ uccāresi, uparimo bhikkhu maraṇādhippāyo heṭṭhimassa bhikkhuno matthake gopānasiṃ muñci. So bhikkhu kālamakāsi ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (23-24)
1 āḷavakā - Ma, PTS; āḷavikā - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
14. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi thực hiện nền đất của trú xá. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa đá lên. Vị tỳ khưu ở phía trên có ý muốn gây tử vong nên đã thả viên đá ở đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (14) 15. Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)― Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (15) 16. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi xây dựng bức tường của trú xá. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa gạch lên. Viên gạch được vị tỳ khưu ở phía trên nắm lấy vụng về đã chạm mạnh vào đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không cố ý thì vô tội.” (16) 17. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi xây dựng bức tường của trú xá. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa gạch lên. Vị tỳ khưu ở phía trên có ý muốn gây tử vong nên đã thả viên gạch ở đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (17-18) 18. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi xây dựng công trình mới. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa lưỡi rìu lên. Lưỡi rìu được vị tỳ khưu ở phía trên nắm lấy vụng về đã chạm mạnh vào đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không cố ý thì vô tội.” (19) 19. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi xây dựng công trình mới. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa lưỡi rìu lên. Vị tỳ khưu ở phía trên có ý muốn gây tử vong nên đã thả lưỡi rìu ở đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (20-21) 20. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi xây dựng công trình mới. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa khung gỗ lên. Vị tỳ khưu ở phía trên nắm lấy vụng về khiến khung gỗ chạm mạnh vào đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không cố ý thì vô tội.” (22) 21. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi xây dựng công trình mới. Có vị tỳ khưu nọ ở bên dưới đã đưa khung gỗ lên. Khung gỗ được vị tỳ khưu ở phía trên nắm lấy vụng về đã chạm mạnh vào đỉnh đầu của vị tỳ khưu ở bên dưới. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (23-24)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
22. Tena kho pana samayena ālavakā bhikkhū navakammaṃ karontā aṭṭakaṃ bandhanti. Aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso atraṭṭhito bandhāhī ”ti. So tatraṭṭhito bandhanto paripatitvā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā maraṇādhippāyo ”ti. “Anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassā ”ti. (25) 23. Tena kho pana samayena ālavakā bhikkhū navakammaṃ karontā aṭṭakaṃ bandhanti. Aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso atraṭṭhito bandhāhī ”ti. So tatraṭṭhito bandhanto paripatitvā kālamakāsi. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe― tatraṭṭhito] paripatitvā na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (26-27) 24. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vihāraṃ chādetvā otarati. Aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso ito otarāhī ”ti. So tena otaranto paripatitvā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassā ”ti. (28) 25. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu vihāraṃ chādetvā otarati. Aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso ito otarāhī ”ti. So tena otaranto paripatitvā kālamakāsi. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] paripatitvā na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (29-30) 26. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu anabhiratiyā pīḷito gijjhakūṭaṃ pabbataṃ abhiruhitvā 1 papāte papatanto aññataraṃ vilīvakāraṃ ottharitvā māresi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave attānaṃ pātetabbaṃ. Yo pāteyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. (31) 27. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū gijjhakūṭaṃ pabbataṃ abhiruhitvā davāya silaṃ pavijjhiṃsu. Aññataraṃ2 gopālakaṃ ottharitvā māresi.3 Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, na ca bhikkhave davāya silā pavijjhitabbā, yo pavijjheyya āpatti dukkaṭassā ”ti. (32) 28. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū sedesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (33) 29. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū maraṇādhippāyā sedesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (34-35)
1 2 3 abhirūhitvā - Syā, PTS. sā aññataraṃ - Ma, Syā. māresuṃ - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
22. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi trong khi xây dựng công trình mới buộc lại cái giàn giáo. Có vị tỳ khưu nọ đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, hãy đứng ở chỗ này rồi buộc lại.” Vị ấy đã đứng ở chỗ ấy, trong khi buộc lại đã bị té xuống và chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không có ý muốn gây tử vong.” “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (25) 23. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi trong khi xây dựng công trình mới buộc lại cái giàn giáo. Có vị tỳ khưu nọ có ý muốn gây tử vong đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, hãy đứng ở chỗ này rồi buộc lại.” Vị ấy đã đứng ở chỗ ấy, trong khi buộc lại đã bị té xuống và chết đi. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―đứng ở chỗ ấy] đã bị té xuống và không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (26-27) 24. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ lợp xong trú xá và leo xuống. Có vị tỳ khưu khác đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, hãy leo xuống từ chỗ này.” Vị ấy trong khi leo xuống bằng chỗ ấy đã bị té xuống và chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (28) 25. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ lợp xong trú xá và leo xuống. Có vị tỳ khưu khác có ý muốn gây tử vong đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, hãy leo xuống từ chỗ này.” Vị ấy trong khi leo xuống bằng chỗ ấy đã bị té xuống và chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] đã bị té xuống và không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (29-30) 26. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bực bội bởi sự không thỏa thích nên đã leo lên đỉnh núi Gijjhakūṭa và trong khi lao xuống vách núi đã chạm người đan giỏ nọ và đã gây ra tử vong. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên lao mình xuống; vị nào lao xuống thì phạm tội dukkaṭa.” (31) 27. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi leo lên núi Gijjhakūṭa đã ném đá để đùa giỡn. Viên đá đã chạm vào người chăn bò nọ và gây ra tử vong. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên ném đá để đùa giỡn; vị nào ném thì phạm tội dukkaṭa.” (32) 28. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã hơ nóng vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (33) 29. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã hơ nóng vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (34-35)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
30. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno sīsābhitāpo hoti. Tassa bhikkhū natthuṃ adaṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (36)
31. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno sīsābhitāpo hoti. Tassa bhikkhū maraṇādhippāyā natthuṃ adaṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (37-38)
32. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū sambāhesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (39)
33. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū maraṇādhippāyā sambāhesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (40-41)
34. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū nahāpesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (42)
35. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū maraṇādhippāyā nahāpesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (43-44)
36. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū telena abbhañjiṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (45)
37. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū maraṇādhippāyā telena abbhañjiṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (46-47)
38. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū uṭṭhāpesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (48)
39. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū maraṇādhippāyā uṭṭhāpesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (49-50)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
30. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh nóng đầu. Các tỳ khưu đã cho vị ấy thuốc ở mũi. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (36)
31. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh nóng đầu. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã cho vị ấy thuốc ở mũi. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (37-38)
32. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã xoa bóp vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (39)
33. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã xoa bóp vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (40-41)
34. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã tắm cho vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (42)
35. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã tắm cho vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (43-44)
36. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã thoa dầu cho vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (45)
37. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã thoa dầu cho vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (46-47)
38. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã đỡ vị ấy đứng dậy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (48)
39. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã đỡ vị ấy đứng dậy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (49-50)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
40. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū nipātesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (51)
41. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū maraṇādhippāyā nipātesuṃ. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (52-53)
42. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Tassa bhikkhū annaṃ adaṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (54)
43. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Tassa bhikkhū maraṇādhippāyā annaṃ adaṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (55-56)
44. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Tassa bhikkhū pānaṃ adaṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave na maraṇādhippāyassā ”ti. (57)
45. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Tassa bhikkhū maraṇādhippāyā pānaṃ adaṃsu. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (58-59)
46. Tena kho pana samayena aññatarā itthī pavutthapatikā jārena gabbhinī hoti. Sā kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Iṅghayya gabbhapātanaṃ jānāhī ”ti. “Suṭṭhu bhaginī ”ti tassā gabbhapātanaṃ adāsi. Dārako kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (60)
47. Tena kho pana samayena aññatarassa purisassa dve pajāpatiyo honti ekā vañjhā ekā vijāyinī. Vañjhā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Sace sā bhante vijāyissati sabbassa kuṭumbassa issarā bhavissati. Iṅghayya tassā gabbhapātanaṃ jānāhī ”ti. “Suṭṭhu bhaginī ”ti tassā gabbhapātanaṃ adāsi. Dārako kālamakāsi. Mātā na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (61)
48. Tena kho pana samayena aññatarassa purisassa dve pajāpatiyo honti ekā vañjhā ekā vijāyinī. Vañjhā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Sace sā bhante vijāyissati sabbassa kuṭumbassa issarā bhavissati. Iṅghayya tassā gabbhapātanaṃ jānāhī ”ti. “Suṭṭhu bhaginī ”ti tassā gabbhapātanaṃ adāsi. Mātā kālamakāsi. Dārako na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa; āpatti thullaccayassā ”ti. (62)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
40. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã làm vị ấy ngã xuống. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (51) 41. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã làm vị ấy ngã xuống. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (52-53) 42. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã cho vị ấy thức ăn. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (54) 43. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã cho vị ấy thức ăn. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (55-56) 44. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã cho vị ấy thức uống. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (57) 45. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu có ý muốn gây tử vong đã cho vị ấy thức uống. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (58-59) 46. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ có chồng đi vắng đã mang thai với tình nhân. Cô ấy đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm sẩy thai đi.” “Này chị gái, tốt thôi!” rồi đã cho cô ấy thuốc làm sẩy thai. Đứa bé trai đã chết đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (60) 47. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ có hai vợ, một cô không sanh sản một cô còn sanh sản. Người đàn bà không sanh sản đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, nếu cô ấy sanh con thì sẽ trở thành chủ nhân của toàn bộ tài sản. Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm sẩy thai đi.” “Này chị gái, tốt thôi!” rồi đã cho cô ấy thuốc làm sẩy thai. Đứa bé trai đã chết đi. Người mẹ đã không bị chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (61) 48. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ có hai vợ, một cô không sanh sản một cô còn sanh sản. Người đàn bà không sanh sản đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, nếu cô ấy sanh con thì sẽ trở thành chủ nhân của toàn bộ tài sản. Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm sẩy thai đi.” “Này chị gái, tốt thôi!” rồi đã cho cô ấy thuốc làm sẩy thai. Người mẹ đã chết đi. Đứa bé trai đã không bị chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (62)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
49. Tena kho pana samayena aññatarassa purisassa dve pajāpatiyo honti ekā vañjhā ekā vijāyinī. Vañjhā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Sace sā bhante vijāyissati sabbassa kuṭumbassa issarā bhavissati. Iṅghayya tassā gabbhapātanaṃ jānāhī ”ti. “Suṭṭhu bhaginī ”ti tassā gabbhapātanaṃ adāsi. Ubho kālamakaṃsu. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] Ubho na kālamakaṃsu. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (63-64)
50. Tena kho pana samayena aññatarā gabbhinī itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Iṅghayya gabbhapātanaṃ jānāhī ”ti. “Tena hi bhagini maddassū ”ti. Sā maddāpetvā gabbhaṃ pātesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (65)
51. Tena kho pana samayena aññatarā gabbhinī itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Iṅghayya gabbhapātanaṃ jānāhī ”ti. “Tena hi bhagini tāpehī ”ti. Sā tāpetvā gabbhaṃ pātesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (66)
52. Tena kho pana samayena aññatarā vañjhā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Iṅghayya bhesajjaṃ jānāhi yenāhaṃ vijāyeyyan ”ti. “Suṭṭhu bhaginī”ti tassā bhesajjaṃ adāsi. Sā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkhaṭassā ”ti. (67)
53. Tena kho pana samayena aññatarā vijāyinī itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Iṅghayya bhesajjaṃ jānāhi yenāhaṃ na vijāyeyyan ”ti. “Suṭṭhu bhagini”ti tassā bhesajjaṃ adāsi. Sā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (68)
54. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiyaṃ bhikkhuṃ aṅgulipatodakena hāsesuṃ. So bhikkhu uttasanto anassāsako kālamakāsi. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassā ”ti. 1 (69)
55. Tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū chabbaggiyaṃ bhikkhuṃ kammaṃ karissāmā ’ti ottharitvā māresuṃ. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassā ”ti.1 (70)
56. Tena kho pana samayena aññataro bhūtavejjako bhikkhu yakkhaṃ jīvitā voropesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (71)
57. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ vāḷayakkhavihāraṃ pāhesi. Taṃ yakkhā jīvitā voropesuṃ. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassā ”ti. (72)
1 anāpatti bhikkhave pārājikassa āpatti pācittiyassā ti - Syā. (Imasmiṃ pana vatthusmiṃ yāya āpattiyā bhavitabbaṃ sā khuddakesu niddiṭhā ti idha na vuttā aṭṭhakathā).
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
49. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ có hai vợ, một cô không sanh sản một cô còn sanh sản. Người đàn bà không sanh sản đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, nếu cô ấy sanh con thì sẽ trở thành chủ nhân của toàn bộ tài sản. Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm sẩy thai đi.” “Này chị gái, tốt thôi!” rồi đã cho cô ấy thuốc làm sẩy thai. Cả hai đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Cả hai đã không bị chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (63-64) 50. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà có thai nọ đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm sẩy thai đi.” “Này chị gái, như thế thì hãy tự chà xát.” Cô ấy đã chà xát và đã làm sẩy thai. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (65) 51. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà có thai nọ đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm sẩy thai đi.” “Này chị gái, như thế thì hãy đốt nóng.” Cô ấy đã đốt nóng và đã làm sẩy thai. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (66) 52. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà không sanh sản nọ đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm cho tôi có thể sanh sản.” “Này chị gái, tốt thôi!” rồi đã cho cô ấy thuốc. Cô ấy đã chết đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (67) 53. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà còn sanh sản nọ đã nói với vị tỳ khưu thường lui tới với gia đình điều này: - “Thưa ngài, ngài hãy tìm thuốc làm cho tôi không còn sanh sản.” “Này chị gái, tốt thôi!” rồi đã cho cô ấy thuốc. Cô ấy đã chết đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (68) 54. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã làm cho vị tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư cười bằng cách dùng ngón tay thọt lét. Vị tỳ khưu ấy trong khi rối loạn không thở ra được nên đã chết đi. Các vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika.” (69) 55. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mười Bảy Sư (nghĩ rằng): “Chúng ta sẽ gây chuyện” rồi chạm mạnh vào vị tỳ khưu nhóm Lục Sư khiến vị ấy chết đi. Các vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika.” (70) 56. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ là thầy chữa bệnh tà ma đã đoạt lấy mạng sống của loài Dạ-xoa. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (71) 57. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã phái vị tỳ khưu khác đến trú xá có Dạ-xoa dữ tợn. Các Dạ-xoa đã đoạt lấy mạng sống vị ấy. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (72)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
58. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo aññataraṃ bhikkhuṃ vāḷayakkhavihāraṃ pāhesi. Taṃ yakkhā jīvitā voropesuṃ. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] Taṃ yakkhā jīvitā na voropesuṃ. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (73-74) 59. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ vāḷakantāraṃ pāhesi. Taṃ vāḷā jīvitā voropesuṃ. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu namaraṇādhippāyassā ”ti. (75) 60. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo aññataraṃ bhikkhuṃ vāḷakantāraṃ pāhesi. Taṃ vāḷā jīvitā voropesuṃ. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] Taṃ vāḷā jīvitā na voropesuṃ. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (76-77) 61. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ corakantāraṃ pāhesi. Taṃ corā jīvitā voropesuṃ. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu namaraṇādhippāyassā ”ti. (78) 62. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo aññataraṃ bhikkhuṃ corakantāraṃ pāhesi. Taṃ corā jīvitā voropesuṃ. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] Taṃ corā jīvitā na voropesuṃ. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (79-80) 63. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu taṃ maññamāno taṃ jīvitā voropesi. ―pe― taṃ maññamāno aññaṃ jīvitā voropesi. ―pe― aññaṃ maññamāno taṃ jīvitā voropesi. ―pe― aññaṃ maññamāno aññaṃ jīvitā voropesi. Tassa kakkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (81-84) 64. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu amanussena gahito hoti. Aññataro bhikkhu tassa bhikkhuno pahāraṃ adāsi. So bhikkhu kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassā ”ti. (85) 65. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu amanussena gahito hoti. Aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo tassa bhikkhuno pahāraṃ adāsi. So bhikkhu kālamakāsi. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So bhikkhu na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (86-87) 66. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kalyāṇakammakassa saggakathaṃ kathesi. So adhimutto kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu namaraṇādhippāyassā ”ti. (88) 67. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo kalyāṇakammakassa saggakathaṃ kathesi. So adhimutto kālamakāsi. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So adhimutto na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa āpatti thullaccayassā ”ti. (89-90)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
58. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý muốn gây tử vong đã phái vị tỳ khưu khác đến trú xá có Dạ-xoa dữ tợn. Các Dạ-xoa đã đoạt mạng vị ấy. ―nt―[đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Các Dạ-xoa đã không đoạt mạng vị ấy. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (73-74) 59. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã phái vị tỳ khưu khác đến khu rừng có thú dữ. Các thú dữ đã đoạt lấy mạng sống vị ấy. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (75) 60. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý muốn gây tử vong đã phái vị tỳ khưu khác đến khu rừng có thú dữ. Các thú dữ đã đoạt mạng vị ấy. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Các thú dữ đã không đoạt mạng vị ấy. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (76-77) 61. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã phái vị tỳ khưu khác đến khu rừng có cướp. Các kẻ cướp đã đoạt mạng vị ấy. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (78) 62. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý muốn gây tử vong đã phái vị tỳ khưu khác đến khu rừng có cướp. Các kẻ cướp đã đoạt mạng vị ấy. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Các kẻ cướp đã không đoạt mạng vị ấy. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (79-80) 63. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ nhận ra người ấy rồi đã đoạt mạng người ấy, nhận ra người ấy rồi đã đoạt mạng người khác, nhận ra người khác rồi đã đoạt mạng người ấy, nhận ra người khác rồi đã đoạt mạng người khác. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (81-84) 64. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị phi nhân chiếm giữ. Có vị tỳ khưu khác đã đánh vào vị tỳ khưu ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (85) 65. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị phi nhân chiếm giữ. Có vị tỳ khưu khác có ý muốn gây tử vong đã đánh vào vị tỳ khưu ấy. Vị tỳ khưu ấy đã chết đi. ―(như trên)― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―(như trên)―] Vị tỳ khưu ấy đã không bị chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (86-87) 66. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ thuyết về cõi trời của nghiệp lành. Người ấy bị tác động nên đã chết đi. Vị (tỳ khưu) ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (88) 67. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý muốn gây tử vong thuyết về cõi trời của nghiệp lành. Người ấy bị tác động nên đã chết đi. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Người ấy bị tác động đã không bị chết. Vị (tỳ khưu) ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (89-90)
Pārājikapāḷi Tatiyapārājikaṃ
68. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu nerayikassa nirayakathaṃ kathesi. So uttasitvā kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassā ”ti. (91) 69. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo nerayikassa nirayakathaṃ kathesi. So uttasitvā kālamakāsi. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] So uttasitvā na kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (92-93) 70. Tena kho pana samayena ālavakā bhikkhū navakammaṃ karontā rukkhaṃ chindanti. Aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso atraṭṭhito chindāhī ”ti. Taṃ tatraṭṭhitaṃ chindantaṃ rukkho ottharitvā māresi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu namaraṇādhippāyassā ”ti. (94) 71. Tena kho pana samayena ālavakā bhikkhū navakammaṃ karontā rukkhaṃ chindanti. Aññataro bhikkhu maraṇādhippāyo aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Āvuso atraṭṭhito chindāhī ”ti. Taṃ tatraṭṭhitaṃ chindantaṃ rukkho ottharitvā māresi. ―pe― [āpanno pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] rukkho ottharitvā na māresi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (95-96) 72. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū dāyaṃ ālimpesuṃ. Manussā daḍḍhā kālamakaṃsu. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave namaraṇādhippāyassā ”ti. (97) 73. Tena kho pana samayena chabaggiyā bhikkhū maraṇādhippāyā dāyaṃ ālimpesuṃ. Manussā daḍḍhā kālamakaṃsu. ―pe― [āpannā pārājikan ”ti. Tena kho pana samayena ―pe―] Manussā daḍḍhā na kālamakaṃsu. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhave pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (98-99) 74. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu āghātanaṃ gantvā coraghātaṃ etadavoca: “Āvuso māyimaṃ kilamesi, ekena pahārena jīvitā voropehī ”ti. “Suṭṭhu bhante ”ti ekena pahārena jīvitā voropesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (100) 75. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu āghātanaṃ gantvā coraghātaṃ etadavoca: “Āvuso māyimaṃ kilamesi, ekena pahārena jīvitā voropehī ”ti. So ‘nāhaṃ tuyhaṃ vacanaṃ karissāmī ’ti jīvitā voropesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (101) 76. Tena kho pana samayena aññataro puriso ñātighare 1 hatthapādacchinno ñātakehi samparikiṇṇo hoti. Aññataro bhikkhu te manusse etadavoca: “Āvuso icchatha imassa maraṇan ”ti. “Āma bhante icchāmā ”ti. “Tena hi takkaṃ pāyethā ”ti. Te taṃ takkaṃ pāyesuṃ. So kālamakāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (102)
1 kulaghare - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về việc giết người - 3
68. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ thuyết về địa ngục của kẻ đi địa ngục. Người ấy bị hoảng hốt và đã chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (91) 69. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý muốn gây tử vong thuyết về địa ngục của kẻ đi địa ngục. Người ấy bị hoảng hốt và đã chết. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Người ấy bị hoảnghốt và đã không bị chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (92-93) 70. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở Āḷavi chặt cây trong khi làm công trình mới. Có vị tỳ khưu nọ đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, hãy đứng ở chỗ này rồi chặt.” Trong khi vị ấy đứng ở chỗ ấy đang chặt thì cây đã ngã xuống và giết chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (94) 71. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở Āḷavi chặt cây trong khi làm công trình mới. Có vị tỳ khưu nọ có ý muốn gây tử vong đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, hãy đứng ở chỗ này rồi chặt.” Trong khi vị ấy đứng ở chỗ ấy đang chặt thì cái cây đã ngã xuống và giết chết. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] cây đã ngã xuống và không giết chết. Vị kia đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (95-96) 72. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã nổi lửa đốt rừng. Dân chúng bị đốt cháy đã chết đi. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, vị không có ý muốn gây tử vong thì vô tội.” (97) 73. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư có ý muốn gây tử vong đã nổi lửa đốt rừng. Dân chúng bị đốt cháy đã chết đi. ―nt― [đã phạm tội pārājika.” Vào lúc bấy giờ, ―nt―] Dân chúng bị đốt cháy đã không bị chết. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này các tỳ khưu, (các ngươi) không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (98-99) 74. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến pháp trường đã nói với viên xử tử kẻ cướp điều này: - “Này đạo hữu, chớ để người này bị khổ sở. Hãy đoạt lấy mạng sống bằng một nhát.” - “Thưa ngài, tốt thôi!” rồi đã đoạt lấy mạng sống bằng một nhát. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (100) 75. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi đi đến pháp trường đã nói với viên xử tử kẻ cướp điều này: - “Này đạo hữu, chớ để người này bị khổ sở. Hãy đoạt lấy mạng sống bằng một nhát.” - “Tôi sẽ không làm theo lời nói của ngài” rồi đã đoạt lấy mạng sống kẻ ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (101) 76. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ bị đứt lìa tay chân được các thân quyến vây quanh tại nhà của thân quyến. Có vị tỳ khưu nọ đã nói với những người ấy điều này: - “Này các đạo hữu, các vị có muốn cái chết cho người này không?” - “Thưa ngài, đúng vậy. Chúng tôi muốn.” - “Như thế thì hãy cho uống sữa còn bơ.” Họ đã cho người ấy uống sữa còn bơ. Người ấy đã chết đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (102)
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
77. Tena kho pana samayena aññataro puriso kulaghare hatthapādacchinno ñātakehi samparikiṇṇo hoti. Aññatarā bhikkhunī te manusse etadavoca: “Āvuso icchatha imassa maraṇan ”ti. “Āmayye icchāmā ”ti. Tena hi “loṇasovīrakaṃ pāyethā ”ti. Te taṃ loṇasovīrakaṃ 1 pāyesuṃ. So kālamakāsi. Tassā kukkuccaṃ ahosi. Atha kho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Āpattiṃ sā bhikkhave bhikkhunī āpannā pārājikan ”ti. (103)
Tatiyapārājikaṃ samattaṃ. --ooOoo--
2. 4. CATUTTHAPĀRĀJIKAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena sambahulā sandiṭṭhā sambhattā bhikkhū vaggumudāya nadiyā tīre vassaṃ upagacchiṃsu. Tena kho pana samayena vajjī dubbhikkhā hoti dvīhitikā setaṭṭhikā2 salākā vuttā na sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. 2. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: ‘Etarahi kho vajjī dubbhikkhā dvīhitikā setaṭṭhikā salākā vuttā na sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. Kena nu kho mayaṃ upāyena samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vaseyyāma, na ca piṇḍakena kilameyyāmā ’ti? 3. Ekacce evamāhaṃsu: “Handa mayaṃ āvuso gihīnaṃ kammantaṃ adhiṭṭhema, evaṃ te amhākaṃ dātuṃ maññissanti, evaṃ mayaṃ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā ”ti? 4. Ekacce evamāhaṃsu: “Alaṃ āvuso kiṃ gihīnaṃ kammantaṃ adhiṭṭhitena, handa mayaṃ āvuso gihīnaṃ dūteyyaṃ harāma, evaṃ te amhākaṃ dātuṃ maññissanti, evaṃ mayaṃ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasissāma, na ca piṇḍakena kilamissāmā ”ti. 5. Ekacce evamāhaṃsu: “Alaṃ āvuso kiṃ gihīnaṃ kammantaṃ adhiṭṭhitena, kiṃ gihīnaṃ dūteyyaṃ haṭena, handa mayaṃ āvuso gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsāma:3 ‘Asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu dutiyassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu tatiyassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu catutthassa jhānassa lābhī, asuko bhikkhu sotāpanno, asuko bhikkhu sakadāgāmī, asuko bhikkhu anāgāmī, asuko bhikkhu arahā, asuko bhikkhu tevijjo, asuko bhikkhu chaḷabhiñño ’ti. Evaṃ te amhākaṃ dātuṃ maññissanti. Evaṃ mayaṃ samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasissāma na ca piṇḍakena kilamissāmā ”ti. “Esoyeva kho āvuso seyyo yo amhākaṃ gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇo bhāsito ”ti.
1 2 loṇasocirakaṃ - Syā; setaṭṭikā - katthaci. 3 loṇasuvīrakaṃ - PTS. bhāsissāma - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
77. Vào lúc bấy giờ, có người nam nọ bị đứt lìa tay chân được thân quyến vây quanh tại nhà của gia đình. Có tỳ khưu ni nọ đã nói với những người ấy điều này: - “Này các vị, có muốn cái chết cho anh ta không?” - “Vâng, ni sư. Chúng tôi muốn.” - “Vậy hãy cho uống giấm mặn.” Họ đã cho anh ta uống giấm mặn. Anh ta đã chết. Vị ni ấy đã có nỗi nghi hoặc. Sau đó, tỳ khưu ni ấy đã kể lại việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni đã kể lại việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này các tỳ khưu, tỳ khưu ni ấy đã phạm tội pārājika.” (103)
Điều pārājika thứ ba được đầy đủ. --ooOoo--
2. 4. CHƯƠNG PĀRĀJIKA THỨ TƯ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đồng quan điểm, thân thiết đã vào mùa (an cư) mưa ở bờ sông Vaggumudā. Vào lúc bấy giờ, xứ Vajjī có sự khan hiếm về vật thực, khó kiếm ăn, có dịch bệnh, thẻ vật thực được phân phối, không dễ sinh sống bằng sự ra sức khất thực. 2. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã khởi ý rằng: “Hiện nay, xứ Vajjī có sự khan hiếm về vật thực, khó kiếm ăn, có dịch bệnh, thẻ vật thực được phân phối, không dễ sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Còn chúng ta có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau, vậy bằng phương thức nào chúng ta có thể sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực?” 3. Một số vị đã nói như vầy: - “Này các đại đức, chúng ta hãy quyết định làm công cho các người tại gia đi; như thế họ sẽ nghĩ đến mà bố thí cho chúng ta. Như thế chúng ta có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau sẽ sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và sẽ không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực. 4. Một số vị đã nói như vầy: - “Này các đại đức, thôi đi! Việc gì lại quyết định làm công cho các người tại gia? Này các đại đức, chúng ta hãy đưa tin tức cho các người tại gia đi; như thế họ sẽ nghĩ đến mà bố thí cho chúng ta. Như thế chúng ta có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau sẽ sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và sẽ không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực. 5. Một số vị đã nói như vầy: - “Này các đại đức, thôi đi! Việc gì lại quyết định làm công cho các người tại gia? Việc gì lại đưa tin tức cho các người tại gia? Này các đại đức, chúng ta hãy nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia rằng: ‘Vị tỳ khưu như vầy đạt sơ thiền, vị tỳ khưu như vầy đạt nhị thiền, vị tỳ khưu như vầy đạt tam thiền, vị tỳ khưu như vầy đạt tứ thiền, vị tỳ khưu như vầy là vị Nhập Lưu, vị tỳ khưu như vầy là vị Nhất Lai, vị tỳ khưu như vầy là vị Bất Lai, vị tỳ khưu như vầy là vị A-la-hán, vị tỳ khưu như vầy có ba Minh, vị tỳ khưu như vầy có sáu Thắng Trí;’ như thế họ sẽ nghĩ đến mà bố thí cho chúng ta. Như thế chúng ta có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau sẽ sống mùa (an cư) mưa một cách thoải mái và sẽ không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực.” - “Này các đại đức, chính điều này là tốt hơn hết tức là việc chúng ta nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia.”
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
6. Atha kho te bhikkhū gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussa- dhammassa vaṇṇaṃ bhāsiṃsu: “Asuko bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī ―pe― asuko bhikkhu chaḷabhiñño ”ti.
7. Atha kho te manussā ‘lābhā vata no, suladdhaṃ vata no, yesaṃ 1 no evarūpā bhikkhū vassaṃ upagatā, na vata no ito pubbe evarūpā bhikkhū vassaṃ upagatā, yathayime bhikkhū sīlavanto, kalyāṇadhammā ’ti. Te na tādisāni bhojanāni attanā bhuñjanti, mātāpitunnaṃ denti, puttadārassa denti, dāsakammakaraporisassa denti, mittāmaccānaṃ denti, ñātisālohitānaṃ denti, yādisāni bhikkhūnaṃ denti. Na tādisāni khādanīyāni ―pe― sāyanīyāni ―pe― pānāni attanā pivanti, mātāpitunnaṃ denti, puttadārassa denti, dāsakammakaraporisassa denti, mittāmaccānaṃ denti, ñātisālohitānaṃ denti, yādisāni bhikkhūnaṃ denti. Atha kho te bhikkhū vaṇṇavā ahesuṃ pīṇindriyā pasannamukhavaṇṇā vippasannachavivaṇṇā.
8. Āciṇṇaṃ kho panetaṃ vassaṃ vutthānaṃ bhikkhūnaṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Atha kho te bhikkhū vassaṃ vutthā temāsaccayena senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaraṃ ādāya yena vesālī tena pakkamiṃsu. Anupubbena yena vesālī mahāvanaṃ kūṭāgārasālā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
9. Tena kho pana samayena disāsu vassaṃ vutthā bhikkhū kisā honti lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā. Vaggumudātīriyā pana 2 bhikkhū vaṇṇavā honti pīṇindriyā pasannamukhavaṇṇā vippasannachavivaṇṇā. Āciṇṇaṃ kho panetaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodituṃ.
10. Atha kho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca: “Kacci bhikkhave khamanīyaṃ kacci yāpanīyaṃ kacci samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasittha, na ca piṇḍakena kilamitthā ”ti? “Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā, samaggā ca mayaṃ bhante sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasimhā, na ca piṇḍakena kilamimhā ”ti. Jānantāpi tathāgatā pucchanti, jānantāpi na pucchanti, kālaṃ viditvā pucchanti kālaṃ viditvā na pucchanti, atthasaṃhitaṃ tathāgatā pucchanti no anatthasaṃhitaṃ, anatthasaṃhite setughāto tathāgatānaṃ.
1 2 yesaṃ vata - Ma. ‘pana’ iti potthakesu ūnaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
6. Sau đó, các tỳ khưu ấy đã nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia rằng: - “Vị tỳ khưu như vầy đạt sơ thiền, ―(như trên)― vị tỳ khưu như vầy có sáu Thắng Trí.”
7. Khi ấy, những người dân ấy (nghĩ rằng): “Quả thật điều lợi ích đã có cho chúng ta! Quả thật chúng ta đã đạt được điều tốt! Chúng ta có được các tỳ khưu như vầy trong số các tỳ khưu có giới có thiện pháp vào mùa (an cư) mưa! Quả thật từ trước đến nay chúng ta không có các tỳ khưu như vầy vào mùa (an cư) mưa!” Họ dâng đến các tỳ khưu những vật thực loại mềm mà họ không ăn bởi chính mình, không dâng đến cha mẹ, không cho đến vợ con, không cho đến các tôi tớ và người làm công, không cho đến bạn bè và các quan lại, không cho đến các thân quyến cùng huyết thống. Họ dâng đến các tỳ khưu những vật thực loại cứng ―(như trên)― những thức nếm ―(như trên)― những thức uống mà họ không uống bởi chính mình, không dâng đến cha mẹ, không cho đến vợ con, không cho đến các tôi tớ và người làm công, không cho đến bạn bè và các quan lại, không cho đến các thân quyến cùng huyết thống. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã có sắc tướng, căn quyền sung mãn, sắc diện rạng rỡ, sắc thân an tịnh.
8. Điều này đã là thông lệ cho các tỳ khưu trải qua mùa (an cư) mưa là đi đến diện kiến đức Thế Tôn. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy trải qua ba tháng mùa (an cư) mưa đã thu xếp chỗ trú ngụ, cầm y bát, ra đi về phía Vesālī. Theo tuần tự các vị đã đi đến thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên.
9. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu đã sống qua mùa (an cư) mưa ở các phương thì ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân; trái lại các tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā thì có sắc tướng, căn quyền sung mãn, sắc diện rạng rỡ, sắc thân an tịnh. Điều này đã là thông lệ của chư Phật Thế Tôn là niềm nở đối với các tỳ khưu đi đến.
10. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với các vị tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā điều này: - “Này các tỳ khưu, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Các ngươi có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau, chắc hẳn đã sống qua mùa (an cư) mưa được thoải mái, và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực?” - “Bạch Thế Tôn, sức khoẻ khá. Bạch Thế Tôn, mọi việc đều tốt đẹp. Và bạch ngài, chúng con có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau đã sống qua mùa (an cư) mưa được thoải mái, và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực.” Các đấng Như Lai dầu biết vẫn hỏi, dầu biết các vị vẫn không hỏi, biết đúng thời các vị mới hỏi, biết đúng thời các vị vẫn không hỏi. Các đấng Như lai hỏi có liên quan đến lợi ích và không (hỏi việc) không có liên quan đến lợi ích, khi không có liên quan đến lợi ích các đấng Như Lai có cách để cắt đứt vấn đề.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
11. Dvīhākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti ‘dhammaṃ vā desissāma, sāvakānaṃ vā sikkhāpadaṃ paññāpessāmā ’ti. Atha kho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū etadavoca: “Yathā kathaṃ pana tumhe bhikkhave samaggā sammodamānā avivadamānā phāsukaṃ vassaṃ vasittha, na ca piṇḍakena kilamitthā ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Kacci pana vo bhikkhave bhūtan ”ti? “Abhūtaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisā ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā udarassa kāraṇā gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsissatha? Varaṃ tumhehi moghapurisā tiṇhena govikantanena kucchiparikanto, na tveva udarassa 1 2
kāraṇā gihīnaṃ aññamaññassa uttarimanussadhammassa vaṇṇo bhāsito. Taṃ kissa hetu? Tato nidānaṃ hi moghapurisā maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ, na tveva tappaccayā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Ito nidānañca kho moghapurisā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:
12. Pañcime bhikkhave mahācorā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca?
(1) Idha bhikkhave ekaccassa mahācorassa evaṃ hoti: “Kudassu3 nāmāhaṃ satena vā sahassena vā parivuto gāmanigamarājadhānīsu āhiṇḍissāmi hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācento ”ti. So aparena samayena satena vā sahassena vā purivuto gāmanigamarājadhānīsu āhiṇḍati hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācento. Evameva kho bhikkhave idhekaccassa pāpabhikkhuno evaṃ hoti: “Kudassu nāmāhaṃ satena vā sahassena vā parivuto gāmanigamarājadhānīsu cārikaṃ carissāmi sakkato garukato mānito pūjito apacito gahaṭṭhānaṃ ceva pabbajitānañca, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan ”ti. So aparena samayena satena vā sahassena vā parivuto gāmanigamarājadhānīsu cārikaṃ carati sakkato garukato mānito pūjito apacito gahaṭṭhānañceva pabbajitānaṃ ca, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajja- parikkhārānaṃ. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo mahācoro santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
1 govikattanena - PTS; govikatthanena - katthaci. 2 3 kucchiṃ parikanto - Ma. kudāssu - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
11. Chư Phật Thế Tôn hỏi các tỳ khưu bởi hai lý do: “Chúng ta sẽ thuyết Pháp hoặc sẽ quy định điều học cho các đệ tử.” Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với các tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā điều này: - “Này các tỳ khưu, các ngươi có sự hòa hợp, thân thiện, không cãi cọ nhau, đã sống mùa (an cư) mưa được thoải mái và không bị khó nhọc vì đồ ăn khất thực như thế nào?” Khi ấy, các tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, các ngươi có thực chứng không?” - “Bạch Thế Tôn, không thực chứng.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này những kẻ rồ dại, tại sao các ngươi vì lý do bao tử lại nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia? Này những kẻ rồ dại, thà các ngươi bị mổ banh bụng bởi dao giết trâu sắc bén còn là điều cao thượng, chớ vì lý do bao tử mà nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia là không (cao thượng). Điều ấy có lý do như thế nào? Này những kẻ rồ dại, bởi vì do nguyên nhân kia 1 các ngươi có thể đi đến cái chết hoặc khổ gần như chết, nhưng không vì nguyên nhân kia, khi tan rã thân xác và chết đi, các ngươi lại có thể bị sanh vào bất hạnh, cõi khổ, đọa xứ, địa ngục. Này những kẻ rồ dại, quả thật do nguyên nhân này, 2 khi tan rã thân xác và chết đi, các ngươi có thể bị sanh vào bất hạnh, cõi khổ, đọa xứ, địa ngục. Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng:
12. - “Này các tỳ khưu, đây là năm kẻ cướp lớn được biết đến ở thế gian? Thế nào là năm?
(1) Này các tỳ khưu, ở đây có kẻ cướp lớn khởi ý như vầy: ‘Đến khi nào được tháp tùng bởi một trăm hay một ngàn, ta sẽ vừa đi quanh làng mạc phố thị kinh thành vừa giết vừa ra lệnh giết, vừa chém vừa ra lệnh chém, vừa hành hạ vừa ra lệnh hành hạ.’ Một thời gian sau, được tháp tùng bởi một trăm hay một ngàn, kẻ ấy vừa đi quanh làng mạc phố thị kinh thành vừa giết vừa ra lệnh giết, vừa chém vừa ra lệnh chém, vừa hành hạ vừa ra lệnh hành hạ. Này các tỳ khưu, tương tợ như thế, ở đây có hạng ác tỳ khưu khởi ý như vầy: ‘Đến khi nào được tùy tùng bởi một trăm hay một ngàn, ta sẽ đi quanh làng mạc phố thị kinh thành và được tiếp rước, được cung kính, được nể sợ, được cúng dường, được tôn trọng, và có được lợi lộc về các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh của các gia chủ và các bậc xuất gia.’ Một thời gian sau, được tùy tùng bởi một trăm hay một ngàn, vị ấy đi quanh làng mạc phố thị kinh thành và được tiếp rước, được cung kính, được nể sợ, được cúng dường, được tôn trọng, và có được lợi lộc về các vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh của các gia chủ và các bậc xuất gia. Này các tỳ khưu, đây là kẻ cướp lớn thứ nhất được biết đến ở thế gian.
1
Là việc bị mổ banh bụng ra bởi con dao bén của kẻ giết trâu bò (ND).
2
Là việc nói lời ca ngợi lẫn nhau về pháp thượng nhân đến các người tại gia (ND).
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
(2) Puna ca paraṃ bhikkhave idhekacco pāpabhikkhu tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ pariyāpuṇitvā attano dahati. 1 Ayaṃ bhikkhave dutiyo mahā coro santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
(3) Puna ca paraṃ bhikkhave idhekacco pāpabhikkhu suddhaṃ brahmacāriṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carantaṃ amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃseti. Ayaṃ bhikkhave tatiyo mahācoro santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
(4) Puna ca paraṃ bhikkhave idhekacco pāpabhikkhu yāni tāni saṅghassa garubhaṇḍāni garuparikkhārāni, seyyathīdaṃ ārāmo ārāmavatthu vihāro vihāravatthu mañco pīṭhaṃ bhisi bimbohanaṃ 2 lohakumbhī lohabhāṇako 3 lohavārako lohakaṭāhaṃ vāsi pharasu4 kuṭhāri kuddālo nikhādanaṃ vallī veḷu muñjaṃ babbajaṃ tiṇaṃ mattikā dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ, tehi gihī5 saṅgaṇhāti, upalāpeti. Ayaṃ bhikkhave catuttho mahācoro santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
(5) Sadevake bhikkhave loke samārake sabrahmake sassamaṇa- brāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ayaṃ aggo mahācoro yo asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapati. Taṃ kissa hetu? Theyyāya vo bhikkhave raṭṭhapiṇḍo bhutto ”ti.
Aññathā santamattānaṃ aññathā yo pavedaye, nikacca kitavasseva bhuttaṃ theyyena tassa taṃ.
Kāsāvakaṇṭhā bahavo pāpadhammā asaññatā, pāpā pāpehi kammehi nirayaṃ te upapajjare.
Seyyo ayogulo bhutto tatto aggisikhūpamo, yañce bhuñjeyya dussīlo raṭṭhapiṇḍaṃ asaññato ”ti.
13. Atha kho bhagavā vaggumudātīriye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu anabhijānaṃ uttarimanussadhammaṃ attūpanāyikaṃ alamariyañāṇadassanaṃ samudācareyya: ‘Iti jānāmi, iti passāmī ’ti. Tato aparena samayena samanuggāhiyamāno vā asamanuggāhiyamāno vā āpanno visuddhāpekkho evaṃ vadeyya: ‘Ajānamevāhaṃ āvuso avacaṃ jānāmi, apassaṃ passāmi, tucchaṃ musā vilapin ’ti. Ayampi pārājiko hoti asaṃvāso ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
1 hadati - Syā; harati - PTS. 2 4 bibbohanaṃ - Ma. parasu - Ma. 3 5 lohabhāṇakaṃ - Ma, Syā. gihiṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
(2) Này các tỳ khưu, hơn nữa ở đây có hạng ác tỳ khưu sau khi đã học tập Pháp và Luật được công bố bởi Như Lai lại xem là của chính bản thân. Này các tỳ khưu, đây là kẻ cướp lớn thứ nhì được biết đến ở thế gian.
(3) Này các tỳ khưu, hơn nữa ở đây có hạng ác tỳ khưu bôi nhọ vị trong sạch, có Phạm hạnh, đang thực hành Phạm hạnh thanh tịnh bằng điều phi Phạm hạnh không có nguyên cớ. Này các tỳ khưu, đây là kẻ cướp lớn thứ ba được biết đến ở thế gian.
(4) Này các tỳ khưu, hơn nữa ở đây có hạng ác tỳ khưu chiêu dụ mua chuộc các người tại gia bằng các trọng vật là các vật dụng chủ yếu của hội chúng như là tu viện, vùng đất của tu viện, trú xá, vùng đất của trú xá, gường, ghế, nệm, gối, chum đồng, chậu đồng, hũ đồng, vại đồng, rìu, búa, cuốc, xẻng, lưỡi đục, dây leo, tre, cỏ muñja, cỏ pabbaja, cỏ tiṇa, đất sét, đồ gỗ, đồ gốm. Này các tỳ khưu, đây là kẻ cướp lớn thứ tư được biết đến ở thế gian.
(5) Này các tỳ khưu, trong thế gian bao gồm cõi chư Thiên, cõi Ma Vương, cõi Phạm Thiên, cho đến dòng dõi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, và loài người, kẻ cướp lớn đứng hàng đầu là kẻ khoác lác về pháp thượng nhân không có không thực chứng. Điều ấy có lý do thế nào? Này các tỳ khưu, các ngươi đã ăn thức ăn của xứ sở theo lối trộm cướp.
Vị tuyên bố thế này, bản thân như thế khác, ăn cơm kiểu dối lường, như cờ gian bạc lận.
Nhiều kẻ cổ quấn y, ác pháp, không thu thúc, kẻ ác vì nghiệp ác, phải sanh vào địa ngục. 1
Kẻ ác giới buông lung thà ăn vào sắt cục, cháy đỏ có lửa ngọn, hơn đồ ăn xứ sở.”2
13. Khi ấy, đức Thế Tôn đã khiển trách các tỳ khưu ở bờ sông Vaggumudā bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào trong khi chưa biết rõ về pháp thượng nhân, là pháp thể nhập của bản thân, là pháp thuộc về trí tuệ và sự thấy biết của bậc Thánh, lại tuyên bố rằng: ‘Tôi biết như vầy, tôi thấy như vầy.’ Sau đó vào lúc khác, trong khi được hỏi hay trong khi không được hỏi, vị đã phạm tội có ước muốn được trong sạch lại nói như vầy: ‘Này các đại đức, tôi đã không biết như vầy lại nói biết, đã không thấy lại nói thấy, tôi đã nói điều phù phiếm, điều dối trá;’ vị ấy cũng là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
1 2 Kinh Pháp Cú, câu 307. Kinh Pháp Cú, câu 308.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
14. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū adiṭṭhe diṭṭhasaññino appatte pattasaññino anadhigate adhigatasaññino asacchikate sacchikata- saññino adhimānena aññaṃ vyākariṃsu. Tesaṃ aparena samayena rāgāyapi cittaṃ namati, dosāyapi cittaṃ namati, mohāyapi cittaṃ namati. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi: “Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Mayañcamha adiṭṭhe diṭṭhasaññino appatte pattasaññino anadhigate adhigatasaññino asacchikate sacchikatasaññino, adhimānena aññaṃ vyākarimha, kacci nu kho mayaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpannā ”ti. Āyasmato ānandassa etamatthaṃ ārocesuṃ. Āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi.
15. “Honti te ānanda 1 bhikkhū adiṭṭhe diṭṭhasaññino appatte pattasaññino anadhigate adhigatasaññino asacchikate sacchikatasaññino adhimānena aññaṃ vyākaronti, taṃ ca kho etaṃ abbohārikanti. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu anabhijānaṃ uttarimanussadhammaṃ attūpanāyikaṃ alamariyañāṇadassanaṃ samudācareyya: ‘Iti jānāmi, iti passāmī ’ti. Tato aparena samayena samanuggāhiyamāno vā asamanuggāhiyamāno vā āpanno visuddhāpekkho evaṃ vadeyya: ‘Ajānamevāhaṃ āvuso avacaṃ jānāmi, apassaṃ passāmi, tucchaṃ musā vilapin ’ti aññatra adhimānā. Ayampi pārājiko hoti asaṃvāso ”ti. [Dutiyapaññatti]
16. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― [ñatticatutthena kammena ―pe― upasampanno] ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Anabhijānan ’ti asantaṃ abhūtaṃ asaṃvijjamānaṃ ajānanto apassanto attani kusalaṃ dhammaṃ ‘atthi me kusalo dhammo ’ti.2
Uttarimanussadhammo nāma jhānaṃ vimokkhaṃ3 samādhi samāpatti ñāṇadassanaṃ maggabhāvanā phalasacchikiriyā kilesappahānaṃ vinīvaraṇatā cittassa suññāgāre abhirati.
Attūpanāyikan ’ti te vā kusale dhamme attani upaneti, attānaṃ vā tesu kusalesu dhammesu upaneti.
Ñāṇan ’ti tisso vijjā.
Dassanan ’ti yaṃ ñaṇaṃ taṃ dassanaṃ. Yaṃ dassanaṃ taṃ ñāṇaṃ.
Samudācareyyā ’ti āroceyya itthiyā vā purisassa vā gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā.
1 2 honti yena te ānanda - Ma; atthi me kusalā dhammā ti - Syā. 3 honti yevānanda - Syā; honti h’ ete ānanda - PTS. vimokkho - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
14. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu trong khi không thấy tưởng là đã thấy, trong khi không đạt tưởng là đã đạt, trong khi không đắc chứng tưởng là đã đắc chứng, trong khi không chứng ngộ tưởng là đã chứng ngộ, đã nói một cách thái quá về trí giải thoát. Một thời gian sau, các vị lại có tâm thiên về tham ái, lại có tâm lại thiên về sân hận, lại có tâm lại thiên về si mê. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc rằng: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định; và chúng ta trong khi không thấy tưởng là đã thấy, trong khi không đạt tưởng là đã đạt, trong khi không đắc chứng tưởng là đã đắc chứng, trong khi không chứng ngộ tưởng là đã chứng ngộ, đã nói một cách thái quá về trí giải thoát, phải chăng chúng ta đã phạm tội pārājika?” Các vị ấy đã kể lại sự việc ấy cho đại đức Ānanda. Đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
15. “Này Ānanda, có các vị tỳ khưu trong khi không thấy tưởng là đã thấy, trong khi không đạt tưởng là đã đạt, trong khi không đắc chứng tưởng là đã đắc chứng, trong khi không chứng ngộ tưởng là đã chứng ngộ, đã nói với sự tự tin thái quá về trí giải thoát; điều ấy vốn không thuộc về trường hợp này. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào trong khi chưa biết rõ về pháp thượng nhân, là pháp thể nhập của bản thân, là pháp thuộc về trí tuệ và sự thấy biết của bậc Thánh, lại tuyên bố rằng: ‘Tôi biết như vầy, tôi thấy như vầy.’ Sau đó vào lúc khác, trong khi được hỏi hay trong khi không được hỏi, vị đã phạm tội có ước muốn được trong sạch lại nói như vầy: ‘Này các đại đức, tôi đã không biết như vầy lại nói biết, đã không thấy lại nói thấy, tôi đã nói điều phù phiếm, điều dối trá,’ ngoại trừ vì sự tự tin thái quá; vị này cũng là vị phạm tội pārājika, không được cộng trú.” [Sự quy định lần hai]
16. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― [đã được tu lên bậc trên ... bằng hành sự có lời thông báo đến lần thứ tư]. Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Trong khi chưa biết rõ: là không có, không thực chứng, trong khi không tự biết, trong khi không hiểu, trong khi không thấy thiện pháp ở nơi mình (lại nói): “Tôi có thiện pháp.” Pháp thượng nhân nghĩa là thiền, sự giải thoát, định, sự chứng đạt, trí tuệ và sự thấy biết, sự tu tập về Đạo, sự chứng ngộ về Quả, sự dứt bỏ phiền não, sự không còn bị che lấp của tâm, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng. Là pháp thể nhập của bản thân: hoặc là thể nhập các thiện pháp ấy vào bản thân, hoặc là thể nhập bản thân vào các thiện pháp ấy. Trí tuệ: là ba Minh. Thấy biết: điều gì là trí tuệ điều ấy là sự thấy biết. Điều gì là sự thấy biết điều ấy là trí tuệ. Tuyên bố: vị nói ra đến người nữ, hoặc đến người nam, hoặc đến người tại gia, hoặc đến vị xuất gia.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
Iti jānāmi iti passāmī ’ti jānāmahaṃ ete dhamme, passāmahaṃ ete dhamme, atthi ca me ete dhammā, mayi ete dhammā sandissanti, ahañca etesu dhammesu sandissāmī ’ti.
Tato aparena samayenā ’ti yasmiṃ khaṇe samudāciṇṇaṃ hoti, taṃ khaṇaṃ taṃ layaṃ taṃ muhuttaṃ vītivatte.
Samanuggāhiyamāno ’ti yaṃ vatthu paṭiññātaṃ hoti, tasmiṃ vatathusmiṃ samanuggāhiyamāno: ‘Kiṃ te adhigataṃ, kinti te adhigataṃ, kadā te adhigataṃ, kattha te adhigataṃ, katame te kilesā pahīnā, katamesaṃ tvaṃ dhammānaṃ vā lābhī ’ti.
Asamanuggāhiyamāno ’ti na kenaci vuccamāno.
Āpanno ’ti pāpiccho icchāpakato asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussa- dhammaṃ ullapitvā pārājikaṃ āpattiṃ āpanno hoti.
Visuddhāpekkho ’ti gihī vā hotukāmo upāsako vā hotukāmo ārāmiko vā hotukāmo sāmaṇero vā hotukāmo.
Ajānamevaṃ āvuso avacaṃ jānāmi apassaṃ passāmī ’ti ‘Nāhaṃ ete dhamme jānāmi, nāhaṃ ete dhamme passāmi, natthi ca me ete dhammā, na mayi ete dhammā sandissanti, na cāhaṃ etesu dhammesu sandissāmī ’ti.
Tucchā musā vilapin ’ti tucchakaṃ mayā bhaṇitaṃ, musā mayā bhaṇitaṃ, abhūtaṃ mayā bhaṇitaṃ, 1 ajānantena mayā bhaṇitaṃ.
Aññatra adhimānā ’ti ṭhapetvā adhimānaṃ.
Ayampī ’ti purime upādāya vuccati.
Pārājiko hotī ’ti seyyathāpi nāma tālo matthakacchinno abhabbo puna virūḷhiyā, evameva bhikkhu pāpiccho icchāpakato asantaṃ abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ ullapitvā assamaṇo hoti asakyaputtiyo. Tena vuccati pārājiko hotī ’ti.
Asaṃvāso ’ti saṃvāso nāma ekakammaṃ 2 ekuddeso samasikkhatā eso saṃvāso nāma. So tena saddhiṃ natthi, tena vuccati asaṃvāso ’ti.
Uttarimanussadhammo nāma jhānaṃ vimokkhaṃ samādhi samāpatti ñāṇadassanaṃ maggabhāvanā phalasacchikiriyā kilesappahānaṃ vinīvaraṇatā cittassa suññāgāre abhirati.
Jhānan ’ti paṭhamaṃ jhānaṃ dutiyaṃ jhānaṃ tatiyaṃ jhānaṃ catutthaṃ jhānaṃ.
1 abhūtaṃ mayā bhaṇitaṃ, asantaṃ mayā bhaṇitaṃ - Syā. 2 ekaṃ kammaṃ - katthaci.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
Tôi biết như vầy, tôi thấy như vầy: Tôi biết các pháp này, tôi thấy các pháp này, các pháp này có ở tôi, các pháp này được thuần thục ở tôi, và tôi thuần thục trong các pháp này. Sau đó vào lúc khác: được thực hiện trong giây phút nào, thì đã trải qua giây phút ấy, khoảng thời gian ấy, thời điểm ấy. Trong khi được hỏi: Sự việc gì đã cho biết thì đang được hỏi về việc ấy: “Điều gì đã được đại đức đắc chứng? Được đại đức đắc chứng như thế nào? Được đại đức đắc chứng vào lúc nào? Được đại đức đắc chứng ở đâu? Các phiền não nào đã được đại đức dứt bỏ? Đại đức đã đạt được các pháp nào?” Trong khi không được hỏi: không được bất cứ ai đề cập đến. Vị đã phạm tội: vị có ước muốn xấu xa, bị thúc giục bởi ước muốn, rồi khoác lác về pháp thượng nhân không có không thực chứng thì phạm tội pārājika. Có ước muốn được trong sạch: hoặc là có ước muốn trở thành người gia chủ, hoặc là có ước muốn trở thành nam cư sĩ, hoặc là có ước muốn trở thành người phụ việc cho tu viện, hoặc là có ước muốn trở thành vị sa di. Này các đại đức, tôi đã không biết như vầy lại nói biết, đã không thấy lại nói thấy: Tôi không biết các pháp này, tôi không thấy các pháp này, các pháp này có ở tôi, các pháp này được thuần thục ở tôi, và tôi thuần thục trong các pháp này. Tôi đã nói điều phù phiếm, điều dối trá: Điều phù phiếm đã được tôi nói ra, điều dối trá đã được tôi nói ra, điều không thực đã được tôi nói ra, trong lúc tôi không biết tôi lại nói ra. Ngoại trừ vì sự tự tin thái quá: trừ ra sự tự tin thái quá. Vị này cũng: được đề cập liên quan đến các vị trước đây. Là vị phạm tội pārājika: cũng giống như cây thốt nốt bị chặt ở ngọn không thể tăng trưởng được nữa, tương tợ như thế vị tỳ khưu có ước muốn xấu xa, bị thúc giục bởi ước muốn, khi đã khoác lác về pháp thượng nhân không có không thực chứng, thì không phải là Sa-môn, không phải là Thích tử; vì thế, được gọi là ‘vị phạm tội pārājika.’ Không được cộng trú: cộng trú nghĩa là có chung hành sự, có chung việc đọc tụng (giới bổn Pātimokkha), có sự học tập giống nhau, điều ấy gọi là cộng trú. Vị ấy không có được điều ấy, vì thế được gọi là ‘không được cộng trú.’ Pháp thượng nhân nghĩa là thiền, sự giải thoát, định, sự chứng đạt, trí tuệ và sự thấy biết, sự tu tập về Đạo, sự chứng ngộ về Quả, sự dứt bỏ phiền não, sự không còn bị che lấp của tâm, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng. Thiền: là sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
Vimokkho ’ti suññato vimokkho animitto vimokkho appaṇihito vimokkho.
Samādhī ’ti suññato samādhi animitto samādhi appaṇihito samādhi.
Samāpattī ’ti suññatā samāpatti animittā samāpatti appaṇihitā samāpatti.
Ñāṇadassanan ’ti 1 tisso vijjā.
Maggabhāvanā ’ti cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
Phalasacchikiriyā ’ti sotāpattiphalassa sacchikiriyā sakadāgāmi- phalassa sacchikiriyā anāgāmiphalassa sacchikiriyā arahattassa2 sacchikiriyā.
Kilesappahānan ’ti rāgassa pahānaṃ dosassa pahānaṃ mohassa pahānaṃ.
Vinīvaraṇatā cittassā ’ti rāgā cittaṃ vinīvaraṇatā dosā cittaṃ vinīvaraṇatā mohā cittaṃ vinīvaraṇatā.
Suññāgāre abhiratī ’ti paṭhamena jhānena suññāgāre abhirati, dutiyena jhānena suññāgāre abhirati, tatiyena jhānena suññāgāre abhirati, catutthena jhānena suññāgāre abhirati.
*****
1. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
2. Catūhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ.
3. Pañcahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ.
4. Chahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ.
1 2 ñāṇan ’ti - Syā, PTS. arahattaphalassa - Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
Sự giải thoát: là vô phiền não giải thoát, vô tướng giải thoát, vô nguyện giải thoát.[*]
Định: là vô phiền não định, vô tướng định, vô nguyện định.
Sự chứng đạt: là sự chứng đạt về vô phiền não, sự chứng đạt về vô tướng, sự chứng đạt về vô nguyện.
Trí tuệ: là ba Minh.
Sự tu tập về Đạo: là bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy giác chi, Thánh Đạo tám chi phần.
Sự chứng ngộ về Quả: là sự chứng ngộ quả Nhập Lưu, sự chứng ngộ quả Nhất Lai, sự chứng ngộ quả Bất Lai, sự chứng ngộ quả vị A-la-hán.
Sự dứt bỏ phiền não: là sự dứt bỏ tham ái, sự dứt bỏ sân, sự dứt bỏ si.
Sự không còn bị che lấp của tâm: nghĩa là tâm không còn bị che lấp bởi tham ái, tâm không còn bị che lấp bởi sân, tâm không còn bị che lấp bởi si.
Sự thỏa thích ở nơi thanh vắng: là sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với sơ thiền, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với nhị thiền, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với tam thiền, sự thỏa thích ở nơi thanh vắng với tứ thiền.
*****
1. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’
2. Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm.
3. Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi.
4. Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
5. Sattahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
6. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
7. Catūhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ.
8. Pañcahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ.
9. Chahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ.
10. Sattahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
11. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
12. Catūhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ.
13. Pañcahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
5. Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
6. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’
7. Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm.
8. Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi.
9. Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát.
10. Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi chứng sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
11. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng được sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’
12. Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng được sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm.
13. Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng được sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
14. Chahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ.
15. Sattahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
16. Tīhākārehi ‘paṭhamassa jhānassa lābhīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
17. Catūhākārehi ‘paṭhamassa jhānassa lābhīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ.
18. Pañcahākārehi ‘paṭhamassa jhānassa lābhīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ.
19. Chahākārehi ‘paṭhamassa jhānassa lābhīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ.
20. Sattahākārehi ‘paṭhamassa jhānassa lābhīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
21. Tīhākārehi ‘paṭhamassa jhānassa vasīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
22. Catūhākārehi ‘paṭhamassa jhānassa vasīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ.
23. Pañcahākārehi ‘paṭhamassa jhānassa vasīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
14. Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng được sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát. 15. Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng được sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định. 16. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có đạt sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’ 17. Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có đạt sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm. 18. Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có đạt sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi. 19. Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có đạt sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát. 20. Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có đạt sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định. 21. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có trú sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’ 22. Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có trú sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm. 23. Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có trú sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
24. Chahākārehi ‘paṭhamassa jhānassa vasīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbecassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ.
25. Sattahākārehi ‘paṭhamassa jhānassa vasīmhī ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
26. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
27. Catūhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ.
28. Pañcahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ.
29. Chahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ.
30. Sattahākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ. (Yathā idaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ vitthāritaṃ, evaṃ sabbaṃ vitthāretabbaṃ).
31. Tīhākārehi ‘dutiyaṃ jhānaṃ ―pe― tatiyaṃ jhānaṃ ―pe― catutthaṃ jhānaṃ ―pe― samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― catutthassa jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― catutthaṃ jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
24. Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có trú sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát.
25. Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi có trú sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
26. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ngộ sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’
27. Với bốn yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ngộ sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm.
28. Với năm yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ngộ sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi.
29. Với sáu yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ngộ sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát.
30. Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ngộ sơ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định. (Phần sơ thiền này đã được giải chi tiết như thế nào, toàn bộ nên được giải chi tiết như thế).
31. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... tôi chứng ... Tôi đã chứng được nhị thiền ... tam thiền ... tứ thiền ... Tôi có đạt tứ thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ tứ thiền” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
32. Tīhākārehi ‘suññataṃ vimokkhaṃ ―pe― animittaṃ vimokkhaṃ ―pe― appaṇihitaṃ vimokkhaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― appaṇihitassa vimokkhassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― appaṇihito vimokkho sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 33. Tīhākārehi ‘suññataṃ samādhiṃ ―pe― animittaṃ samādhiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samādhiṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― appaṇihitassa samādhissa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― appaṇihito samādhi sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 34. Tīhākārehi ‘suññataṃ samāpattiṃ ―pe― animittaṃ samāpattiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samāpattiṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― appaṇihitassa samāpattiyā lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― appaṇihitā samāpatti sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 35. Tīhākārehi ‘tisso vijjā samāpajjiṃ, ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― tissannaṃ vijjānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― tisso vijjā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 36. Tīhākārehi ‘cattāro satipaṭṭhāne ―pe― cattāro sammappadhāne ―pe― cattāro iddhipāde samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― catunnaṃ iḍddhipādānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― cattāro iddhipādā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 37. Tīhākārehi ‘pañcindriyāni ―pe― pañcabalāni samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― pañcannaṃ balānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― pañca balāni sacchikatāni mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 38. Tīhākārehi ‘sattabojjhaṅge samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― satta bojjhaṅgā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 39. Tīhākārehi ‘ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 40. Tīhākārehi ‘sotāpattiphalaṃ ―pe― sakadāgāmiphalaṃ ―pe― anāgāmiphalaṃ ―pe― arahattaṃ 1 samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― arahattassa2 lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― arahattaṃ1 sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
1 2 arahattaphalaṃ - Syā. arahattaphalassa - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
32. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được vô phiền não giải thoát ... vô tướng giải thoát ... vô nguyện giải thoát ... Tôi có đạt vô nguyện giải thoát ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ vô nguyện giải thoát” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
33. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được vô phiền não định ... vô tướng định ... vô nguyện định ... Tôi có đạt vô nguyện định ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ vô nguyện định” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
34. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sự chứng đạt về vô phiền não ... sự chứng đạt về vô tướng ... sự chứng đạt về vô nguyện ... Tôi có đạt sự chứng đạt về vô nguyện ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sự chứng đạt về vô nguyện” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
35. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được ba Minh, ... Tôi có đạt ba Minh ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ ba Minh” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
36. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được bốn sự thiết lập niệm ... bốn chánh cần ... bốn nền tảng của thần thông ... Tôi có đạt bốn nền tảng của thần thông ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ bốn nền tảng của thần thông” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
37. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được năm quyền ... năm lực ... Tôi có đạt năm lực ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ năm lực” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
38. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được bảy giác chi ... Tôi có đạt bảy giác chi ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ bảy giác chi” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
39. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được Thánh Đạo tám chi phần ... Tôi có đạt Thánh Đạo tám chi phần ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ Thánh Đạo tám chi phần” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
40. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được quả Nhập Lưu ... quả Nhất Lai ... quả Bất Lai ... phẩm vị A-la-hán ... Tôi có đạt phẩm vị A-la-hán ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ phẩm vị A-la-hán” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
41. Tīhākārehi ‘rāgo me catto, vanto, mutto, pahīno, paṭinissaṭṭho, ukkheṭito, samukkheṭito ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
42. Tīhākārehi ‘doso me catto, vanto, mutto, pahīno, paṭinissaṭṭho, ukkheṭito, samukkheṭito ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
43. Tīhākārehi ‘moho me catto, vanto, mutto, pahīno, paṭinissaṭṭho, ukkheṭito, samukkheṭito ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
44. Tīhākārehi ‘rāgā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
45. Tīhākārehi ‘dosā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
46. Tīhākārehi ‘mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti: ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
47. Catūhākārehi ―pe― Pañcahākārehi ―pe― Chahākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Suddhikaṃ niṭṭhitaṃ. ***** 1. Tīhākārehi ‘paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
2. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ tatiyaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
3. Tīhākārehi ‘paṭhamañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ samāpajjiṃ ―pe― samāpajjāmi ―pe― samāpanno ―pe― paṭhamassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa lābhīmhi ―pe― vasīmhi ―pe― paṭhamañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
41. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã từ bỏ tham ái, đã quăng bỏ tham ái, đã thoát khỏi tham ái, đã dứt bỏ tham ái, đã xa rời tham ái, đã khai trừ tham ái, đã đoạn trừ tham ái” bị phạm tội pārājika ―nt―
42. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã từ bỏ sân, đã quăng bỏ sân, đã thoát khỏi sân, đã dứt bỏ sân, đã xa rời sân, đã khai trừ sân, đã đoạn trừ sân” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
43. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã từ bỏ si, đã quăng bỏ si, đã thoát khỏi si, đã dứt bỏ si, đã xa rời si, đã khai trừ si, đã đoạn trừ si” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
44. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
45. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi sân” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
46. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’
47. Với bốn yếu tố ―(như trên)― Với năm yếu tố ―(như trên)― Với sáu yếu tố ―(như trên)― Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Dứt phần đơn giản. ***** 1. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và nhị thiền, ... Tôi có đạt sơ thiền và nhị thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và nhị thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
2. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và tam thiền, ... Tôi có đạt sơ thiền và tam thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và tam thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
3. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và tứ thiền, ... Tôi có đạt sơ thiền và tứ thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và tứ thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
4. Tīhākārehi ‘paṭhamañca jhānaṃ suññatañca vimokkhaṃ, paṭhamañca jhānaṃ animittañca vimokkhaṃ, paṭhamañca jhānaṃ appaṇihitañca vimokkhaṃ samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa appaṇihitassa ca vimokkhassa lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamañca jhānaṃ appaṇihito ca vimokkho sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 5. Tīhākārehi ‘paṭhamañca jhānaṃ suññatañca samādhiṃ, paṭhamañca jhānaṃ animittañca samādhiṃ, paṭhamañca jhānaṃ appaṇihitañca samādhiṃ samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa appaṇihitassa ca samādhissa lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamañca jhānaṃ appaṇihito ca samādhi sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 6. Tīhākārehi ‘paṭhamañca jhānaṃ suññatañca samāpattiṃ, paṭhamañca jhānaṃ animittañca samāpattiṃ, paṭhamañca jhānaṃ appaṇihitañca samāpattiṃ samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa appaṇihitāya ca samāpattiyā lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ appaṇihitā ca samāpatti sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 1 7. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ tisso ca vijjā samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa tissannaṃ ca vijjānaṃ lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ tisso ca vijjā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 8. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ cattāro ca satipaṭṭhāne, paṭhamaṃ ca jhānaṃ cattāro ca sammappadhāne, paṭhamaṃ ca jhānaṃ cattāro ca iddhipāde samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa catunnañca iddhipādānaṃ lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ cattāro ca iddhipādā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 9. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ pañca ca indriyāni, paṭhamaṃ ca jhānaṃ pañca ca balāni samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa pañcannaṃ ca balānaṃ lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ pañca ca balāni sacchikatāni mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 10. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ satta ca bojjhaṅge samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa sattannaṃ ca bojjhaṅgānaṃ lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ satta ca bojjhaṅgā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 11. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ ariyaṃ ca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa ariyassa ca aṭṭhaṅgikassa maggassa lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ ariyo ca aṭṭhaṅgiko maggo sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
1 vinidhāya bhāvaṃ - Mu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
4. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và vô phiền não giải thoát ... sơ thiền và vô tướng giải thoát ... sơ thiền và vô nguyện giải thoát ... Tôi có đạt sơ thiền và vô nguyện giải thoát ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và vô nguyện giải thoát” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
5. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và vô phiền não định ... sơ thiền và vô tướng định ... sơ thiền và vô nguyện định ... Tôi có đạt sơ thiền và vô nguyện định ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và vô nguyện định” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
6. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và sự chứng đạt về vô phiền não ... sơ thiền và sự chứng đạt về vô tướng ... sơ thiền và sự chứng đạt về vô nguyện ... Tôi có đạt sơ thiền và sự chứng đạt về vô nguyện ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và sự chứng đạt về vô nguyện” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
7. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và ba Minh ... Tôi có đạt sơ thiền và ba Minh ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và ba Minh” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
8. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và bốn sự thiết lập niệm ... sơ thiền và bốn chánh cần ... sơ thiền và bốn nền tảng của thần thông ... Tôi có đạt sơ thiền và bốn nền tảng của thần thông ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và bốn nền tảng của thần thông” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
9. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và năm quyền ... sơ thiền và năm lực ... Tôi có đạt sơ thiền và năm lực ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và năm lực” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
10. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và bảy giác chi ... Tôi có đạt sơ thiền và bảy giác chi ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và bảy giác chi” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
11. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và Thánh Đạo tám chi phần ... Tôi có đạt sơ thiền và Thánh Đạo tám chi phần ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền và Thánh Đạo tám chi phần” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
12. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ sotāpattiphalaṃ ca, paṭhamaṃ ca jhānaṃ sakadāgāmiphalaṃ ca, paṭhamaṃ ca jhānaṃ anāgāmiphalaṃ ca, paṭhamaṃ ca jhānaṃ arahattaṃ ca 1 samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa arahattassa2 ca lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ arahattaṃ ca1 sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
13. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ sacchikataṃ mayā, rāgo ca me catto, doso ca me catto, moho ca me catto, vanto, mutto, pahīno, paṭinissaṭṭho, ukkheṭito, samukkheṭito ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
14. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ, samāpajjāmi, samāpanno, paṭhamassa ca jhānassa lābhīmhi, vasīmhi, paṭhamaṃ ca jhānaṃ sacchikataṃ mayā, rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Khaṇḍacakkaṃ niṭṭhitaṃ. ***** 1. Tīhākārehi ‘dutiyaṃ ca jhānaṃ tatiyaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― dutiyaṃ ca jhānaṃ tatiyaṃ ca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
2. Tīhākārehi ‘dutiyaṃ ca jhānaṃ catutthaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― dutiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― dutiyaṃ ca jhānaṃ catutthaṃ ca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
3. Tīhākārehi ‘dutiyaṃ ca jhānaṃ suññataṃ ca vimokkhaṃ ― animittaṃ ca vimokkhaṃ ― appaṇihitaṃ ca vimokkhaṃ ― suññataṃ ca samādhiṃ ― animittaṃ ca samādhiṃ ― appaṇihitaṃ ca samādhiṃ ― suññataṃ ca samāpattiṃ ― animittaṃ ca samāpattiṃ ― appaṇihitaṃ ca samāpattiṃ ― tisso ca vijjā ― cattāro ca satipaṭṭhāne ― cattāro ca sammappadhāne ― cattāro ca iddhipāde ― pañca ca indriyāni ― pañca ca balāni ― satta ca bojjhaṅge ― ariyañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ ― sotāpattiphalaṃ ca ― sakadāgāmiphalaṃ ca ― anāgāmiphalaṃ ca ― arahattaṃ ca ― samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― dutiyassa ca jhānassa arahattassa ca lābhīmhi ― vasīmhi ― dutiyaṃ ca jhānaṃ arahattaṃ ca sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
1 2 arahattaphalañca - Syā. arahattaphalassa - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
12. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền và quả Nhập Lưu ... sơ thiền và quả Nhất Lai ... sơ thiền và quả Bất Lai ... sơ thiền và phẩm vị A-la-hán ... Tôi có đạt sơ thiền và phẩm vị A-la-hán ... Tôi có trú ... tôi đã chứng ngộ sơ thiền và phẩm vị A-la-hán” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
13. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền ... Tôi có đạt sơ thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền ... và tôi đã từ bỏ tham ái ... và tôi đã từ bỏ sân ... và tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
14. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền ... Tôi có đạt sơ thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ sơ thiền ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi sân ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” bị phạm tội pārājika: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Dứt sự luân phiên từng phần. ***** 1. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được nhị thiền và tam thiền ... Tôi có đạt nhị thiền và tam thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ nhị thiền và tam thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
2. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được nhị thiền và tứ thiền ... Tôi có đạt nhị thiền và tứ thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ nhị thiền và tứ thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
3. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được nhị thiền và vô phiền não giải thoát ... và vô tướng giải thoát ... và vô nguyện giải thoát ... và vô phiền não định ... và vô tướng định ... và vô nguyện định ... và sự chứng đạt về vô phiền não ... và sự chứng đạt về vô tướng ... và sự chứng đạt về vô nguyện ... và ba Minh ... và bốn sự thiết lập niệm ... và bốn chánh cần ... và bốn nền tảng của thần thông ... và năm quyền ... và năm lực ... và bảy giác chi ... và Thánh Đạo tám chi phần ... và quả Nhập Lưu ... và quả Nhất Lai ... và quả Bất Lai ... và phẩm vị A- la-hán ―(như trên)―Tôi có đạt nhị thiền và phẩm vị A-la-hán ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ nhị thiền và phẩm vị A-la-hán” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
4. Tīhākārehi ‘dutiyaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno dutiyassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― dutiyaṃ ca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ― rāgo ca me catto ― doso ca me catto ― moho ca me catto ― vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ― dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 5. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘dutiyaṃ ca jhānaṃ paṭhamaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― dutiyassa ca jhānassa paṭhamassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― dutiyaṃ ca jhānaṃ paṭhamaṃ ca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānāmusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― Baddhacakkaṃ. Evaṃ ekekaṃ mūlaṃ kātūna baddhacakkaṃ 1 parivattakaṃ kattabbaṃ. ***** 1. Tīhākārehi ‘tatiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ ―pe― tatiyañca jhānaṃ arahattañca samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― tatiyassa ca jhānassa arahattassa ca lābhīmhi ― vasīmhi ― tatiyañca jhānaṃ arahattañca sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 2. Tīhākārehi ‘tatiyañca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― tatiyassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― tatiyañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ― rāgo ca me catto ― doso ca me catto ― moho ca me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ― dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 3. Tīhākārehi ‘tatiyañca jhānaṃ paṭhamañca jhānaṃ ―pe― tatiyañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― tatiyassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― tatiyañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 4. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamañca jhānaṃ ―pe― dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ catutthassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ catutthañca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 5. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ suññatañca vimokkhaṃ animittañca vimokkhaṃ appaṇihitañca vimokkhaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, appaṇihitassa ca vimokkhassa lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ appaṇihito ca vimokkho sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
1 cakkaṃ - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
4. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được nhị thiền ... Tôi có đạt nhị thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ nhị thiền ... và tôi đã từ bỏ tham ái ... và tôi đã từ bỏ sân ... và tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, và tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi sân ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― 5. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được nhị thiền và sơ thiền ... Tôi có đạt nhị thiền và sơ thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ nhị thiền và sơ thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― Sự luân phiên kết hợp. Sau khi thực hiện mỗi một nhân tố như thế, sự luân phiên kết hợp nên được tiến hành viên mãn. ***** 1. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được tam thiền và tứ thiền ... ... tam thiền và phẩm vị A-la- hán ... Tôi có đạt tam thiền và phẩm vị A-la-hán ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ tam thiền và phẩm vị A-la-hán” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
2. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được tam thiền ... Tôi có đạt tam thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ tam thiền ... và tôi đã từ bỏ tham ái ... và tôi đã từ bỏ sân ... và tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, và tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi sân ... và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
3. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được tam thiền và sơ thiền ... tam thiền và nhị thiền ... Tôi có đạt tam thiền và nhị thiền ... Tôi có trú ... Tôi đã chứng ngộ nhị thiền và sơ thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
4. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được sơ thiền ... nhị thiền ... tam thiền ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt tứ thiền ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ tứ thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
5. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được vô phiền não giải thoát, ... vô tướng giải thoát, ... vô nguyện giải thoát ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt vô nguyện giải thoát ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ vô nguyện giải thoát” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
6. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ suññatañca samādhiṃ animittañca samādhiṃ appaṇihitañca samādhiṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, appaṇihitassa ca samādhissa lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ appaṇihito ca samādhi sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 7. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ suññatañca samāpattiṃ animittañca samāpattiṃ appaṇihitañca samāpattiṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, appaṇihitāya ca samāpattiyā lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ appaṇihitā ca samāpatti sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 8. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ tisso ca vijjā samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ tissannaṃ ca vijjānaṃ lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ tisso ca vijjā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 9. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ cattāro ca satipaṭṭhāne cattāro ca sammappadhāne cattāro ca iddhipāde samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ catunnaṃ ca iddhipādānaṃ lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ cattāro ca iddhipādā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 10. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ pañca ca indriyāni pañca ca balāni samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ pañcannañca balānaṃ lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ pañca ca balāni sacchikatāni mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 11. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ satta ca bojjhaṅge samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ sattannañca bojjhaṅgānaṃ lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ satta ca bojjhaṅgā sacchikatā mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 12. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ariyañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ariyassa ca aṭṭhaṅgikassa maggassa lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ariyo ca aṭṭhaṅgiko maggo sacchikato mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― 13. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ sotāpattiphalaṃ ca sakadāgāmiphalaṃ ca anāgāmiphalaṃ ca arahattañca samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ arahattassa lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ arahattañca sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
6. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được vô phiền não định, vô tướng định, và vô nguyện định ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt vô nguyện định ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ vô nguyện định” bị phạm tội pārājika ―nt― 7. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được sự chứng đạt về vô phiền não, sự chứng đạt về vô tướng, sự chứng đạt về vô nguyện ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt sự chứng đạt về vô nguyện ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ sự chứng đạt về vô nguyện” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― 8. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được ba Minh ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt ba Minh ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ ba Minh” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― 9. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt bốn nền tảng của thần thông ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ bốn nền tảng của thần thông” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― 10. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được năm quyền ... năm lực ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt năm lực ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ năm lực” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― 11. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được bảy giác chi ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt bảy giác chi ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ bảy giác chi” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― 12. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được Thánh Đạo tám chi phần ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt Thánh Đạo tám chi phần ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ Thánh Đạo tám chi phần” bị phạm tội pārājika ―(như trên)― 13. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được quả Nhập Lưu, quả Nhất Lai, quả Bất Lai, phẩm vị A-la-hán ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt phẩm vị A-la-hán ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ phẩm vị A-la-hán” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
14. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamaṃ ca jhānaṃ samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamassa ca jhānassa lābhīmhi ― vasīmhi ― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamaṃ ca jhānaṃ sacchikataṃ mayā ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe―
15. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ dutiyaṃ ca jhānaṃ ―pe― tatiyaṃ ca jhānaṃ ―pe― catutthaṃ ca jhānaṃ ―pe― suññataṃ ca vimokkhaṃ ―pe― dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānāmusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ. 1 ***** 16. Dumūlakampi timūlakampi catumūlakampi pañcamūlakampi chamūlakampi sattamūlakampi aṭṭhamūlakampi navamūlakampi dasamūlakampi kātabbaṃ. Yathā nikkhittāni padāni ekekamūlakaṃ vaḍḍhetabbaṃ. Yathā ekamūlakaṃ vitthāritaṃ evameva dumūlakādi ’pi vitthāretabbaṃ.
1. Tīhākārehi ―pe― Sattāhākārehi ‘paṭhamaṃ ca jhānaṃ dutiyaṃ ca jhānaṃ tatiyaṃ ca jhānaṃ catutthaṃ ca jhānaṃ suññataṃ ca vimokkhaṃ animittañca vimokkhaṃ appaṇihitaṃ ca vimokkhaṃ suññataṃ ca samādhiṃ animittaṃ ca samādhiṃ appaṇihitaṃ ca samādhiṃ suññataṃ ca samāpattiṃ animittaṃ ca samāpattiṃ appaṇihitaṃ ca samāpattiṃ tisso ca vijjā cattāro ca satipaṭṭhāne cattāro ca sammappadhāne cattāro ca iddhipāde pañca ca indriyāni pañca ca balāni satta ca bojjhaṅge ariyañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ sotāpattiphalañca sakadāgāmiphalañca anāgāmiphalañca arahattañca samāpajjiṃ ― samāpajjāmi ― samāpanno ―pe― rāgo ca me catto doso ca me catto moho ca me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito, rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa āpatti pārājikassa ―pe― pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Sabbamūlakaṃ niṭṭhitaṃ. Suddhikavārakathā niṭṭhitā. *****
1 ekamūlakaṃ saṅkhittaṃ niṭṭhitaṃ ― Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
14. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ... và tôi chứng ... và tôi đã chứng được sơ thiền ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi có đạt sơ thiền ... tôi có trú ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng ngộ sơ thiền” bị phạm tội pārājika ―(như trên)―
15. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si và tôi đã chứng nhị thiền ... tam thiền ... tứ thiền ... vô phiền não giải thoát ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi sân” bị phạm tội pārājika: ... Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Dứt phần một nhân tố. ***** 16. Phần hai nhân tố, phần ba nhân tố, phần bốn nhân tố, phần năm nhân tố, phần sáu nhân tố, phần bảy nhân tố, phần tám nhân tố, phần chín nhân tố, phần mười nhân tố nên được thực hiện. Theo cách các từ ngữ đã được trình bày, phần một nhân tố nên được triển khai. Phần một nhân tố đã được giải chi tiết như thế nào, phần hai nhân tố cũng nên được giải chi tiết y như thế.
1. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng ... Tôi chứng ... Tôi đã chứng được sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, vô phiền não giải thoát, vô tướng giải thoát, vô nguyện giải thoát, vô phiền não định, vô tướng định, vô nguyện định, sự chứng đạt về vô phiền não, sự chứng đạt về vô tướng, sự chứng đạt về vô nguyện, ba Minh, bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy giác chi, Thánh Đạo tám chi phần, quả Nhập Lưu, quả Nhất Lai, quả Bất Lai, phẩm vị A-la-hán, ―(như trên)― Tôi đã từ bỏ tham ái, tôi đã từ bỏ sân, tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái, tâm của tôi không bị che lấp bởi sân, và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” bị phạm tội pārājika: ―(như trên)― Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Dứt phần tất cả các nhân tố. Dứt phần giảng về các trường hợp đơn giản. *****
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
1. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti vattukāmo ‘dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa.
2. Tīhākārehi ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti vattukāmo ‘tatiyaṃ jhānaṃ ―pe― catutthaṃ jhānaṃ ―pe― suññataṃ vimokkhaṃ ―pe― animittaṃ vimokkhaṃ ―pe― appaṇihitaṃ vimokkhaṃ ―pe― suññataṃ samādhiṃ ―pe― animittaṃ samādhiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samādhiṃ ―pe― suññataṃ samāpattiṃ ―pe― animittaṃ samāpattiṃ ―pe― appaṇihitaṃ samāpattiṃ ―pe― tisso vijjā ―pe― cattāro satipaṭṭhāne ―pe― cattāro sammappadhāne ―pe― cattāro iddhipāde ―pe― pañcindriyāni ―pe― pañca balāni ―pe― satta bojjhaṅge ―pe― ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ ―pe― sotāpattiphalaṃ ―pe― sakadāgāmiphalaṃ ―pe― anāgāmiphalaṃ ―pe― arahattaṃ samāpajjiṃ ―pe― rāgo me catto ―pe― doso me catto ―pe― moho me catto, vanto, mutto pahīno, paṭinissaṭṭho, ukkheṭito, samukkheṭito ―pe― rāgā me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― dosā me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, ―pe― vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Vattuvissārakassa 1 ekamūlakassa khaṇḍacakkaṃ.
*****
1. Tīhākārehi ‘dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti vattukāmo ‘tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa.
2. Tīhākārehi ‘dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti vattukāmo ―pe― mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa.
1 vatthuvisārakassa - Ma, PTS, Sī; vatthunissārakassa - Syā; vattuvisārakassa - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
1. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng sơ thiền” lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng nhị thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya.
2. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng sơ thiền” lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng tam thiền ... tứ thiền ... vô phiền não giải thoát ... vô tướng giải thoát ... vô nguyện giải thoát ... vô phiền não định ... vô tướng định ... vô nguyện định ... sự chứng đạt về vô phiền não ... sự chứng đạt về vô tướng ... sự chứng đạt về vô nguyện ... ba Minh ... bốn sự thiết lập niệm ... bốn chánh cần ... bốn nền tảng của thần thông ... năm quyền ... năm lực ... bảy giác chi ... Thánh Đạo tám chi phần ... quả Nhập Lưu ... quả Nhất Lai ... quả Bất Lai ... phẩm vị A-la-hán ... Tôi đã từ bỏ tham ái ... Tôi đã từ bỏ sân ... Tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi sân ... Tâm của tôi không bị che lấp bởi si,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Dứt sự luân phiên từng phần của một nhân tố theo lời phát biểu của người nói.
*****
1. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền” lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng tam thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya.
2. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền” lại cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
3. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘dutiyajhānaṃ samāpajjin ’ti vattukāmo ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa ―pe― vinidhāya bhāvaṃ.
Vattuvissārakassa ekamūlakassa baddhacakkaṃ.
*****
MŪLAKAṂ SAṄKHITTAṂ:
1. Tīhākārehi ‘mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti vattukāmo ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa.
2. Tīhākārehi ‘mohā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti vattukāmo ‘dosā me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa.
Vattuvissārakassa ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
3. Dumūlakampi timūlakampi catumūlakampi pañcamūlakampi chamūlakampi sattamūlakampi aṭṭhamūlakampi navamūlakampi dasamūlakampi evameva kātabbaṃ.
*****
IDAṂ SABBAMŪLAKAṂ:
1. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ suññatañca vimokkhaṃ animittañca vimokkhaṃ appaṇihitañca vimokkhaṃ suññatañca samādhiṃ animittañca samādhiṃ appaṇihitañca samādhiṃ suññatañca samāpattiṃ animittañca samāpattiṃ appaṇihitañca samāpattiṃ tisso ca vijjā cattāro ca satipaṭṭhāne cattāro ca sammappadhāne cattāro ca iddhipāde pañca ca indriyāni pañca ca balāni satta ca bojjhaṅge ariyañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ sotāpattiphalañca sakadāgāmiphalañca anāgāmiphalañca arahattañca samāpajjiṃ ―pe― rāgo ca me catto―pe― doso ca me catto―pe― moho ca me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito, rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti vattukāmo sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa ―pe― vinidhāya bhāvaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
3. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền” lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya ―(như trên)― đã che giấu ý định.
Sự luân phiên kết hợp của một nhân tố theo lời phát biểu của người nói.
*****
PHẦN NHÂN TỐ ĐƯỢC TÓM LƯỢC:
1. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si” lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya.
2. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si” lại cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi sân,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya.
Dứt phần một nhân tố theo lời phát biểu của người nói.
3. Phần hai nhân tố, phần ba nhân tố, phần bốn nhân tố, phần năm nhân tố, phần sáu nhân tố, phần bảy nhân tố, phần tám nhân tố, phần chín nhân tố, phần mười nhân tố nên được thực hiện y như thế.
*****
ĐÂY LÀ PHẦN TẤT CẢ CÁC NHÂN TỐ:
1. Với ba yếu tố, ―(như trên)― Với bảy yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, vô phiền não giải thoát, vô tướng giải thoát, vô nguyện giải thoát, vô phiền não định, vô tướng định, vô nguyện định, sự chứng đạt về vô phiền não, sự chứng đạt về vô tướng, sự chứng đạt về vô nguyện, ba Minh, bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy giác chi, Thánh Đạo tám chi phần, quả Nhập Lưu, quả Nhất Lai, quả Bất Lai, phẩm vị A-la- hán ... Tôi đã từ bỏ tham ái ... Tôi đã từ bỏ sân ... Tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái, tâm của tôi không bị che lấp bởi sân, tâm của tôi không bị che lấp bởi si,” lại cố tình nói điều dối trá, (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya ―(như trên)― đã che giấu ý định.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
2. Tīhākārehi ‘dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ suññatañca vimokkhaṃ animittañca vimokkhaṃ appaṇihitañca vimokkhaṃ suññatañca samādhiṃ animittañca samādhiṃ appaṇihitañca samādhiṃ suññatañca samāpattiṃ animittañca samāpattiṃ appaṇihitañca samāpattiṃ tisso ca vijjā cattāro ca satipaṭṭhāne cattāro ca sammappadhāne cattāro ca iddhipāde pañca ca indriyāni pañca ca balāni satta ca bojjhaṅge ariyañca aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ sotāpattiphalaṃ ca sakadāgāmiphalaṃ ca anāgāmiphalaṃ ca arahattaṃ ca samāpajjiṃ rāgo ca me catto, doso ca me catto, moho ca me catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito, rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ, mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti vattukāmo ‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa.
3. Tīhākārehi ‘tatiyañca jhānaṃ catutthaṃ ca jhānaṃ ―pe― mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ ―pe― paṭhamañca jhānaṃ samāpajjin ’ti vattukāmo ‘dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjin ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa.
4. Tīhākārehi ‘mohā ca me cittaṃ vinīvaraṇaṃ paṭhamañca jhānaṃ dutiyañca jhānaṃ tatiyañca jhānaṃ catutthañca jhānaṃ ―pe― rāgā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti vattukāmo ‘dosā ca me cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti pārājikassa, na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti ―pe― vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Sabbamūlakaṃ. Vattuvissārakassa cakkapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ. Vattukāmavārakathā niṭṭhitā.
*****
1. Tīhākārehi ‘yo te vihāre vasi, so bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji, samāpajjati, samāpanno, so bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī, vasī, tena bhikkhunā paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikatan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa: pubbevassa 1 hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musābhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti.
1 pubbevassādipāṭho Machasaṃ natthi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
2. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, vô phiền não giải thoát, vô tướng giải thoát, vô nguyện giải thoát, vô phiền não định, vô tướng định, vô nguyện định, sự chứng đạt về vô phiền não, sự chứng đạt về vô tướng, sự chứng đạt về vô nguyện, ba Minh, bốn sự thiết lập niệm, bốn chánh cần, bốn nền tảng của thần thông, năm quyền, năm lực, bảy giác chi, Thánh Đạo tám chi phần, quả Nhập Lưu, quả Nhất Lai, quả Bất Lai, phẩm vị A-la-hán, tôi đã từ bỏ tham ái, tôi đã từ bỏ sân, tôi đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si, tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái, tâm của tôi không bị che lấp bởi sân, và tâm của tôi không bị che lấp bởi si” lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng sơ thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya.
3. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tôi đã chứng tam thiền, tứ thiền, ―(như trên)― Tâm của tôi không bị che lấp bởi si ―(như trên)― và tôi đã chứng sơ thiền” lại cố tình nói điều dối trá: “Tôi đã chứng nhị thiền,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya.
4. Với ba yếu tố, vị có ý định nói rằng: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi si, và tôi đã chứng sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, ―(như trên)― Tâm của tôi không bị che lấp bởi tham ái” lại cố tình nói điều dối trá: “Tâm của tôi không bị che lấp bởi sân,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội pārājika, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội thullaccaya: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Phần tất cả các nhân tố. Dứt phần giản lược về sự luân phiên theo lời phát biểu của người nói. Dứt phần giảng về trường hợp ‘Có ý định nói.’
*****
1. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị tỳ khưu cư ngụ trong trú xá của đạo hữu đã chứng, chứng, đã chứng được sơ thiền, vị tỳ khưu ấy có đạt, có trú sơ thiền, sơ thiền đã được chứng ngộ bởi vị tỳ khưu ấy,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói.’
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
2. Catūhākārehi ―pe― Pañcahākārehi ―pe― Chahākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘yo te vihāre vasi, so bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji samāpajjati, samāpanno, so bhikkhu paṭhamassa jhānassa lābhī, vasī, tena bhikkhunā paṭhamaṃ jhānaṃ sacchikatan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti, dukkaṭassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
3. Tīhākārehi ‘yo te vihāre vasi so bhikkhu dutiyaṃ jhānaṃ ― tatiyaṃ jhānaṃ ― catutthaṃ jhānaṃ ― suññataṃ vimokkhaṃ ― animittaṃ vimokkhaṃ ― appaṇihitaṃ vimokkhaṃ ― suññataṃ samādhiṃ ― animittaṃ samādhiṃ ― appaṇihitaṃ samādhiṃ ― suññataṃ samāpattiṃ ― animittaṃ samāpattiṃ ― appaṇihitaṃ samāpattiṃ ― tisso vijjā ― cattāro satipaṭṭhāne ― cattāro sammappadhāne ― cattāro iddhipāde ― pañca indriyāni ― pañca balāni ― satta bojjhaṅge ― ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ ― sotāpattiphalaṃ ― sakadāgāmiphalaṃ ― anāgāmiphalaṃ ― arahattaṃ ― samāpajji ― samāpajjati ― samāpanno ― so bhikkhu arahattassa lābhī ― vasī ― tena bhikkhunā arahattaṃ sacchikatan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa.
4. Tīhākārehi ‘tassa bhikkhuno rāgo catto ― doso catto ― moho catto vanto mutto pahīno paṭinissaṭṭho ukkheṭito samukkheṭito ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa.
5. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘tassa bhikkhuno rāgā cittaṃ vinīvaraṇaṃ ― dosā cittaṃ vinīvaraṇaṃ ― mohā cittaṃ vinīvaraṇan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa;na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti, ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti, ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
6. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘yo te vihāre vasī, so bhikkhu suññāgāre paṭhamaṃ jhānaṃ ― dutiyaṃ dhānaṃ ― tatiyaṃ jhānaṃ ― catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ― samāpajjati ― samāpanno ―pe― so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī, vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti ‘musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
2. Với bốn yếu tố ... Với năm yếu tố ... Với sáu yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị tỳ khưu cư ngụ trong trú xá của đạo hữu đã chứng, chứng, đã chứng được sơ thiền, vị tỳ khưu ấy có đạt, có trú sơ thiền, sơ thiền đã được chứng ngộ bởi vị tỳ khưu ấy,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
3. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị tỳ khưu cư ngụ trong trú xá của đạo hữu đã chứng ... chứng ... đã chứng được nhị thiền ... tam thiền ... tứ thiền ... vô phiền não giải thoát ... vô tướng giải thoát ... vô nguyện giải thoát ... vô phiền não định ... vô tướng định ... vô nguyện định ... sự chứng đạt về vô phiền não ... sự chứng đạt về vô tướng ... sự chứng đạt về vô nguyện ... ba Minh ... bốn sự thiết lập niệm ... bốn chánh cần ... bốn nền tảng của thần thông ... năm quyền ... năm lực ... bảy giác chi ... Thánh Đạo tám chi phần ... quả Nhập Lưu ... quả Nhất Lai ... quả Bất Lai ... phẩm vị A- la-hán ... Vị tỳ khưu ấy có đạt phẩm vị A-la-hán ... có trú ... phẩm vị A-la- hán đã được chứng ngộ bởi vị tỳ khưu ấy,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa.
4. Với ba yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị tỳ khưu ấy đã từ bỏ tham ái ... đã từ bỏ sân ... đã từ bỏ, đã quăng bỏ, đã thoát khỏi, đã dứt bỏ, đã xa rời, đã khai trừ, đã đoạn trừ si,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa.
5. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị tỳ khưu ấy có tâm không bị che lấp bởi tham ái ... có tâm không bị che lấp bởi sân ... có tâm không bị che lấp bởi si,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
6. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị tỳ khưu cư ngụ trong trú xá của đạo hữu đã chứng ... chứng... đã chứng được sơ thiền ... nhị thiền ... tam thiền ... tứ thiền ở nơi thanh vắng ... vị tỳ khưu ấy có đạt tứ thiền ở nơi thanh vắng ... có trú ... tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được chứng ngộ bởi vị tỳ khưu ấy,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
7. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘yo te vihāraṃ paribhuñji, yo te cīvaraṃ paribhuñji, yo te piṇḍapātaṃ paribhuñji, yo te senāsanaṃ paribhuñji, yo te gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñji, so bhikkhu suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ― samāpajjati ― samāpanno, so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī, vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa. ―pe―
8. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘yena te vihāro paribhutto, yena te cīvaraṃ paribhutto, yena te piṇḍapāto paribhutto, yena te senāsanaṃ paribhuttaṃ, yena te gilānapaccayabhesajjaparikkhāro paribhutto, so bhikkhu suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ― samāpajjati ― samāpanno, so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī, vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa. ―pe―
9. Tīhākārehi ―pe― Sattahākārehi ‘yaṃ tvaṃ āgamma vihāraṃ adāsi, cīvaraṃ adāsi, piṇḍapātaṃ adāsi, senāsanaṃ adāsi, gilānapaccayabhesajja- parikkhāraṃ adāsi, so bhikkhu suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ samāpajji ― samāpajjati ― samāpanno, so bhikkhu suññāgāre catutthassa jhānassa lābhī, vasī, tena bhikkhunā suññāgāre catutthaṃ jhānaṃ sacchikatan ’ti sampajānamusā bhaṇantassa paṭivijānantassa āpatti thullaccayassa, na paṭivijānantassa āpatti dukkaṭassa: pubbevassa hoti ‘musā bhaṇissan ’ti, bhaṇantassa hoti ‘musā bhaṇāmī ’ti, bhaṇitassa hoti musā mayā bhaṇitan ’ti, vinidhāya diṭṭhiṃ, vinidhāya khantiṃ, vinidhāya ruciṃ, vinidhāya bhāvaṃ.
Peyyālapaṇṇarasakaṃ niṭṭhitaṃ. Paccayapaṭisaṃyuttavārakathā niṭṭhitā. Uttarimanussadhammacakkapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.
*****
10. Anāpatti adhimānena, anullapanādhippāyassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanaṭṭassa, ādikammikassā ‘ti.
--ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
7. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị nào đã thọ dụng trú xá của đạo hữu, vị nào đã thọ dụng y của đạo hữu, vị nào đã thọ dụng vật thực của đạo hữu, vị nào đã thọ dụng chỗ trú ngụ của đạo hữu, vị nào đã thọ dụng thuốc men trị bệnh của đạo hữu, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được tứ thiền ở nơi thanh vắng, vị tỳ khưu ấy có đạt tứ thiền ở nơi thanh vắng ... có trú ... tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được chứng ngộ bởi vị tỳ khưu ấy,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
8. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “ Trú xá của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị nào, y của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị nào, vật thực của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị nào, chỗ trú ngụ của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị nào, thuốc men trị bệnh của đạo hữu đã được thọ dụng bởi vị nào, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được tứ thiền ở nơi thanh vắng, vị tỳ khưu ấy có đạt tứ thiền ở nơi thanh vắng ... có trú ... tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được chứng ngộ bởi vị tỳ khưu ấy,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
9. Với ba yếu tố ... Với bảy yếu tố, vị cố tình nói điều dối trá: “Vị nào đạo hữu đã đi đến và đã dâng y, đã dâng vật thực, đã dâng chỗ trú ngụ, đã dâng thuốc men trị bệnh, vị tỳ khưu ấy đã chứng ... chứng ... đã chứng được tứ thiền ở nơi thanh vắng, vị tỳ khưu ấy có đạt tứ thiền ở nơi thanh vắng ... có trú ... tứ thiền ở nơi thanh vắng đã được chứng ngộ bởi vị tỳ khưu ấy,” (người nghe) hiểu được thì phạm tội thullaccaya, (người nghe) không hiểu được thì phạm tội dukkaṭa: Trước đó, vị ấy khởi ý rằng: ‘Ta sẽ nói điều dối trá,’ trong khi nói (biết rằng): ‘Ta đang nói điều dối trá,’ đã nói xong (biết rằng): ‘Điều dối trá đã được ta nói,’ đã che giấu quan điểm, đã che giấu điều mong mỏi, đã che giấu điều khao khát, đã che giấu ý định.
Dứt mười lăm phần giản lược. Dứt phần giảng về các trường hợp liên quan đến vật dụng. Dứt phần giản lược về sự luân phiên của các Pháp Thượng Nhân.
*****
10. Vì sự tự tin thái quá, vị không có ý định khoác lác, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
--ooOoo--
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Adhimānena 1 ’raññamhi piṇḍopajjhāriyāpatho, saññojanā raho dhammā vihāre paccupaṭṭhito.
Na dukkaraṃ viriyamathopi maccuno yassāvuso vippaṭisāri sammā, viriyena yogena ārādhanāya atha vedanāya apare duve.
Brāhmaṇe pañcavatthūni aññavyākaraṇā tayo, agārāvaraṇā kāmā rati vāpi ca pakkamo.
Aṭṭhipesi ubho gāvo ghātakā piṇḍo sākuṇiko nicchavorabbhi, asi ca sūkari satti māgavi usu ca kāraṇiko sūci sārathi.
Yo ca sibbīyati sūcako hi so aṇḍahārī ahu gāmakūṭako, kūpe nimuggo hi so pāradāriko gūthakhādi ahu duṭṭhabrāhmaṇo.
Nicchavitthī aticārinī ahu maṅgulitthī ahu ikkhaṇitthikā, okilinī sapattaṅgārokiri sīsacchinno ahu coraghātako.
Bhikkhu bhikkhuṇī sikkhamānā sāmaṇero atha sāmaṇerikā, kassapassa vinayassa pabbajuṃ pāpakammamakariṃsu tāvade.
Tapodā rājagahe yuddhaṃ nāgānogāhanena ca, sobhito arahaṃ bhikkhu pañca kappasataṃ sare ”ti.
*****
1. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu adhimānena aññaṃ vyākāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ‘Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ, kacci nu kho ahaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpanno ’ti? Atha kho so bhikkhu bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu adhimānenā ”ti. (1)
2. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu paṇidhāya raññe viharati ‘evaṃ maṃ jano sambhāvessatī ’ti. Taṃ jano sambhāvesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave paṇidhāya araññe vatthabbaṃ, yo vaseyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. (2)
1 adhimāne - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Do tự tin thái quá, trong rừng, đồ ăn khất thực, thầy tế độ, oai nghi, các sự trói buộc, nơi vắng vẻ, trú xá, các pháp (thượng nhân), được hộ độ.
Không phải là việc khó, tinh tấn, tử thần, sợ hãi, này đại đức, sự ân hận, chơn chánh, với sự tinh tấn, với sự gắn bó, đưa đến sự thành tựu, rồi có hai câu chuyện về cảm thọ.
Bà-la-môn năm chuyện, ba chuyện vị đề cập trí giải thoát, ngụ nhà, các dục đã ngăn chặn, thỏa thích, và ra đi.
Bộ xương và miếng thịt, hai chuyện kẻ giết bò, cục thịt kẻ bẫy chim, không da người hàng thịt, cây gươm kẻ mổ heo, cây lao thợ săn nai, mũi tên người xử án, cây kim kẻ dạy thú.
Người đâm thọc bị khâu, mang tinh hoàn quan tòa, chìm hố kẻ ngoại tình, Bà-la-môn quỷ quyệt là kẻ bị ăn phân.
Không da gái lăng loàn, gớm ghiếc bà bói toán, thị héo hon tàn tạ, đổ than hồng tình địch, đầu cụt kẻ trảm tù.
Tỳ khưu, tỳ khưu ni, ni tập sự, sa di, rồi vị sa di ni, đã xuất gia trong Luật của Phật Kassapa chúng đã làm ác nghiệp.
Dòng sông Tapodā, thành Rājagaha, chiến trận (Licchavi), và chuyện rồng lặn hụp, tỳ khưu Sobhita là vị A-la-hán nhớ được năm trăm kiếp.
*****
1. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ do sự tự tin thái quá đã nói về trí giải thoát. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định; phải chăng ta đã phạm tội pārājika?” Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, do sự tự tin thái quá thì vô tội.” (1)
2. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ cư ngụ ở trong rừng sau khi đã mong mỏi rằng: “Như vầy thì dân chúng sẽ kính trọng ta!” Dân chúng đã kính trọng vị ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên cư ngụ ở trong rừng sau khi đã mong mỏi; vị nào cư ngụ thì phạm tội dukkaṭa.” (2)
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu paṇidhāya piṇḍāya carati ‘evaṃ maṃ jano sambhāvessatī ’ti. Taṃ jano sambhāvesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave paṇidhāya piṇḍāya caritabbaṃ. Yo careyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. (3)
4. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Ye āvuso amhākaṃ upajjhāyassa saddhivihārikā sabbeva arahanto ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ’ti? Ullapanādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (4)
5. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññataraṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Ye āvuso amhākaṃ upajjhāyassa antevāsikā sabbeva mahiddhikā mahānubhāvā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etam- atthaṃ ārocesi. ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Ullapanādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (5)
6. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu paṇidhāya caṅkamati 1 ― paṇidhāya tiṭṭhati ― paṇidhāya nisīdati2 ― paṇidhāya seyyaṃ kappeti3 ‘evaṃ maṃ jano sambhāvessatī ’ti. Taṃ jano sambhāvesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa. Na ca bhikkhave paṇidhāya seyyā kappetabbā.4 Yo kappeyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. (6-9)
7. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññatarassa bhikkhuno uttarimanussadhammaṃ ullapati. Sopi evamāha: “Mayhampi āvuso saññojanā pahīnā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (10)
8. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rahogato uttarimanussa- dhammaṃ ullapati. Paracittavidū bhikkhu taṃ bhikkhuṃ apasādesi: “Mā āvuso evarūpaṃ abhaṇi. Nattheso tuyhan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (11)
9. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu rahogato uttarimanussa- dhammaṃ ullapati. Devatā taṃ bhikkhuṃ apasādesi: “Mā bhante evarūpaṃ abhaṇi. Nattheso tuyhan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (12)
10. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññataraṃ upāsakaṃ etadavoca: “Yo āvuso tuyhaṃ vihāre vasati, so bhikkhu arahā ”ti. So ca tassa vihāre vasati. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Ullapanādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (13)
1 2 3 4 caṅkami - PTS. nisīdi - PTS. kappesi - PTS. seyyaṃ kappetabbaṃ - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi khất thực sau khi đã mong mỏi rằng: “Như vầy thì dân chúng sẽ kính trọng ta!” Dân chúng đã kính trọng vị ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên đi khất thực sau khi đã mong mỏi; vị nào đi thì phạm tội dukkaṭa.” (3) 4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, tất cả các đệ tử của thầy tế độ của chúng ta đều là các vị A-la- hán.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con có ý định khoác lác.” - “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” 1 (4) 5. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nói với vị tỳ khưu khác điều này: - “Này đại đức, tất cả các học trò của thầy tế độ của chúng ta đều có đại thần lực, có đại oai lực.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con có ý định khoác lác.” - “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (5) 6. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi kinh hành sau khi đã mong mỏi rằng: ―(như trên)― đứng yên sau khi đã mong mỏi rằng: ―(như trên)― ngồi xuống sau khi đã mong mỏi rằng: ―(như trên)― nằm xuống sau khi đã mong mỏi rằng: “Như vầy thì dân chúng sẽ kính trọng ta!” Dân chúng đã kính trọng vị ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika. Và này các tỳ khưu, không nên nằm xuống sau khi đã mong mỏi; vị nào nằm xuống thì phạm tội dukkaṭa.” (6-9) 7. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khoác lác về pháp thượng nhân đến vị tỳ khưu khác. Vị ấy cũng đã nói như vầy: - “Này đại đức, những sự trói buộc của tôi cũng đã được dứt bỏ.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (10) 8. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi đến nơi vắng vẻ rồi khoác lác về pháp thượng nhân. Có vị tỳ khưu biết được tâm người khác đã phản bác vị tỳ khưu ấy rằng: - “Này đại đức, chớ có nói như thế. Điều ấy đại đức không có.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (11) 9. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đi đến nơi vắng vẻ rồi khoác lác về pháp thượng nhân. Có vị Thiên nhân đã phản bác vị tỳ khưu ấy rằng: - “Thưa ngài, chớ có nói như thế. Điều ấy ngài không có.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội dukkaṭa.” (12) 10. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nói với nam cư sĩ nọ điều này: - “Này đạo hữu, vị tỳ khưu sống trong trú xá của đạo hữu là vị A-la-hán.” Và vị tỳ khưu ấy sống trong trú xá của người ấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con có ý định khoác lác.” - “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.”1 (13)
1 Vị ấy vì chưa đề cập rõ ràng bản thân là A-la-hán (ahan ti avuttatā) nên không phạm tội pārājika (VinA. ii, 503).
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
11. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññataraṃ upāsakaṃ etadavoca: “Yaṃ tvaṃ āvuso upaṭṭhesi 1 cīvarapiṇḍapātasenāsana- gilānapaccaya 2bhesajjaparikkhārena, so bhikkhu arahā ”ti. So ca taṃ upaṭṭheti3 cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya2bhesajjaparikkhārena. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Ullapanādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (14)
12. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū etadavocuṃ: “Atthāyasmato uttarimanussadhammo ”ti? “Na āvuso dukkaraṃ aññaṃ byākātun ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ‘Ye kho te bhagavato sāvakā te evaṃ vadeyyuṃ. Ahañcamhi na bhagavato sāvako kacci nu kho ahaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpanno ’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Anullapanādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti.4 (15)
13. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū etadavocuṃ: “Atthāyasmato uttarimanussadhammo ”ti? “Ārādhanīyo kho āvuso dhammo āraddhaviriyenā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti.4 (16)
14. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū etadavocuṃ: “Mā kho āvuso bhāyī ”ti. “Nāhaṃ āvuso maccuno bhāyāmī ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti.4 (17)
15. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū etadavocuṃ: “Mā kho āvuso bhāyī ”ti. “Yo nūnāvuso vippaṭisāri assa, so bhāyeyyā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti.4 (18)
16. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū etadavocuṃ: “Atthāyasmato uttarimanussadhammo ”ti? “Ārādhanīyo kho āvuso dhammo sammāpayuttenā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti.4 (19)
17. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhu etadavocuṃ: “Atthāyasmato uttarimanussadhammo ”ti? “Ārādhanīyo kho āvuso dhammo āraddhaviriyenā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti.4 (20)
1 3 upaṭṭhāsi - Syā. upaṭṭhāti - Syā. 2 4 gilānappaccaya - Ma. anussapanādhippāyassā ti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
11. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nói với nam cư sĩ nọ điều này: - “Này đạo hữu, vị tỳ khưu mà ngươi hộ độ bằng vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men trị bệnh là vị A-la-hán.” Và người ấy đang hộ độ vị tỳ khưu ấy bằng vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men trị bệnh. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con có ý định khoác lác.” “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (14)
12. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Đại đức có pháp thượng nhân không?” “Này các đại đức, không phải là việc khó để nói lên trí giải thoát.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Chỉ có những vị Thinh Văn của đức Thế Tôn mới có thể nói như thế. Và ta không phải là Thinh Văn của đức Thế Tôn; phải chăng ta đã phạm tội pārājika?” Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không có ý định khoác lác.” “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (15)
13. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Đại đức có pháp thượng nhân không?” “Này các đại đức, pháp sẽ được thành tựu với vị có sự tinh tấn đã được ra sức.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (16)
14. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Này đại đức, chớ có sợ hãi!” - “Này các đại đức, tôi không sợ hãi thần chết.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (17)
15. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Này đại đức, chớ có sợ hãi!” - “Này các đại đức, có lẽ vị nào có sự ân hận thì vị ấy mới sợ hãi.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (18)
16. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Đại đức có pháp thượng nhân không?” “Này các đại đức, pháp sẽ được thành tựu với vị có sự hành trì chơn chánh.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (19)
17. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Đại đức có pháp thượng nhân không?” “Này các đại đức, pháp sẽ được thành tựu với vị có sự tinh tấn đã được ra sức.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc, rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” 1 (20)
1 Câu chuyện này được lập lại y như câu chuyện (16) ở trên.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
18. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhu etadavocuṃ: “Atthāyasmato uttarimanussadhammo ”ti? “Ārādhanīyo kho āvuso dhammo yuttayogenā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti. (21)
19. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhu etadavocuṃ: “Kaccāvuso khamanīyaṃ, kacci yāpanīyan ”ti? “Nāvuso sakkā yena vā tena vā adhivāsetun ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti. (22)
20. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti. Taṃ bhikkhū etadavocuṃ: “Kaccāvuso khamanīyaṃ kacci yāpanīyan ”ti? “Nāvuso sakkā puthujjanena adhivāsetun ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Ullapanādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (23)
21. Tena kho pana samayena aññataro brāhmaṇo bhikkhū nimantetvā etadavoca: “Āyantu bhonto arahanto ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi: “Mayañcamha anarahanto. 1 Ayañca brāhmaṇo amhe arahantavādena samudācarati. Kathannu kho amhehi paṭipajjitabban ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anāpatti bhikkhave pasādabhaññe ”ti. (24)
22. Tena kho pana samayena aññataro brāhmaṇo bhikkhū nimantetvā etadavoca: “Nisīdantu bhonto arahanto ”ti. ―pe― “Bhuñjantu bhonto arahanto ”ti. ―pe― “Tappantu2 bhonto arahanto ”ti. ―pe― “Gacchantu bhonto arahanto ”ti. Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi: “Mayañcamha anarahanto. Ayañca brāhmaṇo amhe arahantavādena samudācaranti. Kathannu kho amhehi paṭipajjitabban ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Anāpatti bhikkhave pasādabhaññe ”ti. (25-28)
23. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aññatarassa bhikkhuno uttarimanussadhammaṃ ullapati. Sopi evamāha: “Mayhampi āvuso āsavā pahīnā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (29)
24. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhū aññatarassa bhikkhuno uttarimanussadhammaṃ ullapati. Sopi evamāha: “Mayhampi āvuso ete dhammā saṃvijjantī ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (30)
25. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhū aññatarassa bhikkhuno uttarimanussadhammaṃ ullapati. Sopi evamāha: “Ahampāvuso tesu dhammesu sandissāmī ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (31)
1 2 na arahanto - Syā, Sīmu. tappentu - bahūsu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
18. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Đại đức có pháp thượng nhân không?” - “Này các đại đức, pháp sẽ được thành tựu với vị có sự kiên trì gắn bó.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (21)
19. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Này đại đức, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không?” - “Này các đại đức, người nào khác thì không thể chịu đựng nổi.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (22)
20. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị bệnh. Các tỳ khưu đã nói với vị ấy điều này: - “Này đại đức, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không?” “Này các đại đức, phàm nhân thì không thể chịu đựng nổi.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con có ý định khoác lác.” - “Này tỳ khưu, không phạm tội pārājika mà phạm tội thullaccaya.” (23)
21. Vào lúc bấy giờ, có người Bà-la-môn nọ đã thỉnh mời các tỳ khưu và đã nói điều này: - “Thưa các ngài, xin các vị A-la-hán hãy ngự đến.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Chúng ta không phải là các vị A-la-hán và người Bà-la- môn này gọi chúng ta bằng từ A-la-hán. Vậy chúng ta nên xử trí như thế nào đây?” Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vô tội trong việc xưng hô theo đức tin.” (24)
22. Vào lúc bấy giờ, có người Bà-la-môn nọ đã thỉnh mời các tỳ khưu và đã nói điều này: - “Thưa các ngài, xin các vị A-la-hán hãy ngồi xuống.” ―(như trên)― “Thưa các ngài, xin các vị A-la-hán hãy thọ thực.” ―nt― “Thưa các ngài, xin các vị A-la-hán hãy được hài lòng.” ―nt― “Thưa các ngài, xin các vị A-la-hán hãy ra đi.” Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Chúng ta không phải là các vị A-la-hán và người Bà-la-môn này lại đối xử với chúng ta bằng danh xưng A-la-hán. Vậy chúng ta nên xử trí như thế nào đây?” Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vô tội trong việc xưng hô theo đức tin.” (25-28)
23. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khoác lác với vị tỳ khưu khác về pháp thượng nhân. Vị ấy cũng đã nói như vầy: - “Này đại đức, tôi cũng đã đoạn tận các lậu hoặc.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (29)
24. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khoác lác với vị tỳ khưu khác về pháp thượng nhân. Vị ấy cũng đã nói như vầy: - “Này đại đức, các pháp này cũng được tìm thấy ở tôi.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (30)
25. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khoác lác với vị tỳ khưu khác về pháp thượng nhân. Vị ấy cũng đã nói như vầy: - “Này đại đức, tôi cũng thành thục các pháp này.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (31)
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
26. Tena kho pana samayena aññataraṃ bhikkhuṃ ñātakā etadavocuṃ: “Ehi bhante, agāraṃ ajjhāvasā ”ti. “Abhabbo kho āvuso mādiso agāraṃ ajjhāvasitun ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti. (32)
27. Tena kho pana samayena aññataraṃ bhikkhuṃ ñātakā etadavocuṃ: “Ehi bhante, kāme paribhuñjā ”ti “Āvaṭā me āvuso kāmā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti. (33)
28. Tena kho pana samayena aññataraṃ bhikkhuṃ ñātakā etadavocuṃ: “Abhiramasi bhante ”ti. “Abhirato ahaṃ āvuso paramāya abhiratiyā ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi: “Ye kho te bhagavato sāvakā te evaṃ vadeyyuṃ. Ahañcamhi na bhagavato sāvako, kacci nu kho ahaṃ pārājikaṃ āpattiṃ āpanno ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Anullapanādhippāyo ahaṃ bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu anullapanādhippāyassā ”ti. (34)
29. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū katikaṃ katvā aññatarasmiṃ āvāse vassaṃ upagacchiṃsu: “Yo imamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkamissati, taṃ mayaṃ arahāti jānissamā ”ti. Aññataro bhikkhu ‘maṃ arahāti jānantū ’ti tamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkami. 1 Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikan ”ti. (35)
30. Tena2 samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno gijjhakūṭe pabbate viharanti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yenāyasmā lakkhaṇo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ lakkhaṇaṃ etadavoca: “Āyāmāvuso lakkhaṇa, rājagahaṃ piṇḍāya pavisissāmā ”ti. “Evamāvuso ”ti kho āyasmā lakkhaṇo āyasmato mahāmoggallānassa paccassosi.
31. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvakāsi. Atha kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca: “Ko nu kho āvuso moggallāna, hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā ”ti? “Akālo kho āvuso lakkhaṇa, etassa pañhassa,3 bhagavato maṃ santike etaṃ pañhaṃ pucchā ”ti.
1 2 3 pakkāmi - Ma, Syā. tena kho pana - PTS. pañhassa byākaraṇāya - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
26. Vào lúc bấy giờ, các thân quyến đã nói với vị tỳ khưu nọ điều này: - “Thưa ngài, hãy đến và ngụ ở gia đình.” - “Này các đạo hữu, người như tôi không thể ngụ ở gia đình.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (32)
27. Vào lúc bấy giờ, các thân quyến đã nói với vị tỳ khưu nọ điều này: - “Thưa ngài, hãy đến và thọ dụng các dục.” - “Này các đạo hữu, các dục của tôi đã được ngăn chặn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (33)
28. Vào lúc bấy giờ, các thân quyến đã nói với vị tỳ khưu nọ điều này: - “Thưa ngài, xin hãy thỏa thích.” - “Này các đạo hữu, tôi được thỏa thích với sự thỏa thích tối thượng.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Chỉ có những vị Thinh Văn của đức Thế Tôn mới có thể nói như thế. Và ta không phải là Thinh Văn của đức Thế Tôn; phải chăng ta đã phạm tội pārājika?” Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không có ý định khoác lác.” “Này tỳ khưu, vị không có ý định khoác lác thì vô tội.” (34)
29. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu đã vào mùa (an cư) mưa ở trú xứ nọ sau khi thỏa thuận rằng: - “Vị nào sẽ rời trú xứ này trước tiên, chúng ta sẽ biết vị ấy là ‘vị A-la-hán.’” Có vị tỳ khưu nọ (nghĩ rằng): “Hãy để cho các vị biết ta là ‘vị A-la-hán,’” rồi đã rời trú xứ ấy trước tiên. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội pārājika.” (35)
30. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Lakkhaṇa và đại đức Mahāmoggallāna cư ngụ tại núi Gijjhakūṭa. Khi ấy vào buổi sáng, đại đức Mahāmoggallāna đã mặc y cầm y bát đi đến gặp đại đức Lakkhaṇa, sau khi đến đã nói với đại đức Lakkhaṇa điều này: - “Này đại đức Lakkhaṇa, chúng ta hãy đi vào thành Rājagaha để khất thực.” - “Này đại đức, xin vâng.” Đại đức Lakkhaṇa đã trả lời đại đức Mahāmoggallāna.
31. Sau đó, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tại khu vực nọ đại đức Mahāmoggallāna đã mỉm cười. Khi ấy, đại đức Lakkhaṇa đã nói với đại đức Mahāmoggallāna điều này: - “Này đại đức Mahāmoggallāna, nhân gì duyên gì đưa đến việc mỉm cười vậy?” - “Này đại đức Lakkhaṇa, không phải là thời điểm của câu hỏi này, hãy hỏi ta câu hỏi này trong sự hiện diện của đức Thế Tôn.”
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
32. Atha kho āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca: “Idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvakāsi. Ko nu kho āvuso moggallāna hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā ”ti? Idāhaṃ 1 āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ aṭṭhikasaṅkhalikaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi 2 kulalāpi anupatitvā anupatitvā phāsulantarikāhi 3 vitudanti. 4 Sā sudaṃ5 aṭṭassaraṃ karoti. Tassa mayhaṃ āvuso etadahosi: ‘Acchariyaṃ vata bho abbhutaṃ vata bho, evarūpopi nāma satto bhavissati, evarūpo ’pi nāma yakkho bhavissati,6 evarūpopi nāma attabhāvapaṭilābho bhavissatī ’”ti. Bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Uttarimanussadhammaṃ āyasmā mahāmoggallāno ullapatī ”ti.
33. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, yatra hi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā, dakkhati vā, sakkhiṃ vā karissati. Pubbeva me so bhikkhave satto diṭṭho ahosi. Api cāhaṃ na vyākāsiṃ. Ahañcetaṃ vyākareyyaṃ, pare ca me na saddaheyyuṃ. Ye me na saddaheyyuṃ, tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe goghātako ahosi. So tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena evarūpaṃ attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvedeti. Saccaṃ bhikkhave moggallāno āha. Anāpatti bhikkhave moggallānassā ”ti. (36)
34. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapesiṃ vehāsaṃ gacchantiṃ, tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti.7 Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe ghogātako ahosi. (37)
35. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapiṇḍaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ, tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sākuṇiko ahosi. (38)
36. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ nicchaviṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ, tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti.7 So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe orabbhiko ahosi. (39)
1 idhāhaṃ - Ma, Syā, PTS, Sīmu (sabbatthāpi). 2 5 kaṅkāpi - Syā. sv āssudaṃ - Syā, PTS. 3 6 phāsuḷantarikāhi - Ma, Syā; evarūpo pi peto bhavissati - Syā. 7 pāsulantarikāhi - PTS. vibhajjenti - Ma; vibhajenti - PTS. 4 vitudenti vitacchenti virājenti - Syā. vitudenti vitacchenti virājenti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
32. Sau đó, đại đức Lakkhaṇa và đại đức Mahāmoggallāna đã đi khất thực ở trong thành Rājagaha, sau bữa ăn khi đi khất thực trở về đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đại đức Lakkhaṇa đã nói với đại đức Mahā- moggallāna điều này: - “Ở đây, đại đức Mahāmoggallāna, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tại khu vực nọ đã mỉm cười. Này đại đức Mahāmoggallāna, nhân gì duyên gì đưa đến việc mỉm cười vậy?” “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy bộ xương đang đi trong hư không. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng[*] lăn xả lao vào bộ xương ấy, rứt ra các phần ở khoảng giữa các xương sườn; bộ xương ấy đã rên rỉ khổ sở. Này đại đức, ta đây đã khởi ý điều này: ‘Thật là kỳ diệu! Thật là phi thường! Cũng có chúng sanh lại trở thành như thế này! Cũng có Dạ-xoa lại trở thành như thế này! Cũng có ngạ quỷ lại trở thành như thế này! Cũng có sự hình thành bản ngã lại là như thế này!’” Các tỳ khưu phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Đại đức Mahāmoggallāna khoác lác về pháp thượng nhân.”
33. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo các vị tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, quả thật các Thinh Văn sống với mắt thấy như thật! Này các tỳ khưu, quả thật các Thinh Văn sống với trí biết như thật! Bởi vì là Thinh Văn thì sẽ biết, hoặc sẽ thấy, hoặc sẽ chứng kiến điều như thế. Này các tỳ khưu, trước đây Ta đã thấy chúng sanh ấy, tuy nhiên Ta đã không nói ra. Và nếu Ta nói ra điều ấy thì những kẻ khác có thể không tin Ta, những ai không tin Ta thì việc ấy sẽ đem lại cho chúng sự bất hạnh khổ đau lâu dài. Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là kẻ giết trâu bò ở ngay trong thành Rājagaha này. Kẻ ấy, do quả của nghiệp ấy, sau khi đã bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm, và do quả dư sót của chính nghiệp ấy đã gánh chịu sự hình thành bản ngã có hình thức như thế. Này các tỳ khưu, Moggallāna đã nói sự thật. Này các tỳ khưu, Moggallāna không phạm tội.” (36)
34. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy miếng thịt đang đi trong hư không. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng lăn xả lao vào miếng thịt ấy day nghiến, rứt ra; miếng thịt ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là kẻ giết trâu bò ở ngay trong thành Rājagaha này.” (37)
35. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy cục thịt đang đi trong hư không. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng lăn xả lao vào cục thịt ấy, day nghiến, rứt ra; cục thịt ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là kẻ bẫy chim ở ngay trong thành Rājagaha này.” (38)
36. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người đàn ông không có lớp da (bao bọc)[*] đang đi trong hư không. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng lăn xả lao vào người ấy, day nghiến, rứt ra; người ấy đã rên rỉ khổ sở.” ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là người hàng thịt ở ngay trong thành Rājagaha này.” (39)
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
37. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa te asī uppattitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sūkariko ahosi. (40)
38. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sattilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sattiyo uppatitvā uppattitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃ yeva rājagahe māgaviko ahosi. (41)
39. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ usulomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa te usū uppattitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe kāraṇiko ahosi. (42)
40. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sūcilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sūciyo uppattitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sārathiko ahosi. (43)
41. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sūcilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sūciyo sīse pavisitvā mukhato nikkhamanti, mukhe pavisitvā urato nikkhamanti, ure pavisitvā udarato nikkhamanti, udare pavisitvā ūrūhi nikkhamanti, ūrūsu pavisitvā jaṅghāhi nikkhamanti, jaṅghāsu pavisitvā pādehi nikkhamanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe sūcako 1 ahosi. (44)
42. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ kumbhaṇḍaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. So 2 gacchantopi teva aṇḍe khandhe āropetvā gacchati, nisīdantopi tesveva aṇḍesu nisīdati. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti.3 So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe gāmakūṭako ahosi. (45)
43. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ purisaṃ gūthakūpe sasīsakaṃ nimuggaṃ. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe pāradāriko ahosi. (46)
44. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ purisaṃ gūthakūpe sasīsakaṃ nimuggaṃ ubhohi hatthehi gūthaṃ khādantaṃ ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe duṭṭhabrāhmaṇo ahosi. So kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane bhikkhusaṅghaṃ bhattena nimantetvā doṇiyo2 gūthassa pūrāpetvā kālaṃ ārocāpetvā etadavoca: “Ato3 bhonto yāvadatthaṃ bhuñjantu ceva harantu cā ”ti. (47)
1 3 4 sūciko - Syā. vibhajjenti - Ma; vibhajeti - PTS; doṇiyā - Syā, PT S. 2 5 sa - PTS. vitudenti vitacchenti virājenti - Syā. ito - Syā; aho - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
37. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người có lông là các cây gươm đang đi trong hư không. Những cây gươm ấy lăn xả lao vào người ấy, rơi xuống trên cơ thể của chính người ấy; người ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là người mổ heo ở ngay trong thành Rājagaha này.” (40) 38. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người có lông là các cây lao đang đi trong hư không. Những cây lao ấy lăn xả lao vào người ấy, rơi xuống trên cơ thể của chính người ấy; người ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là người thợ săn nai ở ngay trong thành Rājagaha này.” (41) 39. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người có lông là các mũi tên đang đi trong hư không. Những mũi tên ấy lăn xả lao vào người ấy, rơi xuống trên cơ thể của chính người ấy; người ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là người tra khảo ở ngay trong thành Rājagaha này.” (42) 40. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người có lông là các cây kim đang đi trong hư không. Những cây kim ấy lăn xả lao vào người ấy, rơi xuống trên cơ thể của chính người ấy; người ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là người đánh xe ở ngay trong thành Rājagaha này.” (43) 41. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người có lông là các cây kim đang đi trong hư không. Những cây kim ấy đã đi vào đầu của người ấy rồi đi ra từ miệng, đã đi vào miệng rồi đi ra từ ngực, đã đi vào ngực rồi đi ra từ bụng, đã đi vào bụng rồi đi ra từ hai đùi, đã đi vào hai đùi rồi đi ra từ hai cẳng chân, đã đi vào hai cẳng chân rồi đi ra từ hai bàn chân; người ấy đã rên rỉ khổ sở. ―nt― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là kẻ nói lời đâm thọc ở ngay trong thành Rājagaha này.” (44) 42. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người hình thù quỷ sứ đang đi trong hư không. Trong lúc đi, người ấy đặt hai tinh hoàn ở trên vai rồi đi. Trong khi ngồi xuống, người ấy ngồi xuống trên chính hai tinh hoàn ấy. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng lăn xả lao vào người ấy, day nghiến, rứt ra; người ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là quan xử án[*] ở ngay trong thành Rājagaha này.” (45) 43. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người bị chìm đến tận đầu ở trong hố phân ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là kẻ phạm tội ngoại tình ở ngay trong thành Rājagaha này.” (46) 44. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người bị chìm đến tận đầu ở trong hố phân, đang ăn phân bằng hai bàn tay ―(nt)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là kẻ Bà-la-môn quỷ quyệt ở ngay trong thành Rājagaha này. Trong thời Giáo Pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa, kẻ ấy đã thỉnh mời hội chúng tỳ khưu bữa ăn. Sau khi cho người đổ đầy các máng phân và thông báo thời giờ, kẻ ấy đã nói điều này: - ‘Này các ngài, hãy ăn rồi hãy mang đi theo ý thích.’” (47)
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
45. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ nicchaviṃ itthiṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Esā bhikkhave itthī imasmiṃyeva rājagahe aticārinī ahosi. (48)
46. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ itthiṃ dug- gandhaṃ maṅguliṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Esā bhikkhave itthī imasmiṃyeva rājagahe ikkhaṇikā ahosi. (49)
47. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ itthiṃ uppakkaṃ okiliniṃ okiriniṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Esā bhikkhave itthī kāliṅgassa rañño aggamahesī ahosi. Sā issāpakatā sapattiṃ aṅgārakaṭāhena okiri. (50)
48. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asīsakaṃ kavandhaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa ure akkhīni ceva honti mukhañca. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave satto imasmiṃyeva rājagahe hāriko 1 nāma coraghātako ahosi. (51)
49. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ bhikkhuṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajoti2bhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajoti2bhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajoti2bhūtaṃ, kāyopi āditto sampajjalito sajoti2bhūto. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. ―pe― Eso bhikkhave bhikkhu kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpabhikkhu ahosi. (52)
50. Idāhaṃ āvuso gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ bhikkhuṇiṃ ―pe― addasaṃ sikkhamānaṃ ―pe― addasaṃ sāmaṇeraṃ ―pe― addasaṃ sāmaṇeriṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajotibhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ, kāyopi āditto sampajjalito, sajotibhūto. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. Tassa mayhaṃ āvuso etadahosi: ‘Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, evarūpopi nāma satto bhavissati, evarūpopi nāma yakkho bhavissati, evarūpopi nāma attabhāvapaṭilābho bhavissatī ’ti. Bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Uttarimanussadhammaṃ āyasmā mahāmoggallāno ullapatī ”ti.
1 2 dāmariko - Syā. sañjoti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
45. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người đàn bà không có lớp da (bao bọc) đang đi trong hư không. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng lăn xả lao vào cô ấy, day nghiến, rứt ra; cô ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, người đàn bà ấy đã là gái lăng loàn ở ngay trong thành Rājagaha này. (48)
46. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người đàn bà hôi thối gớm ghiếc đang đi trong hư không. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng lăn xả lao vào cô ấy, day nghiến, rứt ra; cô ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, người đàn bà ấy đã là bà bói toán ở ngay trong thành Rājagaha này.” (49)
47. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy người đàn bà bị thiêu đốt, héo hon, tàn tạ; cô ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, người đàn bà ấy đã là đệ nhất hoàng hậu của đức vua Kāliṅga. Bà ta lộ vẻ ghen tương đã dùng chậu than cháy đỏ trút lên người tình địch.” (50)
48. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy thi thể không đầu đang đi trong hư không, còn các con mắt và miệng thì ở trên ngực của người ấy. Có những con chim kên kên, chim quạ, chim ưng lăn xả lao vào người ấy, day nghiến, rứt ra; người ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã là người xử tử bọn trộm cướp tên Hārika ở ngay trong thành Rājagaha này.” (51)
49. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy vị tỳ khưu đang đi trong hư không, y hai lớp của vị ấy bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa, bình bát cũng bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa, dây thắt lưng cũng bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa, thân hình cũng bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa; vị ấy đã rên rỉ khổ sở. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy đã là vị ác tỳ khưu ở vào thời Giáo Pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa.” (52)
50. “Này đại đức, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, ta đây đã nhìn thấy vị tỳ khưu ni ―(như trên)― đã nhìn thấy vị ni tu tập sự ―(như trên)― đã nhìn thấy vị sa di ―(như trên)― đã nhìn thấy vị sa di ni đang đi trong hư không, y hai lớp 1 của vị ni ấy bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa, bình bát cũng bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa, dây thắt lưng cũng bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa, thân hình cũng bị cháy đỏ, cháy rực, có ngọn lửa; vị ni ấy đã rên rỉ khổ sở. Này đại đức, ta đây đã khởi ý điều này: “Thật là kỳ diệu! Thật là phi thường! Cũng có chúng sanh lại trở thành như thế này! Cũng có Dạ-xoa lại trở thành như thế này! Cũng có ngạ quỷ lại trở thành như thế này! Cũng có sự hình thành bản ngã lại là như thế này!” Các tỳ khưu phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Đại đức Mahāmoggallāna khoác lác về pháp thượng nhân.”
1 Có thể đây là một lầm lẫn trong lúc gom các đoạn văn trùng lặp lại với nhau vì các vị ni tu tập sự, sa di, sa di ni không có y hai lớp (saṅghāṭi). Chỉ tỳ khưu và tỳ khưu ni mới có y này.
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Cakkhubhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, ñāṇabhūtā vata bhikkhave sāvakā viharanti, yatra hi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissati. Pubbeva me sā bhikkhave sāmaṇerī diṭṭhā ahosi, api cāhaṃ na vyākāsiṃ. Ahañcetaṃ vyākareyyaṃ, pare ca me na saddaheyyuṃ, ye me na saddaheyyuṃ, tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Esā bhikkhave sāmaṇerī kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpasāmaṇerī ahosi. Sā tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena evarūpaṃ attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvedeti. Saccaṃ bhikkhave moggallāno āha. Anāpatti bhikkhave moggallānassā ”ti. (53-56)
51. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi: “Yatāyaṃ āvuso tapodā sandati, so daho acchodako sītodako sātodako setako suppatittho ramaṇīyo pahūtamacchakacchapo, cakkamattāni ca padumāni pupphantī ”ti. Bhikkhū ujhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā mahāmoggallāno evaṃ vakkhati: ‘Yatāyaṃ āvuso tapodā sandati, so daho acchodako sītodako sātodako setako supatittho ramaṇīyo pahūtamacchakacchapo, cakkamattāni ca padumāni pupphantī ’ti. Atha ca panāyaṃ tapodā kuthitā sandati. 1 Uttarimanussadhammaṃ āyasmā mahāmoggallāno ullapatī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Yatāyaṃ bhikkhave tapodā sandati, so daho acchodako sītodako sātodako setako supatittho ramaṇīyo pahūtamacchakacchapo, cakkamattāni ca padumāni pupphanti, api cāyaṃ bhikkhave tapodā dvinnaṃ mahānirayānaṃ antarikāya āgacchati, tenāyaṃ tapodā kuthitā sandati. Saccaṃ bhikkhave moggallāno āha. Anāpatti bhikkhave moggallānassā ”ti. (57)
52. Tena kho pana samayena rājā māgadho seniyo bimbisāro licchavīhi saddhiṃ saṅgāmento pabhaggo hoti. 2 Atha rājā pacchā senaṃ saṃkaḍḍhitvā licchavayo3 parājesi, saṅgāme ca nandī carati: “Raññā licchavī4 pabhaggā ”ti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi: “Rājā āvuso licchavīhi pabhaggo ”ti. Bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā mahāmoggallāno evaṃ vakkhati: ‘Rājā āvuso licchavīhi pabhaggo ’ti. Saṅgāme ca nandī5 carati ‘raññā licchavī pabhaggā ’ti. Uttarimanussa- dhammaṃ āyasmā mahāmoggallāno ullapatī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Paṭhamaṃ bhikkhave rājā licchavīhi pabhaggo. Atha rājā pacchā senaṃ saṅkaḍḍhitvā licchavayo parājesi. Saccaṃ bhikkhave moggallāno āha. Anāpatti bhikkhave moggallānassā ”ti. (58)
1 3 kuṭṭhitā sandatīti - Syā, PTS; licchaviyo - Syā, PTS. 4 kaṭhitā - katthaci. licchaviyo - Syā. 2 5 ahosi - Ma. nandiṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo các vị tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, quả thật các Thinh Văn sống với mắt thấy như thật! Này các tỳ khưu, quả thật các Thinh Văn sống với trí biết như thật! Bởi vì là Thinh Văn thì sẽ biết, hoặc sẽ thấy, hoặc sẽ chứng kiến điều như thế. Này các tỳ khưu, trước đây Ta đã thấy vị sa di ni ấy, tuy nhiên Ta đã không nói ra. Và nếu Ta nói ra thì những kẻ khác có thể không tin Ta, những ai không tin Ta thì việc ấy sẽ đem lại cho chúng sự bất hạnh khổ đau lâu dài. Này các tỳ khưu, vị sa di ni ấy đã là ác sa di ni ở vào thời Giáo Pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa. Vị ni ấy, do quả của nghiệp ấy, đã bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm, và do quả dư sót của chính nghiệp ấy đã gánh chịu sự hình thành bản ngã có hình thức như thế. Này các tỳ khưu, Moggallāna đã nói sự thật. Này các tỳ khưu, Moggallāna không phạm tội.” (53-56)
51. Khi ấy, đại đức Mahāmoggallāna đã nói với các tỳ khưu rằng: - “Này các đại đức, dòng sông Tapodā chảy ra từ cái hồ có nước trong, có nước mát, có nước ngọt, có nước thanh khiết, có chỗ nghỉ chân xinh đẹp, đáng thưởng ngoạn, có nhiều cá và rùa, có những đóa hoa sen tròn nở rộ.” Các tỳ khưu phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Mahāmoggallāna lại phát biểu như vầy: ‘Này các đại đức, dòng sông Tapodā chảy ra từ cái hồ có nước trong, có nước mát, có nước ngọt, có nước thanh khiết, có chỗ nghỉ chân xinh đẹp, đáng thưởng ngoạn, có nhiều cá và rùa, có những đóa hoa sen tròn nở rộ?’ Vả lại dòng sông Tapodā này là nóng bỏng và trôi chảy. Đại đức Mahāmoggallāna khoác lác về pháp thượng nhân.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. “Này các tỳ khưu, dòng sông Tapodā chảy ra từ cái hồ có nước trong, có nước mát, có nước ngọt, có nước thanh khiết, có chỗ nghỉ chân xinh đẹp, đáng thưởng ngoạn, có nhiều cá và rùa, có những đóa hoa sen tròn nở rộ. Này các tỳ khưu, tuy nhiên dòng sông Tapodā này đi qua giữa hai đại địa ngục, vì thế dòng sông Tapodā này trở nên nóng bỏng và trôi chảy. Này các tỳ khưu, Moggallāna đã nói sự thật. Này các tỳ khưu, Moggallāna không phạm tội.” (57)
52. Vào lúc bấy giờ, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha, trong lúc giao chiến với các vị Licchavi, đã bị đánh tan tác. Sau đó, khi đã gom góp lại đội binh hậu bị, đức vua đã đánh bại các vị Licchavi. Và trong trận chiến có sự vui mừng loan truyền rằng: “Các vị Licchavi đã bị đức vua đánh tan tác.” Khi ấy, đại đức Mahāmoggallāna đã nói với các tỳ khưu rằng: - “Này các đại đức, đức vua đã bị các vị Licchavi đánh tan tác. Và trong trận chiến có sự vui mừng loan truyền rằng: ‘Các vị Licchavi đã bị đức vua đánh tan tác.’” Các tỳ khưu phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Mahāmoggallāna lại phát biểu như vầy: ‘Này các đại đức, đức vua đã bị các vị Licchavi đánh tan tác. Và trong trận chiến có sự vui mừng loan truyền rằng: Các vị Licchavi đã bị đức vua đánh tan tác’? Đại đức Mahāmoggallāna khoác lác về pháp thượng nhân.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, trước tiên đức vua đã bị các vị Licchavi đánh tan tác. Sau đó, khi đã gom góp lại đội binh hậu bị, đức vua đã đánh bại các vị Licchavi. Này các tỳ khưu, Moggallāna đã nói sự thật. Này các tỳ khưu, Moggallāna không phạm tội.” (58)
Pārājikapāḷi Catutthapārājikaṃ
54. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi: “Idāhaṃ āvuso sappinikāya nadiyā tīre āneñjaṃ samādhiṃ samāpanno nāgānaṃ ogayha uttarantānaṃ koñcaṃ karontānaṃ saddaṃ assosin ”ti. Bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā mahāmoggallāno āneñjaṃ samādhiṃ samāpanno saddaṃ sossati? Uttarimanussadhammaṃ āyasmā mahāmoggallāno ullapatī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Attheso bhikkhave samādhi, so ca kho aparisuddho. Saccaṃ bhikkhave moggallāno āha. Anāpatti bhikkhave moggallānassā ”ti. (59)
55. Atha kho āyasmā sobhito bhikkhū āmantesi: “Ahaṃ āvuso pañcakappasatāni anussarāmī ”ti. Bhikkhū ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā sobhito evaṃ vakkhati: ‘Ahaṃ āvuso pañcakappasatāni anussarāmī ’ti? Uttarimanussadhammaṃ āyasmā sobhito ullapatī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Atthesā bhikkhave sobhitassa, sā ca kho ekāyeva jāti. Saccaṃ bhikkhave sobhito āha. Anāpatti bhikkhave sobhitassā ”ti. (60)
Catutthapārājikaṃ samattaṃ. --ooOoo--
Uddiṭṭhā kho āyasmanto cattāro pārājikā dhammā, yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā aññataraṃ vā āpajjitvā na labhati bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāsaṃ, yathā pure tathā pacchā pārājiko hoti asaṃvāso.
Tatthāyasmante pucchāmi kaccittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Tatiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Pārājikaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
TASSUDDĀNAṂ
Methunādinnadānañca manussaviggahuttari, pārājikāni cattāri chejjavatthu asaṃsayā ”ti.
Pārājikakaṇḍo niṭṭhito. --ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều pārājika về pháp thượng nhân - 4
54. Sau đó, đại đức Mahāmoggallāna đã nói với các tỳ khưu rằng: - “Này các đại đức, được thể nhập định bất thối, tôi đây ở nơi bờ sông Sappinikā đã nghe tiếng động của các con rồng đang hụp xuống rồi trồi lên và gầm lên tiếng rống.” Các tỳ khưu phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Làm sao đại đức Mahāmoggallāna, được thể nhập định bất thối, lại có thể nghe tiếng động? Đại đức Mahāmoggallāna khoác lác về pháp thượng nhân.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, có loại định này và vị ấy chưa được thuần thục lắm. Này các tỳ khưu, Moggallāna đã nói sự thật. Này các tỳ khưu, Moggallāna không phạm tội.” (59)
55. Khi ấy, đại đức Sobhita đã nói với các tỳ khưu rằng: - “Này các đại đức, tôi nhớ được năm trăm kiếp.” Các tỳ khưu phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Sobhita lại nói như vầy: ‘Này các đại đức, tôi nhớ được năm trăm kiếp’? Đại đức Sobhita khoác lác về pháp thượng nhân.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, Sobhita đã sống kiếp sống ấy, và kiếp sống ấy chính là một kiếp sống của Sobhita. Này các tỳ khưu, Sobhita đã nói sự thật. Này các tỳ khưu, Sobhita không phạm tội.” (60)
Điều pārājika thứ tư được đầy đủ. --ooOoo--
Bạch chư đại đức, bốn điều pārājika đã được đọc tụng xong. Vị tỳ khưu vi phạm điều nọ hoặc điều kia thuộc về các điều này thì không đạt được sự cộng trú cùng với các vị tỳ khưu,[*] trước đây như thế nào thì sau này là như vậy;[*] (vị ấy) là vị phạm tội pārājika không được cộng trú.
Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức ở đây được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.
Dứt Điều Học Pārājika. --ooOoo--
TÓM LƯỢC CHƯƠNG NÀY:
Bốn điều pārājika là: việc đôi lứa, vật không được cho, mạng người, pháp thượng nhân. Sự việc nên được phân tích, không còn sự nghi vấn.
Dứt Chương Pārājika. --ooOoo--
3. SAṄGHĀDISESAKAṆḌO TERASAKAṂ Ime kho panāyasmanto terasa saṅghādisesā dhammā uddesaṃ āgacchanti. 3. 1. PAṬHAMASAṄGHĀDISESO 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā seyyasako anabhirato brahmacariyaṃ carati. So tena kiso hoti lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto.
2. Addasā kho āyasmā udāyī āyasmantaṃ seyyasakaṃ kisaṃ lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ uppaṇḍuppaṇḍukajātaṃ dhamanisanthatagattaṃ. Disvāna āyasmantaṃ seyyasakaṃ etadavoca: “Kissa tvaṃ āvuso seyyasaka, kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto? Kacci no tvaṃ āvuso seyyasaka, anabhirato brahmacariyaṃ carasī ”ti? “Evamāvuso ”ti. “Tena hi tvaṃ āvuso seyyasaka yāvadatthaṃ bhuñja, yāvadatthaṃ supa, yāvadatthaṃ nahāya, yāvadatthaṃ bhuñjitvā yāvadatthaṃ supitvā yāvadatthaṃ nahāyitvā yadā te anabhirati uppajjati, rāgo cittaṃ anuddhaṃseti, tadā hatthena upakkamitvā asuciṃ mocehī ”ti. “Kinnu kho āvuso kappati evarūpaṃ kātun ”ti? “Āma āvuso, ahampi evaṃ 1 karomī ”ti.
3. Atha kho āyasmā seyyasako yāvadatthaṃ bhuñji, yāvadatthaṃ supi, yāvadatthaṃ nahāyi. Yāvadatthaṃ bhuñjitvā yāvadatthaṃ supitvā yāvadatthaṃ nahāyitvā, yadā anabhirati uppajjati, rāgo cittaṃ anuddhaṃseti, tadā hatthena upakkamitvā asuciṃ moceti.2 Atha kho āyasmā seyyasako aparena samayena vaṇṇavā ahosi pīṇindriyo pasannamukhavaṇṇo vippasannachavivaṇṇo.
4. Atha kho āyasmato seyyasakassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṃ seyyasakaṃ etadavocuṃ: “Pubbe kho tvaṃ āvuso seyyasaka kiso ahosi lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto. So ’dāni tvaṃ etarahi vaṇṇavā pīṇindriyo pasannamukhavaṇṇo vippasannachavivaṇṇo. Kinnu kho tvaṃ āvuso seyyasaka bhesajjaṃ karosī ”ti? “Na kho ahaṃ āvuso bhesajjaṃ karomi. Api cāhaṃ yāvadatthaṃ bhuñjāmi, yāvadatthaṃ supāmi, yāvadatthaṃ nahāyāmi, yāvadatthaṃ bhuñjitvā yāvadatthaṃ supitvā yāvadatthaṃ nahāyitvā, yadā me anabhirati uppajjati, rāgo cittaṃ anuddhaṃseti, tadā hatthena uppakkamitvā asuciṃ mocemī ”ti.
1 2 evarūpaṃ - Syā. mocesi - Ma, PTS.
3. CHƯƠNG SAṄGHĀDISESA: MƯỜI BA ĐIỀU Bạch chư đại đức, mười ba điều saṅghādisesa này được đưa ra đọc tụng.
3. 1. ĐIỀU SAṄGHĀDISESA THỨ NHẤT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Seyyasaka không được thỏa thích[*] thực hành Phạm hạnh. Vì thế, vị ấy trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân.
2. Đại đức Udāyi 1 đã nhìn thấy đại đức Seyyasaka ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân; sau khi nhìn thấy đã nói với đại đức Seyyasaka điều này: - “Này đại đức Seyyasaka, tại sao ngươi lại ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân? Này đại đức Seyyasaka, chẳng lẽ ngươi không được thỏa thích thực hành Phạm hạnh hay sao?” - “Này đại đức, đúng vậy.” - “Này đại đức Seyyasaka, như thế thì ngươi hãy ăn theo như ý thích, hãy ngủ theo như ý thích, hãy tắm theo như ý thích. Sau khi đã ăn theo như ý thích, đã ngủ theo như ý thích, đã tắm theo như ý thích, khi nào sự không thỏa thích sanh khởi ở ngươi, tham ái quấy rối tâm, khi ấy ngươi hãy dùng bàn tay gắng sức làm xuất ra tinh dịch.” - “Này đại đức, có được phép làm như thế không?” - “Này đại đức, được chớ. Ta cũng làm như thế.”
3. Sau đó, đại đức Seyyasaka đã ăn theo như ý thích, đã ngủ theo như ý thích, đã tắm theo như ý thích. Sau khi đã ăn theo như ý thích, đã ngủ theo như ý thích, đã tắm theo như ý thích, khi nào sự không thỏa thích sanh khởi, tham ái quấy rối tâm, khi ấy vị ấy đã dùng bàn tay gắng sức làm xuất ra tinh dịch. Rồi một thời gian sau, đại đức Seyyasaka đã trở nên có tướng mạo, căn quyền sung mãn, sắc mặt rạng rỡ, sắc thân an tịnh.
4. Khi ấy, các tỳ khưu thân hữu của đại đức Seyyasaka đã nói với đại đức Seyyasaka điều này: - “Này đại đức Seyyasaka, trước đây đại đức thì ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân. Giờ đây, trong lúc này, đại đức đây có tướng mạo, căn quyền sung mãn, sắc mặt rạng rỡ, sắc thân an tịnh. Này đại đức Seyyasaka, đại đức có sử dụng thuốc men gì không?” - “Này các đại đức, tôi không có sử dụng thuốc men. Tuy nhiên, tôi ăn theo như ý thích, ngủ theo như ý thích, tắm theo như ý thích. Sau khi đã ăn theo như ý thích, đã ngủ theo như ý thích, đã tắm theo như ý thích, khi nào sự không thỏa thích sanh khởi ở tôi, tham ái quấy rối tâm, khi ấy tôi dùng bàn tay gắng sức làm xuất ra tinh dịch.”
1 Đại đức Udāyi là thầy tế độ của đại đức Seyyasaka (VinA. iii, 517).
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
“Kiṃ pana tvaṃ āvuso seyyasaka yen’ eva hatthena saddhādeyyaṃ bhuñjasi, ten’ eva hatthena upakkamitvā asuciṃ mocesī ”ti? “Evamāvuso ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā seyyasako hatthena upakkamitvā asuciṃ mocessatī ”ti? Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ seyyasakaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
5. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ seyyasakaṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ seyyasaka hatthena upakkamitvā asuciṃ mocesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisa ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ, kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa hatthena upakkamitvā asuciṃ mocessasi? Nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya, visaññogāya dhammo desito no saññogāya, anupādānāya dhammo desito no saupādānāya. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa mayā virāgāya dhamme desite sarāgāya cetessasi. Visaññogāya dhamme desite saññogāya cetessasi. Anupādānāya dhamme desite saupādānāya cetessasi. Nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena rāgavirāgāya dhammo desito, madanimmadanāya, pipāsavinayāya, ālayasamugghātāya, vaṭṭūpacchedāya, taṇhakkhayāya, virāgāya, nirodhāya, nibbāṇāya dhammo desito. Nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena kāmānaṃ pahānaṃ akkhātaṃ, kāmasaññānaṃ pariññā akkhātā, kāmapipāsānaṃ paṭivinayo akkhāto, kāmavitakkānaṃ samugghāto akkhāto, kāmaparilāhānaṃ vūpasamo akkhāto. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya pasannānaṃ vā bhiyyobhāvāya. Atha khvetaṃ moghapurisa appasannānañceva appasādāya pasannānañca ekaccānaṃ aññathattāyā ”ti.
6. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ seyyasakaṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubharatāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Sañcetanikā sukkavisaṭṭhi 1 saṅghādiseso ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Paṭhamapaññatti]
1 sukkavissaṭṭhi- Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
- “Này đại đức Seyyasaka, có phải đại đức gắng sức làm xuất ra tinh dịch bằng chính bàn tay thọ dụng vật tín thí?” - “Này các đại đức, đúng vậy.” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Seyyasaka lại dùng bàn tay gắng sức làm xuất ra tinh dịch vậy?” Sau đó, khi đã khiển trách đại đức Seyyasaka bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
5. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Seyyasaka rằng: - “Này Seyyasaka, nghe nói ngươi dùng bàn tay gắng sức làm xuất ra tinh dịch, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, tại sao ngươi đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vầy lại không thể thực hành Phạm hạnh thanh tịnh một cách trọn vẹn đến cuối cuộc đời? Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn ràng buộc chứ không phải để đưa đến sự ràng buộc, đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn chấp thủ chứ không phải để đưa đến sự chấp thủ hay sao? Này kẻ rồ dại, thế mà ở đây trong khi Ta thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái thì ngươi lại nghĩ đến tham ái, thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn ràng buộc thì ngươi lại nghĩ đến sự ràng buộc, thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn chấp thủ thì ngươi lại nghĩ đến sự chấp thủ. Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng Pháp để đưa đến sự không còn tham ái trong các ái, để đưa đến sự không còn đam mê trong các nỗi đam mê, để kềm chế sự khao khát, để trừ diệt sự vướng mắc, để cắt đứt vòng tái sanh, để diệt tận ái, để ly tham, để đưa đến sự tịch diệt, để đưa đến Niết Bàn hay sao? Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã đề cập đến sự từ bỏ các dục, đã đề cập đến sự hiểu rõ về các dục tưởng, đã đề cập đến sự kềm chế các nỗi khao khát về dục, đã đề cập đến sự trừ diệt các dục tầm, đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. Này kẻ rồ dại, hơn nữa chính sự việc này đem lại sự không có niềm tin ở những kẻ chưa có đức tin và làm thay đổi (niềm tin) của một số người đã có đức tin.”
6. Khi ấy, đức Thế Tôn đã khiển trách đại đức Seyyasaka bằng nhiều phương thức về sự khó khăn trong việc cấp dưỡng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Việc xuất ra tinh do sự cố ý thì tội saṅghādisesa.”[*]
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định lần đầu]
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
7. Tena kho pana samayena bhikkhū paṇitāni bhojanāni bhuñjitvā muṭṭhassatī asampajānā niddaṃ okkamanti. Tesaṃ muṭṭhassatīnaṃ asampajānānaṃ niddaṃ okkamantānaṃ supinantena asuci muccati. 1 Tesaṃ kukkuccaṃ ahosi: “Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ ‘sañcetanikā sukkavisaṭṭhi saṅghādiseso ’ti. Amhākañca supinantena asuci muccati. Atthi cettha cetanā labbhati. 2 Kacci nu kho mayaṃ saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpannā ”ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Atthesā bhikkhave cetanā, sā ca kho abbohārikā ’ti. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Sañcetanikā sukkavisaṭṭhi aññatra supinantā saṅghādiseso ”ti.
[Dutiyapaññatti]
8. Sañcetanikā ’ti jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā vītikkamo.
Sukkan ’ti dasa sukkāni: nīlaṃ pītaṃ lohitakaṃ odātaṃ takkavaṇṇaṃ dakavaṇṇaṃ telavaṇṇaṃ khīravaṇṇaṃ dadhivaṇṇaṃ sappivaṇṇaṃ.
Visaṭṭhī ’ti ṭhānato cāvanaṃ3 vuccati visaṭṭhī ’ti.
Aññatra supinantā ’ti ṭhapetvā supinantaṃ.
Saṅghādiseso ’ti saṅgho ’va tassā āpattiyā parivāsaṃ deti, mūlāya paṭikkassati, mānattaṃ deti, abbheti na sambahulā na ekapuggalo, tena vuccati saṅghādiseso ’ti. Tass’ eva āpattinikāyassa nāmakammaṃ adhivacanaṃ, tena ’pi vuccati saṅghādiseso ’ti.
9. Ajjhattarūpe moceti, bahiddhārūpe moceti, ajjhattabahiddhārūpe moceti, ākāse kaṭiṃ kampento moceti, rāgūpatthambhe moceti, vaccūpatthambhe moceti, passāvūpatthambhe moceti, vātūpatthambhe moceti, uccāliṅgapāṇakadaṭṭhūpatthambhe moceti, ārogyatthāya moceti, sukhatthāya moceti, bhesajjatthāya moceti, dānatthāya moceti, puññatthāya moceti, yaññatthāya moceti, saggatthāya moceti, bījatthāya moceti, vīmaṃsatthāya moceti, davatthāya moceti, nīlaṃ moceti, pītakaṃ moceti, lohitakaṃ moceti, odātaṃ moceti, takkavaṇṇaṃ moceti, dakavaṇṇaṃ moceti, telavaṇṇaṃ moceti, khīravaṇṇaṃ moceti, dadhivaṇṇaṃ moceti, sappivaṇṇaṃ moceti.
1 3 mucci - PTS. ṭhānato cāvanā - Ma, PTS; 2 upalabbhati - Syā. ṭhānā cāvanā - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
7. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu sau khi thọ thực các loại vật thực hảo hạng có niệm bị xao lãng, không tỉnh giác, rồi rơi vào giấc ngủ. Trong khi các vị ấy có niệm bị xao lãng, không tỉnh giác, rồi rơi vào giấc ngủ, tinh dịch bị xuất ra do chiêm bao. Các vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định rằng: ‘Việc xuất ra tinh do sự cố ý thì tội saṅghādisesa.’ Và tinh dịch của chúng ta đã bị xuất ra do chiêm bao. Và trong trường hợp này có sự cố ý dự phần vào; phải chăng chúng ta đã phạm tội saṅghādisesa?” Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, sự cố ý ấy là có nhưng nó không đáng kể. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Việc xuất ra tinh dịch có sự cố ý thì tội saṅghādisesa, ngoại trừ chiêm bao.” [Sự quy định lần hai]
8. Sự cố ý: là sự vi phạm trong khi biết, trong khi tự mình nhận biết, sau khi đã suy nghĩ, sau khi đã khẳng định.
Tinh: có mười loại tinh: màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng, màu sữa loãng, màu nước, màu dầu ăn, màu sữa tươi, màu sữa đông, màu bơ lỏng.
Sự xuất ra: sự làm di chuyển khỏi vị trí được gọi là ‘sự xuất ra.’
Ngoại trừ chiêm bao: trừ ra trường hợp đang nằm mơ.
Tội saṅghādisesa: Chỉ có hội chúng–không phải một số vị không phải cá nhân–ban cho hình phạt parivāsa của tội ấy, cho thực hành lại từ đầu, ban cho hình phạt mānatta, cho giải tội; vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’ Là việc định danh, tức là việc đặt tên cho cả nhóm tội giống như tội ấy; vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’
9. Làm xuất ra ở sắc pháp thuộc nội phần, làm xuất ra ở sắc pháp thuộc ngoại phần, làm xuất ra ở sắc pháp thuộc nội phần và ngoại phần, làm xuất ra trong khi lắc hông ở khoảng không, làm xuất ra khi có sự tác động của tham ái, làm xuất ra khi có sự tác động của phân, làm xuất ra khi có sự tác động của nước tiểu, làm xuất ra khi có sự tác động của gió, làm xuất ra khi có sự tác động của sâu bọ, làm xuất ra vì mục đích sức khoẻ, làm xuất ra vì mục đích khoái lạc, làm xuất ra vì mục đích dược phẩm, làm xuất ra vì mục đích bố thí, làm xuất ra vì mục đích phước thiện, làm xuất ra vì mục đích tế lễ, làm xuất ra vì mục đích cõi trời, làm xuất ra vì mục đích nòi giống, làm xuất ra vì mục đích nghiên cứu, làm xuất ra vì mục đích đùa giỡn, làm xuất ra tinh màu xanh, làm xuất ra tinh màu vàng, làm xuất ra tinh màu đỏ, làm xuất ra tinh màu trắng, làm xuất ra tinh màu sữa loãng, làm xuất ra tinh màu nước, làm xuất ra tinh màu dầu ăn, làm xuất ra tinh màu sữa tươi, làm xuất ra tinh màu sữa đông, làm xuất ra tinh màu bơ lỏng.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
10. Ajjhattarūpe ’ti ajjhattaṃ upādinne rūpe.
Bahiddhārūpe ’ti bahiddhā upādinne vā anupādinne vā.
Ajjhattabahiddhārūpe ’ti tadubhaye.
Ākāse kaṭiṃ kampento ’ti ākāse vāyamantassa aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti.
Rāgūpatthambhe ’ti rāgena pīḷitassa aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti.
Vaccūpatthambhe ’ti vaccena pīḷitassa aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti.
Passāvūpatthambhe ’ti passāvena pīḷitassa aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti.
Vātūpatthambhe ’ti vātena pīḷitassa aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti.
Uccāliṅgapāṇakadaṭṭhūpatthambhe ’ti uccāliṅgapāṇakadaṭṭhena aṅgajātaṃ kammaniyaṃ hoti.
Ārogyatthāyā ’ti ārogo bhavissāmi.
Sukhatthāyā ’ti sukhaṃ vedanaṃ uppādessāmi.
Bhesajjatthāyā ’ti bhesajjaṃ bhavissati.
Dānatthāyā ’ti dānaṃ dassāmi.
Puññatthāyā ’ti puññaṃ bhavissati.
Yaññatthāyā ’ti yaññaṃ yajissāmi.
Saggatthāyā ’ti saggaṃ gamissāmi.
Bījatthāyā ’ti bījaṃ bhavissati.
Vīmaṃsatthāyā ’ti nīlaṃ bhavissati ―pe― sappivaṇṇaṃ bhavissati.
Davatthāyā ’ti khiḍḍādhippāyo.
11. Ajjhattarūpe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Bahiddhārūpe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Ajjhattabahiddhārūpe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Ākāse kaṭiṃ kampento ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Rāgūpatthambhe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
10. Ở sắc pháp thuộc nội phần: là ở sắc pháp có liên quan đến phần ở bên trong. Ở sắc pháp thuộc ngoại phần: là ở sắc pháp có liên quan hoặc không có liên quan đến phần ở bên ngoài. Ở sắc pháp thuộc nội phần và ngoại phần: là ở cả hai nơi. Trong khi lắc hông ở khoảng không: là dương vật của vị đang ra sức ở khoảng không trở nên thích ứng. Khi có sự tác động của tham ái: là dương vật của vị bị tham ái quấy rối trở nên thích ứng. Khi có sự tác động của phân: là dương vật của vị bị phân quấy rối trở nên thích ứng. Khi có sự tác động của nước tiểu: là dương vật của vị bị nước tiểu quấy rối trở nên thích ứng. Khi có sự tác động của gió: là dương vật của vị bị gió quấy rối trở nên thích ứng. Khi có sự tác động của sâu bọ: là dương vật của vị bị sâu bọ cắn trở nên thích ứng. Vì mục đích sức khoẻ: là (nghĩ rằng): “Ta sẽ không có bệnh.” Vì mục đích khoái lạc: là (nghĩ rằng): “Ta sẽ tạo ra cảm giác khoái lạc.” Vì mục đích dược phẩm: là (nghĩ rằng): “Sẽ có được thuốc men.” Vì mục đích bố thí: là (nghĩ rằng): “Ta sẽ cho vật thí.” Vì mục đích phước thiện: là (nghĩ rằng): “Sẽ có được phước báu.” Vì mục đích tế lễ: là (nghĩ rằng): “Ta sẽ cúng hiến vật tế lễ.” Vì mục đích cõi trời: là (nghĩ rằng): “Ta sẽ đi đến cõi trời.” Vì mục đích nòi giống: là (nghĩ rằng): “Sẽ có được nòi giống.” Vì mục đích nghiên cứu: là (nghĩ rằng): “Sẽ có được tinh màu xanh, ―(như trên)― sẽ có được tinh màu bơ lỏng.” Vì mục đích đùa giỡn: có ý định chơi giỡn. 11. Ở sắc pháp thuộc nội phần, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Ở sắc pháp thuộc ngoại phần, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Ở sắc pháp thuộc nội phần và ngoại phần, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Trong khi lắc hông ở khoảng không, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Khi có sự tác động của tham ái, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
Vaccūpatthambhe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Passāvūpatthambhe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Vātūpatthambhe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Uccāliṅgapāṇakadaṭṭhūpatthambhe ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
12. Ārogyatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Sukhatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Bhesajjatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Dānatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Puññatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Yaññatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Saggatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Bījatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Vīmaṃsatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Davatthāya ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
13. Nīlaṃ ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ ―pe― Dadhivaṇṇaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Suddhikaṃ niṭṭhitaṃ.
14. Ārogyatthañca sukhatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Ārogyatthañca bhesajjatthañca ―pe― Ārogatthañca dānatthañca ―pe― Ārogyatthañca puññatthañca ―pe― Ārogyatthañca yaññatthañca ―pe― Ārogyatthañca saggatthañca ―pe― Ārogyatthañca bījatthañca ―pe― Ārogyatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Ārogyatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakassa 1 khaṇḍacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
1 ekamūlakaṃ - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
Khi có sự tác động của phân, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Khi có sự tác động của nước tiểu, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Khi có sự tác động của gió, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Khi có sự tác động do đã bị sâu bọ cắn, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
12. Vì mục đích sức khoẻ, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích khoái lạc, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích dược phẩm, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích bố thí, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích phước thiện, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích tế lễ, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích cõi trời, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích nòi giống, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích nghiên cứu, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vì mục đích đùa giỡn, vị suy nghĩ đến rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
13. Vị suy nghĩ đến tinh màu xanh rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến ... tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt phần đơn giản.
14. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ và mục đích khoái lạc rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ và mục đích dược phẩm ... mục đích sức khoẻ và mục đích bố thí ... mục đích sức khoẻ và mục đích phước thiện ... mục đích sức khoẻ và mục đích tế lễ ... mục đích sức khoẻ và mục đích cõi trời ... mục đích sức khoẻ và mục đích nòi giống ... mục đích sức khoẻ và mục đích nghiên cứu ... mục đích sức khoẻ và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt sự luân phiên từng phần của một nhân tố.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
15. Sukhatthañca bhesajjatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Sukhatthañca dānatthañca ―pe― Sukhatthañca puññatthañca ―pe― Sukhatthañca yaññatthañca ―pe― Sukhatthañca saggatthañca ―pe― Sukhatthañca bījatthañca ―pe― Sukhatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Sukhatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Sukhatthañca ārogyatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
16. Bhesajjatthañca dānatthañca ―pe― Bhesajjatthañca puññatthañca ―pe― Bhesajjatthañca yaññatthañca ―pe― Bhesajjatthañca saggatthañca ―pe― Bhesajjatthañca bījatthañca ―pe― Bhesajjatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Bhesajjatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Bhesajjatthañca ārogyatthañca ―pe― Bhesajjatthañca sukhatthañca ceteti, upakkamati, muccati āpatti saṅghādisesassa.
17. Dānatthañca puññatthañca ―pe― Dānatthañca yaññatthañca ―pe― Dānatthañca saggatthañca ―pe― Dānatthañca bījatthañca ―pe― Dānatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Dānatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Dānatthañca ārogyatthañca ―pe― Dānatthañca sukhatthañca ―pe― Dānatthañca bhesajjatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
18. Puññatthañca yaññatthañca ―pe― Puññatthañca saggatthañca ―pe― Puññatthañca bījatthañca ―pe― Puññatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Puññatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Puññatthañca ārogyatthañca ―pe― Puññatthañca sukhatthañca ―pe― Puññatthañca bhesajjatthañca ―pe― Puññatthañca dānatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
19. Yaññatthañca saggatthañca ―pe― Yaññatthañca bījatthañca ―pe― Yaññatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Yaññatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Yaññatthañca ārogyatthañca ―pe― Yaññatthañca sukhatthañca ―pe― Yaññatthañca bhesajjatthañca ―pe― Yaññatthañca dānatthañca ―pe― Yaññatthañca puññatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
15. Vị suy nghĩ đến mục đích khoái lạc và mục đích dược phẩm rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích khoái lạc và mục đích bố thí ... mục đích khoái lạc và mục đích phước thiện ... mục đích khoái lạc và mục đích tế lễ ... mục đích khoái lạc và mục đích cõi trời ... mục đích khoái lạc và mục đích nòi giống ... mục đích khoái lạc và mục đích nghiên cứu ... Vị suy nghĩ đến mục đích khoái lạc và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích khoái lạc và mục đích sức khoẻ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
16. Vị suy nghĩ đến mục đích dược phẩm và mục đích bố thí ... mục đích dược phẩm và mục đích phước thiện ... mục đích dược phẩm và mục đích tế lễ ... mục đích dược phẩm và mục đích cõi trời ... mục đích dược phẩm và mục đích nòi giống ... mục đích dược phẩm và mục đích nghiên cứu ... mục đích dược phẩm và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích dược phẩm và mục đích sức khoẻ ... mục đích dược phẩm và mục đích khoái lạc rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
17. Vị suy nghĩ đến mục đích bố thí và mục đích phước thiện ... mục đích bố thí và mục đích tế lễ ... mục đích bố thí và mục đích cõi trời ... mục đích bố thí và mục đích nòi giống ... mục đích bố thí và mục đích nghiên cứu ... mục đích bố thí và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích bố thí và mục đích sức khoẻ ... mục đích bố thí và mục đích khoái lạc ... mục đích bố thí và mục đích dược phẩm rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
18. Vị suy nghĩ đến mục đích phước thiện và mục đích tế lễ ... mục đích phước thiện và mục đích cõi trời ... mục đích phước thiện và mục đích nòi giống ... mục đích phước thiện và mục đích nghiên cứu ... mục đích phước thiện và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích phước thiện và mục đích sức khoẻ ... mục đích phước thiện và mục đích khoái lạc ... mục đích phước thiện và mục đích dược phẩm ... mục đích phước thiện và mục đích bố thí rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
19. Vị suy nghĩ đến mục đích tế lễ và mục đích cõi trời ... mục đích tế lễ và mục đích nòi giống ... mục đích tế lễ và mục đích nghiên cứu ... mục đích tế lễ và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích tế lễ và mục đích sức khoẻ ... mục đích tế lễ và mục đích khoái lạc ... mục đích tế lễ và mục đích dược phẩm ... mục đích tế lễ và mục đích bố thí ... mục đích tế lễ và mục đích phước thiện rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
20. Saggatthañca bījatthañca ―pe― Saggatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Saggatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Saggatthañca ārogyatthañca ―pe― Saggatthañca sukhatthañca ―pe― Saggatthañca bhesajjatthañca ―pe― Saggatthañca dānatthañca ―pe― Saggatthañca puññatthañca ―pe― Saggatthañca yaññatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
21. Bījatthañca vīmaṃsatthañca ―pe― Bījatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Bījatthañca ārogyatthañca ―pe― Bījatthañca sukhatthañca ―pe― Bījatthañca bhesajjatthañca ―pe― Bījatthañca dānatthañca ―pe― Bījatthañca puññatthañca ―pe― Bījatthañca yaññatthañca ―pe― Bījatthañca saggatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
22. Vīmaṃsatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Vīmaṃsatthañca ārogyatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañ ca sukhatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañca bhesajjatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañca dānatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañca puññatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañca yaññatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañca saggatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañca bījatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
23. Davatthañca ārogyatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Davatthañca sukhatthañca ―pe― Davatthañca bhesajjatthañca ―pe― Davatthañca dānatthañca ―pe― Davatthañca puññatthañca ―pe― Davatthañca yaññatthañca ―pe― Davatthañca saggatthañca ―pe― Davatthañca bījatthañca ―pe― Davatthañca vīmaṃsatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakassa baddhacakkaṃ saṅkhittaṃ.
Ekamūlakassa cakkapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.
24. Ārogyatthañca sukhatthañca bhesajjatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. ―pe― Ārogyatthañca sukhatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Dumūlakassa khaṇḍacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
20. Vị suy nghĩ đến mục đích cõi trời và mục đích nòi giống ... mục đích cõi trời và mục đích nghiên cứu ... mục đích cõi trời và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích cõi trời và mục đích sức khoẻ ... mục đích cõi trời và mục đích khoái lạc ... mục đích cõi trời và mục đích dược phẩm ... mục đích cõi trời và mục đích bố thí ... mục đích cõi trời và mục đích phước thiện ... mục đích cõi trời và mục đích tế lễ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
21. Vị suy nghĩ đến mục đích nòi giống và mục đích nghiên cứu ... mục đích nòi giống và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích nòi giống và mục đích sức khoẻ ... mục đích nòi giống và mục đích khoái lạc ... mục đích nòi giống và mục đích dược phẩm ... mục đích nòi giống và mục đích bố thí ... mục đích nòi giống và mục đích phước thiện ... mục đích nòi giống và mục đích tế lễ ... mục đích nòi giống và mục đích cõi trời rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
22. Vị suy nghĩ đến mục đích nghiên cứu và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích nghiên cứu và mục đích sức khoẻ ... mục đích nghiên cứu và mục đích khoái lạc ... mục đích nghiên cứu và mục đích dược phẩm ... mục đích nghiên cứu và mục đích bố thí ... mục đích nghiên cứu và mục đích phước thiện ... mục đích nghiên cứu và mục đích tế lễ ... mục đích nghiên cứu và mục đích cõi trời ... mục đích nghiên cứu và mục đích nòi giống rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
23. Vị suy nghĩ đến mục đích đùa giỡn và mục đích sức khoẻ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích đùa giỡn và mục đích khoái lạc ... mục đích đùa giỡn và mục đích dược phẩm ... mục đích đùa giỡn và mục đích bố thí ... mục đích đùa giỡn và mục đích phước thiện ... mục đích đùa giỡn và mục đích tế lễ ... mục đích đùa giỡn và mục đích cõi trời ... mục đích đùa giỡn và mục đích nòi giống ... mục đích đùa giỡn và mục đích nghiên cứu rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
Sự luân phiên kết hợp của một nhân tố đã được tóm lược.
Dứt phần giản lược về sự luân phiên của một nhân tố.
24. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ, mục đích khoái lạc, và mục đích dược phẩm rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)― Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ, mục đích khoái lạc, và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt sự luân phiên từng phần của hai nhân tố.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
25. Sukhatthañca bhesajjatthañca dānatthañca ceteti upakkamati muccati āpatti saṅghādisesassa. ―pe― Sukhatthañca bhesajjatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Sukhatthañca bhesajjatthañca ārogyatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Dumūlakassa baddhacakkaṃ saṅkhittaṃ.
26. Vīmaṃsatthañca davatthañca ārogyatthañca ceteti upakkamati muccati āpatti saṅghādisesassa. ―pe― Vīmaṃsatthañca davatthañca sukhatthañca ―pe― Vīmaṃsatthañca davatthañca bījatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Dumūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
27. Timūlakampi catumūlakampi pañcamūlakampi chamūlakampi sattamūlakampi aṭṭhamūlakampi navamūlakampi evameva vitthāretabbaṃ.
*****
IDAṂ SABBAMŪLAKAṂ:
28. Ārogyatthañca sukhatthañca bhesajjatthañca dānatthañca puññatthañca yaññatthañca saggatthañca bījatthañca vīmaṃsatthañca davatthañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Sabbamūlakaṃ niṭṭhitaṃ. Cakkapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.
29. Nīlañca pītakañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Nīlañca lohitakañca ―pe― Nīlañca odātañca ―pe― Nīlañca takkavaṇṇañca ―pe― Nīlañca dakavaṇṇañca ―pe― Nīlañca telavaṇṇañca ―pe― Nīlañca khīravaṇṇañca ―pe― Nīlañca dadhivaṇṇañca ―pe― Nīlañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Ekamūlakassa khaṇḍacakkaṃ.
30. Pītakañca lohitakañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Pītakañca odātañca ―pe― Pītakañca takkavaṇṇañca ―pe― Pītakañca dakavaṇṇañca ―pe― Pītakañca telavaṇṇañca ―pe― Pītakañca khīravaṇṇañca ―pe― Pītakañca dadhivaṇṇañca ―pe― Pītakañca sappivaṇṇañca ―pe― Pītakañca nīlañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Ekamūlakassa baddhacakkaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
25. Vị suy nghĩ đến mục đích khoái lạc, mục đích dược phẩm, và mục đích bố thí rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)― Vị suy nghĩ đến mục đích khoái lạc, mục đích dược phẩm, và mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích khoái lạc, mục đích dược phẩm, và mục đích sức khoẻ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp của hai nhân tố đã được tóm lược.
26. Vị suy nghĩ đến mục đích nghiên cứu, mục đích đùa giỡn, và mục đích sức khoẻ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)― Vị suy nghĩ đến mục đích nghiên cứu, mục đích đùa giỡn, và mục đích khoái lạc ―(như trên)― mục đích nghiên cứu, mục đích đùa giỡn, và mục đích nòi giống rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần hai nhân tố.
27. Phần liên quan đến ba nhân tố, phần liên quan đến bốn nhân tố, phần liên quan đến năm nhân tố, phần liên quan đến sáu nhân tố, phần liên quan đến bảy nhân tố, phần liên quan đến tám nhân tố, phần liên quan đến chín nhân tố nên được giải chi tiết y như thế. ***** ĐÂY LÀ PHẦN TẤT CẢ CÁC NHÂN TỐ:
28. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ, mục đích khoái lạc, mục đích dược phẩm, mục đích bố thí, mục đích phước thiện, mục đích tế lễ, mục đích cõi trời, mục đích nòi giống, mục đích nghiên cứu, mục đích đùa giỡn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần tất cả các nhân tố. Dứt phần giản lược về sự luân phiên.
29. Vị suy nghĩ đến tinh màu xanh và tinh màu vàng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu xanh và tinh màu đỏ ... tinh màu xanh và tinh màu trắng ... tinh màu xanh và tinh màu sữa loãng ... tinh màu xanh và tinh màu nước ... tinh màu xanh và tinh màu dầu ăn ... tinh màu xanh và tinh màu sữa tươi ... tinh màu xanh và tinh màu sữa đông ... tinh màu xanh và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần của một nhân tố.
30. Vị suy nghĩ đến tinh màu vàng và tinh màu đỏ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu vàng và tinh màu trắng ... tinh màu vàng và tinh màu sữa loãng ... tinh màu vàng và tinh màu nước ... tinh màu vàng và tinh màu dầu ăn ... tinh màu vàng và tinh màu sữa tươi ... tinh màu vàng và tinh màu sữa đông ... tinh màu vàng và tinh màu bơ lỏng ... tinh màu vàng và tinh màu xanh rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp của một nhân tố.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
31. Lohitakañca odātañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Lohitakañca takkavaṇṇañca ―pe― Lohitakañca dakavaṇṇañca ―pe― Lohitakañca telavaṇṇañca ―pe― Lohitakañca khīravaṇṇañca ―pe― Lohitakañca dadhivaṇṇañca ―pe― Lohitakañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Lohitakañca nīlañca ―pe― Lohitakañca pītakañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
32. Odātañca takkavaṇṇañca ―pe― Odātañca dakavaṇṇañca ―pe― Odātañca telavaṇṇañca ―pe― Odātañca khīravaṇṇañca ―pe― Odātañca dadhivaṇṇañca ―pe― Odātañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Odātañca nīlañca ―pe― Odātañca pītakañca ―pe― Odātañca lohitakañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
33. Takkavaṇṇañca dakavaṇṇañca ―pe― Takkavaṇṇañca telavaṇṇañca ―pe― Takkavaṇṇañca khīravaṇṇañca ―pe― Takkavaṇṇañca dadhivaṇṇañca ―pe― Takkavaṇṇañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Takkavaṇṇañca nīlañca ―pe― Takkavaṇṇañca pītakañca ―pe― Takkavaṇṇañca lohitakañca ―pe― Takkavaṇṇañca odātañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
34. Dakavaṇṇañca telavaṇṇañca ―pe― Dakavaṇṇañca khīravaṇṇañca ―pe― Dakavaṇṇañca dadhivaṇṇañca ―pe― Dakavaṇṇañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Dakavaṇṇañca nīlañca ―pe― Dakavaṇṇañca pītakañca ―pe― Dakavaṇṇañca lohitakañca ―pe― Dakavaṇṇañca odātañca ―pe― Dakavaṇṇañca takkavaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
35. Telavaṇṇañca khīravaṇṇañca ―pe― Telavaṇṇañca dadhivaṇṇañca ―pe― Telavaṇṇañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Telavaṇṇañca nīlañca ―pe― Telavaṇṇañca pītakañca ―pe― Telavaṇṇañca lohitakañca ―pe― Telavaṇṇañca odātañca ―pe― Telavaṇṇañca takkavaṇṇañca ―pe― Telavaṇṇañca dakavaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
36. Khīravaṇṇañca dadhivaṇṇañca ―pe― Khīravaṇṇañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Khīravaṇṇañca nīlañca ―pe― Khīravaṇṇañca pītakañca ―pe― Khīravaṇṇañca lohitakañca ―pe― Khīravaṇṇañca odātañca ―pe― Khīravaṇṇañca takkavaṇṇañca ―pe― Khīravaṇṇañca dakavaṇṇañca ―pe― Khīravaṇṇañca telavaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
31. Vị suy nghĩ đến tinh màu đỏ và tinh màu trắng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu đỏ và tinh màu sữa loãng ... tinh màu đỏ và tinh màu nước ... tinh màu đỏ và tinh màu dầu ăn ... tinh màu đỏ và tinh màu sữa tươi ... tinh màu đỏ và tinh màu sữa đông ... tinh màu đỏ và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu đỏ và tinh màu xanh ... tinh màu đỏ và tinh màu vàng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
32. Vị suy nghĩ đến tinh màu trắng và tinh màu sữa loãng ... tinh màu trắng và tinh màu nước ... tinh màu trắng và tinh màu dầu ăn ... tinh màu trắng và tinh màu sữa tươi ... tinh màu trắng và tinh màu sữa đông ... tinh màu trắng và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu trắng và tinh màu xanh ... tinh màu trắng và tinh màu vàng ... tinh màu trắng và tinh màu đỏ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
33. Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa loãng và tinh màu nước ... tinh màu sữa loãng và tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa loãng và tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa loãng và tinh màu sữa đông ... tinh màu sữa loãng và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa loãng và tinh màu xanh ... tinh màu sữa loãng và tinh màu vàng ... tinh màu sữa loãng và tinh màu đỏ ... tinh màu sữa loãng và tinh màu trắng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
34. Vị suy nghĩ đến tinh màu nước và tinh màu dầu ăn ... tinh màu nước và tinh màu sữa tươi ... tinh màu nước và tinh màu sữa đông ... tinh màu nước và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu nước và tinh màu xanh ... tinh màu nước và tinh màu vàng ... tinh màu nước và tinh màu đỏ ... tinh màu nước và tinh màu trắng ... tinh màu nước và tinh màu sữa loãng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
35. Vị suy nghĩ đến tinh màu dầu ăn và tinh màu sữa tươi ... tinh màu dầu ăn và tinh màu sữa đông ... tinh màu dầu ăn và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu dầu ăn và tinh màu xanh ... tinh màu dầu ăn và tinh màu vàng ... tinh màu dầu ăn và tinh màu đỏ ... tinh màu dầu ăn và tinh màu trắng ... tinh màu dầu ăn và tinh màu sữa loãng ... tinh màu dầu ăn và tinh màu nước rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
36. Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa tươi và tinh màu sữa đông ... tinh màu sữa tươi và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa tươi và tinh màu xanh ... tinh màu sữa tươi và tinh màu vàng ... tinh màu sữa tươi và tinh màu đỏ ... tinh màu sữa tươi và tinh màu trắng ... tinh màu sữa tươi và tinh màu sữa loãng ... tinh màu sữa tươi và tinh màu nước ... tinh màu sữa tươi và tinh màu dầu ăn rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
37. Dadhivaṇṇañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Dadhivaṇṇañca nīlañca ―pe― Dadhivaṇṇañca pītakañca ―pe― Dadhivaṇṇañca lohitakañca ―pe― Dadhivaṇṇañca odātañca ―pe― Dadhivaṇṇañca takkavaṇṇañca ―pe― Dadhivaṇṇañca dakavaṇṇañca ―pe― Dadhivaṇṇañca telavaṇṇañca ―pe― Dadhivaṇṇañca khīravaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
38. Sappivaṇṇañca nīlañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Sappivaṇṇañca pītakañca ―pe― Sappivaṇṇañca lohitakañca ―pe― Sappivaṇṇañca odātañca ―pe― Sappivaṇṇañca takkavaṇṇañca ―pe― Sappivaṇṇañca dakavaṇṇañca ―pe― Sappivaṇṇañca telavaṇṇañca ―pe― Sappivaṇṇañca khīravaṇṇañca ―pe― Sappivaṇṇañca dadhivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakassa baddhacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
39. Nīlañca pītakañca lohitakañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Nīlañca pītakañca odātakañca ―pe― Nīlañca pītakañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Dumūlakassa khaṇḍacakkaṃ.
40. Pītakañca lohitakañca odātañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. ―pe― Pītakañca lohitakañca sappivaṇṇañca ―pe― Pītakañca lohitakañca nīlañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Dumūlakassa baddhacakkaṃ.
41. Dadhivaṇṇañca sappivaṇṇañca nīlañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. ―pe― Dadhivaṇṇañca sappivaṇṇañca khīravaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Dumūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
42. Timūlakampi catumūlakampi pañcamūlakampi chamūlakampi sattamūlakampi aṭṭhamūlakampi navamūlakampi evameva vitthāretabbaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
37. Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa đông và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa đông và tinh màu xanh ... tinh màu sữa đông và tinh màu vàng ... tinh màu sữa đông và tinh màu đỏ ... tinh màu sữa đông và tinh màu trắng ... tinh màu sữa đông và tinh màu sữa loãng ... tinh màu sữa đông và tinh màu nước ... tinh màu sữa đông và tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa đông và tinh màu sữa tươi rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa.
38. Vị suy nghĩ đến tinh màu bơ lỏng và tinh màu xanh rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu bơ lỏng và tinh màu vàng ... tinh màu bơ lỏng và tinh màu đỏ ... tinh màu bơ lỏng và tinh màu trắng ... tinh màu bơ lỏng và tinh màu sữa loãng ... tinh màu bơ lỏng và tinh màu nước ... tinh màu bơ lỏng và tinh màu dầu ăn ... tinh màu bơ lỏng và tinh màu sữa tươi ... tinh màu bơ lỏng và tinh màu sữa đông rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên kết hợp của một nhân tố.
39. Vị suy nghĩ đến tinh màu xanh, tinh màu vàng, và tinh màu đỏ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến tinh màu xanh, tinh màu vàng, và tinh màu trắng ―(như trên)― tinh màu xanh, tinh màu vàng, và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần của hai nhân tố.
40. Vị suy nghĩ đến tinh màu vàng, tinh màu đỏ, và tinh màu trắng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)― Vị suy nghĩ đến tinh màu vàng, tinh màu đỏ, và tinh màu bơ lỏng ―(như trên)― tinh màu vàng, tinh màu đỏ, và tinh màu xanh rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên kết hợp của hai nhân tố.
41. Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa đông, tinh màu bơ lỏng, và tinh màu xanh rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)― Vị suy nghĩ đến tinh màu sữa đông, tinh màu bơ lỏng, và tinh màu sữa tươi rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần hai nhân tố.
42. Phần liên quan đến ba nhân tố, phần liên quan đến bốn nhân tố, phần liên quan đến năm nhân tố, phần liên quan đến sáu nhân tố, phần liên quan đến bảy nhân tố, phần liên quan đến tám nhân tố, phần liên quan đến chín nhân tố nên được giải chi tiết y như thế.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
IDAṂ SABBAMŪLAKAṂ:
43. Nīlañca pītakañca lohitakañca odātañca takkavaṇṇañca dakavaṇṇañca telavaṇṇañca khīravaṇṇañca dadhivaṇṇañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Sabbamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
44. Ārogyatthañca nīlañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Ārogyatthañca sukhatthañca nīlañca pītakañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. Ārogyatthañca sukhatthañca bhesajjatthañca nīlañca pītakañca lohitakañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa. ―pe― sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Ubhatovaḍḍhakaṃ evameva netabbaṃ. 1
45. Ārogyatthañca sukhatthañca bhesajjatthañca dānatthañca puññatthañca yaññatthañca saggatthañca bījatthañca vīmaṃsatthañca davatthañca nīlañca pītakañca lohitakañca odātakañca takkavaṇṇañca dakavaṇṇañca telavaṇṇañca khīravaṇṇañca dadhivaṇṇañca sappivaṇṇañca ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Missakacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
46. Nīlaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, pītakaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Nīlaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, lohitakaṃ ―pe― odātaṃ ―pe― takkavaṇṇaṃ ―pe― dakavaṇṇaṃ ―pe― telavaṇṇaṃ ―pe― khīravaṇṇaṃ ―pe― dadhivaṇṇaṃ ―pe― sappivaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
47. Pītakaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, lohitakaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Pītakaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, odātaṃ ―pe― takkavaṇṇaṃ ―pe― dakavaṇṇaṃ ―pe― telavaṇṇaṃ ―pe― khīravaṇṇaṃ ―pe― dadhivaṇṇaṃ ―pe― sappivaṇṇaṃ ―pe― nīlaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
1 vaḍḍhetabbaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
ĐÂY LÀ PHẦN TẤT CẢ CÁC NHÂN TỐ:
43. Vị suy nghĩ đến tinh màu xanh, tinh màu vàng, tinh màu đỏ, tinh màu trắng, tinh màu sữa loãng, tinh màu nước, tinh màu dầu ăn, tinh màu sữa tươi, tinh màu sữa đông, và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần tất cả các nhân tố.
44. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ và tinh màu xanh rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ, mục đích khoái lạc, tinh màu xanh, và tinh màu vàng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ, mục đích khoái lạc, mục đích dược phẩm, tinh màu xanh, tinh màu vàng, và tinh màu đỏ rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)― và tinh màu sữa đông rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Sự khai triển cả hai nên được tiến hành y như thế.
45. Vị suy nghĩ đến mục đích sức khoẻ, mục đích khoái lạc, mục đích dược phẩm, mục đích bố thí, mục đích phước thiện, mục đích tế lễ, mục đích cõi trời, mục đích nòi giống, mục đích nghiên cứu, mục đích đùa giỡn, tinh màu xanh, tinh màu vàng, tinh màu đỏ, tinh màu trắng, tinh màu sữa loãng, tinh màu nước, tinh màu dầu ăn, tinh màu sữa tươi, tinh màu sữa đông, và tinh màu bơ lỏng rồi gắng sức và làm xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên xen kẽ.
46. Vị suy tưởng rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu xanh” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu vàng thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy tưởng rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu xanh” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên từng phần.
47. Vị suy tưởng rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu vàng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu đỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy tưởng rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu vàng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố đã được tóm lược.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
48. Sappivaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, nīlaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Sappivaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, pītakaṃ ―pe― lohitakaṃ ―pe― odātaṃ ―pe― takkavaṇṇaṃ ―pe― dakavaṇṇaṃ ―pe― telavaṇṇaṃ ―pe― khīravaṇṇaṃ ―pe― dadhivaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Kucchicakkaṃ niṭṭhitaṃ.
49. Pītakaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, nīlaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ ―pe― Dadhivaṇṇaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, nīlaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa paṭhamaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
50. Lohitakaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, pītakaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ―pe― Dadhivaṇṇaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ ―pe― Nīlaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, pītakaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa dutiyaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
51. Odātaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, lohitakaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ ―pe― Dadhivaṇṇaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ ―pe― Nīlaṃ ―pe― Pītakaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, lohitakaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa tatiyaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
52. Takkavaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, odātaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ ―pe― Dadhivannaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ ―pe― Nīlaṃ ―pe― Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, odātaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa catutthaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
48. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu bơ lỏng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu xanh thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu bơ lỏng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt sự luân phiên từ phần giữa.
49. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu vàng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu xanh thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu xanh thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ nhất của sự luân phiên nghịch chiều.
50. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu đỏ” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu vàng thì phạm tội saṅghādisesa. ... Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu vàng thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ nhì của sự luân phiên nghịch chiều.
51. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu trắng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu đỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh ... tinh màu vàng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu đỏ thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ ba của sự luân phiên nghịch chiều.
52. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu sữa loãng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu trắng thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh ... tinh màu vàng ... tinh màu đỏ” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu trắng thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ tư của sự luân phiên nghịch chiều.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
53. Dakavaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, takkavaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ ―pe― Dadhivaṇṇaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ ―pe― Nīlaṃ ―pe― Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, takkavaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa pañcamaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
54. Telavaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, dakavaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Khīravaṇṇaṃ ―pe― Dadhivaṇṇaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ ―pe― Nīlaṃ ―pe― Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, dakavaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa chaṭṭhaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
55. Khīravaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, telavaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Dadhivaṇṇaṃ ―pe― Sappivaṇṇaṃ ―pe― Nīlaṃ ―pe― Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, telavaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa sattamaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
56. Dadhivaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, khīravaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Sappivaṇṇaṃ ―pe― Nīlaṃ ―pe― Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, khīravaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa aṭṭhamaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
57. Sappivaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, dadhivaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Nīlaṃ ―pe― Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, dadhivaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa navamaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
53. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu nước” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu sữa loãng thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh ... tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu sữa loãng thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ năm của sự luân phiên nghịch chiều.
54. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu dầu ăn” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu nước thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh ... tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu nước thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ sáu của sự luân phiên nghịch chiều.
55. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu sữa tươi” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu dầu ăn thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu sữa đông ... tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh ... tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu dầu ăn thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ bảy của sự luân phiên nghịch chiều.
56. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu sữa đông” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu sữa tươi thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu bơ lỏng ... tinh màu xanh ... tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu sữa tươi thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ tám của sự luân phiên nghịch chiều.
57. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu bơ lỏng” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu sữa đông thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu xanh ... tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu sữa đông thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ chín của sự luân phiên nghịch chiều.
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
58. Nīlaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, sappivaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa. Pītakaṃ ―pe― Lohitakaṃ ―pe― Odātaṃ ―pe― Takkavaṇṇaṃ ―pe― Dakavaṇṇaṃ ―pe― Telavaṇṇaṃ ―pe― Khīravaṇṇaṃ ―pe― Dadhivaṇṇaṃ mocessāmī ’ti ceteti upakkamati, sappivaṇṇaṃ muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Piṭṭhicakkassa dasamaṃ gamanaṃ niṭṭhitaṃ.
Piṭṭhicakkaṃ niṭṭhitaṃ.
59. Ceteti upakkamati muccati, āpatti saṅghādisesassa.
Ceteti upakkamati na muccati, āpatti thullaccayassa.
Ceteti na upakkamati muccati, anāpatti.
Ceteti na upakkamati na muccati, anāpatti.
Na ceteti upakkamati muccati, anāpatti.
Na ceteti upakkamati na muccati, anāpatti.
Na ceteti na upakkamati muccati, anāpatti.
Na ceteti na upakkamati na muccati anāpatti.
60. Anāpatti supinantena, na mocanādhippāyassa, ummattakassa khittacittassa, vedanaṭṭassa, ādikammikassā ”ti.
--ooOoo--
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Supino uccārapassāvo vitakkuṇhodakena ca, bhesajjaṃ kaṇḍuvaṃ maggo vatthijantāgharaṃ 1 ūru.
Sāmaṇero ca sutto ca ūru muṭṭhinā pīḷayi, ākāse thambhaṃ nijjhāyi chiddaṃ kaṭṭhena ghaṭṭayī.
Sote udañjalaṃ dhāvaṃ pupphāvaliyapokkharaṃ, vālikā kaddamusseko2 sayanaṅguṭṭhakena cā ’ti.
1. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno supinantena asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi: “Kacci nu kho ahaṃ saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpanno ”ti. Atha kho so bhikkhu bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu supinantenā ”ti. (1)
1 2 jantāgharūpakkamo - Ma, PTS. kaddam’ udako - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
58. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu xanh” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu bơ lỏng thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ rằng: “Ta sẽ làm xuất ra tinh màu vàng ... tinh màu đỏ ... tinh màu trắng ... tinh màu sữa loãng ... tinh màu nước ... tinh màu dầu ăn ... tinh màu sữa tươi ... tinh màu sữa đông” rồi gắng sức và làm xuất ra tinh màu bơ lỏng thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt bước thứ mười của sự luân phiên nghịch chiều.
Dứt sự luân phiên nghịch chiều.
59. Vị suy nghĩ đến, gắng sức, bị xuất ra thì phạm tội saṅghādisesa. Vị suy nghĩ đến, gắng sức,không bị xuất ra thì phạm tội thullaccaya. Vị suy nghĩ đến, không gắng sức, bị xuất ra thì vô tội. Vị suy nghĩ đến, không gắng sức, không bị xuất ra thì vô tội.
Vị không suy nghĩ đến, gắng sức, bị xuất ra thì vô tội. Vị không suy nghĩ đến, gắng sức, không bị xuất ra thì vô tội. Vị không suy nghĩ đến, không gắng sức, bị xuất ra thì vô tội. Vị không suy nghĩ đến, không gắng sức, không bị xuất ra thì vô tội.
60. Do chiêm bao, vị không có ý định làm cho xuất ra, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
--ooOoo--
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Vị ngủ mơ, vị đại tiện, và tiểu tiện, vị suy tư (về dục), và (tắm) bằng nước nóng, thuốc thoa, bị cơn ngứa, đường đi, bao tinh hoàn, nhà tắm hơi, bắp vế.
Vị sa di, và vị đã ngủ, bắp vế, vị dùng nắm tay bóp chặt, ở khoảng trống, gồng cứng cơ thể, vị suy tưởng, lỗ khoá, vị cọ xát bằng thanh gỗ.
Ở giòng nước chảy, đầm nước, đang chạy, đống bông hoa, (rừng) cây hương lạc, cát, bùn, rưới nước, ở chỗ nằm, và dùng ngón tay cái.
1. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ do trong lúc đang ngủ mơ tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Phải chăng ta đã phạm tội saṅghādisesa?” Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, do trong lúc đang ngủ mơ thì vô tội.” (1)
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
2. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno uccāraṃ karontassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā mocanādhippāyo ”ti. “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (2)
3. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno passāvaṃ karontassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (3)
4. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kāmavitakkaṃ vitakkentassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu vitakkentassā ”ti. (4)
5. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno uṇhodakena nahāyantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Kiñcitto tvaṃ bhikkhū ”ti? “Nāhaṃ bhagavā mocanādhippāyo ”ti. “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (5)
6. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa uṇhodakena nahāyantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (6)
7. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa uṇhodakena nahāyantassa asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (7)
8. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno aṅgajāte vaṇo hoti, bhesajjena ālimpentassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (8)
9. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno aṅgajāte vaṇo hoti, mocanādhippāyassa 1 bhesajjena ālimpentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (9-10)
10. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno aṇḍaṃ kaṇḍūvantassa2 asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (11)
11. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa aṇḍaṃ kaṇḍūvantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (12-13)
12. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno maggaṃ gacchantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (14)
1 2 tassa mocanādhippāyassa - Syā. kaṇḍuvantassa - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
2. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đại tiện tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― Rồi đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không có ý định làm xuất ra.” - “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (2)
3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc tiểu tiện tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (3)
4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc suy tư tầm cầu về dục tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, trong lúc suy tư tầm cầu về dục thì vô tội.” (4)
5. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc tắm bằng nước nóng tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, (khi ấy) ngươi có tâm gì?” - “Bạch Thế Tôn, con không có ý định làm xuất ra.” - “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (5)
6. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc tắm bằng nước nóng tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (6)
7. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc tắm bằng nước nóng tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (7)
8. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị vết thương ở dương vật, trong lúc vị ấy thoa thuốc tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (8)
9. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị vết thương ở dương vật. Vị ấy có ý định làm xuất ra, trong lúc thoa thuốc tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (9-10)
10. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc (gãi) ngứa ở tinh hoàn tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (11)
11. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc (gãi) ngứa ở tinh hoàn tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (12-13)
12. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đi đường tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (14)
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
13. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa maggaṃ gacchantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (15-16)
14. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno vatthiṃ gahetvā passāvaṃ karontassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (17)
15. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa vatthiṃ gahetvā passāvaṃ karontassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisessa, āpatti thullaccayassā ”ti. (18-19)
16. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno jantāghare udaravaṭṭiṃ tāpentassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (20)
17. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa jantāghare udaravaṭṭiṃ tāpentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (21-22)
18. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno jantāghare upajjhāyassa piṭṭhiparikammaṃ karontassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (23)
19. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa jantāghare upajjhāyassa piṭṭhiparikammaṃ karontassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (24-25)
20. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno ūruṃ ghaṭṭāpentassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (26)
21. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa ūruṃ ghaṭṭāpentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (27-28)
22. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu mocanādhippāyo aññataraṃ sāmaṇeraṃ etadavoca: “Ehi me tvaṃ āvuso sāmaṇera aṅgajātaṃ gaṇhāhī ”ti so tassa aṅgajātaṃ aggahesi, tassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (29)
23. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu suttassa sāmaṇerassa aṅgajātaṃ aggahesi, tassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (30)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
13. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc đi đường tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (15-16) 14. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nắm lấy bao tinh hoàn trong lúc tiểu tiện và tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (17) 15. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra đã nắm lấy bao tinh hoàn trong lúc tiểu tiện và tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (18-19) 16. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc hơ nóng vùng bụng ở trong nhà tắm hơi tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (20) 17. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc hơ nóng vùng bụng ở trong nhà tắm hơi tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (21-22) 18. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc kỳ cọ phần lưng của thầy tế độ ở trong nhà tắm hơi tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (23) 19. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc kỳ cọ phần lưng của thầy tế độ ở trong nhà tắm hơi tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (24-25) 20. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc cho người xoa bóp bắp vế tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (26) 21. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc cho người xoa bóp bắp vế tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (27-28) 22. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra đã nói với vị sa di nọ điều này: - “Này sa di, hãy đến. Ngươi hãy nắm lấy dương vật của ta.” Vị sa di đã nắm lấy dương vật của vị ấy, tinh dịch của vị ấy đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (29) 23. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã nắm lấy dương vật của vị sa di đang ngủ, tinh dịch của vị ấy đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (30)
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
24. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa ūrūhi aṅgajātaṃ pīḷentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (31-32) 25. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa muṭṭhinā aṅgajātaṃ pīḷentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (33-34) 26. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa ākāse kaṭiṃ kampentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (35-36) 27. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kāyaṃ thambhentassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (37) 28. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa kāyaṃ thambhentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (38-39) 29. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāratto mātugāmassa aṅgajātaṃ upanijjhāyi. Tassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa. Na ca bhikkhave sārattena mātugāmassa aṅgajātaṃ upanijjhāyitabbaṃ, yo upanijjhāyeyya, āpatti dukkaṭassā ”ti. (40) 30. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa tālacchiddaṃ aṅgajātaṃ pavesantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (41-42) 31. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa kaṭṭhena aṅgajātaṃ ghaṭṭentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (43-44) 32. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno paṭisote nhāyantassa 1 asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (45) 33. Te kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa paṭisote nhāyantassa1 asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (46-47)
1 nahāyantassa - Syā, Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
24. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc dùng hai bắp vế ép chặt lấy dương vật tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (31-32)
25. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc dùng nắm tay bóp chặt lấy dương vật tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (33-34)
26. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong khi lắc hông ở khoảng trống tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (35-36)
27. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc gồng cứng cơ thể tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (37)
28. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc gồng cứng cơ thể tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (38-39)
29. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị dục khởi đã suy tưởng về âm vật của người nữ, tinh dịch của vị ấy đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa. Và này các tỳ khưu, vị bị dục khởi không nên suy tưởng về âm vật của người nữ; vị nào suy tưởng thì phạm tội dukkaṭa.” (40)
30. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc đưa dương vật vào lỗ khoá tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (41-42)
31. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc dùng thanh gỗ cọ xát vào dương vật tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (43-44)
32. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc tắm ở giòng nước chảy ngược tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (45)
33. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc tắm ở giòng nước chảy ngược và tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (46-47)
Pārājikapāḷi Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ - 1
34. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno udañjalaṃ kīḷantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā” (48) 35. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa udañjalaṃ kīḷantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (49-50) 36. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno udake dhāvantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (51) 37. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa udake dhāvantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (52-53) 38. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno pupphāvaliyaṃ 1 kīḷantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (54) 39. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa pupphāvaliyaṃ1 kīḷantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (55-56) 40. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno pokkharavane dhāvantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (57) 41. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa pokkharavane dhāvantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (58-59) 42. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa vālikaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa asuci mucci. ―pe― 2
asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (60-61) 43. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa kaddamaṃ aṅgajātaṃ pavesentassa asuci mucci. ―pe― 1
asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (62-63) 44. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno namocanādhippāyassa udakena aṅgajātaṃ osiñcantassa asuci mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu na mocanādhippāyassā ”ti. (64)
1 2 pupphāvaḷiyaṃ - Syā, PTS. pavesantassa - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xuất tinh - 1
34. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đùa nghịch ở đầm nước tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (48)
35. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc đùa nghịch ở đầm nước tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (49-50)
36. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc chạy ở trong nước tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (51)
37. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc chạy ở trong nước tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (52-53)
38. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc đùa nghịch trò chơi trượt bùn tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (54)
39. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc đùa nghịch trò chơi trượt bùn tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (55-56)
40. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong lúc chạy trong rừng sen tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (57)
41. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc chạy ở trong rừng sen tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (58-59)
42. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc đưa dương vật vào trong cát tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (60-61)
43. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc đưa dương vật vào trong bùn tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (62-63)
44. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ không có ý định làm xuất ra, trong lúc dùng nước rưới lên dương vật tinh dịch đã bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, vị không có ý định làm xuất ra thì vô tội.” (64)
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
45. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa udakena aṅgajātaṃ osiñcantassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (65-66)
46. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa sayane aṅgajātaṃ ghaṭṭentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (67-68)
47. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno mocanādhippāyassa aṅguṭṭhena aṅgajātaṃ ghaṭṭentassa asuci mucci. ―pe― asuci na mucci. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ‘Kacci nu kho ahaṃ saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpanno ’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (69-70)
Sukkavisaṭṭhisikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
--ooOoo--
3. 2. KĀYASAṂSAGGASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī 1 araññe viharati. Tassāyasmato vihāro abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko, majjhe gabbho samantā pariyāgāro. Supaññattaṃ mañcapīṭhaṃ bhisibimbohanaṃ, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ sūpaṭṭhitaṃ, pariveṇaṃ susammaṭṭhaṃ. Bahū manussā āyasmato udāyissa vihārapekkhakā āgacchanti.
2. Aññataro ’pi brāhmaṇo sapajāpatiko yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Icchāma mayaṃ bhoto udāyissa vihāraṃ pekkhitun ”ti. “Tena hi brāhmaṇa pekkhassū ”ti avāpuraṇaṃ2 ādāya ghaṭikaṃ ugghāṭetvā kavāṭaṃ panāmetvā vihāraṃ pāvisi. So ’pi kho brāhmaṇo āyasmato udāyissa piṭṭhito pāvisi. Sāpi kho brāhmaṇī tassa brāhmaṇassa piṭṭhito pāvisi. Atha kho āyasmā udāyī ekacce vātapāne vivaranto ekacce vātapāne thakento gabbhaṃ anuparigantvā piṭṭhito āgantvā tassā brāhmaṇiyā aṅgamaṅgāni parāmasi. Atha kho so brāhmaṇo āyasmatā udāyinā saddhiṃ paṭisammoditvā agamāsi.
3. Atha kho so brāhmaṇo attamano attamanavācaṃ nicchāresi: “Uḷārā ime samaṇā sakyaputtiyā ye ime evarūpe araññe viharanti. Bhavampi udāyī uḷāro yo evarūpe araññe viharatī ”ti. Evaṃ vutte sā brāhmaṇī taṃ brāhmaṇaṃ etadavoca: “Kuto tassa uḷāratā?3 Yatheva me tvaṃ aṅgamaṅgāni parāmasi. Evameva me samaṇo udāyī aṅgamaṅgāni parāmasī ”ti.
1 2 3 udāyi - Syā, PTS. apāpuraṇaṃ - Syā, PTS. uḷārattatā - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
45. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc dùng nước rưới lên dương vật tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (65-66)
46. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc cọ xát dương vật ở chỗ nằm tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (67-68)
47. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có ý định làm xuất ra, trong lúc dùng ngón tay cái cọ xát vào dương vật tinh dịch đã bị xuất ra. ―(như trên)― tinh dịch đã không bị xuất ra. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Phải chăng ta đã phạm tội saṅghādisesa?” Vị ấy đã trình lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (69-70)
Dứt điều học về việc xuất ra tinh dịch.
--ooOoo--
3. 2. ĐIỀU HỌC VỀ XÚC CHẠM THÂN THỂ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi cư ngụ ở trong rừng.[*] Trú xá của đại đức ấy đẹp đẽ, đáng nhìn, xinh xắn, có nội phòng ở giữa, có gian nhà vây tròn ở xung quanh. Giường, ghế, nệm, gối được khéo xếp đặt, nước uống, nước rửa được khéo bố trí, phòng ốc được quét dọn cẩn thận. Nhiều người đi đến có ý muốn nhìn ngắm trú xá của đại đức Udāyi.
2. Có người Bà-la-môn nọ cùng người vợ cũng đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Chúng tôi muốn nhìn ngắm trú xá của ngài Udāyi.” - “Này Bà-la-môn, như thế thì ông hãy nhìn ngắm,” rồi đã cầm lấy chìa khóa, tháo chốt, mở cửa, và đi vào trong trú xá. Người Bà-la-môn ấy đã đi vào tiếp theo sau đại đức Udāyi. Rồi người nữ Bà-la-môn ấy đã đi vào tiếp theo sau người Bà-la-môn ấy. Khi ấy, trong khi mở ra một số cửa sổ, trong khi đóng lại một số cửa sổ, đại đức Udāyi đã đi vòng quanh nội phòng rồi đi đến ở phía sau và vuốt ve các phần thân thể của người nữ Bà-la-môn ấy. Sau đó, người Bà-la-môn ấy đã trao đổi lời xã giao thân thiện với đại đức Udāyi rồi ra đi.
3. Khi ấy, người Bà-la-môn ấy được hoan hỷ đã thốt ra lời hoan hỷ rằng: - “Các vị Sa-môn Thích tử này thật là cao quý khi sống ở trong khu rừng như thế này! Ngài đại đức Udāyi thật là cao quý khi sống ở trong khu rừng như thế này!” Khi được nói như thế, người nữ Bà-la-môn ấy đã nói với người Bà- la-môn ấy điều này: - “Sự cao quý của vị ấy là do đâu? Ông đã vuốt ve các phần thân thể của tôi ra sao thì Sa-môn Udāyi cũng đã vuốt ve các phần thân thể của tôi y như thế.”
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
4. Atha kho so brāhmaṇo ujjhāyati khīyati vipāceti: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathaṃ hi nāma samaṇo udāyī mama bhariyāya aṅgamaṅgāni parāmasissati? Na hi sakkā kulitthīhi kuladhītāhi kulakumārīhi kulasuṇhāhi kuladāsīhi ārāmaṃ vā vihāraṃ vā gantuṃ. Sace 1 kulitthiyo kuladhītayo2 kulakumāriyo kulasuṇhāyo kuladāsiyo ārāmaṃ vā vihāraṃ vā gaccheyyuṃ, tāpi samaṇā sakyaputtiyā dūseyyun ”ti.
5. Assosuṃ kho bhikkhū tassa brāhmaṇassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjissatī ”ti?
6. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ udāyiṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ udāyi mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisa ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjissasi? Nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya ―pe― kāmapariḷāhānaṃ vūpasamo akkhāto. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu otiṇṇo vipariṇatena cittena mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjeyya: hatthagāhaṃ vā veṇigāhaṃ vā aññatarassa vā aññatarassa vā aṅgassa parāmasanaṃ, saṅghādiseso ”ti.
7. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Otiṇṇo nāma sāratto apekkhavā paṭibaddhacitto.
1 2 sace hi - Syā. kuladhītaro - Ma; kuladhītāyo - Syā, Sīmu, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
4. Khi ấy, người Bà-la-môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này không biết hổ thẹn, giới hạnh xấu xa, nói láo. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự an tịnh, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa- môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa-môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Vì sao Sa-môn Udāyi lại vuốt ve các phần thân thể của vợ ta? Không thể để cho các người đàn bà gia đình danh giá, các tiểu thơ gia đình danh giá, các thiếu nữ gia đình danh giá, các cô dâu gia đình danh giá, các nữ tỳ gia đình danh giá đi đến tu viện hoặc trú xá. Nếu các người đàn bà gia đình danh giá, các tiểu thơ gia đình danh giá, các thiếu nữ gia đình danh giá, các cô dâu gia đình danh giá, các nữ tỳ gia đình danh giá đi đến tu viện hoặc trú xá, các Sa-môn Thích tử có thể làm nhục họ nữa!”
5. Các tỳ khưu đã nghe được người Bà-la-môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại thực hiện việc xúc chạm thân thể với người nữ?”
6. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Udāyi rằng: - “Này Udāyi, nghe nói ngươi thực hiện việc xúc chạm thân thể với người nữ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại thực hiện việc xúc chạm thân thể với người nữ vậy? Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, ―(như trên)― đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào bị khởi dục, do tâm bị thay đổi, rồi thực hiện việc xúc chạm thân thể với người nữ là sự nắm lấy tay, hoặc sự nắm lấy búi tóc, hoặc sự vuốt ve bất cứ bộ phận nào thì tội saṅghādisesa.”
7. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Bị khởi dục nghĩa là có bị nhiễm dục vọng, có sự khao khát, có tâm say đắm.
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
Vipariṇatan ’ti rattampi cittaṃ vipariṇataṃ, duṭṭhampi cittaṃ vipariṇataṃ, mūḷhampi cittaṃ vipariṇataṃ. Api ca rattaṃ cittaṃ imasmiṃ atthe adhippetaṃ vipariṇatan ’ti.
Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī, na petī, na tiracchānagatā, antamaso tadahujātāpi dārikā, pageva mahattarī. 1
Saddhin ’ti ekato.
Kāyasaṃsaggaṃ samāpajjeyyā ’ti ajjhācāro vuccati.
Hattho nāma kapparaṃ upādāya yāva agganakhā.
Veṇī nāma suddhakesā vā suttamissā vā mālamissā vā hiraññamissā vā suvaṇṇamissā vā muttāmissā vā maṇimissā vā.
Aṅgaṃ nāma hatthañca veṇiñca ṭhapetvā avasesaṃ aṅgaṃ nāma.
8. Āmasanā parāmasanā omasanā ummasanā olaṅghanā ullaṅghanā ākaḍḍhanā patikaḍḍhanā abhiniggaṇhanā abhinippīḷanā gahaṇaṃ chupanaṃ.
Āmasanā nāma āmaṭṭhamattā.
Parāmasanā nāma itocito ca sañcopanā.
Omasanā nāma heṭṭhā oropanā.
Ummasanā nāma uddhaṃ uccāraṇā.
Olaṅghanā nāma heṭṭhā onamanā.
Ullaṅghanā nāma uddhaṃ uccāraṇā.
Ākaḍḍhanā nāma āviñjanā.2
Patikaḍḍhanā nāma patipanāmanā.
Abhiniggaṇhanā nāma aṅgaṃ gahetvā nippīḷanā.3
Abhinippīḷanā nāma kenaci saha nippīḷanā.
Gahaṇaṃ nāma gahitamattaṃ.
Chupanaṃ nāma phuṭṭhamattaṃ.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
1 2 3 mahantatarī - Syā. āviñchanā - Ma. niggaṇhanā - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
Bị thay đổi: Tâm bị nhiễm dục vọng là (tâm) bị thay đổi, tâm giận hờn là (tâm) bị thay đổi, tâm mê muội là (tâm) bị thay đổi. Tâm bị nhiễm dục vọng là (tâm) ‘bị thay đổi’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Người nữ nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, ngay cả đứa bé gái mới sanh ngày hôm ấy cho đến bà lão.
Với: cùng chung.
Thực hiện việc xúc chạm thân thể: được gọi là sự vi phạm.
Tay nghĩa là tính từ cùi chỏ cho đến các đầu móng tay.
Búi tóc nghĩa là tóc thuần túy, hoặc là (tóc) có trộn lẫn chỉ sợi, hoặc là có trộn lẫn tràng hoa, hoặc là có trộn lẫn bạc, hoặc là có trộn lẫn vàng, hoặc có trộn lẫn ngọc trai, hoặc có trộn lẫn ngọc ma-ni.
Bộ phận nghĩa là ngoại trừ tay và búi tóc, phần còn lại gọi là bộ phận.
8. Sự sờ vào, sự vuốt ve, sự vuốt xuống, sự vuốt lên, sự uốn xuống, sự nâng lên, sự kéo vào, sự đẩy ra, sự giữ lại, sự ôm chặt, sự nắm lấy, sự chạm vào.
Sự sờ vào nghĩa là việc được cọ xát vào.
Sự vuốt ve nghĩa là sự vuốt ve từ chỗ này qua chỗ khác.
Sự vuốt xuống nghĩa là vuốt xuống phía dưới.
Sự vuốt lên nghĩa là vuốt lên phía trên.
Sự uốn xuống nghĩa là nghiêng về phía dưới.
Sự nâng lên nghĩa là hướng lên phía trên.
Sự kéo vào nghĩa là sự lôi tới.
Sự đẩy ra nghĩa là sự đưa về lại.
Sự giữ lại nghĩa là sự siết chặt lại sau khi nắm lấy bộ phận (thân thể).
Sự ôm chặt nghĩa là sự siết chặt lại cùng với bất cứ ai.
Sự nắm lấy nghĩa là việc được nắm lấy.
Sự chạm vào nghĩa là việc được đụng vào.
Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
1. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati omasati ummasati olaṅgheti ullaṅgheti ākaḍḍhati patikaḍḍhati abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesassa.
2. Itthī ca hoti, vematiko sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Itthī ca hoti, paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Itthī ca hoti, purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. Itthī ca hoti, tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa.
3. Paṇḍako ca hoti, paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ paṇḍakassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa.
Paṇḍako ca hoti, vematiko sāratto ca, bhikkhu ca naṃ paṇḍakassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa.
Paṇḍako ca hoti, purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ paṇḍakassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa.
Paṇḍako ca hoti, tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ paṇḍakassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa.
Paṇḍako ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ paṇḍakassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa.
4. Puriso ca hoti, purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ purisassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Puriso ca hoti, vematiko ―pe― Puriso ca hoti, tiracchānagatasaññī ―pe― Puriso ca hoti, itthisaññī ―pe― Puriso ca hoti, paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ purisassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
1. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, vuốt xuống, vuốt lên, uốn xuống, nâng lên, kéo vào, đẩy ra, giữ lại, ôm chặt, nắm lấy, chạm vào thân thể của người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội saṅghādisesa.
2. Là người nữ, có sự hoài nghi và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội thullaccaya. Là người nữ, (lầm) tưởng là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội thullaccaya. Là người nữ, (lầm) tưởng là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội thullaccaya. Là người nữ, (lầm) tưởng là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội thullaccaya.
3. Là người vô căn, nhận biết là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người vô căn ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội thullaccaya.
Là người vô căn, có sự hoài nghi và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người vô căn ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa.
Là người vô căn, (lầm) tưởng là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người vô căn ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa.
Là người vô căn, (lầm) tưởng là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người vô căn ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa.
Là người vô căn, (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người vô căn ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa.
4. Là người nam, nhận biết là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người nam ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa. Là người nam, có sự hoài nghi ―(như trên)― Là người nam, (lầm) tưởng là loài thú ―(như trên)― Là người nam, (lầm) tưởng là người nữ ―(như trên)― Là người nam, (lầm) tưởng là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người nam ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
5. Tiracchānagato ca hoti, tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ tiracchānagatassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. Tiracchānagato ca hoti, vematiko ―pe― Tiracchānagato ca hoti, itthisaññī ―pe― Tiracchānagato ca hoti, paṇḍakasaññī ―pe― Tiracchānagato ca hoti, purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ tiracchānagatassa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa.
Ekamūlakaṃ.
1. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesānaṃ.
2. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ vematiko sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ.
3. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ paṇḍakasaññī ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ.
4. Dve paṇḍakā, dvinnaṃ paṇḍakānaṃ paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ paṇḍakānaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ.
5. Dve paṇḍakā, dvinnaṃ paṇḍakānaṃ vematiko ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagatasaññī ―pe― itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ paṇḍakānaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
5. Là loài thú, nhận biết là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của loài thú ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa. Là loài thú, có sự hoài nghi ―(như trên)― Là loài thú, (lầm) tưởng là người nữ ―(như trên)― Là loài thú, (lầm) tưởng là người vô căn ―(như trên)― Là loài thú, (lầm) tưởng là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của loài thú ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa.
Phần một nhân tố.
1. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội saṅghādisesa.
2. Hai người nữ, đối với hai người nữ có sự hoài nghi và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội thullaccaya.
3. Hai người nữ, đối với hai người nữ (lầm) tưởng là người vô căn ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam, ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội thullaccaya.
4. Hai người vô căn, đối với hai người vô căn nhận biết là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người vô căn ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội thullaccaya.
5. Hai người vô căn, đối với hai người vô căn có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam ―(như trên)―(lầm) tưởng là loài thú ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người vô căn ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
6. Dve purisā, dvinnaṃ purisānaṃ purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ purisānaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
7. Dve purisā, dvinnaṃ purisānaṃ vematiko ―pe― tiracchānagatasaññī ―pe― itthisaññī ―pe― paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ purisānaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
8. Dve tiracchānagatā, dvinnaṃ tiracchānagatānaṃ tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ tiracchānagatānaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
9. Dve tiracchānagatā, dvinnaṃ tiracchānagatānaṃ vematiko ―pe― itthisaññī ―pe― paṇḍakasaññī ―pe― purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ tiracchānagatānaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
10. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa.
11. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ vematiko sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa.
12. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ.
13. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ purisasaññī sāratto ca, bhikkhu naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa.
14. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
6. Hai người nam, đối với hai người nam nhận biết là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người nam ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
7. Hai người nam, đối với hai người nam có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nữ ―(như trên)― (lầm) tưởng là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người nam ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
8. Hai con thú, đối với hai con thú nhận biết là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai con thú ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
9. Hai con thú, đối với hai con thú có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nữ ―(như trên)― (lầm) tưởng là người vô căn ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai con thú ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
10. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa.
11. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai có sự hoài nghi và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya.
12. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội thullaccaya.
13. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya.
14. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya.
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
15. Itthī ca puriso ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa.
16. Itthī ca puriso ca, ubhinnaṃ vematiko ―pe― paṇḍakasaññī ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa.
17. Itthī ca tiracchānagato ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa.
18. Itthī ca tiracchānagato ca, ubhinnaṃ vematiko ―pe― paṇḍakasaññī ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa.
19. Paṇḍako ca puriso ca, ubhinnaṃ paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa.
20. Paṇḍako ca puriso ca, ubhinnaṃ vematiko ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagatasaññī ―pe― itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
21. Paṇḍako ca tiracchānagato ca, ubhinnaṃ paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa.
22. Paṇḍako ca tiracchānagato ca, ubhinnaṃ vematiko ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagatasaññī ―pe― itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
15. Người nữ và người nam, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa.
16. Người nữ và người nam, đối với cả hai có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người vô căn ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya.
17. Người nữ và loài thú, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai (người và thú) ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa.
18. Người nữ và loài thú, đối với cả hai có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người vô căn ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai (người và thú) ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya.
19. Người vô căn và người nam, đối với cả hai (lầm) tưởng là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya.
20. Người vô căn và người nam, đối với cả hai có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
21. Người vô căn và loài thú, đối với cả hai (lầm) tưởng là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai (người và thú) ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya.
22. Người vô căn và loài thú, đối với cả hai có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai (người và thú) ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
23. Puriso ca tiracchānagato ca, ubhinnaṃ purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
24. Puriso ca tiracchānagato ca, ubhinnaṃ vematiko ―pe― tiracchānagatasaññī ―pe― itthisaññī ―pe― paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
Dumūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
1. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. ―pe―
2. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ. ―pe―
3. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. ―pe―
4. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayassa. ―pe―
5. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ. ―pe―
6. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti thullaccayena dukkaṭassa. ―pe―
7. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
23. Người nam và loài thú, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai (người và thú) ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
24. Người nam và loài thú, đối với cả hai có sự hoài nghi và bị khởi dục, ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú, ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nữ, ―(như trên)― (lầm) tưởng là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai (người và thú) ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
Dứt phần hai nhân tố.
1. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của người nữ ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)―
2. Hai người nữ, đối với hai người nữ (ấy) nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của hai người nữ ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội thullaccaya. ―(như trên)―
3. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của cả hai người ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya. ―(như trên)―
4. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của người nữ ấy bằng thân thể (vị ấy) thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)―
5. Hai người nữ, đối với hai người nữ (ấy) nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của hai người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội thullaccaya. ―(như trên)―
6. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya. ―(như trên)―
7. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của người nữ ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
8. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
9. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
10. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā nissaggiyena kāyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
11. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ nissaggiyena kāyaṃ āmasati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
12. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ nissaggiyena kāyaṃ āmasati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
13. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
14. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
15. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
16. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasati, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
17. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
18. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasati, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
Bhikkhupeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
8. Hai người nữ, đối với hai người nữ (ấy) nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của hai người nữ ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa.
9. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của cả hai người ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
10. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
11. Hai người nữ, đối với hai người nữ (ấy) nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của hai người nữ ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
12. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của cả hai người ấy bằng thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
13. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của người nữ ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
14. Hai người nữ, đối với hai người nữ (ấy) nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của hai người nữ ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
15. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vào vật ném ra của cả hai người ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
16. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của người nữ ấy bằng vật ném ra (của vị ấy) thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
17. Hai người nữ, đối với hai người nữ (ấy) nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của hai người nữ ấy bằng vật ném ra (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
18. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu sờ vào vật ném ra của cả hai người ấy bằng vật ném ra (của vị ấy) thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
Dứt phần giản lược về vị tỳ khưu.
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
1. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, itthī ca naṃ bhikkhussa kāyena kāyaṃ āmasati parāmasati omasati ummasati olaṅgheti ullaṅgheti ākaḍḍhati patikaḍḍhati abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti saṅghādisesassa. ―pe―
2. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, itthiyo ca naṃ bhikkhussa kāyena kāyaṃ āmasanti parāmasanti omasanti ummasanti olaṅghenti ullaṅghenti ākaḍḍhanti patikaḍḍhanti abhiniggaṇhanti abhinippīḷenti gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesānaṃ ―pe―
3. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, ubho ca naṃ bhikkhussa kāyena kāyaṃ āmasanti parāmasanti ―pe― gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa ―pe―
4. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, itthī ca naṃ bhikkhussa kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati ―pe― gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti thullaccayassa. ―pe―
5. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, itthiyo ca naṃ bhikkhussa kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasanti parāmasanti ―pe― gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ. ―pe―
6. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, ubho ca naṃ bhikkhussa kāyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasanti parāmasanti ―pe― gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti thullaccayena dukkaṭassa ―pe―
7. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, itthī ca naṃ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasati parāmasati―pe― gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti thullaccayassa ―pe―
8. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, itthiyo ca naṃ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasanti parāmasanti ―pe― gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ. ―pe―
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
1. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, người nữ sờ vào, vuốt ve, vuốt xuống, vuốt lên, uốn xuống, nâng lên, kéo vào, đẩy ra, giữ lại, ôm chặt, nắm lấy, chạm vào thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của cô ấy); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân và biết được sự xúc chạm thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)―
2. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, hai người nữ sờ vào, vuốt ve, vuốt xuống, vuốt lên, uốn xuống, nâng lên, kéo vào, đẩy ra, giữ lại, ôm chặt, nắm lấy, chạm vào thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội saṅghādisesa. ―(như trên)―
3. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, cả hai sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ―(như trên)―
4. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, người nữ sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của cô ấy); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)―
5. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, hai người nữ sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội thullaccaya. ―(như trên)―
6. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, cả hai sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya. ―(như trên)―
7. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, người nữ sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của cô ấy); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)―
8. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, hai người nữ sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội thullaccaya. ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
9. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, ubho ca naṃ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyaṃ āmasanti parāmasanti ―pe― gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti thullaccayena dukkaṭassa ―pe―
10. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, itthī ca naṃ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati parāmasati―pe― gaṇhāti chupati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
11. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, itthiyo ca naṃ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasanti parāmasanti ―pe― gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
12. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, ubho ca naṃ bhikkhussa kāyapaṭibaddhena kāyapaṭibaddhaṃ āmasanti parāmasanti ―pe― gaṇhanti chupanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
13. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, itthī ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena kāyaṃ āmasati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
14. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, itthiyo ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena kāyaṃ āmasanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
15. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, ubho ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena kāyaṃ āmasanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
16. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, itthī ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
9. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, cả hai sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya. ―(như trên)―
10. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, người nữ sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của cô ấy); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
11. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, hai người nữ sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
12. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, cả hai sờ vào, vuốt ve, ―(như trên)― nắm lấy, chạm vào vật được gắn liền với thân thể của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
13. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, người nữ sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của cô ấy); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
14. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, hai người nữ sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
15. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, cả hai sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
16. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, người nữ sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của cô ấy); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
17. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, itthiyo ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
18. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, ubho ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena kāyapaṭibaddhaṃ āmasanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
19. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, itthī ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasati, sevanādhippāyo kāyena vāyamati na ca phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
20. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, itthiyo ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati, na ca phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
21. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, ubho ca naṃ bhikkhussa nissaggiyena nissaggiyaṃ āmasanti, sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
22. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti āpatti saṅghādisesassa. Sevanādhippāyo kāyena vāyamati na ca phassaṃ paṭivijānāti, āpatti dukkaṭassa. Sevanādhippāyo na ca kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, anāpatti. Sevanādhippāyo na ca kāyena vāyamati na ca phassaṃ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo na ca kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo na ca kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo na ca kāyena vāyamati phassaṃ paṭivijānāti, anāpatti. Mokkhādhippāyo na ca kāyena vāyamati na ca phassaṃ paṭivijānāti, anāpatti.
23. Anāpatti asañcicca, asatiyā, ajānantassa, asādiyantassa, ummattakassa, khittacittassa, vedanaṭṭassa, 1 ādikammikassā ”ti.
--ooOoo--
1 vedanāṭṭassa - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
17. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, hai người nữ sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
18. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, cả hai sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng vật được gắn liền với thân thể (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
19. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, người nữ sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng vật ném ra (của cô ấy); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)―
20. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, hai người nữ sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng vật ném ra (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
21. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, cả hai sờ vào vật ném ra của vị tỳ khưu ấy bằng vật ném ra (của họ); (nếu) vị ấy có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm hai tội dukkaṭa. ―(như trên)―
22. Vị có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì phạm tội saṅghādisesa. Vị có ý muốn đáp ứng, rồi ra sức bằng thân, (nhưng) không biết được sự xúc chạm thì phạm tội dukkaṭa. Vị có ý muốn đáp ứng, (nhưng) không ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì vô tội. Vị có ý muốn đáp ứng, (nhưng) không ra sức bằng thân, và không biết được sự xúc chạm thì vô tội. Vị có ý muốn thoát ra, rồi ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì vô tội. Vị có ý muốn thoát ra, rồi ra sức bằng thân, (nhưng) không biết được sự xúc chạm thì vô tội. Vị có ý muốn thoát ra, (nhưng) không ra sức bằng thân, và biết được sự xúc chạm thì vô tội. Vị có ý muốn thoát ra, (nhưng) không ra sức bằng thân, và không biết được sự xúc chạm thì vô tội.
23. Vị không cố ý, khi (tâm) không ghi nhận, 1 vị không biết, vị không thích thú, vị bị điên, vị có tâm bị rối loạn, vị bị thọ khổ hành hạ, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” --ooOoo--
1 Khi (tâm) không ghi nhận (asatiyā = bị thất niệm): Vị ấy bị bận rộn về việc khác nên không biết rằng: ‘Ta chạm vào người nữ.’ Trong lúc không biết như thế, như trong khi co duỗi tay chân, v.v... vị có sự đụng chạm thì vô tội (VinA. iii, 541).
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Mātā dhītā ca bhaginī ca jāyā yakkhī ca paṇḍako, suttā matā tiracchānā dārudhītalikāya ca.
Sampīḷe saṅkamo maggo rukkho nāvā ca rajju ca, daṇḍo pattaṃ panāmesi vande vāyāmi nacchupeti.
1. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu mātuyā mātupemena āmasi. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ―pe― Kacci nu kho ahaṃ saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpanno ’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (1)
2. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dhītuyā dhītupemena āmasi ―pe― bhaginiyā bhaginipemena āmasi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (2-3)
3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu purāṇadutiyikāya kāyasaṃsaggaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (4)
4. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu yakkhiyā kāyasaṃsaggaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (5)
5. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu paṇḍakassa kāyasaṃsaggaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (6)
6. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu suttitthiyā kāyasaṃsaggaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (7)
7. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu matitthiyā kāyasaṃsaggaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (8)
8. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu tiracchānagatitthiyā kāyasaṃsaggaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (9)
9. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu dārudhītalikāya kāyasaṃsaggaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (10)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Người mẹ, người con gái, chị (em) gái, và người vợ, nữ Dạ-xoa, người vô căn, người nữ đang ngủ, đã chết, thú cái, và con búp bê gỗ.
Khi bị áp bức, xe hàng, đường đi, thân cây, chiếc thuyền, và sợi dây, cây gậy, vị dùng bình bát đẩy, khi đảnh lễ, ra sức nhưng chưa đụng.
1. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sờ vào người mẹ do lòng thương mến mẹ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― Phải chăng ta đã phạm tội saṅghādisesa?” Vị ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (1)
2. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sờ vào người con gái ruột do lòng thương mến con gái. ―(như trên)― sờ vào người chị (em) gái do lòng thương mến chị (em) gái. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (2-3)
3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc xúc chạm thân thể với người vợ cũ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (4)
4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc xúc chạm thân thể với nữ Dạ-xoa. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (5)
5. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc xúc chạm thân thể với người vô căn. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (6)
6. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc xúc chạm thân thể với người nữ đang ngủ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (7)
7. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc xúc chạm thân thể với người nữ đã chết. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (8)
8. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc xúc chạm thân thể với loài thú cái. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (9)
9. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã thực hiện việc xúc chạm thân thể với con búp bê gỗ. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (10)
Pārājikapāḷi Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ - 2
10. Tena kho pana samayena sambahulā itthiyo aññataraṃ bhikkhuṃ sampīḷetvā bāhāparamparāya nesuṃ. 1 Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Sādiyi tvaṃ bhikkhū ”ti. “Nāhaṃ bhagavā sādiyin ”ti. “Anāpatti bhikkhu asādiyantassā ”ti. (11)
11. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā abhirūḷhaṃ saṅkamaṃ sāratto sañcālesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (12)
12. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiṃ paṭipathe passitvā sāratto aṃsakūṭena pahāraṃ adāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhū āpanno saṅghādisesan ”ti. (13)
13. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā abhirūḷhaṃ rukkhaṃ sāratto sañcālesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (14)
14. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā abhirūḷhaṃ nāvaṃ sāratto sañcālesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (15)
15. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā gahitaṃ rajjuṃ sāratto āviñji.2 Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (16)
16. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā gahitaṃ daṇḍaṃ sāratto āviñji.2 Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (17)
17. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāratto itthiṃ pattena panāmesi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (18)
18. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiyā vandantiyā sāratto pādaṃ uccāresi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (19)
19. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu itthiṃ gahessāmī ’ti vāyamitvā na chupi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (20)
Kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.3
--ooOoo--
1 ānesuṃ - Ma. 2 āviñchi - Ma. 3 kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về xúc chạm - 2
10. Vào lúc bấy giờ, có nhiều người đàn bà đã áp bức vị tỳ khưu nọ và tay nắm tay dẫn đi. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi có thích thú không?” - “Bạch Thế Tôn, con không thích thú.” - “Này tỳ khưu, vị không thích thú thì vô tội.” (11)
11. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục nên đã làm lay động chiếc xe hàng có người đàn bà đã leo lên. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (12)
12. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khi nhìn thấy người đàn bà ở lối đi ngược chiều đã bị khởi dục rồi dùng bả vai thúc vào (cô ấy). Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (13)
13. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục nên đã làm lay động thân cây có người đàn bà đã leo lên. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (14)
14. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục nên đã làm lay động chiếc thuyền có người đàn bà đã leo lên. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (15)
15. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục và đã lôi sợi dây thừng đang được người đàn bà nắm lấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (16)
16. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục và đã lôi cây gậy đang được người đàn bà nắm lấy. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (17)
17. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục và đã dùng bình bát đẩy người đàn bà. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (18)
18. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ trong khi người đàn bà đang đảnh lễ 1 bị khởi dục nên đã đưa bàn chân lên. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (19)
19. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ (nghĩ rằng): “Ta sẽ nắm lấy người đàn bà” rồi đã ra sức nhưng chưa chạm đến. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (20)
Dứt điều học về việc xúc chạm thân thể. --ooOoo--
1 Trường hợp người nữ có ý muốn nắm lấy bàn chân rồi đảnh lễ thì vị tỳ khưu nên ngăn lại, hoặc hai bàn chân nên được che đậy, hoặc bất động. Vị không lay động, nếu tâm có ưng thuận thì cũng không phạm tội (VinA. iii, 546).
3. 3. DUṬṬHULLAVĀCĀSIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī araññe viharati. Tassāyasmato vihāro abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko. Tena kho pana samayena sambahulā itthiyo ārāmaṃ agamaṃsu vihārapekkhikāyo. Atha kho tā itthiyo yenāyasmā udāyī tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavocuṃ: “Icchāma mayaṃ bhante ayyassa vihāraṃ pekkhitun ”ti. Atha kho āyasmā udāyī tā itthiyo vihāraṃ pekkhāpetvā tāsaṃ itthīnaṃ vaccamaggaṃ passāvamaggaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati, yācati ’pi āyācati ’pi, pucchati ’pi paṭipucchati ’pi, ācikkhati ’pi, anusāsati ’pi, akkosati ’pi. Yā tā itthiyo chinnakā dhuttikā ahirikāyo tā āyasmatā udāyinā saddhiṃ ūhasanti ’pi ullapanti ’pi ujjhagghanti ’pi uppaṇḍenti ’pi. Yā pana tā itthiyo hirimanā tā nikkhamitvā bhikkhū ujjhāpenti: “Idaṃ bhante nacchannaṃ nappatirūpaṃ, sāmikenapi mayaṃ evaṃ vuttā na iccheyyāma, kimpanayyena udāyinā ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
2. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ udāyiṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsī ”ti? 1 “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisa ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsissasi? Nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena virāgāya dhammo desito, no sarāgāya ―pe― kāmapariḷāhānaṃ vūpasamo akkhāto. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhū otiṇṇo vipariṇatena cittena mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāseyya yathā taṃ yuvā yuvatiṃ methunūpasaṃhitāhi, saṅghādiseso ”ti.
3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Otiṇṇo nāma sāratto apekkhavā paṭibaddhacitto.
1 obhāsasī ti - Ma, Syā.
3. 3. ĐIỀU HỌC VỀ LỜI NÓI THÔ TỤC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi cư ngụ ở trong rừng. Trú xá của đại đức ấy đẹp đẽ, đáng nhìn, xinh xắn. Vào lúc bấy giờ, có nhiều người nữ đã đi đến tu viện với ý định nhìn ngắm trú xá. Khi ấy, những người nữ ấy đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, chúng tôi muốn nhìn ngắm trú xá của ngài.” Khi ấy, đại đức Udāyi sau khi cho những người nữ ấy nhìn ngắm trú xá rồi đề cập đến đường tiêu, đường tiểu của những người nữ ấy, còn nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, yêu cầu, nài nỉ, hỏi han, chất vấn, chỉ bảo, dạy dỗ, và khinh bỉ nữa. Những người nữ nào thuộc hạng táo tợn, ranh mãnh, trơ trẽn, những người ấy cùng với đại đức Udāyi cười cợt, khoe khoang, cười vang, trêu chọc. Trái lại, những người nữ nào có sự hổ thẹn, những người ấy đi ra bên ngoài và phàn nàn với các tỳ khưu rằng: - “Thưa các ngài, điều này là không đúng đắn, không thích hợp. Chúng tôi dầu được chồng nói như thế còn không thích, huống hồ là ngài Udāyi!” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại nói với người nữ bằng những lời thô tục?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
2. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Udāyi rằng: - “Này Udāyi, nghe nói ngươi nói với người nữ bằng những lời thô tục, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại nói với người nữ bằng những lời thô tục? Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, ―(như trên)― đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào bị khởi dục, do tâm bị thay đổi, rồi nói với người nữ bằng những lời thô tục như là việc người trai trẻ nói với cô gái bằng những lời có tính chất đôi lứa thì tội saṅghādisesa.”
3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Bị khởi dục nghĩa là có bị nhiễm dục vọng, có sự khao khát, có tâm say đắm.
Pārājikapāḷi Duṭṭhullavācāsikkhāpadaṃ - 3
Vipariṇatan ’ti rattampi cittaṃ vipariṇataṃ, duṭṭhampi cittaṃ vipariṇataṃ, mūḷhampi cittaṃ vipariṇataṃ. Api ca rattaṃ cittaṃ imasmiṃ atthe adhippetaṃ vipariṇatan ’ti.
Mātugāmo nāma manussitthi, na yakkhī na petī na tiracchānagatā, viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ.
Duṭṭhullā vācā nāma vaccamaggapassāvamaggamethunadhamma- paṭisaṃyuttā vācā.
Obhāseyyā ’ti ajjhācāro vuccati.
Yathā taṃ yuvā yuvatin ’ti daharo dahariṃ taruṇo taruṇiṃ kāmabhogī kāmabhoginiṃ.
Methunūpasaṃhitāhī ’ti methunadhammapaṭisaṃyuttāhi.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
4. Dve magge ādissa vaṇṇampi bhaṇati, avaṇṇampi bhaṇati, yācati ’pi, āyācati ’pi, pucchati ’pi, paṭipucchati ’pi, ācikkhati ’pi, anusāsati ’pi, akkosati ’pi. Vaṇṇaṃ bhaṇati nāma dve magge thometi vaṇṇeti pasaṃsati.
Avaṇṇaṃ bhaṇati nāma dve magge khuṃseti vambheti garahati.
Yācati nāma dehi me arahasi me dātun ’ti.
Āyācati nāma kadā te mātā pasīdissati, kadā te pitā pasīdissati, kadā te devatāyo pasīdissanti, kadā 1 sukhaṇo sulayo sumuhutto bhavissati, kadā te methunaṃ dhammaṃ labhissāmī ’ti. 2
Pucchati nāma kathaṃ tvaṃ sāmikassa desi?3 Kathaṃ jārassa desī ’ti?3
Paṭipucchati nāma evaṃ kira tvaṃ sāmikassa desi,3 evaṃ jārassa desī3 ti. Ācikkhati nāma puṭṭho bhaṇati ‘evaṃ dehi, evaṃ dentī4 sāmikassa piyā bhavissasi manāpā cā ’ti.
Anusāsati nāma apuṭṭho bhaṇati ‘evaṃ dentī4 sāmikassa piyā bhavissati manāpā cā ’ti.
Akkosati nāma animittā ’si nimittamattā ’si alohitā ’si dhuvalohitā ’si dhuvavolā ’si paggharantī ’si sikhariṇī ’si itthipaṇḍakā ’si vepurisikā ’si sambhinnā ’si ubhatobyañjanāsī ’ti.
1 3 kadā te - Syā. dehi, dehī ’ti - Sīmu. 2 4 labhissasī ’ti - Sīmu. dentā - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về nói thô tục - 3
Bị thay đổi: Tâm bị nhiễm dục vọng là (tâm) bị thay đổi, tâm giận hờn là (tâm) bị thay đổi, tâm mê muội là (tâm) bị thay đổi. Tâm bị nhiễm dục vọng là (tâm) ‘bị thay đổi’ được đề cập trong ý nghĩa này. Người nữ nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, có trí suy xét, có khả năng nhận biết lời nói tốt và lời nói xấu, là (lời nói) thô tục và không thô tục. Lời nói thô tục nghĩa là là lời nói liên quan đến đường tiêu, đường tiểu, và việc đôi lứa. Nói: là sự vi phạm được đề cập đến. Như là việc người trai trẻ nói với cô gái: là trai tơ với gái tơ, thanh niên với thanh nữ, người nam hưởng dục với người nữ hưởng dục. Có tính chất đôi lứa: có liên quan đến việc hành dâm. Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’ 4. Nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, yêu cầu, nài nỉ, hỏi han, chất vấn, chỉ bảo, dạy dỗ, và khinh bỉ có liên hệ đến đến hai đường khiếu.[*] Nói lời ca ngợi nghĩa là tán dương, khen ngợi, ca tụng về hai đường khiếu. Nói lời chê bai nghĩa là xỉ vả, khinh khi, chê bai về hai đường khiếu. Yêu cầu nghĩa là (nói rằng): ‘Hãy dâng hiến cho tôi, cô là thích hợp để dâng hiến cho tôi.’ Nài nỉ nghĩa là (nói rằng): ‘Khi nào mẹ cô sẽ hoan hỷ? Khi nào cha cô sẽ hoan hỷ? Khi nào các Thiên nhân của cô sẽ hoan hỷ? Khi nào là thời khắc tốt, là thời giờ tốt, là thời điểm tốt? Khi nào tôi sẽ đạt được được việc đôi lứa với cô?’ Hỏi han nghĩa là (nói rằng): ‘Cô dâng hiến cho chồng như thế nào? Cô dâng hiến cho tình nhân như thế nào?’ Chất vấn nghĩa là (nói rằng): ‘Nghe nói cô dâng hiến cho chồng như vầy, cô dâng hiến cho tình nhân như vầy.’ Chỉ bảo nghĩa là khi được hỏi thì nói rằng: ‘Hãy dâng hiến như vầy, trong khi dâng hiến như vầy thì sẽ được chồng yêu quý và thương mến.’ Dạy dỗ nghĩa là khi không được hỏi thì nói rằng: ‘Hãy dâng hiến như vầy, trong khi dâng hiến như vầy thì sẽ được chồng yêu quý và thương mến.’ Khinh bỉ nghĩa là (nói rằng): ‘Cô không có hiện tướng (người nữ), cô không có đủ hiện tướng (người nữ), cô không có kinh nguyệt, cô bị băng huyết, cô thường xuyên mang vải lót, cô bị rong kinh, cô là người nữ có dị căn, cô là người nữ vô căn, cô là người bị lại đực, cô là người nữ tiêu tiểu chung một khiếu, cô là người nữ lưỡng căn.’
Pārājikapāḷi Duṭṭhullavācāsikkhāpadaṃ - 3
1. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā vaccamaggaṃ passāvamaggaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati, yācati ’pi āyācati ’pi, pucchati ’pi paṭipucchati ’pi, ācikkhati ’pi, anusāsati ’pi, akkosati ’pi, āpatti saṅghādisesassa. ―pe― 1
2. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ vaccamaggaṃ passāvamaggaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesānaṃ. ―pe―
3. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ vaccamaggaṃ passāvamaggaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti saṅghādissesena dukkaṭassa. ―pe―
4. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā vaccamaggaṃ passāvamaggaṃ ṭhapetvā adhakkhakaṃ ubbhajāṇumaṇḍalaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti thullaccayassa.―pe―
5. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ vaccamaggaṃ passāvamaggaṃ ṭhapetvā adhakkhakaṃ ubbhajāṇumaṇḍalaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dvinnaṃ thullaccayānaṃ. ―pe―
6. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ vaccamaggaṃ passāvamaggaṃ ṭhapetvā adhakkhakaṃ ubbhajāṇumaṇḍalaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti thullaccayena dukkaṭassa ―pe―
7. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā ubbhakkhakaṃ adhojāṇumaṇḍalaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
8. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ ubbhakkhakaṃ adhojāṇumaṇḍalaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
9. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ ubbhakkhakaṃ adhojāṇumaṇḍalaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
10. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā kāyapaṭibaddhaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dukkaṭassa. ―pe―
1 peyyālamukhena kāyasaṃsagge vuttanayova veditabbo.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về nói thô tục - 3
1. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, yêu cầu, nài nỉ, hỏi han, chất vấn, chỉ bảo, dạy dỗ, và khinh bỉ có đề cập đến đường tiêu, đường tiểu của người nữ ấy thì phạm tội saṅghādisesa. ―(như trên)― 2. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến đường tiêu, đường tiểu của hai người nữ ấy của thì phạm hai tội saṅghādisesa. ―(như trên)― 3. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)―,và khinh bỉ có đề cập đến đường tiêu, đường tiểu của hai người ấy thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ―(như trên)― 4. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến (phần cơ thể) từ xương đòn (ở cổ) trở xuống và từ đầu gối trở lên trừ ra đường tiêu và đường tiểu của người nữ ấy thì phạm tội thullaccaya. ―(như trên)― 5. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến (phần cơ thể) từ xương đòn (ở cổ) trở xuống và từ đầu gối trở lên trừ ra đường tiêu và đường tiểu của hai người nữ ấy thì phạm hai tội thullaccaya. 6. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến (phần cơ thể) từ xương đòn (ở cổ) trở xuống và từ đầu gối trở lên trừ ra đường tiêu và đường tiểu của hai người ấy thì phạm tội dukkaṭa với tội thullaccaya. 7. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến (phần cơ thể) từ xương đòn (ở cổ) trở lên và từ đầu gối trở xuống của người nữ ấy thì phạm tội dukkaṭa. 8. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến (phần cơ thể) từ xương đòn (ở cổ) trở lên và từ đầu gối trở xuống của hai người nữ ấy thì phạm hai tội dukkaṭa. 9. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến (phần cơ thể) từ xương đòn (ở cổ) trở lên và từ đầu gối trở xuống của hai người ấy thì phạm hai tội dukkaṭa. 10. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến vật gắn liền với thân của người nữ ấy thì phạm tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Duṭṭhullavācāsikkhāpadaṃ - 3
11. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ divinnaṃ itthīnaṃ kāyapaṭibaddhaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
12. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ kāyapaṭibaddhaṃ ādissa vaṇṇampi bhaṇati avaṇṇampi bhaṇati ―pe― akkosati ’pi, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe―
13. Anāpatti atthapurekkhārassa, dhammapurekkhārassa, anusāsanī- purekkhārassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
--ooOoo--
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Lohitaṃ kakkasākiṇṇaṃ kharaṃ dīghañca vāpitaṃ, kacci saṃsīdati 1 maggo saddhā dānena kammunā ’ti.
1. Tena kho pana samayena aññatarā itthī navarattaṃ kambalaṃ pārutā hoti. Aññataro bhikkhu sāratto taṃ itthiṃ etadavoca: “Lohitaṃ kho te bhaginī ”ti. Sā na paṭivijāni. “Āmayya, navaratto kambalo ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ‘Kacci nu kho ahaṃ saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpanno ’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (1)
2. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kharakambalaṃ pārutā hoti. Aññataro bhikkhu sāratto taṃ itthiṃ etadavoca: “Kakkasalomaṃ kho te bhaginī ”ti. Sā na paṭivijāni. “Āmayya, kharakambalako ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (2)
3. Tena kho pana samayena aññatarā itthī navāvutaṃ kambalaṃ pārutā hoti. Aññataro bhikkhu sāratto taṃ itthiṃ etadavoca: “Ākiṇṇalomaṃ kho te bhaginī ”ti. Sā na paṭivijāni. “Āmayya, navāvuto kambalo ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (3)
4. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kharakambalakaṃ pārutā hoti. Aññataro bhikkhu sāratto taṃ itthiṃ etadavoca: “Kharalomaṃ kho te bhaginī ”ti. Sā na paṭivijāni, “Āmayya, kharakambalako ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (4)
1 saṃsarati - Syā; saṃsīrati - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về nói thô tục - 3
11. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến vật gắn liền với thân của hai người nữ ấy thì phạm hai tội dukkaṭa. 12. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu nói lời ca ngợi, nói lời chê bai, ―(như trên)― và khinh bỉ có đề cập đến vật gắn liền với thân của hai người ấy thì phạm hai tội dukkaṭa. 13. Khi giảng giải về ý nghĩa của từ ngữ, khi đọc tụng Pháp, khi chỉ dạy Giáo Pháp, 1 vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
--ooOoo--
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Màu đỏ, bị sần sùi, bị rối, thô dày, và lông dài, được gieo giống, phải chăng đạo lộ là thông suốt, đức tin, với vật thí, về công việc.
1. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ khoác tấm vải len được nhuộm mới. Có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này chị gái, của chị là màu đỏ.” Cô ấy đã không hiểu được. - “Thưa ngài, đúng vậy. Tấm vải len được nhuộm mới.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Phải chăng ta đã phạm tội saṅghādisesa?” Vị ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (1) 2. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ khoác tấm vải len sần sùi (có lông rậm và ngắn). Có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này chị gái, của chị là sần sùi.” Cô ấy đã không hiểu được. - “Thưa ngài, đúng vậy. Tấm vải len sần sùi.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (2) 3. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ khoác tấm vải len vừa mới dệt. Có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này chị gái, của chị có lông bị rối.” Cô ấy đã không hiểu được. - “Thưa ngài, đúng vậy. Tấm vải len vừa mới dệt.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (3) 4. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ khoác tấm vải len thô dày. Có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này chị gái, của chị có lông rậm.” Cô ấy đã không hiểu được. - “Thưa ngài, đúng vậy. Tấm vải len thô dày.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (4)
1 Cả ba ý nghĩa được ghi lại căn cứ vào Chú Giải (Vin.A. iii, 549).
Pārājikapāḷi Duṭṭhullavācāsikkhāpadaṃ - 3
5. Tena kho pana samayena aññatarā itthī pāvāraṃ 1 pārutā hoti. Aññataro bhikkhu sāratto taṃ itthiṃ etadavoca: “Dīghalomaṃ kho te bhaginī ”ti. Sā na paṭivijāni: “Āmayya, pāvāro ”ti. 2 Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (5)
6. Tena kho pana samayena aññatarā itthī khettaṃ vapāpetvā āgacchati. Aññataro bhikkhu sāratto taṃ itthiṃ etadavoca: “Vāpitaṃ kho te bhaginī ”ti. Sā na paṭivijāni: “Āmayya, no ca kho paṭivuttan ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (6)
7. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu paribbājikaṃ paṭipathe passitvā sāratto taṃ paribbājikaṃ etadavoca: “Kacci te bhagini maggo saṃsīdatī ”ti?3 Sā na paṭivijāni: “Āma bhikkhu, paṭipajjissasī ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (7)
8. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāratto aññataraṃ itthiṃ etadavoca: “Saddhā’si tvaṃ bhagini api ca yaṃ tvaṃ sāmikassa desi taṃ nāmhākaṃ4 desī ”ti. “Kiṃ bhante ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (8)
9. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu sāratto aññataraṃ itthiṃ etadavoca: “Saddhā ’si tvaṃ bhagini. Api ca yaṃ aggadānaṃ taṃ nāmhākaṃ4 desī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (9)
10. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kammaṃ karoti. Aññataro bhikkhu sāratto taṃ itthiṃ etadavoca: “Tiṭṭha bhagini ahaṃ karissāmī ”ti. ―pe― “Nisīda bhagini ahaṃ karissāmī ”ti ―pe― “Nipajja bhagini, ahaṃ karissāmī ”ti. Sā na paṭivijāni. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (10-11-12)
Duṭṭhullavācāsikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
--ooOoo--
1 3 4 dīghapāvāraṃ - Syā. saṃsaratī ’ti - Syā; namhākaṃ - Syā; 2 dīghapāvāro - Syā. saṃsīratī ’ti - Sīmu. n’ amhākaṃ - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về nói thô tục - 3
5. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ khoác tấm áo choàng dài. Có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này chị gái, của chị có lông dài.” Cô ấy đã không hiểu được. - “Thưa ngài, đúng vậy. Là tấm áo choàng.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (5) 6. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ sau khi cho người gieo giống thửa ruộng rồi đi về. Có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này chị gái, của chị đã được gieo giống.” Cô ấy đã không hiểu được. - “Thưa ngài, đúng vậy. Vẫn còn chưa được lấp kín.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (6) 7. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ sau khi nhìn thấy người nữ du sĩ ngoại đạo đi ngược chiều, bị khởi dục rồi đã nói với người nữ du sĩ ngoại đạo ấy điều này: - “Này chị gái, phải chăng đạo lộ của chị là thông suốt?” Cô ấy đã không hiểu được. - “Này tỳ khưu, đúng vậy. Rồi ngươi sẽ theo vào.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” 1 (7) 8. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà nọ điều này: - “Này em gái, cô có đức tin. Tuy nhiên, cô không dâng cho chúng tôi việc cô đã dâng cho chồng.” - “Thưa ngài, việc gì vậy?” - “Việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (8) 9. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà nọ điều này: - “Này em gái, cô có đức tin. Tuy nhiên, cô không dâng cho chúng tôi vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, việc gì vậy?” - “Việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (9) 10. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ đang làm công việc. Có vị tỳ khưu nọ bị khởi dục rồi đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Này em gái, cô hãy đứng, tôi sẽ làm.” ―(như trên)― “Này em gái, cô hãy ngồi xuống, tôi sẽ làm.” Cô ấy đã không hiểu được. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (10-11-12)
Dứt điều học về nói lời thô tục.
--ooOoo--
1 Trường hợp này vị tỳ khưu bị phạm tội thullaccaya vì đã ám chỉ ‘chỗ kín’ khi sử dụng từ ‘magga’ nhưng người nữ du sĩ hiểu theo nghĩa thông thường là ‘con đường.’ Nếu cô ấy hiểu được ý thô tục thì vị tỳ khưu ấy đã phạm tội saṅghādisesa (ND).
3. 4. ATTAKĀMAPĀRICARIYASIKKHĀPADAṂ
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī sāvatthiyaṃ kulūpago 1 hoti. Bahukāni kulāni upasaṅkamati. Tena kho pana samayena aññatarā itthī matapatikā abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā. Atha kho āyasmā udāyī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassā itthiyā nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
2. Atha kho sā itthī yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ itthiṃ āyasmā udāyī dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi.
3. Atha kho sā itthī āyasmatā udāyinā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Vadeyyātha bhante yena attho. Paṭibalā mayaṃ ayyassa dātuṃ yadidaṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāran ”ti.2 “Na kho te bhagini amhākaṃ dullabhā yadidaṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna- paccayabhesajjaparikkhārā. Api ca yo3 amhākaṃ dullabho taṃ dehī ”ti. “Kiṃ bhante ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. “Attho bhante ”ti. “Attho bhaginī ”ti. “Ehi bhante ”ti ovarakaṃ pavisitvā sāṭakaṃ nikkhipitvā mañcake uttānā nipajji. Atha kho āyasmā udāyī yena sā itthī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā “Ko imaṃ vasalaṃ duggandhaṃ āmasissatī ”ti niṭṭhuhitvā pakkāmi.
4. Atha kho sā itthī ujjhāyati khīyati vipāceti: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā musāvādino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathaṃ hi nāma samaṇo udāyī maṃ sāmaṃ methunaṃ dhammaṃ yācitvā, ‘ko imaṃ vasalaṃ duggandhaṃ āmasissatī ’ti niṭṭhuhitvā pakkamissati? Kiṃ me pāpakaṃ? Kiṃ me duggandhaṃ? Kassāhaṃ? Kena hāyāmī ”ti?
5. Aññāpi itthiyo ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā ―pe― Kathaṃ hi nāma samaṇo udāyī imissā sāmaṃ methunaṃ dhammaṃ yācitvā ‘ko imaṃ vasalaṃ duggandhaṃ āmasissatī ’ti niṭṭhuhitvā pakkamissatī ’ti? Kiṃ imissā pāpakaṃ? Kiṃ imissā duggandhaṃ? Kassāyaṃ? Kena hāyatī ”ti?
1 2 3 kulūpako - Ma, Syā, PTS. parikkhārānan ti - PTS. api ca kho yo - Syā.
3. 4. ĐIỀU HỌC VỀ SỰ HẦU HẠ TÌNH DỤC CHO BẢN THÂN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi ở thành Sāvatthī là vị thường tới lui với các gia đình và đi đến nhiều gia đình . Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ là góa chồng, đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái. Khi ấy vào buổi sáng, đại đức Udāyi đã mặc y, cầm y bát, rồi đi đến tư gia của người đàn bà ấy, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn.
2. Khi ấy, người đàn bà ấy đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Udāyi rồi ngồi xuống ở một bên. Đại đức Udāyi đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho người đàn bà ấy đang ngồi ở một bên bằng bài Pháp thoại.
3. Sau đó, khi đã được đại đức Udāyi chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, người đàn bà ấy đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, xin ngài cứ nói ra nhu cầu. Chúng tôi có khả năng để dâng đến ngài vật dụng tức là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh.” - “Này em gái, đối với chúng tôi những thứ ấy tức là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh thì đạt được không khó. Vậy hãy dâng cho chúng tôi điều mà chúng tôi khó đạt được.” - “Thưa ngài, điều gì vậy?” - “Việc đôi lứa.” - “Thưa ngài, là điều cần thiết?” - “Này em gái, là điều cần thiết.” - “Thưa ngài, hãy đi đến” rồi đã đi vào phòng trong, cởi bỏ y phục, và nằm ngửa ra trên chiếc giường nhỏ. Sau đó, đại đức Udāyi đã đi đến gặp người đàn bà ấy, sau khi đến (đã nói rằng): “Ai mà sờ vào vật hạ tiện hôi thối này?” rồi đã nhổ bãi nước miếng và bỏ đi.
4. Khi ấy, người đàn bà ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa- môn Thích tử này không biết hổ thẹn, giới hạnh xấu xa, nói láo. Chính các vị này làm ra vẻ là có sự thực hành Pháp, có thực hành sự an tịnh, có Phạm hạnh, nói lời chân thật, có giới hạnh, có thiện pháp! Các vị này không có Sa- môn hạnh, các vị này không có Phạm hạnh! Sa-môn hạnh của các vị này đã bị hư hỏng, Phạm hạnh của các vị này đã bị hư hỏng! Sa-môn hạnh của các vị này đâu rồi? Phạm hạnh của các vị này đâu rồi? Sa-môn hạnh của các vị này đã không còn! Phạm hạnh của các vị này đã không còn! Vì sao Sa-môn Udāyi sau khi đích thân cầu xin tôi việc đôi lứa (lại nói rằng): ‘Ai mà sờ vào vật hạ tiện hôi thối này?’ rồi nhổ bãi nước miếng và bỏ đi? Tôi có điều gì xấu? Tôi có mùi hôi gì? Tôi thua kém với ai, vì điều gì?”
5. Các người đàn bà khác cũng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này không biết hổ thẹn, ―(như trên)― Vì sao Sa-môn Udāyi sau khi đích thân cầu xin cô ấy việc đôi lứa (lại nói rằng): ‘Ai mà sờ vào vật hạ tiện hôi thối này?’ rồi nhổ bãi nước miếng và bỏ đi? Cô ấy có điều gì xấu? Cô ấy có mùi hôi gì? Cô ấy thua kém với ai, vì điều gì?”
Pārājikapāḷi Attakāmapāricariyasikkhāpadaṃ - 4
6. Assosuṃ kho bhikkhū tāsaṃ itthīnaṃ ujjhāyantīnaṃ khīyantīnaṃ vipācentīnaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī mātugāmassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsissatī ”ti?
7. Atha kho te bhikkhū 1 bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ udāyiṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī mātugāmassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsasī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Ananucchaviyaṃ moghapurisa ananulomikaṃ appatirūpaṃ assāmaṇakaṃ akappiyaṃ akaraṇīyaṃ. Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsissasi? Nanu mayā moghapurisa anekapariyāyena virāgāya dhammo desito no sarāgāya ―pe― kāmapariḷāhānaṃ vūpasamo akkhāto. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu otiṇṇo vipariṇatena cittena mātugāmassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāseyya: etadaggaṃ bhagini, pāricariyānaṃ yā mādisaṃ sīlavantaṃ kalyāṇadhammaṃ brahmacāriṃ etena dhammena paricareyyā ’ti methunūpasaṃhitena, saṅghādiseso ”ti.
8. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe― Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti. Otiṇṇo nāma sāratto apekkhavā paṭibaddhacitto. Vipariṇatan ’ti rattampi cittaṃ vipariṇataṃ. Duṭṭhampi cittaṃ vipariṇataṃ mūḷhampi cittaṃ vipariṇataṃ. Api ca rattaṃ cittaṃ imasmiṃ atthe adhippetaṃ vipariṇatan ’ti. Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī, na petī, na tiracchānagatā, viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ. Mātugāmassa santike ’ti mātugāmassa sāmantā, mātugāmassa avidūre. Attakāman ’ti attano kāmaṃ, attano hetuṃ, attano adhippāyaṃ, attano pāricariyaṃ, Etadaggan ’ti etaṃ aggaṃ etaṃ seṭṭhaṃ etaṃ mokkhaṃ etaṃ uttamaṃ etaṃ pavaraṃ. Yā ’ti khattiyā2 vā brāhmaṇī vā vessī vā suddī vā. Mādisan ’ti khattiyaṃ vā brāhmaṇaṃ vā vessaṃ vā suddaṃ vā.
1 atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ udāyiṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato 2 etamatthaṃ ārocesuṃ - Ma. khattī - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về việc hầu hạ tình dục - 4
6. Các tỳ khưu đã nghe được những người đàn bà ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người nữ?”
7. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Udāyi rằng: - “Này Udāyi, nghe nói ngươi ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người nữ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, không hợp lẽ, không tốt đẹp, không xứng pháp Sa-môn, không được phép, không nên làm! Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người nữ vậy? Này kẻ rồ dại, không phải Ta bằng nhiều phương thức đã thuyết giảng pháp để đưa đến sự không còn tham ái chứ không phải để đưa đến tham ái, ―nt― đã đề cập đến sự lắng dịu của các nỗi thôi thúc do dục vọng hay sao? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―nt― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào bị khởi dục, do tâm bị thay đổi, rồi ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người nữ rằng: ‘Này em gái, đây là việc đứng đầu trong các sự hầu hạ là việc người nữ nên hầu hạ đến người có giới, có thiện pháp, có Phạm hạnh như là ta bằng việc ấy’ là việc có tính chất đôi lứa, thì tội saṅghādisesa.”
8. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Bị khởi dục nghĩa là có bị nhiễm dục vọng, có sự khao khát, có tâm say đắm. Bị thay đổi: Tâm bị nhiễm dục vọng là (tâm) bị thay đổi, tâm giận hờn là (tâm) bị thay đổi, tâm mê muội là (tâm) bị thay đổi. Tâm bị nhiễm dục vọng là (tâm) ‘bị thay đổi’ được đề cập trong ý nghĩa này. Người nữ nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, có trí suy xét, có khả năng nhận biết lời nói tốt và lời nói xấu, là (lời nói) thô tục và không thô tục. Trong sự hiện diện của người nữ: xung quanh người nữ, không xa người nữ. Tình dục cho bản thân: là tình dục của chính bản thân, có nguyên nhân của bản thân, có ý định cho bản thân, là sự phục vụ cho bản thân. Đây là việc đứng đầu: điều này là tột đỉnh, điều này là hạng nhất, điều này là dẫn đầu, điều này là tối thượng, điều này là quý báu nhất. Người nữ: là người nữ dòng vua chúa, hoặc là người nữ Bà-la-môn, hoặc là người nữ thương buôn, hoặc là người nữ nô lệ. Như là ta: là người dòng vua chúa, hoặc là Bà-la-môn, hoặc là thương buôn, hoặc là nô lệ.
Pārājikapāḷi Attakāmapāricariyasikkhāpadaṃ - 4
Sīlavantan ’ti pāṇātipātā paṭivirataṃ, adinnādānā paṭivirataṃ, musāvādā paṭivirataṃ.
Brahmacārin ’ti methunadhammā paṭivirataṃ.
Kalyāṇadhammo nāma tena ca sīlena tena ca brahmacariyena kalyāṇadhammo hoti.
Etena dhammenā ’ti methunadhammena.
Paricareyyā ’ti abhirameyya.
Methunūpasaṃhitenā ’ti methunadhammapaṭisaṃyuttena.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
1. Itthī ca hoti, itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsati, āpatti saṅghādisesassa.
2. [Itthī ca hoti, vematiko ―pe― paṇḍakasaññī ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagatasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ itthiyā santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsati, āpatti dukkaṭassa.
3. Paṇḍako ca hoti, paṇḍakasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ paṇḍakassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsati, āpatti thullaccayassa.
4. Paṇḍako ca hoti vematiko ―pe― purisasaññī ―pe― tiracchānagata- saññī ―pe― itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ paṇḍakassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsati, āpatti dukkaṭassa.
5. Puriso ca hoti ―pe― tiracchānagato ca hoti, tiracchānagatasaññī ―pe― vematiko ―pe― itthisaññī ―pe― paṇḍakasaññī ―pe― purisasaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ tiracchānagatassa santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsati āpatti dukkaṭassa]. 1
6. Dve itthiyo, dvinnaṃ itthīnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ dvinnaṃ itthīnaṃ santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsati, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesānaṃ. ―pe―
7. Itthī ca paṇḍako ca, ubhinnaṃ itthisaññī sāratto ca, bhikkhu ca naṃ ubhinnaṃ santike attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ bhāsati, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe―
8. Anāpatti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena upaṭṭhahā ’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti. --ooOoo--
1 imehi antaritapāṭhā Sīmu potthake na dissanti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về việc hầu hạ tình dục - 4
Người có giới: người có sự tránh xa việc sát sanh, có sự tránh xa việc trộm cắp, có sự tránh xa việc nói dối.
Có Phạm hạnh: có sự tránh xa việc đôi lứa.
Có thiện pháp nghĩa là với giới ấy và với Phạm hạnh ấy là (người) có thiện pháp.
Bằng việc ấy: bằng việc đôi lứa.
Nên hầu hạ: nên làm cho thích thú.
Có tính chất đôi lứa: là có liên quan đến việc hành dâm.
Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’
1. Là người nữ, nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người nữ ấy thì phạm tội saṅghādisesa. 2. [Là người nữ, có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người vô căn ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú và bị khởi dục, vị tỳ khưu ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người nữ ấy thì phạm tội dukkaṭa. 3. Là người vô căn, nhận biết là người vô căn và bị khởi dục, vị tỳ khưu ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người vô căn ấy thì phạm tội thullaccaya. 4. Là người vô căn, có sự hoài nghi ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nam ―(như trên)― (lầm) tưởng là loài thú ―(như trên)― (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của người vô căn ấy thì phạm tội dukkaṭa. 5. Là người nam ―nt― Là loài thú, nhận biết là loài thú ―nt― có sự hoài nghi ―nt― (lầm) tưởng là người nữ ―nt― (lầm) tưởng là người vô căn ―nt― (lầm) tưởng là người nam và bị khởi dục, vị tỳ khưu ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của loài thú ấy thì phạm tội dukkaṭa]. 6. Hai người nữ, đối với hai người nữ nhận biết là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của hai người nữ ấy thì phạm hai tội saṅghādisesa. ―(như trên)― 7. Người nữ và người vô căn, đối với cả hai (lầm) tưởng là người nữ và bị khởi dục, vị tỳ khưu ca ngợi sự hầu hạ tình dục cho bản thân trong sự hiện diện của hai người ấy thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ―nt― 8. Vị nói rằng: “Hãy hộ độ với vật dụng là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh,” vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” --ooOoo--
Pārājikapāḷi Attakāmapāricariyasikkhāpadaṃ - 4
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Kathaṃ vañjhā labhe puttaṃ piyā ca subhagā siyā, kiṃ dajjaṃ kenupaṭṭheyyaṃ kathaṃ gaccheyyaṃ suggatin ’ti.
1. Tena kho pana samayena aññatarā vañjhā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kathāhaṃ bhante vijāyeyyan ”ti? “Tena hi bhagini aggadānaṃ dehī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (1) 2. Tena kho pana samayena aññatarā vijāyinī itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kathāhaṃ bhante puttaṃ labheyyan ”ti? 1 “Tena hi bhagini aggadānaṃ dehī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (2) 3. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kathāhaṃ bhante sāmikassa piyā assan ”ti? “Tena hi bhagini aggadānaṃ dehī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (3) 4. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kathāhaṃ bhante subhagā assan ”ti? “Tena hi bhagini aggadānaṃ dehī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (4) 5. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kyāhaṃ bhante ayyassa dajjāmī ”ti? “Aggadānaṃ bhaginī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (5) 6. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kenāhaṃ bhante ayyaṃ upaṭṭhemī ”ti? “Aggadānena bhaginī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (6) 7. Tena kho pana samayena aññatarā itthī kulūpagaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kathāhaṃ bhante sugatiṃ gaccheyyan ”ti? “Tena hi bhagini aggadānaṃ dehī ”ti. “Kiṃ bhante aggadānan ”ti? “Methunaṃ dhamman ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno saṅghādisesan ”ti. (7) Attakāmapāricariyasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
1 na labheyyanti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về việc hầu hạ tình dục - 4
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Làm sao bà hiếm muộn (sanh con)? (Làm sao) tôi đạt được đứa con trai? Được yêu quý? Và có thể may mắn? Tôi nên dâng vật gì? Tôi có thể hộ độ bằng thứ gì? Làm sao tôi có thể đi đến cõi trời?
1. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà không sanh sản nọ đã nói với vị tỳ khưu thường tới lui với gia đình điều này: - “Thưa ngài, làm sao tôi có thể sanh con?” - “Này em gái, hãy dâng vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, cái gì là vật thí hạng nhất?” - “Là việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (1) 2. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà còn sanh sản nọ đã nói với vị tỳ khưu thường tới lui với gia đình điều này: - “Thưa ngài, làm sao tôi có thể đạt được con trai?” - “Này em gái, hãy dâng vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, cái gì là vật thí hạng nhất?” - “Là việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (2) 3. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ đã nói với vị tỳ khưu thường tới lui với gia đình điều này: - “Thưa ngài, làm sao tôi có thể được chồng yêu quý?” - “Này em gái, hãy dâng vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, cái gì là vật thí hạng nhất?” - “Là việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―nt― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (3) 4. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ đã nói với vị tỳ khưu thường tới lui với gia đình điều này: - “Thưa ngài, làm sao tôi có thể được may mắn?” - “Này em gái, hãy dâng vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, cái gì là vật thí hạng nhất?” - “Là việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (4) 5. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ đã nói với vị tỳ khưu thường tới lui với gia đình điều này: - “Thưa ngài, tôi nên dâng ngài vật gì?” - “Này em gái, hãy dâng vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, cái gì là vật thí hạng nhất?” - “Là việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (5) 6. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ đã nói với vị tỳ khưu thường tới lui với gia đình điều này: - “Thưa ngài, tôi hộ độ ngài bằng vật gì?” - “Này em gái, bằng vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, cái gì là vật thí hạng nhất?” - “Là việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (6) 7. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ đã nói với vị tỳ khưu thường tới lui với gia đình điều này: - “Thưa ngài, làm sao tôi có thể đi đến cõi trời?” - “Này em gái, hãy dâng vật thí hạng nhất.” - “Thưa ngài, cái gì là vật thí hạng nhất?” - “Là việc đôi lứa.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, ngươi đã phạm tội saṅghādisesa.” (7) Dứt điều học về sự hầu hạ tình dục cho bản thân. --ooOoo--
3. 5. SAÑCARITTASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī sāvatthiyaṃ kulūpago 1 hoti, bahukāni kulāni upasaṅkamati, yattha passati kumārakaṃ vā apajāpatikaṃ, kumārikaṃ vā apatikaṃ, kumārakassa mātāpitunnaṃ santike kumārikāya vaṇṇaṃ bhaṇati: “Amukassa kulassa kumārikā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paṇḍitā vyattā medhāvinī dakkhā analasā. Channā sā kumārikā imassa kumārakassā ”ti. Te evaṃ vadenti: 2 “Ete kho bhante amhe na jānanti ‘ke vā ime kassa vā ’ti? Sace bhante ayyo dāpeyya āneyyāma3 mayaṃ taṃ kumārikaṃ imassa kumārakassā ”ti. Kumārikāya mātāpitunnaṃ santike kumārakassa vaṇṇaṃ bhaṇati: “Amukassa kulassa kumārako abhirūpo dassanīyo pāsādiko paṇḍito vyatto medhāvī dakkho analaso. Channāyaṃ4 kumārikā tassa kumārakassā ”ti. Te evaṃ vadenti: “Ete kho bhante amhe na jānanti ‘ke vā ime kassavā ’ti. Kismiṃ viya kumārikāya vattuṃ. Sace bhante ayyo yācāpeyya dadeyyāma mayaṃ imaṃ kumārikaṃ tassa kumārakassā ”ti. Eteneva upāyena āvāhāni ’pi kārāpeti. Vivāhāni ’pi kārāpeti. Vāreyyāni ’pi vattāpeti.
2. Tena kho pana samayena aññatarassā, purāṇagaṇakiyā dhītā abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā. Tirogāmakā ājīvakasāvakā āgantvā taṃ gaṇakiṃ etadavocuṃ: “Dehayye imaṃ kumārikaṃ amhākaṃ kumārakassā ”ti. Sā evamāha: “Ahaṃ khvayyā5 tumhe na jānāmi ‘ke vā ime kassa vā ’ti. Ayañca me ekadhītikā. Tirogāmo ca gantabbo, nāhaṃ dassāmī ”ti. Manussā te ājīvakasāvake etadavocuṃ: “Kissa tumhe ayyā āgatatthā ”ti? “Idha mayaṃ ayyā amukaṃ nāma gaṇakiṃ dhītaraṃ yācimha amhākaṃ kumārakassa, sā evamāha: “Ahaṃ khvayyā tumhe na jānāmi ‘ke vā ime kassa vā ’ti. Ayañca me ekadhītikā tirogāmo ca gantabbo, nāhaṃ dassāmī ”ti. “Kissa tumhe ayyā taṃ gaṇakiṃ dhītaraṃ yācittha? Nanu ayyo udāyī vattabbo? Ayyo udāyī dāpessatī ”ti. Atha kho te ājīvakasāvakā yenāyasmā udāyī ten'upasaṅ- kamiṃsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavocuṃ: “Idha mayaṃ bhante amukaṃ nāma gaṇakiṃ dhītaraṃ yācimha amhākaṃ kumārakassa. Sā evamāha “ahaṃ khvayyā tumhe na jānāmi ‘ke vā ime kassa vā ’ti. Ayañca me ekadhītikā tirogāmo ca gantabbo, nāhaṃ dassāmī ”ti. Sādhu bhante ayyo taṃ gaṇakiṃ dhītaraṃ dāpetu amhākaṃ kumārakassā ”ti.
1 3 5 kulūpako - Ma, Syā, PTS. ānema - PTS. khvayyo - Ma, Sīmu. 2 4 vadanti - Ma, PTS. channo so kumārako imissā kumārikāyāti - Syā.
3. 5. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC MAI MỐI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi ở thành Sāvatthī là vị thường tới lui với các gia đình và đi đến nhiều gia đình. Tại nơi nào vị ấy nhìn thấy thanh niên chưa vợ hoặc thanh nữ chưa chồng thì vị ấy nói lời khen ngợi về cô con gái trước mặt cha mẹ của người con trai rằng: - “Cô con gái của gia đình kia là đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái, có học thức, khôn ngoan, thông minh, giỏi giang, siêng năng. Cô gái ấy thì xứng đôi với người con trai này.” Các người ấy nói như vầy: - “Thưa ngài, những người này không biết chúng tôi: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Thưa ngài, nếu ngài có thể bảo họ cho cưới thì chúng tôi có thể rước cô con gái ấy về cho người con trai này.” Rồi vị ấy nói lời khen ngợi về cậu con trai trước mặt cha mẹ của người con gái rằng: - “Cậu con trai của gia đình kia là đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái, có học thức, khôn ngoan, thông minh, giỏi giang, siêng năng. Cậu trai ấy thì xứng đôi với người con gái này.” Các người ấy nói như vầy: - “Thưa ngài, những người này không biết chúng tôi: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Thật xấu hổ khi rêu rao về con gái! Thưa ngài, nếu ngài có thể bảo họ xin cưới thì chúng tôi có thể gả cô con gái này cho người con trai ấy.” Bằng chính phương thức ấy, vị ấy cho người thực hiện các đoàn đi rước dâu, cho người thực hiện các đoàn đi đưa dâu, và cho người tiến hành các vụ cưới hỏi.”
2. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ trước đây (chồng) làm nghề thầy bói có cô con gái đẹp dáng, đáng nhìn, khả ái. Các đệ tử đạo lõa thể ở ngôi làng khác đã đi đến và nói với bà vợ người thầy bói ấy rằng: - “Thưa bà, hãy gả cô con gái này cho con trai của chúng tôi.” Bà ấy đã nói như vầy: - “Thưa các ông, quả thật tôi không biết các ông: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Và đây là đứa con gái duy nhất của tôi, không thể đi đến ngôi làng khác. Tôi sẽ không gả.” Dân chúng đã nói với các đệ tử đạo lõa thể ấy điều này: - “Thưa các ông, vì sao các ông đã đi đến?” - “Thưa các ông, ở đây chúng tôi đã xin bà vợ người thầy bói kia gả cô con gái cho người con trai của chúng tôi, bà ấy đã nói như vầy: - “Thưa các ông, quả thật tôi không biết các ông: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Và đây là đứa con gái duy nhất của tôi, không thể đi đến ngôi làng khác. Tôi sẽ không gả.” - “Thưa các ông, vì sao các ông lại xin bà vợ người thầy bói ấy gả cô con gái? Sao không nói với ngài Udāyi? Ngài Udāyi sẽ bảo người ta gả cho” Khi ấy, các đệ tử đạo lõa thể ấy đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, ở đây chúng tôi đã xin bà vợ người thầy bói kia gả cô con gái cho người con trai của chúng tôi, bà ấy đã nói như vầy: ‘Thưa các ông, quả thật tôi không biết các ông: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Và đây là đứa con gái duy nhất của tôi, không thể đi đến ngôi làng khác. Tôi sẽ không gả.’ Thưa ngài, tốt thay ngài hãy bảo bà vợ người thầy bói ấy gả cô con gái cho người con trai của chúng tôi.”
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
3. Atha kho āyasmā udāyī yena sā gaṇakī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ gaṇakiṃ etadavoca: “Kissimesaṃ dhītaraṃ na desī ”ti? “Ahaṃ khvayya ime na jānāmi ‘ke vā ime kassa vā ’ti. Ayañca me ekadhītikā, tirogāmo ca gantabbo, nāhaṃ dassāmī ”ti. “Dehimesaṃ, ahaṃ ime jānāmī ”ti “Sace bhante ayyo jānāti, dassāmī ”ti. Atha kho sā gaṇakī tesaṃ ājīvakasāvakānaṃ dhītaraṃ adāsi. Atha kho te ājīvakasāvakā taṃ kumārikaṃ netvā māsaṃyeva suṇisābhogena bhuñjiṃsu. Tato aparena dāsibhogena bhuñjanti. Atha kho sā kumārikā mātuyā santike dūtaṃ pāhesi: “Ahaṃ hi duggatā dukkhitā na sukhaṃ labhāmi. Māsaṃ yeva maṃ suṇisābhogena bhuñjiṃsu. Tato aparena dāsībhogena bhuñjanti. Āgacchatu me mātā maṃ nessatū ”ti. 1
4. Atha kho sā gaṇakī yena te ājīvakasāvakā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te ājīvakasāvake etadavoca: “Māyyā imaṃ kumārikaṃ dāsibhogena bhuñjittha, suṇisābhogena imaṃ kumārikaṃ bhuñjathā ”ti. Te evamāhaṃsu: “Natthamhākaṃ tayā saddhiṃ āhārūpahāro, samaṇena saddhiṃ amhākaṃ āhārūpahāro. Gaccha tvaṃ, na mayaṃ taṃ jānāmā ”ti. Atha kho sā gaṇakī tehi ājīvakasāvakehi apasāditā punadeva sāvatthiṃ paccāgañchi. Dutiyampi kho sā kumārikā mātuyā santike dūtaṃ pāhesi: “Ahaṃ hi duggatā dukkhitā, na sukhaṃ labhāmi. Māsaṃyeva maṃ suṇisābhogena bhuñjiṃsu. Tato aparena dāsībhogena bhuñjanti. Āgacchatu me mātā maṃ nessatū ”ti.1
5. Atha kho sā gaṇakī yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Sā kira bhante kumārikā duggatā dukkhitā na sukhaṃ labhati. Māsaṃyeva naṃ suṇisābhogena bhuñjiṃsu. Tato aparena dāsībhogena bhuñjanti. Vadeyyātha bhante: ‘Māyyā imaṃ kumārikaṃ dāsibhogena bhuñjittha. Suṇisābhogena imaṃ kumārikaṃ bhuñjathā’”ti. Atha kho āyasmā udāyī yena te ājīvakasāvakā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te ājīvakasāvake etadavoca: “Māyyā imaṃ kumārikaṃ dāsībhogena bhuñjittha suṇisābhogena imaṃ kumārikaṃ bhuñjathā ”ti. Te evamāhaṃsu: “Natthamhākaṃ tayā saddhiṃ āhārūpahāro, gaṇakiyā saddhiṃ amhākaṃ āhārūpahāro. Samaṇena bhavitabbaṃ abyāvaṭena. Samaṇo assa susamaṇo. Gaccha tvaṃ, na mayaṃ taṃ jānāmā ”ti. Atha kho āyasmā udāyī tehi ājīvakasāvakehi apasādito punadeva sāvatthiṃ paccāgañchi. Tatiyampi kho sā kumārikā mātuyā santike dūtaṃ pāhesi: “Ahaṃ hi duggatā dukkhitā, na sukhaṃ labhāmi. Māsaṃyeva maṃ suṇisābhogena bhuñjiṃsu. Tato aparena dāsībhogena bhuñjanti. Āgacchatu me mātā maṃ nessatū ”ti.
1 āgacchatu me mātā nessatū ti - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
3. Sau đó, đại đức Udāyi đã đi đến gặp bà vợ người thầy bói ấy, sau khi đến đã nói với bà vợ người thầy bói ấy điều này: - “Sao bà lại không gả cô con gái cho những người này?” - “Thưa ngài, quả thật tôi không biết các người này: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Và đây là đứa con gái duy nhất của tôi, không thể đi đến ngôi làng khác. Tôi sẽ không gả.” - “Hãy gả cho những người này. Tôi biết những người này.” - “Thưa ngài, nếu ngài biết thì tôi sẽ gả.” Sau đó, bà vợ người thầy bói ấy đã gả cô con gái cho các đệ tử ngoại đạo ấy. Khi ấy, các đệ tử ngoại đạo ấy đã dẫn cô con gái ấy đi và đã đối xử như là con dâu chỉ trong một tháng rồi từ đó về sau sử dụng như là đứa tớ gái. Sau đó, cô con gái ấy đã phái người đưa tin đi đến gặp người mẹ (nhắn rằng): - “Vì bị đọa đày nên con bị khổ sở, không được yên ổn. Họ đã đối xử con như là con dâu chỉ trong một tháng rồi từ đó về sau sử dụng như là đứa tớ gái. Mẹ của con hãy đến và hãy dẫn con đi.”
4. Khi ấy, bà vợ người thầy bói ấy đã đi đến gặp các đệ tử ngoại đạo ấy, sau khi đến đã nói với các đệ tử ngoại đạo ấy điều này: - “Thưa các ông, chớ có sử dụng người con gái này như là đứa tớ gái, hãy đối xử người con gái này như là con dâu vậy.” Các người ấy đã nói như vầy: - “Chúng tôi không có cưới hỏi gì với bà; chúng tôi chỉ có cưới hỏi với vị Sa-môn thôi. Bà hãy đi, chúng tôi không biết bà.” Khi ấy, bà vợ người thầy bói ấy bị trách mắng bởi các đệ tử ngoại đạo ấy nên đã quay trở về lại thành Sāvatthī. Đến lần thứ nhì, cô con gái ấy đã phái người đưa tin đi đến gặp người mẹ (nhắn rằng): - “Vì bị đọa đày nên con bị khổ sở, không được yên ổn. Họ đã đối xử con như là con dâu chỉ trong một tháng rồi từ đó về sau sử dụng như là đứa tớ gái. Mẹ của con hãy đến và hãy dẫn con đi.”
5. Khi ấy, bà vợ người thầy bói ấy đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, nghe nói người con gái ấy bị đọa đày, bị khổ sở, không được yên ổn. Họ đã đối xử cô ấy như là con dâu chỉ trong một tháng rồi từ đó về sau sử dụng như là đứa tớ gái. Thưa ngài, ngài nên nói rằng: ‘Này các ông, chớ có sử dụng người con gái này như là đứa tớ gái, hãy đối xử người con gái này như là con dâu vậy.” Sau đó, đại đức Udāyi đã đi đến gặp các đệ tử ngoại đạo ấy, sau khi đến đã nói với các đệ tử ngoại đạo ấy điều này: - “Này các ông, chớ có sử dụng người con gái này như là đứa tớ gái, hãy đối xử người con gái này như là con dâu vậy.” Các người ấy đã nói như vầy: - “Chúng tôi không có cưới hỏi gì với ngài; chúng tôi chỉ có cưới hỏi với bà vợ người thầy bói thôi. Vị Sa-môn thì không nên vướng bận công việc. Là Sa-môn thì nên là vị Sa-môn tốt. Ngài hãy đi, chúng tôi không biết ngài.” Khi ấy, đại đức Udāyi bị trách mắng bởi các đệ tử ngoại đạo ấy nên đã quay trở về lại thành Sāvatthī. Đến lần thứ ba, cô con gái ấy đã phái người đưa tin đi đến gặp người mẹ (nhắn rằng): - “Vì bị đọa đày nên con bị khổ sở, không được yên ổn. Họ đã đối xử con như là con dâu chỉ trong một tháng rồi từ đó về sau sử dụng như là đứa tớ gái. Mẹ của con hãy đến và hãy dẫn con đi.”
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
6. Dutiyampi kho sā gaṇakī yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Sā kira bhante kumārikā duggatā dukkhitā na sukhaṃ labhati. Māsaṃyeva naṃ suṇisābhogena bhuñjiṃsu. Tato aparena dāsībhogena bhuñjanti. Vadeyyātha bhante: ‘Māyyā imaṃ kumārikaṃ dāsībhogena bhuñjittha. Suṇisābhogena imaṃ kumārikaṃ bhuñjathā ”ti. “Paṭhamaṃ pāhaṃ tehi ājīvakasāvakehi apasādito. Tvaṃ gaccha nāhaṃ gamissāmī ”ti.
7. Atha kho sā gaṇakī ujjhāyati khīyati vipāceti: “Evaṃ duggato hotu ayyo udāyī, evaṃ dukkhito hotu ayyo udāyī, evaṃ mā sukhaṃ labhatu ayyo udāyī, yathā me kumārikā duggatā dukkhitā na sukhaṃ labhati, pāpikāya sassuyā pāpakena sasurena pāpakena sāmikenā ”ti. Sā ’pi kho kumārikā ujjhāyati khīyati vipāceti: “Evaṃ duggato hotu ayyo udāyī, evaṃ dukkhito hotu ayyo udāyī, evaṃ mā sukhaṃ labhatu ayyo udāyī, yathāhaṃ duggatā dukkhitā na sukhaṃ labhāmi pāpikāya sassuyā pāpakena sasurena pāpakena sāmikenā ”ti. Aññāpi itthiyo asantuṭṭhā sassūhi vā sasurehi vā sāmikehi vā, tā evaṃ oyācanti: “Evaṃ duggato hotu ayyo udāyī, evaṃ dukkhito hotu ayyo udāyī, evaṃ mā sukhaṃ labhatu ayyo udāyī, yathā mayaṃ duggatā dukkhitā na sukhaṃ labhāma, pāpikāhi sassūhi pāpakehi sasurehi pāpakehi sāmikehī ”ti.
8. Yā pana tā itthiyo santuṭṭhā sassūhi vā sasurehi vā sāmikehi vā tā evaṃ āyācanti: “Evaṃ sukhito hotu ayyo udāyī, evaṃ sajjito hotu ayyo udāyī, evaṃ sukhamedhatu 1 ayyo udāyī, yathā mayaṃ sukhitā sajjitā sukhamedhāma2 bhaddikāhi sassūhi bhaddakehi sasurehi, bhaddakehi sāmikehī ”ti.
9. Assosuṃ kho bhikkhū ekaccānaṃ itthīnaṃ oyācantīnaṃ ekaccānaṃ itthīnaṃ āyācantīnaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī sañcarittaṃ samāpajjissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
10. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ udāyiṃ paṭipucchi: “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī sañcarittaṃ samāpajjī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃhi nāma tvaṃ moghapurisa sañcarittaṃ samāpajjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu sañcarittaṃ samāpajjeyya itthiyā vā purisamatiṃ purisassa vā itthimatiṃ jāyattane vā jārattane vā, saṅghādiseso ”ti. Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
1 2 sukhamedho hotu - Ma, PTS. sukhamedhā - Ma. PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
6. Đến lần thứ nhì, bà vợ người thầy bói ấy đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, nghe nói người con gái ấy bị đọa đày, bị khổ sở, không được yên ổn. Họ đã đối xử cô ấy như là con dâu chỉ trong một tháng rồi từ đó về sau sử dụng như là đứa tớ gái. Thưa ngài, ngài nên nói rằng: ‘Này các ông, chớ có sử dụng người con gái này như là đứa tớ gái, hãy đối xử người con gái này như là con dâu vậy.’” - “Lần trước, tôi đã bị các đệ tử ngoại đạo ấy trách mắng. Bà hãy đi, tôi sẽ không đi.”
7. Khi ấy, bà vợ người thầy bói ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Ngài Udāyi hãy bị đọa đày như vầy! Ngài Udāyi hãy bị khổ sở như vầy! Ngài Udāyi chớ được yên ổn như vầy, giống như cô con gái của tôi bị đọa đày, khổ sở, không được yên ổn với bà gia tồi, với ông gia tồi, với người chồng tồi.” Và cô con gái ấy cũng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Ngài Udāyi hãy bị đọa đày như vầy! Ngài Udāyi hãy bị khổ sở như vầy! Ngài Udāyi chớ được yên ổn như vầy, giống như tôi bị đọa đày, khổ sở, không được yên ổn với bà gia tồi, với ông gia tồi, với người chồng tồi.” Những người nữ khác không được thuận thảo với các bà gia, hoặc với các ông gia, hoặc với những người chồng, các cô ấy nguyền rủa như vầy: - “Ngài Udāyi hãy bị đọa đày như vầy! Ngài Udāyi hãy bị khổ sở như vầy! Ngài Udāyi chớ được yên ổn như vầy, giống như chúng tôi bị đọa đày, khổ sở, không được yên ổn với các bà gia tồi, với các ông gia tồi, với những người chồng tồi.”
8. Trái lại, những người nữ nào được thuận thảo với các bà gia, hoặc với các ông gia, hoặc với những người chồng, các cô ấy cầu khẩn như vầy: - “Ngài Udāyi hãy được yên ổn như vầy! Ngài Udāyi hãy được chiều chuộng như vầy! Ngài Udāyi hãy đạt được sự an lạc như vầy, giống như chúng tôi được yên ổn, được chiều chuộng, và đạt được sự an lạc với các bà gia tốt, với các ông gia tốt, với những người chồng tốt.”
9. Các tỳ khưu đã nghe được một số người đàn bà thì đang nguyền rủa, một số người đàn bà thì đang cầu khẩn. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại tiến hành việc mai mối?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
10. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Udāyi rằng: - “Này Udāyi, nghe nói ngươi tiến hành việc mai mối, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại tiến hành việc mai mối vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào tiến hành việc mai mối ý định của người nam đến người nữ, hoặc ý định của người nữ đến người nam về việc trở thành vợ chồng, hoặc về việc trở thành nhân tình, thì tội saṅghādisesa.” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
11. Tena kho pana samayena sambahulā dhuttā uyyāne paricārentā aññatarassā 1 vesiyā santike dūtaṃ pāhesuṃ: “Āgacchatu uyyāne paricāressāmā ”ti. Sā evamāha: “Ahaṃ khvayyā2 tumhe na jānāmi ‘ke vā ime kassa vā ’ti. Ahañcamhi bahubhaṇḍā, bahuparikkhārā, bahinagarañca gantabbaṃ, nāhaṃ gamissāmī ”ti. Atha kho so dūto tesaṃ dhuttānaṃ etamatthaṃ ārocesi. Evaṃ vutte aññataro puriso te dhutte etadavoca: “Kissa tumhe ayyā taṃ vesiṃ yācittha? Nanu ayyo udāyī vattabbo? Ayyo udāyī uyyojessatī ”ti. Evaṃ vutte aññataro upāsako taṃ purisaṃ etadavoca: “Māyyo evaṃ avaca, na kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ evarūpaṃ kātuṃ. Nāyyo udāyī evaṃ karissatī ”ti. Evaṃ vutte, ‘karissati na karissatī ’ti abbhutaṃ akaṃsu. Atha kho te dhuttā yenāyasmā udāyī tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavocuṃ: “Idha mayaṃ bhante uyyāne paricārentā asukāya nāma vesiyā santike dūtaṃ pahiṇimha: ‘Āgacchatu uyyāne paricāressāmā ’ti. Sā evamāha: ‘Ahaṃ khvayyā tumhe na jānāmi ‘ke vā ime kassa vā ’ti, ahañcamhi bahubhaṇḍā, bahuparikkhārā, bahinagarañca gantabbaṃ, nāhaṃ gamissāmī ’”ti. “Sādhu bhante ayyo taṃ vesiṃ uyyojetū ”ti.
12. Atha kho āyasmā udāyī yena sā vesī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ vesiṃ etadavoca: “Kissa mesaṃ na gacchasī ”ti? “Ahaṃ khvayya ime na jānāmi ‘ke vā ime kassa vā ’ti. Ahañcamhi bahubhaṇḍā bahuparikkhārā bahinagarañca gantabbaṃ. Nāhaṃ gamissāmī ”ti. “Gacchimesaṃ ahaṃ ime jānāmī ”ti. “Sace bhante ayyo jānāti, gamissāmī ”ti. Atha kho te dhuttā taṃ vesiṃ ādāya uyyānaṃ agamaṃsu. Atha kho so upāsako ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma ayyā udāyī taṅkhaṇikaṃ sañcarittaṃ samāpajjissatī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tassa upāsakassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī taṅkhaṇikaṃ sañcarittaṃ samāpajjissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī taṅkhaṇikaṃ sañcarittaṃ samāpajjī ”ti?3 “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa taṅkhaṇikaṃ sañcarittaṃ samāpajjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu sañcarittaṃ samāpajjeyya itthiyā vā purisamatiṃ purisassa vā itthimatiṃ, jāyattane vā jārattane vā, antamaso taṅkhaṇikāyapi, saṅghādiseso ”ti.
[Dutiyapaññatti]
1 2 3 aññatarissā - Ma, Syā, PTS. khvayyo - Ma, PTS, Sīmu. samāpajjasī ti - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
11. Vào lúc bấy giờ, có nhiều kẻ vô lại trong khi dạo chơi ở vườn hoa đã phái người đưa tin đi đến gặp cô kỷ nữ nọ (nói rằng): - “Hãy đến, chúng ta sẽ dạo chơi ở vườn hoa.” Cô ấy đã nói như vầy: - “Thưa các ông, quả thật tôi không biết các ông: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Vả lại, tôi có nhiều đồ đạc, có nhiều vật dụng, và tôi sẽ không đi ngoại thành cho dù là nên đi.” Sau đó, người đưa tin ấy đã kể lại sự việc ấy cho những kẻ vô lại ấy. Khi được nói như thế, có người đàn ông nọ đã nói với những kẻ vô lại ấy điều này: - “Này các ông, tại sao các ông lại nài nỉ cô kỷ nữ ấy? Sao không nói với ngài Udāyi? Ngài Udāyi sẽ tác hợp cho.” Khi được nói như thế, có nam cư sĩ nọ đã nói với người đàn ông ấy điều này: - “Thưa ông, chớ có nói như thế. Các Sa-môn Thích tử không được phép làm việc như thế. Ngài Udāyi sẽ không làm như vậy. Khi được nói như thế, họ đã đánh cá với nhau rằng: “Sẽ làm! Sẽ không làm!” Sau đó, những kẻ vô lại ấy đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, ở đây chúng tôi trong khi dạo chơi ở vườn hoa đã phái người đưa tin đi đến gặp cô kỷ nữ kia (nói rằng): ‘Hãy đến, chúng ta sẽ dạo chơi ở vườn hoa.’ Cô ấy đã nói như vầy: ‘Thưa các ông, quả thật tôi không biết các ông: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Vả lại, tôi có nhiều đồ đạc, có nhiều vật dụng, và tôi sẽ không đi ngoại thành cho dù là nên đi.’ Thưa ngài, tốt thay xin ngài hãy tác hợp cô kỷ nữ ấy cho.”
12. Khi ấy, đại đức Udāyi đã đi đến gặp cô kỷ nữ ấy, sau khi đến đã nói với cô kỷ nữ ấy điều này: - “Sao cô không đi cho những người này?” - “Thưa ngài, quả thật tôi không biết những người này: ‘Những người này là ai hoặc là (con cháu) của ai?’ Vả lại, tôi có nhiều đồ đạc, có nhiều vật dụng, và tôi sẽ không đi ngoại thành cho dù là nên đi.” - “Cô hãy đi cho họ. Tôi biết họ.” - “Thưa ngài, nếu ngài biết thì tôi sẽ đi.” Sau đó, những kẻ vô lại ấy đã dắt cô kỷ nữ ấy đi đến vườn hoa. Khi ấy, vị nam cư sĩ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao ngài Udāyi lại tiến hành việc mai mối cho cuộc tình phút chốc?” Các tỳ khưu đã nghe được nam cư sĩ ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại tiến hành việc mai mối cho cuộc tình phút chốc?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Udāyi rằng: - “Này Udāyi, nghe nói ngươi tiến hành việc mai mối cho cuộc tình phút chốc, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại tiến hành việc mai mối cho cuộc tình phút chốc vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào tiến hành việc mai mối hoặc là ý định của người nam đến người nữ, hoặc là ý định của người nữ đến người nam trong việc trở thành vợ chồng, hoặc trong việc trở thành nhân tình, thậm chí chỉ là cuộc tình phút chốc thì phạm tội saṅghādisesa.”
[Quy định lần hai]
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
13. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Sañcarittaṃ samāpajjeyyā ’ti itthiyā vā pahito purisassa santike gacchati. Purisena vā pahito itthiyā santike gacchati.
Itthiyā vā purisamatin ’ti purisassa matiṃ itthiyā vā āroceti.
Purisassa vā itthimatin ’ti itthiyā matiṃ purisassa vā āroceti.
Jāyattane vā ’ti jāyā bhavissasi.
Jārattane vā ’ti jārī bhavissasi.
Antamaso taṃ khaṇikāyapī ’ti muhuttikā bhavissasi.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
14. Dasa itthiyo: māturakkhitā, piturakkhitā, mātāpiturakkhitā, bhāturakkhitā, bhaginirakkhitā, ñātirakkhitā, gottarakkhitā, dhammarakkhitā, sārakkhā, saparidaṇḍā.
Dasa bhariyāyo: dhanakkītā, chandavāsinī, bhogavāsinī, paṭavāsinī, odapattakinī, obhatacumbaṭā, 1 dāsī ca bhariyā ca, kammakārī ca bhariyā ca, dhajāhaṭā, muhuttikā.
Māturakkhitā nāma mātā rakkhati gopeti issariyaṃ karoti vasaṃ vatteti.
Piturakkhitā nāma pitā rakkhati gopeti issariyaṃ kāreti vasaṃ vatteti.
Mātāpiturakkhitā nāma mātāpitaro rakkhanti gopenti issariyaṃ kārenti vasaṃ vattenti.
Bhāturakkhitā nāma bhātā rakkhati gopeti issariyaṃ kāreti vasaṃ vatteti.
Bhaginirakkhitā nāma bhaginī rakkhati gopeti issariyaṃ karoti vasaṃ vatteti.
Ñātirakkhitā nāma ñātakā rakkhanti gopenti issariyaṃ kārenti vasaṃ vattenti.
Gottarakkhitā nāma sagottā rakkhanti gopenti issariyaṃ kārenti vasaṃ vattenti.
1 obhaṭacumbaṭā - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
13. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Tiến hành việc mai mối: Hoặc là đi đến gặp người nam do người nữ phái đi, hoặc là đi đến gặp người nữ do người nam phái đi. Hoặc là ý định của người nam đến người nữ: Hoặc là thông báo ý định của người nam đến người nữ. Hoặc là ý định của người nữ đến người nam: Hoặc là thông báo ý định của người nữ đến người nam. Hoặc trong việc trở thành vợ chồng: Cô sẽ trở thành người vợ. Hoặc trong việc trở thành nhân tình: Cô sẽ trở thành nhân tình. Cho dầu chỉ là cuộc tình phút chốc: Cô sẽ là người vợ trong giây lát. Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’
14. Có mười hạng người nữ: người nữ được mẹ bảo hộ, người nữ được cha bảo hộ, người nữ được mẹ cha bảo hộ, người nữ được anh (em) trai bảo hộ, người nữ được chị (em) gái bảo hộ, người nữ được thân quyến bảo hộ, người nữ được dòng họ bảo hộ, người nữ được luân lý bảo hộ, người nữ có sự gìn giữ, người nữ bị quy định hình phạt. Có mười hạng vợ: vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, 1 vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, vợ trong giây lát. Người nữ được mẹ bảo hộ nghĩa là có mẹ bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý.[*] Người nữ được cha bảo hộ nghĩa là có cha bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý. Người nữ được mẹ cha bảo hộ nghĩa là có mẹ cha bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý. Người nữ được anh (em) trai bảo hộ nghĩa là có anh (em) trai bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý. Người nữ được chị (em) gái bảo hộ nghĩa là có chị (em) gái bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý. Người nữ được thân quyến bảo hộ nghĩa là có thân quyến bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý. Người nữ được dòng họ bảo hộ nghĩa là có dòng họ bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý.
1 Phỏng dịch theo chú giải (Vin.A. iii, 555). Dịch sát từ là ‘người nữ mang bát nước.’
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
Dhammarakkhitā nāma sahadhammikā rakkhanti gopenti issariyaṃ kārenti vasaṃ vattenti.
Sārakkhā nāma gabbhepi pariggahītā hoti ‘mayhaṃ esā ’ti, antamaso mālāguṇaparikkhittāpi.
Saparidaṇḍā nāma kehici daṇḍo ṭhapito hoti ‘yo itthannāmaṃ itthiṃ gacchati ettako daṇḍo ’ti.
Dhanakkītā nāma dhanena kiṇitvā vāseti.
Chandavāsinī nāma piyo piyaṃ vāseti.
Bhogavāsinī nāma bhogaṃ datvā vāseti.
Paṭavāsinī nāma paṭaṃ datvā vāseti.
Odapattakinī nāma udapattaṃ āmasitvā vāseti.
Obhatacumbaṭā 1 nāma cumbaṭaṃ oropetvā vāseti.
Dāsī nāma dāsī ceva hoti bhariyā ca.
Kammakārī nāma kammakārī ceva hoti bhariyā ca.
Dhajāhaṭā nāma karamarānītā vuccati.
Muhuttikā nāma taṅkhaṇikā vuccati. Nikkhepapadāni. 1. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti:2 “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātapiturakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
2. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ piturakkhitaṃ brūhi ―pe― mātāpiturakkhitaṃ brūhi ―pe― bhāturakkhitaṃ brūhi ―pe― bhaginirakkhitaṃ brūhi ―pe― ñātirakkhitaṃ brūhi ―pe― gottarakkhitaṃ brūhi ―pe― dhammarakkhitaṃ brūhi ―pe― sārakkhaṃ brūhi ―pe― saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
3. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ māturakkhitañca piturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
1 2 obhaṭacumbaṭā - Ma. pahiṇati - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
Người nữ được luân lý bảo hộ nghĩa là có các đồng đạo bảo hộ, canh giữ, thể hiện sự lãnh đạo, vận hành sự quản lý. Người nữ có sự gìn giữ nghĩa là được giữ lại ngay ở trong phòng: ‘Cô ấy là của ta;’ thậm chí còn được đặt quanh bằng các bó hoa. 1 Người nữ bị quy định hình phạt nghĩa là có những người nào đó quy định hình phạt rằng: ‘Ai đến với người đàn bà tên như vầy phải chịu phạt tới mức này.’ Vợ được mua bằng của cải nghĩa là sau khi mua bằng của cải, (người đàn ông) giữ (nàng) sống chung (như là vợ). Vợ sống chung do tự nguyện nghĩa là người yêu giữ người yêu sống chung. Vợ sống chung vì tài vật nghĩa là sau khi biếu xén tài vật, (người đàn ông) giữ (nàng) sống chung (như là vợ). Vợ sống chung vì y phục nghĩa là sau khi biếu xén y phục, (người đàn ông) giữ (nàng) sống chung (như là vợ).[*] Vợ được cưới theo nghi thức nghĩa là sau khi chạm vào bát nước, (người đàn ông) giữ (nàng) sống chung (như là vợ).[*] Vợ do nâng đỡ gánh nặng nghĩa là sau khi lấy xuống tấm đệm lót ở đầu (để mang vác), (người đàn ông) giữ (nàng) sống chung (như là vợ).[*] Vợ hạng nữ tỳ nghĩa là vừa là nữ tỳ vừa là vợ. Vợ hạng nhân công nghĩa là vừa là nhân công vừa là vợ. Vợ hạng tù binh nghĩa là (nàng) được đem lại như tù binh.[*] Vợ trong giây lát nghĩa là đề cập đến cuộc tình phút chốc. Sự liệt kê và các từ ngữ. 1. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Nghe nói cô hãy là vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 2. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ ... nói với người nữ được mẹ cha bảo hộ ... nói với người nữ được anh (em) trai bảo hộ ... nói với người nữ được chị (em) gái bảo hộ ... nói với người nữ được thân quyến bảo hộ ... nói với người nữ được dòng họ bảo hộ ... nói với người nữ được luân lý bảo hộ ... nói với người nữ có sự gìn giữ ... nói với người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Nghe nói cô hãy là vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 3. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được cha bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
1 Sớ Giải (Ṭīkā) giải thích là sasāmikā nghĩa là cô ấy đã có chồng, đã có sở hữu chủ.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
4.Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca mātāpiturakkhitañca ―pe― māturakkhitañca bhāturakkhitañca ―pe― māturakkhitañca bhaginirakkhitañca ―pe― māturakkhitañca ñātirakkhitañca ―pe― māturakkhitañca gottarakkhitañca ―pe― māturakkhitañca dhammarakkhitañca ―pe― māturakkhitañca sārakkhañca ―pe― māturakkhitañca saparidaṇḍañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkitā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ.
5. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ pitu- rakkhitañca mātāpiturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghadisessasa.
6.Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ pitu- rakkhitañca bhāturakkhitañca ―pe― piturakkhitañca bhaginirakkhitañca ―pe― piturakkhitañca ñātirakkhitañca ―pe― piturakkhitañca gotta- rakkhitañca ―pe― piturakkhitañca dhammarakkhitañca ―pe― pitu- rakkhitañca sārakkhañca ―pe― piturakkhitañca saparidaṇḍañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
7. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ pitu- rakkhitañca māturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā ”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
8. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍañca māturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
9. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍañca piturakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca mātāpitu- rakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca bhāturakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca bhaginirakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca ñātirakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca gottarakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca dhamma- rakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca sārakkhañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
4. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được mẹ cha bảo hộ ―(như trên)― người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được anh (em) trai bảo hộ ... người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được chị (em) gái bảo hộ ... người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được thân quyến bảo hộ ... người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được dòng họ bảo hộ ... người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được luân lý bảo hộ ... người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ có sự gìn giữ ... người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần. 5. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ và người nữ được mẹ cha bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 6. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ và người nữ được anh (em) trai bảo hộ ... người nữ được cha bảo hộ và người nữ được chị (em) gái bảo hộ ... người nữ được cha bảo hộ và người nữ được thân quyến bảo hộ ... người nữ được cha bảo hộ và người nữ được dòng họ bảo hộ ... người nữ được cha bảo hộ và người nữ được luân lý bảo hộ ... người nữ được cha bảo hộ và người nữ có sự gìn giữ ... người nữ được cha bảo hộ và người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 7. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ và người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố đã được tóm lược. 8. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 9. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được cha bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được mẹ cha bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được anh (em) trai bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được chị (em) gái bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được thân quyến bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được dòng họ bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được luân lý bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ có sự gìn giữ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần một nhân tố.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
10. Evaṃ dumūlakampi timūlakampi catumūlakampi pañcamūlakampi chamūlakampi sattamūlakampi aṭṭhamūlakampi navamūlakampi kātabbaṃ. 1
IDAṂ DASAMŪLAKAṂ:
11. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca pīturakkhitañca mātāpiturakkhitañca bhāturakkhitañca bhaginirakkhitañca ñātirakkhitañca gottarakkhitañca dhammarakkhitañca sārakkhañca saparidaṇḍañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Dhanakkītācakkaṃ 2 niṭṭhitaṃ.
12. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ―pe― bhogavāsinī ―pe― paṭavāsinī ―pe― odapattakinī ―pe― obhatacumbaṭā ―pe― dāsī ca bhariyā ca ―pe― kammakārī ca bhariyā ca ―pe― dhajāhaṭā ―pe― muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
13. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ pitu- rakkhitaṃ brūhi ―pe― mātāpiturakkhitaṃ brūhi ―pe― bhāturakkhitaṃ brūhi ―pe― bhaginirakkhitaṃ brūhi ―pe― ñātirakkhitaṃ brūhi ―pe― gottarakkhitaṃ brūhi ―pe― dhammarakkhitaṃ brūhi ―pe― sārakkhaṃ brūhi ―pe― saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hoti kira itthannāmassa bhariyā muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Nikkhepapadāni.
14. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca piturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
15. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca mātāpiturakkhitañca ―pe― māturakkhitañca saparidaṇḍañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
16. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ pitu- rakkhitañca mātāpiturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
1 evaṃ dumūlakampi timūlakampi yāva navamūlakaṃ kātabbaṃ - Ma. 2 dhanakkītāitthicakkaṃ - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
10. Phần liên quan đến hai nhân tố, phần liên quan đến ba nhân tố, phần liên quan đến bốn nhân tố, phần liên quan đến năm nhân tố, phần liên quan đến sáu nhân tố, phần liên quan đến bảy nhân tố, phần liên quan đến tám nhân tố, phần liên quan đến chín nhân tố nên được thực hiện y như thế. ĐÂY LÀ PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ: 11. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ, người nữ được cha bảo hộ, người nữ được mẹ cha bảo hộ, người nữ được anh (em) trai bảo hộ, người nữ được chị (em) gái bảo hộ, người nữ được thân quyến bảo hộ, người nữ được dòng họ bảo hộ, người nữ được luân lý bảo hộ, người nữ có sự gìn giữ, và người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên của ‘Vợ được mua bằng của cải.’ 12. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là vợ sống chung do tự nguyện ... vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung vì y phục ... vợ được cưới theo nghi thức ... vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ hạng nữ tỳ ... vợ hạng nhân công ... vợ hạng tù binh ... vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 13. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ ... người nữ được mẹ cha bảo hộ nói rằng ... người nữ được anh (em) trai bảo hộ nói rằng ... người nữ được chị (em) gái bảo hộ nói rằng ... người nữ được thân quyến bảo hộ nói rằng ... người nữ được dòng họ bảo hộ nói rằng ... người nữ được luân lý bảo hộ nói rằng ... người nữ có sự gìn giữ nói rằng ... người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự liệt kê và các từ ngữ. 14. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được cha bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 15. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được mẹ cha bảo hộ ―(như trên)― người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên từng phần. 16. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ và người nữ được mẹ cha bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
17. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ piturakkhitañca bhāturakkhitañca ―pe― piturakkhitañca saparidaṇḍañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
18. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ pitu- rakkhitañca māturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
19. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍañca māturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
20. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍañca piturakkhitañca ―pe― saparidaṇḍañca sārakkhañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
21. Evaṃ dumūlakampi, timūlakampi, catumūlakampi, pañcamūlakampi, chamūlakampi, sattamūlakampi, aṭṭhamūlakampi, navamūlakampi kātabbaṃ. 1
IDAṂ DASAMŪLAKAṂ:
22. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca piturakkhitañca mātāpiturakkhitañca bhāturakkhitañca bhaginirakkhitañca ñātirakkhitañca gottarakkhitañca dhammarakkhitañca sārakkhañca saparidaṇḍañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Muhuttikācakkaṃ 2 niṭṭhitaṃ.
1 evaṃ dumūlakampi timūlakampi yāva navamūlakaṃ kātabbaṃ - Ma; dumūlakādīnipi evameva kātabbāni - Sīmu. 2 muhuttikā itthicakkaṃ - Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
17. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ và người nữ được anh (em) trai bảo hộ ... người nữ được cha bảo hộ và người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
18. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ và người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố đã được tóm lược.
19. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
20. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt và người nữ được cha bảo hộ ... người nữ bị quy định hình phạt và người nữ có sự gìn giữ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt phần một nhân tố.
21. Phần liên quan đến hai nhân tố, phần liên quan đến ba nhân tố, phần liên quan đến bốn nhân tố, phần liên quan đến năm nhân tố, phần liên quan đến sáu nhân tố, phần liên quan đến bảy nhân tố, phần liên quan đến tám nhân tố, phần liên quan đến chín nhân tố nên được thực hiện y như thế.
ĐÂY LÀ PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ:
22. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ, người nữ được cha bảo hộ, người nữ được mẹ cha bảo hộ, người nữ được anh (em) trai bảo hộ, người nữ được chị (em) gái bảo hộ, người nữ được thân quyến bảo hộ, người nữ được dòng họ bảo hộ, người nữ được luân lý bảo hộ, người nữ có sự gìn giữ, và người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
Dứt sự luân phiên của ‘Hạng vợ trong giây lát.’
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
23. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ”ti patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
24. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ―pe― bhogavāsinī, paṭavāsinī, odapattakinī, obhatacumbaṭā, 1 dāsī ca bhariyā ca, kammakārī ca bhariyā ca, dhajāhaṭā, muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Nikkhepapadāni.
25. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chanda- vāsinī cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
26. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca bhogavāsinī ca ―pe― dhanakkītā ca paṭavāsinī ca ―pe― dhanakkītā ca odapattakinī ca ―pe― dhanakkītā ca obhatacumbaṭā ca ―pe― dhanakkītā ca dāsī ca bhariyā ca ―pe― dhanakkītā ca kammakārī ca bhariyā ca ―pe― dhanakkītā ca dhajāhaṭā ca ―pe― dhanakkītā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ.
27. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ca bhogavāsinī ca ―pe― chandavāsinī ca muhuttikā ca, chandavāsinī ca dhanakkītā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
28. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā muhuttikā ca dhanakkītā ca ―pe― muhuttikā ca chandavāsinī ca ―pe― muhuttikā ca dhajāhaṭā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
Evaṃ dumūlakampi yāva navamūlakaṃ kātabbaṃ.
1 obhaṭacumbaṭā - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
23. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 24. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ sống chung do tự nguyện ... vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung vì y phục ... vợ được cưới theo nghi thức ... vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ hạng nữ tỳ ... vợ hạng nhân công ... vợ hạng tù binh ... vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự liệt kê và các từ ngữ. 25. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung do tự nguyện của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 26. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung vì tài vật ... vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung vì y phục ... vợ được mua bằng của cải và vợ được cưới theo nghi thức ... vợ được mua bằng của cải và vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ được mua bằng của cải và vợ hạng nữ tỳ ... vợ được mua bằng của cải và vợ hạng nhân công ... vợ được mua bằng của cải và vợ hạng tù binh ... vợ được mua bằng của cải và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần. 27. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ sống chung do tự nguyện và vợ sống chung vì tài vật ―(như trên)― vợ sống chung do tự nguyện và vợ trong giây lát ―(như trên)― vợ sống chung do tự nguyện và vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố đã được tóm lược. 28 Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là vợ trong giây lát và vợ được mua bằng của cải ―(như trên)― vợ trong giây lát và vợ sống chung do tự nguyện ―(như trên)― vợ trong giây lát và vợ hạng tù binh của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần một nhân tố.
Phần hai nhân tố cho đến phần chín nhân tố nên được thực hiện như thế.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
DASAMŪLAKAṂ:
29. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hoti kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chanda- vāsinī ca bhogavāsinī ca paṭavāsinī ca odapattakinī ca obhatacumbaṭā ca dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Māturakkhitacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
30. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ pitu- rakkhitaṃ ―pe― mātāpiturakkhitaṃ ―pe― bhāturakkhitaṃ ―pe― bhaginirakkhitaṃ ―pe― ñātirakkhitaṃ ―pe― gottarakkhitaṃ ―pe― dhammarakkhitaṃ ―pe― sārakkhaṃ ―pe― saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
31. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ―pe― bhogavāsinī ―pe― paṭavāsinī ―pe― odapattakinī ―pe― obhatacumbaṭā ―pe― dāsī ca bhariyā ca ―pe― kammakārī ca bhariyā ca ―pe― dhajāhaṭā ―pe― muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Nikkhepapadāni.
32. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
33. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca bhogavāsinī ca ―pe― dhanakkītā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ.
34. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ca bhogavāsinī ca ―pe― chandavāsinī ca muhuttikā ca ―pe― chandavāsinī ca dhanakkītā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ:
29. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên của “Người nữ được mẹ bảo hộ.” 30. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được cha bảo hộ ... người nữ được mẹ cha bảo hộ nói rằng ... người nữ được anh (em) trai bảo hộ nói rằng ... người nữ được chị (em) gái bảo hộ nói rằng ... người nữ được thân quyến bảo hộ nói rằng ... người nữ được dòng họ bảo hộ nói rằng ... người nữ được luân lý bảo hộ nói rằng ... người nữ có sự gìn giữ nói rằng ... người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 31. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ sống chung do tự nguyện ... vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung vì y phục ... vợ được cưới theo nghi thức ... vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ hạng nữ tỳ ... vợ hạng nhân công ... vợ hạng tù binh ... vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự liệt kê và các từ ngữ. 32. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung do tự nguyện của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 33. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung vì tài vật ... vợ được mua bằng của cải và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần. 34. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ sống chung do tự nguyện và vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ trong giây lát ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố được tóm tắt.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
35. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā muhuttikā ca dhanakkitā ca ―pe― muhuttikā ca chandavāsinī ca ―pe― muhuttikā ca dhajāhaṭā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa. Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
Dumūlakampi yāva navamūlakaṃ evameva kātabbaṃ.
IDAṂ DASAMŪLAKAṂ:
36. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ saparidaṇḍaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca bhogavāsinī ca paṭavāsinī ca odapattakinī ca obhatacumbaṭā ca dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa. Saparidaṇḍācakkaṃ niṭṭhitaṃ.
37. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitaṃ brūhi ‘hohi kira itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
38. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca piturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkitā ca chandavāsinī cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
39. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca piturakkhitañca mātāpiturakkhitañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkitā ca chandavāsinī ca bhogavāsinī cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa. Evaṃ ubhato vaḍḍhamānaṃ 1 kātabbaṃ.
40. Puriso bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ mātu- rakkhitañca piturakkhitañca mātāpiturakkhitañca bhāturakkhitañca bhaginirakkhitañca ñātirakkhitañca gottarakkhitañca dhammarakkhitañca sārakkhañca saparidaṇḍañca brūhi ‘hotha kira itthannāmassa bhariyāyo dhanakkītā ca chandavāsinī ca bhogavāsinī ca paṭavāsinī ca odapattakinī ca obhatacumbaṭā ca dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa. Ubhatovaḍḍhakaṃ niṭṭhitaṃ.
1 vaḍḍhakaṃ - Ma, Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
35. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là vợ trong giây lát và vợ được mua bằng của cải ... vợ trong giây lát và vợ hạng tù binh của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần một nhân tố. Phần hai nhân tố cho đến phần chín nhân tố nên được thực hiện y như thế.
ĐÂY LÀ PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ:
36. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên của “Người nữ bị quy định hình phạt.” 37. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 38. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ và người nữ được cha bảo hộ tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung do tự nguyện của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 39. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ, người nữ được cha bảo hộ, và người nữ được mẹ cha bảo hộ tên như vầy rằng: ‘Họ nói cô hãy là người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, và vợ sống chung vì tài vật của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự triển khai cả hai phần nên được thực hiện như thế. 40. Người nam phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người nữ được mẹ bảo hộ, người nữ được cha bảo hộ, người nữ được mẹ cha bảo hộ, người nữ được anh (em) trai bảo hộ, người nữ được chị (em) gái bảo hộ, người nữ được thân quyến bảo hộ, người nữ được dòng họ bảo hộ, người nữ được luân lý bảo hộ, người nữ có sự gìn giữ, và người nữ bị quy định hình phạt có tên như vầy rằng: ‘Họ nói các cô hãy là những người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự triển khai cả hai phần.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
41. Purisassa mātā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― Purisassa pitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― Purisassa mātāpitaro bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe― Purisassa bhātā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― Purisassa bhaginī bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― Purisassa ñātakā bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe― Purisassa gottā bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe― Purisassa sahadhammikā bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe―
Purisassa peyyālo vitthāretabbo. Ubhato vaḍḍhakaṃ yathā purimanayo tatheva vitthāretabbaṃ.
42. Mātu rakkhitāya mātā bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
43. Māturakkhitāya mātā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ―pe― bhogavāsinī ―pe― paṭavāsinī ―pe― odapattakinī ―pe― obhatacumbaṭā ―pe― dāsī ca bhariyā ca ―pe― kammakārī ca bhariyā ca ―pe― dhajāhaṭā ―pe― muhuttikā ’ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Nikkhepapadāni.
44. Māturakkhitāya mātā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca” ―pe― dhanakkītā ca bhogavāsinī ca ―pe― dhanakkītā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghadisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ.
45. Māturakkhitāya mātā bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hoti itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ca bhogavāsinī ca ―pe― chandavāsinī ca muhuttikā ca ―pe― chandavāsinī ca dhanakkītā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
46. Māturakkhitāya mātā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā muhuttikā ca dhanakkītā ca ―pe― muhuttikā ca chandavāsinī ca ―pe― muhuttikā ca dhajāhaṭā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
Evaṃ dumūlakampi yāva navamūlakaṃ kātabbaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
41. Người mẹ của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Cha của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Mẹ cha của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Anh (em) trai của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Chị (em) gái của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Thân quyến của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Dòng họ của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Các đồng đạo của người nam phái vị tỳ khưu đi ―(như trên)― Sự giản lược về người nam nên được giải chi tiết. Phần triển khai cả hai của hai nhân tố nên được giải chi tiết giống như cách thức về người nam. 42. Người mẹ của người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (con gái tôi) là người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 43. Người mẹ của người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (con gái tôi) là người vợ sống chung do tự nguyện ... vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung vì y phục ... vợ được cưới theo nghi thức ... vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ hạng nữ tỳ ... vợ hạng nhân công ... vợ hạng tù binh ... vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự liệt kê và các từ ngữ. 44. Người mẹ của người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (con gái tôi) là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung do tự nguyện ... vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung vì tài vật ... vợ được mua bằng của cải và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần. 45. Người mẹ của người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (con gái tôi) là người vợ sống chung do tự nguyện và vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ trong giây lát ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố đã được tóm lược. 46. Người mẹ của người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (con gái tôi) là vợ trong giây lát và vợ được mua bằng của cải ... vợ trong giây lát và vợ sống chung do tự nguyện ... vợ trong giây lát và vợ hạng tù binh của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần một nhân tố. Phần hai nhân tố cho đến chín nhân tố nên được thực hiện như thế.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
IDAṂ DASAMŪLAKAṂ:
47. Māturakkhitāya mātā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca bhogavāsinī ca paṭavāsinī ca odapattakinī ca obhatacumbaṭā ca dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Mātucakkaṃ niṭṭhitaṃ.
48. Piturakkhitāya pitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― mātāpiturakkhitāya mātāpitaro bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe― bhāturakkhitāya bhātā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― bhaginirakkhitāya bhaginī bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― ñātirakkhitāya ñātakā bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe― gottarakkhitāya gottā bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe― dhammarakkhitāya sahadhammikā bhikkhuṃ pahiṇanti ―pe― sārakkhāya yena pariggahitā hoti so bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― saparidaṇḍāya yena daṇḍo ṭhapito hoti so bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Saparidaṇḍāya yena daṇḍo ṭhapito hoti so bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ―pe― bhogavāsinī ―pe― paṭavāsinī ―pe― odapattakinī ―pe― obhatacumbaṭā ―pe― dāsī ca bhariyā ca ―pe― kammakārī ca bhariyā ca ―pe― dhajāhaṭā ―pe― muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Nikkhepapadāni.
49. Saparidaṇḍāya yena daṇḍo ṭhapito hoti, so bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca ―pe― dhanakkītā ca bhogavāsinī ca ―pe― dhanakkītā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ.
50. Saparidaṇḍāya yena daṇḍo ṭhapito hoti so bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ca bhogavāsinī ca ―pe― chandavāsinī ca muhuttikā ca ―pe― chandavāsinī ca dhanakkītā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa. Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
ĐÂY LÀ PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ:
47. Người mẹ của người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (con gái tôi) là người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên của “Người mẹ.” 48. Người cha của người nữ được cha bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Mẹ cha của người nữ được mẹ cha bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Anh (em) trai của người nữ được anh (em) trai bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Chị (em) gái của người nữ được chị (em) gái bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Thân quyến của người nữ được thân quyến bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Dòng họ của người nữ được dòng họ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Các đồng đạo của người nữ được luân lý bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Sở hữu chủ của người nữ có sự gìn giữ phái vị tỳ khưu đi ... Người quy định về hình phạt đối với người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (cô ta) là người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Người quy định về hình phạt đối với người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (cô ta) là người vợ sống chung do tự nguyện ... vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung vì y phục ... vợ được cưới theo nghi thức ... vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ hạng nữ tỳ ... vợ hạng nhân công ... vợ hạng tù binh ... vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự liệt kê và các từ ngữ. 49. Người quy định về hình phạt đối với người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (cô ta) là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung do tự nguyện ... vợ được mua bằng của cải và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần. 50. Người quy định về hình phạt đối với người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (cô ta) là người vợ sống chung do tự nguyện và vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ trong giây lát ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố đã được tóm lược.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
51. Saparidaṇḍāya yena daṇḍo ṭhapito hoti so bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā muhuttikā ca dhanakkītā ca ―pe― muhuttikā ca chandavāsinī ca ―pe― muhuttikā ca dhajāhaṭā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
Dumūlakampi timūlakampi yāva navamūlakaṃ evameva kātabbaṃ.
IDAṂ DASAMŪLAKAṂ:
52. Saparidaṇḍāya yena daṇḍo ṭhapito hoti so bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘hotu itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca bhogavāsinī ca paṭavāsinī ca odapattakinī ca, obhata- cumbaṭā ca, dāsī ca bhariyā ca, kammakārī ca bhariyā ca, dhajāhaṭā ca, muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Daṇḍaṭhapitacakkaṃ niṭṭhitaṃ.
53. Māturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
54. Māturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ―pe― bhogavāsinī ―pe― paṭavāsinī ―pe― odapattakinī ―pe― obhatacumbaṭā ―pe― dāsī ca bhariyā ca ―pe― kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā ―pe― muhuttikā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Nikkhepapadāni.
55. Māturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā dhanakkītātā ca chandavāsinī cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa. Māturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca bhogavāsinī ca ―pe― dhanakkītā ca muhuttikā ’ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Khaṇḍacakkaṃ.
56. Māturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ca bhogavāsinī ca ―pe― chandavāsinī ca muhuttikā ca ―pe― chandavāsinī ca dhanakkītā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
51. Người quy định về hình phạt đối với người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (cô ta) là vợ trong giây lát và vợ được mua bằng của cải ... vợ trong giây lát và vợ sống chung do tự nguyện ... vợ trong giây lát và vợ hạng tù binh của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần một nhân tố. Phần hai nhân tố, ba nhân tố cho đến chín nhân tố nên được thực hiện y như thế. ĐÂY LÀ PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ: 52. Người quy định về hình phạt đối với người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy nhận (cô ta) là người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên của “Người nữ bị quy định hình phạt.” 53. Người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 54. Người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ sống chung do tự nguyện ... vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung vì y phục ... vợ được cưới theo nghi thức ... vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ hạng nữ tỳ ... vợ hạng nhân công ... vợ hạng tù binh ... vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự liệt kê và các từ ngữ. 55. Người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung do tự nguyện của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung vì tài vật ... vợ được mua bằng của cải và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần. 56. Người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ sống chung do tự nguyện và vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ trong giây lát ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố được tóm tắt.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
57. Māturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā muhuttikā ca dhanakkītā ca ―pe― muhuttikā ca chandavāsinī ca ―pe― muhuttikā ca dhajāhaṭā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
Dumūlakādīnipi evameva kātabbāni.
IDAṂ DASAMŪLAKAṂ:
58. Māturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca bhogavāsinī ca paṭavāsinī ca odapattakinī ca obhatacumbaṭā ca dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca ―pe― bhariyā ca dhajāhaṭā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Aparaṃ māturakkhitācakkaṃ niṭṭhitaṃ.
59. Piturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― mātāpiturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― bhāturakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― bhaginirakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― ñātirakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― gottarakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― dhammarakkhitā bhikkhuṃ pahiṇāti ―pe― sārakkhā bhikkhuṃ pahiṇāti, ―pe― saparidaṇḍā bhikkhuṃ pahiṇāti ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
60. Saparidaṇḍā bhikkhuṃ pahiṇāti, ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā chandavāsinī, bhogavāsinī, paṭavāsinī, odapattakinī, obhatacumbaṭā, dāsī ca bhariyā ca, kammakārī ca bhariyā ca, dhajāhaṭā, muhuttikā ’”ti.Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Nikkhepapadāni.
61. Saparidaṇḍā bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca ―pe― dhanakkītā muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa. Khaṇḍakacakkaṃ.
62. Saparidaṇḍā bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā chandavāsinī ca bhogavāsinī ca ―pe― chandavāsinī ca muhuttikā ca ―pe― chandavāsinī ca dhanakkītā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Baddhacakkaṃ. Mūlaṃ saṅkhittaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
57. Người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là vợ trong giây lát và vợ được mua bằng của cải ... vợ trong giây lát và vợ sống chung do tự nguyện ... vợ trong giây lát và vợ hạng tù binh của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần một nhân tố. Các phần hai nhân tố, v.v... nên được thực hiện y như thế. ĐÂY LÀ PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ: 58. Người nữ được mẹ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt sự luân phiên thứ nhì của ‘Người nữ được mẹ bảo hộ.’ 59. Người nữ được cha bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ được mẹ cha bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ được anh (em) trai bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ được chị (em) gái bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ được thân quyến bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ được dòng họ bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ được luân lý bảo hộ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ có sự gìn giữ phái vị tỳ khưu đi ... Người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. 60. Người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải ... vợ sống chung do tự nguyện ... vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung vì y phục ... vợ được cưới theo nghi thức ... vợ do nâng đỡ gánh nặng ... vợ hạng nữ tỳ ... vợ hạng nhân công ... vợ hạng tù binh ... vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự liệt kê và các từ ngữ. 61. Người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải và vợ sống chung do tự nguyện ―(như trên)― vợ được mua bằng của cải và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên từng phần. 62. Người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ sống chung do tự nguyện và vợ sống chung vì tài vật ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ trong giây lát ... vợ sống chung do tự nguyện và vợ được mua bằng của cải của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên kết hợp. Phần nhân tố đã được tóm lược.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
63. Saparidaṇḍā bhikkhuṃ pahiṇāti: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā muhuttikā ca dhanakkītā ca ―pe― muhuttikā ca chandavāsinī ca ―pe― muhuttikā ca dhajāhaṭā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Ekamūlakaṃ niṭṭhitaṃ.
Dumūlakādīnipi evameva kātabbāni.
IDAṂ DASAMŪLAKAṂ:
64. Saparidaṇḍā bhikkhuṃ pahiṇāti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ brūhi ‘homi itthannāmassa bhariyā dhanakkītā ca chandavāsinī ca bhogavāsinī ca paṭavāsinī ca odapattakinī ca obhaṭacumbaṭā ca dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā ca muhuttikā cā ’”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Saparidaṇḍācakkaṃ.
Sabbaṃ cakkapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.
65. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
Patigaṇhāti vīmaṃsati na paccāharati, āpatti thullaccayassa.
Patigaṇhāti na vīmaṃsati paccāharati, āpatti thullaccayassa.
Patigaṇhāti na vīmaṃsati, na paccāharati, āpatti dukkaṭassa.
Na patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti thullaccayassa.
Na patigaṇhāti vīmaṃsati na paccāharati, āpatti dukkaṭassa.
Na patigaṇhāti na vīmaṃsati paccāharati, āpatti dukkaṭassa.
Na patigaṇhāti na vīmaṃsati na paccāharati, anāpatti.
66. Puriso sambahule bhikkhū āṇāpeti: “Gacchatha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsathā ”ti. Sabbe patigaṇhanti sabbe vīmaṃsanti sabbe paccāharanti, āpatti sabbesaṃ saṅghādisesassa.
67. Puriso sambahule bhikkhū āṇāpeti: “Gacchatha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsathāti.” Sabbe patigaṇhanti sabbe vīmaṃsanti ekaṃ paccāharāpenti, āpatti sabbesaṃ saṅghādisesassa.
68. Puriso sambahule bhikkhū āṇāpeti: “Gacchatha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsathā ”ti. Sabbe patigaṇhanti ekaṃ vīmaṃsāpetvā sabbe paccāharanti, āpatti sabbesaṃ saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
63. Người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là vợ trong giây lát và vợ được mua bằng của cải ... vợ trong giây lát và vợ sống chung do tự nguyện ... vợ trong giây lát và vợ hạng tù binh của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Dứt phần một nhân tố. Các phần hai nhân tố. v.v... nên được thực hiện y như thế.
ĐÂY LÀ PHẦN MƯỜI NHÂN TỐ:
64. Người nữ bị quy định hình phạt phái vị tỳ khưu đi: “Thưa ngài, hãy đi đến và nói với người có tên như vầy rằng: ‘Hãy chấp nhận tôi là người vợ được mua bằng của cải, vợ sống chung do tự nguyện, vợ sống chung vì tài vật, vợ sống chung vì y phục, vợ được cưới theo nghi thức, vợ do nâng đỡ gánh nặng, vợ hạng nữ tỳ, vợ hạng nhân công, vợ hạng tù binh, và vợ trong giây lát của người tên như vầy.’” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Sự luân phiên của “Người nữ bị quy định hình phạt.”
Dứt tất cả các phần giản lược theo sự luân phiên.
65. Nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa. Nhận lời, thông báo, không hồi báo thì phạm tội thullaccaya. Nhận lời, không thông báo, hồi báo thì phạm tội thullaccaya. Nhận lời, không thông báo, không hồi báo thì phạm tội dukkaṭa.
Không nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội thullaccaya. Không nhận lời, thông báo, không hồi báo thì phạm tội dukkaṭa. Không nhận lời, không thông báo, hồi báo thì phạm tội dukkaṭa. Không nhận lời, không thông báo, không hồi báo thì vô tội.
66. Người nam bảo nhiều vị tỳ khưu rằng: “Thưa các ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Tất cả nhận lời, tất cả thông báo, tất cả hồi báo thì tất cả phạm tội saṅghādisesa.
67. Người nam bảo nhiều vị tỳ khưu rằng: “Thưa các ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Tất cả nhận lời, tất cả thông báo, rồi bảo một vị hồi báo thì tất cả phạm tội saṅghādisesa.
68. Người nam bảo nhiều vị tỳ khưu rằng: “Thưa các ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Tất cả nhận lời, rồi bảo một vị thông báo, tất cả hồi báo thì tất cả phạm tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Sañcarittasikkhāpadaṃ - 5
69. Puriso sambahule bhikkhū āṇāpeti: “Gacchatha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsathā ”ti. Sabbe patigaṇhanti ekaṃ vīmaṃsāpetvā ekaṃ paccāharāpenti, āpatti sabbesaṃ saṅghādisesassa.
70. Puriso bhikkhuṃ āṇāpeti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsā ”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
71. Puriso bhikkhuṃ āṇāpeti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsā ”ti. Patigaṇhāti vīmaṃsati antevāsiṃ paccāharāpeti, āpatti saṅghādisesassa.
72. Puriso bhikkhuṃ āṇāpeti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsā ”ti. Patigaṇhāti antevāsiṃ vīmaṃsāpetvā attanā paccāharati, āpatti saṅghādisesassa.
73. Puriso bhikkhuṃ āṇāpeti: “Gaccha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsā ”ti. Patigaṇhāti antevāsiṃ vīmaṃsāpeti, antevāsī vīmaṃsitvā bahiddhā paccāharati, āpatti ubhinnaṃ thullaccayassa.
74. Gacchanto sampādeti, āgacchanto visaṃvādeti, āpatti thullaccayassa. Gacchanto visaṃvādeti, āgacchanto sampādeti, āpatti thullaccayassa. Gacchanto sampādeti, āgacchanto sampādeti, āpatti saṅghādisesassa. Gacchanto visaṃvādeti, āgacchanto visaṃvādeti, anāpatti.
75. Anāpatti saṅghassa vā cetiyassa vā gilānassa vā karaṇīyena gacchati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
--ooOoo--
VINĪTAVATTHU UDDĀNAGĀTHĀ
Suttā matā ca nikkhantā anitthī itthipaṇḍakā, kalahaṃ katvāna sammodi sañcarittañca paṇḍake ”ti.
1. Tena kho pana samayena aññataro puriso aññataraṃ bhikkhuṃ āṇāpesi: “Gaccha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsā ”ti. So gantvā manusse pucchi: “Kahaṃ itthannāmā ”ti? “Suttā bhante ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi: ‘Kacci nu kho ahaṃ saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpanno ’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (1)
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về mai mối - 5
69. Người nam bảo nhiều vị tỳ khưu rằng: “Thưa các ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Tất cả nhận lời, sau khi bảo một vị thông báo, rồi bảo một vị hồi báo thì tất cả phạm tội saṅghādisesa.
70. Người nam bảo vị tỳ khưu rằng: “Thưa ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Vị nhận lời, thông báo, hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
71. Người nam bảo vị tỳ khưu rằng: “Thưa ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Vị nhận lời, thông báo, bảo người học trò hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
72. Người nam bảo vị tỳ khưu rằng: “Thưa ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Vị nhận lời, bảo người học trò thông báo, đích thân hồi báo thì phạm tội saṅghādisesa.
73. Người nam bảo vị tỳ khưu rằng: “Thưa ngài, xin hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Vị nhận lời, bảo người học trò thông báo, người học trò sau khi thông báo (trở về) đứng ở bên ngoài rồi (đi) hồi báo thì cả hai phạm tội thullaccaya.[*]
74. Khi đi làm hoàn tất, khi trở về làm trái lời dặn thì phạm tội thullaccaya. Khi đi làm trái lời dặn, khi trở về làm hoàn tất thì phạm tội thullaccaya. Khi đi làm hoàn tất, khi trở về làm hoàn tất thì phạm tội saṅghādisesa. Khi đi làm trái lời dặn, khi trở về làm trái lời dặn thì vô tội.
75. Vị đi vì công việc cần thiết của hội chúng hoặc của bảo tháp hoặc của người bệnh, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
--ooOoo--
CHUYỆN DẪN GIẢI: KỆ NGÔN TÓM LƯỢC:
Người nữ đã ngủ, đã chết, và đã đi khỏi, không phải người nữ, người nữ vô căn, sau khi gây gỗ, vị đã khuyên giải, và việc mai mối cho người vô căn.
1. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ bảo vị tỳ khưu nọ rằng: “Thưa ngài, hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Vị ấy đã đi và đã hỏi mọi người rằng: - “Cô gái tên như vầy ở đâu?” - “Thưa ngài, cô ta đã ngủ.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Phải chăng ta đã phạm tội saṅghādisesa?” Vị ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (1)
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
2. Tena kho pana samayena aññataro puriso aññataraṃ bhikkhuṃ āṇāpesi: ‘‘Gaccha bhante itthannāmaṃ itthiṃ vīmaṃsā ”ti. So gantvā manusse pucchi: “Kahaṃ itthannāmā ”ti? “Matā bhante ”ti. ―pe― “Nikkhantā bhante ”ti. ―pe― “Anitthī bhante ”ti. ―pe― “Itthipaṇḍakā bhante ”ti. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti dukkaṭassā ”ti. (2-5)
3. Tena kho pana samayena aññatarā itthī sāmikena saha bhaṇḍitvā mātugharaṃ agamāsi. Kulūpago bhikkhu sammodanīyaṃ akāsi. Tassa kukkuccaṃ ahosi ―pe― “Alaṃvacanīyā bhikkhū ”ti? “Nālaṃvacanīyā bhagavā ”ti. “Anāpatti bhikkhu nālaṃvacanīyāyā ”ti. (6)
4. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu paṇḍake sañcarittaṃ samāpajji. Tassa kukkuccaṃ ahosi: “Kacci nu kho ahaṃ saṅghādisesaṃ āpattiṃ āpanno ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Anāpatti bhikkhu saṅghādisesassa, āpatti thullaccayassā ”ti. (7)
Sañcarittasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
--ooOoo--
3. 6. KUṬIKĀRASIKKHĀPADAM 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āḷavakā 1 bhikkhū saññācikāyo kuṭiyo2 kārāpenti assāmikāyo attuddesikāyo appamāṇikāyo, tāyo na niṭṭhānaṃ gacchanti. Te yācanabahulā viññattibahulā viharanti: “Purisaṃ detha, purisatthakaraṃ detha, goṇaṃ detha, sakaṭaṃ detha, vāsiṃ detha, pharasuṃ detha, kuṭhāriṃ detha, kuddālaṃ detha, nikhādanaṃ detha, valliṃ detha, veḷuṃ detha, muñjaṃ detha, babbajaṃ detha, tiṇaṃ detha, mattikaṃ dethā ”ti. Manussā upaddutā yācanāya, upaddutā viññattiyā bhikkhū disvā ubbijjantipi uttasantipi palāyantipi aññenapi gacchanti aññenapi mukhaṃ karonti dvārampi thakenti, gāvimpi disvā palāyanti, bhikkhū maññamānā.
2. Atha kho āyasmā mahākassapo rājagahe vassaṃ vuttho yena āḷavi tena pakkāmi. Anupubbena3 yena āḷavi tadavasari. Tatra sudaṃ āyasmā mahākassapo āḷaviyaṃ viharati aggālave cetiye. Atha kho āyasmā mahākassapo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya āḷaviṃ piṇḍāya pāvisi. Manussā āyasmantaṃ mahākassapaṃ passitvā ubbijjantipi uttasantipi palāyantipi aññenapi gacchanti aññenapi mukhaṃ karonti dvārampi thakenti. Atha kho āyasmā mahākassapo āḷaviyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto bhikkhū āmantesi:
1 2 3 āḷavikā - Syā. kuṭikāyo - Syā. anupubbena cārikaṃ caramāno - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
2. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ bảo vị tỳ khưu nọ rằng: “Thưa ngài, hãy đi và thông báo cho người nữ tên như vầy.” Vị ấy đã đi và đã hỏi mọi người rằng: - “Cô gái tên như vầy ở đâu?” - “Thưa ngài, cô ta đã chết.” ―(như trên)― “Thưa ngài, cô ta đã đi khỏi.” ―(như trên)― “Thưa ngài, cô ta không phải là người nữ.” ―(như trên)― “Thưa ngài, cô ta là người nữ vô căn.” Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội dukkaṭa.” (2-5)
3. Vào lúc bấy giờ, có người đàn bà nọ sau khi gây gỗ với chồng đã đi về nhà mẹ. Có vị tỳ khưu nọ thường tới lui với các gia đình đã làm công việc hòa giải. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: ―(như trên)― “Này tỳ khưu, có phải cô ta đã bị chồng bỏ?”[*] - “Bạch Thế Tôn, cô ta không bị chồng bỏ.” - “Này tỳ khưu, trường hợp không bị chồng bỏ thì vô tội.” (6)
4. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã tiến hành việc mai mối cho người vô căn. Vị ấy đã có nỗi nghi hoặc: “Phải chăng ta đã phạm tội saṅghādisesa?” Vị ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này tỳ khưu, không phạm tội saṅghādisesa mà phạm tội thullaccaya.” (7)
Dứt điều học về việc mai mối.
--ooOoo--
3. 6. ĐIỀU HỌC VỀ LÀM CỐC LIÊU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu ở thành Āḷavi tự xin (vật liệu) rồi cho xây dựng các cốc liêu không có thí chủ, dành cho bản thân, không theo kích thước, và các cốc liêu ấy chưa đạt được sự hoàn tất. Các vị ấy sống có nhiều sự van xin, có nhiều sự yêu cầu: “Các người hãy bố thí người nam, hãy bố thí nhân công, hãy bố thí bò, hãy bố thí xe kéo, hãy bố thí rìu, hãy bố thí búa, hãy bố thí cuốc, hãy bố thí xẻng, hãy bố thí lưỡi đục, hãy bố thí dây leo, hãy bố thí tre, hãy bố thí cỏ muñja, hãy bố thí cỏ pabbaja, hãy bố thí cỏ tiṇa, hãy bố thí đất sét.” Dân chúng bực mình vì sự van xin, bực mình vì sự yêu cầu, khi thấy các tỳ khưu thì hốt hoảng, lo sợ, tránh né, bỏ đi đường khác, quay mặt hướng khác, đóng cửa lại; ngay cả khi thấy con bò cái họ cũng tránh đi, (lầm) tưởng là các vị tỳ khưu.
2. Khi ấy, đại đức Mahākassapa, trải qua mùa (an cư) mưa ở thành Rājagaha, đã ra đi về phía thành Āḷavi, theo tuần tự đã ngự đến thành Āḷavi. Tại nơi ấy trong thành Āḷavi, đại đức Mahākassapa ngụ tại tháp thờ Aggāḷava. Sau đó vào buổi sáng, đại đức Mahākassapa đã mặc y, cầm y bát, đi vào thành Āḷavi để khất thực. Dân chúng sau khi nhìn thấy đại đức Mahākassapa cũng trở nên hốt hoảng, lo sợ, tránh né, bỏ đi đường khác, quay mặt hướng khác, đóng cửa lại. Sau đó, khi đã đi khất thực trong thành Āḷavi, sau bữa ăn trong khi đang đi khất thực trở về, đại đức Mahākassapa đã bảo các tỳ khưu rằng:
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
“Pubbāyaṃ āvuso āḷavi subhikkhā ahosi sulabhapiṇḍā sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. Etarahi 1 panāyaṃ āḷavi dubbhikkhā dullabhapiṇḍā na sukarā uñchena paggahena yāpetuṃ. Ko nu kho āvuso hetu ko paccayo yenāyaṃ āḷavi dubbhikkhā dullabhapiṇḍā na sukarā uñchena paggahena yāpetun ”ti. Atha kho te bhikkhū āyasmato mahākassapassa etamatthaṃ ārocesuṃ.
3. Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṃ viharitvā yena āḷavi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena āḷavi tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggālave cetiye. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahākassapo bhagavato etamatthaṃ ārocesi.
4. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āḷavake bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave saññācikāyo kuṭiyo kārāpetha assāmikāyo attuddesikāyo appamāṇikāyo, tāyo na niṭṭhānaṃ gacchanti. Te tumhe yācanabahulā viññattibahulā viharatha, ‘purisaṃ detha, purisatthakaraṃ detha, ―pe― tiṇaṃ detha, mattikaṃ dethā ’ti. Manussā upaddutā yācanāya, upaddutā viññattiyā bhikkhū disvā ubbijjantipi uttasantipi palāyantipi aññenapi gacchanti aññenapi mukhaṃ karonti dvārampi thakenti, gāvimpi disvā palāyanti bhikkhū maññamānā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti.
5. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā saññācikāyo kuṭiyo kārāpessatha assāmikāyo attuddesikāyo appamāṇikāyo, tāyo na niṭṭhānaṃ gacchanti. Te tumhe yācanabahulā viññattibahulā viharissatha: ‘purisaṃ detha purisatthakaraṃ detha ―pe― tiṇaṃ detha mattikaṃ dethā ’ti? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi:
1 etarahi kho - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
- “Này các đại đức, thành Āḷavi này trước đây vật thực dồi dào, đồ khất thực nhận được mau chóng, dễ dàng sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Hiện nay, thành Āḷavi này quả thật có sự khó khăn về vật thực, đồ khất thực nhận được khó khăn, không dễ dàng sinh sống bằng sự ra sức khất thực. Này các đại đức, do nhân gì, do duyên gì khiến thành Āḷavi này lại có sự khó khăn về vật thực, đồ khất thực nhận được khó khăn, không dễ dàng sinh sống bằng sự ra sức khất thực? Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho đại đức Mahākassapa.
3. Khi ấy, đức Thế Tôn sau khi ngự tại thành Rājagaha theo như ý thích đã ra đi du hành về phía thành Āḷavi, trong khi tuần tự du hành đã ngự đến thành Āḷavi. Tại nơi ấy trong thành Āḷavi, đức Thế Tôn ngụ tại tháp thờ Aggāḷava. Sau đó, đại đức Mahākassapa đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đại đức Mahākassapa đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
4. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu ở thành Āḷavi rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tự xin (vật liệu) rồi cho xây dựng các cốc liêu không có thí chủ, dành cho bản thân, không theo kích thước, và các cốc liêu ấy chưa đạt được sự hoàn tất. Các ngươi đây sống có nhiều van xin, có nhiều sự yêu cầu: ‘Các người hãy bố thí người nam, hãy bố thí nhân công, hãy bố thí bò, hãy bố thí xe kéo, hãy bố thí rìu, hãy bố thí búa, hãy bố thí cuốc, hãy bố thí xẻng, hãy bố thí lưỡi đục, hãy bố thí dây leo, hãy bố thí tre, hãy bố thí cỏ muñja, hãy bố thí cỏ pabbaja, hãy bố thí cỏ tiṇa, hãy bố thí đất sét.’ Dân chúng bực mình vì sự van xin, bực mình vì sự yêu cầu, khi thấy các tỳ khưu thì hốt hoảng, lo sợ, tránh né, bỏ đi đường khác, quay mặt hướng khác, đóng cửa lại; ngay cả khi thấy con bò cái họ (lầm) tưởng là các vị tỳ khưu rồi cũng tránh đi, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”
5. Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tự xin (vật liệu) rồi cho xây dựng các cốc liêu không có thí chủ, dành cho bản thân, không theo kích thước, và các cốc liêu ấy chưa đạt được sự hoàn tất. Các ngươi đây sống có nhiều van xin, có nhiều sự yêu cầu: ‘Các người hãy bố thí người nam, hãy bố thí nhân công, ―(như trên)― hãy bố thí cỏ tiṇa, hãy bố thí đất sét’ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau đó, khi đã khiển trách đức Thế Tôn đã nói Pháp thoại rồi đã bảo các tỳ khưu rằng:
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
6. Bhūtapubbaṃ bhikkhave dve bhātaro isayo gaṅgaṃ nadiṃ upanissāya vihariṃsu. Atha kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yena kaṇiṭṭho isi tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā kaṇiṭṭhaṃ isiṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari muddhani mahantaṃ phaṇaṃ karitvā aṭṭhāsi. Atha kho bhikkhave kaṇiṭṭho isi tassa nāgassa bhayā kiso ahosi lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto. Addasā kho bhikkhave jeṭṭho isi kaṇiṭṭhaṃ isiṃ kisaṃ lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ uppaṇḍuppaṇḍukajātaṃ dhamanisanthatagattaṃ, disvāna kaṇiṭṭhaṃ isiṃ etadavoca: “Kissa tvaṃ bho kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto ”ti? “Idha bho maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yenāhaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā maṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari muddhani mahantaṃ phaṇaṃ karitvā aṭṭhāsi. Tassāhaṃ bho nāgassa bhayā ’mhi 1 kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto ”ti. “Icchasi pana tvaṃ bho tassa nāgassa anāgamanan ”ti. “Icchāmahaṃ bho tassa nāgassa anāgamanan ”ti. “Api pana tvaṃ bho tassa nāgassa kiñci passasī ”ti. “Passāmahaṃ bho maṇissa 2 kaṇṭhe pīlandhanan ”ti. “Tena hi tvaṃ bho taṃ nāgaṃ maṇiṃ yāca, maṇiṃ me bho dehi, maṇinā me attho ”ti.
7. Atha kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yena kaṇiṭṭho isi tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho bhikkhave maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ kaṇiṭṭho isi etadavoca: “Maṇiṃ me bho dehi, maṇinā me attho ”ti. Atha kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā ‘bhikkhu maṇiṃ yācati, bhikkhussa maṇinā attho ’ti khippaññeva agamāsi. Dutiyampi kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttaritvā yena kaṇiṭṭho isi tenupasaṅkami. Addasā kho bhikkhave kaṇiṭṭho isi maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ dūratova āgacchantaṃ disvāna maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ etadavoca: “Maṇiṃ me bho dehi, maṇinā me attho ”ti. Atha kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā ‘bhikkhu maṇiṃ yācati, bhikkhussa maṇinā attho ’ti tatova paṭinivatti. Tatiyampi kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā gaṅgaṃ nadiṃ uttarati. Addasā kho bhikkhave kaṇiṭṭho isi maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ gaṅgaṃ nadiṃ uttarantaṃ. Disvāna maṇikaṇṭhaṃ nāgarājānaṃ etadavoca: “Maṇiṃ me bho dehi, maṇinā me attho ”ti. Atha kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā kaṇiṭṭhaṃ isiṃ gāthāhi ajjhabhāsi:
“Mamannapānaṃ vipulaṃ uḷāraṃ uppajjatīmassa maṇissa hetu, taṃ te na dassaṃ atiyācako ’si na cāpi te assamamāgamissaṃ.
Sūsū3 yathā sakkharadhotapāṇi tāsesi maṃ selaṃ yācamāno,4 taṃ te na dassaṃ atiyācako ’si na cāpi te assamamāgamissan ”ti.
1 3 bhayā - Ma, Syā, PTS. susū - Ma, Syā; susu - PTS. 2 4 maṇimassa - Ma, Syā. selamāyācamāno - Ma; selamayācamāno - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
6. - Này các tỳ khưu, thời trước đây có hai anh em ẩn sĩ đã sống nương tựa sông Gaṅgā. Này các tỳ khưu, khi ấy rồng chúa Maṇikaṇṭha đã vượt qua sông Gaṅgā và đến gần vị ẩn sĩ trẻ tuổi, sau khi đến đã dùng các phần thân thể quấn quanh vị ẩn sĩ trẻ tuổi bảy vòng rồi phồng lớn mang ở trên đầu (vị ấy) và giữ nguyên. Này các tỳ khưu, rồi do sự khiếp sợ con rồng ấy vị ẩn sĩ trẻ tuổi đã trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân. Này các tỳ khưu, vị ẩn sĩ lớn tuổi đã nhìn thấy vị ẩn sĩ trẻ tuổi bị ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân, sau khi nhìn thấy đã nói với vị ẩn sĩ trẻ tuổi điều này: - “Này đệ, vì sao đệ lại trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân vậy?” - “Thưa huynh, ở đây rồng chúa Maṇikaṇṭha đã vượt qua sông Gaṅgā và đến gần đệ, sau khi đến đã dùng các phần thân thể quấn quanh đệ bảy vòng rồi phồng lớn mang ở trên đầu (đệ) và giữ nguyên. Thưa huynh, do sự khiếp sợ con rồng ấy đệ trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân.” - “Này đệ, vậy đệ có muốn con rồng ấy không đến nữa?” - “Thưa huynh, đệ muốn con rồng ấy không đến nữa.” - “Này đệ, vậy đệ thấy con rồng ấy có vật gì?” - “Thưa huynh, đệ thấy viên ngọc ma-ni là vật trang điểm ở cổ của nó.” - “Này đệ, như thế thì đệ hãy xin con rồng ấy viên ngọc ma-ni: ‘Rồng ơi, hãy cho ta ngọc ma-ni, ta cần ngọc ma-ni.’”
7. Này các tỳ khưu, rồi rồng chúa Maṇikaṇṭha đã vượt qua sông Gaṅgā và đến gần vị ẩn sĩ trẻ tuổi, sau khi đến đã đứng ở một bên. Này các tỳ khưu, vị ẩn sĩ trẻ tuổi đã nói với rồng chúa Maṇikaṇṭha đang đứng một bên điều này: - “Rồng ơi, hãy cho ta ngọc ma-ni, ta cần ngọc ma-ni.” Này các tỳ khưu, khi ấy rồng chúa Maṇikaṇṭha (nghĩ rằng): ‘Vị tỳ khưu xin ngọc ma-ni, vị tỳ khưu cần ngọc ma-ni’ rồi đã bỏ đi ngay lập tức. Này các tỳ khưu, đến lần thứ nhì rồng chúa Maṇikaṇṭha đã vượt qua sông Gaṅgā và đến gần vị ẩn sĩ trẻ tuổi. Này các tỳ khưu, vị ẩn sĩ trẻ tuổi đã nhìn thấy rồng chúa Maṇikaṇṭha từ ở đàng xa đang đi lại, sau khi nhìn thấy đã nói với rồng chúa Maṇikaṇṭha điều này: - “Rồng ơi, hãy cho ta ngọc ma-ni, ta cần ngọc ma-ni.” Này các tỳ khưu, khi ấy rồng chúa Maṇikaṇṭha (nghĩ rằng): ‘Vị tỳ khưu xin viên ngọc ma-ni, vị tỳ khưu cần viên ngọc ma-ni’ rồi ngay từ nơi ấy quay trở lui. Này các tỳ khưu, đến lần thứ ba rồng chúa Maṇikaṇṭha đang vượt qua sông Gaṅgā. Này các tỳ khưu, vị ẩn sĩ trẻ tuổi đã nhìn thấy rồng chúa Maṇikaṇṭha đang vượt qua sông Gaṅgā, sau khi nhìn thấy đã nói với rồng chúa Maṇikaṇṭha điều này: - “Rồng ơi, hãy cho ta ngọc ma-ni, ta cần ngọc ma-ni.” Này các tỳ khưu, khi ấy rồng chúa Maṇikaṇṭha đã thốt lên với vị ẩn sĩ trẻ tuổi bằng những lời kệ rằng:
“Cơm và nước của ta được dồi dào, tuyệt hảo được sanh lên do nhân của viên ngọc ma-ni này. Ngươi kẻ xin quá lố, ta không cho vật ấy, và ta cũng sẽ không đến khu ẩn cư của ngươi nữa.
Như là những đứa trẻ tay cầm dao mài bén, ngươi làm ta run rẩy trong khi cầu xin viên ngọc. Ngươi kẻ xin quá lố, ta không cho vật ấy, và ta cũng sẽ không đến khu ẩn cư của ngươi nữa.”
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
8. Atha kho bhikkhave maṇikaṇṭho nāgarājā ‘bhikkhu maṇiṃ yācati bhikkhussa maṇinā attho ’ti pakkāmi. Tadā pakkanto pakkantova 1 ahosi, na puna paccāgañchi. Atha kho bhikkhave kaṇiṭṭho isi tassa nāgassa dassanīyassa adassanena bhiyyosomattāya kiso ahosi lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto. Addasā kho bhikkhave jeṭṭho isi kaṇiṭṭhaṃ isiṃ bhiyyosomattāya kisaṃ lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ uppaṇḍuppaṇḍukajātaṃ dhamanisanthatagattaṃ. Disvāna kaṇiṭṭhaṃ isiṃ etadavoca: “Kissa tvaṃ bho bhiyyosomattāya kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto ”ti? Tassāhaṃ bho nāgakassa dassanīyassa adassanena bhiyyosomattāya kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto ”ti. Atha kho bhikkhave jeṭṭho isi kaṇiṭṭhaṃ isiṃ gāthāya ajjhabhāsi:
“Na taṃ yāce yassa piyaṃ jigiṃse 2 desso 3 hoti atiyācanāya, nāgo maṇiṃ yācito brāhmaṇena adassanaññeva tadajjhagamā ”ti.
Tesaṃ hi nāma bhikkhave tiracchānagatānaṃ pāṇānaṃ amanāpā bhavissati yācanā amanāpā viññatti. Kimaṅga4 pana manussabhūtānaṃ.
9. Bhūtapubbaṃ bhikkhave aññataro bhikkhu himavantapasse viharati aññatarasmiṃ vanasaṇḍe. Tassa kho pana5 bhikkhave vanasaṇḍassa avidūre mahantaṃ ninnaṃ pallalaṃ. Atha kho bhikkhave mahāsakuṇasaṅgho tasmiṃ pallale divasaṃ gocaraṃ caritvā sāyaṃ taṃ vanasaṇḍaṃ vāsāya upagacchati. Atha kho bhikkhave so bhikkhu tassa sakuṇasaṅghassa saddena ubbāḷho yenāhaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho ahaṃ bhikkhave taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kacci bhikkhu khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kaccisi appakilamathena addhānaṃ āgato, kuto ca tvaṃ bhikkhu āgacchasī ”ti. “Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā, appakilamathena cāhaṃ bhante addhānaṃ āgato. Atthi bhante himavantapasse mahāvanasaṇḍo. Tassa kho pana bhante vanasaṇḍassa avidūre mahantaṃ ninnaṃ pallalaṃ. Atha kho bhante mahāsakuṇasaṅgho tasmiṃ pallale divasaṃ gocaraṃ caritvā sāyaṃ taṃ vanasaṇḍaṃ vāsāya upagacchati. Tato ahaṃ bhagavā āgacchāmi tassa sakuṇasaṅghassa saddena ubbāḷho ”ti. “Icchasi pana tvaṃ bhikkhu tassa sakuṇasaṅghassa anāgamanan ”ti. “Icchāmahaṃ bhagavā tassa sakuṇasaṅghassa anāgamanan ”ti. “Tena hi tvaṃ bhikkhu tattha gantvā taṃ vanasaṇḍaṃ ajjhogahetvā rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ tikkhattuṃ saddamanussāvehi: ‘Suṇantu me bhonto sakuṇā, yāvatikā imasmiṃ vanasaṇḍe vāsaṃ upagatā pattena me attho, ekekaṃ me bhonto pattaṃ dadantū ’”ti. Rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ ―pe― rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ tikkhattuṃ saddamanussāvehi: ‘Suṇantu me bhonto sakuṇā yāvatikā imasmiṃ vanasaṇḍe vāsaṃ upagatā, pattena me attho, ekekaṃ me bhonto pattaṃ dadantū ’”ti.
1 tathā pakkantova - Ma, Syā; tadā pakkanto va - Sīmu. 2 4 jigīse - Ma. kimaṅgaṃ - Ma, Syā. 3 5 videsso - Ma, PTS; desso ca - Syā. tassa kho - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
8. Này các tỳ khưu, khi ấy rồng chúa Maṇikaṇṭha (nghĩ rằng): ‘Vị tỳ khưu xin ngọc ma-ni, vị tỳ khưu cần ngọc ma-ni’ rồi bỏ đi, trong khi bỏ đi như thế rồi đã không quay lại nữa. Này các tỳ khưu, sau đó vị ẩn sĩ trẻ tuổi do việc không còn nhìn thấy con rồng xinh xắn ấy nữa càng trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân thêm hơn nữa. Này các tỳ khưu, rồi vị ẩn sĩ lớn tuổi đã nhìn thấy vị ẩn sĩ trẻ tuổi càng trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân thêm hơn nữa; sau khi nhìn thấy đã nói với vị ẩn sĩ trẻ tuổi điều này: - “Này đệ, vì sao đệ lại càng trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân thêm hơn nữa vậy?” - “Thưa huynh, đệ càng trở nên ốm o, cằn cỗi, xuống sắc, có vẻ xanh xao, thân hình nổi đầy gân thêm hơn nữa là do việc không còn nhìn thấy con rồng xinh xắn ấy nữa. Này các tỳ khưu, khi ấy vị ẩn sĩ lớn tuổi đã thốt lên với vị ẩn sĩ trẻ tuổi bằng lời kệ rằng:
“Dầu mong được vật yêu quý của người, chớ van xin vật ấy. Do cầu xin quá đáng trở thành bị ghét bỏ. Con rồng bị người Bà-la-môn cầu xin ngọc ma-ni không còn xuất hiện nữa, bởi rồng đã hiểu được điều ấy.”
Này các tỳ khưu, bởi vì việc van xin còn không được hoan hỷ, việc yêu cầu còn không được hoan hỷ đối với những chúng sanh là các loài thú ấy, thì sẽ là điều gì đối với loài người?
9. Này các tỳ khưu, vào thời trước đây có vị tỳ khưu nọ sống trong khu rừng rậm nọ ở sườn núi của dãy Hi-mã-lạp-sơn. Này các tỳ khưu, không xa khu rừng rậm ấy có đầm nước lớn và sâu thẳm. Này các tỳ khưu, có bầy chim lớn vào ban ngày đi kiếm ăn ở trong đầm nước ấy và ban đêm đi đến ngụ ở khu rừng rậm ấy. Này các tỳ khưu, khi ấy vị tỳ khưu ấy bị quấy rầy bởi tiếng động của bầy chim ấy đã đi đến gặp Ta, sau khi đến đã đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống ở một bên. Này các tỳ khưu, rồi Ta đã nói với vị tỳ khưu ấy đang ngồi một bên điều này: - “Này tỳ khưu, sức khoẻ có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Ngươi đi đến đường xa có được ít mệt nhọc không? Và này tỳ khưu, ngươi từ đâu đi đến?” - “Bạch Thế Tôn, sức khoẻ khá. Bạch Thế Tôn, mọi việc được tốt đẹp. Và bạch ngài, con đi đến đường xa ít mệt nhọc. Bạch ngài, có khu rừng rậm lớn ở sườn núi của dãy Hi-mã-lạp-sơn. Bạch ngài, không xa khu rừng rậm ấy có đầm nước lớn và sâu thẳm. Bạch ngài, rồi có bầy chim lớn vào ban ngày đi kiếm ăn ở trong đầm nước ấy và ban đêm đi đến ngụ ở khu rừng rậm ấy. Bạch Thế Tôn, con từ nơi đó đi đến vì bị quấy rầy bởi tiếng động của bầy chim ấy.” - “Này tỳ khưu, vậy ngươi có muốn bầy chim ấy không đến nữa?” - “Bạch ngài, con muốn bầy chim ấy không đến nữa.” - “Này tỳ khưu, như thế thì ngươi hãy về lại nơi ấy và đi vào khu rừng rậm ấy rồi vào canh đầu của đêm hãy nói lớn lời này ba lần: ‘Hỡi toàn bộ các ngài chim đã đến ngụ ở khu rừng rậm này, xin hãy lắng nghe tôi. Tôi cần lông chim. Hỡi các ngài, hãy cho tôi mỗi một ngài một lông chim.’ Rồi vào canh giữa của đêm ―(như trên)― Rồi vào canh cuối của đêm hãy nói lớn lời này ba lần: ‘Hỡi toàn bộ các ngài chim đã đến ngụ ở khu rừng rậm này, xin hãy lắng nghe tôi. Tôi cần lông chim. Hỡi các ngài, hãy cho tôi mỗi một ngài một lông chim.’”
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
10. Atha kho bhikkhave so bhikkhu tattha gantvā taṃ vanasaṇḍaṃ ajjhogahetvā rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ tikkhattuṃ saddamanussāvesi: “Suṇantu me bhonto sakuṇā yāvatikā imasmiṃ vanasaṇḍe vāsaṃ upagatā, pattena me attho, ekekaṃ me bhonto pattaṃ dadantū ”ti. Rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ ―pe― rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ tikkhattuṃ saddamanussāvesi: “Suṇantu me bhonto sakuṇā yāvatikā imasmiṃ vanasaṇḍe vāsaṃ upagatā, pattena me attho, ekekaṃ me bhonto pattaṃ dadantū ”ti. Atha kho bhikkhave so sakuṇasaṅgho ‘bhikkhu pattaṃ yācati, bhikkhussa pattena attho ’ti tamhā vanasaṇḍā pakkāmi. Tadā pakkanto pakkantova ahosi. Na puna paccāgañchi. Tesaṃ hi nāma bhikkhave tiracchānagatānaṃ pāṇānaṃ amanāpā bhavissati yācanā amanāpā viññatti, kimaṅga pana manussabhūtānaṃ.
11. Bhūtapubbaṃ bhikkhave raṭṭhapālassa kulaputtassa pitā raṭṭhapālaṃ kulaputtaṃ gāthāya ajjhabhāsi:
“Apāhaṃ te na jānāmi raṭṭhapāla bahujjanā, 1 te maṃ saṅgamma yācanti kasmā maṃ tvaṃ na yācasī ’ti.
Yācako appiyo hoti yācaṃ adadamappiyo, tasmāhaṃ taṃ na yācāmi mā me viddesanā 2 ahū ”ti.
12. So hi nāma bhikkhave raṭṭhapālo kulaputto sakaṃ pitaraṃ evaṃ vakkhati kimaṅga pana jano janaṃ. Gihīnaṃ hi 3 bhikkhave dussaṃharāni bhogāni saṃbhatāni ’pi4 duranurakkhiyāni. Tattha nāma tumhe moghapurisā evaṃ dussaṃharesu bhogesu saṃbhatesupi5 duranurakkhiyesu yācanabahulā viññattibahulā viharissatha: ‘Purisaṃ detha, purisatthakaraṃ detha, goṇaṃ detha, sakaṭaṃ detha, vāsiṃ detha, pharasuṃ6 detha, kuṭhāriṃ detha, kuddālaṃ detha, nikhādanaṃ detha, valliṃ detha, veḷuṃ detha muñjaṃ detha, babbajaṃ detha, tiṇaṃ detha, mattikaṃ dethā ’ti. Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
Saññācikāya pana bhikkhunā kuṭiṃ kārayamānena assāmikaṃ attuddesaṃ pamāṇikā kāretabbā. Tatridaṃ pamāṇaṃ: dīghaso dvādasavidatthiyo sugatavidatthiyā tiriyaṃ sattantarā, bhikkhū abhinetabbā vatthudesanāya. Tehi bhikkhūhi vatthuṃ desetabbaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ. Sārambhe ce bhikkhu vatthusmiṃ aparikkamane saññācikāya kuṭiṃ kāreyya bhikkhū vā anabhineyya vatthudesanāya pamāṇaṃ vā atikkāmeyya saṅghādiseso ”ti.
1 4 bahū janā - Ma, Syā. saṃhatānipi - Sīmu. 2 5 videssanā - Ma, Sīmu. saṃhatesupi - Sīmu. 3 6 gihīnaṃ - Ma, PTS. parasuṃ - Ma, Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
10. Này các tỳ khưu, sau đó vị tỳ khưu ấy đã về lại nơi ấy và đi vào khu rừng rậm ấy, rồi vào canh đầu của đêm đã nói lớn lời này ba lần: ‘Hỡi toàn bộ các ngài chim đã đến ngụ ở khu rừng rậm này, xin hãy lắng nghe tôi. Tôi cần lông chim. Hỡi các ngài, hãy cho tôi mỗi một ngài một lông chim.’ Rồi vào canh giữa của đêm ―(như trên)― Rồi vào canh cuối của đêm đã nói lớn lời này ba lần: ‘Hỡi toàn bộ các ngài chim đã đến ngụ ở khu rừng rậm này, xin hãy lắng nghe tôi. Tôi cần lông chim. Hỡi các ngài, hãy cho tôi mỗi một ngài một lông chim.’ Này các tỳ khưu, khi ấy bầy chim ấy (nghĩ rằng): ‘Vị tỳ khưu xin lông chim, vị tỳ khưu cần lông chim’ nên đã rời bỏ khu rừng rậm ấy, trong khi bỏ đi như thế rồi đã không quay lại nữa. Này các tỳ khưu, bởi vì việc van xin còn không được hoan hỷ, việc yêu cầu còn không được hoan hỷ đối với những chúng sanh là các loài thú ấy, thì sẽ là điều gì đối với loài người?
11. Này các tỳ khưu, trước đây cha của Raṭṭhapāla con trai nhà danh giá đã thốt lên với Raṭṭhapāla con trai nhà danh giá bằng lời kệ rằng:
- “Này Raṭṭhapāla, có rất là nhiều người dầu ta không biết họ, họ vẫn đi đến gặp và cầu xin ta, sao con lại không xin ta?”
- “Kẻ xin không được ưa thích, kẻ không cho khi được xin cũng không được ưa thích; chính vì lý do ấy tôi không cầu xin ông, chớ có ghét bỏ tôi.”
12. Này các tỳ khưu, chính Raṭṭhapāla con trai nhà danh giá ấy còn nói với cha của mình như thế, thì người với người sẽ còn nói điều gì nữa? Này các tỳ khưu, đối với người tại gia các của cải kiếm được khó khăn, các vật tích lũy được bảo quản khó khăn. Này những kẻ rồ dại, thế mà ở nơi ấy các ngươi lại sống có nhiều van xin, có nhiều sự yêu cầu đối với các của cải kiếm được khó khăn, đối với các vật tích lũy được bảo quản khó khăn như thế (nói rằng): ‘Các người hãy bố thí người nam, hãy bố thí nhân công, hãy bố thí bò, hãy bố thí xe kéo, hãy bố thí rìu, hãy bố thí búa, hãy bố thí cuốc, hãy bố thí xẻng, hãy bố thí lưỡi đục, hãy bố thí dây leo, hãy bố thí tre, hãy bố thí cỏ muñja, hãy bố thí cỏ pabbaja, hãy bố thí cỏ tiṇa, hãy bố thí đất sét.’ Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Vị tỳ khưu tự xin (vật liệu) rồi trong khi cho xây dựng cốc liêu không có thí chủ, dành cho bản thân thì nên cho làm theo kích thước. Ở đây, kích thước này là chiều dài mười hai gang theo gang tay của đức Thiện Thệ,[*] chiều ngang bảy gang ở bên trong, và nên dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất. Các vị tỳ khưu ấy nên xác định khu đất là không có điều chướng ngại, có lối đi vòng quanh. Nếu vị tỳ khưu tự xin (vật liệu) rồi cho xây dựng cốc liêu dành cho bản thân ở khu đất có điều chướng ngại, không có lối đi vòng quanh, hoặc không dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất, hoặc vượt quá kích thước thì tội saṅghādisesa.”
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
13. Saññācikā 1 nāma sayaṃ yācitvā purisampi purisatthakarampi goṇampi sakaṭampi vāsimpi pharasumpi kuṭhārimpi kuddālampi nikhādanampi vallimpi veḷumpi muñjampi babbajampi tiṇampi mattikampi.
Kuṭi 2 nāma ullittā vā hoti avalittā vā ullittāvallittā vā.
Kārayamānenā ’ti karontena vā kārāpentena vā.
Assāmikan ’ti na añño koci sāmiko hoti itthī vā puriso vā gahaṭṭho vā pabbajito vā.
Attuddesan ’ti attano atthāya.
Pamāṇikā kāretabbā tatridaṃ pamāṇaṃ dīghaso dvādasavidatthiyo sugatavidatthiyā ’ti bāhirimena mānena.
Tiriyaṃ sattantarā ’ti abbhantarimena mānena.
Bhikkhū abhinetabbā vatthu desanāyā ’ti tena kuṭikārakena bhikkhunā kuṭivatthuṃ sodhetvā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ahaṃ bhante saññācikāya kuṭiṃ kattukāmo assāmikaṃ attuddesaṃ. Sohaṃ bhante saṅghaṃ kuṭivatthu olokanaṃ yācāmī ”ti. Dutiyampi yācitabbo.3 Tatiyampi yācitabbo.3 Sace sabbo saṅgho ussahati kuṭivatthuṃ oloketuṃ, sabbena saṅghena oloketabbaṃ. No ce sabbo saṅgho ussahati kuṭivatthuṃ oloketuṃ, ye tattha honti bhikkhū vyattā paṭibalā sārambhaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ aparikkamanaṃ jānituṃ, te yācitvā sammannitabbā. Evañca pana bhikkhave sammannitabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho ayaṃ itthannāmo bhikkhu saññācikāya kuṭiṃ kattukāmo assāmikaṃ attuddesaṃ, so saṅghaṃ kuṭivatthu olokanaṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhū sammanneyya itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthuṃ oloketuṃ. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu saññācikāya kuṭiṃ kattukāmo assāmikaṃ attuddesaṃ, so saṅghaṃ kuṭivatthuolokanaṃ yācati, saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhū sammannati itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthuṃ oloketuṃ. Yassāyasmato khamati itthannāmassa ca itthannāmassa ca bhikkhūnaṃ sammati4 itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthuṃ oloketuṃ, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Sammatā saṅghena itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhu itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthuṃ oloketuṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
1 3 saṃyācikāya - PTS. yācitabbā - Ma, Syā, PTS. 2 4 kuṭī - Syā; kuṭiṃ - PTS. sammuti - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
13. Tự xin (vật liệu) nghĩa là sau khi tự mình yêu cầu người nam, nhân công, bò, xe kéo, rìu, búa, cuốc, xẻng, lưỡi đục, ―(như trên)― cỏ tiṇa, đất sét. Cốc liêu nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài. Trong khi cho xây dựng: là đang làm hoặc đang bảo người làm. Không có thí chủ: không có người nào khác là sở hữu chủ: hoặc là người nữ, hoặc người nam, hoặc người tại gia, hoặc vị xuất gia. Dành cho bản thân: vì nhu cầu của bản thân. Nên cho làm theo kích thước. Ở đây, kích thước này là chiều dài mười hai gang theo gang tay của đức Thiện thệ: theo cách đo ở bên ngoài. Chiều ngang bảy gang ở bên trong: theo cách đo ở bên trong. Nên dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất: Vị tỳ khưu là người làm cốc liêu ấy nên dọn sạch khu đất làm cốc liêu, nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, tôi có ý định làm cốc liêu do tự mình xin (vật liệu), không có thí chủ, dành cho bản thân. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm cốc liêu. Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba. Nếu toàn thể hội chúng có thể xem xét khu đất làm cốc liêu thì (khu đất) nên được xem xét bởi toàn thể hội chúng. Nếu toàn thể hội chúng không thể xem xét khu đất làm cốc liêu thì tại nơi ấy, các tỳ khưu nào có kinh nghiệm, đủ năng lực để biết được có điều chướng ngại hoặc không có điều chướng ngại, có lối đi vòng quanh hay không có lối đi vòng quanh, các vị ấy nên được thỉnh cầu và nên được chỉ định. Và này các tỳ khưu, nên chỉ định như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm cốc liêu do tự mình xin (vật liệu), không có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm cốc liêu. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định các vị tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm cốc liêu do tự mình xin (vật liệu), không có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm cốc liêu. Hội chúng chỉ định các vị tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc chỉ định các vị tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) đã được hội chúng chỉ định để xem xét khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy). Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
Tehi sammatehi bhikkhūhi tattha gantvā kuṭivatthu 1 oloketabbaṃ sārambhaṃ anārambhaṃ, saparikkamanaṃ aparikkamanaṃ jānitabbaṃ. Sace sārambhaṃ hoti aparikkamanaṃ, ‘Mā idha karī ’ti vattabbo. Sace anārambhaṃ hoti saparikkamanaṃ saṅghassa ārocetabbaṃ: ‘Anārambhaṃ saparikkamanan ’ti. Tena kuṭikārakena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ahaṃ bhante saññacikāya kuṭiṃ kattukāmo assāmikaṃ attuddesaṃ, sohaṃ bhante saṅghaṃ kuṭivatthudesanaṃ yācāmī ”ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho ayaṃ itthannāmo bhikkhu saññācikāya kuṭiṃ kattukāmo assāmikaṃ attuddesaṃ, so saṅghaṃ kuṭivatthudesanaṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ saṅgho itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthuṃ deseyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho ayaṃ itthannāmo bhikkhu saññācikāya kuṭiṃ kattukāmo assāmikaṃ attuddesaṃ, so saṅghaṃ kuṭivatthudesanaṃ yācati, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthuṃ deseti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthussa desanā, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Desitaṃ saṅghena itthannāmassa bhikkhuno kuṭivatthu.2 Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Sārambhaṃ nāma kipillikānaṃ vā āsayo hoti. Upacikānaṃ vā āsayo hoti. Undūrānaṃ3 vā āsayo hoti. Ahīnaṃ vā āsayo hoti. Vicchikānaṃ vā āsayo hoti. Satapadīnaṃ vā āsayo hoti. Hatthinaṃ vā āsayo hoti. Sīhānaṃ vā āsayo hoti. Vyagghānaṃ vā āsayo hoti. Dīpīnaṃ vā āsayo hoti. Acchānaṃ vā āsayo hoti. Taracchānaṃ vā āsayo hoti. Yesaṃ kesañci tiracchānagatānaṃ pāṇānaṃ āsayo hoti. Pubbannanissitaṃ vā hoti. Aparannanissitaṃ vā hoti. Abbhāghātanissitaṃ vā hoti. Āghātanissitaṃ vā hoti susānanissitaṃ vā hoti. Uyyānanissitaṃ vā hoti. Rājavatthunissitaṃ vā hoti. Hatthisālānissitaṃ vā hoti. Assasālānissitaṃ vā hoti. Bandhanāgāranissitaṃ vā hoti. Pānāgāranissitaṃ vā hoti. Sūnānissitaṃ vā hoti. Racchānissitaṃ vā hoti. Caccaranissitaṃ vā hoti. Sabhānissitaṃ vā hoti. Saṃsaraṇa4nissitaṃ vā hoti. Etaṃ sārambhaṃ nāma.
Aparikkamanaṃ nāma na sakkā hoti yathāyuttena sakaṭena anuparigantuṃ, samantā nisseniyā anuparigantuṃ. Etaṃ aparikkamanaṃ nāma.
1 2 3 kuṭīvathuṃ - Syā; kuṭīvatthuṃ - Syā. undurānaṃ - Ma, Syā, PTS. 4 kuṭivatthuṃ - PTS. kuṭivatthuṃ - PTS. saṃcaraṇa - Aṭṭhakathā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
Các vị tỳ khưu đã được chỉ định ấy sau khi đi đến nơi đó nên xem xét khu đất làm cốc liêu và nên nhận biết là có điều chướng ngại hoặc không có điều chướng ngại, có lối đi vòng quanh hay không có lối đi vòng quanh. Nếu có điều chướng ngại và không có lối đi vòng quanh thì nên nói rằng: ‘Chớ làm ở đây.’ Nếu không có điều chướng ngại và có lối đi vòng quanh thì nên thông báo với hội chúng rằng: ‘Không có điều chướng ngại và có lối đi vòng quanh.’ Vị tỳ khưu là người làm cốc liêu nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, tôi có ý định làm cốc liêu do tự mình xin (vật liệu), không có thí chủ, dành cho bản thân. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm cốc liêu.” Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba. Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:
“Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm cốc liêu do tự mình xin (vật liệu), không có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm cốc liêu. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên xác định khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đây là lời đề nghị.
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm cốc liêu do tự mình xin (vật liệu), không có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm cốc liêu. Hội chúng xác định khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc xác định khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.
Khu đất làm cốc liêu của vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng xác định. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Có điều chướng ngại nghĩa là có tổ kiến, hoặc là có tổ mối, hoặc là có ổ chuột, hoặc là có ổ rắn, hoặc là có ổ bọ cạp, hoặc là có ổ rết, hoặc là chỗ ở của bầy voi, hoặc là chỗ ở của bầy ngựa, hoặc là chỗ ở của bầy sư tử, hoặc là chỗ ở của bầy cọp, hoặc là chỗ ở của bầy beo, hoặc là chỗ ở của bầy gấu, hoặc là chỗ ở của bầy chó sói, hoặc là chỗ ở của bất cứ các loài thú hoặc các loài sinh vật nào, hoặc kề cận ruộng trồng thóc lúa, hoặc kề cận ruộng trồng rau cải, hoặc kề cận nơi tra trấn, hoặc kề cận nơi xử trảm, hoặc kề cận mộ địa, hoặc kề cận vườn hoa, hoặc kề cận đất của đức vua, hoặc kề cận chuồng voi, hoặc kề cận chuồng ngựa, hoặc kề cận trại giam, hoặc kề cận quán rượu, hoặc kề cận nhà đồ tể, hoặc kề cận đường vận chuyển, hoặc kề cận giao lộ, hoặc kề cận nơi hội họp, hoặc kề cận chỗ qua lại; điều này nghĩa là có điều chướng ngại.
Không có lối đi vòng quanh nghĩa là không thể đi vòng với chiếc xe hàng được móc vào hoặc (không thể) đi vòng xung quanh với cái thang; điều này nghĩa là không có lối đi vòng quanh.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
Anārambhaṃ nāma na kipillikānaṃ vā āsayo hoti ―pe― na saṃsaraṇanissitaṃ vā hoti. Etaṃ anārambhaṃ nāma.
Saparikkamanaṃ nāma sakkā hoti yathā yuttena sakaṭena anuparigantuṃ, samantā nisseniyā anuparigantuṃ. Etaṃ saparikkamanaṃ nāma.
Saññācikā nāma sayaṃ yācitvā purisampi purisatthakarampi ―pe― mattikampi.
Kuṭi nāma ullittā vā hoti avalittā vā ullittāvalittā vā.
Kareyyā ’ti karoti vā kārāpeti vā.
Bhikkhū vā anabhineyya vatthudesanāya pamāṇaṃ vā atikkāmeyyā ’ti ñattidutiyena kammena kuṭivatthuṃ na desāpetvā āyāmato vā vitthārato vā antamaso kesaggamattampi atikkāmetvā karoti vā kārāpeti vā payoge payoge dukkaṭaṃ, 1 ekaṃ piṇḍaṃ anāgate āpatti thullaccayassa; tasmiṃ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
1. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti. Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
1 karoti vā kārāpeti vā payoge dukkaṭaṃ - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
Không có điều chướng ngại nghĩa là không có tổ kiến, ―(như trên)― hoặc không kề cận chỗ qua lại; điều này nghĩa là không có điều chướng ngại. Có lối đi vòng quanh nghĩa là có thể đi vòng với chiếc xe hàng được móc vào hoặc (có thể) đi vòng xung quanh với cái thang; điều này nghĩa là có lối đi vòng quanh. Tự xin (vật liệu) nghĩa là sau khi tự mình yêu cầu về người nam, nhân công, ―(như trên)― đất sét. Cốc liêu nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài. Cho xây dựng: là (tự) làm hoặc bảo người làm. Hoặc không dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất, hoặc vượt quá kích thước: hoặc là sau khi không cho xác định khu đất làm cốc liêu bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ nhì, hoặc là sau khi vượt quá chiều dài hoặc chiều rộng cho dù chỉ bằng sợi tóc rồi (tự) làm hay bảo người làm thì tội dukkaṭa cho mỗi thao tác. Khi còn chưa đến cục (vữa tô) cuối cùng thì phạm tội thullaccaya. Khi cục (vữa tô) ấy đã được đặt vào thì phạm tội saṅghādisesa. Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’
1. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, không có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, không có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, không có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, không có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
Vị tỳ khưu làm cốc liêu vượt quá kích thước, có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇātikkantaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇātikkantaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇikaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇikaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti pamāṇikaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesānaṃ. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu kuṭiṃ karoti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti. 2. Bhikkhu samādisati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
Vị tỳ khưu làm cốc liêu vượt quá kích thước, có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu vượt quá kích thước, không có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu vượt quá kích thước, không có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu theo kích thước, có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu theo kích thước, có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu theo kích thước, không có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu theo kích thước, không có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với hai tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, không có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, không có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm hai tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, không có điều chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm cốc liêu ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, không có điều chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội. 2. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì (vị ấy) phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
3. Bhikkhu samādisati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
4. Bhikkhu samādisati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa.
5. Bhikkhu samādisati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
6. Bhikkhu samādisati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesānaṃ.
7. Bhikkhu samādisati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
8. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti na ca samādisati ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa.
9. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti na ca samādisati ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
3. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì (vị ấy) phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
4. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi.” Họ làm cốc cho vị ấy vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
5. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi.” Họ làm cốc cho vị ấy theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
6. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với hai tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm hai tội saṅghādisesa.
7. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
8. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì (vị ấy) phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
9. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
10. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti na ca samādisati ‘pamāṇikā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa.
11. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti na ca samādisati ‘pamāṇikā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
12. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti na ca samādisati ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesānaṃ.
13. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti na ca samādisati ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukā pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ anāpatti.
14. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati adesitavatthukā sārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya āpatti dukkaṭassa.
15. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhā saparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati adesitavatthukā sārambhā saparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā cā ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
10. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
11. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
12. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với hai tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với hai tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với hai tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm hai tội saṅghādisesa.
13. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
14. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
15. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, có lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, có lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là khu đất được xác định và không có chướng ngại.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
16. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati adesitavatthukā anārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘desitavatthukā ca hotu saparikkamanā cā ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
17. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati adesitavatthukā anārambhā saparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pahetabbo ‘desitavatthukā hotū ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
18. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati desitavatthukā sārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pahetabbo ‘anārambhā ca hotu saparikkamanā cā ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
19. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati desitavatthukā sārambhā saparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘anārambhā hotū ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
20. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati desitavatthukā anārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘saparikkamanā ca hotū ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
16. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, không có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất không được xác định, không có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là khu đất được xác định và có lối đi quanh.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
17. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, không có chướng ngại, có lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất không được xác định, không có chướng ngại, có lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là khu đất được xác định.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
18. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là không có chướng ngại và có lối đi quanh.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
19. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, có lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, có lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là không có chướng ngại.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
20. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, không có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất đã được xác định, không có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là có lối đi quanh.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
21. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
22. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘pamāṇikā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati pamāṇātikkantā sārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘pamāṇikā 1 ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti ―pe― ‘pamāṇikā ca hotu anārambhā cā ’ti ―pe― ‘pamāṇikā ca hotu saparikkamanā cā ’ti ―pe― ‘pamāṇikā hotū ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
23. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘pamāṇikā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati pamāṇikā sārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘anārambhā ca hotu saparikkamanā cā ’ti ―pe― ‘anārambhā hotū ’ti ―pe― ‘saparikkamanā hotū ’ti ―pe― anāpatti.
24. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati adesitavatthukā pamāṇātikkantā sārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti ―pe― ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā cā ’ti ―pe― ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca saparikkamanā cā ’ti ―pe― ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā cā ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
25. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘kuṭi kira me kayirati desitavatthukā pamāṇikā sārambhā aparikkamanā ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ, dūto vā pāhetabbo anārambhā ca hotu saparikkamanā cā ’ti ―pe― ‘anārambhā hotū ’ti ―pe― ‘saparikkamanā hotū ’ti ―pe― anāpatti.
1 2 desitavatthukā - Ma. kārukānaṃ - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
21. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
22. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” ... “Phải theo kích thước và không có chướng ngại.” ... “Phải theo kích thước và có lối đi quanh.” ... “Phải theo kích thước.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
23. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta là theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là không có chướng ngại và có lối đi quanh.” ... “Phải là không có chướng ngại.” ... “Phải là có lối đi quanh.” ... thì vô tội.
24. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” ... “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, và không có chướng ngại.” ... “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, và có lối đi quanh.” ... “Phải là khu đất được xác định và theo kích thước.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
25. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói cốc được làm cho ta ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là không có chướng ngại và có lối đi quanh.” ... “Phải là không có chướng ngại.” ... “Phải là có lối đi quanh.” ... thì vô tội.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
26. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ2 tiṇṇaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa.
27. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
28. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘pamāṇikā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ tiṇṇaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa.
29. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘pamāṇikā ca hotu anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
30. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ catunnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ tiṇṇaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ tiṇṇaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
31. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthukā ca hotu pamāṇikā ca anārambhā ca saparikkamanā cā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
26. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm ba tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa.
27. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
28. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm ba tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa.
29. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
30. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm bốn tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm ba tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm ba tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa.
31. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
Pārājikapāḷi Kuṭikārasikkhāpadaṃ - 6
32. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, so ce vippakate āgacchati. Tena bhikkhunā sā kuṭi aññassa vā dātabbā bhinditvā vā puna kātabbā. No ce aññassa vā dadeyya bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, ―pe― āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti saṅghādisesassa.
33. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, so ce vippakate āgacchati. Tena bhikkhunā sā kuṭi aññassa vā dātabbā bhinditvā vā puna kātabbā. No ce aññassa vā dadeyya bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
34. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, so ce vippakate āgacchati. Tena bhikkhunā sā kuṭi aññassa vā dātabbā bhinditvā vā puna kātabbā. No ce aññassa vā dadeyya bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, ―pe― āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti saṅghādisesassa.
35. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, so ce vippakate āgacchati. Tena bhikkhunā sā kuṭi aññassa vā dātabbā bhinditvā vā puna kātabbā. No ce aññassa vā dadeyya bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
36. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti adesitavatthukaṃ pamāṇātikkantaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, so ce vippakate āgacchati. Tena bhikkhunā sā kuṭi aññassa vā dātabbā bhinditvā vā puna kātabbā. No ce aññassa vā dadeyya bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dvinnaṃ saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dvinnaṃ saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm cốc liêu - 6
32. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi. Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho cốc ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội saṅghādisesa.
33. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi. Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho cốc ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì vị ấy phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
34. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi. Họ làm cốc cho vị ấy vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho cốc ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội saṅghādisesa.
35. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi. Họ làm cốc cho vị ấy theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho cốc ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì vị ấy phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
36. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi. Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất không được xác định, vượt quá kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho cốc ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì vị ấy phạm hai tội dukkaṭa với hai tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh ... thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm hai tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Vihārakārasikkhāpadaṃ - 7
37. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, so ce vippakate āgacchati. Tena bhikkhunā sā kuṭi aññassa vā dātabbā bhinditvā vā puna kātabbā. No ce aññassa vā dadeyya bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, ―pe― āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘kuṭiṃ me karothā ’ti. Tassa kuṭiṃ karonti desitavatthukaṃ pamāṇikaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
38. Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa.
39. Anāpatti lene guhāya tiṇakuṭikāya aññassatthāya, vāsāgāraṃ ṭhapetvā sabbattha, anāpatti ummattakassa ādikammikassā ”ti.
Kuṭikārasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
--ooOoo--
3. 7. VIHĀRAKĀRASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmato channassa upaṭṭhāko gahapati āyasmantaṃ channaṃ etadavoca: “Vihāravatthuṃ bhante jānāhi, ayyassa vihāraṃ kārāpessāmī ”ti. Atha kho āyasmā channo vihāravatthuṃ sodhento aññataraṃ cetiyarukkhaṃ chedāpesi gāmapūjitaṃ nigamapūjitaṃ nagarapūjitaṃ janapadapūjitaṃ raṭṭhapūjitaṃ. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā cetiyarukkhaṃ chedāpessanti gāmapūjitaṃ nigamapūjitaṃ janapadapūjitaṃ raṭṭhapūjitaṃ, ekindriyaṃ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṃ viheṭṭhentī ”ti? 1 Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā channo cetiyarukkhaṃ chedāpessati, gāmapūjitaṃ ―pe― raṭṭhapūjitan ”ti?
1 viheṭhentī ti - Ma, Syā, PTS; viheṭhessantī ti - katthaci.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm trú xá lớn - 7
37. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi. Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho cốc ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì vị ấy phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm cốc cho tôi” rồi ra đi. Họ làm cốc cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, theo kích thước, không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
38. Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa.
39. Vô tội trong trường hợp hang núi, hang nhân tạo, chòi cỏ, vì nhu cầu của vị khác, trong mọi trường hợp ngoại trừ nhà ở,[*] vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về làm cốc liêu.
--ooOoo--
3. 7. ĐIỀU HỌC VỀ LÀM TRÚ XÁ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, tu viện của Ghosita. 1 Vào lúc bấy giờ, người gia chủ hộ độ cho đại đức Channa 2 đã nói với đại đức Channa điều này: - “Thưa ngài, hãy tìm kiếm khu đất của trú xá. Tôi muốn cho xây dựng trú xá cho ngài.” Sau đó, trong khi dọn sạch khu đất của trú xá, đại đức Channa đã cho người đốn cội cây nọ vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, được thị trấn tôn kính, được thành phố tôn kính, được xứ sở tôn kính, được lãnh thổ tôn kính. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các Sa-môn Thích tử lại cho chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, được thị trấn tôn kính, được thành phố tôn kính, được xứ sở tôn kính, được lãnh thổ tôn kính? Các Sa-môn Thích tử làm hại cuộc sống của loài có một giác quan?” 3 Các tỳ khưu đã nghe được dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Channa lại cho chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, ―(như trên)― được lãnh thổ tôn kính?”
1
Tu viện này được cho xây dựng bởi người phú hộ tên Ghosita (Vin.A. iii, 574).
2
Channa (Xa-nặc) là người đánh xe hầu cận của thái tử Siddhattha (Sĩ-đạt-ta).
3
Chỉ có giác quan “thân” (kāyindriyaṃ) để nhận biết sự xúc chạm (Sđd. 575).
Pārājikapāḷi Vihārakārasikkhāpadaṃ - 7
2. Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ channaṃ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ channa, cetiyarukkhaṃ chedāpesi gāmapūjitaṃ ―pe― raṭṭhapūjitan ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa, cetiyarukkhaṃ chedāpessasi gāmapūjitaṃ nigamapūjitaṃ nagarapūjitaṃ janapadapūjitaṃ raṭṭhapūjitaṃ? Jīvasaññino hi moghapurisa, manussā rukkhasmiṃ, netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Mahallakaṃ pana bhikkhunā vihāraṃ kārayamānena sassāmikaṃ attuddesaṃ, bhikkhū abhinetabbā vatthudesanāya. Tehi bhikkhūhi vatthuṃ desetabbaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, sārambhe ce bhikkhu vatthusmiṃ aparikkamane mahallakaṃ vihāraṃ kāreyya, bhikkhū vā anabhineyya vatthudesanāya, saṅghādiseso ”ti.
Mahallako nāma vihāro sassāmiko vuccati. Vihāro nāma ullitto vā hoti avalitto vā ullittāvalitto vā. Kārayamānenā ’ti karento vā kārāpento vā. Sassāmikan ’ti añño koci sāmiko hoti itthī vā puriso vā gahaṭṭho vā pabbajito vā. Attuddesan ’ti attano atthāya.
Bhikkhū abhinetabbā vatthudesanāyā ’ti tena vihārakārakena bhikkhunā vihāravatthuṃ sodhetvā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ahaṃ bhante mahallakaṃ vihāraṃ kattukāmo sassāmikaṃ attuddesaṃ. Sohaṃ bhante saṅghaṃ vihāravatthu olokanaṃ yācāmī ”ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Sace sabbo saṅgho ussahati vihāravatthuṃ oloketuṃ, sabbena saṅghena oloketabbaṃ. No ce sabbo saṅgho ussahati vihāravatthuṃ oloketuṃ, ye tattha honti bhikkhū vyattā paṭibalā sārambhaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ aparikkamanaṃ jānituṃ, te yācitvā sammannitabbā. Evañca pana bhikkhave sammannitabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu mahallakaṃ vihāraṃ kattukāmo sassāmikaṃ attuddesaṃ. So saṅghaṃ vihāravatthu olokanaṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhū sammanneyya, itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṃ oloketuṃ. Esā ñatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm trú xá lớn - 7
2. Sau đó, khi đã khiển trách đại đức Channa bằng nhiều phương thức, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này Channa, nghe nói ngươi cho chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, ―(như trên)― được lãnh thổ tôn kính, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cho chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, được thị trấn tôn kính, được thành phố tôn kính, được xứ sở tôn kính, được lãnh thổ tôn kính vậy? Này kẻ rồ dại, bởi vì có những chúng sanh có tâm thức là các hạng người ở trên cây cối. Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu trong khi cho xây dựng trú xá lớn có thí chủ, dành cho bản thân, nên dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất. Các vị tỳ khưu ấy nên xác định khu đất là không có điều chướng ngại, có lối đi vòng quanh. Nếu vị tỳ khưu cho xây dựng trú xá lớn dành cho bản thân ở khu đất có điều chướng ngại, không có lối đi vòng quanh, hoặc không dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất thì phạm tội saṅghādisesa.” Trú xá lớn nghĩa là có thí chủ được đề cập đến. Trú xá nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài. Trong khi cho xây dựng: là đang làm hoặc đang bảo người làm. Có thí chủ: có người nào khác là sở hữu chủ: hoặc là người nữ, hoặc người nam, hoặc người tại gia, hoặc vị xuất gia. Dành cho bản thân: vì nhu cầu của bản thân. Nên dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất: Vị tỳ khưu là người làm trú xá nên dọn sạch khu đất làm trú xá, nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, tôi có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm trú xá.” Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba. Nếu toàn thể hội chúng có thể xem xét khu đất làm trú xá thì (khu đất) nên được xem xét bởi toàn thể hội chúng. Nếu toàn thể hội chúng không có thể xem xét khu đất làm trú xá thì tại nơi ấy, các vị tỳ khưu nào có kinh nghiệm, đủ năng lực để biết được có điều chướng ngại hoặc không có điều chướng ngại, có lối đi vòng quanh hay không có lối đi vòng quanh, các vị ấy nên được thỉnh cầu và nên được chỉ định. Và này các tỳ khưu, nên chỉ định như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm trú xá. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đây là lời đề nghị.
Pārājikapāḷi Vihārakārasikkhāpadaṃ - 7
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu mahallakaṃ vihāraṃ kattukāmo sassāmikaṃ attuddesaṃ. So saṅghaṃ vihāravatthu olokanaṃ yācati. Saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhū sammannati itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṃ oloketuṃ. Yassāyasmato khamati itthannāmassa ca itthannāmassa ca bhikkhūnaṃ sammati itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṃ oloketuṃ, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Sammatā saṅghena itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhū itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṃ oloketuṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Tehi sammatehi bhikkhūhi tattha gantvā vihāravatthu oloketabbaṃ sārambhaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ aparikkamanaṃ jānitabbaṃ. Sace sārambhaṃ hoti aparikkamanaṃ, ‘Māyidha karī ’ti vattabbo. Sace anārambhaṃ hoti saparikkamanaṃ, saṅghassa ārocetabbaṃ ‘Anārambhaṃ saparikkamanan ’ti. Tena vihārakārakena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅghaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ahaṃ bhante mahallakaṃ vihāraṃ kattukāmo sassāmikaṃ attuddesaṃ so ’haṃ bhante saṅghaṃ vihāraṃ kattukāmo sassāmikaṃ attuddesaṃ so ’haṃ bhante saṅghaṃ vihāravatthudesanaṃ yācāmī ”ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu mahallakaṃ vihāraṃ kattukāmo sassāmikaṃ attuddesaṃ. So saṅghaṃ vihāravatthudesanaṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṃ deseyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu mahallakaṃ vihāraṃ kattukāmo sassāmikaṃ attuddesaṃ. So saṅghaṃ vihāravatthudesanaṃ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṃ deseti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthussa desanā, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Desitaṃ saṅghena itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthu. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Sārambhaṃ nāma kipillikānaṃ vā āsayo hoti ―pe― saṃsaraṇanissitaṃ vā hoti, etaṃ sārambhaṃ nāma.
Aparikkamanaṃ nāma na sakkā hoti yathāyuttena sakaṭena anuparigantuṃ, samantā nisseniyā anuparigantuṃ. Etaṃ aparikkamanaṃ nāma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm trú xá lớn - 7
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm trú xá. Hội chúng chỉ định các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc chỉ định các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) đã được hội chúng chỉ định để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy). Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.” Các vị tỳ khưu đã được chỉ định ấy sau khi đi đến nơi ấy nên xem xét khu đất làm trú xá và nên nhận biết là có điều chướng ngại hoặc không có điều chướng ngại, có lối đi vòng quanh hay không có lối đi vòng quanh. Nếu có điều chướng ngại và không có lối đi vòng quanh thì nên nói rằng: “Chớ làm ở đây.” Nếu không có điều chướng ngại và có lối đi vòng quanh thì nên thông báo với hội chúng rằng: “Không có điều chướng ngại và có lối đi vòng quanh.” Vị tỳ khưu là người làm trú xá nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, tôi có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm trú xá.” Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba. Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm trú xá. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên xác định khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm trú xá. Hội chúng xác định khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc xác định khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Khu đất làm trú xá của vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng xác định. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.” Có điều chướng ngại nghĩa là có tổ kiến, ―(như trên)― hoặc kề cận chỗ qua lại; điều này nghĩa là có điều chướng ngại. Không có lối đi vòng quanh nghĩa là không thể đi vòng với chiếc xe hàng được móc vào hoặc (không thể) đi vòng xung quanh với cái thang; điều này nghĩa là không có lối đi vòng quanh.
Pārājikapāḷi Vihārakārasikkhāpadaṃ - 7
Anārambhaṃ nāma na kipillikānaṃ vā āsayo hoti ―pe― na saṃsaraṇanissitaṃ vā hoti. Etaṃ anārambhaṃ nāma.
Saparikkamanaṃ nāma sakkā hoti yathāyuttena sakaṭena anuparigantuṃ, samantā nisseniyā anuparigantuṃ. Etaṃ saparikkamanaṃ nāma.
Mahallako nāma vihāro sassāmiko vuccati.
Vihāro nāma ullitto vā hoti avalitto vā ullittāvalitto vā.
Kāreyyā ’ti karoti vā kārāpeti vā.
Bhikkhū vā anabhineyya vatthudesanāyā ’ti ñattidutiyena kammena vihāravatthuṃ na desāpetvā karoti vā kārāpeti vā, payoge vā payoge dukkaṭaṃ. Ekaṃ piṇḍaṃ anāgate āpatti thullaccayassa. Tasmiṃ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
3. Bhikkhu vihāraṃ karoti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukakaṭānaṃ. Bhikkhu vihāraṃ karoti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu vihāraṃ karoti adesitavatthukaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. Bhikkhu vihāraṃ karoti adesitavatthukaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa. Bhikkhu vihāraṃ karoti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. Bhikkhu vihāraṃ karoti desitavatthukaṃ sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu vihāraṃ karoti desitavatthukaṃ anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. Bhikkhu vihāraṃ karoti desitavatthukaṃ anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti. Bhikkhu samādisati ‘vihāraṃ me karothā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm trú xá lớn - 7
Không có điều chướng ngại nghĩa là không có tổ kiến, ―(như trên)― hoặc không kề cận chỗ qua lại; điều này nghĩa là không có điều chướng ngại. Có lối đi vòng quanh nghĩa là có thể đi vòng với chiếc xe hàng được móc vào hoặc (có thể) đi vòng xung quanh với cái thang; điều này nghĩa là có lối đi vòng quanh. Trú xá lớn nghĩa là có thí chủ được đề cập đến. Trú xá nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài. Cho xây dựng: là (tự mình) làm hoặc bảo người làm. Hoặc không dẫn các tỳ khưu đến để xác định khu đất: sau khi không cho xác định khu đất làm trú xá bằng hành sự với lời thông báo đến lần thứ nhì rồi (tự) làm hoặc bảo người làm thì tội dukkaṭa cho mỗi thao tác. Khi còn chưa đến cục (vữa tô) cuối cùng thì phạm tội thullaccaya. Khi cục (vữa tô) ấy đã được đặt vào thì phạm tội saṅghādisesa. Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’
3. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất không được xác định, không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất không được xác định, không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất đã được xác định, không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu làm trú xá ở khu đất đã được xác định, không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
Pārājikapāḷi Vihārakārasikkhāpadaṃ - 7
4. Bhikkhu samādisati ‘vihāraṃ me karothā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
5. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti. Na ca samādisati ‘desitavatthuko ca hotu anārambho ca saparikkamano cā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa.
6. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti. Na ca samādisati ‘desitavatthuko ca hotu anārambho ca saparikkamano cā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
7. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthuko ca hotu anārambho ca saparikkamano cā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘vihāro kira me kayirati adesitavatthuko sārambho aparikkamano ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘desitavatthuko ca hotu anārambho ca saparikkamano cā ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya āpatti dukkaṭassa. ―pe― ‘desitavatthuko ca hotu anārambho cā ’ti ―pe― ‘desitavatthuko ca hotu saparikkamano cā ’ti ―pe― ‘desitavatthuko hotū ’ti. No ce sāmaṃ vā gaccheyya dūtaṃ vā pahiṇeyya, āpatti dukkaṭassa.
8. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthuko ca hotu anārambho ca saparikkamano cā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So suṇāti ‘vihāro kira me kayirati desitavatthuko sārambho aparikkamano ’ti. Tena bhikkhunā sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo ‘anārambho ca hotu saparikkamano cā ’ti ―pe― ‘anārambho hotū ’ti ―pe― ‘saparikkamano hotū ’ti ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, 1 anāpatti.
1 anārambhaṃ saparikkamanaṃ - Machasam na dissati.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm trú xá lớn - 7
4. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
5. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
6. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
7. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói trú xá được làm cho ta ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa. ... “Phải là khu đất được xác định và không có chướng ngại.” ... “Phải là khu đất được xác định và có lối đi quanh.” ... “Phải là khu đất được xác định.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội dukkaṭa.
8. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Vị ấy nghe rằng: “Họ nói trú xá được làm cho ta ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh.” Vị tỳ khưu ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Phải là không có chướng ngại và có lối đi quanh.” ... “Phải là không có chướng ngại.” ... “Phải là có lối đi quanh,” thì vô tội.
Pārājikapāḷi Vihārakārasikkhāpadaṃ - 7
9. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti samādisati ca ‘desitavatthuko ca hotu anārambho ca saparikkamano cā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ tiṇṇaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa.
10. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti. Samādisati ca ‘desitavatthuko ca hotu anārambho ca saparikkamano cā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti kārakānaṃ dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
11. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti adesitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ. So ce vippakate āgacchati, tena bhikkhunā so vihāro aññassa vā dātabbo, bhinditvā vā puna kātabbo. No ce aññassa vā dadeyya, bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti saṅghādisesena dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti saṅghādisesassa.
12. Bhikkhu samādisitvā pakkamati ‘vihāraṃ me karothā ’ti. Tassa vihāraṃ karonti desitavatthukaṃ sārambhaṃ aparikkamanaṃ, so ce vippakate āgacchati. Tena bhikkhunā so vihāro aññassa vā dātabbo bhinditvā vā puna kātabbo. No ce aññassa vā dadeyya bhinditvā vā puna kāreyya, āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ. ―pe― sārambhaṃ saparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ aparikkamanaṃ, āpatti dukkaṭassa. ―pe― anārambhaṃ saparikkamanaṃ, anāpatti.
13. Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, āpatti saṅghādisesassa.
14. Anāpatti lene guhāya tiṇakuṭikāya aññassatthāya, vāsāgāraṃ ṭhapetvā sabbattha, anāpatti ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Vihārakārasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về làm trú xá lớn - 7
9. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm ba tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa.
10. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị: “Phải là khu đất được xác định, không có chướng ngại, và có lối đi quanh.” Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
11. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi. Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho trú xá ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì phạm hai tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì phạm tội saṅghādisesa.
12. Vị tỳ khưu chỉ thị: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi. Họ làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có chướng ngại, không lối đi quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỳ khưu ấy nên cho trú xá ấy đến vị khác hoặc nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc không phá đi rồi cho làm lại thì vị ấy phạm hai tội dukkaṭa. ... có chướng ngại, có lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, không lối đi quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ... không có chướng ngại, có lối đi quanh thì vô tội.
13. Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội saṅghādisesa.
14. Vô tội trong trường hợp hang núi, hang nhân tạo, chòi cỏ, vì nhu cầu của vị khác, trong mọi trường hợp ngoại trừ nhà ở, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về làm trú xá. --ooOoo--
3. 8. PAṬHAMADUṬṬHADOSASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmatā dabbena mallaputtena jātiyā sattavassena arahattaṃ sacchikataṃ hoti. Yaṃ kiñci 1 sāvakena pattabbaṃ, sabbaṃ tena anuppattaṃ hoti, natthi cassa kiñci uttariṃ karaṇīyaṃ, katassa vā paticayo. Atha kho āyasmato dabbassa mallaputtassa rahogatassa patisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: “Mayā kho jātiyā sattavassena arahattaṃ sacchikataṃ. Yaṃ kiñci sāvakena pattabbaṃ sabbaṃ mayā anuppattaṃ, natthi ca me kiñci uttariṃ karaṇīyaṃ, katassa vā paticayo. Kinnu kho ahaṃ saṅghassa veyyāvaccaṃ kareyyan ”ti. Atha kho āyasmato dabbassa mallaputtassa etadahosi: “Yannūnāhaṃ saṅghassa senāsanañca paññāpeyyaṃ, bhattāni ca uddiseyyan ”ti.
2. Atha kho āyasmā dabbo mallaputto sāyanhasamayaṃ patisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā dabbo mallaputto bhagavantaṃ etadavoca: “Idha mayhaṃ bhante rahogatassa patisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘Mayā kho jātiyā sattavassena arahattaṃ sacchikataṃ. Yaṃ kiñci sāvakena pattabbaṃ sabbaṃ mayā anuppattaṃ, natthi ca me kiñci uttariṃ karaṇīyaṃ, katassa vā paticayo. Kinnu kho ahaṃ saṅghassa veyyāvaccaṃ kareyyan ’ti? Tassa mayhaṃ bhante etadahosi: ‘Yannūnāhaṃ saṅghassa senāsanañca paññāpeyyaṃ, bhattāni ca uddiseyyan ’ti. Icchāmahaṃ bhante saṅghassa senāsanañca paññāpetuṃ, bhattāni ca uddisitun ”ti. “Sādhu sādhu dabba tena hi tvaṃ dabba saṅghassa senāsanañca paññāpehi, bhattāni ca uddisā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho āyasmā dabbo mallaputto bhagavato paccassosi.
3. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave saṅgho dabbaṃ mallaputtaṃ senāsanapaññāpakañca bhattuddesakañca sammannatu. Evañca pana bhikkhave sammannitabbo. Paṭhamaṃ dabbo mallaputto yācitabbo. Yācitvā vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ senāsanapaññāpakañca bhattuddesakañca sammanneyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho, saṅgho āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ senāsanapaññāpakañca bhattuddesakañca sammannati. Yassāyasmato khamati āyasmato dabbassa mallaputtassa senāsanapaññāpakassa ca bhattudadesakassa ca sammuti, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
1 yañca kiñci - Mu.
3. 8. ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ VỊ XẤU XA SÂN HẬN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, phẩm vị A-la-hán đã được đại đức Dabba Mallaputta 1 chứng ngộ vào lúc bảy tuổi. Vị ấy đã đạt được tất cả những gì vị đệ tử cần phải đạt đến. Và đối với vị ấy, không có bất cứ việc gì cao thượng hơn cần phải làm hoặc sự tích lũy thêm đối với việc đã làm. Khi ấy, đại đức Dabba Mallaputta trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: “Phẩm vị A-la-hán đã được ta chứng ngộ vào lúc bảy tuổi. Ta đã đạt được tất cả những gì vị đệ tử cần phải đạt đến. Và đối với ta, không có bất cứ việc gì cao thượng hơn cần phải làm hoặc sự tích lũy thêm đối với việc đã làm. Vậy ta nên thực hiện việc phục vụ gì cho hội chúng?” Rồi điều này đã khởi đến cho đại đức Dabba Mallaputta: “Hay là ta nên phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng?”
2. Sau đó vào buổi tối, đại đức Dabba Mallaputta đã xuất khỏi thiền tịnh và đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đại đức Dabba Mallaputta đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, trường hợp con trong lúc thiền tịnh ở nơi thanh vắng có ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi lên: ‘Phẩm vị A-la- hán đã được ta chứng ngộ vào lúc bảy tuổi. Ta đã đạt được tất cả những gì vị đệ tử cần phải đạt đến. Và đối với ta, không có bất cứ việc gì cao thượng hơn cần phải làm hoặc sự tích lũy thêm đối với việc đã làm. Vậy ta nên thực hiện việc phục vụ gì cho hội chúng?’ Bạch ngài, rồi điều này đã khởi đến cho con: ‘Hay là ta nên phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng?’ Bạch ngài, con muốn phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng.” - “Này Dabba, tốt lắm, tốt lắm! Chính vì điều ấy ngươi hãy phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng.” - “Bạch ngài, xin vâng.” Đại đức Dabba Mallaputta đã đáp lại đức Thế Tôn.
3. Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các vị tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, chính vì điều ấy hội chúng hãy chỉ định Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ trú ngụ và là vị sắp xếp các bữa ăn. Và này các tỳ khưu, nên chỉ định như vầy: Trước hết, Dabba cần được yêu cầu. Sau khi yêu cầu, hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định đại đức Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ trú ngụ và là vị sắp xếp các bữa ăn. Đây là lời đề nghị.
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Hội chúng chỉ định đại đức Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ trú ngụ và là vị sắp xếp các bữa ăn. Đại đức nào đồng ý việc chỉ định đại đức Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ trú ngụ và là vị sắp xếp các bữa ăn xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.
1 Ngài Dabba là con trai của vua xứ Malla (Vin.A. iii, 578).
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
Sammato saṅghena āyasmā dabbo mallaputto senāsanapaññāpako ca bhattuddesako ca. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
5. Sammato ca panāyasmā dabbo mallaputto sabhāgānaṃ sabhāgānaṃ bhikkhūnaṃ ekajjhaṃ senāsanaṃ paññāpeti. Ye te bhikkhū suttantikā tesaṃ ekajjhaṃ senāsanaṃ paññāpeti, ‘te aññamaññaṃ suttantaṃ saṅgāyissantī ’ti. Ye te bhikkhū vinayadharā tesaṃ ekajjhaṃ senāsanaṃ paññāpeti, ‘te aññamaññaṃ vinayaṃ vinicchinissantī ’ti. 1 Ye te bhikkhū dhammakathikā 2 tesaṃ ekajjhaṃ senāsanaṃ paññāpeti, ‘te aññamaññaṃ dhammaṃ 3 sākacchissantī ’ti. Ye te bhikkhū jhāyino tesaṃ ekajjhaṃ senāsanaṃ paññāpeti, ‘te aññamaññaṃ na vyābādhissantī ’ti. Ye te bhikkhū tiracchānakathikā kāyadaḍḍhibahulā4 viharanti tesampi ekajjhaṃ senāsanaṃ paññāpeti, ‘imāyapime āyasmanto5 ratiyā acchissantī ’ti. Ye te6 bhikkhū vikāle āgacchanti, tesampi tejodhātuṃ samāpajjitvā teneva ālokena senāsanaṃ paññāpeti. Apissu bhikkhū sañcicca vikāle āgacchanti ‘mayaṃ āyasmato dabbassa mallaputtassa iddhipāṭihāriyaṃ passissāmā ’ti. Te āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadenti: “Amhākaṃ āvuso dabba, senāsanaṃ paññāpehī ”ti. Te āyasmā dabbo mallaputto evaṃ vadeti: “Katthāyasmantā7 icchanti, kattha paññāpemī ”ti. Te sañcicca dūre apadisanti: “Amhākaṃ āvuso dabba, gijjhakūṭe pabbate senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso8 corapapāte senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso isigilipasse kāḷasilāyaṃ senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso vebhārapasse sattapaṇṇiguhāyaṃ senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso sītavane sappasoṇḍikapabbhāre senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso gotamakandarāyaṃ senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso tinduka- kandarāyaṃ senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso tapodakandarāyaṃ9 senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso tapodārāme senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso jīvakambavane senāsanaṃ paññāpehi, amhākaṃ āvuso maddakucchismiṃ migadāye senāsanaṃ paññāpehī ”ti.
Tesaṃ āyasmā dabbo mallaputto tejodhātuṃ samāpajjitvā aṅguliyā jalamānāya purato purato gacchati. Tepi teneva ālokena āyasmato dabbassa mallaputtassa piṭṭhito piṭṭhito gacchanti. Tesaṃ āyasmā dabbo mallaputto evaṃ senāsanaṃ paññāpeti: “Ayaṃ mañco, idaṃ pīṭhaṃ, ayaṃ bhisi, idaṃ bimbohanaṃ, idaṃ vaccaṭṭhānaṃ, idaṃ passāvaṭṭhānaṃ, idaṃ pānīyaṃ, idaṃ paribhojanīyaṃ, ayaṃ kattaradaṇḍo, idaṃ saṅghassa katika- saṇṭhānaṃ, imaṃ kālaṃ pavisitabbaṃ, imaṃ kālaṃ nikkhamitabban ”ti. Tesaṃ āyasmā dabbo mallaputto senāsanaṃ paññāpetvā punadeva veḷuvanaṃ paccāgacchati.
1 4 7 vinicchissantīti - Syā. kāyadaḷhībahulā - Ma, Syā, PTS. āyasmanto - Syā. 2 5 8 ābhidhammikā - Syā. āyasmantā - PTS. āvuso dabba - Syā. 3 6 9 abhidhammaṃ - Syā. yepi te - Ma, PTS. kapotakandarāyaṃ - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
Đại đức Dabba Mallaputta đã được hội chúng chỉ định là vị phân bố chỗ trú ngụ và là vị sắp xếp các bữa ăn. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
5. Và khi đã được chỉ định, đại đức Dabba Mallaputta phân bố chỗ trú ngụ chung một khu vực cho các tỳ khưu có cùng sở hành. Vị ấy phân bố chỗ trú ngụ chung một khu vực cho các tỳ khưu chuyên về Kinh (nghĩ rằng): “Các vị sẽ tụng đọc Kinh với nhau.” Vị ấy phân bố chỗ trú ngụ chung một khu vực cho các tỳ khưu rành rẽ về Luật (nghĩ rằng): “Các vị sẽ xác định về Luật với nhau.” Vị ấy phân bố chỗ trú ngụ chung một khu vực cho các tỳ khưu chuyên giảng Pháp (nghĩ rằng): “Các vị sẽ thảo luận về Pháp với nhau.” Vị ấy phân bố chỗ trú ngụ chung một khu vực cho các tỳ khưu chuyên về thiền (nghĩ rằng): “Các vị sẽ không quấy rầy lẫn nhau.” Vị ấy phân bố chỗ trú ngụ chung một khu vực cho các tỳ khưu chuyên nói chuyện thế tục, sinh hoạt có nhiều sự năng động về thân (nghĩ rằng): “Các đại đức này cũng sẽ yên ổn với thú vui ấy.” Còn các tỳ khưu đi đến vào buổi tối, vị ấy thể nhập vào hỏa giới và phân bố chỗ trú ngụ cho các vị ấy bằng chính ánh sáng ấy. Cho nên, các tỳ khưu cố ý đi đến vào buổi tối (nghĩ rằng): “Chúng ta sẽ chứng kiến sự kỳ diệu về thần thông của đại đức Dabba Mallaputta.” Sau khi đi đến gặp đại đức Dabba Mallaputta, các vị ấy nói như vầy: - “Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ trú ngụ cho chúng tôi.” Đại đức Dabba Mallaputta nói với các vị ấy như vầy: - “Các đại đức thích chỗ nào? Tôi sẽ phân bố chỗ nào?” Các vị ấy cố ý đề cập các chỗ xa xôi: - “Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở Corapapāta (khe núi Kẻ Cướp). Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở sườn núi Isigili, chỗ tảng đá Đen. Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở sườn núi Vebhāra, hang Sattapaṇṇa (Thất Diệp). Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở Sītavana (Hàn Lâm), động Sappasoṇḍika. Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở hẻm núi Gotama. Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở hẻm núi Tinduka. Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở hẻm núi Tapoda. Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở khu vườn Tapoda. Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở vườn xoài của Jīvaka. Này đại đức Dabba, hãy phân bố cho chúng tôi chỗ trú ngụ ở Maddakucchi, nơi vườn nai.”
Đối với các vị ấy, đại đức Dabba Mallaputta đã thể nhập vào hỏa giới và đi ở phía trước với ngón tay đang được thắp sáng. Chính nhờ ánh sáng ấy, các vị ấy đi theo sát ở phía sau đại đức Dabba Mallaputta. Đại đức Dabba Mallaputta phân bố chỗ trú ngụ cho các vị ấy như vầy: - “Đây là giường, đây là ghế, đây là nệm, đây là gối, đây là chỗ tiêu, đây là chỗ tiểu, đây là nước uống, đây là nước rửa, đây là gậy chống, đây là qui định của hội chúng: ‘Giờ này có thể đi vào. Giờ này có thể đi ra.’” Sau khi đã phân bố chỗ trú ngụ cho các vị ấy, đại đức Daba Mallaputta quay trở về lại Veḷuvana.
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
6. Tena kho pana samayena mettiyabhummajakā 1 bhikkhū navakā ceva honti appapuññā ca, yāni saṅghassa lāmakāni senāsanāni, tāni tesaṃ pāpuṇanti lāmakāni ca bhattāni. Tena kho pana samayena rājagahe manussā icchanti therānaṃ bhikkhūnaṃ abhisaṅkhārikaṃ piṇḍapātaṃ dātuṃ 2 sappimpi telampi uttaribhaṅgampi. Mettiyabhummajakānaṃ pana bhikkhūnaṃ pākatikaṃ denti yathārandhaṃ kaṇājakaṃ bilaṅgadutiyaṃ. Te pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā there bhikkhū pucchanti: “Tumhākaṃ āvuso bhattagge kiṃ ahosi, tumhākaṃ3 kiṃ ahosī ”ti? Ekacce therā evaṃ vadenti: “Amhākaṃ āvuso sappi ahosi telaṃ ahosi uttaribhaṅgaṃ ahosī ”ti. Mettiyabhummajakā pana bhikkhū evaṃ vadenti: “Amhākaṃ āvuso na kiñci ahosi pākatikaṃ yathārandhaṃ kaṇājakaṃ bilaṅgadutiyan ”ti.
7. Tena kho pana samayena kalyāṇabhattiko gahapati saṅghassa catukkabhattaṃ deti niccabhattaṃ. So bhattagge saputtadāro upatiṭṭhitvā parivisati, aññe odanena pucchanti, aññe sūpena pucchanti, aññe telena pucchanti, aññe uttaribhaṅgena pucchanti. Tena kho pana samayena kalyāṇabhattikassa gahapatino bhattaṃ svātanāya mettiyabhummajakānaṃ bhikkhūnaṃ uddiṭṭhaṃ hoti. Atha kho kalayāṇabhattiko gahapati ārāmaṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena. So yenāyasmā dabbo mallaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho kalyāṇabhattikaṃ gahapatiṃ āyasmā dabbo mallaputto dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho kalyāṇabhattiko gahapati āyasmatā dabbena mallaputtena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ etadavoca: “Kassa bhante amhākaṃ ghare svātanāya bhattaṃ uddiṭṭhan ”ti? “Mettiyabhummajakānaṃ kho gahapati bhikkhūnaṃ tumhākaṃ ghare svātanāya bhattaṃ uddiṭṭhan ”ti.
8. Atha kho kalyāṇabhattiko gahapati anattamano ahosi ‘kathaṃ hi nāma pāpabhikkhū amhākaṃ ghare svātanāya bhattaṃ bhuñjissantī ’ti gharaṃ gantvā dāsiṃ āṇāpesi: “Ye je sve bhattikā āgacchanti, te koṭṭhake āsanaṃ paññāpetvā kaṇājakena bilaṅgadutiyena parivisā ”ti “Evaṃ ayyā ”ti kho sā dāsī kalyāṇabhattikassa gahapatino paccassosi.
9. Atha kho mettiyabhummajakā bhikkhū ‘hiyyo kho āvuso amhākaṃ kalyāṇabhattikassa gahapatino bhattaṃ4 uddiṭṭhaṃ, sve amhe kalyāṇa- bhattiko gahapati saputtadāro upatiṭṭhitvā parivisissati. Aññe odanena pucchissanti, aññe sūpena pucchissanti, aññe telena pucchissanti, aññe uttaribhaṅgena pucchissantī ’ti. Te teneva somanassena na cittarūpaṃ rattiyā supiṃsu.
1 3 mettiyabhūmajakā - Ma. tumhākaṃ āvuso bhattagge - Ma, Syā. 2 4 abhisaṅkhārikaṃ dātuṃ - Syā. gahapatino ghare bhattaṃ - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
6. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka[*] chỉ là các vị mới tu và phước báu ít ỏi. Các vị ấy thường nhận được những chỗ trú ngụ kém thuộc về hội chúng và những bữa ăn tồi. Vào lúc bấy giờ, dân chúng ở Rājagaha mong muốn cúng dường đến các tỳ khưu trưởng lão thức ăn được chuẩn bị hoàn hảo gồm có bơ lỏng, dầu ăn, phần ăn thượng hạng, và thường dâng đến các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka vật bình thường theo khả năng gồm có cơm tấm và món thứ hai là cháo chua. Các vị ấy khi đi thọ thực về sau bữa ăn thường hỏi các tỳ khưu trưởng lão rằng: - “Này các đại đức, các vị đã có thức gì ở tại nhà ăn? Các vị đã có thức gì?” Một số trưởng lão trả lời như vầy: - “Này các đại đức, chúng tôi có bơ lỏng, có dầu ăn, có phần ăn thượng hạng.” Các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka nói như vầy: - “Này các đại đức, chúng tôi đã không được gì cả, chỉ là vật bình thường theo khả năng gồm có cơm tấm và món thứ hai là cháo chua.”
7. Vào lúc bấy giờ, có vị gia chủ là người có bữa ăn ngon thường cúng dường đến hội chúng bữa ăn gồm bốn phần là bữa ăn thường lệ. Vị ấy cùng vợ và các con thường hiện diện và phục vụ ở nhà ăn. Họ dâng các vị này cơm, dâng các vị kia canh, dâng các vị nọ dầu ăn, và dâng các vị khác phần ăn thượng hạng. Vào lúc bấy giờ, bữa ăn vào ngày hôm sau của vị gia chủ có bữa ăn ngon đã được sắp xếp cho các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka. Hôm ấy, vị gia chủ có bữa ăn ngon đã đi đến tu viện bởi công việc cần làm nào đó. Vị ấy đã đi đến đại đức Dabba Mallaputta, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Dabba Mallaputta rồi ngồi xuống ở một bên. Đại đức Dabba Mallaputta đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho vị gia chủ có bữa ăn ngon đang ngồi một bên bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đại đức Dabba Mallaputta chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, vị gia chủ có bữa ăn ngon đã nói với đại đức Dabba Mallaputta điều này: - “Thưa ngài, bữa ăn vào ngày mai ở nhà chúng tôi đã được sắp xếp cho vị nào?” - “Này gia chủ, bữa ăn vào ngày mai ở nhà gia chủ đã được sắp xếp cho các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka.”
8. Khi ấy, vị gia chủ có bữa ăn ngon đã không được hài lòng (nghĩ rằng): “Tại sao các tỳ khưu tồi lại thọ thực ở nhà của chúng ta?” rồi đã đi về nhà và dặn dò người tớ gái rằng: - “Này con, hãy xếp đặt chỗ ngồi ở nhà kho cho các vị đến thọ thực vào ngày mai và hãy phục vụ các vị ấy với cơm tấm và món thứ hai là cháo chua.” - “Thưa ông chủ, xin vâng.” Người tớ gái ấy đã đáp lại vị gia chủ có bữa ăn ngon.”
9. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka (bàn bạc rằng): - “Này các đại đức, hôm qua bữa ăn của vị gia chủ là người có bữa ăn ngon đã được sắp xếp cho chúng ta. Vào ngày mai, vị gia chủ có bữa ăn ngon cùng vợ và các con sẽ hiện diện và phục vụ chúng ta. Họ sẽ dâng các vị này cơm, sẽ dâng các vị kia canh, sẽ dâng các vị nọ dầu ăn, và sẽ dâng các vị khác phần ăn thượng hạng.” Do chính tâm vui mừng ấy, ban đêm các vị đã không ngủ được như ý.
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
10. Atha kho mettiyabhummajakā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kalyāṇabhattikassa gahapatino nivesanaṃ tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho sā dāsī mettiyabhummajake bhikkhū dūratova āgacchante, disvāna koṭṭhake āsanaṃ paññāpetvā mettiya- bhummajake bhikkhū etadavoca: “Nisīdatha bhante ”ti. Atha kho mettiya- bhummajakānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Nissaṃsayaṃ kho na tāva bhattaṃ siddhaṃ bhavissati yāva 1 mayaṃ koṭṭhake nisīdāpiyeyyāmā ”ti. 2 Atha kho sā dāsi kaṇājakena bilaṅgadutiyena upagañchi:3 “Bhuñjatha bhante ”ti. “Mayaṃ kho bhagini niccabhattikā ”ti. “Jānāmayyā niccabhattikattha, apicāhaṃ hiyyova gahapatinā āṇattā: ‘Ye je sve bhattikā āgacchanti, te koṭṭhake āsanaṃ paññāpetvā kaṇājakena bilaṅgadutiyena parivisā ’ti. Bhuñjatha bhante ”ti.
11. Atha kho mettiyabhummajakā bhikkhū ‘hiyyo kho āvuso kalyāṇabhattiko gahapati ārāmaṃ agamāsi dabbassa mallaputtassa santike. Nissaṃsayaṃ kho mayaṃ dabbena mallaputtena gahapatino santike4 paribhinnā ’ti. Te teneva domanassena na cittarūpaṃ bhuñjiṃsu. Atha kho mettiyabhummajakā bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā ārāmaṃ gantvā pattacīvaraṃ paṭisāmetvā bahārāmakoṭṭhake saṅghāṭipallatthikāya nisīdiṃsu tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā pajjhāyantā appaṭibhānā.
12. Atha kho mettiyā bhikkhunī yena mettiyabhummajakā bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā mettiyabhummajake bhikkhū etadavoca: “Vandāmi ayyā ”ti.5 Evaṃ vutte mettiyabhummajakā bhikkhū nālapiṃsu. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho mettiyā bhikkhunī mettiyabhummajake bhikkhū etadavoca: “Vandāmi ayyā ”ti. Tatiyampi kho mettiyabhummajakā bhikkhū nālapiṃsu. “Kyāhaṃ ayyānaṃ aparajjhāmi, kissa maṃ ayyā nālapantī ”ti? “Tathā hi pana tvaṃ bhagini, amhe dabbena mallaputtena viheṭhiyamāne ajjhupekkhasī ”ti. “Kyāhaṃ ayyā karomī ”ti? “Sace kho tvaṃ bhagini iccheyyāsi ajjeva bhagavā dabbaṃ mallaputtaṃ nāsāpeyyā ”ti. “Kyāhaṃ ayyā karomi? Kiṃ mayā sakkā kātun ”ti? “Ehi tvaṃ bhagini, yena bhagavā tenupasaṅkama, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ evaṃ vadehi: ‘Idaṃ bhante nacchannaṃ nappatirūpaṃ, yāyaṃ bhante disā abhayā anītikā anupaddavā, sāyaṃ disā sabhayā saītikā saupaddavā, yato nivātaṃ tato pavātaṃ,6 udakaṃ maññe ādittaṃ, ayyenamhi dabbena mallaputtena dūsitā ”ti. “Evaṃ ayyā ”ti kho mettiyā bhikkhunī mettiyabhummajakānaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi, ekamantaṃ ṭhitā kho mettiyā bhikkhunī bhagavantaṃ etadavoca:
1 3 yathā - Ma, Syā, PTS. upagacchi - Ma, PTS. 2 4 nisīdeyyāmā ti - Ma, Sīmu; antare - Ma. 5 nisīdāpiyāmā ti - Syā; ayyeti - Sīmu. 6 nisīdāpeyyāmā ti - PTS. savātaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
10. Sau đó vào buổi sáng, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka đã mặc y, cầm y bát, đi đến nhà của vị gia chủ có bữa ăn ngon. Cô tớ gái ấy đã nhìn thấy các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka từ đàng xa đang đi lại, sau khi nhìn thấy đã xếp đặt chỗ ngồi ở nhà kho và nói với các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka điều này: - “Thưa các ngài, xin hãy ngồi.” Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka khởi ý điều này: ‘Chắn hẳn đến giờ này bữa ăn vẫn chưa hoàn tất nên chúng ta mới được cho ngồi ở nhà kho như thế này!’ Sau đó, cô tớ gái ấy đã trở lại với cơm tấm và món thứ hai là cháo chua (nói rằng): - “Thưa các ngài, xin hãy thọ thực.” - “Này chị gái, chúng tôi là các vị thọ nhận bữa ăn thường lệ.” - “Tôi biết các ngài đại đức là các vị thọ nhận bữa ăn thường lệ. Tuy nhiên, chính ngày hôm qua tôi đã được vị gia chủ dặn dò rằng: ‘Hãy xếp đặt chỗ ngồi ở nhà kho cho các vị đến thọ thực vào ngày mai và hãy phục vụ các vị ấy với cơm tấm và món thứ hai là cháo chua.’ Thưa các ngài, xin hãy thọ thực.”
11. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka (bàn bạc rằng): - “Này các đại đức, hôm qua vị gia chủ có bữa ăn ngon đã đi đến tu viện gặp Dabba Mallaputta. Chắc chắn rằng chúng ta đã bị Dabba Mallaputta ly gián với vị gia chủ!” Chính vì tâm bực bội ấy, các vị ấy đã không thọ thực được như ý. Sau đó, khi trở về từ chỗ thọ thực sau bữa ăn, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka đã đi đến tu viện, bỏ bê y bát, rồi ngồi xuống ôm đầu gối bằng y hai lớp ở phía bên ngoài cổng ra vào của tu viện, im lặng, xấu hổ, rút vai lại, mặt cúi xuống, trầm ngâm, không nói năng.
12. Khi ấy, tỳ khưu ni Mettiyā đã đi đến gặp các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka, sau khi đến đã nói với các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka điều này: - “Tôi xin chào các ngài đại đức.” Khi được nói như thế, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka đã không đáp lại. Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, tỳ khưu ni Mettiyā đã nói với các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka điều này: - “Tôi xin chào các ngài đại đức.” Đến lần thứ ba, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka đã không đáp lại. - “Có phải tôi làm phật lòng các ngài đại đức? Tại sao các ngài đại đức không nói chuyện với tôi?” - “Này cô ni, bởi vì cô vẫn dửng dưng như thế trong khi chúng tôi bị Dabba Mallaputta làm tổn hại.” - “Thưa các ngài đại đức, tôi làm được điều gì?” - “Này cô ni, nếu cô chịu làm thì ngay trong ngày hôm nay đức Thế Tôn có thể trục xuất Dabba Mallaputta.” - “Thưa các ngài đại đức, tôi làm được điều gì? Tôi có thể làm điều gì?” - “Này cô ni, cô hãy đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến hãy nói với đức Thế Tôn như vầy: ‘Bạch ngài, điều này là không đúng đắn, không hợp lý. Bạch ngài, chính ở quốc độ nào không có sự sợ hãi, không có tai họa, không có sầu khổ thì chính ở quốc độ ấy có sự sợ hãi, có tai họa, và có sầu khổ. Từ nơi nào gió lặng đi thì từ nơi ấy có bão tố. Con nghĩ rằng nước đã bùng cháy lên rồi; con đã bị ô nhục bởi ngài đại đức Dabba Mallaputta.’” - “Thưa các ngài đại đức, xin vâng.” Rồi tỳ khưu ni Mettiyā nghe theo các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng ở một bên. Khi đã đứng một bên, tỳ khưu ni Mettiyā đã nói với đức Thế Tôn điều này:
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
“Idaṃ bhante nacchannaṃ nappatirūpaṃ, yāyaṃ bhante disā abhayā anītikā anupaddavā, sāyaṃ disā sabhayā saītikā saupaddavā, yato nivātaṃ tato pavātaṃ, 1 udakaṃ maññe ādittaṃ, ayyenamhi dabbena mallaputtena dūsitā ”ti.
13. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhu- saṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ paṭipucchi: “Sarasi tvaṃ dabba evarūpaṃ kattā yathāyaṃ bhikkhunī āhā ”ti? “Yathā maṃ bhante bhagavā jānātī ”ti. Dutiyampi kho bhagavā ―pe― Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ etadavoca: “Sarasi tvaṃ dabba evarūpaṃ kattā yathāyaṃ bhikkhunī āhā ”ti? “Yathā maṃ bhante bhagavā jānātī ”ti. “Na kho dabba dabbā evaṃ nibbeṭhenti. Sace tayā kataṃ ‘katan ’ti vadehi, sace akataṃ ‘akatan ’ti vadehī ”ti. “Yato ahaṃ bhante jāto nābhijānāmi supinantenāpi methunaṃ dhammaṃ patisevitā, pageva jāgaro ”ti. Atha kho bhagavā bhikkhu āmantesi: “Tena hi bhikkhave mettiyaṃ bhikkhuniṃ nāsetha, ime ca bhikkhū anuyuñjathā ”ti. Idaṃ vatvā bhagavā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
14. Atha kho te bhikkhū mettiyaṃ bhikkhuniṃ nāsesuṃ. Atha kho mettiyabhummajakā bhikkhū te bhikkhū etadavocuṃ: “Mā āvuso mettiyaṃ bhikkhuniṃ nāsetha, na sā kiñci aparajjhati, amhehi sā ussāhitā kupitehi anattamanehi vācanādhippāyehī ”ti. “Kiṃ pana tumhe āvuso āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsethā ”ti. “Evamāvuso ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave dabbaṃ mallaputtaṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā dabbaṃ mallaputtaṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃsessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu bhikkhuṃ duṭṭho doso appatīto amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃseyya appevanāma naṃ imamhā brahmacariyā cāveyyan ’ti. Tato aparena samayena samanuggāhiyamāno vā asamanuggāhiyamāno vā amūlakañceva taṃ adhikaraṇaṃ hoti bhikkhu ca dosaṃ patiṭṭhāti, saṅghādiseso ”ti.
1 savātaṃ - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
- “Bạch ngài, điều này là không đúng đắn, không hợp lý. Bạch ngài, chính ở quốc độ nào không có sự sợ hãi, không có tai họa, không có sầu khổ thì chính ở quốc độ ấy có sự sợ hãi, có tai họa, và có sầu khổ. Từ nơi nào gió lặng đi thì từ nơi ấy có bão tố. Con nghĩ rằng nước đã bùng cháy lên rồi; con đã bị ô nhục bởi ngài đại đức Dabba Mallaputta.”
13. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Dabba Mallaputta rằng: - “Này Dabba, ngươi có nhớ ngươi là kẻ đã làm việc như thế, giống như điều tỳ khưu ni này vừa nói không?” - “Bạch ngài, con như thế nào thì đức Thế Tôn biết mà.” Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn ―(như trên)― Đến lần thứ ba, đức Thế Tôn đã hỏi đại đức Dabba Mallaputta rằng: - “Này Dabba, ngươi có nhớ ngươi là kẻ đã làm việc như thế, giống như điều tỳ khưu ni này vừa nói không?” - “Bạch ngài, con như thế nào thì đức Thế Tôn biết mà.” - “Này Dabba, các vị (dòng dõi) Dabba không phủ nhận như thế. Nếu ngươi có làm, hãy nói: ‘Có làm;’ nếu ngươi không làm, hãy nói: ‘Không làm.’” - “Bạch ngài, từ khi con được sanh ra, con không bao giờ nhận thấy mình là kẻ tầm cầu việc đôi lứa ngay cả trong lúc ngủ mơ, huống gì là tỉnh thức.” Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, chính vì việc ấy các ngươi hãy trục xuất tỳ khưu ni Mettiyā và hãy tra hỏi các tỳ khưu này.” Nói xong điều ấy, đức Thế Tôn đã từ chỗ ngồi đứng dậy đi vào trú xá.
14. Sau đó, các tỳ khưu ấy đã trục xuất tỳ khưu ni Mettiyā. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka đã nói với các tỳ khưu ấy điều này: - “Này các đại đức, chớ có trục xuất tỳ khưu ni Mettiyā, cô ta không làm sai điều gì. Vì chúng tôi nổi giận, không hài lòng, có ý định loại trừ nên xúi giục cô ta thôi.” - “Này các đại đức, có phải các vị bôi nhọ đại đức Dabba Mallaputta về tội pārājika không có nguyên cớ?” - “Này các đại đức, đúng vậy.” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka lại bôi nhọ đại đức Dabba Mallaputta về tội pārājika không có nguyên cớ?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi bôi nhọ Dabba Mallaputta về tội pārājika không có nguyên cớ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng ―(như trên)― “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại bôi nhọ Dabba Mallaputta về tội pārājika không có nguyên cớ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào xấu xa, sân hận, bất bình vị tỳ khưu (khác) rồi bôi nhọ về tội pārājika không có nguyên cớ (nghĩ rằng): ‘Chắc là ta có thể loại vị ấy ra khỏi Phạm hạnh này.’ Sau đó vào lúc khác, trong khi được hỏi hay trong khi không được hỏi và sự tranh tụng ấy thật sự không có nguyên cớ, vị tỳ khưu (dầu có) thú nhận lỗi lầm (cũng) phạm tội saṅghādisesa.”
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
15. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe― Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti. Bhikkhun ’ti aññaṃ bhikkhuṃ. Duṭṭho doso ’ti kupito anattamano anabhiraddho āhatacitto khilajāto. Appatīto ’ti tena ca kopena tena ca dosena tāya ca anattamanatāya tāya ca anabhiraddhiyā appatīto hoti. Amūlakaṃ nāma adiṭṭhaṃ asutaṃ aparisaṅkitaṃ. Pārājikena dhammenā ’ti catunnaṃ aññatarena. Anuddhaṃseyyā ’ti codeti vā codāpeti vā. Appevanāma naṃ imamhā brahmacariyā cāveyyan ’ti bhikkhu- bhāvā cāveyyaṃ samaṇadhammā cāveyyaṃ sīlakkhandhā cāveyyaṃ tapoguṇā cāveyyaṃ. Tato aparena samayenā ’ti yasmiṃ khaṇe anuddhaṃsito hoti taṃ khaṇaṃ taṃ layaṃ taṃ muhuttaṃ vītivatte. Samanuggāhiyamāno ’ti yena vatthunā anuddhaṃsito hoti tasmiṃ vatthusmiṃ samanuggāhiyamāno. Asamanuggāhiyamāno ’ti na kenaci vuccamāno. Adhikaraṇaṃ nāma cattāri adhikaraṇāni vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇaṃ. Bhikkhu ca dosaṃ patiṭṭhātī ’ti tucchakaṃ mayā bhaṇitaṃ, musā mayā bhaṇitaṃ, abhūtaṃ mayā bhaṇitaṃ, ajānantena mayā bhaṇitaṃ. Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
16. Adiṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codeti: “Diṭṭho mayā pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakya- puttiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
17. Asutassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codeti: “Suto mayā pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
18. Aparisaṅkitassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codeti: “Parisaṅkito mayā pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅgha- kammaṃ vā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
15. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Vị tỳ khưu: là vị tỳ khưu khác. Xấu xa, sân hận: bị nổi giận, không được hài lòng, không được thỏa mãn, có tâm giận dữ, sanh khởi lòng cay cú. Bị bất bình: là bị bất bình do sự nổi giận ấy, do sự sân hận ấy, do sự không được hài lòng ấy, do sự không được thỏa mãn ấy. Không có nguyên cớ nghĩa là không được thấy, không được nghe, không bị nghi ngờ. Về tội pārājika: về bất cứ điều nào thuộc về bốn điều. Bôi nhọ: hoặc là buộc tội, hoặc là bảo người buộc tội. Chắc là ta có thể loại trừ vị ấy ra khỏi Phạm hạnh này: Ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi trạng thái tỳ khưu, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi pháp Sa-môn, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi giới uẩn, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi đức tính khắc khổ. Sau đó vào lúc khác: đã bôi nhọ trong giây phút nào, thì khi đã trải qua giây phút ấy, khoảng thời gian ấy, thời điểm ấy. Trong khi được hỏi: đã bôi nhọ với sự việc nào thì đang được hỏi về sự việc ấy. Trong khi không được hỏi: không được bất cứ ai đề cập đến. Sự tranh tụng nghĩa là có bốn sự tranh tụng: Sự tranh tụng liên quan đến tranh cãi, sự tranh tụng liên quan đến khiển trách, sự tranh tụng liên quan đến tội, sự tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ. Và vị tỳ khưu (dầu có) thú nhận lỗi lầm: Tôi đã nói điều rỗng không, tôi đã nói điều dối trá, tôi đã nói điều không thật, tôi đã nói điều tôi không biết. Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là ‘tội saṅghādisesa.’
16. Đối với vị đã không thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. 17. Đối với vị đã không nghe rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. 18. Đối với vị đã không nghi ngờ rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
19. Adiṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codeti: “Diṭṭho mayā suto ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
20. Adiṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codeti: “Diṭṭho mayā parisaṅkito ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
21. Adiṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codeti: “Diṭṭho mayā suto ca parisaṅkito ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
22. Asutassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codeti: “Suto mayā parisaṅkito ca ―pe― Suto mayā diṭṭho ca ―pe― Suto mayā parisaṅkito ca diṭṭho ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
23. Aparisaṅkitassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codeti: “Parisaṅkito mayā diṭṭho ca ―pe― Parisaṅkito mayā suto ca ―pe― Parisaṅkito mayā diṭṭho ca suto ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
24. Diṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codeti: “Suto mayā pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― āpatti vācāyā vācāya saṅghādisesassa.
25. Diṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codeti: “Parisaṅkito mayā ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― tañce codeti: “Suto mayā parisaṅkito ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
26. Sutassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codeti: “Parisaṅkito mayā ―pe― Diṭṭho mayā ―pe― Parisaṅkito mayā diṭṭho ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
27. Parisaṅkitassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codeti: “Diṭṭho mayā pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― Suto mayā pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― Diṭṭho mayā suto ca pārājikā dhammaṃ ajjhāpannosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
19. Đối với vị đã không thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã thấy và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
20. Đối với vị đã không thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã thấy và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
21. Đối với vị đã không thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã thấy, đã nghe, và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
22. Đối với vị đã không nghe rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghe và đã nghi ngờ ―(như trên)― “Ta đã nghe và đã thấy ―(như trên)― “Ta đã nghe, đã nghi ngờ, và đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
23. Đối với vị đã không nghi ngờ rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghi ngờ và đã thấy ―(như trên)― “Ta đã nghi ngờ và đã nghe ―(như trên)― “Ta đã nghi ngờ, đã thấy, và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
24. Đối với vị đã thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
25. Đối với vị đã thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghe và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
26. Đối với vị đã nghe rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghi ngờ ―(như trên)― “Ta đã thấy ―(như trên)― “Ta đã nghi ngờ và đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
27. Đối với vị đã nghi ngờ rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― “Ta đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― “Ta đã thấy và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
28. Diṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, diṭṭhe vematiko, diṭṭhaṃ no kappeti, diṭṭhaṃ nassarati, diṭṭhaṃ pammuṭṭho 1 hoti, ―pe― sute vematiko, sutaṃ no kappeti, sutaṃ nassarati, sutaṃ pammuṭṭho hoti, ―pe― parisaṅkite vematiko, parisaṅkitaṃ no kappeti, parisaṅkitaṃ nassarati, parisaṅkitaṃ pammuṭṭho hoti, tañce codeti: “Parisaṅkito mayā diṭṭho ca ―pe― Parisaṅkito mayā suto ca ―pe― Parisaṅkito mayā diṭṭho ca suto ca pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
29. Adiṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codāpeti: “Diṭṭhosi pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
30. Asutassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, ―pe― Aparisaṅkitassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codāpeti: “Parisaṅkitosi pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
31. Adiṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codāpeti: “Diṭṭhosi sutosi ―pe― Diṭṭhosi parisaṅkitosi ―pe― Diṭṭhosi sutosi parisaṅkitosi pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, ―pe― Asutassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codāpeti: “Sutosi parisaṅkitosi ―pe― Sutosi diṭṭhosi ―pe― Sutosi parisaṅkitosi diṭṭhosi ―pe― Aparisaṅkitassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codāpeti: “Parisaṅkitosi diṭṭhosi ―pe― Parisaṅkitosi sutosi ―pe― Parisaṅkitosi diṭṭhosi sutosi pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
32. Diṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, tañce codāpeti: “Sutosi ―pe― tañce codāpeti: “Parisaṅkitosi ―pe― tañce codāpeti: “Sutosi parisaṅkitosi pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
33. Sutassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti ―pe― Parisaṅkitassa hoti ‘pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’ti, tañce codāpeti: “Diṭṭhosi ―pe― tañce codāpeti: “Sutosi ―pe― tañce codāpeti: “Diṭṭhosi sutosi pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
1 pamuṭṭho - Ma, Syā; sammuṭṭho - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
28. Đối với vị đã thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, (nhưng) hoài nghi về việc đã thấy, không tin việc đã thấy, không nhớ việc đã thấy, quên đi việc đã thấy, ―nt― (nhưng) hoài nghi về việc đã nghe, không tin việc đã nghe, không nhớ việc đã nghe, quên đi việc đã nghe, ―nt― (nhưng) hoài nghi về việc đã nghi ngờ, không tin việc đã nghi ngờ, không nhớ việc đã nghi ngờ, quên đi việc đã nghi ngờ, nếu buộc tội vị ấy rằng: “Ta đã nghi ngờ và đã thấy ―nt― Ta đã nghi ngờ và đã nghe ―nt― Ta đã nghi ngờ, đã thấy, và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
29. Đối với vị đã không thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị thấy là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
30. Đối với vị đã không nghe rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” ―nt― Đối với vị đã không nghi ngờ rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ―nt― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
31. Đối với vị đã không thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị thấy và đã bị nghe ―nt― Ngươi đã bị thấy và đã bị nghi ngờ ―nt― Ngươi đã bị thấy, đã bị nghe, và đã bị nghi ngờ là đã phạm tội pārājika, ―nt― Đối với vị đã không nghe rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghe và đã bị nghi ngờ ―nt― Ngươi đã bị nghe và đã bị thấy ―nt― Ngươi đã bị nghe, đã bị nghi ngờ, và đã bị thấy ―nt― Đối với vị đã không nghi ngờ rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ và đã bị thấy ―nt― Ngươi đã bị nghi ngờ và đã bị nghe ―nt― Ngươi đã bị nghi ngờ, đã bị thấy, và đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ―nt― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
32. Đối với vị đã thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghe ―nt― nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ ―nt― nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghe và đã bị nghi ngờ là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ―nt― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
33. Đối với vị đã nghe rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” ―nt― Đối với vị đã nghi ngờ rằng: “Vị (tỳ khưu ấy) đã phạm tội pārājika,” nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị thấy ―nt― nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghe ―nt― nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị thấy và đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ―nt― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
Pārājikapāḷi Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 8
34. Diṭṭhassa hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, diṭṭhe vematiko, diṭṭhaṃ no kappeti, diṭṭhaṃ nassarati, diṭṭhaṃ pammuṭṭho hoti ―pe― sute vematiko, sutaṃ no kappeti sutaṃ nassarati sutaṃ pammuṭṭho hoti ―pe― parisaṅkite vematiko, parisaṅkitaṃ no kappeti, parisaṅkitaṃ nassarati, parisaṅkitaṃ pammuṭṭho hoti, tañce codāpeti: “Parisaṅkitosi diṭṭhosi ―pe― Parisaṅkitosi sutosi ―pe― Parisaṅkitosi diṭṭhosi sutosi pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ cā ”ti āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
35. Asuddhe suddhadiṭṭhi, suddhe asuddhadiṭṭhi, asuddhe asuddhadiṭṭhi, suddhe suddhadiṭṭhi.
36. Asuddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno, tañce suddhadiṭṭhisamāno anokāsaṃ kārāpetvā cāvanādhippāyo vadeti, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa.
37. Asuddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno, tañce suddhadiṭṭhisamāno okāsaṃ kārāpetvā cāvanādhippāyo vadeti, āpatti saṅghādisesassa.
38. Asuddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno, tañce suddhadiṭṭhisamāno anokāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādena dukkaṭassa.
39. Asuddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno, tañce suddhadiṭṭhisamāno okāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādassa.
40. Suddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ anajjhāpanno, tañce asuddhadiṭṭhisamāno anokāsaṃ kārāpetvā cācanādhippāyo vadeti, āpatti dukkaṭassa.
41. Suddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ anajjhāpanno, tañce asuddhadiṭṭhisamāno okāsaṃ kārāpetvā cāvanādhippāyo vadeti, anāpatti.
42. Suddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ anajjhāpanno, tañce asuddhadiṭṭhisamāno anokāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādena dukkaṭassa.
43. Suddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ anajjhāpanno, tañce asuddhadiṭṭhisamāno okāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về vị xấu xa - 8
34. Đối với vị đã thấy vị (tỳ khưu) đang phạm tội pārājika, (nhưng) hoài nghi về việc đã thấy, không tin việc đã thấy, không nhớ việc đã thấy, quên đi việc đã thấy; ―(như trên)― (nhưng) hoài nghi về việc đã nghe, không tin việc đã nghe, không nhớ việc đã nghe, quên đi việc đã nghe; ―(như trên)― (nhưng) hoài nghi về việc đã nghi ngờ, không tin việc đã nghi ngờ, không nhớ việc đã nghi ngờ, quên đi việc đã nghi ngờ, nếu cho người buộc tội vị ấy rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ và đã bị thấy ―(như trên)― “Ngươi đã bị nghi ngờ và đã bị nghe ―(như trên)― “Ngươi đã bị nghi ngờ, đã bị thấy, và đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. 35. Có sự ghi nhận là trong sạch về vị không trong sạch. Có sự ghi nhận là không trong sạch về vị trong sạch.Có sự ghi nhận là không trong sạch về vị không trong sạch. Có sự ghi nhận là trong sạch về vị trong sạch. 36. Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. 37. Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội saṅghādisesa. 38. Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội dukkaṭa với tội nói lời mắng nhiếc (tội pācittiya thứ nhì). 39. Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc. 40. Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội dukkaṭa. 41. Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì vô tội. 42. Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội dukkaṭa với tội nói lời mắng nhiếc. 43. Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc.
Pārājikapāḷi Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 9
44. Asuddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno, tañce asuddhadiṭṭhisamāno anokāsaṃ kārāpetvā cāvanādhippāyo vadeti, āpatti dukkaṭassa. ―pe― okāsaṃ kārāpetvā cāvanādhippāyo vadeti, anāpatti. ―pe― anokāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādena dukkaṭassa. ―pe― okāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādassa.
45. Suddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ anajjhāpanno, tañce suddhadiṭṭhisamāno anokāsaṃ kārāpetvā cāvanādhippāyo vadeti, āpatti saṅghādisesena dukkaṭassa. ―pe― okāsaṃ kārāpetvā cāvanādhippāyo vadeti, āpatti saṅghādisesassa. ―pe― anokāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādena dukkaṭassa. ―pe― okāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadeti, āpatti omasavādassa.
46. Anāpatti suddhe asuddhadiṭṭhissa, asuddhe asuddhadiṭṭhissa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Paṭhamaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
--ooOoo--
3. 9. DUTIYA DUṬṬHADOSASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena mettiyabhummajakā bhikkhū gijjhakūṭā pabbatā orohantā addasaṃsu chagalakaṃ 1 ajikāya vippaṭipajjantaṃ, disvāna evamāhaṃsu: “Handa mayaṃ āvuso imaṃ chagalakaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ nāma karoma, imaṃ ajikaṃ mettiyaṃ nāma bhikkhuniṃ karoma. Evaṃ mayaṃ voharissāma: ‘Pubbe mayaṃ āvuso dabbaṃ mallaputtaṃ sutena avocumha, idāni pana amhehi sāmaṃ diṭṭho mettiyāya bhikkhuniyā vippaṭipajjanto ’”ti. Te taṃ chagalakaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ nāma akaṃsu, taṃ ajikaṃ mettiyaṃ nāma bhikkhuniṃ akaṃsu.
Te bhikkhūnaṃ ārocesuṃ: “Pubbe mayaṃ āvuso dabbaṃ mallaputtaṃ sutena avocumha idāni pana amhehi sāmaṃ diṭṭho mettiyāya bhikkhuniyā vippaṭipajjanto ”ti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Mā āvuso evaṃ avacuttha, nāyasmā dabbo mallaputto evaṃ karissatī ”ti.
1 chakalakaṃ - Syā, Sī.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về vị xấu xa - 9
44. Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội dukkaṭa. ―(như trên)― khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì vô tội. ―(như trên)― khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội dukkaṭa với tội nói lời mắng nhiếc. ―(như trên)― khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc.
45. Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu trong khi có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội dukkaṭa với tội saṅghādisesa. ―nt― khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội saṅghādisesa. ―nt― khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội dukkaṭa với tội nói lời mắng nhiếc. ―nt― khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc.
46. Vị có sự ghi nhận là không trong sạch về vị trong sạch, vị có sự ghi nhận là không trong sạch về vị không trong sạch, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học thứ nhất về vị xấu xa sân hận.
--ooOoo--
3. 9. ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ VỊ XẤU XA SÂN HẬN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka trong lúc đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa đã nhìn thấy con dê đực đang tình tự với con dê cái, sau khi nhìn thấy đã nói như vầy: - “Này các đại đức, giờ chúng ta đặt tên con dê đực này là Dabba Mallaputta và đặt tên con dê cái này là tỳ khưu ni Mettiyā, rồi chúng ta sẽ phát biểu như vầy: ‘Này các đại đức, trước đây chúng tôi đã nói về Dabba Mallaputta từ điều đã được nghe; giờ đây chúng tôi đã đích thân thấy được đương sự đang tình tự với tỳ khưu ni Mettiyā.’” Các vị ấy đã đặt tên con dê đực ấy là Dabba Mallaputta và đã đặt tên con dê cái ấy là tỳ khưu ni Mettiyā.
Các vị ấy đã kể lại cho các tỳ khưu rằng: - “Này các đại đức, trước đây chúng tôi đã nói về Dabba Mallaputta từ điều đã được nghe; giờ đây chúng tôi đã đích thân thấy được đương sự đang tình tự với tỳ khưu ni Mettiyā.” Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, chớ có nói như thế. Đại đức Dabba Mallaputta sẽ không làm như thế.”
Pārājikapāḷi Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 9
2. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ paṭipucchi: “Sarasi tvaṃ dabba evarūpaṃ kattā, yathayime bhikkhū āhaṃsū ”ti? “Yathā maṃ bhante bhagavā jānātī ”ti. Dutiyampi kho bhagavā ―pe― Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ etadavoca: “Sarasi tvaṃ dabba evarūpaṃ kattā, yathayime bhikkhū āhaṃsū ”ti. “Yathā maṃ bhante bhagavā jānātī ”ti. “Na kho dabba dabbā evaṃ nibbeṭhenti. Sace tayā kataṃ ‘katan ’ti vadehi, sace akataṃ ‘akatan ’ti vadehī ”ti. “Yato ahaṃ bhante jāto nābhijānāmi supinantenāpi methunaṃ dhammaṃ patisevitā, pageva jāgaro ”ti. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave ime bhikkhū anuyuñjathā ”ti. Idaṃ vatvā bhagavā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
3. Atha kho te bhikkhū mettiyabhummajake bhikkhū anuyuñjiṃsu: 1 “Kiṃ pana tumhe āvuso āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsethā ”ti. “Evamāvuso ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave dabbaṃ mallaputtaṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā dabbaṃ mallaputtaṃ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñci desaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃsessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu bhikkhuṃ duṭṭho doso appatīto aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṃseyya, appevanāma naṃ imamhā brahmacariyā cāveyyan ’ti. Tato aparena samayena samanuggāhiyamāno vā asamanuggāhiyamāno vā aññabhāgiyaṃ ceva taṃ adhikaraṇaṃ hoti, koci deso lesamatto upādinno, bhikkhu ca dosaṃ patiṭṭhāti, saṅghādiseso ”ti.
4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe― Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti. Bhikkhun ’ti aññaṃ bhikkhuṃ. Duṭṭho doso ’ti kupito anattamano anabhiraddho āhatacitto khilajāto. Appatīto ’ti tena ca kopena tena ca dosena tāya ca anattamanatāya tāya ca anabhiraddhiyā appatīto hoti.
1 ‘te bhikkhūhi anuyuñjiyamānā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ,’ ayampi pāṭho potthakesu dissate.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về vị xấu xa - 9
2. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi đại đức Dabba Mallaputta rằng: - “Này Dabba, ngươi có nhớ ngươi là kẻ đã hành động giống như điều các tỳ khưu này đã nói không?” - “Bạch ngài, con như thế nào thì đức Thế Tôn biết mà.” Đến lần thứ nhì, đức Thế Tôn ―(như trên)― Đến lần thứ ba, đức Thế Tôn đã hỏi đại đức Dabba Mallaputta rằng: - “Này Dabba, ngươi có nhớ ngươi là kẻ đã hành động giống như điều các tỳ khưu này đã nói không?” - “Bạch ngài, con như thế nào thì đức Thế Tôn biết mà.” - “Này Dabba, các vị (dòng dõi) Dabba không phủ nhận như thế. Nếu ngươi có làm, hãy nói: ‘Có làm;’ nếu ngươi không làm, hãy nói: ‘Không làm.’” - “Bạch ngài, từ khi con được sanh ra, con không bao giờ thấy mình là kẻ tầm cầu việc đôi lứa ngay cả trong lúc ngủ mơ, huống gì là tỉnh thức.” Sau đó, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, như vậy thì các ngươi hãy tra hỏi các tỳ khưu này.” Nói xong điều ấy, đức Thế Tôn đã từ chỗ ngồi đứng dậy đi vào trú xá.
3. Sau đó, các tỳ khưu ấy đã tra hỏi các vị tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka: - “Này các đại đức, có phải các vị nắm lấy sự kiện nhỏ nhặt nào đó thuộc về cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt rồi bôi nhọ đại đức Dabba Mallaputta về tội pārājika?” - “Này các đại đức, đúng vậy.” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka lại nắm lấy sự kiện nhỏ nhặt nào đó thuộc về cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt rồi bôi nhọ đại đức Dabba Mallaputta về tội pārājika?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―nt― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi nắm lấy sự kiện nhỏ nhặt nào đó thuộc về cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt rồi bôi nhọ Dabba Mallaputta về tội pārājika, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại nắm lấy sự kiện nhỏ nhặt nào đó thuộc về cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt rồi bôi nhọ Dabba Mallaputta về tội pārājika vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―nt― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào xấu xa, sân hận, bất bình vị tỳ khưu (khác) rồi nắm lấy sự kiện nhỏ nhặt nào đó thuộc về cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt và bôi nhọ về tội pārājika (nghĩ rằng): ‘Chắc là ta có thể loại vị ấy ra khỏi Phạm hạnh này.’ Sau đó vào lúc khác, trong khi được hỏi hay trong khi không được hỏi, và cuộc tranh tụng ấy là có quan hệ khác biệt hẳn, sự kiện nhỏ nhặt nào đó đã được nắm lấy, và vị tỳ khưu (dầu có) thú nhận lỗi lầm (cũng) phạm tội saṅghādisesa.”
4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Vị tỳ khưu: là vị tỳ khưu khác. Xấu xa, sân hận: bị nổi giận, không được hài lòng, không được thỏa mãn, có tâm giận dữ, sanh khởi lòng cay cú. Bất bình: là bị bất bình do sự nổi giận ấy, do sự sân hận ấy, do sự không được hài lòng ấy, do sự không được thỏa mãn ấy.
Pārājikapāḷi Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 9
Aññabhāgiyassa adhikaraṇassā ’ti āpattaññabhāgiyaṃ vā hoti adhikaraṇaññabhāgiyaṃ vā. Kathaṃ adhikaraṇaṃ adhikaraṇassa añña- bhāgiyaṃ? Vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇassa āpattādhikaraṇassa kiccādhikaraṇassa aññabhāgiyaṃ, anuvādādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇassa kiccādhikaraṇassa vivādādhikaraṇassa aññabhāgiyaṃ, āpattādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇassa vivādādhikaraṇassa anuvādādhikaraṇassa aññabhāgiyaṃ, kiccādhikaraṇaṃ vivādādhikaraṇassa anuvādādhikaraṇassa āpattādhikaraṇassa aññabhāgiyaṃ. Evaṃ adhikaraṇaṃ adhikaraṇassa aññabhāgiyaṃ.
Kathaṃ adhikaraṇaṃ adhikaraṇassa tabbhāgiyaṃ? Vivādādhikaraṇaṃ vivādādhikaraṇassa tabbhāgiyaṃ. Anuvādādhikaraṇaṃ anuvādā- dhikaraṇassa tabbhāgiyaṃ. Āpattādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇassa siyā tabbhāgiyaṃ siyā aññabhāgiyaṃ.
Kathaṃ āpattādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇassa aññabhāgiyaṃ? Methunadhammapārājikāpatti adinnādānapārājikāpattiyā manussa- viggahapārājikāpattiyā uttarimanussadhammapārājākāpattiyā aññabhāgiyā. Adinnādānapārājikāpatti manussaviggahapārājikāpattiyā uttarimanussa- dhammapārājikāpattiyā methunadhamma pārājikāpattiyā aññabhāgiyā. Manussaviggahapārājikāpatti uttarimanussadhammapārājikāpattiyā methunadhammapārājikāpattiyā adinnādānapārājikāpattiyā aññabhāgiyā. Uttarimanussadhammapārājikāpatti methunadhammapārājikāpattiyā adinnādānapārājikāpattiyā manussaviggahapārājikāpattiyā aññabhāgiyā. Evaṃ āpattādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇassa aññabhāgiyaṃ.
Kathañca āpattādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇassa tabbhāgiyaṃ? Methunadhammapārājikāpatti methunadhammapārājikāpattiyā tabbhāgiyā. Adinnādānapārājikāpatti adinnādānapārājikāpattiyā tabbhāgiyā. Manussaviggahapārājikāpatti manussaviggahapārājikāpattiyā tabbhāgiyā. Uttarimanussadhammapārājikāpatti uttarimanussadhammapārājikāpattiyā tabbhāgiyā. Evaṃ āpattādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇassa tabbhāgiyaṃ.
Kiccādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇassa tabbhāgiyaṃ. Evaṃ adhikaraṇaṃ adhikaraṇassa tabbhāgiyaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về vị xấu xa - 9
Thuộc về cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt: có quan hệ khác biệt về tội hoặc là có quan hệ khác biệt về tranh tụng. Thế nào là cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng? Cuộc tranh tụng liên quan đến tranh cãi là có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng liên quan đến khiển trách, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ. Cuộc tranh tụng liên quan đến khiển trách là có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tranh cãi. Cuộc tranh tụng liên quan đến tội là có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tranh cãi, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến khiển trách. Cuộc tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ là có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tranh cãi, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến khiển trách, đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội. Như thế là cuộc tranh tụng có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng.
Thế nào là cuộc tranh tụng có cùng quan hệ đối với cuộc tranh tụng? Cuộc tranh tụng liên quan đến tranh cãi là có cùng quan hệ đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tranh cãi. Cuộc tranh tụng liên quan đến khiển trách là có cùng quan hệ đối với cuộc tranh tụng liên quan đến khiển trách. Cuộc tranh tụng liên quan đến tội có thể là có cùng quan hệ, có thể là có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội.
Thế nào là cuộc tranh tụng liên quan đến tội có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội? Tội pārājika về việc đôi lứa là có quan hệ khác biệt đối với tội pārājika về trộm cắp, đối với tội pārājika về giết người, đối với tội pārājika về pháp thượng nhân. Tội pārājika về trộm cắp là có quan hệ khác biệt đối với tội pārājika về giết người, đối với tội pārājika về pháp thượng nhân, đối với tội pārājika về việc đôi lứa. Tội pārājika về giết người là có quan hệ khác biệt đối với tội pārājika về pháp thượng nhân, đối với tội pārājika về việc đôi lứa, đối với tội pārājika về trộm cắp. Tội pārājika về pháp thượng nhân là có quan hệ khác biệt đối với tội pārājika về việc đôi lứa, đối với tội pārājika về trộm cắp, đối với tội pārājika về giết người. Như thế là cuộc tranh tụng liên quan đến tội có quan hệ khác biệt đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội.
Thế nào là cuộc tranh tụng liên quan đến tội có cùng quan hệ đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội? Tội pārājika về việc đôi lứa là có cùng quan hệ đối với tội pārājika về việc đôi lứa. Tội pārājika về trộm cắp là có cùng quan hệ đối với tội pārājika về trộm cắp. Tội pārājika về giết người là có cùng quan hệ đối với tội pārājika về giết người. Tội pārājika về pháp thượng nhân là có cùng quan hệ đối với tội pārājika về pháp thượng nhân. Như thế là cuộc tranh tụng liên quan đến tội có cùng quan hệ đối với cuộc tranh tụng liên quan đến tội.
Cuộc tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ là có cùng quan hệ đối với cuộc tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ. Như thế là cuộc tranh tụng có cùng quan hệ đối với cuộc tranh tụng.
Pārājikapāḷi Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 9
Kiñci desaṃ lesamattaṃ upādāyā ’ti leso nāma dasalesā: jātileso nāmaleso gottaleso liṅgaleso āpattileso pattaleso cīvaraleso upajjhāyaleso ācariyaleso senāsanaleso.
Jātileso nāma khattiyo diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ khattiyaṃ passitvā codeti: “Khattiyo mayā diṭṭho pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa. Brāhmaṇo diṭṭho hoti ―pe― Vesso diṭṭho hoti ―pe― Suddo diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ suddaṃ passitvā codeti: “Suddo mayā diṭṭho pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Nāmaleso nāma buddharakkhito diṭṭho hoti ―pe― dhammarakkhito diṭṭho hoti ―pe― saṅgharakkhito diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ saṅgharakkhitaṃ passitvā codeti: “Saṅgharakkhito mayā diṭṭho pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Gottaleso nāma gotamo diṭṭho hoti ―pe― moggallāno diṭṭho hoti ―pe― kaccāyano diṭṭho hoti ―pe― vāsiṭṭho diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ vāsiṭṭhaṃ passitvā codeti: “Vāsiṭṭho mayā diṭṭho pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Liṅgaleso nāma dīgho diṭṭho hoti ―pe― rasso diṭṭho hoti ―pe― kaṇho diṭṭho hoti ―pe― odāto diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ odātaṃ passitvā codeti: “Odāto mayā diṭṭho, pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Āpattileso nāma lahukaṃ āpattiṃ āpajjanto diṭṭho hoti, tañce pārājikena codeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Pattaleso nāma lohapattadharo diṭṭho hoti ―pe― sāṭakapattadharo diṭṭho hoti ―pe― sumbhakapattadharo diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ sumbhakapattadharaṃ passitvā codeti: “Sumbhaka- pattadharo mayā diṭṭho pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về vị xấu xa - 9
Nắm lấy sự kiện nhỏ nhặt nào đó: nhỏ nhặt nghĩa là mười điều nhỏ nhặt: điều nhỏ nhặt về sự xuất thân, điều nhỏ nhặt về tên gọi, điều nhỏ nhặt về dòng họ, điều nhỏ nhặt về đặc điểm, điều nhỏ nhặt về tội vi phạm, điều nhỏ nhặt về bình bát, điều nhỏ nhặt về y phục, điều nhỏ nhặt về thầy tế độ, điều nhỏ nhặt về thầy dạy học, điều nhỏ nhặt về chỗ trú ngụ. Điều nhỏ nhặt về sự xuất thân nghĩa là có vị (xuất thân) Sát-đế-lỵ được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị (xuất thân) Sát-đế- lỵ khác lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị (xuất thân) Sát-đế-lỵ phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, với ngươi không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng nữa” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Có vị (xuất thân) Bà-la- môn được thấy ―(như trên)― Có vị (xuất thân) thương buôn được thấy ―(như trên)― Có vị (xuất thân) hạng cùng đinh được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị (xuất thân) hạng cùng đinh khác lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị (xuất thân) hạng cùng đinh phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về tên gọi nghĩa là có vị tên Buddharakkhita được thấy ―(như trên)― Có vị tên Dhammarakkhita được thấy ―(như trên)― Có vị tên Saṅgharakkhita được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị tên Saṅgharakkhita khác lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị tên Saṅgharakkhita phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về dòng họ nghĩa là có vị họ Gotama được thấy ―(như trên)― Có vị họ Moggallāna được thấy ―(như trên)― Có vị họ Kaccāyana được thấy ―(như trên)― Có vị họ Vāsiṭṭha được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị họ Vāsiṭṭha khác lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị họ Vāsiṭṭha phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về đặc điểm nghĩa là có vị cao được thấy ―(như trên)― Có vị lùn được thấy ―(như trên)― Có vị đen được thấy ―(như trên)― Có vị trắng được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị trắng khác lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị trắng phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về tội vi phạm nghĩa là có vị được thấy là đang vi phạm tội nhẹ, nếu buộc tội vị ấy về tội pārājika rằng: “Ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về bình bát nghĩa là có vị mang bình bát đồng được thấy ―(như trên)― Có vị mang bình bát đất được thấy ―(như trên)― Có vị mang bình bát tráng men được thấy ―(như trên)― Có vị mang bình bát đất loại bình thường được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị khác (cũng) mang bình bát đất loại bình thường lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị mang bình bát đất loại bình thường phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
Pārājikapāḷi Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 9
Cīvaraleso nāma paṃsukūliko diṭṭho hoti ―pe― gahapati cīvaradharo diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ gahapaticīvara- dharaṃ passitvā codeti: “Gahapaticīvaradharo mayā diṭṭho, pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Upajjhāyaleso nāma itthannāmassa saddhivihāriko diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ itthannāmassa saddhivihārikaṃ passitvā codeti: “Itthannāmassa saddhivihāriko mayā diṭṭho, pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpannosi, assamaṇosi, asakyaputtiyosi, ―pe― āpatti vācāya saṅghādisesassa.
Ācariyaleso nāma itthannāmassa antevāsiko diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ itthannāmassa antevāsikaṃ passitvā codeti: “Itthannāmassa antavāsiko mayā diṭṭho, pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’si, assamaṇo ’si, asakyaputtiyo ’si ―pe― āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Senāsanaleso nāma itthannāmassa senāsanavāsiko diṭṭho hoti pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpajjanto, aññaṃ itthannāmassa senāsanavāsikaṃ passitvā codeti: “Itthannāmassa senāsanavāsiko mayā diṭṭho pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno ’si, assamaṇo ’si, asakyaputtiyo ’si natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ cā ”ti, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Pārājikena dhammenā ’ti catunnaṃ aññatarena.
Anuddhaṃseyyā ’ti codeti vā codāpeti vā.
Appevanāma naṃ imamhā brahmacariyā cāveyyan ’ti bhikkhu- bhāvā cāveyyaṃ, samaṇadhammā cāveyyaṃ, sīlakkhandhā cāveyyaṃ, tapoguṇā cāveyyaṃ.
Tato aparena samayenā ’ti yasmiṃ khaṇe anuddhaṃsito hoti taṃ khaṇaṃ taṃ layaṃ taṃ muhuttaṃ vītivatte.
Samanuggāhiyamāno ’ti yena vatthunā anuddhaṃsito hoti, tasmiṃ vatthusmiṃ samanuggāhiyamāno.
Asamanuggāhiyamāno ’ti na kenaci vuccamāno.
Adhikaraṇaṃ nāma cattāri adhikaraṇāni vivādādhikaraṇaṃ, anuvādādhikaraṇaṃ, āpattādhikaraṇaṃ, kiccādhikaraṇaṃ.
Koci deso lesamatto upādinno ’ti tesaṃ lesānaṃ aññataro leso upādinno hoti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về vị xấu xa - 9
Điều nhỏ nhặt về y phục nghĩa là có vị mặc y paṃsukūla được thấy ―(như trên)― Có vị mặc y của gia chủ được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị khác (cũng) mặc y của gia chủ lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị mặc y của gia chủ phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về thầy tế độ nghĩa là có người đệ tử của vị tên (như vầy) được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy người đệ tử khác của vị tên (như vầy) lại buộc tội rằng: “Ngươi là đệ tử của vị tên (như vầy) phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về thầy dạy học nghĩa là có người học trò của vị tên (như vầy) được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy người học trò khác của vị tên (như vầy) lại buộc tội rằng: “Ngươi là học trò của vị tên (như vầy) phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Điều nhỏ nhặt về chỗ trú ngụ nghĩa là có vị ngụ ở chỗ trú ngụ của người tên (như vầy) được thấy là đang phạm tội pārājika, sau khi nhìn thấy vị khác (cũng) ngụ ở chỗ trú ngụ của người tên (như vầy) lại buộc tội rằng: “Ngươi là vị ngụ ở chỗ trú ngụ của người tên (như vầy) phạm tội pārājika đã bị ta thấy, ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, với ngươi không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng nữa,” thì phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói. Về tội pārājika: về bất cứ điều nào thuộc về bốn điều. Bôi nhọ: hoặc là buộc tội, hoặc là cho người buộc tội. Chắc là ta có thể loại trừ vị ấy ra khỏi Phạm hạnh này: Ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi trạng thái tỳ khưu, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi pháp Sa-môn, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi giới uẩn, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi đức tính khắc khổ. Sau đó vào lúc khác: đã bôi nhọ trong giây phút nào, thì khi đã trải qua giây phút ấy, khoảng thời gian ấy, thời điểm ấy. Trong khi được hỏi: đã bôi nhọ với sự việc nào, thì đang được hỏi về sự việc ấy. Trong khi không được hỏi: không được bất cứ ai đề cập đến. Sự tranh tụng nghĩa là có bốn sự tranh tụng: Sự tranh tụng liên quan đến tranh cãi, sự tranh tụng liên quan đến khiển trách, sự tranh tụng liên quan đến tội, sự tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ. Sự kiện nhỏ nhặt nào đó đã được nắm lấy: điều nhỏ nhặt nào đó trong mười điều nhỏ nhặt ấy đã được nắm lấy.
Pārājikapāḷi Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 9
Bhikkhu ca dosaṃ patiṭṭhātī ’ti tucchakaṃ mayā bhaṇitaṃ, musā mayā bhaṇitaṃ, abhūtaṃ mayā bhaṇitaṃ, ajānantena mayā bhaṇitaṃ.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
5. Bhikkhu saṅghādisesaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti, saṅghādisese saṅghādisesadiṭṭhi hoti, tañce pārājikena codeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, evampi āpattiññabhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
6. Bhikkhu saṅghādisesaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti, saṅghādisese thullaccayadiṭṭhi hoti ―pe― pācittiyadiṭṭhi hoti ―pe― pāṭidesanīyadiṭṭhi hoti ―pe― dukkaṭadiṭṭhi hoti ―pe― dubbhāsitadiṭṭhi hoti tañce pārājikena codeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― evampi āpattaññabhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
7. Bhikkhu thullaccayaṃ ―pe― pācittiyaṃ ―pe― pāṭidesanīyaṃ ―pe― dukkaṭaṃ ―pe― dubbhāsitaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti, dubbhāsite dubbhāsitadiṭṭhi hoti, tañce pārājikena codeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― evampi āpattaññabhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
8. Bhikkhu dubbhāsitaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti, dubbhāsite saṅghādisesadiṭṭhi hoti ―pe― dubbhāsite thullaccayapācittiyapāṭidesanīya- dukkaṭadiṭṭhi hoti, tañce pārājikena codeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, evampi āpattaññabhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Ekekaṃ mūlaṃ kātuna cakkaṃ bandhitabbaṃ.
9. Bhikkhu saṅghādisesaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti, saṅghādisese saṅghādisesadiṭṭhi hoti, tañce pārājikena codāpeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅgha- kammaṃ vā ”ti, evampi āpattaññabhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về vị xấu xa - 9
Và vị tỳ khưu (dầu có) thú nhận lỗi lầm: Tôi đã nói điều rỗng không, tôi đã nói điều dối trá, tôi đã nói điều không thật, tôi đã nói điều tôi không biết.
Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là “tội saṅghādisesa.”
5. Vị tỳ khưu đang phạm tội saṅghādisesa bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) dựa trên (cơ sở) tội saṅghādisesa có sự ghi nhận là tội saṅghādisesa. Nếu buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, với ngươi không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng nữa,” như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
6. Vị tỳ khưu đang phạm tội saṅghādisesa bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) dựa trên (cơ sở) tội saṅghādisesa có sự ghi nhận là tội thullaccaya ―(như trên)― có sự ghi nhận là tội pācittiya ―(như trên)― có sự ghi nhận là tội pāṭidesanīya ―(như trên)― có sự ghi nhận là tội dukkaṭa ―(như trên)― có sự ghi nhận là tội dubbhāsita. Nếu buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
7. Vị tỳ khưu đang phạm tội thullaccaya ―(như trên)― tội pācittiya ―(như trên)― tội pāṭidesanīya ―(như trên)― tội dukkaṭa ―(như trên)― tội dubbhāsita bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) dựa trên (cơ sở) tội dubbhāsita có sự ghi nhận là tội dubbhāsita. Nếu buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
8. Vị tỳ khưu đang phạm tội dubbhāsita bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) dựa trên (cơ sở) tội dubbhāsita có sự ghi nhận là tội saṅghādisesa, ―(như trên)― dựa trên (cơ sở) tội dubbhāsita có sự ghi nhận là tội thullaccaya, tội pācittiya, tội pāṭidesanīya, tội dukkaṭa. Nếu buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, với ngươi không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng nữa,” như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
Sau khi thực hiện cho mỗi một nhân tố nên thành lập sự luân phiên.
9. Vị tỳ khưu đang phạm tội saṅghādisesa bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) dựa trên (cơ sở) tội saṅghādisesa có sự ghi nhận là tội saṅghādisesa. Nếu cho người buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa- môn, ngươi không phải là Thích tử, với ngươi không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng nữa,” như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
Pārājikapāḷi Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ - 9
10. Bhikkhu saṅghādisesaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti, saṅghādisese thullaccayadiṭṭhi hoti ―pe― pācittiyadiṭṭhi hoti ―pe― pāṭidesanīyadiṭṭhi hoti ―pe― dukkaṭadiṭṭhi hoti ―pe― dubbhāsitadiṭṭhi hoti ―pe― tañce pārājikena codāpeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― evampi āpattañña- bhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
11. Bhikkhu thullaccayaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti, thullaccaye thullaccaya-diṭṭhi hoti ―pe― thullaccaye pācittiyadiṭṭhi hoti ―pe― pāṭidesanīyadiṭṭhi hoti ―pe― dukkaṭadiṭṭhi hoti ―pe― dubbhāsitadiṭṭhi hoti ―pe― saṅghādisesadiṭṭhi hoti, tañce pārājikena codāpeti: “Assamaṇosi, asakyaputtiyosi ―pe― evampi āpattaññabhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
12. Bhikkhu pācittiyaṃ ―pe― pāṭidesanīyaṃ ―pe― dukkaṭaṃ ―pe― dubbhāsitaṃ ajjhāpajjanto diṭṭho hoti dubbhāsite dubbhāsitadiṭṭhi hoti ―pe― dubbhāsite saṅghādisesadiṭṭhi hoti ―pe― thullaccayadiṭṭhi hoti ―pe― pācittiyadiṭṭhi hoti ―pe― pāṭidesanīyadiṭṭhi hoti ―pe― dukkaṭadiṭṭhi hoti, tañce pārājikena codāpeti: “Assamaṇo ’si, asakyaputtiyo ’si, natthi tayā saddhiṃ uposatho vā pavāraṇā vā saṅghakammaṃ vā ”ti, evampi āpattañña- bhāgiyaṃ hoti, leso ca upādinno, āpatti vācāya vācāya saṅghādisesassa.
13. Anāpatti tathāsaññī codeti vā codāpeti vā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
--ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về vị xấu xa - 9
10. Vị tỳ khưu đang phạm tội saṅghādisesa bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) trên (cơ sở) tội saṅghādisesa có sự ghi nhận là tội thullaccaya ... có sự ghi nhận là tội pācittiya ... có sự ghi nhận là tội pāṭidesanīya ... có sự ghi nhận là tội dukkaṭa ... có sự ghi nhận là tội dubbhāsita. Nếu cho người buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa-môn,ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
11. Vị tỳ khưu đang phạm tội thullaccaya bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) dựa rên (cơ sở) tội thullaccaya có sự ghi nhận là tội thullaccaya ... có sự ghi nhận là tội pācittiya ... có sự ghi nhận là tội pāṭidesanīya ... có sự ghi nhận là tội dukkaṭa ... có sự ghi nhận là tội dubbhāsita ... có sự ghi nhận là tội saṅghādisesa. Nếu cho người buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, ―(như trên)― như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
12. Vị tỳ khưu đang phạm tội pācittiya ... tội pāṭidesanīya ... tội dukkaṭa ... tội dubbhāsita bị nhìn thấy. (Nguyên cáo) dựa trên (cơ sở) tội dubbhāsita có sự ghi nhận là tội dubbhāsita ―(như trên)― dựa trên (cơ sở) tội dubbhāsita có sự ghi nhận là tội saṅghādisesa ... có sự ghi nhận là tội thullaccaya ... có sự ghi nhận là tội pācittiya ... có sự ghi nhận là tội pāṭidesanīya ... có sự ghi nhận là tội dukkaṭa. Nếu cho người buộc tội vị ấy với tội pārājika (nói rằng): “Ngươi không phải là Sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, với ngươi không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng nữa,” như vậy là có quan hệ khác biệt về tội và điều nhỏ nhặt đã được nắm lấy; phạm tội saṅghādisesa theo từng lời nói.
13. Vị buộc tội hoặc bảo (người khác) buộc tội theo như sự nhận biết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học thứ nhì về vị xấu xa sân hận.
--ooOoo--
3. 10. PAṬHAMASAṄGHABHEDASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho devadatto yena kokāliko kaṭamorakatissako 1 khaṇḍadeviyā putto samuddadatto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā kokālikaṃ kaṭamorakatissakaṃ khaṇḍadeviyā puttaṃ samuddadattaṃ etadavoca: “Etha mayaṃ āvuso samaṇassa gotamassa saṅghabhedaṃ karissāma cakkabhedan ”ti. Evaṃ vutte kokāliko devadattaṃ etadavoca: “Samaṇo kho āvuso gotamo mahiddhiko mahānubhāvo. Kathaṃ mayaṃ samaṇassa gotamassa saṅghabhedaṃ karissāma cakkabhedan ”ti? “Etha mayaṃ āvuso samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pañca vatthūni yācissāma:
‘Bhagavā bhante anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa 2 pāsādikassa apacayassa viriyārambhassa 3 vaṇṇavādī. Imāni bhante pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā4 sallekhāya dhutāya5 pāsādikāya6 apacayāya viriyārambhāya saṃvattanti.
Sādhu bhante bhikkhū yāvajīvaṃ āraññakā assu, yo gāmantaṃ osareyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ piṇḍapātikā assu, yo nimantanaṃ sādiyeyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ paṃsukūlikā assu, yo gahapaticīvaraṃ sādiseyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ rukkhamūlikā assu, yo channaṃ upagaccheyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ, yo macchamaṃsaṃ khādeyya vajjaṃ naṃ phuseyyā ’ti.
Imāni samaṇo gotamo nānujānissati. Te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpessāmā ”ti. “Sakkā kho āvuso imehi pañcahi vatthūhi samaṇassa gotamassa saṅghabhedo7 kātuṃ cakkabhedo.8 Lūkhappasannā hi āvuso manussā ”ti.
2. Atha kho devadatto sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho devadatto bhagavantaṃ etadavoca: “Bhagavā bhante anekapariyāyena appicchassa santuṭṭhassa sallekhassa dhutassa pāsādikassa apacayassa viriyārambhassa vaṇṇavādī. Imāni bhante pañca vatthūni anekapariyāyena appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya dhutāya pāsādikāya apacayāya viriyārambhāya saṃvattanti.
1 4 6 kaṭamodakatissako - Ma. santuṭṭhatāya - Syā. pāsādikatāya - Ma, PTS. 2 5 7 dhūtassa - Syā. dhutatāya - Ma, PTS; saṅghabhedaṃ - Syā. 3 8 vīriyārambhassa - Ma. dhūtāya - Syā. cakkabhedaṃ - Syā.
3. 10. ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ CHIA RẼ HỘI CHÚNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Devadatta đã đi đến gặp Kokālika, Kaṭamorakatissaka con trai của Khaṇḍadevī, và Samuddadatto; sau khi đến đã nói với Kokālika, Kaṭamorakatissaka con trai của Khaṇḍadevī, và Samuddadatto điều này: - “Này các đại đức, hãy đi. Chúng ta sẽ tiến hành việc chia rẽ hội chúng của Sa-môn Gotama, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo.” Khi được nói như thế, Kokālika đã nói với Devadatta điều này: - “Này đại đức, Sa-môn Gotama thật sự có đại thần lực, có đại oai lực. Làm thế nào chúng ta sẽ tiến hành việc chia rẽ hội chúng của Sa-môn Gotama, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo được?” - “Này các đại đức, hãy đi. Chúng ta sẽ đi đến gặp Sa-môn Gotama và yêu cầu năm sự việc:
‘Bạch ngài, đức Thế Tôn là người khen ngợi sự ít ham muốn, sự tự biết đủ, sự đoạn trừ, sự từ bỏ, sự hoan hỷ, sự giảm thiểu, sự ra sức nỗ lực bằng nhiều phương thức. Bạch ngài, đây là năm sự việc đưa đến sự ít ham muốn, sự tự biết đủ, sự đoạn trừ, sự từ bỏ, sự hoan hỷ, sự giảm thiểu, sự ra sức nỗ lực bằng nhiều phương thức.
Bạch ngài, lành thay các tỳ khưu nên là các vị sống ở rừng cho đến trọn đời; vị nào cư ngụ trong làng thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời là các vị khất thực; vị nào hoan hỷ sự thỉnh mời thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời là các vị mặc y (may bằng) vải bị quăng bỏ, vị nào hoan hỷ y của gia chủ thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời là các vị sống ở gốc cây; vị nào đi đến mái che thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời không ăn cá thịt; vị nào ăn cá thịt thì vị ấy phạm tội.’
Sa-môn Gotama sẽ không cho phép năm sự việc này. Và chúng ta đây sẽ công bố cho dân chúng biết về năm sự việc này.” - “Này đại đức, với năm sự việc này thì có thể tiến hành việc chia rẽ hội chúng của Sa-môn Gotama, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo. Này đại đức, bởi vì dân chúng có niềm tin với khổ hạnh.”
2. Sau đó, Devadatta cùng phe cánh đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Devadatta đã nói với đức Thế Tôn điều này: - “Bạch ngài, đức Thế Tôn là người khen ngợi sự ít ham muốn, sự tự biết đủ, sự đoạn trừ, sự từ bỏ, sự hoan hỷ, sự giảm thiểu, sự ra sức nỗ lực bằng nhiều phương thức. Bạch ngài, đây là năm sự việc đưa đến sự ít ham muốn, sự tự biết đủ, sự đoạn trừ, sự từ bỏ, sự hoan hỷ, sự giảm thiểu, sự ra sức nỗ lực bằng nhiều phương thức.
Pārājikapāḷi Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadaṃ - 10
Sādhu bhante bhikkhū yāvajīvaṃ āraññakā assu, yo gāmantaṃ osareyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ piṇḍapātikā assu, yo nimantanaṃ sādiyeyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ paṃsukūlikā assu, yo gahapaticīvaraṃ sādiseyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ rukkhamūlikā assu, yo channaṃ upagaccheyya vajjaṃ naṃ phuseyya. Yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ, yo macchamaṃsaṃ khādeyya vajjaṃ naṃ phuseyyā ”ti. “Alaṃ devadatta, yo icchati āraññako hotu, yo icchati gāmante viharatu, yo icchati piṇḍapātiko hotu, yo icchati nimantanaṃ sādiyatu, yo icchati paṃsukūliko hotu, yo icchati gahapaticīvaraṃ sādiyatu. Aṭṭhamāse kho mayā devadatta, rukkhamūlasenāsanaṃ anuññātaṃ, tikoṭiparisuddhaṃ macchamaṃsaṃ adiṭṭhaṃ asutaṃ aparisaṅkitan ”ti. Atha kho devadatto ‘na bhagavā imāni pañca vatthūni anujānātī ’ti haṭṭho udaggo sapariso uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
3. Atha kho devadatto rājagahaṃ pavisitvā pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpesi: “Mayaṃ āvuso samaṇaṃ gotamaṃ upasaṅkamitvā pañcavatthūni yācimha: ‘Bhagavā bhante anekapariyāyena appicchassa ―pe― yāvajīvaṃ macchamaṃsaṃ na khādeyyuṃ, yo macchamaṃsaṃ khādeyya vajjaṃ naṃ phuseyyā ’ti. Imāni samaṇo gotamo nānujānāti. Te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi 1 samādāya vattāmā ”ti. Tattha ye te manussā assaddhā appasannā dubbuddhino, te evamāhaṃsu: “Ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhutā sallekhavuttino, samaṇo pana gotamo bāhuliko bāhullāya cetetī ”ti. Ye pana te manussā saddhā pasannā paṇḍitā buddhimanto te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma devadatto bhagavato saṅghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā ”ti?
4. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma devadatto bhagavato saṅghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ devadatta saṅghabhedāya parakkamasi cakkabhedāyā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa saṅghabhedāya parakkamissasi cakkabhedāya? Netaṃ moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 pañcavatthūnī’ti vattabbe pi te mayaṃ imehi pañcahi vatthūhi janaṃ saññāpessāmā ’ti abhiṇhaparivitakkavasena vuttanti - Sa. Pāsādikā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về chia rẽ - 10
Bạch ngài, lành thay các tỳ khưu nên là các vị sống ở rừng cho đến trọn đời; vị nào cư ngụ trong làng thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời là các vị khất thực; vị nào hoan hỷ sự thỉnh mời thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời là các vị mặc y (may bằng) vải bị quăng bỏ, vị nào hoan hỷ y của gia chủ thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời là các vị sống ở gốc cây; vị nào đi đến mái che thì vị ấy phạm tội. Cho đến trọn đời không ăn cá thịt; vị nào ăn cá thịt thì vị ấy phạm tội.” - “Này Devadatta, thôi đi. Vị nào muốn thì hãy trở thành vị sống ở rừng; vị nào muốn thì cứ cư ngụ ở trong làng. Vị nào muốn thì hãy trở thành vị khất thực; vị nào muốn thì cứ hoan hỷ việc thỉnh mời. Vị nào muốn thì hãy là vị mặc y (may bằng) vải bị quăng bỏ; vị nào muốn thì cứ hoan hỷ y của gia chủ. Này Devadatta, Ta cho phép chỗ trú ngụ là gốc cây trong tám tháng. Cá thịt là thanh tịnh với ba điều kiện là: không thấy, không nghe, và không nghi ngờ.” Khi ấy, Devadatta (biết rằng): “Đức Thế Tôn không cho phép năm sự việc này,” trở nên mừng rỡ, phấn chấn, cùng phe cánh từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.
3. Sau đó, Devadatta cùng phe cánh đã đi vào thành Rājagaha công bố cho dân chúng biết về năm sự việc: - “Này các đạo hữu, chúng tôi đã đi đến gặp Sa-môn Gotama và đã yêu cầu năm sự việc: ‘Bạch ngài, đức Thế Tôn là người khen ngợi sự ít ham muốn, ―(như trên)― Cho đến trọn đời không ăn cá thịt; vị nào ăn cá thịt thì vị ấy phạm tội.’ Sa-môn Gotama không cho phép năm sự việc này. Còn chúng tôi sẽ thọ trì và thực hành năm sự việc này.” Ở nơi ấy, những người nào không có đức tin, không mộ đạo, kém sáng suốt, những người ấy đã nói như vầy: - “Các Sa-môn Thích tử này đúng là có sự từ bỏ, có sở hành đoạn trừ; còn Sa-môn Gotama là kẻ xa hoa nên nghĩ đến việc xa hoa.” Còn những người nào có đức tin, mộ đạo, sáng suốt, những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao Devadatta lại ra sức việc chia rẽ hội chúng của đức Thế Tôn, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo?”
4. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao Devadatta lại ra sức chia rẽ hội chúng của đức Thế Tôn, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này Devadatta, nghe nói ngươi ra sức chia rẽ hội chúng, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, thật không đúng đắn, ―(như trên)― Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại ra sức chia rẽ hội chúng, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Pārājikapāḷi Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadaṃ - 10
“Yo pana bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkameyya, bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya paggayha tiṭṭheyya, so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo: ‘Mā āyasmā samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya paggayha aṭṭhāsi, sametāyasmā saṅghena, samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī ’ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāva tatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya, yāva tatiyañceva samanubhāsiyamāno taṃ paṭinissajeyya, 1 iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajeyya, saṅghādiseso ”ti.
5. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Samaggo nāma saṅgho samānasaṃvāsako samānasīmāyaṃ ṭhito.
Bhedāya parakkameyyā ’ti ‘kathaṃ ime nānā assu vinā assu vaggā assū ’ti pakkhaṃ pariyesati, gaṇaṃ bandhati.
Bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇan ’ti aṭṭhārasabhedakara- vatthūni.
Samādāyā ’ti ādāya.
Paggayhā ’ti dīpeyya.
Tiṭṭheyyā ’ti na paṭinissajeyya.
So bhikkhū ’ti yo so saṅghabhedako bhikkhu.
Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi.
Ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo: “Mā āyasmā samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, bhedanasaṃvattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya vaggayha aṭṭhāsi, sametāyasmā saṅghena, samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa.
1 paṭinissajjeyya - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về chia rẽ - 10
“Vị tỳ khưu nào ra sức chia rẽ hội chúng hợp nhất hoặc nắm lấy cuộc tranh tụng đưa đến chia rẽ, rồi loan truyền, chấp giữ, vị tỳ khưu ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như vầy: ‘Đại đức chớ có ra sức chia rẽ hội chúng hợp nhất, hoặc nắm lấy cuộc tranh tụng đưa đến chia rẽ, rồi loan truyền, chấp giữ. Đại đức hãy hòa nhập cùng hội chúng vì hội chúng hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ, chung một nguyên tắc 1 thì sống được an lạc.’ Và khi được các tỳ khưu nói như vậy mà vị tỳ khưu ấy vẫn chấp giữ y như thế, thì vị tỳ khưu ấy nên được các tỳ khưu nhắc nhở đến lần thứ ba để dứt bỏ việc ấy. Nếu được nhắc nhở đến lần thứ ba mà dứt bỏ việc ấy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa.”
5. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Hội chúng hợp nhất nghĩa là có sự đồng cộng trú được thiết lập trong cùng ranh giới.
Ra sức chia rẽ: vị (nghĩ rằng): “Làm thế nào để những người này trở thành khác biệt, trở thành tách biệt, trở thành phe nhóm?” rồi tầm cầu phe cánh, kết hợp nhóm bọn.
Hoặc là cuộc tranh tụng đưa đến chia rẽ: là mười tám sự việc làm chia rẽ. 2
Nắm lấy: là chọn lấy.
Loan truyền: là khơi lên.
Chấp giữ: là không chịu từ bỏ.
Vị tỳ khưu ấy: là vị tỳ khưu chia rẽ hội chúng.
Bởi các tỳ khưu: là bởi các vị tỳ khưu khác.
Các vị nào thấy, các vị nào nghe, các vị ấy nên nói rằng: “Đại đức chớ có ra sức chia rẽ hội chúng hợp nhất, hoặc nắm lấy cuộc tranh tụng đưa đến chia rẽ, rồi loan truyền, chấp giữ. Đại đức hãy hòa nhập cùng hội chúng vì hội chúng hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ, chung một nguyên tắc, thì sống được an lạc.” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Các vị sau khi nghe mà không nói thì phạm tội dukkaṭa.
1
Chung sự đọc tụng giới bổn Pātimokkha đang được hiện hành (Vin.A. iii, 608).
2
Mahāvagga - Đại Phẩm, TTPV tập 07, chương Kosambī thứ X.
Pārājikapāḷi Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadaṃ - 10
So bhikkhu saṅghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo: “Mā āyasmā samaggassa saṅghassa bhedāya parakkami, bhedanavattanikaṃ vā adhikaraṇaṃ samādāya paggayha aṭṭhāsi, sametāyasmā saṅghena, samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu bhikkhūhi 1 samanubhāsitabbo. Evañca pana bhikkhave samanubhāsitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkamati. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāseyya tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti. Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkamati. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajati, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya. Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe― Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi. Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu samaggassa saṅghassa bhedāya parakkamati. So taṃ vatthuṃ na paṭinissajati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya. Samanubhaṭṭho saṅghena itthannāmo bhikkhu tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācā- pariyosāne āpatti saṅghādisesassa. Saṅghādisesaṃ ajjhāpajjantassa ñattiyā dukkaṭaṃ dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti. Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
6. Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme vematiko na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematiko, āpatti dukkaṭassa. Adhamma- kamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
7. Anāpatti asamanubhāsantassa, paṭinissajantassa, ummattakassa, ādikadammikassā ”ti. Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
1 Ma, Syā, PTS natthi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhất về chia rẽ - 10
Vị tỳ khưu ấy nên được kéo đến giữa hội chúng rồi nên được nói rằng: “Đại đức chớ có ra sức chia rẽ hội chúng hợp nhất, hoặc nắm lấy cuộc tranh tụng đưa đến chia rẽ, rồi loan truyền, chấp giữ. Đại đức hãy hòa nhập cùng hội chúng vì hội chúng hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ, chung một nguyên tắc, thì sống được an lạc.” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu ấy nên được nhắc nhở. Và này các tỳ khưu, nên được nhắc nhở như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) ra sức chia rẽ hội chúng hợp nhất. Vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) ra sức chia rẽ hội chúng hợp nhất. Vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Hội chúng nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đại đức nào đồng ý việc nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ nhì. ―(như trên)― Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ ba. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) ra sức chia rẽ hội chúng hợp nhất. Vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Hội chúng nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đại đức nào đồng ý việc nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng nhắc nhở để dứt bỏ sự việc ấy. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Tội dukkaṭa do lời đề nghị. Các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự. Khi chấm dứt tuyên ngôn của hành sự thì phạm tội saṅghādisesa. Đối với vị vi phạm tội saṅghādisesa, thì tội dukkaṭa do lời đề nghị và các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự hết hiệu lực. Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là “tội saṅghādisesa.”
6. Hành sự đúng Pháp, nhận biết là hành sự đúng Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, có sự hoài nghi, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự sai Pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng Pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, nhận biết là hành sự sai Pháp, phạm tội dukkaṭa.
7. Vị chưa được nhắc nhở, vị dứt bỏ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học thứ nhất về chia rẽ hội chúng. --ooOoo--
3. 11. DUTIYA SAṄGHABHEDASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena devadatto saṅghabhedāya parakkamati cakkabhedāya. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Adhammavādī devadatto, avinayavādī devadatto. Kathaṃ hi nāma devadatto saṅghabhedāya parakkamissati cakkabhedāyā ”ti? Evaṃ vutte kokāliko ca 1 kaṭamorakatissako khaṇḍadeviyā putto samuddadatto ca1 te bhikkhū etadavocuṃ:2 “Mā āyasmanto evaṃ avacuttha, dhammavādī devadatto vinayavādī devadatto, amhākañca devadatto chandañca ruciñca ādāya voharati, jānāti no bhāsati, amhākampetaṃ khamatī ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū devadattassa saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā bhavissanti vaggavādakā ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū devadattassa saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā bhavissanti vaggavādakā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā devadattassa saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā bhavissanti vaggavādakā? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Tasseva kho pana bhikkhussa bhikkhū honti anuvattakā vaggavādakā eko vā dve vā tayo vā, te evaṃ vadeyyuṃ: ‘Mā āyasmanto etaṃ bhikkhuṃ kiñci avacuttha, dhammavādī ceso bhikkhū vinayavādī ceso bhikkhu amhākaṃ ceso bhikkhu chandañca ruciñca ādāya voharati, jānāti no bhāsati, amhākampetaṃ khamatī ”ti. Te bhikkhū bhikkhūhi evamassu vacanīyā: “Mā āyasmanto evaṃ avacuttha, na ceso bhikkhu dhammavādī, na ceso bhikkhu vinayavādī, mā āyasmantānampi saṅghabhedo ruccittha. Sametāyasmantānaṃ saṅghena, samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī ”ti. Evañca te bhikkhū bhikkhūhi vuccamānā tatheva paggaṇheyyuṃ, te bhikkhū bhikkhūhi yāva tatiyaṃ samanubhāsitabbā tassa paṭinissaggāya. Yāva tatiyañce samanubhāsiyamānā taṃ paṭinissajeyyuṃ, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajeyyuṃ, saṅghādiseso ”ti.
2. Tasseva kho panā ’ti tassa saṅghabhedakassa bhikkhuno.
Bhikkhū hontī ’ti aññe bhikkhū honti.
1 2 casaddo katthacipi na dissate. etadavoca - Sīmu.
3. 11. ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ CHIA RẼ HỘI CHÚNG: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Devadatta ra sức chia rẽ hội chúng, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Devadatta là người nói sai Pháp, Devadatta là người nói sai Luật. Vì sao Devadatta lại ra sức chia rẽ hội chúng, tức là việc phân chia quyền lãnh đạo vậy?” Khi được nói như thế, Kokālika, Kaṭamorakatissaka con trai của Khaṇḍadevī, và Samuddadatto đã nói với các vị tỳ khưu ấy như vầy: - “Các đại đức chớ có nói như thế. Devadatta là người nói đúng Pháp. Devadatta là người nói đúng Luật. Devadatta nắm được và phát biểu về ước muốn và điều thích ý của chúng tôi, vị ấy hiểu và nói cho chúng tôi; hơn nữa điều ấy hợp ý chúng tôi.” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao trong khi Devadatta ra sức chia rẽ hội chúng, các tỳ khưu lại là những kẻ ủng hộ tức là những kẻ tuyên bố ly khai?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói trong khi Devadatta ra sức chia rẽ hội chúng, các tỳ khưu lại là những kẻ ủng hộ tức là những kẻ tuyên bố ly khai, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao trong khi Devadatta ra sức chia rẽ hội chúng, những kẻ rồ dại ấy lại là những kẻ ủng hộ tức là những kẻ tuyên bố ly khai vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Các tỳ khưu là những kẻ ủng hộ của chính vị tỳ khưu ấy tức là những kẻ tuyên bố ly khai dầu là một vị, hoặc hai vị, hoặc ba vị, và các vị ấy nói như vầy: ‘Các đại đức chớ có nói bất cứ điều gì về vị tỳ khưu này. Vị tỳ khưu này là người nói đúng Pháp. Vị tỳ khưu này là người nói đúng Luật. Vị tỳ khưu này nắm được rồi phát biểu về ước muốn và điều thích ý của chúng tôi, vị ấy hiểu và nói cho chúng tôi; hơn nữa điều ấy hợp ý chúng tôi.’ Các vị tỳ khưu ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như vầy: ‘Các đại đức chớ có nói như thế. Vị tỳ khưu này không phải là người nói đúng Pháp. Vị tỳ khưu này không phải là người nói đúng Luật. Các đại đức chớ có thích ý về việc chia rẽ hội chúng. Các đại đức hãy hòa nhập cùng hội chúng vì hội chúng hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ, chung một nguyên tắc, thì sống được an lạc.’ Và khi được các tỳ khưu nói như vậy mà các vị tỳ khưu ấy vẫn chấp giữ y như thế, thì các vị tỳ khưu ấy nên được các tỳ khưu nhắc nhở đến lần thứ ba để dứt bỏ việc ấy. Nếu được nhắc nhở đến lần thứ ba mà dứt bỏ việc ấy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa.”
2. Của chính vị ấy: là của chính vị tỳ khưu chia rẽ hội chúng.
Các tỳ khưu là: Các vị tỳ khưu khác là.
Pārājikapāḷi Dutiyasaṅghabhedasikkhāpadaṃ - 11
Anuvattakā ’ti yaṃdiṭṭhiko hoti yaṃkhantiko yaṃruciko, tepi taṃdiṭṭhikā honti taṃkhantikā taṃrucikā.
Vaggavādakā ’ti tassa vaṇṇāya pakkhāya ṭhitā honti.
Eko vā dve vā tayo vā ’ti eko vā hoti dve vā tayo vā. Te evaṃ vadeyyuṃ: “Mā āyasmanto etaṃ bhikkhuṃ kiñci avacuttha, dhammavādī ceso bhikkhu vinayavādī ceso bhikkhu amhākañceso bhikkhu chandañca ruciñca ādāya voharati, jānāti no bhāsati, amhākampetaṃ khamatī ”ti.
Te bhikkhū ’ti ye te anuvattakā bhikkhū.
Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi, ye passanti, ye suṇanti, tehi vattabbā: “Mā āyasmanto evaṃ avacuttha, na ceso bhikkhu dhammavādī, na ceso bhikkhu vinayavādī, mā āyasmantānampi saṅghabhedo ruccittha sametāyasmantānaṃ saṅghena, samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī ”ti. Dutiyampi vattabbā. Tatiyampi vattabbā. Sace paṭinissajanti, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajanti, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa. Te bhikkhū saṅgha- majjhampi ākaḍḍhitvā vattabbā: “Mā āyasmanto evaṃ avacuttha, na ceso bhikkhu dhammavādī, na ceso bhikkhu vinayavādī, mā āyasmantānampi saṅghabhedo ruccittha, sametāyasmantānaṃ saṅghena. Samaggo hi saṅgho sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharatī ”ti. Dutiyampi vattabbā. Tatiyampi vattabbā. Sace paṭinissajanti, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajanti, āpatti dukkaṭassa. Te bhikkhū bhikkhūhi samanubhāsitabbā, evañca pana bhikkhave samanubhāsitabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhū itthannāmassa bhikkhuno saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā vaggavādakā. Te taṃ vatthuṃ na paṭinissajanti. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhū samanubhāseyya tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhū itthannāmassa bhikkhuno saṅghabhedāya parakkamantassa anuvattakā vaggavādakā. Te taṃ vatthuṃ na paṭinissajanti. Saṅgho itthannāmañca itthannāmañca bhikkhū samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa ca itthannāmassa ca bhikkhūnaṃ samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe― Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe―
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về chia rẽ - 11
Những kẻ ủng hộ: (Vị chia rẽ hội chúng) có quan điểm gì, có điều mong mỏi gì, có sự thích ý gì thì các vị ấy cũng có quan điểm ấy, có điều mong mỏi ấy, có sự thích ý ấy. Những kẻ tuyên bố ly khai: là những vị đứng trong phe, trong nhóm của vị ấy. Một vị, hoặc hai vị, hoặc ba vị: là một vị, hoặc hai vị, hoặc ba vị, và các vị ấy nói như vầy: - “Các đại đức chớ có nói bất cứ điều gì về vị tỳ khưu này. Vị tỳ khưu này là người nói đúng Pháp. Vị tỳ khưu này là người nói đúng Luật. Vị tỳ khưu này nắm được rồi phát biểu về ước muốn và điều thích ý của chúng tôi, vị ấy hiểu và nói cho chúng tôi; hơn nữa điều ấy hợp ý chúng tôi.” Các vị tỳ khưu ấy: các vị tỳ khưu là những kẻ ủng hộ. Bởi các tỳ khưu: là bởi các vị tỳ khưu khác. Các vị nào thấy, các vị nào nghe, các vị ấy nên nói rằng: “Các đại đức chớ có nói như thế. Vị tỳ khưu này không phải là người nói đúng Pháp. Vị tỳ khưu này không phải là người nói đúng Luật. Các đại đức chớ có thích ý về việc chia rẽ hội chúng. Các đại đức hãy hòa nhập cùng hội chúng vì hội chúng hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ, chung một nguyên tắc, thì sống được an lạc.” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (các vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Các vị sau khi nghe mà không nói thì phạm tội dukkaṭa. Các vị tỳ khưu ấy nên được kéo đến giữa hội chúng và nên được nói rằng: “Các đại đức chớ có nói như thế. Vị tỳ khưu này không phải là người nói đúng Pháp. Vị tỳ khưu này không phải là người nói đúng Luật. Các đại đức chớ có thích ý về việc chia rẽ hội chúng. Các đại đức hãy hòa nhập cùng hội chúng vì hội chúng hợp nhất, thân thiện, không cãi cọ, chung một nguyên tắc, thì sống được an lạc.” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (các vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Các vị tỳ khưu ấy nên được các tỳ khưu nhắc nhở. Và này các tỳ khưu, nên được nhắc nhở như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) là những kẻ ủng hộ của tỳ khưu tên (như vầy) đang ra sức chia rẽ hội chúng, tức là những kẻ tuyên bố ly khai. Các vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên nhắc nhở các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) là những kẻ ủng hộ của tỳ khưu tên (như vầy) đang ra sức chia rẽ hội chúng, tức là những kẻ tuyên bố ly khai. Các vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Hội chúng nhắc nhở các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đại đức nào đồng ý việc nhắc nhở các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ nhì. ―(như trên)― Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ ba. ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Dutiyasaṅghabhedasikkhāpadaṃ - 11
Samanubhaṭṭhā saṅghena itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhū tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācā- pariyosāne āpatti saṅghādisesassa. Saṅghādisesaṃ ajjhāpajjantānaṃ ñattiyā dukkaṭaṃ dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti. Dve tayo ekato samanubhāsitabbā. Taduttari na samanubhāsitabbā.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
3. Dhammakamme dhammakammasaññī 1 na paṭinissajanti, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme vematikā na paṭinissajanti, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajanti, āpatti saṅghādisesassa. Adhammakamme dhammakammasaññī āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematikā āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhammakammasaññī āpatti dukkaṭassa.
4. Anāpatti asamanubhāsantānaṃ, paṭinissajantānaṃ, ummattakānaṃ, khittacittānaṃ, vedanaṭṭānaṃ, ādikammikānan ”ti.
Dutiyasaṅghabhedasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
1 dhammakammasaññino - Sīmu, sabbattha.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa thứ nhì về chia rẽ - 11
Các tỳ khưu tên (như vầy) và tên (như vầy) đã được hội chúng nhắc nhở để dứt bỏ sự việc ấy. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Tội dukkaṭa do lời đề nghị. Các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự. Khi chấm dứt tuyên ngôn của hành sự thì phạm tội saṅghādisesa. Đối với các vị vi phạm tội saṅghādisesa, thì tội dukkaṭa do lời đề nghị và các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự hết hiệu lực. Hai ba vị nên được nhắc nhở chung (một lượt), không nên nhắc nhở nhiều hơn số lượng đó.
Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là “tội saṅghādisesa.”
3. Hành sự đúng Pháp, nhận biết là hành sự đúng Pháp, các vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, có sự hoài nghi, các vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai Pháp, các vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự sai Pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng Pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, nhận biết là hành sự sai Pháp, phạm tội dukkaṭa.
4. Các vị chưa được nhắc nhở, các vị dứt bỏ, các vị có tâm bị rối loạn, các vị bị thọ khổ hành hạ, các vị bị điên, các vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học thứ nhì về chia rẽ hội chúng. --ooOoo--
3. 12. DUBBACASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā channo anācāraṃ ācarati. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Mā āvuso channa, evarūpaṃ akāsi. Netaṃ kappatī ”ti. So evaṃ vadeti: “Kinnu kho nāma tumhe āvuso, maṃ vattabbaṃ maññatha? Ahaṃ kho nāma tumhe vadeyyaṃ. Amhākaṃ buddho amhākaṃ dhammo amhākaṃ ayyaputtena dhamme abhisamito. Seyyathāpi nāma mahāvāto vāyanto tiṇakaṭṭhapaṇṇasaṭaṃ 1 ekato ussādeyya,2 seyyathāpi vā pana nadī pabbateyyā saṅkhasevālapaṇakaṃ ekato ussādeyya, evameva tumhe nānānāmā nānāgottā nānājaccā nānākulā pabbajitā ekato ussāditā.3 Kinnu kho nāma tumhe āvuso, maṃ vattabbaṃ maññatha. Ahaṃ kho nāma tumhe vadeyyaṃ. Amhākaṃ buddho amhākaṃ dhammo amhākaṃ ayyaputtena dhammo abhisamito ”ti. Ye te bhikkhū appicchā ―pe― te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā channo bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ channa, bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karosī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karissasi? ―pe― Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Bhikkhu paneva dubbacajātiko hoti, uddesapariyāpannesu sikkhāpadesu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti, ‘Mā maṃ āyasmanto kiñci avacuttha, kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, ahampāyasmante na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, viramathāyasmanto mama vacanāyā ’ti. So bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo: ‘Mā āyasmā attānaṃ avacanīyaṃ akāsi. Vacanīyamevāyasmā attānaṃ karotu. Āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena. Bhikkhūpi āyasmantaṃ vakkhanti sahadhammena. Evaṃ saṃvaddhā hi tassa bhagavato parisā, yadidaṃ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenā ’ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāva tatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya. Yāva tatiyañce samanubhāsiyamāno taṃ paṭinissajeyya, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajeyya, saṅghādiseso ”ti.
1 2 3 paṇṇakasaṭaṃ - PTS. ussāreyya - Ma, PTS. ussāritā - Ma, PTS.
3. 12. ĐIỀU HỌC VỀ SỰ KHÓ DẠY: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, đại đức Channa hành xử sai nguyên tắc. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này đại đức Channa, chớ có làm điều như vậy. Việc ấy không được phép.” Vị ấy đã nói như vầy: - “Này các đại đức, điều gì khiến các ngươi nghĩ là tôi cần được dạy bảo? Chính tôi mới nên dạy bảo các ngươi. Đức Phật là của chúng tôi, Giáo Pháp là của chúng tôi, Giáo Pháp đã được thấu suốt bởi ngài thái tử của chúng tôi. Cũng giống như cơn gió mạnh thổi qua thì gom tụ cỏ, củi, lá cây, và rác rưởi đó đây chung lại thành đống; hoặc cũng giống như dòng sông phát xuất từ ngọn núi thì gom tụ các loại rong rêu chung lại thành đống; tương tợ như thế, các ngươi có tên khác nhau, có họ khác nhau, có dòng dõi khác nhau, có gia tộc khác nhau đã được xuất gia và quy tụ chung lại. Điều gì khiến các ngươi nghĩ là tôi cần được dạy bảo? Chính tôi mới nên dạy bảo các ngươi. Đức Phật là của chúng tôi, Giáo Pháp là của chúng tôi, Giáo Pháp đã được thấu suốt bởi ngài thái tử của chúng tôi.” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, ―(như trên)― các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao trong khi được các tỳ khưu dạy bảo đúng theo Pháp, đại đức Channa lại tỏ ra ương ngạnh?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này Channa, nghe nói trong khi được các tỳ khưu dạy bảo đúng theo Pháp, ngươi lại tỏ ra ương ngạnh, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao trong khi được các tỳ khưu dạy bảo đúng theo Pháp, ngươi lại tỏ ra ương ngạnh vậy? ―(như trên)― Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Ngay cả vị tỳ khưu có bản tánh khó dạy, trong khi được dạy bảo bởi các tỳ khưu về các điều học thuộc về giới bổn lại tỏ ra ương ngạnh: ‘Các đại đức chớ có nói bất cứ điều gì đến tôi dầu là tốt hay là xấu; tôi cũng sẽ không nói bất cứ điều gì đến các đại đức dầu là tốt hay là xấu. Các đại đức hãy kềm chế lại việc đề cập đến tôi.’ Vị tỳ khưu ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như vầy: ‘Đại đức chớ tỏ ra ương ngạnh, đại đức hãy tỏ ra là người dễ dạy. Đại đức hãy dạy bảo các tỳ khưu đúng theo Pháp, các tỳ khưu cũng sẽ dạy bảo đại đức đúng theo Pháp; bởi vì như vậy hội chúng của đức Thế Tôn ấy được phát triển, tức là với sự dạy bảo lẫn nhau, với sự khích lệ lẫn nhau.’ Và khi được nói như vậy bởi các tỳ khưu mà vị tỳ khưu ấy vẫn chấp giữ y như thế, thì vị tỳ khưu ấy nên được các tỳ khưu nhắc nhở đến lần thứ ba để dứt bỏ việc ấy. Nếu được nhắc nhở đến lần thứ ba mà dứt bỏ việc ấy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa.”
Pārājikapāḷi Dubbacasikkhāpadaṃ - 12
2. Bhikkhu paneva dubbacajātiko hotī ’ti dubbaco hoti dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ.
Uddesapariyāpannesu sikkhāpadesū ’ti pātimokkhapariyāpannesu sikkhāpadesu.
Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi.
Sahadhammikaṃ nāma yaṃ bhagavatā paññattaṃ sikkhāpadaṃ etaṃ sahadhammikaṃ nāma. Tena vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti: “Mā maṃ āyasmanto kiñci avacuttha kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, ahampāyasmante na kiñci vakkhāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā, viramathāyasmanto mama vacanāyā ”ti.
So bhikkhū ’ti yo so dubbacajātiko bhikkhu.
Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi, ye passanti ye suṇanti tehi vattabbo: “Mā āyasmā attānaṃ avacanīyaṃ akāsi. Vacanīyamevāyasmā attānaṃ karotu. Āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena. Bhikkhūpi āyasmantaṃ vakkhanti sahadhammena. Evaṃ saṃvaddhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṃ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenā ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu saṅghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo: “Mā āyasmā attānaṃ avacanīyaṃ akāsi. Vacanīyamevāyasmā attānaṃ karotu. Āyasmāpi bhikkhū vadetu sahadhammena. Bhikkhūpi āyasmantaṃ vakkhanti sahadhammena. Evaṃ saṃvaddhā hi tassa bhagavato parisā yadidaṃ aññamaññavacanena aññamaññavuṭṭhāpanenā ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu samanubhāsitabbo. Evañca pana bhikkhave samanubhāsitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti, so taṃ vatthuṃ na paṭinissajati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāseyya tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu bhikkhūhi sahadhammikaṃ vuccamāno attānaṃ avacanīyaṃ karoti, so taṃ vatthuṃ na paṭinissajati, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về sự khó dạy - 12
2. Ngay cả vị tỳ khưu có bản tánh khó dạy: là vị khó dạy, là hội đủ các đức tính làm cho vị ấy trở thành khó dạy, không nhẫn nhịn, không nghiêm chỉnh thọ nhận sự giáo huấn.
Về các điều học thuộc về giới bổn: về các điều học thuộc về giới bổn Pātimokkha.
Bởi các tỳ khưu: là bởi các vị tỳ khưu khác.
Đúng theo Pháp nghĩa là điều học nào đã được đức Thế Tôn quy định, điều ấy nghĩa là đúng theo Pháp. Khi được dạy bảo với điều ấy, lại tỏ ra ương ngạnh: “Các đại đức chớ có nói bất cứ điều gì đến tôi dầu là tốt hay là xấu; tôi cũng sẽ không nói bất cứ điều gì đến các đại đức dầu là tốt hay là xấu. Các đại đức hãy kềm chế lại việc đề cập đến tôi.”
Vị tỳ khưu ấy: là vị tỳ khưu có bản tánh khó dạy.
Bởi các tỳ khưu: là bởi các vị tỳ khưu khác. Các vị nào thấy, các vị nào nghe, các vị ấy nên nói rằng: “Đại đức chớ tỏ ra ương ngạnh, đại đức hãy tỏ ra là người dễ dạy. Đại đức hãy dạy bảo các tỳ khưu đúng theo Pháp, các tỳ khưu cũng sẽ dạy bảo đại đức đúng theo Pháp; bởi vì như vậy hội chúng của đức Thế Tôn ấy được phát triển, tức là với sự dạy bảo lẫn nhau, với sự khích lệ lẫn nhau.” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Các vị sau khi nghe mà không nói thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu ấy nên được kéo đến giữa hội chúng và nên được nói rằng: “Đại đức chớ tỏ ra ương ngạnh, đại đức hãy tỏ ra là người dễ dạy. Đại đức hãy dạy bảo các tỳ khưu đúng theo Pháp, các tỳ khưu cũng sẽ dạy bảo đại đức đúng theo Pháp; bởi vì như vậy hội chúng của đức Thế Tôn ấy được phát triển, tức là với sự dạy bảo lẫn nhau, với sự khích lệ lẫn nhau.” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu ấy nên được nhắc nhở. Và này các tỳ khưu, nên được nhắc nhở như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) trong khi được các tỳ khưu dạy bảo đúng theo Pháp lại tỏ ra ương ngạnh. Vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đây là lời đề nghị.
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) trong khi được các tỳ khưu dạy bảo đúng theo Pháp lại tỏ ra ương ngạnh. Vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Hội chúng nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đại đức nào đồng ý việc nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe― Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe― Samanubhaṭṭho saṅghena itthannāmo bhikkhu tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācā- pariyosāne āpatti saṅghādisesassa, saṅghādisesaṃ ajjhāpajjantassa ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti.
Saṅghādiseso ’ti ―pe― tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
3. Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme vematiko na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajati āpatti saṅghādisesassa. Adhammakamme dhammakammasaññī ―pe― āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematiko ―pe― āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhammakammasaññī ―pe― āpatti dukkaṭassa.
4. Anāpatti asamanubhāsantassa, paṭinissajantassa, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dubbacasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
3. 13. KULADŪSAKASIKKHĀPADAṂ
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena assajipunabbasukā nāma 1 kīṭāgirismiṃ āvāsikā honti alajjino pāpabhikkhū. Te evarūpaṃ anācāraṃ ācaranti: mālāvacchaṃ ropentipi ropāpentipi, siñcantipi siñcāpentipi, ocinantipi ocināpentipi, ganthentipi ganthāpentipi, ekatovaṇṭikamālaṃ karontipi kārāpentipi, ubhatovaṇṭikamālaṃ karontipi kārāpentipi, mañjarikaṃ karontipi kārāpentipi, vidhūtikaṃ karontipi kārāpentipi, vaṭaṃsakaṃ karontipi kārāpentipi, āvelaṃ karontipi kārāpentipi, uracchadaṃ karontipi kārāpentipi, te kulitthīnaṃ kuladhītānaṃ kulakumārīnaṃ kulasuṇhānaṃ kuladāsīnaṃ ekatovaṇṭikamālaṃ harantipi harāpentipi, ubhatovaṇṭikamālaṃ harantipi harāpentipi, mañjarikaṃ harantipi harāpentipi, vidhūtikaṃ harantipi harāpentipi, vaṭaṃsakaṃ harantipi harāpentipi, āvelaṃ harantipi harāpentipi, uracchadaṃ harantipi harāpentipi.
1 nāma bhikkhū - itipi Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ nhì. ―(như trên)― Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ ba. ―(như trên)― Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng nhắc nhở để dứt bỏ sự việc ấy. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Tội dukkaṭa do lời đề nghị. Các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự. Khi chấm dứt tuyên ngôn của hành sự thì phạm tội saṅghādisesa. Đối với vị vi phạm tội saṅghādisesa, thì tội dukkaṭa do lời đề nghị và các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự hết hiệu lực.
Tội saṅghādisesa: ―nt― cũng vì thế được gọi là “tội saṅghādisesa.”
3. Hành sự đúng Pháp, nhận biết là hành sự đúng Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, có sự hoài nghi, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự sai Pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng Pháp, ―(như trên)― phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, có sự hoài nghi, ―(như trên)― phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, nhận biết là hành sự sai Pháp, ―(như trên)― phạm tội dukkaṭa.
4. Vị chưa được nhắc nhở, vị dứt bỏ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về sự khó dạy. --ooOoo--
3. 13. ĐIỀU HỌC VỀ VỊ LÀM HƯ HỎNG CÁC GIA ĐÌNH: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các vị nhóm Assaji và Punabbasuka thường trú[*] tại Kīṭāgiri (núi Kīṭā) là những tỳ khưu tồi, không biết hổ thẹn. Họ hành xử sai nguyên tắc có hình thức như vầy: Họ trồng bông hoa hoặc bảo kẻ khác trồng, họ tưới hoặc bảo kẻ khác tưới, họ hái hoặc bảo kẻ khác hái, họ kết lại hoặc bảo kẻ khác kết lại, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm tràng hoa kết một mặt, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm tràng hoa kết hai mặt, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm thảm hoa, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa đội đầu, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa đeo tai, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa che ngực. Họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng tràng hoa kết một mặt, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng tràng hoa kết hai mặt, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng thảm hoa, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa đội đầu, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa đeo tai, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa che ngực cho những nữ gia chủ, các cô tiểu thơ, những cô gái trẻ, các cô dâu, những cô tớ gái của các gia đình.
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
Te kulitthīhi kuladhītāhi kulakumārīhi kulasuṇhāhi kuladāsīhi saddhiṃ ekabhājanepi bhuñjanti, ekathālakepi pivanti, ekāsanepi nisīdanti, ekamañcepi tuvaṭṭenti, ekattharaṇāpi tuvaṭṭenti, ekapāpuraṇāpi tuvaṭṭenti, ekattharaṇapāpuraṇāpi tuvaṭṭenti, vikālepi bhuñjanti, majjampi pivanti, mālāgandhavilepanampi dhārenti, naccantipi gāyantipi vādentipi lāsentipi, naccantiyāpi naccanti, naccantiyāpi vādenti, naccantiyāpi lāsenti, gāyantiyāpi naccanti, gāyantiyāpi gāyanti, gāyantiyāpi vādenti, gāyantiyāpi lāsenti, vādentiyāpi naccanti, vādentiyāpi gāyanti, vādentiyāpi vādenti, vādentiyāpi lāsenti, lāsentiyāpi naccanti, lāsentiyāpi gāyanti, lāsentiyāpi vādenti, lāsentiyāpi lāsenti, aṭṭhapadepi kīḷanti, dasapadepi kīḷanti, ākāsepi kīḷanti, parihārapathepi kīḷanti, santikāyapi kīḷanti, khalikāyapi kīḷanti, ghaṭikāyapi 1 kīḷanti, salākahatthenapi kīḷanti, akkhenapi kīḷanti, paṅgacīrenapi 2 kīḷanti, vaṅkakenapi kīḷanti, mokkhacikāyapi kīḷanti, ciṅgulakenapi kīḷanti, pattāḷhakenapi kīḷanti, rathakenapi kīḷanti, dhanukenapi kīḷanti, akkharikāyapi kīḷanti, manesikāyapi kīḷanti, yathāvajjenapi kīḷanti, hatthismimpi sikkhanti, assasmimpi sikkhanti, rathasmimpi sikkhanti, dhanusmimpi sikkhanti, tharusmimpi sikkhanti, hatthissapi purato dhāvanti, assassapi purato dhāvanti, rathassapi 3 purato dhāvanti, dhāvantipi ādhāvantipi, usseḷentipi4 appoṭhentipi5 nibbujjhantipi, muṭṭhīhipi yujjhanti, raṅgamajjhepi saṅghāṭiṃ pattharitvā naccantiṃ6 evaṃ vadenti:7 “Idha bhagini naccassū ”ti, nalāṭikampi denti, vividhampi anācāraṃ ācaranti.
2. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kāsīsu vassaṃ vuttho sāvatthiṃ gacchanto bhagavantaṃ dassanāya yena kīṭāgiri tadavasari. Atha kho so bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kīṭāgiriṃ piṇḍāya pāvisi pāsādikena abhikkantena paṭikkantena ālokitena vilokitena sammiñjitena pasāritena okkhittacakkhu iriyāpathasampanno. Manussā taṃ bhikkhuṃ passitvā evamāhaṃsu: “Kvāyaṃ abalabalo viya mandamando viya bhākuṭikabhākuṭiko viya, ko imassa upagatassa piṇḍakampi dassati. Amhākaṃ pana ayyā assajipunabbasukā saṇhā sakhilā sukhasambhāsā mihitapubbaṅgamā, ehi svāgatavādino abbhākuṭikā uttānamukhā pubba- bhāsino, tesaṃ nāma piṇḍo dātābbo ”ti. Addasā kho aññataro upāsako taṃ bhikkhuṃ kīṭāgirismiṃ piṇḍāya carantaṃ, disvāna yena so bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā etadavoca: “Api bhante piṇḍo labbhatī ”ti “Na kho āvuso piṇḍo labbhatī ”ti. “Ehi bhante gharaṃ gamissāmā ”ti.
1 4 ghaṭikenapi - PTS. usseḷhentipi - Syā, PTS. 2 5 6 paṅkacīrenapi - Syā. apphoṭentipi - Ma, Syā. naccakiṃ - Ma, PTS. 3 7 rathassa purato dhāvantipi ādhāvantipi - Ma. vadanti - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
Họ cùng với những nữ gia chủ, các cô tiểu thơ, những cô gái trẻ, các cô dâu, những cô tớ gái của các gia đình ăn chung trong một đĩa, uống chung trong một cốc, ngồi chung trên một chỗ ngồi, nằm chung trên một giường, nằm chung một tấm trải, nằm chung một tấm đắp, nằm chung một tấm trải và tấm đắp. Họ ăn sái giờ, họ uống rượu, họ đeo dây chuyền, xức nước hoa và phấn thơm, họ nhảy múa, họ ca hát, họ tấu đàn, họ vui đùa. Họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang nhảy múa; họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang ca hát; họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang tấu đàn; họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang vui đùa. Họ còn tiêu khiển cờ tám ô vuông, cờ mười ô vuông, họ chơi với bàn cờ tưởng tượng ở trên không, họ chơi lối sắp vòng tròn, họ chơi lối rút quân cờ, họ chơi ném xúc xắc, họ chơi đánh gậy, họ chơi trò vẽ bằng tay, họ chơi trò sấp ngửa, họ chơi trò thổi kèn bằng lá cây, họ chơi trò uốn dẻo, họ chơi trò nhào lộn, họ chơi trò dùng lá cọ giả làm cối xay gió, họ chơi trò đo lường, họ chơi trò đua xe, họ thi bắn cung, họ chơi trò đố chữ, họ chơi trò đoán ý, họ chơi trò nhái điệu bộ, họ tập cỡi voi, họ tập cỡi ngựa, họ tập điều khiển xe, họ tập bắn cung, họ tập đao kiếm, họ chạy phía trước voi, họ chạy phía trước ngựa, họ chạy đi chạy lại phía trước xe; họ huýt sáo, họ vỗ tay, họ vật lộn, họ đánh nhau bằng các nắm tay. Họ trải y ca-sa hai lớp ở giữa nhà rồi nói với cô vũ nữ như vầy: “Này cô em, hãy nhảy múa ở đây,” họ còn vỗ tay tán thưởng. Họ hành xử sai nguyên tắc theo nhiều cách.
2. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ đã trải qua mùa (an cư) mưa ở xứ Kāsi, trong khi đi đến thành Sāvatthī để diện kiến đức Thế Tôn, đã trú tại vùng Kīṭāgiri. Khi ấy vào buổi sáng, vị tỳ khưu ấy đã mặc y, cầm y bát, và đi vào vùng Kīṭāgiri để khất thực. Vị ấy với mắt nhìn xuống, thành tựu các oai nghi, tạo được niềm tịnh tín khi đi tới bước lui, lúc nhìn ngắm, khi cử động co duỗi. Dân chúng sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu ấy đã nói như vầy: - “Người này là ai mà trông giống như kẻ ngu trong nhóm người ngu, giống như kẻ khờ trong nhóm người khờ, giống như kẻ ngớ ngẩn trong nhóm người ngớ ngẩn vậy? Khi gã đi đến, ai mà chịu bố thí đồ ăn đây? Trong khi các ngài thuộc nhóm Assaji và Punabbasuka của chúng ta thì lịch thiệp, thân thiện, nói năng hòa nhã, luôn cười xã giao, luôn mời mọc đến thăm viếng, không có hợm hĩnh, khuôn mặt lại rạng rỡ, luôn mở đầu câu chuyện; chính vì thế, đồ ăn khất thực nên được cúng dường đến các ngài.” Có nam cư sĩ nọ đã nhìn thấy vị tỳ khưu ấy đang đi khất thực ở vùng Kīṭāgiri, sau khi thấy đã đi đến gần vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã đảnh lễ vị tỳ khưu ấy và đã nói điều này: - “Thưa ngài, đồ khất thực có nhận được chưa vậy?” - “Này đạo hữu, đồ khất thực chưa có nhận được.” - “Thưa ngài, xin thỉnh. Chúng ta sẽ đi về nhà.”
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
3. Atha kho so upāsako taṃ bhikkhuṃ gharaṃ netvā bhojetvā etadavoca: “Kahaṃ bhante ayyo gamissatī ”ti? “Sāvatthiṃ kho ahaṃ āvuso gamissāmi bhagavantaṃ dassanāyā ”ti. “Tena hi bhante mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, evañca vadehi: ‘Duṭṭho bhante kīṭāgirismiṃ āvāso, assajipunabbasukā nāma kīṭāgirismiṃ āvāsikā alajjino pāpabhikkhū. Te evarūpaṃ anācāraṃ ācaranti: mālāvacchaṃ ropentīpi ropāpentipi ―pe― vividhampi anācāraṃ ācaranti. Yepi te bhante manussā pubbe saddhā ahesuṃ pasannā, tepi etarahi assaddhā appasannā. Yānipi tāni saṅghassa pubbe dānapathāni, tānipi etarahi upacchinnāni. Riñcanti pesalā bhikkhū. Nivasanti pāpabhikkhū. Sādhu bhante bhagavā kīṭāgiriṃ bhikkhū pahiṇeyya yathāyaṃ kīṭāgirismiṃ āvāso saṇṭhaheyyā ’”ti.
4. “Evamāvuso ”ti kho so bhikkhu tassa upāsakassa paṭissutvā yena sāvatthī tena pakkāmi. Anupubbena yena sāvatthī jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo, yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Āciṇṇaṃ kho panetaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ āgantukehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodituṃ. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kacci bhikkhu khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kaccisi appakilamathena addhānaṃ āgato, kuto ca tvaṃ bhikkhu āgacchasī ”ti? “Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā, appakilamathena cāhaṃ bhante addhānaṃ āgato.
5. Idāhaṃ bhante kāsīsu vassaṃ vuttho sāvatthiṃ āgacchanto bhagavantaṃ dassanāya yena kīṭāgiri tadavasariṃ. Atha khvāhaṃ bhante pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kīṭāgiriṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Addasā kho maṃ bhante aññataro upāsako kīṭāgirismiṃ piṇḍāya carantaṃ, disvāna yenāhaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā etadavoca: “Api bhante piṇḍo labbhatī ”ti? “Na kho āvuso piṇḍo labbhatī ”ti. “Ehi bhante gharaṃ gamissāmā ”ti. Atha kho bhante so upāsako maṃ gharaṃ netvā bhojetvā etadavoca: “Kahaṃ bhante ayyo gamissatī ”ti? “Sāvatthiṃ kho ahaṃ āvuso gamissāmi bhagavantaṃ dassanāyā ”ti. “Tena hi bhante mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, evañca vadehi: ‘Duṭṭho bhante kīṭāgirismiṃ āvāso, assajipunabbasukā nāma kīṭāgirismiṃ āvāsikā alajjino pāpabhikkhū. Te evarūpaṃ anācāraṃ ācaranti: mālāvacchaṃ ropentipi ropāpentipi ―pe― vividhampi anācāraṃ ācaranti. Yepi te bhante manussā pubbe saddhā ahesuṃ pasannā, tepi etarahi assaddhā appasannā. Yānipi tāni saṅghassa pubbe dānapathāni, tānipi etarahi upacchinnāni. Riñcanti pesalā bhikkhū. Nivasanti pāpabhikkhū ’ti. Sādhu bhante bhagavā kīṭāgiriṃ bhikkhū pahiṇeyya yathāyaṃ kīṭāgirismiṃ āvāso saṇṭhaheyyā ’ti. Tato ahaṃ bhagavā āgacchāmī ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
3. Khi ấy, nam cư sĩ ấy đã dẫn vị tỳ khưu ấy về nhà, dâng thức ăn, và đã nói điều này: - “Thưa ngài, ngài sẽ đi đâu?” - “Này đạo hữu, giờ ta sẽ đi Sāvatthī để diện kiến đức Thế Tôn.” - “Thưa ngài, như thế thì xin ngài đê đầu đảnh lễ ở chân của đức Thế Tôn với lời thăm hỏi của con và xin ngài hãy thưa như vầy: “Bạch ngài, sự sinh sống ở vùng Kīṭāgiri đã bị hủ hóa. Các vị nhóm Assaji và Punabbasuka thường trú tại vùng Kīṭāgiri là những tỳ khưu tồi, không biết hổ thẹn. Họ hành xử sai nguyên tắc có hình thức như vầy: Họ trồng bông hoa hoặc bảo kẻ khác trồng, ―(như trên)― Họ hành xử sai nguyên tắc theo nhiều cách. Bạch ngài, những người trước đây mộ đạo, có niềm tin, bây giờ không còn mộ đạo, mất niềm tin. Những tập quán cúng dường đến hội chúng trước đây giờ cũng đã bị gián đoạn. Các tỳ khưu tốt ra đi, còn các tỳ khưu tồi cư ngụ. Bạch ngài, lành thay nếu đức Thế Tôn có thể phái các tỳ khưu đến vùng Kīṭāgiri, như vậy sự sinh sống ở vùng Kīṭāgiri có thể tồn tại.”
4. - “Này đạo hữu, được rồi.” Vị tỳ khưu ấy sau khi lắng nghe nam cư sĩ ấy đã ra đi về hướng thành Sāvatthī. Tuần tự, vị ấy đã đến thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Điều này đã là thông lệ của chư Phật Thế Tôn là niềm nở đối với các tỳ khưu đi đến. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này tỳ khưu, sức khỏe có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Ngươi đi đến đường xa có được ít mệt nhọc không? Và này tỳ khưu, ngươi từ đâu đến vậy?” - “Bạch Thế Tôn, sức khỏe khá. Bạch Thế Tôn, mọi việc tốt đẹp. Bạch ngài, con đi đường xa không mệt lắm.”
5. “Bạch ngài, con đây đã trải qua mùa (an cư) mưa ở xứ Kāsi, trong khi đi đến thành Sāvatthī để diện kiến đức Thế Tôn, đã trú tại vùng Kīṭāgiri. Bạch ngài, khi ấy vào buổi sáng con đã mặc y, cầm y bát, đi vào vùng Kīṭāgiri để khất thực. Bạch ngài, có nam cư sĩ nọ đã nhìn thấy con đang đi khất thực ở vùng Kīṭāgiri, sau khi thấy đã đi đến gần con, sau khi đến đã đảnh lễ con và đã nói điều này: ‘Thưa ngài, đồ khất thực có nhận được chưa vậy?’ ‘Này đạo hữu, đồ khất thực chưa có nhận được.’ ‘Thưa ngài, xin thỉnh. Chúng ta sẽ đi về nhà.’ Bạch ngài, khi ấy nam cư sĩ ấy đã dẫn con về nhà, dâng thức ăn, rồi đã nói điều này: ‘Thưa ngài, ngài sẽ đi đâu?’ ‘Này đạo hữu, giờ ta sẽ đi Sāvatthī để diện kiến đức Thế Tôn.’ ‘Thưa ngài, như thế thì xin ngài đê đầu đảnh lễ ở chân của đức Thế Tôn với lời thăm hỏi của con và xin ngài hãy thưa như vầy: Bạch ngài, sự sinh sống ở vùng Kīṭāgiri đã bị hủ hóa. Các vị nhóm Assaji và Punabbasuka thường trú tại vùng Kīṭāgiri là những tỳ khưu tồi, không biết hổ thẹn. Họ hành xử sai nguyên tắc có hình thức như vầy: Họ trồng bông hoa hoặc bảo kẻ khác trồng, họ tưới hoặc bảo kẻ khác tưới, ―(như trên)― Họ hành xử sai nguyên tắc theo nhiều cách. Bạch ngài, những người trước đây mộ đạo, có niềm tin, bây giờ không còn mộ đạo, mất niềm tin. Những tập quán cúng dường đến hội chúng trước đây giờ cũng đã bị gián đoạn. Các tỳ khưu tốt ra đi, còn các tỳ khưu tồi cư ngụ. Bạch ngài, lành thay nếu đức Thế Tôn có thể phái các tỳ khưu đến vùng Kīṭāgiri, như vậy sự sinh sống ở vùng Kīṭāgiri có thể tồn tại.’ Bạch Thế Tôn, con từ xứ đó đi đến.”
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
6. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhu- saṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira bhikkhave assajipunabbasukā nāma kīṭāgirismiṃ āvāsikā alajjino pāpabhikkhū, te evarūpaṃ anācāraṃ ācaranti: mālāvacchaṃ ropentipi ropāpentipi ―pe― vividhampi anācāraṃ ācaranti, yepi te bhikkhave manussā pubbe saddhā ahesuṃ pasannā, tepi etarahi assaddhā appasannā. Yānipi tāni saṅghassa pubbe dānapathāni, tānipi etarahi upacchinnāni. Riñcanti pesalā bhikkhū. Nivasanti pāpabhikkhū ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā:
7. “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā evarūpaṃ anācāraṃ ācarissanti: mālāvacchaṃ ropessantipi ropāpessantipi, siñcissantipi siñcāpessantipi, ocinissantipi ocināpessantipi, ganthissantipi ganthāpessantipi, ekato vaṇṭikamālaṃ karissantipi kārāpessantipi, ubhatovaṇṭikamālaṃ karissantipi kārāpessantipi, mañjarikaṃ karissantipi kārāpessantipi, vidhūtikaṃ karissantipi kārāpessantipi, vaṭaṃsakaṃ karissantipi kārāpessantipi, āvelaṃ karissantipi kārāpessantipi, uracchadaṃ karissantipi kārāpessantipi, te kulitthīnaṃ kuladhītānaṃ kulakumārīnaṃ kulasuṇhānaṃ kuladāsīnaṃ ekato vaṇṭikamālaṃ harissantipi harāpessantipi, ubhatovaṇṭikamālaṃ harissantipi harāpessantipi, mañjarikaṃ harissantipi harāpessantipi, vidhūtikaṃ harissantipi harāpessantipi, vaṭaṃsakaṃ harissantipi harāpessantipi, āvelaṃ harissantipi harāpessantipi, uracchadaṃ harissantipi harāpessantipi, te kulitthīhi kuladhītāhi kulakumārīhi kulasuṇhāhi kuladāsīhi saddhiṃ ekabhājanepi bhuñjissanti, ekathālakepi pivissanti, ekāsanepi nisīdissanti, ekamañcepi tuvaṭṭissanti, ekattharaṇāpi tuvaṭṭissanti, ekapāpuraṇāpi tuvaṭṭissanti, ekattharaṇapāpuraṇāpi tuvaṭṭissanti, vikālepi bhuñjissanti, majjampi pivissanti, mālāgandhavilepanampi dhārissanti, naccissantipi, gāyissantipi, vādissantipi, lāsessantipi, naccantiyāpi naccissanti, naccantiyāpi gāyissanti, naccantiyāpi vādissanti, naccantiyāpi lāsessanti, gāyantiyāpi naccissanti, gāyantiyāpi gāyissanti, gāyantiyāpi vādissanti, gāyantiyāpi lāsessanti, vādentiyāpi naccissanti, vādentiyāpi gāyissanti, vādentiyāpi vādissanti, vādentiyāpi lāsessanti, lāsentiyāpi naccissanti, lāsentiyāpi gāyissanti, lāsentiyāpi vādissanti, lāsentiyāpi lāsessanti, aṭṭhapadepi kīḷissanti, dasapadepi kīḷissanti, ākāsepi kīḷissanti, parihārapathepi kīḷissanti, santikāyapi kīḷissanti, khalikāyapi kīḷissanti, ghaṭikāyapi kīḷissanti, salākahatthenapi kīḷissanti, akkhenapi kīḷissanti, paṅgacīrenapi kīḷissanti, vaṅkakenapi kīḷissanti, mokkhacikāyapi kīḷissanti, ciṅgulakenapi kīḷissanti, pattāḷhakenapi kīḷissanti, rathakenapi kīḷissanti, dhanukenapi kīḷissanti, akkharikāyapi kīḷissanti, manesikāyapi kīḷissanti, yathāvajjenapi kīḷissanti, -
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
6. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các vị nhóm Assaji và Punabbasuka thường trú tại vùng Kīṭāgiri là những tỳ khưu tồi, không biết hổ thẹn. Họ hành xử sai nguyên tắc có hình thức như vầy: Họ trồng bông hoa hoặc bảo kẻ khác trồng, ―(như trên)― Họ hành xử sai nguyên tắc theo nhiều cách. Những người trước đây mộ đạo, có niềm tin, bây giờ không còn mộ đạo, mất niềm tin. Những tập quán cúng dường đến hội chúng trước đây giờ cũng đã bị gián đoạn. Các tỳ khưu tốt ra đi, còn các tỳ khưu tồi cư ngụ, có đúng không vậy? - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
7. - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại hành xử sai nguyên tắc có hình thức như thế? Họ trồng bông hoa hoặc bảo kẻ khác trồng, họ tưới hoặc bảo kẻ khác tưới, họ hái hoặc bảo kẻ khác hái, họ kết lại hoặc bảo kẻ khác kết lại, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm tràng hoa kết một mặt, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm tràng hoa kết hai mặt, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm thảm hoa, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa đội đầu, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa đeo tai, họ làm hoặc bảo kẻ khác làm vòng hoa che ngực. Họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng tràng hoa kết một mặt, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng tràng hoa kết hai mặt, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng thảm hoa, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa đội đầu, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa đeo tai, họ đem tặng hoặc bảo kẻ khác đem tặng vòng hoa che ngực cho những nữ gia chủ, các cô tiểu thơ, những cô gái trẻ, các cô dâu, những cô tớ gái của các gia đình. Họ cùng với những nữ gia chủ, các cô tiểu thơ, những cô gái trẻ, các cô dâu, những cô tớ gái của các gia đình ăn chung trong một đĩa, uống chung trong một cốc, ngồi chung trên một chỗ ngồi, nằm chung trên một giường, nằm chung một tấm trải, nằm chung một tấm đắp, nằm chung một tấm trải và tấm đắp. Họ ăn sái giờ, họ uống rượu, họ đeo dây chuyền, xức nước hoa và phấn thơm, họ nhảy múa, họ ca hát, họ tấu đàn, họ vui đùa. Họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang nhảy múa; họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang ca hát; họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang tấu đàn; họ lại còn nhảy múa, ca hát, tấu đàn, vui đùa cùng với người nữ đang vui đùa. Họ còn tiêu khiển cờ tám ô vuông, cờ mười ô vuông, họ chơi với bàn cờ tưởng tượng ở trên không, họ chơi lối sắp vòng tròn, họ chơi lối rút quân cờ, họ chơi ném xúc xắc, họ chơi đánh gậy, họ chơi trò vẽ bằng tay, họ chơi trò sấp ngửa, họ chơi trò thổi kèn bằng lá cây, họ chơi trò uốn dẻo, họ chơi trò nhào lộn, họ chơi trò dùng lá cọ giả làm cối xay gió, họ chơi trò đo lường, họ chơi trò đua xe, họ thi bắn cung, họ chơi trò đố chữ, họ chơi trò đoán ý, họ chơi trò nhái điệu bộ, -
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
hatthismimpi sikkhissanti, assasmimpi sikkhissanti, rathasmimpi sikkhissanti, dhanusmimpi sikkhissanti, tharusmimpi sikkhissanti, hatthissapi purato dhāvissanti, assassapi purato dhāvissanti, rathassapi purato dhāvissanti, dhāvissantipi ādhāvissantipi, usseḷissantipi 1 appoṭhessantipi, nibbujjhissantipi, muṭṭhihipi yujjhissanti, raṅgamajjhepi 2
saṅghāṭiṃ pattharitvā naccantiṃ evaṃ vakkhanti: ‘Idha bhagini naccassū ’ti, nalāṭikampi dassanti, vividhampi anācāraṃ ācarissanti.
8. Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā sāriputtamoggallāne āmantesi: ‘‘Gacchatha tumhe sāriputtā kīṭāgiriṃ, gantvā assajipunabbasukānaṃ bhikkhūnaṃ kīṭāgirismā pabbājaniyakammaṃ3 karotha, tumhākaṃ ete saddhivihārikā ”ti. “Kathaṃ mayaṃ bhante assajipunabbasukānaṃ bhikkhūnaṃ kīṭāgirismā pabbājaniyakammaṃ karoma, caṇḍā te bhikkhū pharusā ”ti? “Tena hi tumhe sāriputtā bahukehi bhikkhūhi saddhiṃ gacchathā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho sāriputtamoggallānā bhagavato paccassosuṃ.
9. Evañca pana bhikkhave kātabbaṃ. Paṭhamaṃ assajipunabbasukā bhikkhū codetabbā, codetvā sāretabbā, sāretvā āpatti4 ropetabbā, āpattiṃ ropetvā, vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ime assajipunabbasukā bhikkhū kuladūsakā pāpasamācārā, imesaṃ pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni ca imehi duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho assajipunabbasukānaṃ bhikkhūnaṃ kīṭāgirismā pabbājaniya- kammaṃ kareyya ‘na assajipunabbasukehi bhikkhūhi kīṭāgirismiṃ vatthabban ’ti. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Ime assajipunabbasukā bhikkhū kuladūsakā pāpasamācārā, imesaṃ pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni ca imehi duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca. Saṅgho assajipunabbasukānaṃ bhikkhūnaṃ kīṭāgirismā pabbājaniyakammaṃ karoti ‘na assaji- punabbasukehi bhikkhūhi kīṭāgirismiṃ vatthabban ’ti. Yassāyasmato khamati assajipunabbasukānaṃ bhikkhūnaṃ kīṭāgirismā pabbājaniya- kammassa karaṇaṃ ‘na assajipunabbasukehi bhikkhūhi kīṭāgirismiṃ vatthabban ’ti, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati. So bhāseyya.
Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe― Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe―
Kataṃ saṅghena assajipunabbasukānaṃ bhikkhūnaṃ kīṭāgirismā pabbājaniyakammaṃ ‘na assajipunabbasukehi bhikkhūhi kīṭāgirismiṃ vatthabban ’ti. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
1 usseḷessantipi - Ma; usseḷhessantipi - Syā; usseḷhissantipi - PTS, Sīmu. 2 3 apphoṭessantipi - Ma, Syā; pabbājanīyakammaṃ - Ma, Syā. 4 appoṭhissantipi - PTS. āpattiṃ - Ma, PTS, Sīmu.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
họ tập cỡi voi, họ tập cỡi ngựa, họ tập điều khiển xe, họ tập bắn cung, họ tập đao kiếm, họ chạy phía trước voi, họ chạy phía trước ngựa, họ chạy đi chạy lại phía trước xe; họ huýt sáo, họ vỗ tay, họ vật lộn, họ đánh nhau bằng các nắm tay. Họ trải y ca-sa hai lớp ở giữa nhà rồi nói với cô vũ nữ như vầy: ‘Này cô em, hãy nhảy múa ở đây,’ họ còn vỗ tay tán thưởng. Họ hành xử sai nguyên tắc theo nhiều cách. 8. Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi đã khiển trách, đức Thế Tôn đã nói Pháp thoại rồi bảo Sāriputta và Moggallāna rằng: - “Này Sāriputta và Moggallāna, hai ngươi hãy đi đến vùng Kīṭāgiri rồi hãy thực thi hành sự xua đuổi ra khỏi vùng Kīṭāgiri đối với các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka, các vị này là những đệ tử của hai ngươi.”[*] - “Bạch ngài, các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka thì dữ tợn và thô lỗ, làm thế nào chúng con thực thi hành sự xua đuổi ra khỏi vùng Kīṭāgiri đối với các tỳ khưu ấy được?” - “Này Sāriputta và Moggallāna, chính vì điều ấy hai ngươi hãy đi cùng với nhiều vị tỳ khưu.” - “Bạch ngài, xin vâng. Sāriputta và Moggallāna đã trả lời đức Thế Tôn.” 9. - “Và này các tỳ khưu, nên thực thi như vầy: Trước hết, các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka cần được quở trách; sau khi quở trách cần được nhắc nhở; sau khi nhắc nhở cần xác định tội; sau khi xác định tội, hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka này là những kẻ làm hư hỏng các gia đình và có các hành động sai trái. Những hành động sai trái của các vị này không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì các vị này không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên thực thi hành sự xua đuổi ra khỏi vùng Kīṭāgiri đối với các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka rằng: ‘Các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka không được cư ngụ tại vùng Kīṭāgiri.’ Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka này là những kẻ làm hư hỏng các gia đình và có các hành động sai trái. Những hành động sai trái của các vị này không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì các vị này không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Hội chúng thực thi hành sự xua đuổi ra khỏi vùng Kīṭāgiri đối với các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka rằng: ‘Các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka không được cư ngụ tại vùng Kīṭāgiri.’ Đại đức nào đồng ý việc thực thi hành sự xua đuổi ra khỏi vùng Kīṭāgiri đối với các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka rằng: ‘Các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka không được cư ngụ tại vùng Kīṭāgiri’ xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ nhì. ―(như trên)― Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ ba. ―(như trên)― Hành sự xua đuổi ra khỏi vùng Kīṭāgiri đối với các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka rằng: ‘Các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka không được cư ngụ tại vùng Kīṭāgiri’ đã được hội chúng thực thi. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
Atha kho sāriputtamoggallānapamukho bhikkhusaṅgho kīṭāgiriṃ gantvā assajipunabbasukānaṃ bhikkhūnaṃ kīṭāgirismiṃ 1 pabbājaniyakammaṃ akāsi: “Na assajipunabbasukehi bhikkhūhi kīṭāgirismiṃ vatthabban ”ti. Te saṅghena pabbājaniyakammakatā na sammā vattanti, na lomaṃ pātenti, na netthāraṃ vattanti, bhikkhū na khamāpenti, akkosanti, paribhāsanti chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpenti pakkamannipi vibbhamantipi. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma assajipunabbasukā bhikkhū saṅghena pabbājaniya- kammakatā na sammā vattissanti na lomaṃ pātessanti, na netthāraṃ vattissanti, bhikkhū na khamāpessanti, akkosissanti, paribhāsissanti, chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpessanti, pakkamissantipi vibbhamissantipī ”ti.
11. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave assajipunabbasukā bhikkhū saṅghena pabbājaniyakammakatā na sammā vattanti ―pe― vibbhamantipī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā saṅghena pabbājaniyakammakatā na sammā vattissanti, na lomaṃ pātessanti, na netthāraṃ vattissanti bhikkhū na khamāpessanti, akkosissanti, paribhāsissanti, chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpessanti, pakkamissantipi vibbhamissanti ’pi. Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Bhikkhu paneva aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati kuladūsako pāpasamācāro, tassa kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni ca tena duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca, so bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo: ‘Āyasmā kho kuladūsako pāpasamācāro, āyasmato kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni cāyasmatā duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca, pakkamatāyasmā imamhā āvāsā, alaṃ te idha vāsenā ’ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno te bhikkhū evaṃ vadeyya: ‘Chandagāmino ca bhikkhū dosagāmino ca bhikkhū mohagāmino ca bhikkhū bhayagāmino ca bhikkhū, tādisikāya āpattiyā ekaccaṃ pabbājenti, ekaccaṃ na pabbājentī ’ti.
1 kīṭāgirismā - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
Sau đó, hội chúng tỳ khưu dẫn đầu là Sāriputta và Moggallāna đã đi đến vùng Kīṭāgiri và đã thực thi hành sự xua đuổi ra khỏi vùng Kīṭāgiri đối với các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka rằng: “Các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka không được cư ngụ tại vùng Kīṭāgiri.” Khi được hội chúng thực thi hành sự xua đuổi, các vị ấy không làm bổn phận một cách nghiêm chỉnh, không trở nên thu thúc, không làm bổn phận để sửa đổi, không làm cho các tỳ khưu hài lòng, họ mắng chửi, họ nói xấu, do có sự thiên vị vì thương, do có sự thiên vị vì ghét, do có sự thiên vị vì si mê, do có sự thiên vị vì sợ hãi họ bị sa đọa, họ bỏ đi, họ hoàn tục. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka khi được hội chúng thực thi hành sự xua đuổi lại không làm bổn phận một cách nghiêm chỉnh, không trở nên thu thúc, không làm bổn phận để sửa đổi, không làm cho các tỳ khưu hài lòng, họ lại mắng chửi, họ lại nói xấu, do có sự thiên vị vì thương, do có sự thiên vị vì ghét, do có sự thiên vị vì si mê, do có sự thiên vị vì sợ hãi, họ bị sa đọa, họ bỏ đi, họ hoàn tục?”
11. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình bày sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói khi được hội chúng thực thi hành sự xua đuổi, các tỳ khưu nhóm Assaji và Punabbasuka không làm bổn phận một cách nghiêm chỉnh, ―(như trên)― họ hoàn tục, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng ―(như trên)― Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy khi được hội chúng thực thi hành sự xua đuổi, lại không làm bổn phận một cách nghiêm chỉnh, không trở nên thu thúc, không làm bổn phận để sửa đổi, không làm cho các tỳ khưu hài lòng, họ lại mắng chửi, họ lại nói xấu, do có sự thiên vị vì thương, do có sự thiên vị vì ghét, do có sự thiên vị vì si mê, do có sự thiên vị vì sợ hãi, họ bị sa đọa, họ bỏ đi, hoàn tục vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu sống nương tựa vào ngôi làng hoặc thị trấn nọ là kẻ làm hư hỏng các gia đình và có hành động sai trái. Những hành động sai trái của vị ấy không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì vị ấy không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Vị tỳ khưu ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như vầy: ‘Chính đại đức là kẻ làm hư hỏng các gia đình và có hành động sai trái. Những hành động sai trái của đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Đại đức hãy rời khỏi trú xứ này, sự cư trú ở đây đối với đại đức đã đủ rồi!’ Và khi được nói như thế bởi các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy lại nói với các tỳ khưu ấy như vầy: ‘Các tỳ khưu có sự thiên vị vì thương, có sự thiên vị vì ghét, có sự thiên vị vì si mê, có sự thiên vị vì sợ hãi, cùng với tội như nhau họ lại xua đuổi vị này, họ lại không xua đuổi vị kia.’
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
So bhikkhu bhikkhūhi evamassa vacanīyo: “Mā āyasmā evaṃ avaca, na ca bhikkhū chandagāmino na ca bhikkhū dosagāmino na ca bhikkhū mohagāmino na ca bhikkhū bhayagāmino, āyasmā kho kuladūsako pāpasamācāro, āyasmato kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni cāyasmatā duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca pakkamatāyasmā imamhā āvāsā, alaṃ te idha vāsenā ”ti.
Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno tatheva paggaṇheyya, so bhikkhu bhikkhūhi yāva tatiyaṃ samanubhāsitabbo tassa paṭinissaggāya, yāva tatiyañceva samanubhāsiyamāno taṃ paṭinissajeyya, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajeyya saṅghādiseso ”ti.
12. Bhikkhu paneva aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā ’ti gāmopi nigamopi nagarampi gāmo ceva nigamo ca.
Upanissāya viharatī ’ti tattha paṭibaddhā honti cīvarapiṇḍapāta- senāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā.
Kulaṃ nāma cattāri kulāni: khattiyakulaṃ brāhmaṇakulaṃ vessakulaṃ suddakulaṃ.
Kuladūsako ’ti kulāni dūseti pupphena vā phalena vā cuṇṇena vā mattikāya vā dantakaṭṭhena vā veḷunā vā 1 vejjikāya vā jaṅghapesanikena vā.
Pāpasamācāro ’ti mālāvacchaṃ ropetipi ropāpetipi, siñcatipi siñcāpetipi, ocinātipi ocināpetipi, ganthetipi ganthāpetipi. ―pe―
Dissanti ceva suyyayanti cā ’ti ye sammukhā te passanti, ye tirokkhā te suṇanti.
Kulāni ca tena duṭṭhānī ’ti pubbe saddhā hutvā taṃ āgamma assaddhā honti, pasannā hutvā appasannā honti.
Dissanti ceva suyyanti cā ’ti ye sammukhā te passanti, ye tirokkhā te suṇanti.
So bhikkhū ’ti yo so kuladūsako bhikkhu.
Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi. Ye passanti ye suṇanti, tehi vattabbo: “Āyasmā kho kuladūsako pāpasamācāro, āyasmato kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni cāyasmatā duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca, pakkamatāyasmā imamhā āvāsā, alaṃ te idha vāsenā ”ti. Evañca so bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno te bhikkhū evaṃ vadeyya: “Chandagāmino ca bhikkhū dosagāmino ca bhikkhū mohagāmino ca bhikkhū bhayagāmino ca bhikkhū tādisikāya āpattiyā ekaccaṃ pabbājenti ekaccaṃ na pabbājentī ”ti.
So bhikkhū ’ti so kammakato bhikkhu.
1 veḷuyā - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
Vị tỳ khưu ấy nên được nói bởi các tỳ khưu như vầy: ‘Đại đức chớ có nói như thế. Các tỳ khưu không có sự thiên vị vì thương, không có sự thiên vị vì ghét, không có sự thiên vị vì si mê, không có sự thiên vị vì sợ hãi. Chính đại đức là kẻ làm hư hỏng các gia đình và có hành động sai trái. Những hành động sai trái của đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Đại đức hãy rời khỏi trú xứ này, sự cư trú ở đây đối với đại đức đã đủ rồi!’ Và khi được các tỳ khưu nói như vậy mà vị tỳ khưu ấy vẫn chấp giữ y như thế, thì vị tỳ khưu ấy nên được các tỳ khưu nhắc nhở đến lần thứ ba để dứt bỏ việc ấy. Nếu được nhắc nhở đến lần thứ ba mà dứt bỏ việc ấy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa.” 12. Vị tỳ khưu (sống nương tựa) vào ngôi làng hoặc thị trấn nọ: là ngôi làng, là thị trấn, là thành phố, là ngôi làng và luôn cả thị trấn. Sống nương tựa: các vật dụng là y phục, đồ ăn khất thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bịnh là phụ thuộc vào nơi ấy. Gia đình nghĩa là có bốn loại gia đình: Gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà- la-môn, gia đình thương buôn, và gia đình hạng cùng đinh. Kẻ làm hư hỏng các gia đình: là kẻ làm các gia đình trở thành hư hỏng với bông hoa, hoặc với trái cây, hoặc với bột tắm, hoặc với đất sét, hoặc với gỗ chà răng, hoặc với tre, hoặc bằng cách thức chữa bệnh, hoặc bằng cách đi bộ đưa tin. Có hành động sai trái: vị trồng bông hoa, vị bảo kẻ khác trồng, vị tưới bông hoa, vị bảo kẻ khác tưới, vị hái bông hoa, vị bảo kẻ khác hái, vị kết lại bông hoa, vị bảo kẻ khác kết lại. Không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa: Những ai có mặt thì nhìn thấy, những ai vắng mặt thì nghe. Các gia đình bị hư hỏng vì vị ấy: Trước kia họ mộ đạo, vì vị ấy họ trở nên không còn mộ đạo. Họ đã có niềm tin trở thành không có niềm tin. Không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa: Những ai có mặt thì nhìn thấy, những ai vắng mặt thì nghe. Vị tỳ khưu ấy: là vị tỳ khưu làm hư hỏng các gia đình. Bởi các tỳ khưu: là bởi các vị tỳ khưu khác. Các vị nào thấy, các vị nào nghe, các vị ấy nên nói rằng: “Chính đại đức là kẻ làm hư hỏng các gia đình và có hành động sai trái. Những hành động sai trái của đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Đại đức hãy rời khỏi trú xứ này, sự cư trú ở đây đối với đại đức đã đủ rồi!” Và khi được các tỳ khưu nói như thế, vị tỳ khưu ấy lại nói với các tỳ khưu ấy như vầy: “Các tỳ khưu có sự thiên vị vì thương, có sự thiên vị vì ghét, có sự thiên vị vì si mê, có sự thiên vị vì sợ hãi, cùng với tội như nhau các vị lại xua đuổi vị này, các vị lại không xua đuổi vị kia.” Vị tỳ khưu ấy: là vị tỳ khưu được thực thi hành sự.
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
Bhikkhūhī ’ti aññehi bhikkhūhi. Ye passanti ye suṇanti, tehi vattabbo: “Mā āyasmā evaṃ avaca, na ca bhikkhū chandagāmino na ca bhikkhū dosagāmino na ca bhikkhū mohagāmino na ca bhikkhū bhayagāmino; āyasmā kho kuladūsako pāpasamācāro, āyasmato kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni cāyasmatā duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca, pakkamatāyasmā imamhā āvāsā alaṃ te idha vāsenā ”ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajjati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajati, āpatti dukkaṭassa. Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu saṅghamajjhampi ākaḍḍhitvā vattabbo: “Mā āyasmā evaṃ avaca, na ca bhikkhū chandagāmino na ca bhikkhū dosagāmino na ca bhikkhū mohagāmino na ca bhikkhū bhayagāmino, āyasmā kho kuladūsako pāpasamācāro, āyasmato kho pāpakā samācārā dissanti ceva suyyanti ca, kulāni cāyasmatā duṭṭhāni dissanti ceva suyyanti ca, pakkamatāyasmā imamhā āvāsā, alaṃ te idha vāsenā ”ti.
Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace paṭinissajati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce paṭinissajati, āpatti dukkaṭassa. So bhikkhu samanubhāsitabbo. Evañca pana bhikkhave samanubhāsitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu saṅghena pabbājaniyakammakato bhikkhū chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpeti, so taṃ vatthuṃ na paṭinissajati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho, ayaṃ itthannāmo bhikkhu saṅghena pabbājaniyakammakato bhikkhū chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpeti, so taṃ vatthuṃ na paṭinissajati. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ samanubhāsati tassa vatthussa paṭinissaggāya. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno samanubhāsanā, tassa vatthussa paṭinissaggāya, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Dutiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe― Tatiyampi etamatthaṃ vadāmi ―pe―
Samanubhaṭṭho saṅghena itthannāmo bhikkhu tassa vatthussa paṭinissaggāya. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
13. Ñattiyā dukkaṭaṃ. Dvīhi kammavācāhi thullaccayā, kammavācā- pariyosāne āpatti saṅghādisesassa. Saṅghādisesaṃ ajjhāpajjantassa ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhanti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
Bởi các tỳ khưu: là bởi các vị tỳ khưu khác. Các vị nào thấy, các vị nào nghe, các vị ấy nên nói rằng: “Đại đức chớ có nói như thế. Các tỳ khưu không có sự thiên vị vì thương, không có sự thiên vị vì ghét, không có sự thiên vị vì si mê, không có sự thiên vị vì sợ hãi. Chính đại đức là kẻ làm hư hỏng các gia đình và có hành động sai trái. Những hành động sai trái của đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Đại đức hãy rời khỏi trú xứ này, sự cư trú ở đây đối với đại đức đã đủ rồi!” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Các vị sau khi nghe mà không nói thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu ấy nên được kéo đến giữa hội chúng và nên được nói rằng: “Đại đức chớ có nói như thế. Các tỳ khưu không có sự thiên vị vì thương, không có sự thiên vị vì ghét, không có sự thiên vị vì si mê, không có sự thiên vị vì sợ hãi. Chính đại đức là kẻ làm hư hỏng các gia đình và có hành động sai trái. Những hành động sai trái của đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Các gia đình bị hư hỏng vì đại đức không những được nhìn thấy mà còn được nghe đồn nữa. Đại đức hãy rời khỏi trú xứ này, sự cư trú ở đây đối với đại đức đã đủ rồi!” Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu (vị ấy) dứt bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không dứt bỏ thì phạm tội dukkaṭa. Vị tỳ khưu ấy nên được các tỳ khưu nhắc nhở. Và này các tỳ khưu, nên được nhắc nhở như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) khi được hội chúng thực thi hình phạt xua đuổi lại lên án các tỳ khưu có sự thiên vị vì thương, có sự thiên vị vì ghét, có sự thiên vị vì si mê, có sự thiên vị vì sợ hãi. Vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) khi được hội chúng thực thi hình phạt xua đuổi lại lên án các tỳ khưu có sự thiên vị vì thương, có sự thiên vị vì ghét, có sự thiên vị vì si mê, có sự thiên vị vì sợ hãi. Vị ấy không dứt bỏ sự việc ấy. Hội chúng nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy. Đại đức nào đồng ý việc nhắc nhở vị tỳ khưu tên (như vầy) để dứt bỏ sự việc ấy xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ nhì. ―(như trên)― Tôi xin thông báo sự việc này lần thứ ba. ―(như trên)― Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng nhắc nhở để dứt bỏ sự việc ấy. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.” 13. Tội dukkaṭa do lời đề nghị. Các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự. Khi chấm dứt tuyên ngôn của hành sự thì phạm tội saṅghādisesa. Đối với vị vi phạm tội saṅghādisesa, thì tội dukkaṭa do lời đề nghị và các tội thullaccaya do hai lời tuyên ngôn của hành sự hết hiệu lực.
Pārājikapāḷi Kuladūsakasikkhāpadaṃ - 13
Saṅghādiseso ’ti saṅghova tassā āpattiyā parivāsaṃ deti mūlāya paṭikassati mānattaṃ deti abbheti, na sambahulā na ekapuggalo, tena vuccati saṅghādiseso ’ti. Tasseva āpattinikāyassa nāmakammaṃ adhivacanaṃ, tenapi vuccati saṅghādiseso ’ti.
15. Dhammakamme dhammakammasaññī na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme vematiko na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Dhammakamme adhammakammasaññī na paṭinissajati, āpatti saṅghādisesassa. Adhammakamme dhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme vematiko āpatti dukkaṭassa. Adhammakamme adhammakammasaññī, āpatti dukkaṭassa.
16. Anāpatti asamanubhāsantassa, paṭinissajantassa, ummattakassa, 1 ādikammikassā ”ti.
Kuladūsakasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
17. Uddiṭṭhā kho āyasmanto terasa saṅghādisesā dhammā, nava paṭhamāpattikā, cattāro yāvatatiyakā, yesaṃ bhikkhu aññataraṃ vā aññataraṃ vā āpajjitvā yāvatihaṃ jānaṃ paṭicchādeti tāvatihaṃ tena bhikkhunā akāmā parivatthabbaṃ. Parivutthaparivāsena bhikkhunā uttari chārattaṃ bhikkhu mānattāya paṭipajjitabbaṃ. Ciṇṇamānatto bhikkhu yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṅgho, tattha so bhikkhu abbhetabbo. Ekenapi ce ūno vīsatigaṇo bhikkhusaṅgho taṃ bhikkhuṃ abbheyya, so ca bhikkhu anabbhito. Te ca bhikkhū gārayhā. Ayaṃ tattha sāmīci. Tatthāyasmante pucchāmi kaccittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Tatiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Terasakaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
TASSUDDĀNAṂ
Vissaṭṭhi kāyasaṃsaggo duṭṭhullaṃ attakāmataṃ, sañcarittaṃ kuṭī ceva vihāro ca amūlakaṃ. Kiñci desañca bhedo ca tasseva anuvattakā, dubbacaṃ kuladūsañca saṅghādisesā terasā ”ti.
Saṅghādisesakaṇḍo niṭṭhito. --ooOoo--
1 khittacittassa vedanaṭṭhassa - Syā adhikaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều saṅghādisesa về vị làm hư hỏng - 13
Tội saṅghādisesa: Chỉ có hội chúng–không phải một số vị, không phải một cá nhân–ban cho hình phạt parivāsa của tội ấy, cho thực hành lại từ đầu, ban cho hình phạt mānatta, cho giải tội; vì thế được gọi là “tội saṅghādisesa.” Là việc định danh, tức là việc đặt tên cho cả nhóm tội giống như tội ấy; cũng vì thế được gọi là “tội saṅghādisesa.” 15. Hành sự đúng Pháp, nhận biết là hành sự đúng Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, có sự hoài nghi, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự đúng Pháp, (lầm) tưởng là hành sự sai Pháp, vị không dứt bỏ thì phạm tội saṅghādisesa. Hành sự sai Pháp, (lầm) tưởng là hành sự đúng Pháp, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Hành sự sai Pháp, nhận biết là hành sự sai Pháp, phạm tội dukkaṭa. 16. Vị chưa được nhắc nhở, vị dứt bỏ, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về vị làm hư hỏng các gia đình. --ooOoo--
17. Bạch chư đại đức, mười ba điều saṅghādisesa đã được đọc tụng xong, chín điều bị phạm tội ngay lúc vừa mới vi phạm, bốn điều (khi được nhắc nhở) đến lần thứ ba. Vị tỳ khưu vi phạm điều nọ hoặc điều kia thuộc về các điều này và che giấu biết được bao nhiêu ngày thì vị tỳ khưu ấy phải chịu hình phạt parivāsa không theo ý muốn bấy nhiêu ngày. Vị tỳ khưu đã trải qua hình phạt parivāsa nên thực hành thêm sáu đêm mānatta dành cho tỳ khưu. Vị tỳ khưu có hình phạt mānatta đã được hoàn tất thì vị tỳ khưu ấy nên được giải tội tại nơi nào có hội chúng tỳ khưu nhóm hai mươi vị. Nếu hội chúng tỳ khưu nhóm hai mươi vị chỉ thiếu đi một mà giải tội cho vị tỳ khưu ấy thì vị tỳ khưu ấy chưa được giải tội và các tỳ khưu ấy bị khiển trách. Đây là điều đúng đắn trong trường hợp ấy. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Dứt Chương Mười Ba Pháp. --ooOoo--
TÓM LƯỢC CHƯƠNG NÀY:
Sự xuất ra (tinh dịch), việc xúc chạm cơ thể, (nói lên) lời thô tục, tình dục cho bản thân, mai mối, và liêu cốc, trú xá, và không có nguyên cớ. Điều nhỏ nhặt nào đó, sự chia rẽ (hội chúng), những kẻ ủng hộ vị ấy, vị khó dạy, và làm hư hỏng các gia đình, là mười ba điều học saṅghādisesa.
Dứt Chương saṅghādisesa. --ooOoo--
4. ANIYATAKAṆḌO Ime kho panāyasmanto dve aniyatā dhammā uddesaṃ āgacchanti:
4. 1. PAṬHAMA ANIYATASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī sāvatthiyaṃ kulūpago hoti. Bahukāni kulāni upasaṅkamati. Tena kho pana samayena āyasmato udāyissa upaṭṭhākakulassa kumārikā aññatarassa kulassa kumārakassa dinnā hoti. Atha kho āyasmā udāyī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā manusse pucchi: “Kahaṃ itthannāmā ”ti? “Dinnā bhante 1
amukassa kulassa kumārakassā ”ti.
2. Tampi kho kulaṃ āyasmato udāyissa upaṭṭhākaṃ hoti. Atha kho āyasmā udāyī yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā manusse pucchi: “Kahaṃ itthannāmā ”ti? “Esāyya ovarake nisinnā ”ti. Atha kho āyasmā udāyī yena sā kumārikā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā tassā kumārikāya saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappesi kālayuttaṃ samullapanto kālayuttaṃ dhammaṃ bhaṇanto.
3. Tena kho pana samayena visākhā migāramātā bahuputtā hoti bahunattā arogaputtā aroganattā abhimaṅgalasammatā. Manussā yaññesu chanesu ussavesu visākhaṃ migāramātaraṃ paṭhamaṃ bhojenti. Atha kho visākhā migāramātā nimantitā taṃ kulaṃ agamāsi. Addasā kho visākhā migāramātā āyasmantaṃ udāyiṃ tassā kumārikāya saddhiṃ ekaṃ ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisinnaṃ. Disvāna āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Idaṃ bhante nacchannaṃ nappatirūpaṃ, yaṃ ayyo mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappeti. Kiñcāpi bhante ayyo anatthiko tena dhammena, api ca dussaddhāpayā appasannā manussā ”ti.
4. Evampi kho āyasmā udāyī visākhāya migāramātuyā vuccamāno nādiyi. Atha kho visākhā migāramātā nikkhamitvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappessatī ”ti?
1 te evamāhaṃsu - Ma.
4. CHƯƠNG ANIYATA: Bạch chư đại đức, hai điều aniyata này được đưa ra đọc tụng.
4. 1. ĐIỀU HỌC ANIYATA THỨ NHẤT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi là vị thường tới lui với các gia đình và đi đến nhiều gia đình ở thành Sāvatthī. Vào lúc bấy giờ, người con gái của gia đình hộ độ đại đức Udāyi đã được gả cho người con trai của gia đình nọ. Khi ấy vào buổi sáng, đại đức Udāyi đã mặc y, cầm y bát, đi đến gia đình ấy, sau khi đến đã hỏi mọi người rằng: - “Cô gái tên (như vầy) ở đâu?” - “Thưa ngài, cô ấy đã được gả cho người con trai của gia đình kia rồi.
2. Và gia đình ấy cũng là người hộ độ cho đại đức Udāyi. Sau đó, đại đức Udāyi đã đi đến gia đình ấy, sau khi đến đã hỏi mọi người rằng: - “Cô gái tên (như vầy) ở đâu? - “Thưa ngài, cô ấy ngồi ở phòng trong. Khi ấy, đại đức Udāyi đã đi đến gặp người con gái ấy, sau khi đến đã cùng với người con gái ấy, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động, tùy lúc thì tâm sự, tùy lúc thì nói Pháp.[*]
3. Vào lúc bấy giờ, bà Visākhā mẹ của Migāra có nhiều con trai, có nhiều cháu trai,[*] có các con trai không bệnh tật, có các cháu trai không bệnh tật, được xem là điều đại kiết tường. Trong những dịp tế lễ, hội hè, đình đám, dân chúng thường ưu tiên mời bà Visākhā mẹ của Migāra dự tiệc. Khi ấy, bà Visākhā mẹ của Migāra được thỉnh mời nên đã đi đến gia đình ấy. Rồi bà Visākhā mẹ của Migāra đã nhìn thấy đại đức Udāyi cùng với người con gái ấy, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động, sau khi nhìn thấy đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, điều này là không thích hợp, là không đúng đắn. Là việc ngài đại đức cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động. Thưa ngài, mặc dầu ngài đại đức không có ước muốn gì đến chuyện ấy, tuy nhiên những người không có niềm tin thì khó mà thuyết phục lắm.”
4. Tuy được bà Visākhā mẹ của Migāra nói như thế, đại đức Udāyi đã không lưu tâm đến. Sau đó, bà Visākhā mẹ của Migāra đã ra về và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động?”
Pārājikapāḷi Paṭhama aniyatasikkhāpadaṃ
5. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappeyya, tamenaṃ saddheyyavacasā upāsikā disvā tiṇṇaṃ dhammānaṃ aññatarena vadeyya, pārājikena vā saṅghādisesena vā pācittiyena vā, nisajjaṃ bhikkhu paṭijānamāno tiṇṇaṃ dhammānaṃ aññatarena kāretabbo pārājikena vā saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya, tena so bhikkhu kāretabbo. Ayaṃ dhammo aniyato ”ti.
6. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī, na petī, na tiracchānagatā, antamaso tadahujātāpi dārikā pageva mahattarī. 1
Saddhin ’ti ekato.
Eko ekāyā ’ti bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca.
Raho nāma cakkhussa raho sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṃ vā nikhaṇiyamāne bhamukaṃ vā ukkhipiyamāne sīsaṃ vā ukkhipiyamāne passituṃ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakatikathā sotuṃ.
Paṭicchannaṃ nāma āsanaṃ kuḍḍena vā2 kavāṭena vā kilañjena vā sāṇipākārena vā rukkhena vā thambhena vā kotthaliyā vā yena kenaci paṭicchannaṃ hoti.
Alaṃkammaniye ’ti sakkā hoti methunaṃ dhammaṃ patisevituṃ.
Nisajjaṃ kappeyyā ’ti mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā. Bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā. Ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā.
Saddheyyavacasā nāma āgataphalā abhisametāvinī viññātasāsanā.
1 2 mahantatarī - Syā. kuṭṭena vā - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều học Aniyata thứ nhất
5. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. “Này Udāyi, nghe nói ngươi cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động, có nữ cư sĩ có lời nói đáng tin cậy sau khi thấy rồi tố cáo vị ấy với một tội nào đó trong ba tội: hoặc là với tội pārājika, hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya. (Nếu) vị tỳ khưu thú nhận việc ngồi thì nên được hành xử với một tội nào đó trong ba tội: hoặc là với tội pārājika, hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya; hoặc là nữ cư sĩ có lời nói đáng tin cậy ấy tố cáo với tội nào thì nên hành xử vị tỳ khưu ấy theo tội ấy. Đây là điều aniyata.”
6. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Người nữ nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, ngay cả đứa bé gái mới sanh ngày hôm ấy cho đến bà lão. Với: cùng chung. Một nam một nữ: chỉ có vị tỳ khưu và người nữ. Kín đáo: nghĩa là kín đáo đối với mắt, kín đáo đối với tai. Kín đáo đối với mắt nghĩa là không thể nhìn thấy trong khi bị che mắt lại, trong khi nhướng mày, trong khi ngẩng đầu lên. Kín đáo đối với tai nghĩa là không thể nghe lời nói (với giọng) bình thường. Chỗ ngồi được che khuất là không được che khuất bởi bức tường, hoặc bởi cánh cửa, hoặc bởi tấm màn, hoặc bởi tấm vách chắn, hoặc bởi cội cây, hoặc bởi cột nhà, hoặc bởi nhà kho, hoặc bởi bất cứ vật gì. Thuận tiện cho hành động: là có thể thực hiện việc đôi lứa. Ngồi: Khi người nữ đang ngồi thì vị tỳ khưu ngồi gần hoặc nằm gần, khi vị tỳ khưu đang ngồi thì người nữ ngồi gần hoặc nằm gần, hoặc cả hai đang ngồi, hoặc cả hai đang nằm. Có lời nói đáng tin cậy nghĩa là người nữ đã chứng Thánh Quả, đã thông suốt Tứ Diệu Đế, đã hiểu rõ Tam Học: Giới, Định, Tuệ. 1
1 Hai từ abhisametāvinī và viññātasāsanā được ghi nghĩa theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa (Vin.A. iii, 632).
Pārājikapāḷi Paṭhama aniyatasikkhāpadaṃ
Upāsikā nāma buddhaṃ saraṇaṃ gatā dhammaṃ saraṇaṃ gatā saṅghaṃ saraṇaṃ gatā.
Disvā ’ti passitvā.
Tiṇṇaṃ dhammānaṃ aññatarena vadeyya, pārājikena vā saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Nisajjaṃ bhikkhu paṭijānamāno tiṇṇaṃ dhammānaṃ aññatarena kāretabbo pārājikena vā saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya, tena so bhikkhu kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ patisevanto ”ti. So ca 1 taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ patisevanto ”ti. So ce evaṃ vadeyya: “Saccāhaṃ nisinno no ca kho methunaṃ dhammaṃ patisevin ”ti, nisajjāya kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ patisevanto ”ti. So ce evaṃ vadeyya: “Nāhaṃ nisinno api ca kho nipanno ”ti, nipajjāya kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ patisevanto ”ti. So ce evaṃ vadeyya: “Nāhaṃ nisinno, api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbā.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nipanno mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ patisevanto ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nipanno mātugāmassa methunaṃ dhammaṃ patisevanto ”ti. So ce evaṃ vadeyya: “Saccāhaṃ nipanno. No ca kho methunaṃ dhammaṃ patisevin ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno, api ca kho nisinno ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjanto ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. ―pe― “Saccāhaṃ nisinno, no ca kho kāyasaṃsaggaṃ samāpajjin ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno, api ca kho nipanno ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno, api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nipanno mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjanto ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. ―pe― “Saccāhaṃ nipanno, no ca kho kāyasaṃsaggaṃ samāpajjin ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno, api ca kho nisinno ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno, api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo. 1 so ce - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều học Aniyata thứ nhất
Nữ cư sĩ nghĩa là người nữ đã đi đến nương nhờ đức Phật, đã đi đến nương nhờ Giáo Pháp, đã đi đến nương nhờ Hội Chúng. Sau khi thấy: sau khi đã nhìn thấy. (Cô ấy) có thể tố cáo với một tội nào đó trong ba tội: hoặc là với tội pārājika, hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya. (Nếu) vị tỳ khưu thú nhận việc ngồi thì nên được hành xử với một tội nào đó trong ba tội: hoặc là với tội pārājika, hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya; hoặc là nữ cư sĩ có lời nói đáng tin cậy ấy tố cáo với tội nào thì nên hành xử vị tỳ khưu ấy theo tội ấy. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã ngồi và đang thực hiện việc đôi lứa với người nữ,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã ngồi và đang thực hiện việc đôi lứa với người nữ,” nếu vị ấy nói như vầy: “Sự thật là tôi đã ngồi nhưng tôi đã không thực hiện việc đôi lứa” thì nên hành xử theo việc ngồi. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã ngồi và đang thực hiện việc đôi lứa với người nữ,” nếu vị ấy nói như vầy: “Tôi đã không ngồi nhưng đã nằm” thì nên hành xử theo việc nằm. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã ngồi và đang thực hiện việc đôi lứa với người nữ,” nếu vị ấy nói như vầy: “Tôi đã không ngồi nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã nằm và đang thực hiện việc đôi lứa với người nữ,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã nằm và đang thực hiện việc đôi lứa với người nữ,” nếu vị ấy nói như vầy: “Sự thật là tôi đã nằm nhưng tôi đã không thực hiện việc đôi lứa” thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã ngồi” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―nt― “Tôi đã không nằm nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã ngồi và đang thực hiện việc xúc chạm cơ thể với người nữ,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. ―(như trên)― “Sự thật là tôi đã ngồi nhưng tôi đã không thực hiện việc xúc chạm cơ thể” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã nằm” thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã nằm và đang thực hiện việc xúc chạm cơ thể với người nữ,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. ―(như trên)― “Sự thật là tôi đã nằm nhưng tôi đã không thực hiện việc xúc chạm cơ thể” thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã ngồi” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã đứng” thì không nên hành xử.
Pārājikapāḷi Dutiya aniyatasikkhāpadaṃ
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisinno ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno, api ca kho nipanno ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nipanno ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho nisinno ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Aniyato ’ti na niyato pārājikaṃ vā saṅghādiseso vā pācittiyaṃ vā.
7. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ paṭijānāti āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ na paṭijānāti āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ paṭijānāti āpattiṃ na paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ na paṭijānāti āpattiṃ na paṭijānāti, na kāretabbo.
Gamanaṃ na paṭijānāti nisajjaṃ paṭijānāti āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ na paṭijānāti nisajjaṃ na paṭijānāti, āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ na paṭijānāti nisajjaṃ paṭijānāti āpattiṃ na paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. Gamanaṃ na paṭijānāti nisajjaṃ na paṭijānāti āpattiṃ na paṭijānāti, na kāretabbo ”ti.
Paṭhama aniyatasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
4. 2. DUTIYA ANIYATASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṃkammaniye nisajjaṃ kappetun ’ti tassāyeva kumārikāya saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesi. Kālayuttaṃ samullapanto kālayuttaṃ dhammaṃ bhaṇanto. Dutiyampi kho visākhā migāramātā nimantitā taṃ kulaṃ agamāsi. Addasā kho visākhā migāramātā āyasmantaṃ udāyiṃ tassā yeva kumārikāya saddhiṃ ekaṃ ekāya 1 raho nisinnaṃ, disvāna āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Idaṃ bhante nacchannaṃ nappatirūpaṃ, yaṃ ayyo mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappeti. Kiñcāpi bhante ayyo anatthiko tena dhammena, api ca dussaddhāpayā appasannā manussā ”ti. Evampi kho āyasmā udāyī visākhāya migāramātuyā vuccamāno nādiyi.
1 eko ekāya - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều học Aniyata thứ nhì
Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức cùng với người nữ, một nam một nữ đã ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã nằm” thì nên hành xử theo việc nằm. ―nt― “Tôi đã không ngồi nhưng đã đứng” thì không nên hành xử.
Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức cùng với người nữ, một nam một nữ đã nằm xuống ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã ngồi” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―nt― “Tôi đã không nằm nhưng đã đứng” thì không nên hành xử.
Tội aniyata: không chắc chắn là tội pārājika, hay là tội saṅghādisesa, hay là tội pācittiya.
7. Vị thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì nên hành xử theo việc ngồi. Vị thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì không nên hành xử.
Vị không thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị không thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị không thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì nên hành xử theo việc ngồi. Vị không thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì không nên hành xử.”
Dứt điềuhọc aniyata thứ nhất. --ooOoo--
4. 2. ĐIỀU HỌC ANIYATA THỨ NHÌ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm đoán việc cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở chỗ ngồi kín đáo, được che khuất, thuận tiện cho hành động” nên đã cùng với chính người con gái ấy, một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo, tùy lúc thì tâm sự, tùy lúc thì nói Pháp. Đến lần thứ nhì, bà Visākhā mẹ của Migāra được thỉnh mời nên đã đi đến gia đình ấy. Rồi bà Visākhā mẹ của Migāra đã nhìn thấy đại đức Udāyi cùng với chính người con gái ấy, một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo, sau khi nhìn thấy đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, điều này là không thích hợp, là không đúng đắn. Là việc ngài đại đức cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo. Thưa ngài, mặc dầu ngài đại đức không có ước muốn gì đến chuyện ấy, tuy nhiên những người không có niềm tin thì khó mà thuyết phục lắm.” Tuy được bà Visākhā mẹ của Migāra nói như thế, đại đức Udāyi đã không lưu tâm đến.
Pārājikapāḷi Dutiya aniyatasikkhāpadaṃ
2. Atha kho visākhā migāramātā nikkhamitvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Naheva kho pana paṭicchannaṃ āsanaṃ hoti nālaṃkammaniyaṃ, alañca kho hoti mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsituṃ. Yo pana bhikkhu tathārūpe āsane mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisajjaṃ kappeyya, tamenaṃ saddheyyavacasā upāsikā disvā dvinnaṃ dhammānaṃ aññatarena vadeyya saṅghādisesena vā pācittiyena vā, nisajjaṃ bhikkhu paṭijānamāno dvinnaṃ dhammānaṃ aññatarena kāretabbo saṅghādisesena vā pācittiyena vā. Yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya tena so bhikkhu kāretabbo. Ayampi dhammo aniyato ”ti.
3. Naheva kho pana paṭicchannaṃ āsanaṃ hotī ’ti apaṭicchannaṃ hoti, kuḍḍena vā kavāṭena vā kilañjena vā sāṇipākārena vā rukkhena vā thambhena vā kotthaliyā vā yena kenaci apaṭicchannaṃ hoti.
Nālaṃkammaniyan ’ti na sakkā hoti methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ.
Alañca kho hoti mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsitun ’ti sakkā hoti mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsituṃ.
Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Tathārūpe āsane ’ti evarūpe āsane.
Mātugāmo nāma manussitthī, na yakkhī na petī na tiracchānagatā, viññū paṭibalā subhāsitadubbhāsitaṃ duṭṭhullāduṭṭhullaṃ ājānituṃ.
Saddhin ’ti ekato.
Eko ekāyā ’ti bhikkhu ceva hoti mātugāmo ca.
Raho nāma cakkhussa raho sotassa raho. Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṃ vā nikhaṇiyamāne bhamukaṃ vā ukkhipiyamāne sīsaṃ vā ukkhipiyamāne passituṃ. Sotassa raho nāma na sakkā hoti pakatikathā sotuṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều học Aniyata thứ nhì
2. Sau đó, bà Visākhā mẹ của Migāra đã ra về và đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này Udāyi, nghe nói ngươi cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Hơn nữa, khi chỗ ngồi là không được che khuất, không thuận tiện cho hành động, nhưng thích hợp để nói với người nữ bằng những lời thô tục. Vị tỳ khưu nào ở chỗ ngồi có hình thức như thế cùng với người nữ, một nam một nữ ngồi ở nơi kín đáo, có nữ cư sĩ có lời nói đáng tin cậy sau khi thấy rồi tố cáo vị ấy với một tội nào đó trong hai tội: hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya. (Nếu) vị tỳ khưu thú nhận việc ngồi thì nên hành xử với một tội nào đó trong hai tội: hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya; hoặc là nữ cư sĩ có lời nói đáng tin cậy ấy tố cáo với tội nào thì nên hành xử vị tỳ khưu ấy theo tội ấy. Đây cũng là điều aniyata.”
3. Hơn nữa, khi chỗ ngồi là không được che khuất: là không được che khuất bởi bức tường, hoặc bởi cánh cửa, hoặc bởi tấm màn, hoặc bởi tấm vách chắn, hoặc bởi cội cây, hoặc bởi cột nhà, hoặc bởi nhà kho, hoặc bởi bất cứ vật gì. Không thuận tiện cho hành động: là không thể thực hiện việc đôi lứa. Nhưng thích hợp để thốt ra với người nữ bằng những lời thô tục: là có thể nói với người nữ bằng những lời thô tục. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Ở chỗ ngồi có hình thức như thế: ở chỗ ngồi y như thế ấy. Người nữ nghĩa là nữ nhân loại, không phải nữ Dạ-xoa, không phải ma nữ, không phải loài thú cái, có trí suy xét, có khả năng nhận biết lời nói tốt và lời nói xấu, là (lời nói) thô tục và không thô tục. Với: cùng chung. Một nam một nữ: chỉ có vị tỳ khưu và người nữ. Kín đáo: nghĩa là kín đáo đối với mắt, kín đáo đối với tai.Kín đáo đối với mắt nghĩa là không thể nhìn thấy trong khi bị che mắt lại, trong khi nhướng mày, trong khi ngẩng đầu lên. Kín đáo đối với tai nghĩa là không thể nghe lời nói (với giọng) bình thường.
Pārājikapāḷi Dutiya aniyatasikkhāpadaṃ
Nisajjaṃ kappeyyā ’ti mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti upanipanno vā, bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti upanipanno vā, ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā.
Saddheyyavacasā nāma āgataphalā abhisametāvinī viññātasāsanā.
Upāsikā nāma buddhaṃ saraṇaṃ gatā dhammaṃ saraṇaṃ gatā saṅghaṃ saraṇaṃ gatā.
Disvā ’ti passitvā.
Dvinnaṃ dhammānaṃ aññatarena vadeyya saṅghādisesena vā pācittiyena vā nipajjaṃ bhikkhu paṭijānamāno dvinnaṃ dhammānaṃ aññatarena kāretabbo saṅghādisesena vā pācittiyena vā, yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya, tena so bhikkhu kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjanto ”ti. So ca 1 taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjanto ”ti. So ce evaṃ vadeyya: “Saccāhaṃ nisinno no ca kho kāyasaṃsaggaṃ samāpajjin ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno api ca kho nipanno ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho nipanno mātugāmena saddhiṃ kāyasaṃsaggaṃ samāpajjanto ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. ―pe― “Saccāhaṃ nipanno no ca kho kāyasaṃsaggaṃ samāpajjin ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho nisinno ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyassa mayā sutaṃ nisinnassa mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsantassā ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. ―pe― “Saccāhaṃ nisinno no ca kho duṭṭhullāhi vācāhi obhāsin ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno api ca kho nipanno ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyassa mayā sutaṃ nipannassa mātugāmaṃ duṭṭhullāhi vācāhi obhāsantassā ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. ―pe― “Saccāhaṃ nipanno no ca kho duṭṭhullāhi vācāhi obhāsin ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho nisinno ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
1 so ce - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều học Aniyata thứ nhì
Ngồi: Khi người nữ đang ngồi thì vị tỳ khưu ngồi gần hoặc nằm gần, khi vị tỳ khưu đang ngồi thì người nữ ngồi gần hoặc nằm gần, hoặc cả hai đang ngồi, hoặc cả hai đang nằm. Có lời nói đáng tin cậy: nghĩa là người nữ đã chứng Thánh Quả, đã thông suốt Tứ Diệu Đế, đã hiểu rõ Tam Học: Giới, Định, Tuệ. Nữ cư sĩ nghĩa là người nữ đã đi đến nương nhờ đức Phật, đã đi đến nương nhờ Giáo Pháp, đã đi đến nương nhờ Hội Chúng. Sau khi thấy: sau khi đã nhìn thấy. (Cô ấy) có thể tố cáo với một tội nào đó trong hai tội: hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya, (nếu) vị tỳ khưu thú nhận việc ngồi thì nên được hành xử với một tội nào đó trong hai tội: hoặc là với tội saṅghādisesa, hoặc là với tội pācittiya; hoặc là nữ cư sĩ có lời nói đáng tin cậy ấy tố cáo với tội nào thì nên hành xử vị tỳ khưu ấy theo tội ấy. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã ngồi và đang thực hiện việc xúc chạm cơ thể với người nữ,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã ngồi và đang thực hiện việc xúc chạm cơ thể với người nữ,” nếu vị ấy nói như vầy: “Sự thật là tôi đã ngồi nhưng tôi đã không thực hiện việc xúc chạm cơ thể” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã nằm” thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức đã nằm và đang thực hiện việc xúc chạm cơ thể với người nữ,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. ―(như trên)― “Sự thật là tôi đã nằm nhưng tôi đã không thực hiện việc xúc chạm cơ thể” thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã ngồi” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã nghe được rằng ngài đại đức đã ngồi và đang nói với người nữ bằng những lời thô tục,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. ―(như trên)― “Sự thật là tôi đã ngồi nhưng tôi đã không nói với người nữ bằng những lời thô tục” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã nằm” thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã nghe được rằng ngài đại đức đã nằm và đang nói với người nữ bằng những lời thô tục,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo tội vi phạm. ―nt― “Sự thật là tôi đã nằm nhưng tôi đã không nói bằng những lời thô tục” thì nên hành xử theo việc nằm. ―nt― “Tôi đã không nằm nhưng đã ngồi” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―nt― “Tôi đã không nằm nhưng đã đứng” thì không nên hành xử.
Pārājikapāḷi Dutiya aniyatasikkhāpadaṃ
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nisinno ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno api ca kho nipanno ”ti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nisinno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Sā ce evaṃ vadeyya: “Ayyo mayā diṭṭho mātugāmena saddhiṃ eko ekāya raho nipanno ”ti. So ca taṃ paṭijānāti, nipajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho nisinno ”ti, nisajjāya kāretabbo. ―pe― “Nāhaṃ nipanno api ca kho ṭhito ”ti, na kāretabbo.
Ayampī ’ti purimaṃ upādāya vuccati.
Aniyato ’ti na niyato saṅghādiseso vā pācittiyaṃ vā.
4. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ paṭijānāti āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ na paṭijānāti āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ paṭijānāti āpattiṃ na paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. Gamanaṃ paṭijānāti nisajjaṃ na paṭijānāti āpattiṃ na paṭijānāti, na kāretabbo.
Gamanaṃ na paṭijānāti nisajjaṃ paṭijānāti, āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ na paṭijānāti nisajjaṃ na paṭijānāti āpattiṃ paṭijānāti, āpattiyā kāretabbo. Gamanaṃ na paṭijānāti, nisajjaṃ paṭijānāti, āpattiṃ na paṭijānāti, nisajjāya kāretabbo. Gamanaṃ na paṭijānāti, nisajjaṃ na paṭijānāti, āpattiṃ na paṭijānāti, na kāretabboti.
Dutiya aniyatasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. Uddiṭṭhā kho āyasmanto dve aniyatā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi kaccittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Tatiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti. --ooOoo--
TASSUDDĀNAṂ
Alaṃkammaniyañceva tatheva ca naheva kho, aniyatā supaññattā buddhaseṭṭhena tādinā ”ti.
Aniyatakaṇḍo niṭṭhito. --ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều học Aniyata thứ nhì
Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức cùng với người nữ, một nam một nữ đã ngồi ở chỗ kín đáo,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã nằm” thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không ngồi nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Nếu cô ấy tố cáo như vầy: “Tôi đã thấy ngài đại đức cùng với người nữ, một nam một nữ đã nằm ở chỗ kín đáo,” và vị ấy thú nhận điều ấy thì nên hành xử theo việc nằm. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã ngồi” thì nên hành xử theo việc ngồi. ―(như trên)― “Tôi đã không nằm nhưng đã đứng” thì không nên hành xử. Đây cũng là: được gọi như thế vì có liên quan đến điều trước. Tội aniyata: không chắc chắn là tội saṅghādisesa, hay là tội pācittiya. 4. Vị thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì nên hành xử theo việc ngồi. Vị thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì không nên hành xử. Vị không thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị không thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, thú nhận tội thì nên hành xử theo tội vi phạm. Vị không thú nhận việc đi đến, thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì nên hành xử theo việc ngồi. Vị không thú nhận việc đi đến, không thú nhận việc ngồi xuống, không thú nhận tội thì không nên hành xử.”
Dứt điều học aniyata thứ nhì. --ooOoo--
5. Bạch chư đại đức, hai điều aniyata đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.” --ooOoo--
TÓM LƯỢC CHƯƠNG NÀY:
(Nơi) thuận tiện cho hành động, và tương tợ y như thế về nơi không thuận tiện. (Hai) điều học aniyata đã khéo được quy định bởi đức Phật tối thượng như thế ấy. Dứt Chương Aniyata. --ooOoo--
5. NISSAGGIYAKAṆḌO Ime kho panāyasmanto tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammā uddesaṃ āgacchanti.
5. 1. CĪVARAVAGGO 5. 1. 1. PAṬHAMA KAṬHINASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati gotamake cetiye. Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṃ ticīvaraṃ anuññātaṃ hoti. Chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā ticīvaraṃ anuññātan ’ti aññeneva ticīvarena gāmaṃ pavisanti, aññena 1 ticīvarena ārāme acchanti, aññena1 ticīvarena nahānaṃ otaranti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekacīvaraṃ dhāressantī ”ti? Atha kho te bhikkhū 2 bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave atirekacīvaraṃ dhārethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā atirekacīvaraṃ dhāressatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu atirekacīvaraṃ dhāreyya nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti.
[Mūlapaññatti]
2. Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa atirekacīvaraṃ uppannaṃ hoti. Āyasmā ca ānando taṃ cīvaraṃ āyasmato sāriputtassa dātukāmo hoti. Āyasmā ca sāriputto sākete viharati. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi: “‘Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ na atirekacīvaraṃ dhāretabban ’ti. Idañca me atirekacīvaraṃ uppannaṃ, ahañcimaṃ cīvaraṃ āyasmato sāriputtassa dātukāmo, āyasmā ca sāriputto sākete viharati, kathannu kho mayā paṭipajjitabban ”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi. “Kīva ciraṃ panānanda sāriputto āgacchissatī ”ti? “Navamaṃ vā bhagavā divasaṃ dasamaṃ cā ”ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 aññeneva - Syā. 2 chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā - Machasam adhikaṃ.
5. CHƯƠNG NISSAGGIYA: Bạch chư đại đức, ba mươi điều nissaggiya pācittiya này được đưa ra đọc tụng.
5. 1. PHẨM Y: 5. 1. 1. ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ KAṬHINA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Vesālī, ở tháp thờ Gotamaka. Vào lúc bấy giờ, ba y đã được đức Thế Tôn cho phép đến các tỳ khưu. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Ba y đã được đức Thế Tôn cho phép” nên đi vào làng với ba y nọ, mặc ở trong tu viện với ba y khác, và đi xuống tắm với ba y khác nữa. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại sử dụng y phụ trội?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi sử dụng y phụ trội, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại sử dụng y phụ trội vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào sử dụng y phụ trội thì phạm tội nissaggiya pācittiya.”
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.
[Sự quy định căn bản]
2. Vào lúc bấy giờ, có y phụ trội phát sanh đến đại đức Ānanda. Đại đức Ānanda có ý định dâng y ấy đến đại đức Sāriputta. Và đại đức Sāriputta cư ngụ ở Sāketa. Khi ấy, đại đức Ānanda đã khởi ý điều này: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định là: ‘Không được sử dụng y phụ trội’ và y phụ trội này đã được phát sanh đến ta. Và ta có ý định dâng y này đến đại đức Sāriputta mà đại đức Sāriputta cư ngụ ở Sāketa; vậy ta nên thực hành như thế nào?” Sau đó, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Ānanda, bao lâu nữa Sāriputta sẽ đi đến đây?” - “Bạch Thế Tôn, ngày thứ chín hoặc ngày thứ mười.” Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép cất giữ 1 y phụ trội tối đa mười ngày. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
1 Động từ dhāreti có nghĩa chính là “mang, mặc, v.v...” nhưng để phù hợp với ngữ cảnh từ dịch Việt đã được biến đổi ít nhiều như là “cất giữ, sử dụng, v.v...”
Pārājikapāḷi Paṭhamakaṭhinasikkhāpadaṃ - 5. 1. 1.
“Niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā ubbhatasmiṃ kaṭhine dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretabbaṃ. Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti. [Dutiyapaññatti] 3. Niṭṭhitacīvarasmin ’ti bhikkhuno cīvaraṃ kataṃ vā hoti naṭṭhaṃ vā vinaṭṭhaṃ vā daḍḍhaṃ vā cīvarāsā vā upacchinnā. Ubbhatasmiṃ kaṭhine ’ti aṭṭhannaṃ mātikānaṃ aññatarāya mātikāya ubbhataṃ hoti, saṅghena vā antarā ubbhataṃ hoti. Dasāhaparaman ’ti dasāhaparamatā 1 dhāretabbaṃ. Atirekacīvaraṃ nāma anadhiṭṭhitaṃ avikappitaṃ. Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ. Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ hotī ’ti 2 ekādase aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti, nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: 3 Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Idaṃ me bhante cīvaraṃ dasāhātikkantaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti.3 Nissajitvā3 āpatti desetabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhacīvaraṃ dātabbaṃ: Suṇātu me bhante saṅgho. Idaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā ”ti. 4. Tena bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassu vacanīyā: “Idamme bhante cīvaraṃ dasāhātikkantaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ āyasmantānaṃ nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhacīvaraṃ dātabbaṃ. “Suṇantu me āyasmantā. Idaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṃ āyasmantānaṃ nissaṭṭhaṃ. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, āyasmantā imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyun ”ti. 5. Tena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅghaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Idaṃ me āvuso cīvaraṃ dasāhātikkantaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ āyasmato nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Tena bhikkhunā āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhacīvaraṃ dātabbaṃ: “Imaṃ cīvaraṃ āyasmato dammī ”ti. 1 dasāhaparamatāya - Sī. likhita. 2 ‘hotī ti’ idaṃ padaṃ potthakesu atthi, sikkhāpade pana natthi. 3 nissajjitabbaṃ, nissajjāmī ti, nissajitvā - Ma, Syā, PTS sabbattha dissati.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhất về Kaṭhina - 1
“Khi vấn đề y đã được dứt điểm đối với vị tỳ khưu tức là khi Kaṭhina đã hết hiệu lực, y phụ trội được cất giữ tối đa mười ngày. Vượt quá hạn ấy thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”[*] [Sự quy định lần hai] 3. Khi vấn đề y đã được dứt điểm: Y của vị tỳ khưu đã được làm xong, hoặc là đã bị mất, hoặc là đã bị hư hỏng, hoặc là đã bị cháy, hoặc là niềm mong mỏi về y đã bị tan vỡ. Khi Kaṭhina đã hết hiệu lực: là đã hết hiệu lực do bất cứ tiêu đề nào trong tám tiêu đề,[*] hoặc là đã hết hiệu lực giữa chừng do hội chúng. 1 Tối đa mười ngày: là được cất giữ nhiều nhất là mười ngày. Y phụ trội nghĩa là chưa được chú nguyện để dùng riêng, chưa được chú nguyện để dùng chung. Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y[*] (có kích thước) tối thiểu[*] cần phải chú nguyện để dùng chung. Vượt quá hạn ấy thì (y ấy) nên được xả bỏ: Đến lúc hừng đông ngày thứ mười một thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy: Vị tỳ khưu ấy nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, y này của tôi đã quá hạn mười ngày cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ (y) này đến hội chúng.” Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm đủ năng lực, và y đã xả bỏ nên được cho lại: “Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Y này thuộc về vị tỳ khưu tên (như vầy) là vật phạm vào nissaggiya đã được xả bỏ đến hội chúng. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên cho lại y này đến vị tỳ khưu tên (như vầy).” 4. Vị tỳ khưu ấy nên đi đến nhiều vị tỳ khưu, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, y này của tôi đã quá hạn mười ngày cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến các đại đức.” Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm đủ năng lực, và y đã xả bỏ nên được cho lại: “Xin chư đại đức hãy lắng nghe tôi. Y này thuộc về vị tỳ khưu tên (như vầy) là vật phạm vào nissaggiya đã được xả bỏ đến chư đại đức. Nếu là thời điểm thích hợp cho chư đại đức, chư đại đức nên cho lại y này đến vị tỳ khưu tên (như vầy).” 5. Vị tỳ khưu ấy nên đi đến một vị tỳ khưu, đắp thượng y một bên vai, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch đại đức, y này của tôi đã quá hạn mười ngày cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến đại đức.” Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu ấy và y đã xả bỏ nên được cho lại: “Tôi cho lại đại đức y này.”
1 Hội chúng thực hiện hành sự thâu hồi khiến Kaṭhina hết hiệu lực (ND).
Pārājikapāḷi Dutiyakaṭhinasikkhāpadaṃ - 5. 1. 2.
6. Dasāhātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Dasāhātikkante vematiko, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Dasāhātikkante anatikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avikappite vikappitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avissajjite vissajjitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anaṭṭhe naṭṭhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Adaḍḍhe daḍḍhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avilutte viluttasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Nissaggiyaṃ cīvaraṃ anissajitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti.
7. Anāpatti antodasāhaṃ adhiṭṭheti vikappeti vissajjeti nassati vinassati ḍayhati acchinditvā gaṇhanti, 1 vissāsaṃ gaṇhanti,1 ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
8. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nissaṭṭhacīvaraṃ na denti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Na bhikkhave nissaṭṭhacīvaraṃ na dātabbaṃ. Yo na dadeyya, āpatti dukkaṭassā ”ti.
Paṭhamakaṭhinasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 1. 2. DUTIYA KAṬHINASIKKHĀPADAṂ 2 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū bhikkhūnaṃ hatthe cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamanti. Tāni cīvarāni ciraṃ nikkhittāni kaṇṇakitāni honti. Tāni3 bhikkhū otāpenti. Addasā kho āyasmā ānando senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto te bhikkhū tāni cīvarāni otāpente. Disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca: “Kassimāni āvuso cīvarāni kaṇṇakitānī ”ti? Atha kho te bhikkhū āyasmato ānandassa etamatthaṃ ārocesuṃ. Āyasmā ānando ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū bhikkhūnaṃ hatthe cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamissantī ”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi. “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū bhikkhūnaṃ hatthe cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamantī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā bhikkhūnaṃ hatthe cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamissanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 gaṇhāti - Syā. 2 3 uddosita sikkhāpadaṃ - Sīmu; udosīta sikkhāpadaṃ - Ma. tāni cīvarāni - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về Kaṭhina - 2
6. Khi quá hạn mười ngày, nhận biết là đã quá hạn, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi quá hạn mười ngày, có sự hoài nghi, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi quá hạn mười ngày, (lầm) tưởng là chưa quá hạn, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa được chú nguyện để dùng riêng, (lầm) tưởng là đã được chú nguyện để dùng riêng, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa được chú nguyện để dùng chung, (lầm) tưởng là đã được chú nguyện để dùng chung, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa được phân phát, (lầm) tưởng là đã được phân phát, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị mất trộm, (lầm) tưởng là đã bị mất trộm, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị hư hỏng, (lầm) tưởng là đã bị hư hỏng, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị cháy, (lầm) tưởng là đã bị cháy, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị cướp, (lầm) tưởng là đã bị cướp, phạm tội nissaggiya pācittiya. Y phạm vào nissaggiya, không xả bỏ rồi sử dụng, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn mười ngày, (lầm) tưởng là đã quá hạn, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn mười ngày, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn mười ngày, nhận biết là chưa quá hạn thì vô tội. 7. Trong thời hạn mười ngày, vị chú nguyện để dùng riêng, vị chú nguyện để dùng chung, vị phân phát, (y) bị mất trộm, (y) bị hư hỏng, (y) bị cháy, (những người khác) cướp rồi lấy đi, (các vị khác) lấy do sự thân thiết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” 8. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư không cho lại y đã được xả bỏ. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, không nên không cho lại y đã được xả bỏ; vị nào không cho lại thì phạm tội dukkaṭa.”
Dứt điều học thứ nhất về kaṭhina. --ooOoo--
5. 1. 2. ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ KAṬHINA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu sau khi đã trao y tận tay các tỳ khưu rồi ra đi du hành trong xứ sở với y nội và thượng y (y vai trái).[*] Các y ấy được để lại lâu ngày trở nên mốc meo. Các tỳ khưu đem phơi nắng các y ấy. Đại đức Ānanda trong lúc đi dạo quanh các chỗ trú ngụ đã nhìn thấy các tỳ khưu ấy đang phơi nắng các y ấy, sau khi nhìn thấy đã đi đến gặp các vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã nói với các vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này các đại đức, các y bị mốc meo này là của vị nào vậy?” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho đại đức Ānanda. Đại đức Ānanda phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu sau khi trao y tận tay các tỳ khưu lại ra đi du hành trong xứ sở với y nội và thượng y?” Sau đó, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu sau khi trao y tận tay các tỳ khưu rồi ra đi du hành trong xứ sở với y nội và thượng y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy, sau khi trao y tận tay các tỳ khưu, lại ra đi du hành trong xứ sở với y nội và thượng y vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Pārājikapāḷi Dutiyakaṭhinasikkhāpadaṃ - 5. 1. 2.
“Niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā ubbhatasmiṃ kaṭhine ekarattampi ce bhikkhu ticīvarena vippavaseyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūla paññatti]
2. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosambiyaṃ gilāno hoti. Ñātakā tassa bhikkhuno santike dūtaṃ pāhesuṃ: “Āgacchatu bhadanto mayaṃ upaṭṭhahissāmā ”ti. Bhikkhūpi evamāhaṃsu: “Gacchāvuso ñātakā taṃ upaṭṭhahissantī ”ti. So evamāha: “‘Bhagavatāvuso sikkhāpadaṃ paññattaṃ na ticīvarena vippavasitabban ’ti. Ahañcamhi gilāno, na sakkomi ticīvaraṃ ādāya pakkamituṃ, nāhaṃ gamissāmī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
3. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānassa bhikkhuno ticīvarena avippavāsasammutiṃ 1 dātuṃ. Evañca pana bhikkhave dātabbā: Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ahaṃ bhante gilāno na sakkomi ticīvaraṃ ādāya pakkamituṃ, sohaṃ bhante saṅghaṃ ticīvarena avippavāsasammutiṃ yācāmī ”ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti ticīvaraṃ ādāya pakkamituṃ. So saṅghaṃ ticīvarena avippavāsasammutiṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno ticīvarena avippavāsasammutiṃ dadeyya. Esā ñatti. Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti ticīvaraṃ ādāya pakkamituṃ. So saṅghaṃ ticīvarena avippavāsasammutiṃ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno ticīvarena avippavāsasammutiṃ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno ticīvarena avippavāsasammutiyā dānaṃ, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya. Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno ticīvarena avippavāsa- sammuti. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā ubbhatasmiṃ kaṭhine ekarattampi ce bhikkhu ticīvarena vippavaseyya aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti. [Dutiyapaññatti]
4. Niṭṭhitacīvarasmin ’ti bhikkhuno cīvaraṃ kataṃ vā hoti naṭṭhaṃ vā vinaṭṭhaṃ vā daḍḍhaṃ vā cīvarāsā vā upacchinnā.
1 avippavāsasammatiṃ - Syā. Evaṃ uparipi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về Kaṭhina - 2
“Khi vấn đề y đã được dứt điểm đối với vị tỳ khưu tức là khi Kaṭhina đã hết hiệu lực, nếu vị tỳ khưu xa lìa (một trong) ba y dầu chỉ một đêm thì phạm tội nissaggiya pācittiya.” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản] 2. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ ở thành Kosambī bị bệnh. Các thân quyến đã phái người đưa tin đến gặp vị tỳ khưu ấy (nói rằng): - “Ngài đại đức hãy đi đến. Chúng tôi sẽ hộ độ.” Các tỳ khưu cũng đã nói như vầy: - “Này đại đức, hãy đi. Các thân quyến sẽ hộ độ đại đức.” Vị ấy đã nói như vầy: - “Này các đại đức, điều học đã được đức Thế Tôn quy định rằng: ‘Không được xa lìa ba y;’ và tôi thì bị bệnh nên không thể mang theo ba y mà ra đi được. Tôi sẽ không đi.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. 3. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép ban cho sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y đối với tỳ khưu bị bệnh. Và này các tỳ khưu, nên ban cho như vầy: Vị tỳ khưu bị bệnh ấy nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - ‘Bạch các ngài, tôi bị bệnh không thể mang theo ba y mà ra đi được. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y.’ Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba. Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) bị bệnh không thể mang theo ba y mà ra đi được. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên ban cho sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y đến vị tỳ khưu tên (như vầy). Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) bị bệnh không thể mang theo ba y mà ra đi được. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y. Hội chúng ban cho sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y đến vị tỳ khưu tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc ban cho sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y đến vị tỳ khưu tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Sự đồng ý về việc không phạm tội vì xa lìa ba y đã được hội chúng ban cho vị tỳ khưu tên (như vầy). Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.” Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Khi vấn đề y đã được dứt điểm đối với vị tỳ khưu tức là khi Kaṭhina đã hết hiệu lực, nếu vị tỳ khưu xa lìa (một trong) ba y dầu chỉ một đêm thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya, ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu.” [Sự quy định lần hai] 4. Khi vấn đề y đã được dứt điểm: Y của vị tỳ khưu đã được làm xong, hoặc là đã bị mất, hoặc là đã bị hư hỏng, hoặc là đã bị cháy, hoặc là niềm mong mỏi về y đã bị tan vỡ.
Pārājikapāḷi Dutiyakaṭhinasikkhāpadaṃ - 5. 1. 2.
Ubbhatasmiṃ kaṭhine ’ti aṭṭhannaṃ mātikānaṃ aññatarāya mātikāya ubbhataṃ hoti. Saṅghena vā antarā ubbhataṃ hoti. Ekarattampi ce bhikkhu ticīvarena vippavaseyyā ’ti saṅghāṭiyā vā uttarāsaṅgena vā antaravāsakena vā. 1 Aññatra bhikkhusammutiyā ’ti ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ. Nissaggiyaṃ hotī ’ti saha aruṇuggamanena 2 nissaggiyaṃ hoti, nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante cīvaraṃ3 rattiṃ vippavutthaṃ4 aññatra bhikkhusammutiyā nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti. 5. Gāmo ekūpacāro nānūpacāro, nivesanaṃ ekūpacāraṃ nānūpacāraṃ, uddosito5 ekūpacāro nānūpacāro, aṭṭo ekūpacāro nānūpacāro, mālo ekūpacāro nānūpacāro, pāsādo ekūpacāro nānūpacāro, hammiyaṃ ekūpacāraṃ nānūpacāraṃ, nāvā ekūpacārā nānūpacārā, sattho ekūpacāro nānūpacāro, khettaṃ ekūpacāraṃ nānūpacāraṃ, dhaññakaraṇaṃ ekūpacāraṃ nānūpacāraṃ, ārāmo ekūpacāro nānūpacāro, vihāro ekūpacāro nānūpacāro, rukkhamūlaṃ ekūpacāraṃ nānūpacāraṃ, ajjhokāso ekūpacāro nānūpacāro. 6. Gāmo ekūpacāro nāma ekakulassa gāmo hoti parikkhitto ca, antogāme cīvaraṃ nikkhipitvā antogāme vatthabbaṃ. Aparikkhitto hoti, yasmiṃ ghare cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti tasmiṃ ghare vatthabbaṃ hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. 7. Nānākulassa gāmo hoti parikkhitto ca, yasmiṃ ghare cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ ghare vatthabbaṃ sabhāye vā dvāramūle vā hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Sabhāyaṃ gacchantena hatthapāse cīvaraṃ nikkhipitvā sabhāye vā vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Sabhāye cīvaraṃ nikkhipitvā sabhāye vā vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Aparikkhitto hoti, yasmiṃ ghare cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ ghare vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. 8. Ekakulassa nivesanaṃ hoti parikkhittañca nānāgabbhā nānāovarakā, antonivesane cīvaraṃ nikkhipitvā antonivesane vatthabbaṃ. Aparikkhittaṃ hoti, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. 9. Nānākulassa nivesanaṃ hoti parikkhittañca nānāgabbhā nānāovarakā, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Aparikkhittaṃ hoti, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
1 3 ekarattampi ce vippavutthaṃ hoti - Syā adhikaṃ. ticīvaraṃ - PTS. 2 4 5 aruṇuggamanā - Ma, PTS. rattivippavutthaṃ - Ma, Syā. udosito - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về Kaṭhina - 2
Khi Kaṭhina đã hết hiệu lực: là đã hết hiệu lực do bất cứ tiêu đề nào trong tám tiêu đề, hoặc là đã hết hiệu lực giữa chừng do hội chúng.
Nếu vị tỳ khưu xa lìa ba y dầu chỉ một đêm: Nếu đã xa lìa hoặc là y hai lớp, hoặc là thượng y, hoặc là y nội dầu chỉ một đêm.
Ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu: Trừ ra có sự đồng ý của các tỳ khưu.
Thì (y ấy) nên được xả bỏ: Đến lúc hừng đông thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy: ―nt― “Bạch các ngài, y này của tôi đã xa lìa qua đêm giờ cần được xả bỏ, ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
5. Làng một địa hạt, nhiều địa hạt; gia trang một địa hạt, nhiều địa hạt; trang trại một địa hạt, nhiều địa hạt; nhà mái nhọn một địa hạt, nhiều địa hạt; tòa nhà vuông một địa hạt, nhiều địa hạt; tòa nhà lớn một địa hạt, nhiều địa hạt; tòa nhà dài một địa hạt, nhiều địa hạt; chiếc thuyền một địa hạt, nhiều địa hạt; đoàn xe một địa hạt, nhiều địa hạt; cánh đồng một địa hạt, nhiều địa hạt; ruộng lúa một địa hạt, nhiều địa hạt; khu vườn một địa hạt, nhiều địa hạt; trú xá một địa hạt, nhiều địa hạt; gốc cây một địa hạt, nhiều địa hạt; khoảng không gian một địa hạt, nhiều địa hạt.
6. Làng một địa hạt nghĩa là làng thuộc về một gia đình và được rào lại, sau khi đã để y ở trong làng thì nên hiện diện trong làng. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở tại nhà nào thì nên hiện diện tại nhà đó, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay.[*]
7. Làng thuộc về nhiều gia đình và được rào lại, y đã được để ở tại nhà nào thì nên hiện diện tại nhà đó: ở trong phòng hội họp, hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. Khi đi đến phòng hội họp, sau khi đã để y ở trong tầm tay thì nên hiện diện ở trong phòng hội họp hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. Sau khi đã để y ở trong phòng hội họp, nên hiện diện ở trong phòng hội họp hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở tại nhà nào thì nên hiện diện tại nhà đó, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay.
8. Gia trang thuộc về một gia đình là được rào lại và có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Sau khi đã để y ở trong gia trang thì nên hiện diện trong gia trang. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay.
9. Gia trang thuộc về nhiều gia đình là được rào lại và có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay.
Pārājikapāḷi Dutiyakaṭhinasikkhāpadaṃ - 5. 1. 2.
10. Ekakulassa uddosito hoti parikkhitto ca nānāgabbho nānāovarakā, antouddosite cīvaraṃ nikkhipitvā antouddosite vatthabbaṃ. Aparikkhitto hoti, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
11. Nānākulassa uddosito hoti parikkhitto ca nānāgabbhā nānāovarakā, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Aparikkhitto hoti, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
12. Ekakulassa aṭṭo hoti, antoaṭṭe cīvaraṃ nikkhipitvā antoaṭṭe vatthabbaṃ. Nānākulassa aṭṭo hoti nānāgabbhā nānāovarakā, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
13. Ekakulassa mālo hoti, antomāle cīvaraṃ nikkhipitvā antomāle vatthabbaṃ. Nānākulassa mālo hoti nānāgabbhā nānāovarakā, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
14. Ekakulassa pāsādo hoti, antopāsāde cīvaraṃ nikkhipitvā antopāsāde vatthabbaṃ. Nānākulassa pāsādo hoti nānāgabbhā nānāovarakā, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
15. Ekakulassa hammiyaṃ hoti, antohammiye cīvaraṃ nikkhipitvā antohammiye vatthabbaṃ. Nānākulassa hammiyaṃ hoti nānāgabbhā nānāovarakā, yasmiṃ gabbhe cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ gabbhe vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
16. Ekakulassa nāvā hoti antonāvāya cīvaraṃ nikkhipitvā antonāvāya vatthabbaṃ. Nānākulassa nāvā hoti nānāgabbhā nānāovarakā, yasmiṃ ovarake cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ ovarake vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
17. Ekakulassa sattho hoti, satthe cīvaraṃ nikkhipitvā purato vā pacchato vā sattabbhantarā na vijahitabbā. Passato abbhantaraṃ na vijahitabbaṃ. Nānākulassa sattho hoti, satthe cīvaraṃ nikkhipitvā hatthapāsā na vijahitabbaṃ.
18. Ekakulassa khettaṃ hoti parikkhittañca, antokhette cīvaraṃ nikkhipitvā antokhette vatthabbaṃ. Aparikkhittaṃ hoti, hatthapāsā na vijahitabbaṃ. Nānākulassa khettaṃ hoti parikkhittañca, antokhette cīvaraṃ nikkhipitvā dvāramūle vā vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Aparikkhittaṃ hoti, hatthapāsā na vijahitabbaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về Kaṭhina - 2
10. Trang trại thuộc về một gia đình và được rào lại, có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Sau khi đã để y ở trong trang trại thì nên hiện diện trong trang trại. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 11. Trang trại thuộc về nhiều gia đình và được rào lại, có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 12. Nhà mái nhọn thuộc về một gia đình: Sau khi đã để y ở trong nhà mái nhọn thì nên hiện diện trong nhà mái nhọn. Nhà mái nhọn thuộc về nhiều gia đình là có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 13. Tòa nhà vuông thuộc về một gia đình: Sau khi đã để y ở trong tòa nhà vuông thì nên hiện diện trong tòa nhà vuông. Tòa nhà vuông thuộc về nhiều gia đình là có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 14. Tòa nhà lớn thuộc về một gia đình: Sau khi đã để y ở trong tòa nhà lớn thì nên hiện diện trong tòa nhà lớn. Tòa nhà lớn thuộc về nhiều gia đình là có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 15. Tòa nhà dài thuộc về một gia đình: Sau khi đã để y ở trong khu nhà dài thì nên hiện diện trong khu nhà dài. Tòa nhà dài thuộc về nhiều gia đình là có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Y đã được để ở trong căn phòng nào thì nên hiện diện ở trong căn phòng đó hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 16. Chiếc thuyền thuộc về một gia đình: Sau khi đã để y ở trong chiếc thuyền thì nên hiện diện trong chiếc thuyền. Chiếc thuyền thuộc về nhiều gia đình là có nhiều căn phòng, nhiều hậu phòng. Y đã được để ở trong hậu phòng nào thì nên hiện diện trong hậu phòng đó hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 17. Đoàn xe thuộc về một gia đình: Sau khi đã để y ở trong đoàn xe thì không nên rời xa phía trước hoặc phía sau quá bảy abbhantara,[*] không nên xa rời phía bên hông quá một abbhantara. Đoàn xe thuộc về nhiều gia đình: Sau khi đã để y ở trong đoàn xe thì không nên rời xa khỏi tầm tay. 18. Cánh đồng thuộc về một gia đình và được rào lại, sau khi đã để y ở bên trong cánh đồng thì nên hiện diện bên trong cánh đồng. (Nếu) không được rào lại thì không nên rời khỏi tầm tay. Cánh đồng thuộc về nhiều gia đình và được rào lại, sau khi đã để y ở bên trong cánh đồng thì nên hiện diện bên trong cánh đồng hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. (Nếu) không được rào lại thì không nên rời khỏi tầm tay.
Pārājikapāḷi Dutiyakaṭhinasikkhāpadaṃ - 5. 1. 2.
19. Ekakulassa dhaññakaraṇaṃ hoti parikkhittañca, antodhaññakaraṇe cīvaraṃ nikkhipitvā antodhaññakaraṇe vatthabbaṃ. Aparikkhittaṃ hoti, hatthapāsā na vijahitabbaṃ. Nānākulassa dhaññakaraṇaṃ hoti parikkhittañca, antodhaññakaraṇe cīvaraṃ nikkhipitvā dvāramūle vā vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Aparikkhittaṃ hoti, hatthāpāsā na vijahitabbaṃ.
20. Ekakulassa ārāmo hoti parikkhitto ca, antoārāme cīvaraṃ nikkhipitvā antoārāme vatthabbaṃ. Aparikkhitto hoti, hatthapāsā na vijahitabbaṃ. Nānākulassa ārāmo hoti parikkhitto ca, antoārāme cīvaraṃ nikkhipitvā dvāramūle vā vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Aparikkhitto hoti, hatthāpāsā na vijahitabbaṃ.
21. Ekakulassa vihāro hoti parikkhitto ca, antovihāre cīvaraṃ nikkhipitvā antovihāre vatthabbaṃ. Aparikkhitto hoti, yasmiṃ vihāre cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ vihāre vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Nānākulassa vihāro hoti parikkhitto ca, yasmiṃ vihāre cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ vihāre vatthabbaṃ dvāramūle vā, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ. Aparikkhitto hoti, yasmiṃ vihāre cīvaraṃ nikkhittaṃ hoti, tasmiṃ vihāre vatthabbaṃ, hatthapāsā vā na vijahitabbaṃ.
22. Ekakulassa rukkhamūlaṃ hoti yaṃ majjhantike kāle samantā chāyā pharati, antochāyāya cīvaraṃ nikkhipitvā antochāyāya vatthabbaṃ. Nānākulassa rukkhamūlaṃ hoti, hatthapāsā na vijahitabbaṃ.
23. Ajjhokāso ekūpacāro nāma agāmake araññe samantā sattabbhantarā ekūpacāro, tato paraṃ nānūpacāro.
24. Vippavutthe vippavutthasaññī aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Vippavutthe vematiko aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Vippavutthe avippavutthasaññī aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Apaccuddhaṭe paccuddhaṭasaññī ―pe― Avissajjite vissajjitasaññī ―pe― Anaṭṭhe naṭṭhasaññī ―pe― Avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī ―pe― Adaḍḍhe daḍḍhasaññī ―pe― Avilutte viluttasaññī aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Nissaggiyaṃ cīvaraṃ anissajitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Avippavutthe vippavutthasaññī āpatti dukkaṭassa. Avippavutthe vematiko, āpatti dukkaṭassa. Avippavutthe avippavutthasaññī, anāpatti.
25. Anāpatti anto aruṇe paccuddharati, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, 1 vissāsaṃ gaṇhanti,1 bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dutiyakaṭhinasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
1 gaṇhāti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về Kaṭhina - 2
19. Ruộng lúa thuộc về một gia đình và được rào lại, sau khi đã để y bên trong ruộng lúa thì nên hiện diện bên trong ruộng lúa. (Nếu) không được rào lại thì không nên rời khỏi tầm tay. Ruộng lúa thuộc về nhiều gia đình và được rào lại, sau khi đã để y ở bên trong ruộng lúa thì nên hiện diện ở nơi ngưỡng cửa hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. (Nếu) không được rào lại thì không nên rời khỏi tầm tay. 20. Khu vườn thuộc về một gia đình và được rào lại, sau khi đã để y ở bên trong khu vườn thì nên hiện diện ở bên trong khu vườn. (Nếu) không được rào lại thì không nên rời khỏi tầm tay. Khu vườn thuộc về nhiều gia đình và được rào lại, sau khi đã để y ở bên trong khu vườn thì nên hiện diện ở nơi ngưỡng cửa hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. (Nếu) không được rào lại thì không nên rời khỏi tầm tay. 21. Trú xá thuộc về một gia đình và được rào lại, sau khi đã để y ở bên trong trú xá thì nên hiện diện bên trong trú xá. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở tại trú xá nào thì nên hiện diện tại trú xá ấy, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. Trú xá thuộc về nhiều gia đình và được rào lại, y đã được để ở tại trú xá nào thì nên hiện diện tại trú xá ấy hoặc ở nơi ngưỡng cửa, hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. (Nếu) không được rào lại, y đã được để ở tại trú xá nào thì nên hiện diện tại trú xá ấy hoặc là không nên rời khỏi tầm tay. 22. Gốc cây thuộc về một gia đình là toàn bộ bóng râm được chiếu xuống vào lúc nửa ngày (giữa trưa). Sau khi đã để y ở bên trong bóng râm thì nên hiện diện bên trong bóng râm. Gốc cây thuộc về nhiều gia đình thì không nên rời khỏi tầm tay. 23. Khoảng không gian một địa hạt nghĩa là không ở trong thôn làng, ở trong rừng, khoảng không gian xung quanh bảy abbhantara là một địa hạt, 1 từ đó trở đi là nhiều địa hạt. 24. Khi đã xa lìa, nhận biết là đã xa lìa, phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Khi đã xa lìa, có sự hoài nghi, phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Khi đã xa lìa, (lầm) tưởng là chưa xa lìa, phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Khi chưa nguyện xả, (lầm) tưởng là đã nguyện xả, ... Khi chưa được phân phát, (lầm) tưởng là đã phân phát, ... Khi không bị mất trộm, (lầm) tưởng là đã bị mất trộm, ... Khi không bị hư hỏng, (lầm) tưởng là đã bị hư hỏng, ... Khi không bị cháy, (lầm) tưởng là đã bị cháy, ... Khi không bị cướp, (lầm) tưởng là đã bị cướp, phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Y phạm vào nissaggiya, không xả bỏ rồi sử dụng, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa bị xa lìa, (lầm) tưởng là đã bị xa lìa, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa bị xa lìa, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa bị xa lìa, nhận biết là chưa bị xa lìa thì vô tội. 25. Vị nguyện xả vào thời điểm rạng đông, vị phân phát, (y) bị mất trộm, (y) bị hư hỏng, (y) bị cháy, (những người khác) cướp rồi lấy đi, (các vị khác) lấy do sự thân thiết, với sự đồng ý của các tỳ khưu, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học thứ nhì về kaṭhina. --ooOoo--
1 Tức là vòng tròn bán kính 7 abbhantara (= 98 mét), lấy chỗ để y làm tâm điểm (ND).
5. 1. 3. TATIYA KAṬHINASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno akālacīvaraṃ uppannaṃ hoti. Tassa taṃ cīvaraṃ kayiramānaṃ nappahoti. Atha kho so bhikkhu taṃ cīvaraṃ ussāpetvā punappunaṃ vimajjati. Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto taṃ bhikkhuṃ taṃ cīvaraṃ ussāpetvā punappunaṃ vimajjantaṃ. Disvāna yena so bhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Kissa tvaṃ bhikkhu imaṃ cīvaraṃ ussāpetvā punappunaṃ vimajjasī ”ti? “Idamme bhante akālacīvaraṃ uppannaṃ kayiramānaṃ nappahoti. Tenāhaṃ imaṃ cīvaraṃ ussāpetvā punappunaṃ vimajjāmī ”ti. “Atthi pana te bhikkhū cīvarapaccāsā ”ti? “Atthi bhagavā ”ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave akālacīvaraṃ paṭiggahetvā cīvarapaccāsā 1 nikkhipitun ”ti.
2. Tena kho pana samayena bhikkhū ‘bhagavatā anuññātaṃ akālacīvaraṃ paṭiggahetvā cīvarapaccāsā1 nikkhipitun ’ti akālacīvarāni2 paṭiggahetvā atirekamāsaṃ nikkhipanti tāni cīvarāni cīvaravaṃse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhanti. Addasā kho āyasmā ānando senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto tāni cīvarāni cīvaravaṃse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhante.3 Disvāna bhikkhū āmantesi: “Kassimāni āvuso cīvarāni cīvaravaṃse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhantī ”ti? “Amhākaṃ āvuso akālacīvarāni cīvarapaccāsā1 nikkhittānī ”ti. “Kīva ciraṃ panāvuso imāni cīvarāni nikkhittānī ”ti? “Atirekamāsaṃ āvuso ”ti. Āyasmā ānando ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū akālacīvaraṃ paṭiggahetvā atirekamāsaṃ nikkhipissantī ”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi. ―pe― “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū akālacīvaraṃ paṭiggahetvā atirekamāsaṃ nikkhipantī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā akālacīvaraṃ paṭiggahetvā atirekamāsaṃ nikkhipissantī ”ti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Niṭṭhitacīvarasmiṃ bhikkhunā ubbhatasmiṃ kaṭhine bhikkhuno paneva akālacīvaraṃ uppajjeyya, ākaṅkhamānena bhikkhunā paṭiggahetabbaṃ, paṭiggahetvā khippameva kāretabbaṃ. Nocassa pāripūri, māsaparamaṃ tena bhikkhunā taṃ cīvaraṃ nikkhipitabbaṃ ūnassa pāripūriyā satiyā paccāsāya, tato ce uttariṃ4 nikkhipeyya satiyāpi paccāsāya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
3. Niṭṭhitacīvarasmin ’ti bhikkhuno cīvaraṃ kataṃ vā hoti naṭṭhaṃ vā vinaṭṭhaṃ vā daḍḍhaṃ vā cīvarāsā vā upacchinnā.
1 2 3 4 cīvarapaccāsāya - Syā. akālacīvaraṃ - Syā. ṭhitāni - Syā. uttari - Ma.
5. 1. 3. ĐIỀU HỌC THỨ BA VỀ KAṬHINA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, y ngoài hạn kỳ đã phát sanh đến vị tỳ khưu nọ. Y ấy trong khi được may cho vị ấy thì không đủ. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy căng y ấy ra rồi vuốt tới vuốt lui cho thẳng. Đức Thế Tôn trong khi đi dạo quanh các trú xá đã nhìn thấy vị tỳ khưu ấy sau khi căng y ấy ra đang vuốt tới vuốt lui cho thẳng, sau khi nhìn thấy đã đi đến gặp vị tỳ khưu ấy, sau khi đến đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này tỳ khưu, vì sao ngươi lại căng y ấy ra rồi vuốt tới vuốt lui cho thẳng vậy?” - “Bạch ngài, y ngoài thời hạn này đã phát sanh đến con, trong khi được may lại không đủ. Chính vì thế nên con căng y này ra rồi vuốt tới vuốt lui cho thẳng.” - “Này tỳ khưu, ngươi có sự mong mỏi về y không?” - “Bạch Thế Tôn, thưa có.” Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép sau khi thọ lãnh y ngoài hạn kỳ thì được giữ lại với sự mong mỏi về y.”
2. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cho phép sau khi thọ lãnh y ngoài hạn kỳ thì được giữ lại với sự mong mỏi về y” nên khi thọ lãnh y ngoài hạn kỳ thì giữ lại hơn một tháng. Các y ấy được buộc thành đống treo ở sào máng y. Đại đức Ānanda trong khi đi dạo quanh các trú xá đã nhìn thấy các y ấy được buộc thành đống treo ở sào máng y, sau khi nhìn thấy đã nói với các tỳ khưu rằng: - “Này các đại đức, các y đã được buộc thành đống treo ở sào máng y là của vị nào vậy?” - “Này đại đức, chúng là các y ngoài hạn kỳ của chúng tôi đã được giữ lại với sự mong mỏi về y.” - “Này các đại đức, vậy các y này đã được giữ lại bao lâu rồi?” - “Này đại đức, hơn một tháng.” Đại đức Ānanda phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu sau khi thọ lãnh y ngoài hạn kỳ rồi giữ lại hơn một tháng?” Sau đó, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu sau khi thọ lãnh y ngoài hạn kỳ rồi giữ lại hơn một tháng, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy sau khi thọ lãnh y ngoài hạn kỳ rồi giữ lại hơn một tháng vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Khi vấn đề y đã được dứt điểm đối với vị tỳ khưu tức là khi Kaṭhina đã hết hiệu lực, lại có y ngoài hạn kỳ phát sanh đến vị tỳ khưu, vị tỳ khưu đang mong muốn thì nên thọ lãnh. Sau khi thọ lãnh nên bảo thực hiện ngay lập tức, và nếu không đủ thì vị tỳ khưu ấy nên giữ lại y ấy tối đa một tháng khi có sự mong mỏi làm cho đủ phần thiếu hụt; nếu giữ lại quá hạn ấy mặc dầu có sự mong mỏi, (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
3. Khi vấn đề y đã được dứt điểm: Y của vị tỳ khưu đã được làm xong, hoặc là đã bị mất, hoặc là đã bị hư hỏng, hoặc là đã bị cháy, hoặc là niềm mong mỏi về y đã bị tan vỡ.
Pārājikapāḷi Tatiyakaṭhinasikkhāpadaṃ - 5. 1. 3.
Ubbhatasmiṃ kaṭhine ’ti aṭṭhannaṃ mātikānaṃ aññatarāya mātikāya ubbhataṃ hoti, saṅghena vā antarā ubbhataṃ hoti.
Akālacīvaraṃ nāma anatthate kaṭhine ekādasamāse uppannaṃ, atthate kaṭhine sattamāse uppannaṃ, kālepi ādissa dinnaṃ, etaṃ akālacīvaraṃ nāma.
Uppajjeyyā ’ti uppajjeyya saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā paṃsukūlaṃ vā attano vā dhanena.
Ākaṅkhamānenā ’ti icchamānena paṭiggahetabbaṃ.
Paṭiggahetvā khippameva kāretabban ’ti dasāhā kāretabbaṃ.
No cassa pāripūrī ’ti kayiramānaṃ nappahoti.
Māsaparamaṃ tena bhikkhunā taṃ cīvaraṃ nikkhipitabban ’ti māsaparamatā nikkhipitabbaṃ.
Ūnassa pāripūriyā ’ti ūnassa pāripūratthāya.
Satiyā paccāsāyā ’ti paccāsā hoti saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā paṃsukūlaṃ vā 1 attano vā dhanena.
Tato ce uttariṃ nikkhipeyya satiyāpi paccāsāyā ’ti tadahuppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati, dasāhā kāretabbaṃ. Dvīhuppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati, dasāhā kāretabbaṃ. Tīhuppanne ―pe― Catūhuppanne ―pe― Pañcāhuppanne ―pe― Chāhuppanne ―pe― Sattāhuppanne ―pe― Aṭṭhāhuppanne ―pe― Navāhuppanne ―pe― Dasāhuppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati, dasāhā kāretabbaṃ.
Ekādase uppanne ―pe― Dvādase uppanne ―pe― Terase uppanne ―pe― Cuddase uppanne ―pe― Paṇṇarase uppanne ―pe― Soḷase uppanne ―pe― Sattarase uppanne ―pe― Aṭṭhārase uppanne ―pe― Ekūnavīse uppanne ―pe― Vīse uppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati, dasāhā kāretabbaṃ.
Ekavīse uppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati, navāhā kāretabbaṃ. Dvāvīse uppanne ―pe― Tevīse uppanne ―pe― Catuvīse uppanne ―pe― Pañcavīse uppanne ―pe― Chabbīse uppanne ―pe― Sattavīse uppanne ―pe― Aṭṭhavīse uppanne ―pe― Ekūnatiṃse uppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati, ekāhā kāretabbaṃ. Tiṃse uppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati, tadaheva adhiṭṭhātabbaṃ vikappetabbaṃ vissajjetabbaṃ. No ce adhiṭṭheyya vā vikappeyya vā vissajjeyya vā ekatiṃse aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā.
1 paṃsukūlato vā - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ ba về Kaṭhina - 3
Khi Kaṭhina đã hết hiệu lực: là đã hết hiệu lực do bất cứ tiêu đề nào trong tám tiêu đề, hoặc là đã hết hiệu lực giữa chừng do hội chúng. Y ngoài hạn kỳ nghĩa là khi Kaṭhina không thành tựu thì được phát sanh trong mười một tháng, khi Kaṭhina thành tựu thì được phát sanh trong bảy tháng; (y) được dâng xác định trong thời gian trên thì (y) ấy gọi là y ngoài hạn kỳ. Phát sanh: là phát sanh từ hội chúng, hoặc từ nhóm, hoặc từ thân quyến, hoặc từ bạn bè, hoặc từ vải quăng bỏ,[*] hoặc từ vật sở hữu của bản thân.[*] Đang mong muốn: vị đang ước muốn thì nên thọ lãnh. Sau khi thọ lãnh nên bảo thực hiện ngay lập tức: nên bảo thực hiện trong mười ngày. Nếu không đủ: trong khi được may thì không đủ (y chưa hoàn thành). Vị tỳ khưu ấy nên giữ lại y ấy tối đa một tháng: nên giữ lại nhiều nhất là một tháng. Làm cho đủ phần thiếu hụt: với mục đích làm cho đủ phần thiếu hụt. Khi có sự mong mỏi: là sự mong mỏi (y) từ hội chúng, hoặc từ nhóm, hoặc từ thân quyến, hoặc từ bạn bè, hoặc từ vải quăng bỏ, hoặc từ vật sở hữu của bản thân.
Nếu giữ lại quá hạn ấy mặc dầu có sự mong mỏi: Khi y căn bản được phát sanh ngày ấy (và) y mong mỏi được phát sanh (cùng ngày) thì nên bảo thực hiện trong mười ngày. Khi y căn bản được phát sanh hai ngày rồi y mong mỏi được phát sanh thì nên bảo thực hiện trong mười ngày. ... Khi y căn bản được phát sanh ba ngày ... được phát sanh bốn ngày ... được phát sanh năm ngày ... được phát sanh sáu ngày ... được phát sanh bảy ngày ... được phát sanh tám ngày ... được phát sanh chín ngày ... được phát sanh mười ngày rồi y mong mỏi được phát sanh thì nên bảo thực hiện trong mười ngày. Khi y căn bản được phát sanh mười một ngày ... được phát sanh mười hai ngày ... được phát sanh mười ba ngày ... được phát sanh mười bốn ngày ... được phát sanh mười lăm ngày ... được phát sanh mười sáu ngày ... được phát sanh mười bảy ngày ... được phát sanh mười tám ngày ... được phát sanh mười chín ngày ... được phát sanh hai mươi ngày rồi y mong mỏi được phát sanh thì nên bảo thực hiện trong mười ngày. Khi y căn bản được phát sanh hai mươi mốt ngày thì nên bảo thực hiện trong chín ngày. Khi y căn bản được phát sanh hai mươi hai ngày ... được phát sanh hai mươi ba ngày ... được phát sanh hai mươi bốn ngày ... được phát sanh hai mươi lăm ngày ... được phát sanh hai mươi sáu ngày ... được phát sanh hai mươi bảy ngày ... được phát sanh hai mươi tám ngày ... được phát sanh hai mươi chín ngày rồi y mong mỏi được phát sanh thì nên bảo thực hiện trong một ngày. Khi y căn bản được phát sanh ba mươi ngày rồi y mong mỏi được phát sanh, thì ngay trong ngày ấy (y căn bản) nên được chú nguyện để dùng riêng, nên được chú nguyện để dùng chung, nên được phân phát. Nếu vị không chú nguyện để dùng riêng, hoặc không chú nguyện để dùng chung, hoặc không phân phát, đến lúc hừng đông vào ngày thứ ba mươi mốt thì (y căn bản) phạm vào nissaggiya, nên được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân.
Pārājikapāḷi Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ - 5. 1. 4.
Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante akālacīvaraṃ māsātikkantaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
4. Visabhāge uppanne mūlacīvare paccāsācīvaraṃ uppajjati rattiyo ca sesā honti, na akāmā kāretabbaṃ.
5. Māsātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Māsātikkante vematiko ―pe― Māsātikkante anatikkantasaññī ―pe― Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī ―pe― Avikappite vikappitasaññī ―pe― Avissajjite vissajjitasaññī ―pe― Anaṭṭhe naṭṭhasaññī ―pe― Avinaṭṭhe Vinaṭṭhasaññī ―pe― Adaḍḍhe daḍḍhasaññī ―pe― Avilutte viluttasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
6. Nissaggiyaṃ cīvaraṃ anissajitvā paribhuñjati āpatti dukkaṭassa. Māsānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa. Māsānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa. Māsānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti.
7. Anāpatti antomāsaṃ adhiṭṭheti, vikappeti, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, 1 vissāsaṃ gaṇhanti,1 ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Tatiyakaṭhinasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 1. 4. PURĀṆACĪVARASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmato udāyissa purāṇadutiyikā bhikkhunīsu pabbajitā hoti. Sā2 āyasmato udāyissa santike abhikkhaṇaṃ āgacchati, āyasmāpi udāyī tassā bhikkhuniyā santike abhikkhaṇaṃ gacchati. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī tassā bhikkhuniyā santike bhattavissaggaṃ karoti. Atha kho āyasmā udāyī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sā bhikkhunī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā tassā bhikkhuniyā purato aṅgajātaṃ vivaritvā āsane nisīdi, sāpi kho bhikkhunī āyasmato udāyissa purato aṅgajātaṃ vivaritvā nisīdi. Atha kho āyasmā udāyī sāratto3 tassā bhikkhuniyā aṅgajātaṃ upanijjhāyi. Tassa4 asuci mucci.
1 2 3 4 gaṇhāti - Syā. sā bhikkhunī - Syā. sāratto va - Syā. tassa aṅgajāto - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về bảo giặt y cũ - 4
Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y ngoài hạn kỳ này của tôi đã quá hạn một tháng cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
4. Khi y căn bản được phát sanh là khác phẩm chất rồi y mong mỏi được phát sanh và còn lại nhiều đêm, không nên bảo thực hiện trái với ước muốn.[*]
5. Khi quá hạn một tháng, nhận biết là đã quá hạn, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi quá hạn một tháng, có sự hoài nghi, ... Khi quá hạn một tháng, (lầm) tưởng là chưa quá hạn, ... Khi chưa được chú nguyện để dùng riêng, (lầm) tưởng là đã được chú nguyện để dùng riêng, ... Khi chưa được chú nguyện để dùng chung, (lầm) tưởng là đã được chú nguyện để dùng chung, ... Khi chưa được phân phát, (lầm) tưởng là đã được phân phát, ... Khi không bị mất trộm, (lầm) tưởng là đã bị mất trộm, ... Khi không bị hư hỏng, (lầm) tưởng là đã bị hư hỏng, ... Khi không bị cháy, (lầm) tưởng là đã bị cháy, ... Khi không bị cướp, (lầm) tưởng là đã bị cướp, phạm tội nissaggiya pācittiya.
6. Y phạm vào nissaggiya, không xả bỏ rồi sử dụng, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn một tháng, (lầm) tưởng là đã quá hạn, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn một tháng, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn một tháng, nhận biết là chưa quá hạn thì vô tội.
7. Trong thời hạn một tháng, vị chú nguyện để dùng riêng, vị chú nguyện để dùng chung, vị phân phát, (y) bị mất trộm, (y) bị hư hỏng, (y) bị cháy, (những người khác) cướp rồi lấy đi, (các vị khác) lấy do sự thân thiết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học thứ ba về kaṭhina. --ooOoo--
5. 1. 4. ĐIỀU HỌC VỀ Y CŨ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, người vợ cũ của đại đức Udāyi đã xuất gia nơi các tỳ khưu ni. Cô ấy thường xuyên đi đến gặp đại đức Udāyi. Đại đức Udāyi cũng thường xuyên đi gặp tỳ khưu ni ấy. Vào lúc bấy giờ, đại đức Udāyi nhận phần phân phối vật thực ở nơi có sự hiện diện của tỳ khưu ni ấy. Khi ấy vào buổi sáng, đại đức Udāyi đã mặc y, cầm y bát, rồi đi đến gặp tỳ khưu ni ấy, sau khi đến đã để lộ ra vật kín phía trước (mặt) tỳ khưu ni ấy rồi đã ngồi xuống chỗ ngồi. Tỳ khưu ni ấy cũng đã để lộ ra vật kín phía trước (mặt) đại đức Udāyi rồi đã ngồi xuống chỗ ngồi. Khi ấy, đại đức Udāyi bị khởi dục nên đã suy tưởng đến vật kín của tỳ khưu ni ấy. Tinh dịch của vị ấy đã xuất ra.
Pārājikapāḷi Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ - 5. 1. 4.
2. Atha kho āyasmā udāyī taṃ bhikkhuniṃ etadavoca: ‘‘Gaccha bhagini udakaṃ āhara, antaravāsakaṃ dhovissāmī ”ti. “Āharayya, ahameva dhovissāmī ”ti. Taṃ asuciṃ ekadesaṃ mukhena aggahesi, 1 ekadesaṃ aṅgajāte pakkhipi. Sā tena gabbhaṃ gaṇhi. Bhikkhuniyo evamāhaṃsu: “Abrahmacārinī ayaṃ bhikkhunī gabbhinī ”ti. “Nāhaṃ ayyā abrahmacārinī ”ti bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. 2 Bhikkhuniyo ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma ayyo udāyī bhikkhuniyā purāṇacīvaraṃ dhovāpessatī ”ti? Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī bhikkhuniyā purāṇacīvaraṃ dhovāpessatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī bhikkhuniyā purāṇacīvaraṃ dhovāpesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. “Ñātikā te udāyī aññātikā ”ti? “Aññātikā bhagavā ”ti. “Aññātako moghapurisa aññātikāya na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā pāsādikaṃ vā apāsādikaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa aññātikāya bhikkhuniyā purāṇacīvaraṃ dhovāpessasi. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā purāṇacīvaraṃ dhovāpeyya vā rajāpeyya vā ākoṭāpeyya vā nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.
Purāṇacīvaraṃ nāma sakiṃ nivatthampi sakiṃ pārutampi.
Dhovā ’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Dhotaṃ nissaggiyaṃ hoti. Rajā ’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Rattaṃ nissaggiyaṃ hoti. Ākoṭehī ’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Sakiṃ pāṇippahāraṃ vā muggarappahāraṃ vā dinne nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā.
4. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante purāṇacīvaraṃ aññātikāya bhikkhuniyā dhovāpitaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti. ―pe―
1 atha kho sā bhikkhunī tassa taṃ asuciṃ ekadesaṃ mukhena aggahesi - Syā. 2 atha kho sā bhikkhunī bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về bảo giặt y cũ - 4
2. Khi ấy, đại đức Udāyi đã nói với tỳ khưu ni ấy điều này: - “Này sư tỷ, hãy đi và đem lại nước. Tôi sẽ giặt y nội.” - “Thưa ngài, hãy trao lại. Chính tôi sẽ giặt.” Rồi đã dùng miệng nuốt vào một phần tinh dịch ấy, còn một phần đã đưa vào vật kín. Do việc ấy, cô ấy đã mang thai. Các tỳ khưu ni đã nói như vầy: - “Tỳ khưu ni này không có Phạm hạnh, cô có thai.” - “Này các ni sư, tôi không phải là không có Phạm hạnh,” rồi đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao ngài đại đức Udāyi lại bảo tỳ khưu ni giặt y cũ?” Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại bảo tỳ khưu ni giặt y cũ?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Udāyi, nghe nói ngươi bảo tỳ khưu ni giặt y cũ, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” - “Này Udāyi, là nữ thân quyến của ngươi hay không phải là nữ thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là nữ thân quyến.” - “Này kẻ rồ dại, người nam không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì làm hài lòng hay không làm hài lòng người nữ không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, trong trường hợp ấy sao ngươi lại bảo tỳ khưu ni không phải là thân quyến giặt y cũ vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào bảo tỳ khưu ni không phải là thân quyến giặt, hoặc bảo nhuộm, hoặc bảo đập giũ y cũ thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
(Người nữ) Không phải là thân quyến nghĩa là người nữ không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha.
Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.
Y cũ nghĩa là đã được mặc một lần, đã được khoác lên một lần.
Vị chỉ thị rằng: “Hãy giặt” thì phạm tội dukkaṭa. (Y) đã được giặt thì phạm vào nissaggiya. Vị chỉ thị rằng: “Hãy nhuộm” thì phạm tội dukkaṭa. (Y) đã được nhuộm thì phạm vào nissaggiya. Vị chỉ thị rằng: “Hãy đập giũ” thì phạm tội dukkaṭa. Khi (Y) đã được vỗ vào một lần bằng bàn tay hoặc bằng cây gỗ thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân.
4. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y cũ này của tôi đã được bảo tỳ khưu ni không phải là thân quyến giặt, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ - 5. 1. 4.
5. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ dhovāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ dhovāpeti ākoṭāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ dhovāpeti rajāpeti ākoṭāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
6. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ rajāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ ―pe― rajāpeti ākoṭāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Rajāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Rajāpeti ākoṭāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
7. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ ākoṭāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī purāṇacīvaraṃ ākoṭāpeti dhovāpeti ―pe― ākoṭāpeti rajāpeti ―pe― ākoṭāpeti dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
8. Aññātikāya vematiko ―pe― Aññātikāya ñātikasaññī ―pe― Aññassa purāṇacīvaraṃ dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Nisīdanapaccattharaṇaṃ dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ekato upasampannāya dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī ―pe― āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko ―pe― āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī ―pe― anāpatti.
9. Anāpatti ñātikāya dhovantiyā aññātikā dutiyā hoti, avuttā dhovati, aparibhuttaṃ dhovāpeti, cīvaraṃ ṭhapetvā aññaṃ parikkhāraṃ dhovāpeti, sikkhamānāya, sāmaṇeriyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Purāṇacīvarasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về bảo giặt y cũ - 4
5. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt y cũ thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt, bảo nhuộm y cũ thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt, bảo đập giũ y cũ thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt, bảo nhuộm, bảo đập giũ y cũ thì phạm hai tội dukkaṭa với tội nissaggiya pācittiya.
6. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo nhuộm y cũ thì phạm tội nissaggiya pācittiya. ―(như trên)― vị bảo nhuộm, bảo đập giũ y cũ thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya pācittiya. ―(như trên)― vị bảo nhuộm, bảo giặt y cũ thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya pācittiya. ―(như trên)― vị bảo nhuộm, bảo đập giũ, bảo giặt y cũ thì phạm hai tội dukkaṭa với tội nissaggiya pācittiya.
7. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo đập giũ y cũ thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo đập giũ, bảo giặt y cũ ―(như trên)― vị bảo đập giũ, bảo nhuộm ―(như trên)― vị bảo đập giũ, bảo giặt, bảo nhuộm y cũ thì phạm hai tội dukkaṭa với tội nissaggiya pācittiya.
8. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, ―(như trên)― Vị bảo giặt y cũ của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Vị bảo giặt tấm lót ngồi (tọa cụ), tấm trải nằm (ngọa cụ) thì phạm tội dukkaṭa. Vị bảo cô ni tu lên bậc trên từ một hội chúng giặt thì phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, ―(như trên)― phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến ―(như trên)― thì vô tội.
9. Khi vị (tỳ khưu ni) là thân quyến đang giặt có vị (tỳ khưu ni) thứ nhì không phải là thân quyến (phụ giúp), vị (tỳ khưu ni) giặt khi chưa được nói, vị bảo giặt (y) chưa được sử dụng, bị bảo giặt vật dụng khác ngoại trừ y, (vị bảo) cô ni tu tập sự, (vị bảo) sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về y cũ. --ooOoo--
5. 1. 5. CĪVARAPAṬIGGAHAṆASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena uppalavaṇṇā bhikkhunī sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ 1 piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā divāvihārāya andhavanaṃ ajjhogahetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Tena kho pana samayena corā katakammā gāviṃ vadhitvā maṃsaṃ gahetvā andhavanaṃ pavisiṃsu. Addasā kho coragāmaṇiko uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisinnaṃ, disvā ‘sace me puttabhātukā 2 passissanti viheṭhayissanti imaṃ bhikkhūnin ’ti aññena maggena agamāsi. Atha kho so coragāmaṇiko maṃse pakke varamaṃsāni gahetvā paṇṇapuṭaṃ 3 bandhitvā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā avidūre rukkhe ālaggetvā ‘yo passati samaṇo vā brāhmaṇo vā dinnaṃ yeva haratū ’ti vatvā pakkāmi. Assosi kho uppalavaṇṇā bhikkhunī samādhimhā vuṭṭhahitvā tassa coragāmaṇikassa imaṃ vācaṃ bhāsamānassa. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī taṃ maṃsaṃ gahetvā upassayaṃ agamāsi. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī tassā rattiyā accayena taṃ maṃsaṃ sampādetvā uttarāsaṅge bhaṇḍikaṃ bandhitvā vehāsaṃ abbhuggantvā veḷuvane paccuṭṭhāsi.
2. Tena kho pana samayena bhagavā gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho hoti. Āyasmā udāyī ohiyyako hoti vihārapālo. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca: “Kahaṃ bhante bhagavā ”ti? “Paviṭṭho bhagini bhagavā gāmaṃ piṇḍāyā ”ti. “Imaṃ bhante maṃsaṃ bhagavato dehī ”ti. “Santappito tayā4 bhagini bhagavā maṃsena. Sace me tvaṃ antaravāsakaṃ dadeyyāsi, evaṃ ahampi santappito bhaveyyaṃ antaravāsakenā ”ti. “Mayaṃ kho bhante mātugāmā nāma kicchalābhā, idañca me antimaṃ pañcamaṃ cīvaraṃ, nāhaṃ dassāmī ”ti. “Seyyathāpi bhagini puriso hatthiṃ datvā kacche sajjeyya,5 evameva kho tvaṃ bhagini bhagavato maṃsaṃ datvā mayi6 antaravāsake sajjasī ”ti.7 Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī āyasmatā udāyinā nippīḷiyamānā antaravāsakaṃ datvā upassayaṃ agamāsi. Bhikkhuniyo uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā pattacīvaraṃ paṭiggaṇhantiyo uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ etadavocuṃ: “Kahaṃ te ayye antaravāsako ”ti? Uppalavaṇṇā bhikkhunī bhikkhunīnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma ayyo udāyī bhikkhuniyā cīvaraṃ7 paṭiggahessati, kicchalābho mātugāmo ”ti? Atha kho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ.
1 4 7 sāvatthiyaṃ - katthaci. te - Syā. vissajjehī ’ti - Syā; 2 5 puttabhātikā - Syā. vissajjeyya - Syā. na sajjesī ’ti - PTS. 3 6 8 paṇṇena puṭaṃ - Syā. mayhaṃ - Syā. hatthato cīvaraṃ - Syā.
5. 1. 5. ĐIỀU HỌC VỀ NHẬN LÃNH Y: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā trú ngụ tại thành Sāvatthī. Khi ấy vào buổi sáng, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã mặc y, cầm y bát, rồi đi vào thành Sāvatthī để khất thực. Sau khi đã đi khất thực trong thành Sāvatthī, trong lúc đi khất thực trở về sau bữa ăn, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã đi đến khu rừng Andha để nghỉ trưa. Sau khi đi sâu vào trong khu rừng Andha, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã ngồi nghỉ trưa ở gốc cây nọ. Vào lúc bấy giờ, bọn trộm cướp khi hành sự được hoàn tất đã giết chết con bò cái, lấy phần thịt, rồi đi vào khu rừng Andha. Thủ lãnh bọn cướp đã nhìn thấy tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đang ngồi nghỉ trưa ở tại gốc cây nọ, sau khi nhìn thấy (nghĩ rằng): “Nếu lũ con trai và đàn em của ta nhìn thấy, chúng sẽ quấy rầy vị tỳ khưu ni này” nên đã rẽ sang lối khác. Sau đó, vị thủ lãnh bọn cướp ấy đã lấy các miếng thịt ngon nhất ở phần thịt đã được nấu chín, dùng lá buộc thành gói, rồi treo lên ở thân cây không xa tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā nói rằng: “Vị Sa-môn hoặc Bà-la-môn nào nhìn thấy thì hãy lấy đi vật thí này” rồi đã bỏ đi. Trong khi thủ lãnh bọn cướp ấy đang nói lời nói này, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã xuất khỏi thiền định và nghe được. Sau đó, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã cầm lấy phần thịt ấy và đi về ni viện. Sau đó, khi trải qua đêm ấy tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã sửa soạn phần thịt ấy, buộc lại thành gói ở thượng y, rồi đã bay lên không trung và hiện ra ở Veḷuvana.
2. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn đã đi vào làng để khất thực. Đại đức Udāyi là vị ở lại canh giữ trú xá. Khi ấy, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã đi đến gặp đại đức Udāyi, sau khi đến đã nói với đại đức Udāyi điều này: - “Thưa ngài, đức Thế Tôn ở đâu?” - “Này sư tỷ, đức Thế Tôn đã đi vào làng để khất thực.” - “Thưa ngài, xin hãy dâng phần thịt này đến đức Thế Tôn.” - “Này sư tỷ, đức Thế Tôn được hài lòng về cô với phần thịt. Nếu cô có thể biếu tôi cái y nội thì tôi cũng có thể được hài lòng như vậy với cái y nội.” - “Thưa ngài, quả thật chúng tôi thân phận là người nữ có lợi lộc khó khăn. Và đây là cái y thứ năm cuối cùng 1 của tôi; tôi sẽ không cho.” - “Này sư tỷ, cũng giống như người đã cho con voi thì nên biếu luôn các sợi dây nài; này sư tỷ, tương tợ y như thế cô đã dâng đức Thế Tôn phần thịt thì hãy biếu tôi cái y nội.” Khi ấy, tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā trong khi bị nài ép bởi đại đức Udāyi nên đã cho cái y nội rồi đi về ni viện. Các tỳ khưu ni trong lúc tiếp rước y bát của tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã nói với tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā điều này: - “Thưa ni sư, y nội của cô đâu rồi?” Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao ngài đại đức Udāyi lại nhận lãnh y từ tay tỳ khưu ni? Là người nữ có lợi lộc thật khó khăn!” Sau đó, các tỳ khưu ni ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu.
1 Ngoài ba y như các tỳ khưu là y hai lớp (saṅghāṭi), thượng y (uttarasagaṃ), và y nội (antaravāsakaṃ), tỳ khưu ni còn có thêm hai y nữa là áo lót (saṃkaccikaṃ) và vải choàng tắm (udakasāṭikaṃ). Xin xem Cullavagga - Tiểu Phẩm, TTPV tập 7, chương X, trang 515.
Pārājikapāḷi Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadaṃ - 5. 1. 5.
3. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā udāyī bhikkhuniyā cīvaraṃ 1 paṭiggahessatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ udāyī bhikkhuniyā cīvaraṃ1 paṭiggahesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. “Ñātikā te udāyī aññātikā ”ti? “Aññātikā bhagavā ”ti. “Aññātako moghapurisa aññātikāya na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṃ paṭiggahessasi. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṃ paṭiggaṇheyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
4. Tena kho pana samayena bhikkhū kukkuccāyantā bhikkhunīnaṃ pārivaṭṭakacīvaraṃ 2 na paṭiggaṇhanti. Bhikkhuniyo ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma ayyā amhākaṃ pārivaṭṭakacīvaraṃ2 nappaṭiggahessantī ”ti? 3 Assosuṃ kho bhikkhū tāsaṃ bhikkhūnīnaṃ ujjhāyantīnaṃ khīyantīnaṃ vipācentīnaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave pañcannaṃ pārivaṭṭakaṃ4 paṭiggahetuṃ, bhikkhussa bhikkhuniyā sikkhamānāya sāmaṇerassa sāmaṇeriyā. Anujānāmi bhikkhave imesaṃ pañcannaṃ pārivaṭṭakaṃ4 paṭiggahetuṃ. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā hatthato cīvaraṃ paṭiggaṇheyya aññatra pārivaṭṭakā,5 nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti. [Dutiyapaññatti]
5. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.
Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ.6
Aññatra pārivaṭṭakā5 ’ti ṭhapetvā pārivaṭṭakaṃ.
1 4 hatthato cīvaraṃ - Syā. pārivattakaṃ - Ma, PTS. 2 5 pārivattakacīvaraṃ - Ma, PTS. pārivattakā - Ma, PTS. 3 6 nappaṭiggaṇhissantī ti - Syā. vikappanupagaṃ pacchimaṃ - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về nhận lãnh y - 5
3. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Udāyi lại nhận lãnh y của tỳ khưu ni?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Udāyi, nghe nói ngươi nhận lãnh y của tỳ khưu ni, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” - “Này Udāyi, là nữ thân quyến của ngươi hay không phải là nữ thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là nữ thân quyến.” - “Này kẻ rồ dại, người nam không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì đúng hay không đúng đối với người nữ không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, trong trường hợp ấy sao ngươi lại nhận lãnh y từ tay tỳ khưu ni không phải là thân quyến? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào nhận lãnh y từ tay tỳ khưu ni không phải là thân quyến thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
4. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu trong lúc ngần ngại không nhận lãnh y trao đổi của các tỳ khưu ni. Các tỳ khưu ni phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các ngài đại đức lại không nhận lãnh y trao đổi của chúng tôi?” Các tỳ khưu đã nghe được các tỳ khưu ni ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép nhận lãnh vật trao đổi của năm hạng là tỳ khưu, tỳ khưu ni, vị ni tu tập sự, sa di, sa di ni. Này các tỳ khưu, Ta cho phép nhận lãnh vật trao đổi của năm hạng này. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào nhận lãnh y từ tay tỳ khưu ni không phải là thân quyến thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya ngoại trừ sự trao đổi.” [Sự quy định thứ hai]
5. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
(Người nữ) Không phải là thân quyến nghĩa là người nữ không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha.
Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.
Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung.
Ngoại trừ sự trao đổi: trừ ra sự trao đổi.
Pārājikapāḷi Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ - 5. 1. 6.
6. Paṭiggaṇhāti payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante cīvaraṃ aññātikāya bhikkhuniyā hatthato paṭiggahitaṃ aññatra pārivaṭṭakā nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
7. Aññātikāya aññātikasaññī cīvaraṃ paṭiggaṇhāti aññatra pārivaṭṭakā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya vematiko cīvaraṃ paṭiggaṇhāti aññatra pārivaṭṭakā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya ñātikasaññī cīvaraṃ paṭiggaṇhāti aññatra pārivaṭṭakā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ekato upasampannāya hatthato cīvaraṃ paṭiggaṇhāti aññatra pārivaṭṭakā, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī ―pe― āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko ―pe― āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī ―pe― anāpatti.
8. Anāpatti ñātikāya, pārivaṭṭakaṃ, parittena vā vipulaṃ, vipulena vā parittaṃ, bhikkhu vissāsaṃ gaṇhāti, tāvakālikaṃ gaṇhāti, cīvaraṃ ṭhapetvā aññaṃ parikkhāraṃ gaṇhāti, sikkhamānāya, sāmaṇeriyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Cīvarapaṭiggahaṇasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 1. 6. AÑÑĀTAKAVIÑÑATTISIKKHĀPADAṂ
1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto paṭṭo 1 hoti dhammakathaṃ kātuṃ. Atha kho aññataro seṭṭhi- putto yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ seṭṭhiputtaṃ āyasmā upanando sakyaputto dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho so seṭṭhiputto āyasmatā upanandena sakyaputtena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Vadeyyātha bhante yena attho, paṭibalā mayaṃ ayyassa dātuṃ yadidaṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya- bhesajjaparikkhāran ”ti.2 “Sace me tvaṃ āvuso dātukāmo ’si ito ekaṃ sāṭakaṃ dehī ”ti.
1 2 paṭṭho - Syā, PTS. parikkhārānan ti - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc yêu cầu y - 6
6. Vị nhận lãnh, trong lúc thực hiện thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi đã được nhận lãnh từ tay của tỳ khưu ni không phải là thân quyến, ngoại trừ sự trao đổi, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
7. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị nhận lãnh y từ tay thì phạm tội nissaggiya pācittiya, ngoại trừ sự trao đổi. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, vị nhận lãnh y từ tay thì phạm tội nissaggiya pācittiya, ngoại trừ sự trao đổi. Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, vị nhận lãnh y từ tay thì phạm tội nissaggiya pācittiya, ngoại trừ sự trao đổi. Vị nhận lãnh y từ tay của cô ni tu lên bậc trên ở một hội chúng thì phạm tội dukkaṭa, ngoại trừ sự trao đổi. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, ―(như trên)― phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến ―(như trên)― thì vô tội.
8. Của vị (tỳ khưu ni) là thân quyến, sự trao đổi vật lớn bằng vật nhỏ hoặc là vật nhỏ bằng vật lớn, vị tỳ khưu lấy do sự thân thiết, lấy có tính cách tạm thời, lấy vật phụ tùng khác ngoại trừ y, của cô ni tu tập sự, của sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về nhận lãnh y. --ooOoo--
5. 1. 6. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC YÊU CẦU NGƯỜI KHÔNG PHẢI LÀ THÂN QUYẾN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya là rành rẽ về thuyết giảng Giáo Pháp. Vào lúc bấy giờ, có người con trai nhà đại phú nọ đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Upananda con trai dòng Sakya rồi ngồi xuống ở một bên. Đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho người con trai nhà đại phú ấy đang ngồi một bên bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đại đức Upananda con trai dòng Sakya chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, người con trai nhà đại phú ấy đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, xin ngài nói ra nhu cầu mà chúng tôi có khả năng để dâng đến ngài đại đức tức là vật dụng như y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh.” - “Này đạo hữu, nếu đạo hữu có ý định bố thí thì hãy dâng một trong hai 1 tấm vải này.”
1 Ito: nghĩa là “từ đây” ám chỉ vải đang được mặc trên người ấy. Theo câu chuyện, được biết người ấy đang mặc hai tấm vải nên ghi lại như trên (ND).
Pārājikapāḷi Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ - 5. 1. 6.
2. “Amhākaṃ kho bhante kulaputtānaṃ kismiṃ viya ekasāṭakaṃ gantuṃ, āgamehi 1 bhante yāva gharaṃ gacchāmi, gharaṃ gato ito vā ekaṃ pahiṇissāmi, ito vā sundarataran ”ti. Dutiyampi kho ―pe― Tatiyampi kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ seṭṭhiputtaṃ etadavoca: “Sace me tvaṃ āvuso dātukāmo ’si, ito ekaṃ sāṭakaṃ dehī ”ti. “Amhākaṃ kho bhante kulaputtānaṃ kismiṃ viya ekasāṭakaṃ gantuṃ, āgamehi bhante yāva gharaṃ gacchāmi, gharaṃ gato ito vā ekaṃ pahiṇissāmi, ito vā sundarataran ”ti. “Kimpana tayā āvuso adātukāmena pavāritena, yaṃ tvaṃ pavāretvā na desī ”ti? Atha kho so seṭṭhiputto āyasmatā upanandena sakyaputtena nippīḷiyamāno ekaṃ sāṭakaṃ datvā agamāsi. Manussā taṃ seṭṭhiputtaṃ passitvā 2 etadavocuṃ: “Kissa tvaṃ ayyo3 ekasāṭako āgacchasī ”ti?
3. Atha kho so seṭṭhiputto tesaṃ manussānaṃ etamatthaṃ ārocesi. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā, nayimesaṃ4 sukarā dhammanimantanāpi5 kātuṃ. Kathaṃ hi nāma seṭṭhiputtena dhammanimantanāya kayiramānāya sāṭakaṃ gahessantī ”ti?6 Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto seṭṭhiputtaṃ cīvaraṃ viññāpessatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ upananda seṭṭhiputtaṃ cīvaraṃ viññāpesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. “Ñātako te upananda aññātako ”ti? “Aññātako bhagavā ”ti. “Aññātako moghapurisa aññātakassa na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa aññātakaṃ seṭṭhiputtaṃ cīvaraṃ viññāpessasi. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu aññātakaṃ gahapatiṃ vā gahapatāniṃ vā cīvaraṃ viññāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
4. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū sāketā sāvatthiṃ addhānamaggapaṭipannā honti. Antarāmagge corā nikkhamitvā te bhikkhū acchindiṃsu. Atha kho te bhikkhū ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ aññātakaṃ gahapatiṃ vā gahapatāniṃ vā cīvaraṃ viññāpetun ’ti kukkuccāyantā na viññāpesuṃ. Yathā naggā ’va sāvatthiṃ gantvā bhikkhū abhivādenti. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Sundarā kho ime āvuso ājīvakā, ye ime bhikkhū7 abhivādentī ”ti.
1 3 5 āgametha - Syā. ayya - Syā. dhammanimantanāyapi - Syā. 2 4 6 7 natthi - Ma. nayime - Syā. gaṇhissantī ti - Syā. bhikkhūsu - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc yêu cầu y - 6
2. - “Thưa ngài, thật là kỳ cục cho các người con trai gia đình danh giá chúng tôi lại đi chỉ mặc một tấm vải! Thưa ngài, xin chờ đợi đến khi tôi đi về nhà, khi đã về nhà rồi tôi sẽ gởi đến hoặc là một trong hai tấm vải này, hoặc là đẹp hơn hai tấm này.” Đến lần thứ nhì, ―(như trên)― Đến lần thứ ba, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã nói với người con trai nhà đại phú ấy điều này: - “Này đạo hữu, nếu ngươi có ý định bố thí thì hãy dâng một trong hai tấm vải này.” - “Thưa ngài, thật là kỳ cục cho các người con trai gia đình danh giá chúng tôi lại đi chỉ mặc một tấm vải! Thưa ngài, xin chờ đợi đến khi tôi đi về nhà, khi đã về nhà rồi tôi sẽ gởi đến hoặc là một trong hai tấm vải này, hoặc là đẹp hơn hai tấm này.” - “Này đạo hữu, ngươi nói lời thỉnh cầu mà không chịu bố thí, việc gì khiến ngươi không có ý định bố thí lại nói lời thỉnh cầu vậy?” Khi ấy, người con trai nhà đại phú ấy trong lúc bị nài ép bởi đại đức Upananda con trai dòng Sakya nên đã cho một tấm vải rồi đi. Dân chúng sau khi nhìn thấy người con trai nhà đại phú ấy đã nói điều này: - “Này công tử, sao ngài lại đi đến chỉ mặc một tấm vải?”
3. Khi ấy, người con trai nhà đại phú ấy đã kể lại sự việc ấy cho những người ấy. Những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này thật ham muốn quá độ, không tự biết đủ. Không dễ gì mà thực hiện sự thỉnh cầu đúng pháp đối với những người này! Tại sao trong lúc được người con trai nhà đại phú thực hiện sự thỉnh cầu đúng pháp, các vị ấy lại lấy đi tấm vải choàng?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya lại yêu cầu người con trai nhà đại phú về y?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Upananda, nghe nói ngươi yêu cầu người con trai nhà đại phú về y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” - “Này Upananda, là thân quyến của ngươi hay không phải là thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là thân quyến.” - “Này kẻ rồ dại, người không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì đúng hay không đúng đối với người không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, trong trường hợp ấy sao ngươi lại yêu cầu người con trai nhà đại phú về y? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―nt― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào yêu cầu nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến về y thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
4. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đi đường xa từ Sāketa đến Sāvatthī. Giữa đường, bọn cướp đã xuất hiện và đã cướp bóc các vị tỳ khưu ấy. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm yêu cầu nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến về y,” trong lúc ngần ngại đã không yêu cầu rồi lõa thể như thế đi đến thành Sāvatthī và đảnh lễ các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, các đạo sĩ lõa thể này tốt thật, những người này đảnh lễ các tỳ khưu.”
Pārājikapāḷi Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ - 5. 1. 6.
Te evamāhaṃsu: “Na mayaṃ āvuso ājīvakā, bhikkhū mayan ”ti. Bhikkhū āyasmantaṃ upāliṃ etadavocuṃ: “Iṅghāvuso upāli ime anuyuñjāhī ”ti. Te anuyuñjiyamānā etamatthaṃ ārocesuṃ.
5. Atha kho āyasmā upāli te bhikkhū anuyuñjitvā bhikkhū etadavoca: “Bhikkhū ime āvuso, detha nesaṃ 1 cīvarānī ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū naggā āgacchissanti, nanu nāma tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā āgantabban ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
6. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave acchinnacīvarassa vā naṭṭhacīvarassa vā aññātakaṃ gahapatiṃ vā gahapatāniṃ vā cīvaraṃ viññāpetuṃ. Yaṃ āvāsaṃ paṭhamaṃ upagacchati, sace tattha hoti saṅghassa vihāracīvaraṃ vā uttarattharaṇaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā2 bhisicchavi vā naṃ gahetvā pārupituṃ, labhitvā3 odahissāmī ”ti. No ce hoti saṅghassa vihāracīvaraṃ vā uttarattharaṇaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā2 bhisicchavi vā, tiṇena vā paṇṇena vā paṭicchādetvā āgantabbaṃ. Nattheva naggena āgantabbaṃ. Yo āgaccheyya, āpatti dukkaṭassa. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu aññātakaṃ gahapatiṃ vā gahapatāniṃ vā cīvaraṃ viññāpeyya aññatra samayā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Tatthāyaṃ samayo: acchinnacīvaro vā hoti bhikkhu naṭṭhacīvaro vā. Ayaṃ tattha samayo ”ti. [Dutiyapaññatti]
7. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe― Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti. Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho. Gahapati nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasati. Gahapatānī nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasati. Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ. Aññatra samayā ’ti ṭhapetvā samayaṃ. Acchinnacīvaro nāma bhikkhussa cīvaraṃ acchinnaṃ hoti, rājūhi vā corehi vā dhuttehi vā yehi kehici vā acchinnaṃ hoti. Naṭṭhacīvaro nāma bhikkhussa cīvaraṃ agginā vā daḍḍhaṃ hoti, udakena vā vuḷhaṃ hoti, undurehi vā upacikāhi vā khāyitaṃ hoti, paribhogajiṇṇaṃ vā hoti. Aññatra samayā viññāpeti payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante cīvaraṃ aññātakaṃ gahapatikaṃ aññatra samayā viññāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti ―pe―
1 2 3 tesaṃ - Syā. bhūmattharaṇaṃ vā - Ma. tañ ca kho labhitvā - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc yêu cầu y - 6
Các vị ấy đã nói như vầy: - “Này các đại đức, chúng tôi không phải là đạo sĩ lõa thể, chúng tôi là tỳ khưu.” Các tỳ khưu đã nói với đại đức Upāli điều này: - “Này đại đức Upāli, hãy xét hỏi những người này đi.” Trong lúc được xét hỏi bởi đại đức Upāli, các vị ấy đã kể lại sự việc ấy. 5. Khi ấy, đại đức Upāli sau khi xét hỏi các tỳ khưu ấy đã nói với các tỳ khưu điều này: - “Này các đại đức, những vị này là những vị tỳ khưu, hãy cho y đến những vị ấy.” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại lõa thể mà đi đến? Sao không dùng cỏ che kín lại rồi mới nên đi đến?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. 6. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép vị có y bị cướp đoạt hoặc vị có y bị hư hỏng được yêu cầu nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến về y. (Ta cho phép) khi đi đến trú xứ đầu tiên, nếu nơi ấy hội chúng có y thuộc về trú xá, hoặc vải lót giường, hoặc vải trải nền, hoặc bao nệm, thì được lấy vật ấy và choàng lên (nghĩ rằng): “Khi nhận được y, ta sẽ gởi lại.” Nếu hội chúng không có y thuộc về trú xá, hoặc vải lót giường, hoặc vải trải nền, hoặc bao nệm, thì nên dùng cỏ hoặc lá che kín lại rồi mới nên đi đến; nhưng không nên lõa thể mà đi đến, vị nào đi đến thì phạm tội dukkaṭa. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào yêu cầu nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến về y thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya ngoại trừ có duyên cớ. Duyên cớ trong trường hợp này là vị tỳ khưu có y bị cướp đoạt hoặc là có y bị hư hỏng. Đây là duyên cớ trong trường hợp này.” [Sự quy định lần hai] 7. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Không phải là thân quyến nghĩa là người không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha. Nam gia chủ nghĩa là bất cứ người nam nào sống trong căn nhà. Nữ gia chủ nghĩa là bất cứ người nữ nào sống trong căn nhà. Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung. Ngoại trừ có duyên cớ: trừ ra có duyên cớ. Y bị cướp đoạt nghĩa là y của vị tỳ khưu bị các vị vua, hoặc những kẻ trộm, hoặc những kẻ vô lại cướp đoạt, hoặc bị bất cứ những ai cướp đoạt. Y bị hư hỏng nghĩa là y của vị tỳ khưu bị lửa đốt cháy, hoặc bị nước cuốn trôi, hoặc bị các con chuột hoặc các con mối gặm nhấm, hoặc là cũ kỷ vì sử dụng. Vị yêu cầu, trong lúc thực hiện thì phạm tội dukkaṭa, ngoại trừ có duyên cớ. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi đã được yêu cầu từ gia chủ không phải là thân quyến ngoại trừ có duyên cớ, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Tatuttarisikkhāpadaṃ - 5. 1. 7.
8. Aññātake aññātakasaññī aññatra samayā cīvaraṃ viññāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko aññatra samayā cīvaraṃ viññāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake ñātakasaññī aññatra samayā cīvaraṃ viññāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
9. Anāpatti samaye, ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Aññātakaviññattisikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 1. 7. TATUTTARISIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū acchinnacīvarake bhikkhū upasaṅkamitvā evaṃ vadenti: 1 “Bhagavatā āvuso anuññātaṃ acchinnacīvarassa vā naṭṭhacīvarassa vā aññātakaṃ gahapatiṃ vā gahapatāniṃ vā cīvaraṃ viññāpetuṃ. Viññāpetha āvuso cīvaran ”ti. “Alaṃ āvuso laddhaṃ amhehi cīvaran ”ti. “Mayaṃ āyasmantānaṃ atthāya 2 viññāpemā ”ti. “Viññāpetha āvuso ”ti. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū aññātake 3 gahapatike upasaṅkamitvā etadavocuṃ: “Acchinnacīvarakā āvuso bhikkhū āgatā, detha nesaṃ cīvarānī ”ti4 bahuṃ cīvaraṃ viññāpesuṃ.
2. Tena kho pana samayena aññataro puriso sabhāyaṃ nisinno aññataraṃ purisaṃ etadavoca: “Acchinnacīvarakā ayyo bhikkhū5 āgatā, tesaṃ6 mayā cīvaraṃ dinnan ”ti. Sopi evamāha: “Mayāpi dinnan ”ti. Aparopi evamāha: “Mayāpi dinnan ”ti. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā bahuṃ cīvaraṃ viññāpessanti? Dussavāṇijjaṃ7 vā samaṇā sakyaputtiyā karissanti, paggāhikasālaṃ8 vā pasāressantī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahuṃ cīvaraṃ viññāpessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
1 4 vadanti - Ma, PTS. cīvaran ti - Syā. 2 5 7 atthāya - Ma, PTS natthi. ayyā - Syā. dussavaṇijjaṃ - Syā, PTS. 3 6 8 aññātake - Ma, PTS natthi. nesaṃ - Syā. paṭiggāhikasālaṃ itipi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về vượt quá số y ấy - 7
8. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị yêu cầu y thì phạm tội nissaggiya pācittiya, ngoại trừ có duyên cớ. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, vị yêu cầu y thì phạm tội nissaggiya pācittiya, ngoại trừ có duyên cớ. Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, vị yêu cầu y thì phạm tội nissaggiya pācittiya, ngoại trừ có duyên cớ. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến thì vô tội.
9. Khi có duyên cớ, của các thân quyến, của những người nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về việc yêu cầu người không phải là thân quyến. --ooOoo--
5. 1. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VƯỢT QUÁ SỐ Y ẤY: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi đi đến gặp các tỳ khưu là những vị có y bị cướp đoạt rồi nói như vầy: - “Này các đại đức, đức Thế Tôn đã cho phép vị có y bị cướp đoạt hoặc là vị có y bị hư hỏng được yêu cầu nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến về y. Này các đại đức, vậy chúng ta hãy yêu cầu về y.” - “Này các đại đức, thôi đi. Chúng tôi đã nhận được y rồi.” - “Này các đại đức, chúng tôi yêu cầu vì nhu cầu của các đại đức.” - “Này các đại đức, các vị hãy yêu cầu.” Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã đi đến các gia chủ không phải là thân quyến và đã nói điều này: - “Này các đạo hữu, các vị tỳ khưu mới đi đến là những vị có y bị cướp đoạt, hãy dâng y cho các vị ấy,” rồi đã yêu cầu nhiều y.
2. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ đang ngồi ở nơi hội họp đã nói với người đàn ông khác điều này: - “Quý ông, các vị tỳ khưu mới đi đến là những vị có y bị cướp đoạt, tôi đã dâng y cho các vị ấy.” Vị kia cũng đã nói như vầy: - “Tôi cũng đã dâng rồi.” Một người khác cũng đã nói như vầy: - “Tôi cũng đã dâng rồi.” Những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại không biết sự chừng mực và yêu cầu nhiều y? Các Sa-môn Thích tử sẽ làm việc buôn bán vải hay sẽ lập nên gian hàng?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại không biết sự chừng mực và yêu cầu nhiều y?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
Pārājikapāḷi Tatuttarisikkhāpadaṃ - 5. 1. 7.
3. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave na mattaṃ jānitvā bahuṃ cīvaraṃ viññāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā na mattaṃ jānitvā bahuṃ cīvaraṃ viññāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Tañce aññātako gahapati vā gahapatānī vā bahūhi cīvarehi abhihaṭṭhuṃ pavāreyya, santaruttaraparamaṃ tena bhikkhunā tato cīvaraṃ sāditabbaṃ. Tato ce uttariṃ 1 sādiyeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
4. Tañce ti acchinnacīvarakaṃ bhikkhuṃ.
Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.
Gahapati nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasati.
Gahapatānī nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasati.
Bahūhi cīvarehī ’ti bahukehi cīvarehi.
Abhihaṭṭhuṃ pavāreyyā ’ti ‘yāvatakaṃ icchasi tāvatakaṃ gaṇhāhī ’ti.
Santaruttaraparamaṃ tena bhikkhunā tato cīvaraṃ sāditabban ’ti. Sace tīṇi naṭṭhāni honti dve sāditabbāni, dve naṭṭhāni ekaṃ sāditabbaṃ, ekaṃ naṭṭhaṃ na kiñci sāditabbaṃ.
Tato ce uttariṃ sādiyeyyā ’ti tatuttariṃ viññāpeti, payoge dukkaṭaṃ paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante cīvaraṃ aññātakaṃ gahapatikaṃ2 tatuttariṃ viññāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
5. Aññātake aññātakasaññī tatuttariṃ cīvaraṃ viññāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko ―pe― Aññātake ñātakasaññī tatuttariṃ cīvaraṃ viññāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
6. Anāpatti sesakaṃ āharissāmī ’ti haranto gacchati, sesakaṃ tuyheva hotū ’ti denti, na acchinnakāraṇā denti, na naṭṭhakāraṇā denti, ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Tatuttarisikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo-- 1 2 uttari - Ma. gahapatikaṃ upasaṅkamitvā - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về vượt quá số y ấy - 7
3. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi không biết sự chừng mực và yêu cầu nhiều y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại không biết sự chừng mực và yêu cầu nhiều y vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Nếu vị ấy được nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến thỉnh cầu để đem lại với nhiều y, vị tỳ khưu ấy nên chấp nhận y trong số ấy với mức tối đa là y nội và thượng y, nếu chấp nhận vượt quá số ấy thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” 4. Nếu vị ấy: là vị tỳ khưu có y bị đánh cướp. Không phải là thân quyến nghĩa là người không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha. Nam gia chủ nghĩa là bất cứ người nam nào sống trong căn nhà. Nữ gia chủ nghĩa là bất cứ người nữ nào sống trong căn nhà. Với nhiều y: với các y có số lượng nhiều. Thỉnh cầu để đem lại: là (nói rằng): “Ngài thích bao nhiêu xin nhận lấy bấy nhiêu.” Vị tỳ khưu ấy nên chấp nhận y trong số ấy với mức tối đa là y nội và thượng y: Nếu ba (y) bị hư hỏng thì nên chấp nhận hai (y), hai (y) bị hư hỏng thì nên chấp nhận một (y), một (y) bị hư hỏng thì không nên chấp nhận. Nếu chấp nhận vượt quá số ấy: Vị yêu cầu vượt quá số ấy, trong lúc thực hiện thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi đã được yêu cầu vượt quá số ấy từ gia chủ không phải là thân quyến, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.” 5. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị yêu cầu y vượt quá số ấy thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, vị yêu cầu y vượt quá số ấy thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến thì vô tội. 6. Trong khi mang đi (nói rằng): “Tôi sẽ mang lại phần còn thừa,” (các thí chủ) dâng cho (nói rằng): “Phần còn lại là của chính ngài,” (các thí chủ) dâng không vì nguyên nhân (y) bị cướp đoạt, (các thí chủ) dâng không vì nguyên nhân (y) bị hư hỏng, của các thân quyến, của những người đã nói lời thỉnh cầu, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về vượt quá số y ấy. --ooOoo--
5. 1. 8. PAṬHAMA UPAKKHAṬASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso pajāpatiṃ etadavoca: “Ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tassa purisassa imaṃ vācaṃ bhāsamānassa. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Mahāpuñño ’si tvaṃ āvuso upananda, amukasmiṃ okāse aññataro puriso pajāpatiṃ etadavoca: ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. “Atthāvuso maṃ so upaṭṭhāko ”ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so puriso tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ purisaṃ etadavoca: “Saccaṃ kira maṃ tvaṃ āvuso cīvarena acchādetu- kāmosī ”ti. “Api 1 m’ ayya evaṃ hoti: “Ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. “Sace kho maṃ tvaṃ āvuso cīvarena acchādetukāmo ’si, evarūpena cīvarena acchādehi. Kyāhaṃ tena acchannopi karissāmi, yāhaṃ na paribhuñjissāmī ”ti.
2. Atha kho so puriso ujjhāyati khīyati vipāceti: “Mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā, nayime sukarā cīvarena acchādetuṃ. Kathaṃ hi nāma ayyo upanando mayā pubbe appavārito maṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ upananda pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjī ”ti? 2 “Saccaṃ bhagavā”. “Ñātako te upananda aññātako ”ti? “Aññātako bhagavā ”ti. “Aññātako moghapurisa aññātakassa na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa pubbe appavārito aññātakaṃ gahapatiṃ3 upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissasi. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Bhikkhuṃ paneva uddissa aññātakassa gahapatissa vā gahapatāniyā vā cīvaracetāpannaṃ4 upakkhaṭaṃ hoti, iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarena acchādessāmī ’ti. Tatra ceso bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjeyya: sādhu vata maṃ āyasmā iminā cīvaracetāpannena evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā cīvaraṃ cetāpetvā acchādehī ’ti kalyāṇakamyataṃ upādāya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
1 3 api meyya evaṃ hoti - Ma, PTS. gahapatikaṃ - Ma. 2 4 āpajjasi - Ma. cīvaracetāpanaṃ - Syā.
5. 1. 8. ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT VỀ (SỐ TIỀN) ĐÃ ĐƯỢC CHUẨN BỊ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ đã nói với người vợ điều này: - “Tôi sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.” Khi người đàn ông ấy đang nói lời này, có vị tỳ khưu nọ là vị hành pháp khất thực đã nghe được. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Này đại đức Upananda, ngài có phước báu lớn lao. Ở chỗ kia, có người đàn ông nọ đã nói với người vợ điều này: ‘Tôi sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.’” - “Này đại đức, người ấy là người hộ độ cho tôi.” Sau đó, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã đi đến gặp người đàn ông ấy, sau khi đến đã nói với người đàn ông ấy điều này: - “Này đạo hữu, nghe nói đạo hữu có ý định dâng y đến tôi, có đúng không vậy?” - “Thưa ngài, tôi cũng có khởi ý như vầy: ‘Tôi sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.’” - “Này đạo hữu, nếu quả thật đạo hữu có ý định dâng y đến tôi thì hãy dâng y có hình thức như vầy. Tôi được dâng y mà tôi sẽ không sử dụng thì tôi sẽ làm gì với y ấy?”
2. Sau đó, người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa- môn Thích tử này thật ham muốn quá độ, không tự biết đủ. Không dễ gì mà dâng y cho những người này! Vì sao ngài đại đức Upananda khi chưa được tôi thỉnh cầu trước lại đi đến và đưa ra sự căn dặn về y?” Các tỳ khưu đã nghe được người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Upananda, nghe nói ngươi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này Upananda, là thân quyến của ngươi hay không phải là thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là thân quyến.” “Này kẻ rồ dại, người không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì đúng hay không đúng đối với người không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, trong trường hợp ấy sao ngươi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Trường hợp có số tiền mua y của nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến đã được chuẩn bị dành riêng cho vị tỳ khưu: ‘Với số tiền mua y này sau khi mua y tôi sẽ dâng y đến vị tỳ khưu tên (như vầy).’ Trong trường hợp ấy, nếu vị tỳ khưu ấy khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến và đưa ra sự căn dặn về y: ‘Quả thật là tốt, với số tiền mua y này ông hãy mua y có hình thức như vầy và như vầy rồi dâng cho tôi;’ vì sự mong muốn y tốt đẹp, (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
Pārājikapāḷi Paṭhama upakkhaṭasikkhāpadaṃ - 5. 1. 8.
3. Bhikkhuṃ paneva uddissā ’ti bhikkhussatthāya, bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā, bhikkhuṃ acchādetukāmo.
Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho.
Gahapati nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasati.
Gahapatānī nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasati.
Cīvaracetāpannaṃ nāma hiraññaṃ vā suvaṇṇaṃ vā muttā vā maṇi vā pavāḷo vā phaḷiko vā paṭako vā suttaṃ vā kappāso vā.
Iminā cīvaracetāpannenā ’ti paccupaṭṭhitena.
Cetāpetvā ’ti parivattetvā.
Acchādessāmī ’ti dassāmi.
Tatra ceso bhikkhū ’ti yaṃ bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ upakkhaṭaṃ hoti, so bhikkhu.
Pubbe appavārito ’ti pubbe avutto hoti: ‘Kīdisena te bhante cīvarena attho, kīdisaṃ te cīvaraṃ cetāpemī ’ti?
Upasaṅkamitvā ’ti gharaṃ gantvā, yattha katthaci upasaṅkamitvā.
Cīvare vikappaṃ āpajjeyyā ’ti āyataṃ vā hotu vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
Iminā cīvaracetāpannenā ’ti paccupaṭṭhitena.
Evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā ’ti āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
Cetāpetvā ’ti parivattetvā.
Acchādehī ’ti dajjehi.
Kalyāṇakamyataṃ upādāyā ’ti sādhatthiko 1 mahagghatthiko.
4. Tassa vacanena āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā cetāpeti, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante cīvaraṃ pubbe appavārito aññātakaṃ gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpannaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
1 sādhutthiko - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhất tiền mua y - 8
3. Dành riêng cho vị tỳ khưu: vì nhu cầu của vị tỳ khưu, sau khi nghĩ đến vị tỳ khưu rồi có ý định dâng vị tỳ khưu.
Không phải là thân quyến nghĩa là người không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha.
Nam gia chủ nghĩa là bất cứ người nam nào sống trong căn nhà. Nữ gia chủ nghĩa là bất cứ người nữ nào sống trong căn nhà. Số tiền mua y nghĩa là vàng, hoặc là tiền vàng, hoặc là ngọc trai, hoặc là ngọc ma-ni, hoặc là đá quý, hoặc là pha lê, hoặc là vải vóc, hoặc là chỉ sợi, hoặc là bông vải. Với số tiền mua y này: với (số tiền) đã được sẵn sàng. Sau khi mua y: sau khi trao đổi. Tôi sẽ dâng: tôi sẽ cho. Trong trường hợp ấy, nếu vị tỳ khưu ấy: vị tỳ khưu ấy là vị tỳ khưu mà số tiền mua y đã được chuẩn bị dành riêng cho. Chưa được thỉnh cầu trước: chưa được nói trước rằng: “Thưa ngài, ngài có nhu cầu với loại y như thế nào?” “Tôi sẽ mua y như thế nào cho ngài?” Lại đi đến: sau khi đi đến nhà, sau khi đi đến gặp ở bất cứ nơi nào. Đưa ra sự căn dặn về y: (Y) hãy dài, hoặc rộng, hoặc chắc, hoặc mịn màng. Với số tiền mua y này: với (số tiền) đã được sẵn sàng. Có hình thức như vầy và như vầy: là dài, hoặc rộng, hoặc chắc, hoặc mịn màng. Sau khi mua: sau khi trao đổi. (Đạo hữu) hãy dâng cho: hãy trao cho. Vì sự mong muốn y tốt đẹp: có ao ước vật tốt, có ao ước vật giá cao.
4. (Gia chủ) mua (y) dài, hoặc rộng, hoặc chắc, hoặc mịn màng theo lời nói của vị ấy. Trong lúc thực hiện thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gia chủ không phải là thân quyến và đã đưa ra sự căn dặn về y, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Dutiya upakkhaṭasikkhāpadaṃ - 5. 1. 9.
5. Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko ―pe― Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatikaṃ upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
6. Anāpatti ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṃ cetāpetukāmassa appagghaṃ cetāpeti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Paṭhama upakkhaṭasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 1. 9. DUTIYA UPAKKHAṬASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso aññataraṃ purisaṃ etadavoca: “Ahaṃ ayyaṃ upanandaṃ 1 cīvarena acchādessāmī ”ti. So ’pi evamāha: “Ahampi ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tesaṃ purisānaṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Mahāpuñño ’si tvaṃ āvuso upananda amukasmiṃ okāse aññataro puriso aññataraṃ purisaṃ etadavoca: “Ahaṃ ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. So ’pi evamāha: “Ahampi ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. “Atthāvuso maṃ te upaṭṭhākā ”ti.
2. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena te purisā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te purise etadavoca: “Saccaṃ kira maṃ tumhe āvuso cīvarehi acchādetukāmatthā ”ti? “Api nayya evaṃ hoti, ayyaṃ upanandaṃ cīvarehi acchādessāmā ”ti. “Sace kho maṃ tumhe āvuso cīvarehi acchādetukāmattha, evarūpena cīvarena acchādetha, kyāhaṃ tehi acchanno ’pi karissāmi, yānāhaṃ na paribhuñjissāmī ”ti.
3. Atha kho te purisā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā, nayime sukarā cīvarehi acchādetuṃ, kathaṃ hi nāma ayyo upanando amhehi pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ purisānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī ”ti?
1 ayyaṃ upanandaṃ - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về tiền mua y - 9
5. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến thì vô tội. 6. Của các thân quyến, của những người đã nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bảo mua (y) giá thấp đối với người có ý định mua (y) giá cao, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học thứ nhất về (số tiền) đã được chuẩn bị. --ooOoo--
5. 1. 9. ĐIỀU HỌC THỨ NHÌ VỀ (SỐ TIỀN) ĐÃ ĐƯỢC CHUẨN BỊ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ đã nói với người đàn ông khác điều này: - “Tôi sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.” Người kia cũng đã nói như vầy: - “Tôi cũng sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.” Có vị tỳ khưu nọ là vị hành pháp khất thực đã nghe được cuộc nói chuyện này của những người đàn ông ấy. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Này đại đức Upananda, ngài có phước báu lớn lao. Ở chỗ kia, có người đàn ông nọ đã nói với người đàn ông khác điều này: ‘Tôi sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.’ Người kia cũng đã nói như vầy: ‘Tôi cũng sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.’” - “Này đại đức, họ là những người hộ độ cho tôi.”
2. Sau đó, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã đi đến gặp những người đàn ông ấy, sau khi đến đã nói với những người đàn ông ấy điều này: - “Này các đạo hữu, nghe nói các đạo hữu có ý định dâng các y đến tôi, có đúng không vậy?” - “Thưa ngài, chúng tôi cũng có khởi ý như vầy: ‘Chúng tôi sẽ dâng các y đến ngài đại đức Upananda.’” - “Này các đạo hữu, nếu quả thật các đạo hữu có ý định dâng các y đến tôi thì nên dâng y có hình thức như vầy. Tôi được dâng những y mà tôi sẽ không sử dụng thì tôi sẽ làm gì với các y ấy?”
3. Khi ấy, những người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này thật ham muốn quá độ, không tự biết đủ. Không dễ gì mà dâng các y cho những người này! Tại sao ngài đại đức Upananda khi chưa được chúng tôi thỉnh cầu trước lại đi đến và đưa ra sự căn dặn về y?” Các tỳ khưu đã nghe được những người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp các gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y?”
Pārājikapāḷi Dutiya upakkhaṭasikkhāpadaṃ - 5. 1. 9.
4. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ upananda pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. “Ñātakā te upananda aññātakā ”ti? “Aññātakā bhagavā ”ti. “Aññātako moghapurisa aññātakānaṃ na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissasi. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Bhikkhuṃ paneva uddissa ubhinnaṃ aññātakānaṃ gahapatīnaṃ vā gahapatānīnaṃ vā paccekacīvaracetāpannā upakkhaṭā 1 honti: ‘Imehi mayaṃ paccekacīvaracetāpannehi paccekacīvarāni cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarehi acchādessāmā ’ti. Tatra ceso bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjeyya: ‘Sādhu vata maṃ āyasmanto imehi paccekacīvaracetāpannehi evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā cīvaraṃ cetāpetvā acchādetha. Ubho’va santā ekenā ’ti, kalyāṇa- kamyataṃ upādāya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
5. Bhikkhuṃ paneva uddissā ’ti bhikkhussatthāya, bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā, bhikkhuṃ acchādetukāmā.
Ubhinnan ’ti dvinnaṃ.
Aññātakā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
Gahapatī nāma ye keci agāraṃ ajjhāvasanti.
Gahapatāniyo 2 nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasanti.
Cīvaracetāpannā nāma hiraññā vā suvaṇṇā vā muttā vā maṇi vā pavāḷā3 vā phaḷikā vā paṭakā vā suttā vā kappāsā vā.
Imehi cīvaracetāpannehī ’ti paccupaṭṭhitehi.
Cetāpetvā ’ti parivattetvā.
Acchādessāmā ’ti dassāma.
Tatra ceso bhikkhū ’ti yaṃ bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannā upakkhaṭā honti so bhikkhu.
Pubbe appavārito ’ti pubbe avutto hoti: ‘Kīdisena te bhante cīvarena attho, kīdisaṃ te cīvaraṃ cetāpemā ’ti?4
Upasaṅkamitvā ’ti gharaṃ gantvā, yattha katthaci upasaṅkamitvā.
1 3 paccekacīvaracetāpannāni upakkhaṭāni - Ma. masāragallā vā - PTS. 2 4 gahapatānī - Syā. cīvaraṃ cetāpessāmāti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về tiền mua y - 9
4. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Upananda, nghe nói ngươi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp các gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” - “Này Upananda, là các thân quyến của ngươi hay không phải là các thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là các thân quyến.” - “Này kẻ rồ dại, người không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì đúng hay không đúng đối với những người không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, trong trường hợp ấy sao ngươi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp các gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―nt― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Trường hợp có các số tiền mua y khác nhau của hai nam gia chủ hoặc (của hai) nữ gia chủ không phải là các thân quyến đã được chuẩn bị dành riêng cho vị tỳ khưu: ‘Với các số tiền mua y khác nhau này sau khi mua các y khác nhau chúng tôi sẽ dâng các y đến vị tỳ khưu tên (như vầy).’ Trong trường hợp ấy, nếu vị tỳ khưu ấy khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến và đưa ra sự căn dặn về y: ‘Quả thật là tốt, với các số tiền mua y này quý ông hãy mua y có hình thức như vầy và như vầy rồi hãy dâng cho tôi, cả hai là với một (y);’ vì sự mong muốn y tốt đẹp, (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
5. Dành riêng cho vị tỳ khưu: vì nhu cầu của vị tỳ khưu, sau khi nghĩ đến vị tỳ khưu rồi có ý định dâng vị tỳ khưu. Của hai: của cả hai. Không phải là các thân quyến nghĩa là những người không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha. (Các) nam gia chủ nghĩa là bất cứ những người nam nào sống trong căn nhà. (Các) nữ gia chủ nghĩa là bất cứ những người nữ nào sống trong căn nhà. Các số tiền mua y nghĩa là nhiều vàng, hoặc là các tiền vàng, hoặc là các ngọc ma-ni, hoặc là các ngọc trai, hoặc là các đá quý, hoặc là các pha lê, hoặc là nhiều vải vóc, hoặc là nhiều chỉ sợi, hoặc là nhiều bông vải. Với các số tiền mua y này: với (các số tiền) đã được sẵn sàng. Sau khi mua y: sau khi trao đổi. Chúng tôi sẽ dâng: chúng tôi sẽ cho. Trong trường hợp ấy, nếu vị tỳ khưu ấy: vị tỳ khưu ấy là vị tỳ khưu mà các số tiền mua y đã được chuẩn bị dành riêng cho. Chưa được thỉnh cầu trước: chưa được nói trước rằng: “Thưa ngài, ngài có nhu cầu với loại y như thế nào?” “Chúng tôi sẽ mua y như thế nào cho ngài?” Lại đi đến: sau khi đi đến nhà, sau khi đi đến gặp ở bất cứ nơi nào.
Pārājikapāḷi Dutiya upakkhaṭasikkhāpadaṃ - 5. 1. 9.
Cīvare vikappaṃ āpajjeyyā ’ti āyataṃ vā hotu vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
Imehi cīvaracetāpannehī ’ti paccupaṭṭhitehi.
Evarūpaṃ vā evarūpaṃ vā ’ti āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā.
Cetāpetvā ’ti parivattetvā.
Acchādethā ’ti dajjetha.
Ubho’va santā ekenā ’ti dvepi janā ekena.
Kalyāṇakamyataṃ upādāyā ’ti sādhatthiko 1 mahagghatthiko.
6. Tassa vacanena āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā saṇhaṃ vā cetāpenti. Payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante cīvaraṃ pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpannaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti. ―pe―
7. Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko ―pe― Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
8. Anāpatti ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, mahagghaṃ cetāpetukāmānaṃ appagghaṃ cetāpeti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Dutiya upakkhaṭasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
1 sādhutthiko - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya thứ nhì về tiền mua y - 9
Đưa ra sự căn dặn về y: (Y) hãy dài, hoặc rộng, hoặc chắc, hoặc mịn màng.
Với các số tiền mua y này: với (các số tiền) đã được sẵn sàng.
Có hình thức như vầy và như vầy: là dài, hoặc rộng, hoặc chắc, hoặc mịn màng.
Sau khi mua: sau khi trao đổi.
(Quý ông) hãy dâng đến: (quý ông) hãy trao cho.
Cả hai là với một (y): luôn cả hai người là với một (y).
Vì sự mong muốn y tốt đẹp: có ao ước vật tốt, có ao ước vật giá cao.
6. Họ mua (y) dài, hoặc rộng, hoặc chắc, hoặc mịn màng theo lời nói của vị ấy. Trong lúc thực hiện thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến các gia chủ không phải là các thân quyến và đã đưa ra sự căn dặn về y, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
7. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến các gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến các gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến thì vô tội.
8. Của các thân quyến, của những người đã nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bảo mua (y) giá thấp đối với những người có ý định mua (y) giá cao, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học thứ nhì về (số tiền) đã được chuẩn bị. --ooOoo--
5. 1. 10. RĀJASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa upaṭṭhāko mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa dūtena cīvaracetāpannaṃ pāhesi: “Iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādehī ”ti. Atha kho so dūto yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Idaṃ kho bhante āyasmantaṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ. Patigaṇhātu āyasmā cīvaracetāpannan ”ti. Evaṃ vutte āyasmā upanando sakyaputto taṃ dūtaṃ etadavoca: “Na kho mayaṃ āvuso cīvaracetāpannaṃ patigaṇhāma, cīvarañca kho mayaṃ patigaṇhāma kālena kappiyan ”ti. Evaṃ vutte so dūto āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro ”ti. Tena kho pana samayena aññataro upāsako ārāmaṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ dūtaṃ etadavoca: “Eso kho āvuso upāsako bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro ”ti. Atha kho so dūto taṃ upāsakaṃ saññāpetvā yenāyasmā upanando sakya- putto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Yaṃ kho bhante āyasmā veyyāvaccakaraṃ niddisi, saññatto so mayā, upasaṅkamatu āyasmā kālena, cīvarena taṃ acchādessatī ”ti.
2. Tena kho pana samayena so mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa santike dūtaṃ pāhesi: “Paribhuñjatu ayyo taṃ cīvaraṃ. Icchāma mayaṃ ayyena taṃ cīvaraṃ paribhuttan ”ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ upāsakaṃ na kiñci avacāsi. Dutiyampi kho so mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa santike dūtaṃ pāhesi: “Paribhuñjatu ayyo taṃ cīvaraṃ, icchāma mayaṃ ayyena taṃ cīvaraṃ paribhuttan ”ti. Dutiyampi kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ upāsakaṃ na kiñci avacāsi. Tatiyampi kho so mahāmatto āyasmato upanandassa sakyaputtassa santike dūtaṃ pāhesi: “Paribhuñjatu ayyo taṃ cīvaraṃ, icchāma mayaṃ ayyena taṃ cīvaraṃ paribhuttan ”ti.
3. Tena kho pana samayena negamassa 1 samayo hoti. Negamena 2 ca katikā katā hoti: “Yo pacchā āgacchati, paññāsaṃ baddho ”ti.3 Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so upāsako tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ upāsakaṃ etadavoca:
1 3 nigamassa - Syā. paññāsambaddhoti - Syā. 2 nigamena - Syā. paññāsaṃ bandho ’ti - PTS.
5. 1. 10. ĐIỀU HỌC VỀ ĐỨC VUA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị quan đại thần, là người hộ độ cho đại đức Upananda con trai dòng Sakya, đã phái sứ giả đem tiền mua y đến đại đức Upananda con trai dòng Sakya (bảo rằng): - “Hãy mua y với số tiền mua y này rồi dâng y đến ngài đại đức Upananda.” Sau đó, người sứ giả ấy đã đi đến đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, số tiền mua y này được dành riêng cho đại đức đã được mang lại. Xin đại đức hãy nhận lãnh tiền mua y.” Khi được nói như thế, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã nói với người sứ giả ấy điều này: - “Này đạo hữu, chúng tôi không nhận lãnh tiền mua y và chúng tôi chỉ nhận lãnh y đúng phép vào lúc hợp thời.” Khi được nói như thế, người sứ giả ấy đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Vậy có ai là người phục vụ cho đại đức không?” Vào lúc bấy giờ, có nam cư sĩ nọ đã đi đến tu viện do công việc cần làm nào đó. Khi ấy, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã nói với người sứ giả ấy điều này: - “Này đạo hữu, chính nam cư sĩ này là người phục vụ cho các tỳ khưu.” Sau đó, khi đã dặn dò nam cư sĩ ấy, người sứ giả ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, người phục vụ mà đại đức chỉ ra đã được tôi dặn dò. Đại đức hãy đi đến lúc đúng thời, người ấy sẽ dâng y cho ngài.”
2. Vào lúc bấy giờ, vị quan đại thần ấy đã phái sứ giả đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya (nhắn rằng): - “Thưa ngài, xin hãy sử dụng y ấy. Chúng tôi muốn y ấy được ngài đại đức sử dụng.” Khi ấy, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã không nói với nam cư sĩ ấy điều gì cả. Đến lần thứ nhì, vị quan đại thần ấy đã phái sứ giả đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya (nhắn rằng): - “Thưa ngài, xin hãy sử dụng y ấy. Chúng tôi muốn y ấy được ngài đại đức sử dụng.” Đến lần thứ nhì, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã không nói với nam cư sĩ ấy điều gì cả. Đến lần thứ ba, vị quan đại thần ấy đã phái sứ giả đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya (nhắn rằng): - “Thưa ngài, xin hãy sử dụng y ấy. Chúng tôi muốn y ấy được ngài đại đức sử dụng.”
3. Vào lúc bấy giờ là ngày hội họp của thị trấn. Và thị trấn đã thực hiện quy định là: “Ai đi đến trễ bị phạt năm mươi tiền.” Khi ấy, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã đi đến gặp nam cư sĩ ấy, sau khi đến đã nói với nam cư sĩ ấy điều này:
Pārājikapāḷi Rājasikkhāpadaṃ - 5. 1. 10.
“Attho me āvuso cīvarenā ”ti. “Ajjunho bhante āgamehi, ajja negamassa samayo hoti, negamena ca katikā katā hoti: ‘Yo pacchā āgacchati paññāsaṃ baddho ’”ti. “Ajjeva me āvuso cīvaraṃ dehī ”ti ovaṭṭikāya parāmasi. Atha kho so upāsako āyasmatā upanandena sakyaputtena nippīḷiyamāno āyasmato upanandassa sakyaputtassa cīvaraṃ cetāpetvā pacchā agamāsi. Manussā taṃ upāsakaṃ etadavocuṃ: “Kissa tvaṃ ayyo 1 pacchā āgatosi, paññāsaṃ jitosī ”ti.
4. Atha kho so upāsako tesaṃ manussānaṃ etamatthaṃ ārocesi. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā, nayimesaṃ sukaraṃ veyyāvaccampi kātuṃ. Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando upāsakena ‘ajjunho bhante āgamehī ’ti vuccamāno nāgamessatī ”ti? 2 Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto upāsakena ‘ajjunho bhante āgamehī ’ti vuccamāno nāgamessatī ”ti?3 Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tvaṃ upananda upāsakena ‘ajjunho bhante āgamehī ’ti vuccamāno nāgamesī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: ―pe― “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa upāsakena ‘ajjunho bhante āgamehī ’ti vuccamāno nāgamessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Bhikkhuṃ paneva uddissa rājā vā rājabhoggo vā brāhmaṇo vā gahapatiko vā dūtena cīvaracetāpannaṃ pahiṇeyya: ‘Iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarena acchādehī ’ti. So ce dūto taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya: ‘Idaṃ kho bhante āyasmantaṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ. Patigaṇhātu āyasmā cīvaracetāpannan ’ti. Tena bhikkhunā so dūto evamassa vacanīyo: ‘Na kho mayaṃ āvuso cīvaracetāpannaṃ patigaṇhāma, cīvarañca kho mayaṃ patigaṇhāma kālena kappiyan ’ti. So ce dūto taṃ bhikkhuṃ evaṃ vadeyya: ‘Atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro ’ti. Cīvaratthikena bhikkhave bhikkhunā veyyāvaccakaro niddisitabbo ārāmiko vā upāsako vā, ‘Eso kho āvuso bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro ’ti. So ce dūto taṃ veyyāvaccakaraṃ saññāpetvā taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya: ‘Yaṃ kho bhante āyasmā veyyāvaccakaraṃ niddisi, saññatto so mayā, upasaṅkamatu āyasmā kālena, cīvarena taṃ acchādessatī ’ti. Cīvaratthikena bhikkhave bhikkhunā veyyāvaccakaro upasaṅkamitvā dvattikkhattuṃ4 codetabbo sāretabbo: ‘Attho me āvuso cīvarenā ’ti.
1 3 4 ayya - Syā. nāgamissatīti - PTS. dvittikkhattuṃ - Syā, PTS. 2 Kathaṃ hi nāma upāsakena ‘ajjunho bhante āgamehī ’ti vuccamānā nāgamissantīti - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về đức vua - 10
- “Này đạo hữu, tôi có nhu cầu về y.” - “Thưa ngài, xin hãy chờ cho ngày hôm nay. Hôm nay là ngày hội họp của thị trấn. Và thị trấn đã thực hiện quy định là: ‘Ai đi đến trễ bị phạt năm mươi tiền.’” - “Này đạo hữu, hãy dâng y cho tôi ngay hôm nay,” rồi đã nắm lấy dây thắt lưng (của người ấy).” Khi ấy, nam cư sĩ ấy trong lúc bị đại đức Upananda con trai dòng Sakya ép buộc nên đã mua y cho đại đức Upananda con trai dòng Sakya và đã đi đến trễ. Dân chúng đã nói với nam cư sĩ ấy điều này: - “Này ông, vì sao ông lại đi đến trễ? Ông đã bị mất năm mươi tiền.”
4. Khi ấy, nam cư sĩ ấy đã kể lại sự việc ấy cho những người ấy. Những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này thật ham muốn quá độ, không tự biết đủ. Không dễ gì mà phục vụ cho những người này! Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya khi được nam cư sĩ nói rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy chờ cho ngày hôm nay’ lại không chờ đợi?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya khi được nam cư sĩ nói rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy chờ cho ngày hôm nay’ lại không chờ đợi?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này Upananda, nghe nói ngươi khi được nam cư sĩ nói rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy chờ cho ngày hôm nay’ lại không chờ đợi, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: ―(như trên)― “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi khi được nam cư sĩ nói rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy chờ cho ngày hôm nay’ lại không chờ đợi? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Trường hợp đức vua, hoặc quan triều đình, hoặc Bà-la-môn, hoặc gia chủ phái sứ giả đem số tiền mua y dành riêng cho vị tỳ khưu (nói rằng): ‘Hãy mua y với số tiền mua y này rồi hãy dâng đến vị tỳ khưu tên (như vầy).’ Nếu người sứ giả ấy đi đến gặp vị tỳ khưu ấy và nói như vầy: ‘Thưa ngài, số tiền mua y này được dành riêng cho đại đức đã được mang lại. Xin đại đức hãy nhận lãnh tiền mua y.’ Người sứ giả ấy nên được vị tỳ khưu ấy nói như vầy: ‘Này đạo hữu, chúng tôi không nhận lãnh tiền mua y và chúng tôi chỉ nhận lãnh y đúng phép vào lúc hợp thời.’ Nếu người sứ giả ấy nói với vị tỳ khưu ấy như vầy: ‘Vậy có ai là người phục vụ cho đại đức không?’ Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có sự cần dùng y nên chỉ ra người phục vụ là người phụ việc chùa hoặc là nam cư sĩ: ‘Này đạo hữu, đây chính là người phục vụ cho các tỳ khưu.’ Nếu người sứ giả ấy sau khi đã dặn dò người phục vụ ấy rồi đã đi đến gặp vị tỳ khưu ấy nói như vầy: ‘Thưa ngài, người phục vụ mà đại đức đã chỉ ra đã được tôi dặn dò. Đại đức hãy đi đến lúc đúng thời, người ấy sẽ dâng y cho ngài.’ Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có sự cần dùng y sau khi đi đến gặp người phục vụ ấy rồi nên thông báo nên nhắc nhở hai hoặc ba lần: ‘Này đạo hữu, tôi có nhu cầu về y.’
Pārājikapāḷi Rājasikkhāpadaṃ - 5. 1. 10.
Dvattikkhattuṃ codayamāno sārayamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeyya, iccetaṃ kusalaṃ. No ce abhinipphādeyya, catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ chakkhattuṃ paramaṃ tuṇhībhūtena uddissa ṭhātabbaṃ. Catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ chakkhattuṃ paramaṃ tuṇhībhūto uddissa tiṭṭhamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeyya, iccetaṃ kusalaṃ. Tato ce uttariṃ vāyamamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeyya nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. No ce abhinipphādeyya yatassa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ, tattha sāmaṃ vā gantabbaṃ dūto vā pāhetabbo: ‘Yaṃ kho tumhe āyasmanto bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ pahiṇittha, na taṃ tassa bhikkhuno kiñci atthaṃ anubhoti. Yuñjantāyasmanto sakaṃ mā vo sakaṃ vinassā ’ti. Ayaṃ tattha sāmīcī ”ti. 5. Bhikkhuṃ paneva uddissā ’ti bhikkhussatthāya bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā bhikkhuṃ acchādetukāmo. Rājā nāma yo koci rajjaṃ kāreti. Rājabhoggo nāma yo koci rañño bhattavetanāhāro. 1 Brāhmaṇo nāma jātiyā brāhmaṇo. Gahapatiko nāma ṭhapetvā rājānaṃ rājabhoggaṃ brāhmaṇaṃ avaseso gahapatiko nāma. Cīvaracetāpannaṃ nāma hiraññaṃ vā suvaṇṇaṃ vā muttā vā maṇi vā. Iminā cīvaracetāpannenā ’ti paccupaṭṭhitena. Cetāpetvā ’ti parivattetvā. Acchādehī ’ti dajjehi. So ce dūto taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya: ‘Idaṃ kho bhante āyasmantaṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ. Patigaṇhātu āyasmā cīvaracetāpannan ’ti. Tena bhikkhunā so dūto evamassa vacanīyo: ‘Na kho mayaṃ āvuso cīvaracetāpannaṃ patigaṇhāma, cīvarañca kho mayaṃ patigaṇhāma kālena kappiyan ’ti. So ce dūto taṃ bhikkhuṃ evaṃ vadeyya: ‘Atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro ’ti. Cīvaratthikena bhikkhave bhikkhunā veyyāvaccakaro niddisitabbo, ārāmiko vā upāsako vā: ‘Eso kho āvuso bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro ’ti. Na vattabbo: ‘Tassa dehī ’ti vā so vā nikkhipissati, so vā parivattessati,2 so vā cetāpessatī ’ti. So ce dūto taṃ veyyāvaccakaraṃ saññāpetvā taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya: ‘Yaṃ kho bhante āyasmā veyyāvaccakaraṃ niddisi, saññatto so mayā, upasaṅkamatu āyasmā kālena, cīvarena taṃ acchādessatī ’ti. Cīvaratthikena bhikkhave bhikkhunā veyyāvaccakaro upasaṅkamitvā dvattikkhattuṃ codetabbo sāretabbo: ‘Attho me āvuso cīvarenā ’ti. Na vattabbo: ‘Dehi me cīvaraṃ, āhara me cīvaraṃ, parivattehi3 me cīvaraṃ, cetāpehi me cīvaran ’ti. Dutiyampi vattabbo. Tatiyampi vattabbo. Sace abhinipphādeti, iccetaṃ kusalaṃ.
1 2 3 bhattavetanāraho - Syā. parivaṭṭissati - Syā. parivaṭṭehi - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về đức vua - 10
Trong khi thông báo nhắc nhở hai hoặc ba lần, nếu đạt được y ấy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không đạt được thì nên đứng với trạng thái im lặng bốn lần, năm lần, tối đa là sáu lần. Trong khi đứng với trạng thái im lặng bốn lần, năm lần, tối đa là sáu lần, nếu đạt được y ấy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không đạt được rồi ra sức vượt quá số lần ấy và đạt được y ấy thì (y ấy) phạm vào nissaggiya và (vị ấy) phạm tội pācittiya. Nếu không đạt được thì tiền mua y đã được mang lại là của nơi nào thì nên đích thân đi đến nơi ấy, hoặc nên phái sứ giả đi đến (nói rằng): ‘Này quý vị, các người đã gởi đến số tiền mua y dành riêng cho vị tỳ khưu nào, số tiền ấy không có được chút gì lợi ích cho vị tỳ khưu ấy. Quý vị hãy thâu hồi lại vật của mình, chớ để vật của quý vị bị mất mát. Đây là điều đúng đắn trong trường hợp ấy.” 5. Dành riêng cho vị tỳ khưu: vì nhu cầu của vị tỳ khưu, sau khi nghĩ đến vị tỳ khưu rồi có ý định dâng vị tỳ khưu. Đức vua nghĩa là người nào cai trị vương quốc. Quan triều đình nghĩa là người nào nhận lãnh bữa ăn và tiền lương của đức vua. Bà-la-môn nghĩa là Bà-la-môn do sự sanh ra. Gia chủ nghĩa là trừ ra các vị vua, các quan triều đình, các Bà-la-môn; những người còn lại gọi là gia chủ. Số tiền mua y nghĩa là vàng, hoặc là tiền vàng, hoặc là ngọc trai, hoặc ngọc là ma-ni. Với số tiền mua y này: với (số tiền) đã được sẵn sàng. Sau khi mua y: sau khi trao đổi. Hãy dâng đến: hãy trao cho. Nếu người sứ giả ấy đi đến gặp vị tỳ khưu ấy và nói như vầy: ‘Thưa ngài, số tiền mua y này được dành riêng cho đại đức đã được mang lại. Xin đại đức hãy nhận lãnh tiền mua y.’ Người sứ giả ấy nên được vị tỳ khưu ấy nói như vầy: ‘Này đạo hữu, chúng tôi không nhận lãnh tiền mua y và chúng tôi chỉ nhận lãnh y đúng phép vào lúc hợp thời.’ Nếu người sứ giả ấy nói với vị tỳ khưu ấy như vầy: ‘Vậy có ai là người phục vụ cho đại đức không?’ Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có sự cần dùng y nên chỉ ra người phục vụ là người phụ việc chùa hoặc là nam cư sĩ: ‘Này đạo hữu, đây chính là người phục vụ cho các tỳ khưu.’ Không nên nói: ‘Hãy trao cho người ấy;’ hoặc ‘Người ấy sẽ cất giữ;’ hoặc ‘Người ấy sẽ trao đổi;’ hoặc ‘Người ấy sẽ mua.’ Nếu người sứ giả ấy sau khi đã dặn dò người phục vụ ấy rồi đã đi đến gặp vị tỳ khưu ấy nói như vầy: ‘Thưa ngài, người phục vụ mà đại đức đã chỉ ra đã được tôi dặn dò. Đại đức hãy đi đến lúc đúng thời, người ấy sẽ dâng y cho ngài.’ Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có sự cần dùng y sau khi đi đến gặp người phục vụ ấy rồi nên thông báo, nên nhắc nhở hai hoặc ba lần: ‘Này đạo hữu, tôi có nhu cầu về y.’ Không nên nói: ‘Hãy dâng y cho tôi;’ ‘Hãy mang lại y cho tôi;’ ‘Hãy trao đổi y cho tôi;’ ‘Hãy mua y cho tôi.’ Nên được nói đến lần thứ nhì. Nên được nói đến lần thứ ba. Nếu đạt được (y), như thế việc này là tốt đẹp.
Pārājikapāḷi Rājasikkhāpadaṃ - 5. 1. 10.
No ce abhinipphādeti, tattha gantvā tuṇhībhūtena uddissa ṭhātabbaṃ. Na āsane nisīditabbaṃ, na āmisaṃ paṭiggahetabbaṃ, na dhammo bhāsitabbo. ‘Kiṃ kāraṇā āgatosī ’ti pucchiyamāno 1 ‘Jānāhi2 āvuso ’ti vattabbo. Sace āsane vā nisīdati, āmisaṃ vā patigaṇhāti, dhammaṃ vā bhāsati, ṭhānaṃ bhañjati. Dutiyampi ṭhātabbaṃ. Tatiyampi ṭhātabbaṃ. Catukkhattuṃ codetvā catukakhattuṃ ṭhātabbaṃ. Pañcakkhattuṃ codetvā dvikkhattuṃ ṭhātabbaṃ. Chakkhattuṃ codetvā na ṭhātabbaṃ. Tato ce uttariṃ vāyamamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeti, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante cīvaraṃ atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena abhinipphāditaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
No ce abhinipphādeyya, yatassa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ tattha sāmaṃ vā gantabbaṃ, dūto vā pāhetabbo: “Yaṃ kho tumhe āyasmanto bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ pahiṇittha, na taṃ tassa bhikkhuno kiñci atthaṃ anubhoti. Yuñjantāyasmanto sakaṃ, mā vo sakaṃ vinassā ”ti.
Ayaṃ tattha sāmīcī ”ti ayaṃ tattha anudhammatā.
6. Atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena,3 atirekasaññī abhinipphādeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena vematiko abhinipphādeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatikkhattuṃ codanāya atirekachakkhattuṃ ṭhānena ūnakasaññī abhinipphādeti nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ūnakatikkhattuṃ codanāya ūnakachakkhattuṃ ṭhānena atirekasaññī āpatti dukkaṭassa. Ūnakatikkhattuṃ codanāya ūnakachakkhattuṃ ṭhānena vematiko āpatti dukkaṭassa. Ūnakatikkhattuṃ codanāya ūnakachakkhattuṃ ṭhānena ūnakasaññī, anāpatti.
7. Anāpatti tikkhattuṃ codanāya chakkhattuṃ ṭhānena, ūnakachakkhattuṃ codanāya ūnakachakkhattuṃ ṭhānena, acodiyamāno deti, sāmikā codetvā denti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Rājasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. Cīvaravaggo paṭhamo. --ooOoo--
TASSUDDĀNAṂ
Ubbhataṃ kaṭhinaṃ tīṇi dhovanañca paṭiggaho, aññātakāni tīṇeva ubhinnaṃ dūtakena ca. --ooOoo--
1 2 3 pucchamāno - Syā. na jānāsi - Sīmu. sabbattha ‘ṭhāne’ti dissati - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về đức vua - 10
Nếu không đạt được thì sau khi đi đến nơi ấy nên đứng với trạng thái im lặng. Không nên ngồi xuống chỗ ngồi. Không nên thọ nhận vật thực. Không nên thuyết Pháp. Nếu được hỏi: ‘Ngài đã đi đến vì lý do gì?’ Nên nói rằng: ‘Này đạo hữu, ngươi hãy biết lấy.’ Nếu ngồi xuống chỗ ngồi, hoặc thọ nhận vật thực, hoặc thuyết Pháp, thì làm hỏng việc đứng. Lần thứ nhì, nên đứng. Lần thứ ba, nên đứng. Sau khi thông báo bốn lần, nên đứng bốn lần. Sau khi thông báo năm lần, nên đứng hai lần. Sau khi thông báo sáu lần thì không nên đứng. Nếu không đạt được rồi ra sức vượt quá số lần ấy và đạt được y ấy, trong lúc thực hiện thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi đã đạt được do sự thông báo quá ba lần và đứng quá sáu lần, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.” Nếu không đạt được thì tiền mua y đã được mang lại là của nơi nào thì nên đích thân đi đến nơi ấy hoặc nên phái sứ giả đi đến (nói rằng): “Này quý vị, các người đã gởi đến số tiền mua y dành riêng cho vị tỳ khưu nào, số tiền ấy không có được chút gì lợi ích cho vị tỳ khưu ấy. Quý vị hãy thâu hồi lại vật của mình, chớ để vật của quý vị bị mất mát.” Đây là điều đúng đắn trong trường hợp ấy: Đây là điều hợp lý trong trường hợp ấy. 6. Với sự thông báo hơn ba lần, với việc đứng hơn sáu lần, nhận biết là đã vượt quá, vị đạt được thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Với sự thông báo hơn ba lần, với việc đứng hơn sáu lần, có sự hoài nghi, vị đạt được thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Với sự thông báo hơn ba lần, với việc đứng hơn sáu lần, (lầm) tưởng là chưa đủ, vị đạt được thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Với sự thông báo chưa đủ ba lần, với việc đứng chưa đủ sáu lần, (lầm) tưởng là đã vượt quá, phạm tội dukkaṭa. Với sự thông báo chưa đủ ba lần, với việc đứng chưa đủ sáu lần, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Với sự thông báo chưa đủ ba lần, với việc đứng chưa đủ sáu lần, nhận biết là chưa đủ thì vô tội. 7. Với sự thông báo ba lần, với việc đứng sáu lần, với sự thông báo chưa đủ ba lần, với việc đứng chưa đủ sáu lần, (người ấy) dâng khi chưa được thông báo, thí chủ dâng sau khi thông báo, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về đức vua. Phẩm Y là thứ nhất. --ooOoo--
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY:
Kaṭhina đã hết hiệu lực có ba điều, việc giặt, và việc nhận lãnh, ba điều nữa về không phải là thân quyến, của cả hai, và bởi người sứ giả. --ooOoo--
5. 2. KOSIYAVAGGO
5. 2. 1. KOSIYASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vadenti: 1 “Bahu āvuso kosakārake pacatha amhākampi dassatha. Mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātun ”ti. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā amhe upasaṅkamitvā evaṃ vakkhanti: ‘Bahū āvuso kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātun ’ti. Amhākampi alābhā amhākampi dulladdhaṃ, ye mayaṃ ājīvassa hetu puttadārassa kāraṇā bahū buddake pāṇake2 saṅghātaṃ āpādemā ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vakkhanti: ‘Bahū āvuso kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātun ’”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vadetha: ‘Bahū āvuso kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātun ’”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā:: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā kosiyakārake upasaṅkamitvā evaṃ vakkhatha: ‘Bahū āvuso kosakārake pacatha, amhākampi dassatha, mayampi icchāma kosiyamissakaṃ santhataṃ kātun ’ti? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu kosiyamissakaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
Kārāpeyyā ’ti ekenapi kosiyaṃsunā missetvā karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante kosiyamissakaṃ santhataṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadyeyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
1 2 vadanti - Ma. pāṇe - Ma, Syā, PTS.
5. 2. PHẨM TƠ TẰM:
5. 2. 1. ĐIỀU HỌC VỀ TƠ TẰM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Āḷavī, nơi tháp thờ Aggāḷava. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đi đến gặp những người làm tơ tằm rồi nói như vầy: - “Này các đạo hữu, hãy nấu nhiều kén tằm rồi bố thí đến chúng tôi; chúng tôi cũng muốn làm tấm trải nằm có trộn lẫn tơ tằm.” Những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa- môn Thích tử này sau khi đi đến gặp chúng tôi lại nói như vầy: ‘Này các đạo hữu, hãy nấu nhiều kén tằm rồi bố thí đến chúng tôi; chúng tôi cũng muốn làm tấm trải nằm có trộn lẫn tơ tằm.’ Chúng tôi không có lợi nhuận, chúng tôi thu nhập khó khăn, chúng tôi vì lý do nuôi mạng, vì nguyên nhân vợ con mà gây nên việc giết chóc nhiều sinh vật nhỏ bé.” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư sau khi đi đến gặp những người làm tơ tằm lại nói như vầy: ‘Này các đạo hữu, hãy nấu nhiều kén tằm rồi bố thí đến chúng tôi; chúng tôi cũng muốn làm tấm trải nằm có trộn lẫn tơ tằm’?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi đi đến gặp những người làm tơ tằm rồi nói như vầy: ‘Này các đạo hữu, hãy nấu nhiều kén tằm rồi bố thí đến chúng tôi; chúng tôi cũng muốn làm tấm trải nằm có trộn lẫn tơ tằm,’ có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi sau khi đi đến gặp những người làm tơ tằm lại nói như vầy: ‘Này các đạo hữu, hãy nấu nhiều kén tằm rồi bố thí đến chúng tôi; chúng tôi cũng muốn làm tấm trải nằm có trộn lẫn tơ tằm’? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào bảo làm tấm trải nằm có trộn lẫn tơ tằm thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Tấm trải nằm nghĩa là đã được trải ra còn chưa được dệt.
Bảo làm: vị (tự) làm hoặc bảo làm sau khi đã trộn lẫn vào cho dầu chỉ một sợi tơ tằm. Trong khi tiến hành thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (vật ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―nt― “Bạch các ngài, tấm trải nằm có trộn lẫn tơ tằm này của tôi đã được bảo làm, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Suddhakāḷasikkhāpadaṃ - 5. 2. 2.
3. Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
4. Anāpatti vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Kosiyasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 2. 2 SUDDHAKĀḶAKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpenti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Kāḷakaṃ nāma dve kāḷakāni jātiyā kāḷakaṃ vā rañjanakāḷakaṃ vā.
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về thuần màu đen - 12
3. Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi thọ lãnh vật đã được làm bởi người khác, vị thọ dụng thì phạm tội dukkaṭa.
4. Vị làm tấm màn che, hoặc tấm thảm trải nền đất, hoặc tấm vách chắn, hoặc nệm, hoặc gối, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về tơ tằm. --ooOoo--
5. 2. 2. ĐIỀU HỌC VỀ THUẦN MÀU ĐEN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Vesālī, Mahāvana, giảng đường Kūṭāgāra. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen. Dân chúng trong khi đi dạo quanh các trú xá nhìn thấy rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử này lại bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Màu đen nghĩa là có hai loại màu đen: màu đen do tự nhiên hoặc là màu đen nhuộm.
Tấm trải nằm nghĩa là đã được trải ra còn chưa được dệt.
Pārājikapāḷi Dvebhāgasikkhāpadaṃ - 5. 2. 3.
Kārāpeyyā ’ti karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
3. Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
4. Anāpatti vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Suddhakāḷakasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 2. 3. DVEBHĀGASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpetun ’ti te thokaṃ yeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ santhataṃ kārāpenti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā thokaṃyeva odātaṃ ante ādiyitvā tatheva suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ santhataṃ kārāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về hai phần - 13
Bảo làm: vị (tự) làm hoặc bảo làm. Trong khi tiến hành thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (vật ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen của tôi đã được bảo làm, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
3. Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi thọ lãnh vật đã được làm bởi người khác, vị thọ dụng thì phạm tội dukkaṭa.
4. Vị làm tấm màn che, hoặc tấm thảm trải nền đất, hoặc tấm vách chắn, hoặc nệm, hoặc gối, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về thuần màu đen. --ooOoo--
5. 2. 3. ĐIỀU HỌC VỀ HAI PHẦN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm không được bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen” nên sau khi đã lấy chỉ chút ít màu trắng ở đường biên rồi bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen y như thế. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại lấy chỉ một chút ít màu trắng ở đường biên rồi bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen y như thế?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi lấy chỉ một chút ít màu trắng ở đường biên rồi bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen y như thế, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại lấy chỉ một chút ít màu trắng ở đường biên rồi bảo làm tấm trải nằm bằng lông cừu thuần màu đen y như thế vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―nt― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Pārājikapāḷi Dvebhāgasikkhāpadaṃ - 5. 2. 3.
“Navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārayamānena dve bhāgā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ ādātabbā, tatiyaṃ odātānaṃ, catutthaṃ gocariyānaṃ. Anādā ce bhikkhu dve bhāge suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ tatiyaṃ odātānaṃ, catutthaṃ gocariyānaṃ, navaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
2. Navaṃ nāma karaṇaṃ upādāya vuccati.
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
Kārayamānenā ’ti karotā vā kārāpetā vā.
Dve bhāgā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ ādātabbā ’ti dhārayitvā dve tulā ādātabbā.
Tatiyaṃ odātānan ’ti tulaṃ odātānaṃ.
Catutthaṃ gocariyānan ’ti tulaṃ gocariyānaṃ.
Anādā ce bhikkhu dve bhāge suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ tatiyaṃ odātānaṃ catutthaṃ gocariyānan ’ti anādiyitvā dve tulā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ, tulaṃ odātānaṃ, tulaṃ gocariyānaṃ navaṃ santhataṃ karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante navaṃ santhataṃ anādiyitvā [dve tulā suddhakāḷakānaṃ eḷakalomānaṃ,] 1 tulaṃ odātānaṃ, tulaṃ gocariyānaṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ’ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
3. Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā āpatti dukkaṭassa. Aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.
4. Anāpatti tulaṃ odātānaṃ tulaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karoti, bahutaraṃ odātānaṃ bahutaraṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karoti, suddhaṃ odātānaṃ suddhaṃ gocariyānaṃ ādiyitvā karoti, vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti. Dvebhāgasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo-- 1 [...] - PTS, Sīmu natthi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về hai phần - 13
“Trong khi bảo làm tấm trải nằm mới, vị tỳ khưu nên lấy hai phần lông cừu thuần màu đen, phần thứ ba màu trắng, phần thứ tư màu nâu đỏ. Nếu vị tỳ khưu không lấy hai phần lông cừu thuần màu đen, phần thứ ba màu trắng, phần thứ tư màu nâu đỏ rồi bảo làm tấm trải nằm mới thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
2. Mới nghĩa là liên quan việc làm (tấm trải nằm) được đề cập đến.
Tấm trải nằm nghĩa là đã được trải ra còn chưa được dệt.
Trong khi bảo làm: trong khi (tự) làm hoặc trong khi bảo làm.
Nên lấy hai phần lông cừu thuần màu đen: sau khi đã được mang lại, thì nên lấy hai cân[*] lông cừu thuần màu đen.
Phần thứ ba màu trắng: một cân của màu trắng.
Phần thứ tư màu nâu đỏ: một cân của màu nâu đỏ.
Nếu vị tỳ khưu không lấy hai phần lông cừu thuần màu đen, phần thứ ba màu trắng, phần thứ tư màu nâu đỏ: sau khi không lấy hai cân lông cừu thuần màu đen, một cân màu trắng, một cân màu nâu đỏ rồi (tự) làm hoặc bảo làm tấm trải nằm mới. Trong khi tiến hành thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (vật ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, tấm trải nằm của tôi đã được bảo làm sau khi đã không lấy [hai cân lông cừu thuần màu đen] một cân màu trắng và một cân màu nâu đỏ, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
3. Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị (tự) làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi thọ lãnh vật đã được làm bởi người khác, vị thọ dụng thì phạm tội dukkaṭa.
4. Sau khi lấy một cân màu trắng và một cân màu nâu đỏ rồi làm, sau khi lấy màu trắng nhiều hơn (hoặc) màu nâu đỏ nhiều hơn rồi làm, sau khi lấy thuần màu trắng (hoặc) thuần màu nâu đỏ rồi làm, vị làm tấm màn che, hoặc tấm thảm trải nền đất, hoặc tấm vách chắn, hoặc nệm, hoặc gối, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về hai phần. --ooOoo--
5. 2. 4. CHABBASSASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū anuvassaṃ santhataṃ kārāpenti, te yācanabahulā viññattibahulā viharanti: “Eḷakalomāni detha eḷakalomehi attho ”ti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṃ santhataṃ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti: ‘Eḷakalomāni detha eḷakalomehi attho ’ti? Amhākaṃ pana sakiṃ katāni santhatāni pañcapi chapi vassāni honti, yesaṃ no dārakā ūhadantipi 1 ummihantipi undurehipi2 khajjanti. Ime pana samaṇā sakyaputtiyā anuvassaṃ santhataṃ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti: ‘Eḷakalomāni detha eḷakalomehi attho ’”ti.
2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū anuvassaṃ santhataṃ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti: ‘Eḷakalomāni detha eḷakalomehi attho ’”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū anuvassaṃ santhataṃ kārāpenti, yācanabahulā viññattibahulā viharanti: ‘Eḷakalomāni detha eḷakalomehi attho ’”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā anuvassaṃ santhataṃ kārāpessanti, yācanabahulā viññattibahulā viharissanti: ‘Eḷakalomāni detha eḷakalomehi attho ’”ti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṃ. Orena ce channaṃ vassānaṃ taṃ santhataṃ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṃ navaṃ santhataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
3. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosambiyaṃ gilāno hoti. Ñātakā tassa bhikkhuno santike dūtaṃ pāhesuṃ: “Āgacchatu bhadanto,3 mayaṃ upaṭṭhahissāmā ”ti. Bhikkhūpi evamāhaṃsu: “Gacchāvuso, ñātakā taṃ upaṭṭhahissantī ”ti. So evamāha: “Bhagavatā āvuso sikkhāpadaṃ paññattaṃ: ‘Navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārāpetvā chabbassāni dhāretabban ’ti. Ahañcamhi gilāno na sakkomi santhataṃ ādāya pakkamituṃ, mayhañca vinā santhatā na phāsu hoti, nāhaṃ gamissāmī ”ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
1 2 3 uhadantipi - Ma. undūrehipi - Ma. bhaddanto - Syā, PTS.
5. 2. 4. ĐIỀU HỌC VỀ SÁU NĂM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu bảo làm tấm trải nằm hàng năm. Các vị ấy sống có nhiều sự van xin, có nhiều sự yêu cầu: “Các người hãy bố thí các lông cừu. Có nhu cầu với các lông cừu.” Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại bảo làm tấm trải nằm hàng năm rồi sống có nhiều sự van xin, có nhiều sự yêu cầu: ‘Các người hãy bố thí các lông cừu. Có nhu cầu với các lông cừu’? Các tấm trải nằm của chúng tôi bị con cái của chúng tôi tiêu tiểu và bị các con chuột gặm nhấm còn được làm năm sáu năm một lần. Thế mà các Sa-môn Thích tử này lại bảo làm tấm trải nằm hàng năm rồi sống có nhiều sự van xin, có nhiều sự yêu cầu: ‘Các người hãy bố thí các lông cừu. Có nhu cầu với các lông cừu.’”
2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại bảo làm tấm trải nằm hàng năm rồi sống có nhiều sự van xin, có nhiều sự yêu cầu: ‘Các người hãy bố thí các lông cừu. Có nhu cầu với các lông cừu’?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu bảo làm tấm trải nằm hàng năm rồi sống có nhiều sự van xin, có nhiều sự yêu cầu: ‘Các người hãy bố thí các lông cừu. Có nhu cầu với các lông cừu,’ có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại bảo làm tấm trải nằm hàng năm rồi sống có nhiều sự van xin, có nhiều sự yêu cầu: ‘Các người hãy bố thí các lông cừu. Có nhu cầu với các lông cừu’ vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Sau khi bảo làm tấm trải nằm mới, vị tỳ khưu nên sử dụng sáu năm. Nếu chưa đủ sáu năm mà cho đi hoặc không cho đi tấm trải nằm ấy rồi bảo làm tấm trải nằm mới khác thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ ở thành Kosambī bị bệnh. Các thân quyến đã phái người đưa tin đến gặp vị tỳ khưu ấy nói rằng: - “Ngài đại đức hãy đi đến. Chúng tôi sẽ hộ độ.” Các tỳ khưu cũng đã nói như vầy: - “Này đại đức, hãy đi. Các thân quyến sẽ hộ độ đại đức.” Vị ấy đã nói như vầy: - “Này các đại đức, điều học đã được đức Thế Tôn quy định rằng: ‘Sau khi bảo làm tấm trải nằm mới, vị tỳ khưu nên sử dụng sáu năm.’ Và tôi thì bị bệnh nên không thể mang theo tấm trải nằm mà ra đi được. Tôi không được thoải mái khi không có tấm trải nằm. Tôi sẽ không đi.” Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
Pārājikapāḷi Chabbassasikkhāpadaṃ - 5. 2. 4.
4. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave gilānassa bhikkhuno santhatasammutiṃ dātuṃ. Evañca pana bhikkhave dātabbā: Tena gilānena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅghaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: ‘Ahaṃ bhante gilāno na sakkomi santhataṃ ādāya pakkamituṃ, sohaṃ bhante saṅghaṃ santhatasammutiṃ yācāmī ’ti. Dutiyampi yācitabbo. Tatiyampi yācitabbo. Vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti santhataṃ ādāya pakkamituṃ, so saṅghaṃ santhatasammutiṃ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmassa bhikkhuno santhata- sammutiṃ dadeyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ itthannāmo bhikkhu gilāno na sakkoti santhataṃ ādāya pakkamituṃ, so saṅghaṃ santhatasammutiṃ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiṃ deti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno santhatasammutiyā dānaṃ, so tuṇhassa. Yassanakkhamati, so bhāseyya.
Dinnā saṅghena itthannāmassa bhikkhuno santhatasammuti. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
5. Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Navaṃ pana bhikkhunā santhataṃ kārāpetvā chabbassāni dhāretabbaṃ, orena ce channaṃ vassānaṃ taṃ santhataṃ vissajjetvā vā avissajjetvā vā aññaṃ navaṃ santhataṃ kārāpeyya, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti. [Dutiyapaññatti]
6. Navaṃ nāma karaṇaṃ upādāya vuccati.
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
Kārāpetvā ’ti karitvā vā kārāpetvā vā.
Chabbassāni dhāretabban ’ti chabbassaparamatā dhāretabbaṃ.
Orena ce channaṃ vassānan ’ti ūnakachabbassāni.
Taṃ santhataṃ vissajjetvā ’ti aññesaṃ datvā.
Avissajjetvā ’ti na kassaci datvā.
Aññatra bhikkhusammutiyā ’ti ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về sáu năm - 14
4. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép ban cho sự đồng ý về tấm trải nằm đối với vị tỳ khưu bị bệnh. Và này các tỳ khưu, nên ban cho như vầy: Vị tỳ khưu bị bệnh ấy nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, tôi bị bệnh không thể mang theo tấm trải nằm mà ra đi được. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng sự đồng ý về tấm trải nằm.” Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba. Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) bị bệnh không thể mang theo tấm trải nằm mà ra đi được. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng sự đồng ý về tấm trải nằm. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên ban cho sự đồng ý về tấm trải nằm đến vị tỳ khưu tên (như vầy). Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỳ khưu này tên (như vầy) bị bệnh không thể mang theo tấm trải nằm mà ra đi được. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng sự đồng ý về tấm trải nằm. Hội chúng ban cho sự đồng ý về tấm trải nằm đến vị tỳ khưu tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc ban cho sự đồng ý về tấm trải nằm đến vị tỳ khưu tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Sự đồng ý về tấm trải nằm đã được hội chúng ban cho đến vị tỳ khưu tên (như vầy). Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.” 5. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: Sau khi bảo làm tấm trải nằm mới, vị tỳ khưu nên sử dụng sáu năm. Nếu chưa đủ sáu năm mà cho đi hoặc không cho đi tấm trải nằm ấy rồi bảo làm tấm trải nằm mới khác thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya, ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu.” [Sự quy định lần hai] 6. Mới nghĩa là có liên quan việc làm (tấm trải nằm) được đề cập đến. Tấm trải nằm nghĩa là đã được trải ra còn chưa được dệt. Sau khi bảo làm: sau khi (tự) làm hoặc sau khi bảo (người khác) làm. Nên sử dụng sáu năm: nên sử dụng tối đa là sáu năm. Nếu chưa đủ sáu năm: còn ít hơn sáu năm. Cho đi tấm trải nằm ấy: sau khi cho đến những người khác. Hoặc không cho đi: sau khi không cho đến bất cứ ai. Ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu: Trừ ra có sự đồng ý của các tỳ khưu.
Pārājikapāḷi Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ - 5. 2. 5.
7. Aññaṃ navaṃ santhataṃ karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante santhataṃ ūnakachabbassāni kārāpitaṃ aññatra bhikkhusammutiyā nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
8. Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
9. Anāpatti chabbassāni karoti, atirekachabbassāni karoti, aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Chabbassasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 2. 5. NISĪDANASANTHATASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “Icchāmahaṃ bhikkhave temāsaṃ paṭisallīyituṃ, namhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā ”ti. “Evaṃ bhante ”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Tena kho pana samayena sāvatthiyā saṅghena katikā katā hoti: “Icchatāvuso bhagavā temāsaṃ paṭisallīyituṃ, na bhagavā kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Yo bhagavantaṃ upasaṅkamati, so pācittiyaṃ desāpetabbo ”ti.
2. Atha kho āyasmā upaseno vaṅgantaputto sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ bhagavā etadavoca: “Kacci vo upasena khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kaccittha appakilamathena addhānaṃ āgatā ”ti? “Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā, appakilamathena ca mayaṃ bhante addhānaṃ āgatā ”ti.
3. Tena kho pana samayena āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa saddhivihāriko bhikkhu bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Manāpāni te bhikkhu paṃsukūlānī ”ti? “Na kho me bhante manāpāni paṃsukūlānī ”ti. “Kissa pana tvaṃ bhikkhu paṃsukūliko ”ti? “Upajjhāyo me bhante paṃsukūliko, evaṃ ahampi paṃsukūliko ”ti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ etadavoca:
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về tấm trải lót - 15
7. Vị (tự) làm hoặc bảo làm tấm trải nằm mới khác. Trong khi tiến hành thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (vật ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―nt― “Bạch các ngài, tấm trải nằm của tôi đã được bảo làm chưa đủ sáu năm giờ cần được xả bỏ, ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.” 8. Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. 9. Vị làm khi được sáu năm, vị làm khi đã quá sáu năm, vị làm hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác, vị nhận được (tấm trải nằm) đã được làm bởi người khác rồi sử dụng, vị làm tấm màn che, hoặc tấm thảm trải nền đất, hoặc tấm vách chắn, hoặc nệm, hoặc gối, với sự đồng ý của các tỳ khưu, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về sáu năm. --ooOoo-- 5. 2. 5. ĐIỀU HỌC VỀ TẤM LÓT NGỒI VÀ TẤM TRẢI NẰM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Khi ấy, đức Thế Tôn đã bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta muốn thiền tịnh trong ba tháng. Không ai đi đến gặp Ta ngoại trừ một vị mang lại vật thực. - “Bạch ngài, xin vâng.” Các vị tỳ khưu ấy đã trả lời đức Thế Tôn. Và quả thật không có vị nào đi đến gặp đức Thế Tôn ngoại trừ một vị mang lại vật thực. Vào lúc bấy giờ, hội chúng ở Sāvatthī đã thực hiện quy định là: “Này các đại đức, đức Thế Tôn muốn thiền tịnh trong ba tháng. Không ai được đi đến gặp đức Thế Tôn ngoại trừ một vị mang lại vật thực. Vị nào đi đến gặp đức Thế Tôn nên bị buộc sám hối tội pācittiya.” 2. Khi ấy, đại đức Upasena con trai của Vaṅganta cùng tập thể đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đại đức Upasena con trai của Vaṅganta đã ngồi xuống ở một bên, đức Thế Tôn đã nói điều này: - “Này Upasena, sức khỏe có khá không? Mọi việc có được tốt đẹp không? Các ngươi đi đường xa có được ít mệt nhọc không?” - “Bạch Thế Tôn, sức khỏe khá. Bạch Thế Tôn, mọi việc tốt đẹp. Bạch ngài, chúng con đi đường xa được ít mệt nhọc.” 3. Vào lúc bấy giờ, vị tỳ khưu đệ tử của đại đức Upasena con trai của Vaṅganta ngồi xuống không xa đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này tỳ khưu, đối với ngươi các y paṃsukūla có dễ chịu không?” - “Bạch ngài, đối với con các y paṃsukūla không có dễ chịu.” - “Này tỳ khưu, vậy tại sao ngươi lại là vị hành pháp sử dụng y paṃsukūla?” - “Bạch ngài, thầy tế độ của con là vị hành pháp sử dụng y paṃsukūla; như thế con cũng là vị hành pháp sử dụng y paṃsukūla.” Khi ấy, đức Thế Tôn đã nói với đại đức Upasena con trai của Vaṅganta điều này:
Pārājikapāḷi Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ - 5. 2. 5.
“Pāsādikā kho tyāyaṃ upasena parisā, kathaṃ tvaṃ upasena parisaṃ vinesī ”ti? “Yo maṃ bhante upasampadaṃ yācati, tāhaṃ 1 evaṃ vadāmi: ‘Ahaṃ kho āvuso āraññiko piṇḍapātiko paṃsukūliko, sace tvampi āraññiko bhavissasi piṇḍapātiko paṃsukūliko, evāhantaṃ upasampādessāmī ’ti. Sace me paṭisuṇāti, upasampādemi. No ce me paṭisuṇāti, na upasampādemi. Yo maṃ nissayaṃ yācati, tāhaṃ evaṃ vadāmi: ‘Ahaṃ kho āvuso āraññiko piṇḍapātiko paṃsukūliko, sace tvampi āraññiko bhavissasi piṇḍapātiko paṃsukūliko, evāhante nissayaṃ dassāmī ’ti. Sace me paṭisuṇāti, nissayaṃ demi. No ce me paṭisuṇāti, na nissayaṃ demi. Evaṃ kho ahaṃ bhante parisaṃ vinemī ”ti. “Sādhu sādhu upasena, sādhu kho tvaṃ upasena parisaṃ vinesi. Jānāsi pana tvaṃ upasena sāvatthiyā2 saṅghassa katikan ”ti? “Na kho ahaṃ bhante jānāmi sāvatthiyā2 saṅghassa katikan ”ti. “Sāvatthiyā2 kho upasena saṅghena katikā katā: ‘Icchatāvuso bhagavā temāsaṃ paṭisallīyituṃ, na bhagavā kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Yo bhagavantaṃ upasaṅkamati, so pācittiyaṃ desāpetabbo’”ti. “Paññāyissati bhante sāvatthiyā2 saṅgho sakāya katikāya. Na mayaṃ appaññattaṃ paññāpessāma, paññattaṃ vā na samucchindissāma, yathā paññattesu sikkhāpadesu samādāya vattissāmā ”ti. “Sādhu sādhu upasena, appaññattaṃ na paññāpetabbaṃ, paññattaṃ vā na samucchinditabbaṃ, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattitabbaṃ. Anujānāmi upasena ye te bhikkhū āraññikā piṇḍapātikā paṃsukūlikā yathāsukhaṃ maṃ dassanāya upasaṅkamantū ”ti.
4. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bahidvārakoṭṭhake ṭhitā honti: “Mayaṃ āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ pācittiyaṃ desāpessāmā ”ti. Atha kho āyasmā upaseno vaṅgantaputto sapariso uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ upasenaṃ vaṅgantaputtaṃ etadavocuṃ: “Jānāsi pana tvaṃ3 āvuso upasena sāvatthiyā2 saṅghassa katikan ”ti? “Bhagavāpi maṃ āvuso evamāha: ‘Jānāsi pana tvaṃ upasena sāvatthiyā2 saṅghassa katikan ’ti. ‘Na kho ahaṃ bhante jānāmi sāvatthiyā2 saṅghassa katikan ’ti. ‘Sāvatthiyā2 kho upasena saṅghena katikā katā: Icchatāvuso bhagavā temāsaṃ paṭisallīyituṃ na bhagavā kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. Yo bhagavantaṃ upasaṅkamati, so pācittiyaṃ desāpetabbo ’ti. ‘Paññāyissati bhante sāvatthiyā2 saṅgho sakāya katikāya: Na mayaṃ appaññattaṃ paññāpessāma, paññattaṃ vā na samucchindissāma, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattissāmā ’ti. Anuññātāvuso bhagavatā: ‘ye te bhikkhū āraññikā piṇḍapātikā paṃsukūlikā yathāsukhaṃ maṃ dasasanāya upasaṅkamantū ’”ti.
1 2 3 tamahaṃ - Ma, Syā. sāvatthiyaṃ - Syā. jānāsi tvaṃ - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về tấm trải lót - 15
- “Này Upasena, tập thể này quả là có niềm tin đối với ngươi. Này Upasena, ngươi hướng dẫn tập thể thế nào?” - “Bạch ngài, ai cầu xin con sự tu lên bậc trên thì con nói với người ấy như vầy: ‘Này đạo hữu, ta là vị hành pháp ở rừng, hành pháp đi khất thực, hành pháp sử dụng y paṃsukūla, nếu ngươi cũng sẽ là vị hành pháp ở rừng, hành pháp đi khất thực, hành pháp sử dụng y paṃsukūla như thế thì ta sẽ cho ngươi tu lên bậc trên.’ Nếu đồng ý với con thì con cho tu lên bậc trên, nếu không đồng ý với con thì con không cho tu lên bậc trên. Vị nào cầu xin con pháp nương nhờ thì con nói với vị ấy như vầy: ‘Này đại đức, ta là vị hành pháp ở rừng, hành pháp đi khất thực, hành pháp sử dụng y paṃsukūla, nếu ngươi cũng sẽ là vị hành pháp ở rừng, hành pháp đi khất thực, hành pháp sử dụng y paṃsukūla như thế thì ta sẽ ban cho ngươi pháp nương nhờ.’ Nếu đồng ý với con thì con ban cho pháp nương nhờ, nếu không đồng ý với con thì con không ban cho pháp nương nhờ. Bạch ngài, con hướng dẫn tập thể như thế.” - “Này Upasena, tốt lắm, tốt lắm! Này Upasena, ngươi hướng dẫn tập thể tốt lắm. Này Upasena, ngươi có biết về quy định của hội chúng ở Sāvatthī không?” - “Bạch ngài, con quả thật không biết về quy định của hội chúng ở Sāvatthī.” - “Này Upasena, hội chúng ở Sāvatthī đã thực hiện quy định là: ‘Này các đại đức, đức Thế Tôn muốn thiền tịnh trong ba tháng. Không ai được đi đến gặp đức Thế Tôn ngoại trừ một vị mang lại vật thực. Vị nào đi đến gặp đức Thế Tôn nên bị buộc sám hối tội pācittiya.’” - “Bạch ngài, hội chúng ở Sāvatthī sẽ được biết tiếng bởi quy định của chính họ. Chúng con sẽ không quy định điều không được quy định hoặc sẽ không hủy bỏ điều đã được quy định. Chúng con sẽ thọ trì và thực hành các điều học theo như đã được quy định.” - “Này Upasena, tốt lắm, tốt lắm! Không nên quy định điều không được quy định hoặc không nên hủy bỏ điều đã được quy định. Nên thọ trì và thực hành các điều học theo như đã được quy định. Này Upasena, Ta cho phép các vị tỳ khưu nào là những vị hành pháp ở rừng, hành pháp đi khất thực, hành pháp sử dụng y paṃsukūla, hãy để các vị ấy đi đến diện kiến Ta một cách thoải mái.” 4. Vào lúc bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đứng bên ngoài cổng ra vào (nghĩ rằng): “Chúng ta sẽ buộc đại đức Upasena con trai của Vaṅganta sám hối tội pācittiya.” Sau đó, đại đức Upasena con trai của Vaṅganta cùng tập thể đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã nói với đại đức Upasena con trai của Vaṅganta điều này: - “Này đại đức Upasena, đại đức có biết quy định của hội chúng ở Sāvatthī không?” - “Này các đại đức, đức Thế Tôn đã nói với tôi như vầy: ‘Này Upasena, ngươi có biết về quy định của hội chúng ở Sāvatthī không?’ ‘Bạch ngài, con quả không biết về quy định của hội chúng ở thành Sāvatthī.’ ‘Này Upasena, hội chúng ở Sāvatthī đã thực hiện quy định là: Này các đại đức, đức Thế Tôn muốn thiền tịnh trong ba tháng. Không ai được đi đến gặp đức Thế Tôn ngoại trừ một vị mang lại vật thực. Vị nào đi đến gặp đức Thế Tôn nên bị buộc sám hối tội pācittiya.’ ‘Bạch ngài, hội chúng ở Sāvatthī sẽ được biết tiếng bởi quy định của chính họ. Chúng con sẽ không quy định điều không được quy định hoặc sẽ không hủy bỏ điều đã được quy định. Chúng con sẽ thọ trì và thực hành các điều học theo như đã được quy định.’ Này các đại đức, đức Thế Tôn đã cho phép rằng: ‘Các vị tỳ khưu nào là những vị hành pháp ở rừng, hành pháp đi khất thực, hành pháp sử dụng y paṃsukūla, hãy để các vị ấy đi đến diện kiến Ta một cách thoải mái.’”
Pārājikapāḷi Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ - 5. 2. 5.
5. Atha kho te bhikkhū “Saccaṃ kho āyasmā upaseno āha: ‘Na appaññattaṃ paññāpetabbaṃ, paññattaṃ vā na samucchinditabbaṃ, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattitabban ’”ti. Assosuṃ kho bhikkhū: “Anuññātā kira bhagavatā ye te bhikkhū āraññikā piṇḍapātikā paṃsukūlikā yathāsukhaṃ maṃ dassanāya upasaṅkamantū ”ti. Te bhagavantaṃ dassanaṃ pihentā 1 santhatāni ujjhitvā āraññikaṅgaṃ piṇḍapātikaṅgaṃ paṃsukūlikaṅgaṃ samādiyiṃsu. Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto addasa santhatāni tahiṃ tahiṃ 2 ujjhitāni, passitvā3 bhikkhū āmantesi: “Kassimāni bhikkhave santhatāni tahiṃ tahiṃ2 ujjhitānī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Tena hi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Nisīdanasanthataṃ pana bhikkhunā kārayamānena purāṇa- santhatassa sāmantā sugatavidatthi ādātadabbā dubbaṇṇakaraṇāya. Anādā ce bhikkhu purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ navaṃ nisīdanasanthataṃ kārāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
6. Nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccati.
Santhataṃ nāma santharitvā kataṃ hoti avāyimaṃ.
Kārayamānenā ’ti karonto vā kārāpento vā.
Purāṇasanthataṃ nāma sakiṃ nivatthampi sakiṃ pārutampi.
Sāmantā sugatavidatthi ādātabbā dubbaṇṇakaraṇāyā ’ti vaṭṭaṃ4 vā caturassaṃ5 vā chinditvā ekadese vā santharitabbaṃ, vijaṭetvā vā santharitabbaṃ.
Anādā ce bhikkhu purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthin ’ti anādiyitvā purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ navaṃ nisīdanasanthataṃ karoti vā kārāpeti vā, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idamme bhante nisīdana- santhataṃ anādiyitvā purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ kārāpitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
1 3 dassanāya pihayantā - Syā; passitvāna - Syā. 4 dassanaṃ pihantā - PTS. thirabhāvāya vaṭṭaṃ - Ma, Syā, PTS. 2 5 tahaṃ tahaṃ - Ma, PTS. caturassaraṃ - katthaci.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về tấm trải lót - 15
5. Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy (bàn bạc rằng): “Đại đức Upasena đã nói rằng: ‘Không nên quy định điều không được quy định hoặc không nên hủy bỏ điều đã được quy định. Nên thọ trì và thực hành các điều học theo như đã được quy định’ có phải là sự thật không vậy?” Các tỳ khưu đã nghe rằng: “Nghe nói đức Thế Tôn đã cho phép rằng: ‘Các vị tỳ khưu nào là những vị hành pháp ở rừng, hành pháp đi khất thực, hành pháp sử dụng y paṃsukūla, hãy để các vị ấy đi đến diện kiến Ta một cách thoải mái.’” Các vị ấy ao ước được diện kiến đức Thế Tôn nên đã quăng bỏ các tấm trải nằm và thọ trì pháp của vị ở trong rừng, pháp của vị đi khất thực, pháp của vị sử dụng y paṃsukūla. Sau đó, đức Thế Tôn trong khi đi dạo quanh các chỗ trú ngụ cùng với nhiều vị tỳ khưu đã nhìn thấy các tấm trải nằm bị quăng bỏ chỗ này chỗ nọ, sau khi nhìn thấy đã hỏi các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, những tấm trải nằm bị quăng bỏ chỗ này chỗ nọ là của vị nào vậy?” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, chính vì điều ấy Ta sẽ quy định điều học cho các tỳ khưu vì mười điều lợi ích: Nhằm đem lại sự tốt đẹp cho hội chúng, nhằm đem lại sự an lạc cho hội chúng, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Trong khi bảo thực hiện tấm lót ngồi, vị tỳ khưu nên lấy một gang tay của đức Thiện Thệ ở phần xung quanh của tấm lót cũ để hoại vẻ đẹp. Nếu vị tỳ khưu không lấy một gang tay của đức Thiện Thệ ở phần xung quanh của tấm lót cũ mà bảo làm tấm lót ngồi mới thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
6. Tấm lót ngồi nghĩa là có đường viền quanh được nói đến.
Tấm trải nằm nghĩa là đã được trải ra còn chưa được dệt.
Sau khi bảo làm: sau khi (tự) làm hoặc sau khi bảo (người khác) làm.
Tấm lót cũ nghĩa là đã được ngồi dầu chỉ một lần, đã được nằm dầu chỉ một lần.
Nên lấy một gang tay của đức Thiện Thệ ở phần xung quanh để hoại vẻ đẹp: sau khi cắt vòng tròn hoặc vuông vức rồi nên trải ra ở một góc, hoặc sau khi tháo rời rồi nên trải ra.
Nếu vị tỳ khưu không lấy một gang tay của đức Thiện Thệ ở phần xung quanh của tấm lót cũ: sau khi không lấy một gang tay của đức Thiện Thệ ở phần xung quanh của tấm lót cũ rồi (tự) làm hoặc bảo làm tấm lót ngồi mới, trong khi tiến hành thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (vật ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―nt― “Bạch các ngài, tấm lót ngồi này của tôi đã được bảo làm sau khi không lấy một gang tay của đức Thiện Thệ ở phần xung quanh của tấm lót cũ, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Eḷakalomasikkhāpadaṃ - 5. 2. 6.
7. Attanā vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Attanā vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ attanā pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Parehi vippakataṃ parehi pariyosāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññassatthāya karoti vā kārāpeti vā, āpatti dukkaṭassa.
8. Anāpatti purāṇasanthatassa sāmantā sugatavidatthiṃ ādiyitvā karoti, alabhanto thokataraṃ ādiyitvā karoti, alabhanto anādiyitvā karoti, aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjati, vitānaṃ vā bhummattharaṇaṃ vā sāṇipākāraṃ vā bhisiṃ vā bimbohanaṃ vā karoti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 2. 6. EḶAKALOMASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kosalesu janapadesu 1 sāvatthiṃ gacchantassa antarā magge eḷakalomāni uppajjiṃsu. Atha kho so bhikkhu tāni eḷakalomāni uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ bandhitvā agamāsi. Manussā taṃ bhikkhuṃ passitvā uppaṇḍesuṃ: “Kittakena te bhante kītāni, kittako udayo bhavissatī ”ti? So bhikkhu tehi manussehi uppaṇḍiyamāno maṅku ahosi. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā tāni eḷakalomāni ṭhitakova āsumhi. Bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ: 2 “Kissa pana tvaṃ āvuso imāni eḷakalomāni ṭhitakova āsumbhasī ”ti? “Tathā hi panāhaṃ āvuso imesaṃ eḷakalomānaṃ kāraṇā manussehi uppaṇḍito ”ti. “Kīva dūrato pana tvaṃ āvuso imāni eḷakalomāni āharī ”ti?3 “Atirekatiyojanaṃ āvuso ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhu atirekatiyojanaṃ eḷakalomāni āharissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu atirekatiyojanaṃ eḷakalomāni āharī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa atirekatiyojanaṃ eḷakalomāni āharissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Bhikkhuno paneva addhānamaggappaṭipannassa eḷakalomāni uppajjeyyuṃ, ākaṅkhamānena bhikkhunā paṭiggahetabbāni. Paṭiggahetvā tiyojanaparamaṃ sahatthā haritabbāni4 asante hārake. Tato ce uttariṃ hareyya5 asantepi hārake nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
2. Bhikkhuno paneva addhānamaggappaṭipannassā ’ti pathaṃ6 gacchantassa.
1 3 5 janapade - Ma. āharasī ti - Syā, PTS. uttari hareyya - Ma. 2 4 6 evamāhaṃsu - Syā. hāretabbāni - Syā, PTS, Mu. panthaṃ - Ma, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về các lông cừu - 16
7. Vị tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị bảo những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vị (tự làm) hoặc bảo làm vì nhu cầu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa.
8. Sau khi đã lấy một gang tay của đức Thiện Thệ ở phần xung quanh của tấm lót cũ rồi làm; trong khi không có, đã lấy ít hơn rồi làm; trong khi không có, đã không lấy rồi làm; vị nhận được (tấm lót ngồi) đã được làm bởi người khác rồi sử dụng; vị làm tấm màn che, hoặc tấm thảm trải nền đất, hoặc tấm vách chắn, hoặc nệm, hoặc gối; vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về tấm lót ngồi và tấm trải nằm. --ooOoo--
5. 2. 6. ĐIỀU HỌC VỀ CÁC LÔNG CỪU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ khi đang đi đến thành Sāvatthī trong xứ Kosala, ở giữa đường có các lông cừu đã được phát sanh. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã dùng thượng y gói các lông cừu ấy lại thành gói rồi đi. Dân chúng sau khi nhìn thấy vị tỳ khưu ấy đã chế giễu rằng: - “Thưa ngài, chúng được mua bao nhiêu? Lợi nhuận sẽ là bao nhiêu?” Trong khi bị những người ấy chế giễu, vị tỳ khưu ấy đã trở nên xấu hổ. Sau đó, khi đến thành Sāvatthī vị tỳ khưu ấy đã đứng thẳng người ném các lông cừu ấy xuống. Các tỳ khưu đã nói với vị tỳ khưu ấy như vầy: - “Này đại đức, vì sao đại đức lại đứng thẳng người ném các lông cừu này xuống vậy?” - “Này các đại đức, như thế là vì nguyên nhân các lông cừu này mà tôi đã bị dân chúng chế giễu.” - “Này đại đức, thế đại đức đã mang những lông cừu này khoảng bao xa vậy?” - “Này các đại đức, hơn ba do-tuần.”[*] Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao vị tỳ khưu lại mang các lông cừu hơn ba do-tuần?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này tỳ khưu, nghe nói ngươi mang các lông cừu hơn ba do-tuần, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại mang các lông cừu hơn ba do-tuần vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu trong khi đi đường xa có các lông cừu được phát sanh, vị tỳ khưu mong muốn thì nên thọ lãnh. Sau khi thọ lãnh, nên dùng tay mang tối đa ba do-tuần khi không có người mang. Nếu mang vượt quá khoảng cách ấy cho dầu không có người mang vác thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
2. Vị tỳ khưu trong khi đi đường xa: là vị đang đi đường.
Pārājikapāḷi Eḷakalomasikkhāpadaṃ - 5. 2. 6.
Eḷakalomāni uppajjeyyun ’ti uppajjeyyuṃ saṅghato vā gaṇato vā ñātito vā mittato vā paṃsukūlaṃ vā 1 attano vā dhanena.
Ākaṅkhamānenā ’ti icchamānena.
Paṭiggahetabbāni, paṭiggahetvā tiyojanaparamaṃ sahatthā haritabbānī ’ti, tiyojanaparamatā sahatthā haritabbāni.
Asante hārake ’ti nāñño koci hārako hoti itthī vā puriso vā gahaṭṭho vā pabbajito vā.
Tato ce uttariṃ hareyya asantepi hārake ’ti paṭhamaṃ pādaṃ tiyojanaṃ atikkāmeti, āpatti dukkaṭassa. Dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. 2 Anto tiyojane ṭhito bahi tiyojanaṃ pāteti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.2 Aññassa yāne vā bhaṇḍe vā ajānantassa pakkhipitvā tiyojanaṃ atikkāmeti, nissaggiyāni honti, nissajitabbāni saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbāni: “Imāni me bhante eḷakalomāni tiyojanaṃ atikkāmitāni nissaggiyāni, imānāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti. ―pe―
3. Atirekatiyojane atirekasaññī3 atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatiyojane vematiko3 atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekatiyojane ūnakasaññī3 atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Ūnakatiyojane atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatiyojane vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakatiyojane ūnakasaññī, anāpatti.
4. Anāpatti tiyojanaṃ harati, ūnakatiyojanaṃ harati, tiyojanaṃ haratipi paccāharatipi, tiyojanaṃ vāsādhippāyo gantvā tato paraṃ harati, acchinnaṃ paṭilabhitvā harati, nissaṭṭhaṃ paṭilabhitvā harati, aññaṃ harāpeti, kaṭabhaṇḍaṃ harati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Eḷakalomasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
1 paṃsukūlato vā - Syā. 2 3 nissaggiyāni honti - Syā. tiyojanaṃ atikkāmeti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về các lông cừu - 16
Các lông cừu được phát sanh: là được phát sanh từ hội chúng, hoặc từ nhóm, hoặc từ thân quyến, hoặc từ bạn bè, hoặc từ vật quăng bỏ, hoặc từ vật sở hữu của bản thân.
Mong muốn: với vị đang ước muốn.
Thì nên thọ lãnh, sau khi thọ lãnh thì nên dùng tay mang tối đa ba do-tuần: Nên dùng tay mang nhiều nhất ba do-tuần.
Khi không có người mang vác: không có người nào khác khuân vác: hoặc là người nữ, hoặc là người nam, hoặc là người tại gia, hoặc là vị xuất gia.
Nếu mang vượt quá khoảng cách ấy cho dầu không có người mang vác: Vượt quá ba do-tuần bước thứ nhất thì phạm tội dukkaṭa. Vượt quá ba do-tuần bước thứ nhì thì phạm vào nissaggiya pācittiya. Đứng trong khoảng ba do-tuần và làm rơi ngoài ba do-tuần thì phạm vào nissaggiya pācittiya. Sau khi để ở trên xe hoặc trong gói đồ của người khác mà họ không hay biết, vị vượt quá ba do-tuần thì (các lông cừu ấy) phạm vào nissaggiya, cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, các lông cừu này của tôi đã vượt quá ba do-tuần, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ các vật này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
3. Hơn ba do-tuần, nhận biết là đã hơn, vị vượt qua thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Hơn ba do-tuần, có sự hoài nghi, vị vượt qua thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Hơn ba do-tuần, (lầm) tưởng là chưa hơn, vị vượt qua thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa hơn ba do-tuần, (lầm) tưởng là đã hơn, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa hơn ba do-tuần, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa hơn ba do-tuần, nhận biết là chưa hơn thì vô tội.
4. Vị mang đi ba do-tuần, vị mang đi kém ba do-tuần, vị mang đi ba do- tuần rồi mang lui lại, sau khi đi ba do-tuần vị có ý định tìm trú xứ rồi mang hơn khoảng cách đó, vị nhận lại vật bị cướp rồi mang đi, vị nhận lại vật đã sám hối ưng xả (và được cho lại) rồi mang đi, vị bảo người khác mang, vị mang vật đã là thành phẩm, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về các lông cừu. --ooOoo--
5. 2. 7. EḶAKALOMADHOVĀPANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhunīhi eḷakalomāni dhovāpentipi rajāpentipi vijaṭāpentipi. Bhikkhuniyo eḷakalomāni dhovantiyo rajantiyo vijaṭentiyo riñcanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipaññaṃ. Atha kho mahāpajāpati gotamī yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho mahāpajāpatiṃ gotamiṃ bhagavā etadavoca: “Kacci gotami bhikkhuniyo appamattā ātāpiniyo pahitattā viharantī ”ti? “Kuto bhante bhikkhunīnaṃ appamādo, ayyā chabbaggiyā bhikkhunīhi eḷakalomāni dhovāpentipi rajāpentipi vijaṭāpentipi, bhikkhuniyo eḷakalomāni dhovantiyo rajantiyo vijaṭentiyo riñcanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipaññan ”ti.
2. Atha kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho mahāpajāpati gotamī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā chabbaggiye bhikkhū paṭipucchi: “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave bhikkhunīhi eḷakalomāni dhovāpethapi rajāpethapi vijaṭāpethapī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. “Ñātikāyo tumhākaṃ bhikkhave aññātikāyo ”ti? “Aññātikāyo bhagavā ”ti. “Aññātikā moghapurisā aññātakānaṃ 1 na jānanti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā pāsādikaṃ vā apāsādikaṃ vā. Tattha nāma tumhe moghapurisā aññātikāhi bhikkhūnīhi eḷakalomāni dhovāpessathapi rajāpessathapi vijaṭāpessathapi. Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu aññātikāya bhikkhuniyā oḷakalomāni dhovāpeyya vā rajāpeyya vā vijaṭāpeyya vā, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Aññātikā nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.
Bhikkhunī nāma ubhato saṅghe upasampannā.
1 aññātakā moghapurisā aññātikānaṃ - Ma, Syā, PTS.
5. 2. 7. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC BẢO GIẶT LÔNG CỪU: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự giữa dân chúng dòng Sakya, trong thành Kapilavatthu, tu viện Nigrodha. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư bảo các tỳ khưu ni giặt, bảo nhuộm, và bảo chải các lông cừu. Trong khi giặt, trong khi nhuộm, và trong khi chải các lông cừu, các tỳ khưu ni xao lãng việc đọc tụng, việc vấn hỏi, (việc tu tập) tăng thượng giới, tăng thượng tâm, tăng thượng tuệ. Khi ấy, bà Mahāpajāpati Gotamī đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn, rồi đứng ở một bên. Đức Thế Tôn đã nói với bà Mahāpajāpati Gotamī đang đứng một bên điều này: - “Này Gotamī, chắc hẳn các tỳ khưu ni sống không có xao lãng, tinh cần, và bản thân có nỗ lực?” - “Bạch ngài, sự không xao lãng của các tỳ khưu ni từ đâu có được khi các ngài đại đức nhóm Lục Sư bảo các tỳ khưu ni giặt, bảo nhuộm, và bảo chải các lông cừu? Trong khi giặt, trong khi nhuộm, và trong khi chải các lông cừu, các tỳ khưu ni xao lãng việc đọc tụng, việc vấn hỏi, (việc tu tập) tăng thượng giới, tăng thượng tâm, tăng thượng tuệ. 2. Khi ấy, đức Thế Tôn đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho bà Mahāpajāpati Gotamī bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đức Thế Tôn chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, bà Mahāpajāpati Gotamī đã đảnh lễ đức Thế Tôn, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi. Sau đó, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại và đã hỏi các tỳ khưu nhóm Lục Sư rằng: - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi bảo các tỳ khưu ni giặt, bảo nhuộm, và bảo chải các lông cừu, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” - “Này các tỳ khưu, là các nữ thân quyến của các ngươi hay không phải là các nữ thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là các nữ thân quyến.” - “Này những kẻ rồ dại, những người nam không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì làm hài lòng hay không làm hài lòng những người nữ không phải là thân quyến. Này những kẻ rồ dại, trong trường hợp ấy sao các ngươi lại bảo các tỳ khưu ni không phải là thân quyến giặt, bảo nhuộm, và bảo chải các lông cừu vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào bảo tỳ khưu ni không phải là thân quyến giặt, hoặc bảo nhuộm, hoặc bảo chải các lông cừu thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” 3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. (Người nữ) Không phải là thân quyến nghĩa là người nữ không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha. Tỳ khưu ni nghĩa là người nữ đã được tu lên bậc trên ở cả hai hội chúng.
Pārājikapāḷi Eḷakalomadhovāpanasikkhāpadaṃ - 5. 2. 7.
4. Dhovā ’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Dhotāni nissaggiyāni honti. Rajā ’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Rattāni nissaggiyāni honti. Vijaṭehī ’ti āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Vijaṭitāni nissaggiyāni honti, nissajitabbāni saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajatabbāni: “Imāni me bhante eḷakalomāni aññātikāya bhikkhuniyā dhovāpitāni nissaggiyāni, imānāhaṃ saṅghassa nissajāmī ’ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
5. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti vijaṭāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni dhovāpeti rajāpeti vijaṭāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
6. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni rajāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni rajāpeti vijaṭāpeti ―pe― rajāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. ―pe― rajāpeti vijaṭāpeti dhovāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
7. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni vijaṭāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātikāya aññātikasaññī eḷakalomāni vijaṭāpeti dhovāpeti ―pe― vijaṭāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dukkaṭassa. ―pe― vijaṭāpeti dhovāpeti rajāpeti, nissaggiyena āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ.
8. Aññātikāya vematiko ―pe― Aññātikāya ñātikasaññī ―pe― Aññassa eḷakalomāni dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ekato upasampannāya dhovāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya aññātikasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ñātikāya ñātikasaññī, anāpatti.
9. Anāpatti ñātikāya dhovantiyā aññātikā dutiyā hoti, avuttā dhovati, aparibhuttaṃ kaṭabhaṇḍaṃ dhovāpeti, sikkhamānāya, sāmaṇeriyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Eḷakalomadhovāpanasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về bảo giặt lông cừu - 17
4. Vị chỉ thị rằng: “Hãy giặt” thì phạm tội dukkaṭa, (các lông cừu) đã được giặt thì phạm vào nissaggiya. Vị chỉ thị rằng: “Hãy nhuộm” thì phạm tội dukkaṭa, (các lông cừu) đã được nhuộm thì phạm vào nissaggiya. Vị chỉ thị rằng: “Hãy chải” thì phạm tội dukkaṭa, (các lông cừu) đã được chải thì phạm vào nissaggiya, nên được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy: “Bạch các ngài, các lông cừu này của tôi đã được bảo tỳ khưu ni không phải là thân quyến giặt, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ (các lông cừu) này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
5. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt các lông cừu thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt, bảo nhuộm các lông cừu thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt, bảo chải các lông cừu thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo giặt, bảo nhuộm, bảo chải các lông cừu thì phạm hai tội dukkaṭa với tội nissaggiya.
6. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo nhuộm các lông cừu thì phạm tội nissaggiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo nhuộm, bảo chải ―(như trên)― vị bảo nhuộm, bảo giặt các lông cừu thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya. ―(như trên)― vị bảo nhuộm, bảo chải, bảo giặt các lông cừu thì phạm hai tội dukkaṭa với tội nissaggiya.
7. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo chải các lông cừu thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị bảo chải, bảo giặt ―(như trên)― vị bảo chải, bảo nhuộm các lông cừu thì phạm tội dukkaṭa với tội nissaggiya. ―(như trên)― vị bảo chải, bảo giặt, bảo nhuộm các lông cừu thì phạm hai tội dukkaṭa với tội nissaggiya.
8. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, ―(như trên)― Vị bảo giặt các lông cừu của vị khác thì phạm tội dukkaṭa. Vị bảo cô ni tu lên bậc trên từ một hội chúng giặt thì phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến thì vô tội.
9. Khi vị (tỳ khưu ni) là thân quyến đang giặt có vị (tỳ khưu ni) thứ nhì không phải là thân quyến (phụ giúp), vị (tỳ khưu ni) giặt khi chưa được nói, vị bảo giặt vật đã là thành phẩm chưa được sử dụng, (vị bảo) cô ni tu tập sự, (vị bảo) sa di ni, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về việc bảo giặt lông cừu. --ooOoo--
5. 2. 8. RŪPIYASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto rājagahe aññatarassa kulassa kulūpago hoti niccabhattiko. Yaṃ tasmiṃ kule uppajjati khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviṃso 1 ṭhapīyati. Tena kho pana samayena sāyaṃ tasmiṃ kule maṃsaṃ uppannaṃ hoti. Tato āyasmato upanandassa sakyaputtassa paṭiviṃso ṭhapito hoti. Tassa kulassa dārako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodati: “Maṃsaṃ me dethā ”ti. Atha kho so puriso pajāpatiṃ etadavoca: “Ayyassa paṭiviṃsaṃ dārakassa dehi, aññaṃ cetāpetvā ayyassa dassāmā ”ti. Tassa 2 taṃ adāsi.
2. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena taṃ kulaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so puriso yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Hiyyo kho bhante sāyaṃ maṃsaṃ uppannaṃ ahosi, tato ayyassa paṭiviṃso ṭhapito. Ayaṃ bhante dārako rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya rodati: “Maṃsaṃ me dethā ”ti. “Ayyassa paṭiviṃso dārakassa dinno. Kahāpaṇena bhante kiṃ āhariyyatū ”ti.3 “Pariccatto me āvuso kahāpaṇotī ”ti? “Āma bhante pariccatto ”ti. “Taññeva me āvuso kahāpaṇaṃ dehī ”ti.
3. Atha kho so puriso āyasmato upanandassa sakyaputtassa kahāpaṇaṃ datvā ujjhāyati khīyati vipāceti: “Yatheva mayaṃ rūpiyaṃ paṭiggaṇhāma, evameva ime samaṇā sakyaputtiyā rūpiyaṃ paṭiggaṇhantī ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto rūpiyaṃ paṭiggahessatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ upananda rūpiyaṃ paṭiggahesī ”ti?4 “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa rūpiyaṃ paṭiggahessasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu jātarūparajataṃ uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā upanikkhittaṃ vā sādiyeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
1 3 paṭiviso ṭhapito hoti - Ma, Syā. āhariyatū ’ti - Syā. 2 4 tassa taṃ adāsi - Ma, Syā, PTS natthi. paṭiggaṇhāsī ti - Syā.
5. 2. 8. ĐIỀU HỌC VỀ VÀNG BẠC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya là vị thường tới lui với gia đình nọ và là vị nhận bữa ăn thường kỳ. Khi nào gia đình ấy có được vật thực loại cứng hoặc loại mềm, phần chia trong số đó được để dành cho đại đức Upananda con trai dòng Sakya. Vào lúc bấy giờ, gia đình ấy có được miếng thịt nhằm lúc chiều tối. Trong số đó, phần chia của đại đức Upananda con trai dòng Sakya được để dành lại. Đến canh cuối của đêm, đứa bé trai của gia đình ấy thức dậy khóc lóc rằng: - “Hãy cho con thịt.” Khi ấy, người đàn ông ấy đã nói với người vợ điều này: - “Hãy cho đứa bé phần chia của ngài đại đức. Sau khi mua phần khác tôi sẽ dâng ngài.” Rồi đã cho đứa bé phần thịt ấy. 2. Sau đó vào buổi sáng, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã mặc y, cầm y bát đi đến gia đình ấy, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, người đàn ông ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Upananda con trai dòng Sakya rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Thưa ngài, hôm qua lúc chiều tối có được miếng thịt. Trong số đó, phần chia của ngài đại đức đã được để dành. Thưa ngài, vào canh cuối của đêm, đứa bé trai này đã thức dậy khóc lóc rằng: ‘Hãy cho con thịt.’ Phần chia của ngài đại đức đã được cho đến đứa bé. Thưa ngài, với một đồng tiền thì vật gì hãy được mang lại?” 1 - “Này đạo hữu, đồng tiền đã được ta từ bỏ.” - “Thưa ngài, đúng vậy. Đã được từ bỏ.” - “Này đạo hữu, hãy trao cho ta chính đồng tiền ấy.” 3. Khi ấy, người đàn ông ấy đã trao đồng tiền cho đại đức Upananda con trai dòng Sakya rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Chúng tôi nhận lãnh vàng bạc như thế nào thì các Sa-môn Thích tử này thọ lãnh vàng bạc y như thế.” Các tỳ khưu đã nghe được người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya lại thọ lãnh vàng bạc?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Upananda, nghe nói ngươi thọ lãnh vàng bạc, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại thọ lãnh vàng bạc vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào nhận lấy hoặc bảo nhận lấy hoặc ưng thuận vàng bạc đã được mang đến thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” 4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. 1 Nếu dựa vào câu chuyện này thì giá trị của 1 pāda hoặc 5 māsaka (= ¼ kahāpaṇa) vào thời bấy giờ không cao lắm, xin xem lại pārājika điều hai (ND).
Pārājikapāḷi Rūpiyasikkhāpadaṃ - 5. 2. 8.
Jātarūpaṃ nāma satthuvaṇṇo vuccati.
Rajataṃ nāma kahāpaṇo lohamāsako dārumāsako jatumāsako ye vohāraṃ gacchanti.
Uggaṇheyyā ’ti sayaṃ gaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. 1
Uggaṇhāpeyyā ’ti aññaṃ gāhāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.1
Upanikkhittaṃ vā sādiyeyyā ’ti “Idaṃ ayyassa hotū ”ti upanikkhittaṃ sādiyati, nissaggiyaṃ hoti, saṅghamajjhe nissajitabbaṃ. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ahaṃ bhante rūpiyaṃ paṭiggahesiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā. So vattabbo: “Āvuso imaṃ jānāhī ”ti. Sace so bhaṇati: “Iminā kiṃ āhariyyatū ”ti. Na vattabbo “Imaṃ vā imaṃ vā āharā ”ti. Kappiyaṃ ācikkhitabbaṃ sappi vā telaṃ vā madhu vā phāṇitaṃ vā. Sace so tena parivattetvā kappiyaṃ āharati, rūpiyapaṭiggāhakaṃ ṭhapetvā sabbeheva paribhuñjitabbaṃ. Evañcetaṃ labhetha, iccetaṃ kusalaṃ. No ce labhetha, so vattabbo: “Āvuso imaṃ chaḍḍehī ”ti. Sace so chaḍḍeti, iccetaṃ kusalaṃ. No ce chaḍḍeti, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo: yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya. Evañca pana bhikkhave sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo, yācitvā vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
1 nissaggiyaṃ hoti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về vàng bạc - 18
Vàng nghĩa là màu da của bậc Đạo Sư được nói đến.
Bạc nghĩa là đồng tiền kahāpaṇa, tiền māsaka bằng đồng, tiền māsaka bằng gỗ, tiền māsaka bằng nhựa cánh kiến, những vật nào dùng trong việc buôn bán.
Nhận lấy: bản thân cầm lấy thì phạm vào nissaggiya pācittiya.
Bảo nhận lấy: bảo người khác cầm lấy thì phạm vào nissaggiya pācittiya.
Hoặc ưng thuận (vàng bạc) đã được mang đến: Đối với (vàng bạc) đã được mang đến (nói rằng): “Vật này hãy là của ngài,” vị ưng thuận thì phạm vào nissaggiya, nên được xả bỏ ở giữa hội chúng. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy: Vị tỳ khưu ấy nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: “Bạch các ngài, tôi đã thọ lãnh vàng bạc, vật này nên được tôi xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực. Nếu có người phụ việc chùa hoặc nam cư sĩ đi đến nơi ấy thì nên nói với người ấy rằng: “Này đạo hữu, hãy nhận biết vật này.” Nếu người ấy nói rằng: “Với vật này, hãy để cho vật gì được mang lại?” Không nên nói rằng: “Hãy mang lại vật này hoặc vật này.” Nên đề cập đến vật được phép là bơ lỏng, hoặc dầu ăn, hoặc mật ong, hoặc đường mía. Nếu người ấy sau khi dùng (vàng bạc) ấy trao đổi và đem lại vật được phép thì tất cả nên thọ dụng trừ ra vị đã thọ lãnh vàng bạc. Nếu điều ấy có thể đạt được như vậy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không thể đạt được thì nên nói với người ấy rằng: “Này đạo hữu, hãy quăng bỏ vật này.” Nếu người ấy quăng bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu (người ấy) không quăng bỏ thì nên chỉ định vị quăng bỏ vàng bạc là vị tỳ khưu hội đủ năm điều kiện: là vị không thể bị chi phối bởi sự ưa thích, không thể bị chi phối bởi sự sân hận, không thể bị chi phối bởi sự si mê, không thể bị chi phối bởi sự sợ hãi, là vị biết vật đã được quăng bỏ hoặc chưa được quăng bỏ. Và này các tỳ khưu, nên chỉ định như vầy: Trước hết, vị tỳ khưu nên được yêu cầu; sau khi yêu cầu, hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị quăng bỏ vàng bạc. Đây là lời đề nghị.
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Hội chúng chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị quăng bỏ vàng bạc. Đại đức nào đồng ý việc chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị quăng bỏ vàng bạc xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên.
Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng chỉ định là vị quăng bỏ vàng bạc. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Pārājikapāḷi Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadaṃ - 5. 2. 9.
5. Tena sammatena bhikkhunā animittaṃ katvā pātetabbaṃ. Sace nimittaṃ katvā pāteti, āpatti dukkaṭassa. Rūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye vematiko rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ paṭiggaṇhāti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye rūpiyasaññī, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye arūpiyasaññī, anāpatti.
6. Anāpatti ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati, “Yassa bhavissati so harissatī ”ti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Rūpiyasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 2. 9. RŪPIYASAṂVOHĀRASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino ”ti? Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. ―pe― “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjathā ”ti? “Saccaṃ bhagavā” ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
2. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Nānappakārakaṃ nāma katampi akatampi katākatampi. Kataṃ nāma sīsūpagaṃ gīvūpagaṃ hatthūpagaṃ pādūpagaṃ kaṭūpagaṃ. Akataṃ nāma ghanakataṃ vuccati. Katākataṃ nāma tadubhayaṃ.
Rūpiyaṃ nāma satthuvaṇṇo kahāpaṇo lohamāsako dārumāsako jatumāsako ye vohāraṃ gacchanti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về trao đổi - 19
5. Vị tỳ khưu đã được chỉ định ấy sau khi đã không làm dấu hiệu rồi nên ném đi. Nếu sau khi đã làm dấu hiệu rồi ném đi thì phạm tội dukkaṭa. Vàng bạc, nhận biết là vàng bạc, vị thọ lãnh vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vàng bạc, có sự hoài nghi, vị thọ lãnh vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vàng bạc, (lầm) tưởng không phải là vàng bạc, vị thọ lãnh vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là vàng bạc, (lầm) tưởng là vàng bạc, phạm tội dukkaṭa. Không phải là vàng bạc, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là vàng bạc, nhận biết không phải là vàng bạc thì vô tội. 6. Sau khi nhặt lấy hoặc bảo nhặt lấy ở trong khuôn viên tu viện hoặc ở trong chỗ ngụ, vị giữ lại (nghĩ rằng): “Là của ai, người ấy sẽ mang đi,” vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về vàng bạc. --ooOoo-- 5. 2. 9. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC TRAO ĐỔI BẰNG VÀNG BẠC: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các Sa-môn Thích tử lại tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức, giống như những kẻ tại gia hưởng dục vậy?” Các tỳ khưu đã nghe được dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)― “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” 2. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Dưới nhiều hình thức nghĩa là vật đã chế biến, vật chưa chế biến, vật đã chế biến và chưa chế biến. Đã chế biến nghĩa là làm thành vật (trang sức) ở đầu, làm thành vật (trang sức) ở cổ, làm thành vật (trang sức) ở tay, làm thành vật (trang sức) ở bàn chân, làm thành vật (trang sức) ở hông. Chưa chế biến nghĩa là việc làm thành khối được nói đến. Đã chế biến và chưa chế biến nghĩa là cả hai điều ấy. Vàng bạc nghĩa là có màu sắc của bậc Đạo Sư, là đồng tiền kahāpaṇa, tiền māsaka bằng đồng, tiền māsaka bằng gỗ, tiền māsaka bằng nhựa cánh kiến, những vật nào dùng trong việc buôn bán.
Pārājikapāḷi Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadaṃ - 5. 2. 9.
Samāpajjeyyā ’ti katena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. 1 Katena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.1 Katena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Saṅghamajjhe nissajitabbaṃ. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo:
“Ahaṃ bhante nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjiṃ, idaṃ me nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā, so vattabbo: “Āvuso imaṃ jānāhī ”ti. Sace so bhaṇati: “Iminā kiṃ āhariyyatū ”ti. Na vattabbo: “Imaṃ vā imaṃ vā āharā ”ti. Kappiyaṃ ācikkhitabbaṃ sappi vā telaṃ vā madhu vā phāṇitaṃ vā. Sace so tena parivattetvā kappiyaṃ āharati. Rūpiyacetāpakaṃ ṭhapetvā sabbeheva paribhuñjitabbaṃ. Evañcetaṃ labhetha iccetaṃ kusalaṃ. No ce labhetha, so vattabbo: “Āvuso imaṃ chaḍḍeti. Sace so chaḍḍeti, iccetaṃ kusalaṃ. No ce chaḍḍeti, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo: yo na chandāgatiṃ gaccheyya na dosāgatiṃ gaccheyya na mohāgatiṃ gaccheyya na bhayāgatiṃ gaccheyya chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya. Evañca pana bhikkhave sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo yācitvā vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiya- chaḍḍakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
3. Tena sammatena bhikkhunā animittaṃ katvā pātetabbaṃ. Sace nimittaṃ katvā pāteti, āpatti dukkaṭassa.
1 nissaggiyaṃ hoti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về trao đổi - 19
Tiến hành: vị trao đổi vật đã chế biến với vật đã chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật chưa chế biến với vật đã chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật đã chế biến và chưa chế biến với vật đã chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật đã chế biến với vật chưa chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật chưa chế biến với vật chưa chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật đã chế biến và chưa chế biến với vật chưa chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật đã chế biến với vật đã chế biến và chưa chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật chưa chế biến với vật đã chế biến và chưa chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Vị trao đổi vật đã chế biến và chưa chế biến với vật đã chế biến và chưa chế biến thì phạm nissaggiya pācittiya. Nên được xả bỏ ở giữa hội chúng. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy: Vị tỳ khưu ấy nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: “Bạch các ngài, tôi đã tiến hành việc trao đổi bằng vàng bạc dưới nhiều hình thức, vật này nên được tôi xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực. Nếu có người phụ việc chùa hoặc nam cư sĩ đi đến nơi ấy thì nên nói với người ấy rằng: “Này đạo hữu, hãy nhận biết vật này.” Nếu người ấy nói rằng: “Với vật này, hãy để cho vật gì được mang lại?” Không nên nói rằng: “Hãy mang lại vật này hoặc vật này.” Nên đề cập đến vật được phép là bơ lỏng, hoặc dầu ăn, hoặc mật ong, hoặc đường mía. Nếu người ấy sau khi dùng (vàng bạc) ấy trao đổi và đem lại vật được phép thì tất cả nên thọ dụng trừ ra vị đã thọ lãnh vàng bạc. Nếu điều ấy có thể đạt được như vậy, như thế việc này là tốt đẹp; nếu không thể đạt được thì nên nói với người ấy rằng: “Này đạo hữu, hãy quăng bỏ vật này.” Nếu người ấy quăng bỏ, như thế việc này là tốt đẹp; nếu (người ấy) không quăng bỏ thì nên chỉ định vị quăng bỏ vàng bạc là vị tỳ khưu hội đủ năm điều kiện: là vị không thể bị chi phối bởi sự ưa thích, không thể bị chi phối bởi sự sân hận, không thể bị chi phối bởi sự si mê, không thể bị chi phối bởi sự sợ hãi, là vị biết vật đã được quăng bỏ hoặc chưa được quăng bỏ. Và này các tỳ khưu, nên chỉ định như vầy: Trước hết, vị tỳ khưu nên được yêu cầu; sau khi yêu cầu, hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực:
Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị quăng bỏ vàng bạc. Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Hội chúng chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị quăng bỏ vàng bạc. Đại đức nào đồng ý việc chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị quăng bỏ vàng bạc xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng chỉ định là vị quăng bỏ vàng bạc. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
3. Vị tỳ khưu đã được chỉ định ấy sau khi đã không làm dấu hiệu rồi nên ném đi. Nếu sau khi đã làm dấu hiệu rồi ném đi thì phạm tội dukkaṭa.
Pārājikapāḷi Kayavikkayasikkhāpadaṃ - 5. 2. 10.
4. Rūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye vematiko rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye vematiko rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye rūpiyasaññī, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye arūpiyasaññī, anāpatti.
5. Anāpatti ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 2. 10. KAYAVIKKAYASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto paṭṭo hoti cīvarakammaṃ kātuṃ. So paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ karitvā surattaṃ suparikammakataṃ katvā pārupi. Atha kho aññataro paribbājako mahagghaṃ paṭaṃ pārupitvā yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasakkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Sundarā kho tyāyaṃ āvuso saṅghāṭi, dehi me paṭenā ”ti. “Jānāhi āvuso ”ti? “Āmāvuso jānāmī ”ti. “Handāvuso ”ti adāsi. Atha kho so paribbājako taṃ saṅghāṭiṃ pārupitvā paribbājakārāmaṃ agamāsi. Paribbājakā taṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ: “Sundarā kho tyāyaṃ āvuso saṅghāṭi, kuto tayā laddhā ”ti? “Tena me āvuso paṭena parivattitā ”ti. 1 “Katīhipi tyāyaṃ āvuso saṅghāṭi bhavissati, so yeva te paṭo varo ”ti.
2. Atha kho so paribbājako “saccaṃ kho paribbājakā āhaṃsu ‘katīhipi myāyaṃ saṅghāṭi bhavissati, so yeva me paṭo varo ’”ti yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Handa te āvuso saṅghāṭi, 2 dehi me paṭan ”ti. “Nanu tvaṃ āvuso mayā vutto ‘jānāhi āvuso ’ti, nāhaṃ dassāmī ”ti.
3. Atha kho so paribbājako ujjhāyati khīyati vipāceti: “Gihīpi naṃ3 gihissa vippaṭisārissa deti,4 kiṃ pana pabbajito pabbajitassa na dassatī ”ti. Assosuṃ kho bhikkhu tassa paribbājakassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti:
1 3 parivaṭṭitāti - Syā. gihipi naṃ - Syā; 2 4 saṅghāṭiṃ - Syā, PTS. gihī nam pi - PTS. denti - Ma.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về mua bán - 20
4. Vàng bạc, nhận biết là vàng bạc, vị trao đổi vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vàng bạc, có sự hoài nghi, vị trao đổi vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Vàng bạc, (lầm) tưởng không phải là vàng bạc, vị trao đổi vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là vàng bạc, (lầm) tưởng là vàng bạc, vị trao đổi vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là vàng bạc, có sự hoài nghi, vị trao đổi vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là vàng bạc, nhận biết không phải là vàng bạc, vị trao đổi vàng bạc thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là vàng bạc, (lầm) tưởng là vàng bạc, phạm tội dukkaṭa. Không phải là vàng bạc, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là vàng bạc, nhận biết không phải là vàng bạc thì vô tội.
5. Vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về việc trao đổi bằng vàng bạc. --ooOoo--
5. 2. 10. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC MUA BÁN: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya là rành rẽ về việc may y. Vị ấy đã làm y hai lớp được nhuộm khéo léo và được sửa soạn khéo léo từ các loại vải cũ, sau khi làm xong đã khoác vào. Khi ấy, có vị du sĩ ngoại đạo nọ mặc tấm choàng trị giá cao đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Này đại đức, y hai lớp này của ngài đẹp thật. Hãy đổi cho tôi với tấm choàng này.” - “Này đạo hữu, hãy biết lấy.” - “Này đại đức, được rồi. Tôi biết mà.” - “Này đạo hữu, tốt thôi,” rồi đã trao đổi. Sau đó, vị du sĩ ngoại đạo ấy đã khoác lên y hai lớp ấy rồi đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo. Các du sĩ ngoại đạo đã nói với vị du sĩ ngoại đạo ấy điều này: - “Này huynh đệ, y hai lớp này của ngươi đẹp thật. Ngươi nhận được từ đâu vậy?” - “Này các huynh đệ, đã được trao đổi bằng tấm choàng kia của tôi.” - “Này huynh đệ, y hai lớp này của ngươi sẽ được bao nhiêu ngày? Chính tấm choàng kia của ngươi mới giá trị.”
2. Khi ấy, vị du sĩ ngoại đạo ấy (nghĩ rằng): ‘Các du sĩ ngoại đạo đã nói sự thật. Y hai lớp này của ta sẽ được bao nhiêu ngày? Chính tấm choàng kia của ta mới giá trị’ rồi đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Này đại đức, đây là y hai lớp của đại đức. Hãy cho lại tôi tấm choàng.” - “Này đạo hữu, không phải ta đã nói với đạo hữu rằng: ‘Này đạo hữu, hãy biết lấy.’ Ta sẽ không cho lại.”
3. Khi ấy, vị du sĩ ngoại đạo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Ngay cả người tại gia còn cho lại vật ấy đến người tại gia có sự luyến tiếc. Sao vị xuất gia lại không cho lại vị xuất gia?” Các tỳ khưu đã nghe được vị du sĩ ngoại đạo ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
Pārājikapāḷi Kayavikkayasikkhāpadaṃ - 5. 2. 10.
“Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjissatī ”ti? “Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ upananda paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjī ”ti? 1 “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa paribbājakena saddhiṃ kayavikkayaṃ samāpajjissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu nānappakārakaṃ kayavikkayaṃ samāpajjeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
4. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Nānappakārakaṃ nāma cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccaya bhesajjaparikkhārā, antamaso cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasika- suttampi.
Kayavikkayaṃ samāpajjeyyā ’ti ‘iminā imaṃ dehi, iminā imaṃ āhara, iminā imaṃ parivattehi,2 iminā imaṃ cetāpehī ’ti ajjhācarati, āpatti dukkaṭassa. Yato kayitañca hoti vikkayitañca,3 attano bhaṇḍaṃ parahatthagataṃ parabhaṇḍaṃ, attano hatthagataṃ, nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: “Ahaṃ bhante nānappakārakaṃ kayavikkayaṃ samāpajjiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ’ti.”
5. Kayavikkaye kayavikkayasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Kayavikkaye vematiko, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Kayavikkaye na kayavikkayasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Na kayavikkaye kayavikkayasaññī, āpatti dukkaṭassa. Na kayavikkaye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Na kayavikkaye na kayavikkayasaññī, anāpatti.
6. Anāpatti agghaṃ pucchati, kappiyakārakassa ācikkhati, ‘idaṃ amhākaṃ atthi amhākañca iminā ca iminā ca attho ’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Kayavikkayasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. Kosiyavaggo dutiyo. --ooOoo--
TASSUDDĀNAṂ Kosiyā suddhadvebhāgā chabbassāni nisīdanaṃ, dve ca lomāni uggaṇhe, ubho nānappakārakā ”ti. --ooOoo--
1 2 3 samāpajjasī ti - Ma, Syā, PTS. parivaṭṭehi - Syā. vikkītañca - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về mua bán - 20
- “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya lại tiến hành việc mua bán với du sĩ ngoại đạo?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Upananda, nghe nói ngươi tiến hành việc mua bán với du sĩ ngoại đạo, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại tiến hành việc mua bán với du sĩ ngoại đạo vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu nào tiến hành việc mua bán dưới nhiều hình thức thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
4. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Dưới nhiều hình thức nghĩa là các vật dụng như là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, thuốc men chữa bệnh, thậm chí cục bột tắm, gỗ chà răng, nắm chỉ rời. Tiến hành việc mua bán: (Nói rằng): “Hãy cho vật này với vật này, hãy mang lại vật này với vật này, hãy trao đổi vật này với vật này, hãy mua vật này với vật này,” vị tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Khi nào có vật được mua và vật được bán, (tức là) vật của bản thân được đến tay người kia và vật của người kia được đến tay của bản thân thì phạm vào nissaggiya, nên được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, tôi đã tiến hành việc mua bán dưới nhiều hình thức, vật này nên được tôi xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.” 5. Việc mua bán, nhận biết là việc mua bán, phạm tội nissaggiya pācittiya. Việc mua bán, có sự hoài nghi, phạm tội nissaggiya pācittiya. Việc mua bán, (lầm) tưởng không phải là việc mua bán, phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là việc mua bán, (lầm) tưởng là việc mua bán, phạm tội dukkaṭa. Không phải là việc mua bán, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là việc mua bán, nhận biết không phải là việc mua bán thì vô tội. 6. Vị hỏi trị giá (của vật), vị chỉ bảo người làm cho đúng phép, vị nói rằng: “Chúng ta có vật này, chúng ta cần vật này và vật này,” vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về việc mua bán. Phẩm Tơ Tằm là thứ nhì. --ooOoo--
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY: Tơ tằm, thuần (màu đen), hai phần, sáu năm, tấm lót ngồi, hai điều về lông cừu, về việc nhận lấy, cả hai dưới nhiều hình thức. --ooOoo--
5. 3. PATTAVAGGO
5. 3. 1. PATTASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bahū patte sannicayaṃ karonti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā bahū patte sannicayaṃ karissanti, pattavāṇijjaṃ vā samaṇā sakyaputtiyā karissanti, āmattikāpaṇaṃ vā pasāressantī ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekapattaṃ dhāressantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave atirekapattaṃ dhārethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā atirekapattaṃ dhāressatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu atirekapattaṃ dhāreyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
Evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hoti. [Mūlapaññatti]
2. Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa atirekapatto uppanno hoti, āyasmā ca ānando taṃ pattaṃ āyasmato sāriputtassa dātukāmo hoti. Āyasmā ca sāriputto sākete viharati. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi: “Bhagavatā sikkhāpadaṃ paññattaṃ: ‘Na atirekapatto dhāretabbo ’ti. Ayañca me atirekapatto uppanno, ahañcimaṃ pattaṃ āyasmato sāriputtassa dātukāmo. Āyasmā ca sāriputto sākete viharati. Kathannu kho mayā paṭipajjitabban ”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi.
3. “Kīva ciraṃ panānanda sāriputto āgacchissatī ”ti? “Navamaṃ vā bhagavā divasaṃ dasamaṃ vā ”ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave dasāhaparamaṃ atirekapattaṃ dhāretuṃ.” Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Dasāhaparamaṃ atirekapatto dhāretabbo, taṃ atikkāmayato, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti. [Dutiyapaññatti]
5. 3. PHẨM BÌNH BÁT:
5. 3. 1. ĐIỀU HỌC VỀ BÌNH BÁT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư thực hiện việc tích trữ nhiều bình bát. Dân chúng trong khi đi dạo quanh các trú xá nhìn thấy rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại tích trữ nhiều bình bát? Các Sa-môn Thích tử sẽ làm việc buôn bán bình bát hay sẽ lập nên gian hàng gốm sứ?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại cất giữ bình bát phụ trội?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi cất giữ bình bát phụ trội, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại cất giữ bình bát phụ trội vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào cất giữ bình bát phụ trội thì (bình bát ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế. [Sự quy định căn bản]
2. Vào lúc bấy giờ, có bình bát phụ trội được phát sanh đến đại đức Ānanda. Đại đức Ānanda có ý định dâng bình bát ấy đến đại đức Sāriputta. Và đại đức Sāriputta ngụ tại Sāketa. Khi ấy, đại đức Ānanda đã khởi ý điều nảy: “Điều học đã được đức Thế Tôn quy định là: ‘Không được cất giữ bình bát phụ trội,’ và bình bát phụ trội này đã được phát sanh đến ta. Và ta có ý định dâng bình bát này đến đại đức Sāriputta mà đại đức Sāriputta cư ngụ ở Sāketa; vậy ta nên thực hành như thế nào?” Sau đó, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn.
3. - “Này Ānanda, bao lâu nữa Sāriputta sẽ đi đến đây?” - “Bạch Thế Tôn, ngày thứ chín hoặc ngày thứ mười.” Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép cất giữ bình bát phụ trội tối đa mười ngày. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Bình bát phụ trội nên được cất giữ tối đa mười ngày. Vượt quá hạn ấy thì (bình bát ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” [Sự quy định lần hai]
Pārājikapāḷi Pattasikkhāpadaṃ - 5. 3. 1.
4. Dasāhaparaman ’ti dasāhaparamatā dhāretabbo.
Atirekapatto nāma anadhiṭṭhito avikappito.
Patto nāma dve pattā ayopatto mattikāpatto. 1 Tayo pattassa vaṇṇā ukkaṭṭho patto majjhimo patto omako patto. Ukkaṭṭho nāma patto aḍḍhāḷhakodanaṃ gaṇhāti catubhāgaṃ khādanaṃ2 tadupiyaṃ ca vyañjanaṃ. Majjhimo nāma patto nāḷikodanaṃ gaṇhāti catubhāgaṃ khādanaṃ tadupiyaṃ ca vyañjanaṃ. Omako nāma patto patthodanaṃ gaṇhāti catubhāgaṃ khādanaṃ tadupiyaṃ ca vyañjanaṃ. Tato ukkaṭṭho apatto, omako apatto.
Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ pācittiyaṃ hotī ’ti [ekādase aruṇuggamane nissaggiyo hoti],3 nissajitabbo saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbo: Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ayaṃ me bhante patto dasāhātikkanto nissaggiyo. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhapatto dātabbo.
Suṇātu me bhante saṅgho. Ayaṃ patto itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyo saṅghassa nissaṭṭho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ pattaṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā ”ti.
Tena bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassu vacanīyā: “Ayaṃ me bhante patto dasāhātikkanto nissaggiyo. Imāhaṃ āyasmantānaṃ nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhapatto dātabbo.
“Suṇantu me āyasmantā. Ayaṃ patto itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyo āyasmantānaṃ nissaṭṭho. Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, āyasmantā imaṃ pattaṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyun ”ti.
5. Tena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ayaṃ me āvuso patto dasāhātikkanto nissaggiyo. Imāhaṃ āyasmato nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Tena bhikkhunā āpatti paṭiggahetabbā. Nissaṭṭhapatto dātabbo: “Imaṃ pattaṃ āyasmato dammī ”ti.
1 2 3 mattikāpattoti - Ma. khādanīyaṃ - Syā. [...] - Sīmu natthi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về bình bát - 21
4. Tối đa mười ngày: là nên được cất giữ (hoặc sử dụng) nhiều nhất mười ngày.
Bình bát phụ trội nghĩa là chưa được chú nguyện để dùng riêng, chưa được chú nguyện để dùng chung.
Bình bát nghĩa là có hai loại bình bát: bình bát sắt và bình bát đất. Bình bát có ba dạng: bình bát cỡ lớn, bình bát cỡ vừa, bình bát cỡ nhỏ. Bình bát cỡ lớn nghĩa là chứa được một nửa āḷhaka cơm,[*] một phần tư vật thực là thức ăn tương xứng với phần (cơm) ấy. Bình bát cỡ vừa nghĩa là chứa được một nāḷika cơm, một phần tư vật thực là thức ăn tương xứng với phần (cơm) ấy. Bình bát cỡ nhỏ nghĩa là chứa được một pattha[*] cơm, một phần tư vật thực là thức ăn tương xứng với phần (cơm) ấy. Lớn hơn các cỡ ấy không phải là bình bát, nhỏ hơn không phải là bình bát.
Vượt quá hạn ấy thì (bình bát ấy) nên được xả bỏ:[Đến lúc hừng đông ngày thứ mười một thì phạm vào nissaggiya] (bình bát ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy: Vị tỳ khưu ấy nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, bình bát này của tôi đã quá hạn mười ngày cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ bình bát này đến hội chúng. Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực và bình bát đã xả bỏ nên được cho lại.
“Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Bình bát này thuộc về vị tỳ khưu tên (như vầy) là vật phạm vào nissaggiya đã được xả bỏ đến hội chúng. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên cho lại bình bát này đến vị tỳ khưu tên (như vầy).”
Vị tỳ khưu ấy nên đi đến nhiều vị tỳ khưu, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Thưa các ngài, bình bát này của tôi đã quá hạn mười ngày cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến các đại đức.” Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực và bình bát đã xả bỏ nên được cho lại.
“Xin chư đại đức hãy lắng nghe tôi. Bình bát này thuộc về vị tỳ khưu tên (như vầy) là vật phạm vào nissaggiya đã được xả bỏ đến chư đại đức. Nếu là thời điểm thích hợp cho chư đại đức, chư đại đức nên cho lại bình bát này đến vị tỳ khưu tên (như vầy).”
5. Vị tỳ khưu ấy nên đi đến một vị tỳ khưu, đắp thượng y một bên vai, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Thưa đại đức, bình bát này của tôi đã quá hạn mười ngày cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ bình bát này đến đại đức.” Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu ấy và bình bát đã xả bỏ nên được cho lại: “Tôi cho lại đại đức bình bát này.”
Pārājikapāḷi Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ - 5. 3. 2.
6. Dasāhātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Dasāhātikkante vematiko, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Dasāhātikkante anatikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avikappite vikappitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avissajjite vissajjitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anaṭṭhe naṭṭhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abhinne bhinnasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Avilutte viluttasaññī nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Nissaggiyaṃ pattaṃ anissajitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa. Dasāhānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti.
7. Anāpatti antodasāhaṃ adhiṭṭhāti, 1 vikappeti, vissajjeti, nassati, vinassati, bhijjati, acchinditvā gaṇhanti,2 vissāsaṃ gaṇhanti,2 ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
8. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nissaṭṭhapattaṃ na denti. Bhagavato3 etamatthaṃ ārocesuṃ. “Na bhikkhave nissaṭṭhapatto na dātabbo. Yo na dadeyya, āpatti dukkaṭassā ”ti.
Pattasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 3. 2. ŪNAPAÑCABANDHANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena aññatarena kumbhakārena bhikkhū pavāritā honti: “Yesaṃ ayyānaṃ pattena attho ahaṃ pattenā ”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpenti. Yesaṃ khuddakā pattā te mahante patte viññāpenti. Yesaṃ mahantā pattā te khuddake patte viññāpenti. Atha kho so kumbhakāro bhikkhūnaṃ bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ. Attanāpi na yāpeti. Puttadārāpissa kilamanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessanti? Ayaṃ imesaṃ bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ. Attanāpi na yāpeti. Puttadārāpissa kilamantī ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessantī ”ti?
1 2 3 adhiṭṭheti - Ma, Syā, PTS. gaṇhāti - Syā. bhikkhū bhagavato - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về chưa đủ năm miếng vá - 22
6. Khi quá hạn mười ngày, nhận biết là đã quá hạn, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi quá hạn mười ngày, có sự hoài nghi, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi quá hạn mười ngày, (lầm) tưởng là chưa quá hạn, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa được chú nguyện để dùng riêng, (lầm) tưởng là đã được chú nguyện để dùng riêng, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa được chú nguyện để dùng chung, (lầm) tưởng là đã được chú nguyện để dùng chung, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa được phân phát, (lầm) tưởng là đã được phân phát, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị mất trộm, (lầm) tưởng là đã bị mất trộm, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị hư hỏng, (lầm) tưởng là đã bị hư hỏng, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị bể, (lầm) tưởng là đã bị bể, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi không bị cướp, (lầm) tưởng là đã bị cướp, phạm tội nissaggiya pācittiya. Bình bát phạm vào nissaggiya, không xả bỏ rồi sử dụng, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn mười ngày, (lầm) tưởng là đã quá hạn, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn mười ngày, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn mười ngày, nhận biết là chưa quá hạn thì vô tội.
7. Trong thời hạn mười ngày, vị chú nguyện để dùng riêng, vị chú nguyện để dùng chung, vị phân phát, (bình bát) bị mất trộm, (bình bát) bị hư hỏng, (bình bát) bị bể, (những người khác) cướp rồi lấy đi, (các vị khác) lấy đi do sự thân thiết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
8. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư không cho lại bình bát đã được xả bỏ. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, không nên không cho lại bình bát đã được xả bỏ; vị nào không cho lại thì phạm tội dukkaṭa.”
Dứt điều học về bình bát. --ooOoo--
5. 3. 2. ĐIỀU HỌC VỀ CHƯA ĐỦ NĂM MIẾNG VÁ: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự giữa dân chúng dòng Sakya, trong thành Kapilavatthu, tu viện Nigrodha. Vào lúc bấy giờ, có người thợ làm đồ gốm nọ đã thỉnh cầu các tỳ khưu rằng : - “Các ngài đại đức nào có nhu cầu về bình bát, tôi sẽ dâng bình bát.” Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát. Những vị có các bình bát nhỏ thì yêu cầu các bình bát lớn. Những vị có các bình bát lớn thì yêu cầu các bình bát nhỏ. Khi ấy, trong lúc làm nhiều bình bát cho các tỳ khưu, người thợ làm đồ gốm ấy không thể làm hàng khác để bán nên không nuôi nổi bản thân, ngay cả vợ con của người này cũng phải chịu khổ sở. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử này lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát? Người này trong lúc làm nhiều bình bát cho các vị này không thể làm hàng khác để bán nên không nuôi nổi bản thân, ngay cả vợ con của người này cũng phải chịu khổ sở.” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát?”
Pārājikapāḷi Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ - 5. 3. 2.
2. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Na bhikkhave patto viññāpetabbo, yo viññāpeyya, āpatti dukkaṭassā ”ti.
3. Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno patto bhinno hoti. Atha kho so bhikkhu ‘bhagavatā paṭikkhittaṃ pattaṃ viññāpetun ’ti kukkuccāyanto na viññāpeti. Hatthesu piṇḍāya carati. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā hatthesu piṇḍāya carissanti, seyyathāpi aññatitthiyā ”ti? 1 Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave naṭṭhapattassa vā bhinnapattassa vā pattaṃ viññāpetun ”ti.
4. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā anuññātaṃ naṭṭhapattassa vā bhinnapattassa vā pattaṃ viññāpetun ’ti, te2 appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpenti. Atha kho so kumbhakāro bhikkhūnaṃ tatheva bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ. Attanāpi na yāpeti. Puttadārāpissa kilamanti. Manussā tatheva ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā bahū patte viññāpessanti? Ayaṃ imesaṃ bahū patte karonto na sakkoti aññaṃ vikkāyikaṃ bhaṇḍaṃ kātuṃ. Attanāpi na yāpeti. Puttadārāpissa kilamantī ”ti.
5. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā appamattakenapi bhinnena appamattakenapi khaṇḍena vilikhitamattenapi bahū patte viññāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 2 seyyathāpi titthiyā ti - Ma, Syā, PTS. ‘te’ iti ca Machasaṃ na dissate.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về chưa đủ năm miếng vá - 22
2. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Sau khi khiển trách, ngài đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, không nên yêu cầu bình bát, vị nào yêu cầu thì phạm tội dukkaṭa.”
3. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu nọ có bình bát bị bể. Khi ấy, vị tỳ khưu ấy (nghĩ rằng): ‘Đức Thế Tôn đã cấm đoán yêu cầu bình bát,’ trong lúc ngần ngại không yêu cầu rồi đi khất thực bằng hai bàn tay. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại đi khất thực bằng hai bàn tay giống như là các ngoại đạo vậy?” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép vị có bình bát bị hư hỏng hoặc bình bát bị bể được yêu cầu về bình bát.”
4. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Đức Phật đã cho phép vị có bình bát bị hư hỏng hoặc bình bát bị bể được yêu cầu về bình bát,” các vị ấy với (bình bát) bị bể chỉ chút ít, bị lủng chỉ chút ít, chỉ với chút ít bị trầy lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát. Khi ấy, trong lúc làm nhiều bình bát cho các tỳ khưu, người thợ làm đồ gốm ấy giống như trước đây không thể làm hàng khác để bán nên không nuôi nổi bản thân, ngay cả vợ con của người này cũng phải chịu khổ sở. Tương tợ y như thế, dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát? Người này trong lúc làm nhiều bình bát cho các vị này không thể làm hàng khác để bán nên không nuôi nổi bản thân, ngay cả vợ con của người này cũng phải chịu khổ sở.”
5. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư với (bình bát) bị bể chỉ chút ít, bị lủng chỉ chút ít, chỉ với chút ít bị trầy lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi với (bình bát) bị bể chỉ chút ít, bị lủng chỉ chút ít, bị nứt chỉ chút ít, chỉ với chút ít bị trầy lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi với (bình bát) bị bể chỉ chút ít, bị lủng chỉ chút ít, bị nứt chỉ chút ít, chỉ với chút ít bị trầy lại không biết chừng mực và yêu cầu nhiều bình bát vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―nt― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Pārājikapāḷi Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ - 5. 3. 2.
“Yo pana bhikkhu ūnapañcabandhanena pattena aññaṃ navaṃ pattaṃ cetāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Tena bhikkhunā so patto bhikkhuparisāya nissajitabbo. Yo ca tassā bhikkhuparisāya pattapariyanto so tassa bhikkhuno padātabbo ‘ayaṃ te bhikkhu patto yāva bhedanāya dhāretabbo ’ti. Ayaṃ tattha sāmīcī ”ti.
6. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Ūnapañcabandhano nāma patto abandhano vā ekabandhano vā dvibandhano vā tibandhano vā catubandhaṇo vā. Abandhanokāso nāma patto yassa dvaṅgulā rāji na hoti. Bandhanokāso nāma patto yassa dvaṅgulā rāji hoti.
Navo nāma patto viññattiṃ upādāya vuccati.
Cetāpeyyā ’ti viññāpeti, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyo hoti. Saṅghamajjhe nissajitabbo. Sabbeheva adhiṭṭhitapattaṃ gahetvā sannipatitabbaṃ. Na lāmako patto adhiṭṭhātabbo “Mahagghaṃ pattaṃ gahessāmī ”ti. Sace lāmakaṃ pattaṃ adhiṭṭhāti “Mahagghaṃ pattaṃ gahessāmī ”ti, āpatti dukkaṭassa.
Evañca pana bhikkhave nissajitabbo: Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā buḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo: “Ayaṃ me bhante patto ūnapañcabandhanena pattena cetāpito nissaggiyo. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. Nissajitvā āpatti desetabbā. Vyattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā.
Pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu pattagāhāpako sammannitabbo. Yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, gahitāgahitañca jāneyya. Evañca pana bhikkhave sammannitabbo: Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo, yācitvā vyattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo:
Suṇātu me bhante saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ pattagāhāpakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ pattagāhāpakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno pattagāhāpakassa sammuti, so tuṇhassa. Yassa nakkhamati, so bhāseyya.
Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu pattagāhāpako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về chưa đủ năm miếng vá - 22
“Vị tỳ khưu nào với bình bát chưa đủ năm miếng vá mà kiếm thêm bình bát mới khác thì (bình bát mới ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya. Vị tỳ khưu ấy nên xả bỏ bình bát ấy đến tập thể các tỳ khưu. Và cái nào là bình bát cuối cùng của tập thể các tỳ khưu ấy, cái ấy nên trao đến vị tỳ khưu ấy: ‘Này tỳ khưu, đây là bình bát của ngươi, nên giữ lấy cho đến khi bể.’ Đây là điều đúng đắn trong trường hợp ấy.”
6. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Chưa đủ năm miếng vá nghĩa là bình bát không có miếng vá, hoặc một miếng vá, hoặc hai miếng vá, hoặc ba miếng vá, hoặc bốn miếng vá. Bình bát không chỗ đắp vá nghĩa là bình bát không có lỗ thủng rộng hai ngón tay.[*] Bình bát có chỗ đắp vá nghĩa là bình bát có lỗ thủng rộng hai ngón tay. Bình bát mới nghĩa là liên quan việc yêu cầu được đề cập đến. Kiếm thêm: vị yêu cầu, trong khi tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (bình bát ấy) cần được xả bỏ ở giữa hội chúng. Tất cả các tỳ khưu nên mang theo bình bát đã chú nguyện và tụ hội lại. Không nên chú nguyện bình bát kém cỏi (nghĩ rằng): “Ta sẽ lấy bình bát cao giá.” Nếu vị chú nguyện bình bát kém cỏi (nghĩ rằng): “Ta sẽ lấy bình bát cao giá” thì phạm tội dukkaṭa. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy: Vị tỳ khưu ấy nên đi đến hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các tỳ khưu trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy: - “Bạch các ngài, bình bát này của tôi đã được kiếm thêm khi bình bát chưa đủ năm miếng vá, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ bình bát này đến hội chúng. Sau khi xả bỏ, nên sám hối tội. Tội nên được ghi nhận bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực. Nên chỉ định vị chuyển đổi bình bát là vị tỳ khưu hội đủ năm điều kiện: là vị không thể bị chi phối bởi sự ưa thích, không thể bị chi phối bởi sự sân hận, không thể bị chi phối bởi sự si mê, không thể bị chi phối bởi sự sợ hãi, là vị biết vật đã được lấy hay chưa được lấy. Và này các tỳ khưu, nên chỉ định như vầy: Trước hết, vị tỳ khưu cần được yêu cầu; sau khi yêu cầu, hội chúng cần được thông báo bởi vị tỳ khưu có kinh nghiệm, đủ năng lực: Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị chuyển đổi bình bát. Đây là lời đề nghị. Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Hội chúng chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị chuyển đổi bình bát. Đại đức nào đồng ý việc chỉ định vị tỳ khưu tên (như vầy) là vị chuyển đổi bình bát xin im lặng; vị nào không đồng ý có thể nói lên. Vị tỳ khưu tên (như vầy) đã được hội chúng chỉ định là vị chuyển đổi bình bát. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
Pārājikapāḷi Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ - 5. 3. 2.
Tena sammatena bhikkhunā patto gāhetabbo. Thero vattabbo: “Gaṇhātu bhante thero pattan ”ti. Sace thero pattaṃ 1 gaṇhāti, therassa patto dutiyassa gāhetabbo. Na ca tassa anuddayatāya na gahetabbo. Yo na gaṇheyya, āpatti dukkaṭassa. Apattakassa na gāhetabbo. Eteneva upāyena yāva saṅghanavakā gāhāpetabbo. Yo ca tassā bhikkhuparisāya pattapariyanto so tassa bhikkhuno padātabbo: “Ayaṃ te bhikkhu patto yāva bhedanāya dhāretabbo ”ti. Tena bhikkhunā so patto na adese nikkhipitabbo, na abhogena bhuñjitabbo, na vissajjetabbo “Kathāyaṃ patto nasseyya vā vinasseyya vā bhijjeyya vā ”ti? Sace adese vā nikkhipati abhogena vā bhuñjati vissajjeti vā, āpatti dukkaṭassa.
Ayaṃ tattha sāmīcī ’ti ayaṃ tattha anudhammatā.
7. Abandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Abandhanena pattena ekabandhanaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
8. Ekabandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ―pe― ekabandhanaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanaṃ pattaṃ―pe― catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
9. Dvibandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ―pe― ekabandhanaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanaṃ pattaṃ―pe― catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
10. Tibandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ―pe― ekabandhanaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanaṃ pattaṃ―pe― catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
11. Catubandhanena pattena abandhanaṃ pattaṃ―pe― ekabandhanaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanaṃ pattaṃ―pe― catubandhanaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
12. Abandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, pācittiyaṃ. Abandhanena pattena ekabandhanokāsaṃ pattaṃ nissaggiyaṃ. ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
13. Ekabandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
1 ‘pattaṃ’ iti ca Ma, Syā, PTS natthi.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về chưa đủ năm miếng vá - 22
Bình bát nên được chuyển đổi bởi vị tỳ khưu đã được chỉ định ấy. Nên nói với vị trưởng lão rằng: “Thưa ngài, xin trưởng lão nhận lấy bình bát.” Nếu vị trưởng lão nhận lấy, bình bát của vị trưởng lão nên được chuyển đổi đến vị thứ nhì. Và không nên vì lòng thương hại vị ấy mà không nhận lấy, vị nào không nhận lấy[*] thì phạm tội dukkaṭa. Vị không có bình bát không được chuyển đổi. Nên được chuyển đổi cho đến vị mới tu của hội chúng theo đúng phương thức ấy. Và cái nào là bình bát cuối cùng của tập thể các tỳ khưu ấy, cái ấy nên trao đến vị tỳ khưu ấy: “Này tỳ khưu, đây là bình bát của ngươi, nên giữ lấy cho đến khi bể.” Vị tỳ khưu ấy không nên để xuống bình bát ấy không đúng chỗ, không nên sử dụng sái với cách thức dùng,[*] không nên phân phát đi (nghĩ rằng): “Làm thế nào bình bát này bị trộm, hoặc bị hư hỏng, hoặc bị bể?” Nếu để xuống không đúng chỗ, hoặc sử dụng sái với cách thức dùng, hoặc phân phát thì phạm tội dukkaṭa.
Đây là điều đúng đắn trong trường hợp ấy: Đây là điều hợp lý trong trường hợp ấy.
7. Với bình bát không miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không miếng vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Với bình bát không miếng vá, vị kiếm thêm bình bát một miếng vá ... bình bát hai miếng vá ... bình bát ba miếng vá ... bình bát bốn miếng vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
8. Với bình bát một miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không miếng vá ... bình bát một miếng vá ... bình bát hai miếng vá ... bình bát ba miếng vá ... bình bát bốn miếng vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
9. Với bình bát hai miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không miếng vá ... bình bát một miếng vá ... bình bát hai miếng vá ... bình bát ba miếng vá ... bình bát bốn miếng vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
10. Với bình bát ba miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không miếng vá ... bình bát một miếng vá ... bình bát hai miếng vá ... bình bát ba miếng vá ... bình bát bốn miếng vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
11. Với bình bát bốn miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không miếng vá ... bình bát một miếng vá ... bình bát hai miếng vá ... bình bát ba miếng vá ... bình bát bốn miếng vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
12. Với bình bát không miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá. Với bình bát không miếng vá, vị kiếm thêm bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
13. Với bình bát một miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
Pārājikapāḷi Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ - 5. 3. 2.
14. Dvibandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
15. Tibandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
16. Catubandhanena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
17. Abandhanokāsena pattena abandhanaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanaṃ pattaṃ ―pe― Ekabandhanokāsena pattena ―pe― Dvibandhanokāsena pattena ―pe― Tibandhanokāsena pattena ―pe― Catubandhanokāsena pattena abandhanaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanaṃ pattaṃ ―pe― Abandhanokāsena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
18. Ekabandhanokāsena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
19. Dvibandhanokāsena pattena ―pe― Tibandhanokāsena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
20. Catubandhanokāsena pattena abandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― ekabandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― dvibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― tibandhanokāsaṃ pattaṃ ―pe― catubandhanokāsaṃ pattaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
21. Anāpatti naṭṭhapattassa, bhinnapattassa, ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Ūnapañcabandhanasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về chưa đủ năm miếng vá - 22
14. Với bình bát hai miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
15. Với bình bát ba miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
16. Với bình bát bốn miếng vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
17. Với bình bát không chỗ đắp vá, vị kiếm thêm bình bát không miếng vá ... bình bát một miếng vá ... bình bát hai miếng vá ... bình bát ba miếng vá ... bình bát bốn miếng vá ... Với bình bát một chỗ đắp vá, ... Với bình bát hai chỗ đắp vá, ... Với bình bát ba chỗ đắp vá, ... Với bình bát bốn chỗ đắp vá, vị kiếm thêm bình bát không miếng vá ... bình bát một miếng vá ... bình bát hai miếng vá ... bình bát ba miếng vá ... bình bát bốn miếng vá ... Với bình bát không chỗ đắp vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
18. Với bình bát một chỗ đắp vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
19. Với bình bát hai chỗ đắp vá, ... Với bình bát ba chỗ đắp vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
20. Với bình bát bốn chỗ đắp vá, vị kiếm thêm bình bát không chỗ đắp vá ... bình bát một chỗ đắp vá ... bình bát hai chỗ đắp vá ... bình bát ba chỗ đắp vá ... bình bát bốn chỗ đắp vá thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
21. Vị có bình bát bị hư hỏng, vị có bình bát bị bể, đối với các thân quyến, đối với những người đã nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về chưa đủ năm miếng vá. --ooOoo--
5. 3. 3. BHESAJJASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā pilindivaccho rājagahe pabbhāraṃ sodhāpeti leṇaṃ kattukāmo. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindivaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindivacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ pilindivacchaṃ etadavoca: “Kiṃ bhante thero kārāpetī ”ti. “Pabbhāraṃ mahārāja, sodhāpemi leṇaṃ kattukāmo ”ti. “Attho bhante ayyassa ārāmikenā ”ti. “Na kho mahārāja bhagavatā ārāmiko anuññāto ”ti. “Tena hi bhante bhagavantaṃ paṭipucchitvā mama āroceyyāthā ”ti. “Evaṃ mahārājā ”ti kho āyasmā pilindivaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosi. Atha kho āyasmā pilindivaccho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmatā pilindivacchena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ pilindivacchaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
2. Atha kho āyasmā pilindivaccho bhagavato santiko dūtaṃ pāhesi: “Rājā bhante māgadho seniyo bimbisāro ārāmikaṃ dātukāmo. Kathaṃ nu kho bhante mayā paṭipajjitabban ”ti? Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave ārāmikan ”ti. Dutiyampi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindivaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindivacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimibisāro āyasmantaṃ pilindivacchaṃ etadavoca: “Anuññāto bhante bhagavatā ārāmiko ”ti. “Evaṃ mahārājā ”ti. “Tena hi bhante ayyassa ārāmikaṃ dammī ”ti. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmato pilindivacchassa ārāmikaṃ paṭissuṇitvā vissaritvā cirena satiṃ paṭilabhitvā aññataraṃ sabbatthakaṃ mahāmattaṃ āmantesi: “Yo mayā bhaṇe, ayyassa ārāmiko paṭissuto, dinno so ārāmiko ”ti. “Na kho deva ayyassa ārāmiko dinno ”ti. “Kīva ciraṃ nu kho bhaṇe ito hi taṃ 1 hotī ”ti? Atha kho so mahāmatto rattiyo vigaṇetvā 2 rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ etadavoca: “Pañca deva rattisatānī ”ti. “Tena hi bhaṇe, ayyassa pañca arāmikasatāni dehī ”ti.3 “Evaṃ devā ”ti kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā āyasmato pilindivacchassa pañca ārāmikasatāni pādāsi.4 Pāṭiyekko gāmo nivisi. “Ārāmikagāmako ”tipi naṃ āhaṃsu. “Pilindigāmako ”tipi5 naṃ āhaṃsu.
1 3 ratti - Syā; hitaṃ - PTS. dethā ’ti - PTS. 2 4 5 gaṇetvā - Syā. adāsi - Syā. pilindavacchagāmakotipi - Syā.
5. 3. 3. ĐIỀU HỌC VỀ DƯỢC PHẨM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Pilindivaccha ở thành Rājagaha có ý muốn làm chỗ trú ngụ nên cho người dọn sạch sẽ hang núi. Khi ấy, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã đi đến gặp đại đức Pilindivaccha, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Pilindivaccha rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã nói với đại đức Pilindivaccha điều này: - “Thưa ngài, ngài trưởng lão cho làm cái gì vậy?” - “Tâu đại vương, tôi có ý muốn làm chỗ trú ngụ nên cho người dọn sạch sẽ hang núi.” - “Thưa ngài, ngài có nhu cầu về người giúp việc tu viện không?” - “Tâu đại vương, đức Thế Tôn chưa có cho phép về người giúp việc tu viện.” - “Thưa ngài, như thế thì ngài hãy hỏi đức Thế Tôn rồi báo cho trẫm biết.” - “Tâu đại vương, xin vâng.” Đại đức Pilindivaccha đã đáp lời đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha.” Khi ấy, đại đức Pilindivaccha đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha bằng bài Pháp thoại. Sau đó, khi đã được đại đức Pilindivaccha chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đại đức Pilindivaccha, hướng vai phải nhiễu quanh, rồi ra đi.
2. Sau đó, đại đức Pilindivaccha đã phái sứ giả đi đến gặp đức Thế Tôn (thưa rằng): - “Bạch ngài, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha có ý muốn ban cho người giúp việc tu viện. Bạch ngài, vậy nên thực hành như thế nào?” Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỳ khưu lại, đã nói Pháp thoại, rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép người giúp việc tu viện.” Đến lần thứ nhì, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã đi đến gặp đại đức Pilindivaccha, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Pilindivaccha rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã nói với đại đức Pilindivaccha điều này: - “Thưa ngài, người giúp việc tu viện có được đức Thế Tôn cho phép không?” - “Tâu đại vương, đã được rồi.” - “Thưa ngài, như vậy thì trẫm ban cho ngài đại đức người giúp việc tu viện.” Rồi sau khi hứa với đại đức Pilindivaccha về người giúp việc tu viện, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã không ghi nhớ. Sau một thời gian dài, đức vua khi phục hồi lại ký ức đã bảo viên quan đại thần nọ là vị tổng quản rằng: - “Này khanh, người giúp việc tu viện đã được trẫm hứa với ngài đại đức, người giúp việc tu viện ấy đã được ban cho chưa?” - “Tâu bệ hạ, người giúp việc tu viện chưa được ban đến ngài đại đức.” - “Này khanh, tính đến đêm nay là đã bao lâu rồi vậy?” Khi ấy, viên quan đại thần ấy sau khi tính đếm số lượng đêm rồi đã tâu với đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha điều này: - “Tâu bệ hạ, năm trăm đêm.” - “Này khanh, như vậy thì hãy ban cho ngài đại đức năm trăm người giúp việc tu viện.” - “Tâu bệ hạ, xin vâng.” Rồi vị quan đại thần đã vâng lệnh đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha dâng đến đại đức Pilindivaccha năm trăm người giúp việc tu viện. Một ngôi làng riêng biệt đã được thiết lập. Họ đã gọi nơi ấy là “Ngôi làng của những người giúp việc tu viện.” Họ đã gọi nơi làng ấy là “Ngôi làng Pilinda.”
Pārājikapāḷi Bhesajjasikkhāpadaṃ - 5. 3. 3.
3. Tena kho pana samayena āyasmā pilindivaccho tasmiṃ gāmake kulūpago hoti. Atha kho āyasmā pilindivaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindigāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena tasmiṃ gāmake ussavo hoti. Dārakā 1 alaṅkatā mālākitā kīḷanti.
4. Atha kho āyasmā pilindivaccho pilindigāmake sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena aññatarassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Tena kho pana samayena tassā ārāmikiniyā dhītā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati: “Mālaṃ me detha, alaṅkāraṃ me dethā ”ti. Atha kho āyasmā pilindivaccho taṃ ārāmikiniṃ etadavoca: “Kissāyaṃ dārikā rodatī ”ti? “Ayaṃ bhante dārikā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati: ‘Mālaṃ me detha alaṅkāraṃ me dethā ’ti. Kuto amhākaṃ duggatānaṃ mālā, kuto alaṅkārā ”ti?2 Atha kho āyasmā pilindivaccho aññataraṃ tiṇṇaḍupakaṃ gahetvā taṃ ārāmikiniṃ etadavoca: “Handimaṃ tiṇṇaḍupakaṃ tassā dārikāya sīse paṭimuñcā ”ti.3 Atha kho sā ārāmikinī taṃ tiṇṇaḍupakaṃ gahetvā tassā dārikāya sīse paṭimuñci. Sā ahosi suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā, natthi tādisā raññopi antepure suvaṇṇamālā. Manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārocesuṃ: “Amukassa deva ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā, natthi tādisā devassāpi antepure suvaṇṇamālā. Kuto tassa duggatassa, nissaṃsayaṃ corikāya ābhatā ”ti. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro taṃ ārāmikakulaṃ bandhāpesi.
5. Dutiyampi kho āyasmā pilindivaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindigāmakaṃ piṇḍāya pāvisi. Pilindigāmike sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena tassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paṭivissake pucchi: “Kahaṃ idaṃ ārāmikakulaṃ gatan ”ti. “Etissā bhante suvaṇṇamālāya kāraṇā raññā bandhāpitan ”ti.
6. Atha kho āyasmā pilindivaccho yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindivaccho tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindivacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ āyasmā pilindivaccho etadavoca: “Kissa mahārāja ārāmikakulaṃ bandhāpitan ”ti? “Tassa bhante ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā, natthi tādisā amhākampi antepure suvaṇṇamālā, kuto tassa duggatassa, nissaṃsayaṃ corikāya ābhatā ”ti. Atha kho āyasmā pilindivaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṃ suvaṇṇanti adhimucci, so ahosi sabbasovaṇṇamayo. “Idaṃ pana te mahārāja tāva bahuṃ suvaṇṇaṃ kuto ”ti? “Aññātaṃ bhante, ayyasseva so iddhānubhāvo ”ti taṃ ārāmikakulaṃ muñcāpesi.
1 2 3 dārikā - Ma, PTS. alaṅkāroti - Ma, Syā, PTS. paṭimuñcāhī ti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về dược phẩm - 23
3. Vào lúc bấy giờ, đại đức Pilindivaccha là vị thường hay lui tới ngôi làng ấy. Khi ấy vào buổi sáng, đại đức Pilindivaccha đã mặc y, cầm y bát, rồi đi vào ngôi làng Pilinda để khất thực. Vào lúc bấy giờ, trong ngôi làng ấy có lễ hội. Những đứa trẻ được trang điểm, đeo vòng hoa, và đùa giỡn. 4. Khi ấy, đại đức Pilindivaccha trong lúc đi khất thực theo từng nhà ở làng Pilinda đã đi đến căn nhà của người giúp việc tu viện nọ, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Vào lúc bấy giờ, cô bé gái con của người đàn bà giúp việc tu viện ấy nhìn thấy những đứa trẻ khác được trang điểm, đeo vòng hoa, nên đã oà khóc: - “Cho con vòng hoa, cho con đồ trang sức.” Khi ấy, đại đức Pilindivaccha đã nói với người đàn bà giúp việc tu viện ấy điều này: - “Vì sao bé gái này khóc vậy?” - “Thưa ngài, bé gái này nhìn thấy những đứa trẻ khác được trang điểm, đeo vòng hoa, nên đã oà khóc: ‘Cho con vòng hoa, cho con đồ trang sức.’ Chúng tôi lâm cảnh khó khăn, lấy đâu ra vòng hoa, lấy đâu ra đồ trang sức?” Khi ấy, đại đức Pilindivaccha đã cầm lấy vòng cỏ nọ rồi nói với người đàn bà giúp việc tu viện ấy điều này: - “Vậy thì hãy đội vòng cỏ này lên đầu của bé gái ấy đi.” Khi ấy, người đàn bà giúp việc tu viện ấy đã cầm lấy vòng cỏ ấy rồi đội lên đầu của đứa bé gái ấy. Vòng cỏ ấy đã trở thành vòng hoa bằng vàng đẹp đẽ, xinh xắn, duyên dáng; trong nội cung của đức vua cũng không có được vòng hoa bằng vàng như thế ấy. Dân chúng đã trình báo lên đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha rằng: - “Tâu bệ hạ, trong nhà của người giúp việc tu viện kia có vòng hoa bằng vàng đẹp đẽ, xinh xắn, duyên dáng; trong nội cung của đức vua cũng không có được vòng hoa bằng vàng như thế ấy. Đối với kẻ lâm cảnh khó khăn ấy thì lấy đâu ra? Chắc chắn là có được do trộm cắp.” Khi ấy, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã ra lệnh bắt giữ gia đình của người giúp việc tu viện ấy. 5. Đến lần thứ nhì vào buổi sáng, đại đức Pilindivaccha đã mặc y, cầm y bát, rồi đi vào ngôi làng Pilinda để khất thực. Trong khi đi khất thực tuần tự từng nhà ở ngôi làng Pilinda, đại đức Pilindivaccha đã đi đến căn nhà của người giúp việc tu viện ấy, sau khi đến đã hỏi những người hàng xóm rằng: - “Gia đình của người giúp việc tu viện này đã đi đâu?” - “Thưa ngài, họ đã bị đức vua ra lệnh bắt giữ vì nguyên nhân vòng hoa bằng vàng ấy.” 6. Khi ấy, đại đức Pilindivaccha đã đi đến ngự viện của đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha, sau khi đến đã ngồi xuống ở chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã đi đến gặp đại đức Pilindivaccha, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Pilindivaccha rồi ngồi xuống ở một bên. Đại đức Pilindivaccha đã nói với đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đang ngồi một bên điều này: - “Tâu đại vương, vì sao gia đình của người giúp việc tu viện lại bị ra lệnh bắt giữ?” - “Thưa ngài, trong nhà của người giúp việc tu viện ấy có vòng hoa bằng vàng đẹp đẽ, xinh xắn, duyên dáng; trong nội cung của trẫm cũng không có được vòng hoa bằng vàng như thế ấy. Đối với kẻ lâm cảnh khó khăn ấy thì lấy đâu ra? Chắc chắn là có được do trộm cắp.” Khi ấy, đại đức Pilindivaccha đã chú nguyện rằng: “Cung điện của đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha là vàng;” cung điện ấy đã trở thành hoàn toàn làm bằng vàng. - “Tâu đại vương, do đâu đại vương lại có nhiều vàng đến thế này?” - “Thưa ngài, trẫm đã hiểu rồi. Việc ấy là năng lực thần thông của chính ngài đại đức.” Rồi đức vua đã ra lệnh thả gia đình người giúp việc tu viện ấy.
Pārājikapāḷi Bhesajjasikkhāpadaṃ - 5. 3. 3.
7. Manussā ‘ayyena kira pilindivacchena sarājikāya parisāya uttarimanussadhammā 1 iddhipāṭihāriyaṃ dassitan ’ti attamanā abhippasannā āyasmato pilindivacchassa pañcabhesajjāni abhihariṃsu, seyyathīdaṃ sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ. Pakatiyāpi ca āyasmā pilindivaccho lābhī hoti pañcannaṃ bhesajjānaṃ, laddhaṃ laddhaṃ parisāya vissajjeti. Parisā cassa hoti bāhulikā, laddhaṃ laddhaṃ koḷambepi ghaṭepi pūretvā paṭisāmeti. Parissāvanānipi thavikāyopi pūretvā vātapānesu laggeti. Tāni olīnavilīnāni tiṭṭhanti. Undurehipi vihārā okiṇṇavikiṇṇā honti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Antokoṭṭhāgārikā ime samaṇā sakyaputtiyā, seyyathāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetessantī ”ti?
8. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā evarūpāya bāhullāya cetessanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yāni kho pana tāni gilānānaṃ bhikkhūnaṃ paṭisāyanīyāni bhesajjāni seyyathīdaṃ: sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ, tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sannidhikārakaṃ paribhuñjitabbāni. Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
9. Yāni kho pana tāni gilānānaṃ bhikkhūnaṃ paṭisāyanīyāni bhesajjānī ’ti ― Sappi nāma gosappi vā ajikāsappi vā mahisasappi2 vā yesaṃ maṃsaṃ kappati tesaṃ sappi.
Navanītaṃ nāma tesaṃ yeva navanītaṃ.
Telaṃ nāma tilatelaṃ sāsapatelaṃ madhukatelaṃ eraṇḍakatelaṃ vasātelaṃ.
Madhu nāma makkhikāmadhu.
Phāṇitaṃ nāma ucchumhā nibbattaṃ.
Tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sannidhikārakaṃ paribhuñjitabbānī ’ti sattāhaparamatā paribhuñjitabbāni.
Taṃ atikkāmayato nissaggiyaṃ hotī ’ti aṭṭhame aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante bhesajjaṃ sattāhātikkantaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyan ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
1 2 dhammaṃ - Ma. mahiṃsasappi vā - Ma; mahisaṃ vā sappi - PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về dược phẩm - 23
7. Dân chúng (đồn rằng): “Nghe nói ngài đại đức Pilindivaccha đã phô bày điều kỳ diệu của thần thông là pháp thượng nhân trước triều thần có cả đức vua nữa!” nên đã hoan hỷ, có niềm tin cao độ, rồi đã đem đến dâng đại đức Pilindivaccha năm loại dược phẩm như là bơ lỏng, bơ đặc, dầu ăn, mật ong, đường mía. Và theo lẽ tự nhiên, đại đức Pilindivaccha trở thành vị thọ lãnh năm loại dược phẩm và phân phát cho hội chúng mỗi khi được thọ lãnh. Và hội chúng của vị ấy trở nên dư dã. Rồi tiếp tục được thọ lãnh, các vị chứa đầy các hũ và các chum rồi để riêng ra; các vị chứa đầy các túi lọc nước và các túi xách rồi treo lên ở các cửa sổ. Các loại dược phẩm ấy đã bị rỉ xuống chảy ra và vẫn ở nguyên chỗ. Các trú xá đã có chuột xuất hiện rải rác rồi tràn ngập. Dân chúng trong khi đi dạo quanh các trú xá nhìn thấy rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này là những người tích trữ đồ đạc trong nhà giống như là đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha vậy!” Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu lại chấp nhận sự thặng dư như thế này?”
8. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu chấp nhận sự thặng dư như thế ấy, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy lại chấp nhận sự thặng dư như thế ấy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Các loại dược phẩm nào được dùng cho các tỳ khưu bị bệnh như là bơ lỏng, bơ đặc, dầu ăn, mật ong, đường mía. Các thứ ấy sau khi thọ lãnh nên được thọ dụng với sự cất giữ tối đa là bảy ngày. Vượt quá hạn ấy thì nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
9. Các loại dược phẩm nào được dùng cho các tỳ khưu bị bệnh: Bơ lỏng nghĩa là bơ lỏng từ loài bò, hoặc là bơ lỏng từ loài dê, hoặc là bơ lỏng từ loài trâu, hoặc là bơ lỏng của các loài thú nào có thịt được phép (thọ dụng).[*] Bơ đặc nghĩa là bơ đặc của chính các loài thú ấy. Dầu ăn nghĩa là dầu mè, dầu hạt mù tạt, dầu có chứa mật ong, dầu cây eraṇḍa, dầu từ mỡ thú. Mật ong nghĩa là mật của loài ong. Đường mía nghĩa là được sản xuất từ cây mía. Các thứ ấy sau khi thọ lãnh nên được thọ dụng với sự cất giữ tối đa là bảy ngày: nên được thọ dụng nhiều nhất là bảy ngày. Vượt quá hạn ấy thì nên được xả bỏ: Đến lúc hừng đông vào ngày thứ tám thì phạm vào nissaggiya, (dược phẩm ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, dược phẩm này của tôi đã vượt quá hạn bảy ngày, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Vassikasāṭikasikkhāpadaṃ - 5. 3. 4.
10. Sattāhātikkante atikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Sattāhātikkante vematiko, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Sattāhātikkante anatikkantasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
11. Avissajjite vissajjitasaññī, anaṭṭhe naṭṭhasaññī, 1 avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, adaḍḍhe daḍḍhasaññī, avilutte viluttasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
12. Nissaṭṭhaṃ paṭilabhitvā na kāyikena paribhogena paribhuñjitabbaṃ. Na ajjhoharitabbaṃ, padīpe vā kālavaṇṇe vā upanetabbaṃ. Aññena bhikkhunā kāyikena paribhogena paribhuñjitabbaṃ, na ajjhoharitabbaṃ.
13. Sattāhānatikkante atikkantasaññī, āpatti dukkaṭassa. Sattāhānatikkante vematiko, āpatti dukkaṭassa. Sattāhānatikkante anatikkantasaññī, anāpatti.
14. Anāpatti antosattāhaṃ adhiṭṭhāti, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti,2 vissāsaṃ gaṇhanti,2 anupasampannassa cattena vantena muttena anapekkho datvā paṭilabhitvā paribhuñjati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Bhesajjasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 3. 4. VASSIKASĀṬIKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṃ vassikasāṭikā anuññātā hoti. Chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā vassikasāṭikā anuññātā ’ti paṭigacceva3 vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesanti, paṭigacceva katvā nivāsenti. Jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpenti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū paṭigacceva vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesissanti, paṭigacceva katvā nivāsessanti, jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave paṭigacceva vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesatha, paṭigacceva katvā nivāsetha, jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. ‘ Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā paṭigacceva vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesissatha, paṭigacceva katvā nivāsessatha, jiṇṇāya vassikasāṭikāya naggā kāyaṃ ovassāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca na bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 2 3 anaṭṭhasaññī - Ma. gaṇhāti - Syā. paṭikacceva - Ma, Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về choàng tắm mưa - 24
10. Khi quá hạn bảy ngày, nhận biết là đã quá hạn, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi quá hạn bảy ngày, có sự hoài nghi, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi quá hạn bảy ngày, (lầm) tưởng là chưa quá hạn, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa quyết định, (lầm) tưởng là đã quyết định, phạm tội nissaggiya pācittiya. 11. Khi chưa được phân phát, (lầm) tưởng là đã phân phát, ... Khi không bị mất trộm, (lầm) tưởng là đã bị mất trộm, ... Khi không bị hư hỏng, (lầm) tưởng là đã bị hư hỏng, ... Khi không bị cháy, (lầm) tưởng là đã bị cháy, ... Khi không bị cướp, (lầm) tưởng là đã bị cướp, phạm tội nissaggiya pācittiya. 12. Sau khi nhận lại vật đã xả bỏ, không nên sử dụng bằng cách dùng ở trên cơ thể, không nên nuốt vào. Nên sử dụng cho đèn hoặc sơn màu đen. Vị tỳ khưu khác có thể sử dụng bằng cách dùng ở trên cơ thể, (nhưng) không nên nuốt vào. 13. Khi chưa quá hạn bảy ngày, (lầm) tưởng là đã quá hạn, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn bảy ngày, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn bảy ngày, nhận biết là chưa quá hạn thì vô tội. 14. Trong thời hạn bảy ngày; vị quyết định;[*] vị phân phát; (dược phẩm) bị mất trộm; (dược phẩm) bị hư hỏng; (dược phẩm) bị cháy; (những người khác) cướp rồi lấy đi; (các vị khác) lấy đi do sự thân thiết; vị không mong mỏi với vật đã được hy sinh, đã được từ bỏ, đã được dứt bỏ đến người chưa tu lên bậc trên, sau khi cho rồi được lại và thọ dụng; vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về dược phẩm. --ooOoo--
5. 3. 4. ĐIỀU HỌC VỀ VẢI CHOÀNG TẮM MƯA: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, vải choàng tắm mưa đã được đức Thế Tôn cho phép đến các tỳ khưu. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư (nghĩ rằng): “Vải choàng tắm mưa đã được đức Thế Tôn cho phép” nên đã tìm kiếm y choàng tắm mưa trước thời hạn, sau khi làm trước thời hạn rồi mặc vào, đến khi vải choàng tắm mưa đã cũ thì (các vị) lõa thể và để mưa làm ướt thân hình. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại tìm kiếm y choàng tắm mưa trước thời hạn, sau khi làm trước thời hạn rồi mặc vào, đến khi vải choàng tắm mưa đã cũ thì (các vị) lõa thể và để mưa làm ướt thân hình?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tìm kiếm y choàng tắm mưa trước thời hạn, sau khi làm trước thời hạn rồi mặc vào, đến khi vải choàng tắm mưa đã cũ thì (các ngươi) lõa thể và để mưa làm ướt thân hình, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tìm kiếm y choàng tắm mưa trước thời hạn, sau khi làm trước thời hạn rồi mặc vào, đến khi vải choàng tắm mưa đã cũ thì (các ngươi) lại lõa thể và để mưa làm ướt thân hình vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Pārājikapāḷi Vassikasāṭikasikkhāpadaṃ - 5. 3. 4.
“Māso seso gimhānan ’ti bhikkhunā vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesitabbaṃ. Addhamāso 1 seso gimhānan ’ti katvā nivāsetabbaṃ. Orena ce māso seso gimhānan ’ti vassikasāṭikacīvaraṃ pariyeseyya, orenaddhamāso seso gimhānan ’ti katvā nivāseyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti. 2. Māso seso gimhānanti bhikkhunā vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesitabban ’ti ye manussā pubbepi vassikasāṭikacīvaraṃ denti, te upasaṅkamitvā evamassu vacanīyā: “Kālo vassikasāṭikāya, samayo vassikasāṭikāya, aññepi manussā vassikasāṭikacīvaraṃ dentī ”ti. Na vattabbā: “Detha me vassikasāṭikacīvaraṃ, āharatha me vassikasāṭika- cīvaraṃ, parivattetha 2 me vassikasāṭikacīvaraṃ, cetāpetha me vassikasāṭikacīvaran ”ti. Addhamāso seso gimhānanti katvā nivāsetabban ’ti addhamāse sese gimhāne katvā nivāsetabbaṃ. Orena ce māso seso gimhānan ’ti atirekamāse sese gimhāne vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.3 Orenaddhamāso seso gimhānan ’ti atirekaddhamāse sese gimhāne katvā nivāseti, nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante vassikasāṭikacīvaraṃ atirekamāse sese gimhāne pariyiṭṭhaṃ, atirekaddhamāse sese gimhāne katvā paridahitaṃ4 nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti. 3. Atirekamāse sese gimhāne atirekasaññī, vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekamāse sese gimhāne vematiko vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekamāse sese gimhāne ūnakasaññī, vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. 4. Atirekaddhamāse sese gimhāne atirekasaññī katvā nivāseti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekaddhamāse sese gimhāne vematiko katvā nivāseti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekaddhamāse sese gimhāne ūnakasaññī katvā nivāseti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. 5. Satiyā vassikasāṭikāya naggo kāyaṃ ovassāpeti, āpatti dukkaṭassa. Ūnakamāse sese gimhāne atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakamāse sese gimhāne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakamāse sese gimhāne ūnakasaññī, anāpatti. 6. Ūnakaddhamāse sese gimhāne atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakaddhamāse sese gimhāne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakaddhamāse sese gimhāne ūnakasaññī, anāpatti.
1 3 ‘aḍḍhamāso’ti evamuparipi - Syā. nissaggiyaṃ hoti - Syā. 2 4 parivaṭṭetha - Syā. nivatthaṃ - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về choàng tắm mưa - 24
“(Biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là một tháng’ vị tỳ khưu nên tìm kiếm y choàng tắm mưa. (Biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là nửa tháng’ vị làm xong thì nên mặc. Nếu (biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là hơn một tháng’ rồi tìm kiếm y choàng tắm mưa, (nếu biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là hơn nửa tháng’ sau khi làm xong rồi mặc vào thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” 2. (Biết rằng): “Mùa nóng còn lại là một tháng” vị tỳ khưu nên tìm kiếm y choàng tắm mưa: Nên đi đến gặp những người nào trước đây dâng y choàng tắm mưa và nên nói như vầy: “Là thời điểm của vải choàng tắm mưa, là lúc của vải choàng tắm mưa, những người khác cũng dâng y choàng tắm mưa.” Không nên nói rằng: “Hãy dâng y choàng tắm mưa cho tôi, hãy mang lại y choàng tắm mưa cho tôi, hãy sắm y choàng tắm mưa cho tôi, hãy mua y choàng tắm mưa cho tôi.” (Biết rằng): “Mùa nóng còn lại là nửa tháng” vị làm xong thì nên mặc: Khi mùa nóng còn lại là nửa tháng, sau khi làm xong thì nên mặc. Nếu (biết rằng): “Mùa nóng còn lại là hơn một tháng”: Khi mùa nóng còn lại là trội hơn một tháng, vị tìm kiếm y choàng tắm mưa thì phạm vào nissaggiya. (Nếu biết rằng): “Mùa nóng còn lại là hơn nửa tháng”: Khi mùa nóng còn lại là trội hơn nửa tháng, vị làm xong và mặc vào thì phạm vào nissaggiya. (Y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y choàng tắm mưa này của tôi đã được tìm kiếm khi mùa nóng còn lại là hơn một tháng, sau khi làm xong đã được mặc khi mùa nóng còn lại là hơn nửa tháng, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ (y) này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.” 3. Khi mùa nóng còn lại là hơn một tháng, nhận biết là còn hơn (một tháng), vị tìm kiếm y choàng tắm mưa thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi mùa nóng còn lại là hơn một tháng, có sự hoài nghi, vị tìm kiếm y choàng tắm mưa thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi mùa nóng còn lại là hơn một tháng, (lầm) tưởng là ít hơn (một tháng), vị tìm kiếm y choàng tắm mưa thì phạm tội nissaggiya pācittiya. 4. Khi mùa nóng còn lại là hơn nửa tháng, nhận biết là còn hơn (nửa tháng), vị làm xong rồi mặc vào thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi mùa nóng còn lại là hơn nửa tháng, có sự hoài nghi, vị làm xong rồi mặc vào thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi mùa nóng còn lại là hơn nửa tháng, (lầm) tưởng là ít hơn (nửa tháng), vị làm xong rồi mặc vào thì phạm tội nissaggiya pācittiya. 5. Nếu có y choàng tắm mưa mà lõa thể và để mưa làm ướt thân hình thì phạm tội dukkaṭa. Khi mùa nóng còn lại là ít hơn một tháng, (lầm) tưởng là nhiều hơn (một tháng), phạm tội dukkaṭa. Khi mùa nóng còn lại là ít hơn một tháng, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi mùa nóng còn lại là ít hơn một tháng, nhận biết là ít hơn (một tháng) thì vô tội. 6. Khi mùa nóng còn lại là ít hơn nửa tháng, (lầm) tưởng là nhiều hơn (nửa tháng), phạm tội dukkaṭa. Khi mùa nóng còn lại là ít hơn nửa tháng, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi mùa nóng còn lại là ít hơn nửa tháng, nhận biết là ít hơn (nửa tháng) thì vô tội.
Pārājikapāḷi Cīvara-acchindasikkhāpadaṃ - 5. 3. 5.
7. Anāpatti māso seso gimhānanti vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, addhamāso seso gimhānanti katvā nivāseti, ūnakaddhamāso seso gimhānanti vassikasāṭikacīvaraṃ pariyesati, ūnakaddhamāso seso gimhānanti katvā nivāseti, pariyiṭṭhāya vassikasāṭikāya vassaṃ ukkaḍḍhīyati, nivatthāya vassikasāṭikāya vassaṃ ukkaḍḍhīyati, dhovitvā nikkhipitabbaṃ samayena nivāsetabbaṃ, acchinnacīvarassa, naṭṭhacīvarassa, āpadāsu, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Vassikasāṭikasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 3. 5. CĪVARA-ACCHINDANASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā upanando sakyaputto bhātuno saddhivihārikaṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Ehāvuso janapadacārikaṃ pakkamissāmā ”ti. “Nāhaṃ bhante gamissāmi, dubbalacīvaromhī ”ti. “Ehāvuso ahante cīvaraṃ dassāmī ”ti tassa cīvaraṃ adāsi. Assosi kho so bhikkhu: “Bhagavā kira janapadacārikaṃ pakkamissatī ”ti. Atha kho tassa bhikkhuno etadahosi: “Nadānāhaṃ 1 āyasmatā upanandena sakyaputtena saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissāmi, bhagavatā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissāmī ”ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto taṃ bhikkhuṃ etadavoca: “Ehidāni āvuso janapadacārikaṃ pakkamissāmā ”ti. “Nāhaṃ bhante tayā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissāmi, bhagavatā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissāmī ”ti. “Yampi tyāhaṃ āvuso cīvaraṃ adāsiṃ mayā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissatī ”ti kupito anattamano acchindi.2
2. Atha kho so bhikkhū bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā kupito anattamano acchindissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ upananda bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā kupito anattamano acchindī ”ti?3 “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tvaṃ moghapurisa bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā kupito anattamano acchindissasi? Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 2 3 nāhaṃ - katthaci. cīvaraṃ acchindi - Syā. acchindasī ti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc giật lại y - 25
7. Vị tìm kiếm y choàng tắm mưa khi (biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là một tháng;’ vị làm xong và mặc vào khi (biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là nửa tháng;’ vị tìm kiếm y choàng tắm mưa khi (biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là ít hơn một tháng;’ vị làm xong và mặc vào khi (biết rằng): ‘Mùa nóng còn lại là ít hơn nửa tháng;’ khi y choàng tắm mưa đã được tìm kiếm thì mùa mưa bị trễ, khi y choàng tắm mưa đã được mặc vào thì mùa mưa bị trễ, nên giặt rồi cất lại và nên mặc lúc đúng thời; vị có y bị cướp đoạt; vị có y bị mất trộm; khi có sự cố;1 vị bị điên; vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về vải choảng tắm mưa. --ooOoo--
5. 3. 5. ĐIỀU HỌC VỀ VIỆC GIẬT LẠI Y: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đại đức Upananda con trai dòng Sakya nói với vị tỳ khưu là đệ tử của người anh điều này: - “Này đại đức, hãy đến. Chúng ta sẽ ra đi du hành trong xứ sở.” - “Thưa ngài, tôi sẽ không đi. Y của tôi thì mảnh mai.” - “Này đại đức, hãy đến. Ta sẽ cho ngươi y,” rồi đã cho y đến vị ấy. Vị tỳ khưu ấy đã nghe được rằng: “Nghe nói đức Thế Tôn sẽ ra đi du hành trong xứ sở.” Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã khởi ý điều này: “Giờ đây ta sẽ không ra đi du hành trong xứ sở với đại đức Upananda con trai dòng Sakya nữa, ta sẽ ra đi du hành trong xứ sở với đức Thế Tôn.” Sau đó, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã nói với vị tỳ khưu ấy điều này: - “Này đại đức, hãy đến. Giờ đây, chúng ta sẽ ra đi du hành trong xứ sở.” - “Thưa ngài, tôi sẽ không ra đi du hành trong xứ sở với ngài. Tôi sẽ ra đi du hành trong xứ sở với đức Thế Tôn.” - “Này đại đức, y mà ta đã cho ngươi là sẽ ra đi du hành trong xứ sở với ta.” Rồi nổi giận, bất bình, đã giật lại y.
2. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya sau khi tự mình cho y đến vị tỳ khưu lại nổi giận, bất bình rồi giật lại?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Upananda, nghe nói ngươi sau khi tự mình cho y đến vị tỳ khưu lại nổi giận, bất bình rồi giật lại, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi sau khi tự mình cho y đến vị tỳ khưu lại nổi giận, bất bình rồi giật lại vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
1 Chú giải cho một ví dụ là vị mặc y choàng tắm trị giá cao trong khi tắm sẽ có sự nguy hiểm về trộm cướp (Vin.A. iii, 723).
Pārājikapāḷi Cīvara-acchindasikkhāpadaṃ - 5. 3. 5.
“Yo pana bhikkhu bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā kupito anattamano acchindeyya vā acchindāpeyya vā nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Bhikkhussā ’ti aññassa bhikkhussa.
Sāman ’ti sayaṃ datvā.
Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ.
Kupito anattamano ’ti anabhiraddho āhatacitto khilajāto.
Acchindeyyā ’ti sayaṃ acchindati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. 1
Acchindāpeyyā ’ti aññaṃ āṇāpeti, āpatti dukkaṭassa. Sakiṃ āṇatto bahukampi acchindati, nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante cīvaraṃ bhikkhussa sāmaṃ datvā acchinnaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
4. Upasampanne upasampannasaññī cīvaraṃ datvā2 kupito anattamano acchindati vā acchindāpeti vā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Upasampanne vematiko ―pe― Upasampanne anupasampannasaññī cīvaraṃ datvā2 kupito anattamano acchindati vā acchindāpeti vā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
5. Aññaṃ parikkhāraṃ datvā kupito anattamano acchindati vā acchindāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannassa cīvaraṃ vā aññaṃ vā parikkhāraṃ datvā kupito anattamano acchindati vā acchindāpeti vā, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne upasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anupasampanne vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anupasampannasaññī, āpatti dukkaṭassa.
6. Anāpatti so vā deti, tassa vā vissasanto gaṇhāti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Cīvara-acchindanasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
1 2 nissaggiyaṃ hoti - Syā. sāmaṃ cīvaraṃ datvā - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc giật lại y - 25
“Vị tỳ khưu nào sau khi tự mình cho y đến vị tỳ khưu lại nổi giận, bất bình, rồi giật lại, hoặc bảo giật lại thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Đến vị tỳ khưu: là đến vị tỳ khưu khác.
Tự mình: sau khi đích thân cho.
Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung.
Nổi giận, bất bình: không được hài lòng, có tâm bực bội, sanh khởi lòng cay cú.
Giật lại: tự mình giật lại thì phạm vào nissaggiya.
Bảo giật lại: ra lệnh người khác thì phạm tội dukkaṭa. Được ra lệnh một lần, (vị nghe lệnh) dầu giật lại nhiều lần (vị ra lệnh) phạm (chỉ một) nissaggiya. (Y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi sau khi tự mình cho đến vị tỳ khưu rồi đã giật lại, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ (y) này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
4. Người đã tu lên bậc trên, nhận biết là đã tu lên bậc trên, sau khi tự mình cho y lại nổi giận, bất bình rồi giật lại hoặc bảo giật lại thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Người đã tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Người đã tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là chưa tu lên bậc trên, sau khi tự mình cho y lại nổi giận, bất bình rồi giật lại hoặc bảo giật lại thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
5. Sau khi cho vật dụng khác lại nổi giận, bất bình rồi giật lại hoặc bảo giật lại thì phạm tội dukkaṭa. Sau khi cho y hoặc vật dụng khác đến người chưa tu lên bậc trên lại nổi giận, bất bình rồi giật lại hoặc bảo giật lại thì phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, (lầm) tưởng là đã tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Người chưa tu lên bậc trên, nhận biết là chưa tu lên bậc trên, phạm tội dukkaṭa.
6. Vị kia cho lại, hoặc lấy trong khi thân thiết với vị kia, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về việc giật lại y. --ooOoo--
5. 3. 6. SUTTAVIÑÑATTISIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū cīvarakārasamaye bahuṃ suttaṃ viññāpesuṃ. Katepi cīvare bahusuttaṃ avasiṭṭhaṃ hoti. Atha kho chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: “Handa mayaṃ āvuso aññampi suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpemā ”ti. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū aññampi suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpesuṃ. Vītepi cīvare bahusuttaṃ 1 avasiṭṭhaṃ hoti. Dutiyampi kho chabbaggiyā bhikkhū aññampi suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpesuṃ. Vītepi cīvare bahusuttaṃ avasiṭṭhaṃ hoti. Tatiyampi kho chabbaggiyā bhikkhū aññampi suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpesuṃ. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpessantī ”ti?
2. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
3. Yo panā ’ti yo yādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Sāman ’ti sayaṃ viññāpetvā.
Suttaṃ nāma cha suttāni khomaṃ kappāsikaṃ koseyyaṃ kambalaṃ sāṇaṃ bhaṅgaṃ.
Tantavāyehī ’ti pesakārehi vāyāpeti, payoge payoge dukkaṭaṃ,2 paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante cīvaraṃ sāmaṃ suttaṃ viññāpetvā tantavāyehi vāyāpitaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
1 2 bahuṃ suttaṃ - Ma. vāyāpeti payoge dukkaṭaṃ - Syā, PTS.
5. 3. 6. ĐIỀU HỌC VỀ YÊU CẦU CHỈ SỢI: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu nhóm Lục Sư trong thời hạn làm y đã yêu cầu nhiều chỉ sợi. Thậm chí khi y đã làm xong vẫn còn lại nhiều chỉ sợi. Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã khởi ý điều này: “Này các đại đức, chúng ta hãy yêu cầu thêm chỉ sợi khác nữa rồi bảo các thợ dệt dệt thành y.” Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã yêu cầu thêm chỉ sợi khác nữa rồi bảo các thợ dệt dệt thành y. Thậm chí khi y đã được dệt xong, vẫn còn lại nhiều chỉ sợi. Đến lần thứ nhì, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã yêu cầu thêm chỉ sợi khác nữa rồi bảo các thợ dệt dệt thành y. Thậm chí khi y đã được dệt xong, vẫn còn lại nhiều chỉ sợi. Đến lần thứ ba, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã yêu cầu thêm chỉ sợi khác nữa rồi bảo các thợ dệt dệt thành y. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các Sa-môn Thích tử lại tự mình yêu cầu chỉ sợi rồi bảo các thợ dệt dệt thành y?”
2. Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại tự mình yêu cầu chỉ sợi rồi bảo các thợ dệt dệt thành y?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tự mình yêu cầu chỉ sợi rồi bảo các thợ dệt dệt thành y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tự mình yêu cầu chỉ sợi rồi bảo các thợ dệt dệt thành y vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào tự mình yêu cầu chỉ sợi rồi bảo các thợ dệt dệt thành y thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)―
Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này.
Tự mình: sau khi đích thân yêu cầu.
Chỉ sợi nghĩa là sáu loại chỉ sợi: loại bằng sợi lanh, loại bằng bông vải, loại bằng tơ lụa, loại bằng sợi len, loại bằng gai thô, loại bằng chỉ bố.
(Bởi) các thợ dệt: vị bảo các người làm công việc dệt vải (ra công) dệt, trong lúc thực hiện, (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi đã được tự mình yêu cầu chỉ sợi rồi đã bảo các thợ dệt dệt thành, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ (y) này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Mahāpesakārasikkhāpadaṃ - 5. 3. 7.
4. Vāyāpite vāyāpitasaññī, nisassaggiyaṃ pācittiyaṃ. Vāyāpite vematiko, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Vāyāpite avāyāpitasaññī, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
5. Avāyāpite vāyāpitasaññī, āpatti dukkaṭassa. Avāyāpite vematiko, āpatti dukkaṭassa. Avāyāpite avāyāpitasaññī, anāpatti.
6. Anāpatti cīvaraṃ sibbetuṃ, āyoge, kāyabandhane, aṃsavaṭṭake, 1 pattatthavikāya, parissāvane, ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Suttaviññattisikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 3. 7. MAHĀPESAKĀRASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro puriso pavāsaṃ gacchanto pajāpatiṃ etadavoca: “Suttaṃ dhārayitvā amukassa tantavāyassa dehi. Cīvaraṃ vāyāpetvā nikkhipa. Āgato ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tassa purisassa imaṃ vācaṃ bhāsamānassa. Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ etadavoca: “Mahāpuññosi tvaṃ āvuso upananda, amukasmiṃ okāse aññataro puriso pavāsaṃ gacchanto pajāpatiṃ etadavoca: ‘Suttaṃ dhārayitvā amukassa tantavāyassa dehi. Cīvaraṃ vāyāpetvā nikkhipa. 2 Āgato ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ’”ti. “Atthāvuso maṃ so upaṭṭhāko ”ti. Sopi kho tantavāyo āyasmato upanandassa sakyaputtassa upaṭṭhāko hoti.
2. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena so tantavāyo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā tantavāyaṃ etadavoca:3 “Idaṃ kho āvuso cīvaraṃ maṃ uddissa viyyati, āyatañca karohi, vitthatañca appitañca suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca karohī ”ti. “Ete kho me bhante suttaṃ dhārayitvā adaṃsu ‘iminā suttena cīvaraṃ vināhī ’ti. Na bhante sakkā āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā kātuṃ, sakkā ca kho bhante suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca kātun ”ti. “Iṅgha tvaṃ āvuso āyatañca karohi vitthatañca appitañca, na te suttena4 paṭibaddhaṃ bhavissatī ”ti.
1 3 aṃsabandhake - Ma, Syā, PTS. taṃ tantavāyaṃ etadavoca - Syā. 2 4 nikkhipāhi - Syā. na tena suttena - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về thợ dệt - 27
4. Khi đã bảo dệt, nhận biết là đã bảo dệt, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi đã bảo dệt, có sự hoài nghi, phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi đã bảo dệt, (lầm) tưởng là chưa bảo dệt, phạm tội nissaggiya pācittiya.
5. Khi chưa bảo dệt, (lầm) tưởng là đã bảo dệt, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa bảo dệt, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa bảo dệt, nhận biết là chưa bảo dệt thì vô tội.
6. (Yêu cầu chỉ sợi) để may y, trong trường hợp mạng vá, trường hợp dây thắt lưng, dây buộc ở vai, túi mang bình bát, đồ lược nước, của các thân quyến, của những người đã nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về yêu cầu chỉ sợi. --ooOoo--
5. 3. 7. ĐIỀU HỌC QUAN TRỌNG VỀ THỢ DỆT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có người đàn ông nọ sắp sửa đi vắng nhà đã nói với người vợ điều này: - “Hãy cân chỉ sợi rồi giao cho người thợ dệt kia, bảo dệt y rồi cất lấy, khi nào về tôi sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.” Trong khi người đàn ông ấy đang nói lời này, có vị tỳ khưu nọ là vị hành pháp khất thực đã nghe được. Sau đó, vị tỳ khưu ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã nói với đại đức Upananda con trai dòng Sakya điều này: - “Này đại đức Upananda, ngài có phước báu lớn lao. Ở chỗ kia, có người đàn ông nọ sắp sửa đi vắng nhà đã nói với người vợ điều này: ‘Hãy cân chỉ sợi rồi giao cho người thợ dệt kia, bảo dệt y rồi cất lấy, khi nào về tôi sẽ dâng y đến ngài đại đức Upananda.’” - “Này đại đức, đúng vậy. Ông ấy là người hộ độ cho tôi.” Người thợ dệt ấy cũng là người hộ độ cho đại đức Upananda con trai dòng Sakya.
2. Sau đó, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã đi đến gặp người thợ dệt ấy, sau khi đến đã nói với người thợ dệt ấy điều này: - “Này đạo hữu, y này được dệt dành riêng cho tôi. Hãy làm (y ấy) dài, rộng, chặt chẽ, hãy dệt cho khéo, dệt cho đều đặn, khéo cào, khéo chải.” - “Thưa ngài, những người này đã cân chỉ sợi rồi giao cho tôi (nói rằng): ‘Hãy dệt y với số chỉ sợi này.’ Thưa ngài, không thể làm dài, hay rộng, hay chặt chẽ. Thưa ngài, có thể làm là dệt cho khéo, dệt cho đều đặn, khéo cào, và khéo chải.” - “Này đạo hữu, ngươi hãy làm dài, rộng, và chặt chẽ. Sẽ không bị thiếu hụt về chỉ sợi cho ngươi.”
Pārājikapāḷi Mahāpesakārasikkhāpadaṃ - 5. 3. 7.
3. Atha kho so tantavāyo yathābhūtaṃ suttaṃ tante upanetvā yena sā itthī tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ itthiṃ etadavoca: “Suttena ayye attho ”ti. “Nanu tvaṃ ayyo 1 mayā vutto ‘iminā suttena cīvaraṃ vināhī ’”ti. “Saccāhaṃ ayye tayā vutto ‘iminā suttena cīvaraṃ vināhī ’ti, apica maṃ ayyo upanando evamāha: ‘Iṅgha tvaṃ āvuso āyatañca karohi vitthatañca appitañca, na te suttena paṭibaddhaṃ bhavissatī ’”ti. Atha kho sā itthī yattakaṃ yeva suttaṃ paṭhamaṃ adāsi, tattakaṃ pacchā adāsi.
4. Assosi kho āyasmā upanando sakyaputto: “So kira puriso pavāsato āgato ”ti. Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena tassa purisassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so puriso yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso pajāpatiṃ etadavoca: “Taṃ vāyāpitaṃ cīvaran ”ti? 2 “Āmayya vāyāpitaṃ taṃ cīvaran ”ti. 3 “Āhara ayyaṃ upanandaṃ cīvarena acchādessāmī ”ti. Atha kho sā itthī taṃ cīvaraṃ nīharitvā sāmikassa datvā etamatthaṃ ārocesi. Atha kho so puriso āyasmato upanandassa sakyaputtassa cīvaraṃ4 datvā ujjhāyati khīyati vipāceti: “Mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā, nayime sukarā cīvarena acchādetuṃ. Kathaṃ hi nāma ayyo upanando mayā pubbe appavārito tantavāye5 upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī ”ti?
5. Assosuṃ kho bhikkhū tassa purisassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissatī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tvaṃ upananda pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjī ”ti?6 “Saccaṃ bhagavā ”ti. “Ñātako te upananda aññātako ”ti? “Aññātako bhagavā ”ti. “Aññātako moghapurisa aññātakassa na jānāti patirūpaṃ vā appatirūpaṃ vā santaṃ vā asantaṃ vā. Tattha nāma tvaṃ moghapurisa pubbe appavārito aññātakassa gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjissasi. Netaṃ moghapurisa appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 4 ayya - Syā. taṃ cīvaraṃ - Syā. 2 5 vītaṃ taṃ cīvaran ti - Ma, PTS; gahapatikassa tantavāye - PTS. 6 vāyāpitaṃ cīvaran ti - Syā. āpajjasī ti - Syā. 3 āmāyya vītaṃ taṃ cīvaran ti - Ma, PTS; āma ayya vāyāpitaṃ cīvaran ti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về thợ dệt - 27
3. Sau đó, người thợ dệt ấy sau khi đưa vào máy dệt số chỉ sợi đã được mang lại rồi đã đi đến gặp người đàn bà ấy, sau khi đến đã nói với người đàn bà ấy điều này: - “Thưa bà, có nhu cầu về chỉ sợi.” - “Này ông, không phải tôi đã nói với ông rằng: ‘Hãy dệt y với số chỉ sợi này.’” - “Thưa bà, sự thật là tôi đã được bà nói rằng: ‘Hãy dệt y với số chỉ sợi này;’ tuy nhiên, ngài đại đức Upananda đã nói với tôi như vầy: ‘Này đạo hữu, ngươi hãy làm dài, rộng, và chặt chẽ. Sẽ không bị thiếu hụt về chỉ sợi cho ngươi.’” Khi ấy, người đàn bà ấy đã cho số lượng chỉ sợi lần sau y như số lượng lần thứ nhất.
4. Rồi đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã nghe được rằng: “Nghe nói người đàn ông ấy đi vắng nhà vừa mới trở về.” Sau đó, đại đức Upananda con trai dòng Sakya đã đi đến tư gia của người đàn ông ấy, sau khi đến đã ngồi xuống trên chỗ ngồi được sắp đặt sẵn. Khi ấy, người đàn ông ấy đã đi đến gặp đại đức Upananda con trai dòng Sakya, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Upananda con trai dòng Sakya rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy đã nói với người vợ điều này: - “Có phải y ấy đã được dệt?” - “Ông à, đúng vậy. Y ấy đã được dệt.” - “Hãy đem lại. Tôi sẽ dâng y cho ngài đại đức Upananda.” Sau đó, người đàn bà ấy đã đem y ấy đến đưa cho chồng và đã kể lại sự việc ấy. Khi ấy, người đàn ông ấy sau khi dâng y đến đại đức Upananda con trai dòng Sakya rồi phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Các Sa-môn Thích tử này thật ham muốn quá độ, không tự biết đủ. Không dễ gì mà dâng y cho những người này! Vì sao ngài đại đức Upananda khi chưa được tôi thỉnh cầu trước lại đi đến gặp các thợ dệt và đưa ra sự căn dặn về y?”
5. Các tỳ khưu đã nghe được người đàn ông ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao đại đức Upananda con trai dòng Sakya khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến các thợ dệt của gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này Upananda, nghe nói ngươi khi chưa được thỉnh cầu trước đã đi đến gặp các thợ dệt của gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” - “Này Upananda, là thân quyến của ngươi hay không phải là thân quyến?” - “Bạch Thế Tôn, không phải là thân quyến.” - “Này kẻ rồ dại, người không phải là thân quyến không biết điều gì thích hợp hay không thích hợp, điều gì đúng hay không đúng đối với người không phải là thân quyến. Này kẻ rồ dại, trong trường hợp ấy sao ngươi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp các thợ dệt của gia chủ không phải là thân quyến và đưa ra sự căn dặn về y? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Pārājikapāḷi Mahāpesakārasikkhāpadaṃ - 5. 3. 7.
“Bhikkhuṃ paneva uddissa aññātako gahapati vā gahapatānī vā tantavāyehi cīvaraṃ vāyāpeyya, tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjeyya: ‘idaṃ kho āvuso cīvaraṃ maṃ uddissa viyyati, āyatañca karotha vitthatañca appitañca suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca karotha, appevanāma mayampi āyasmantānaṃ kiñcimattaṃ anupadajjeyyāmā ’ti, evañca so bhikkhu vatvā kiñcimattaṃ anupadajjeyya antamaso piṇḍapātamattampi, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti. 6. Bhikkhuṃ paneva uddissā ’ti bhikkhussatthāya bhikkhuṃ ārammaṇaṃ karitvā bhikkhuṃ acchādetukāmo. Aññātako nāma mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddho. Gahapati nāma yo koci agāraṃ ajjhāvasati. Gahapatānī nāma yā kāci agāraṃ ajjhāvasati. Tantavāyehī ’ti pesakārehi. Cīvaraṃ nāma channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ vikappanūpaga- pacchimaṃ. Vāyāpeyyā ’ti vināpeti. Tatra ce so bhikkhū ’ti yaṃ bhikkhuṃ uddissa cīvaraṃ viyyati so bhikkhu. Pubbe appavārito ’ti pubbe avutto hoti: “Kīdisena te bhante cīvarena attho, kīdisaṃ te cīvaraṃ vāyāpemī ”ti. Tantavāye upasaṅkamitvā ’ti gharaṃ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā Cīvare vikappaṃ āpajjeyyā ’ti “Idaṃ kho āvuso cīvaraṃ maṃ uddissa viyyati. Āyatañca karotha, vitthatañca appitañca suvītañca suppavāyitañca suvilekhitañca suvitacchitañca karotha.” Appevanāma mayampi āyasmantānaṃ kiñcimattaṃ anupadajjeyyāmā ’ti, Evañca so bhikkhu vatvā kiñcimattaṃ anupadajjeyya antamaso piṇḍapātamattampī ’ti ― Piṇḍapāto nāma yāgupi bhattampi khādanīyampi cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasika- suttampi antamaso dhammampi bhaṇati. 7. Tassa vacanena āyataṃ vā vitthataṃ vā appitaṃ vā karoti, payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante cīvaraṃ pubbe appavārito aññātakassa gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpannaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về thợ dệt - 27
“Trường hợp có nam gia chủ hoặc nữ gia chủ không phải là thân quyến bảo các thợ dệt dệt thành y dành riêng cho vị tỳ khưu. Trong trường hợp ấy, nếu vị tỳ khưu ấy khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến gặp các thợ dệt và đưa ra sự căn dặn về y: ‘Này đạo hữu, y này được dệt dành riêng cho tôi. Hãy làm (y ấy) dài, rộng, chắc chắn, hãy dệt cho khéo, dệt cho đều đặn, khéo cào, khéo chải. Có lẽ chúng tôi có thể biếu xén các ông vật gì đó.’ Và sau khi nói như vậy, nếu vị tỳ khưu ấy biếu xén vật gì dó dầu chỉ là đồ ăn khất thực thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” 6. Dành riêng cho vị tỳ khưu: vì nhu cầu của vị tỳ khưu, lấy vị tỳ khưu làm đối tượng rồi có ý định dâng đến vị tỳ khưu. Không phải là thân quyến nghĩa là người không có sự liên hệ họ hàng cho đến bảy thế hệ tổ tiên từ dòng bên mẹ hoặc từ dòng bên cha. Nam gia chủ nghĩa là bất cứ người nam nào sống trong căn nhà. Nữ gia chủ nghĩa là bất cứ người nữ nào sống trong căn nhà. (Bởi) các thợ dệt: (bởi) các người làm công việc dệt vải. Y nghĩa là bất cứ loại y nào thuộc về sáu loại y (có kích thước) tối thiểu cần phải chú nguyện để dùng chung. Bảo dệt: bảo đan lại. Trong trường hợp ấy, nếu vị tỳ khưu ấy: vị tỳ khưu ấy là vị tỳ khưu mà y được dệt dành riêng cho. Khi chưa được thỉnh cầu trước: Chưa được nói trước rằng: “’Thưa ngài, ngài có nhu cầu với loại y như thế nào?” “Tôi sẽ dệt cho ngài y như thế nào?” Đi đến gặp các thợ dệt: sau khi đi đến nhà, sau khi đi đến gặp ở bất cứ nơi nào. Đưa ra sự căn dặn về y: (Nói rằng): “Này đạo hữu, y này được dệt dành riêng cho tôi. Hãy làm (y ấy) dài, rộng, dày, hãy dệt cho khéo, dệt cho đều đặn, khéo cào, khéo chải.” Có lẽ chúng tôi có thể biếu xén các ông vật gì đó.” Và sau khi nói như vậy, nếu vị tỳ khưu ấy biếu xén vật gì dó dầu chỉ là đồ ăn khất thực: ― Đồ ăn khất thực nghĩa là cháo, bữa ăn, vật thực cứng, cục bột tắm, gỗ chà răng, nắm chỉ rời, ngay cả nói Pháp. 7. (Người thợ dệt) làm (y) dài, hoặc rộng, hoặc chặt chẽ theo lời nói của vị ấy; trong khi tiến hành thì (vị ấy) phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến các thợ dệt của gia chủ không phải là thân quyến và đã đưa ra sự căn dặn về y, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
Pārājikapāḷi Accekacīvarasikkhāpadaṃ - 5. 3. 8.
8. Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Aññātake vematiko ―pe― Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatikassa tantavāye upasaṅkamitvā cīvare vikappaṃ āpajjati, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
9. Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ñātake vematiko āpatti dukkaṭassa. Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.
10. Anāpatti ñātakānaṃ, pavāritānaṃ, aññassatthāya, attano dhanena mahagghaṃ vāyāpetukāmassa appagghaṃ vāyāpeti, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Mahāpesakārasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 3. 8. ACCEKACĪVARASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro mahāmatto pavāsaṃ gacchanto bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesi: “Āgacchantu bhadantā, vassāvāsikaṃ dassāmī ”ti. Bhikkhū ‘vassaṃ vutthānaṃ bhagavatā vassāvāsikaṃ anuññātan ’ti kukkuccāyantā nāgamaṃsu. Atha kho so mahāmatto ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhadantā mayā dūte pahite nāgacchissanti? Ahaṃ hi senāya gacchāmi, dujjānaṃ jīvitaṃ, dujjānaṃ maraṇan ”ti. Assosuṃ kho bhikkhū tassa mahāmattassa ujjhāyantassa khīyantassa vipācentassa. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave accekacīvaraṃ paṭiggahetvā nikkhipitun ”ti.
2. Tena kho pana samayena bhikkhū ‘bhagavato anuññātaṃ acceka- cīvaraṃ paṭiggahetvā nikkhipitun ’ti accekacīvarāni paṭiggahetvā 1 cīvara- kālasamayaṃ atikkāmenti. Tāni cīvarāni cīvaravaṃse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhanti. Addasā 2 kho āyasmā ānando senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto tāni cīvarāni cīvaravaṃse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhante,3 disvā4 bhikkhū etadavoca:5 “Kassimāni āvuso cīvarāni cīvaravaṃse bhaṇḍikābaddhāni tiṭṭhantī ”ti? “Amhākaṃ āvuso accekacīvarānī ’ti. “Kīva ciraṃ panāvuso imāni cīvarāni nikkhittānī ”ti? Atha kho te bhikkhū āyasmato ānandassa yathānikkhittaṃ ārocesuṃ. Āyasmā ānando ujjhāyati khīyati vipāceti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū accekacīvaraṃ paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṃ atikkāmessantī ”ti? Atha kho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṃ ārocesi.
1 te accekacīvaraṃ paṭiggahetvā - Syā; te accekacīvarāni paṭiggahetvā - PTS. 2 3 4 5 addasa - Ma. ṭhitāni - Syā. disvāna - Syā. bhikkhū āmantesi - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về y đặc biệt - 28
8. Không phải là thân quyến, nhận biết không phải là thân quyến, vị khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến các thợ dệt của gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Không phải là thân quyến, có sự hoài nghi, ―(như trên)― Không phải là thân quyến, (lầm) tưởng là thân quyến, vị khi chưa được thỉnh cầu trước lại đi đến các thợ dệt của gia chủ và đưa ra sự căn dặn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
9. Là thân quyến, (lầm) tưởng không phải là thân quyến, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Là thân quyến, nhận biết là thân quyến thì vô tội.
10. Của các thân quyến, của những người đã nói lời thỉnh cầu, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, vị bảo dệt (y) có giá trị thấp đối với người có ý định dệt (y) có giá trị cao, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học quan trọng về thợ dệt. --ooOoo--
5. 3. 8. ĐIỀU HỌC VỀ Y ĐẶC BIỆT: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, có vị quan đại thần nọ sắp sửa đi xa đã phái sứ giả đi đến gặp các tỳ khưu (nhắn rằng): - “Các đại đức hãy đi đến. Tôi sẽ dâng y của mùa (an cư) mưa.” Các vị tỳ khưu (nghĩ rằng): “Y của mùa (an cư) mưa đã được đức Thế Tôn cho phép đến các vị đã trải qua mùa (an cư) mưa” rồi trong lúc ngần ngại đã không đi đến. Khi ấy, vị quan đại thần ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các đại đức khi được tôi phái sứ giả đến mời lại không đi đến? Bởi vì tôi đi việc quân đội, việc sống khó biết, việc chết khó hay.” Các tỳ khưu đã nghe được vị quan đại thần ấy phàn nàn, phê phán, chê bai. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép thọ lãnh y đặc biệt rồi để riêng.”
2. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu (nghĩ rằng): “Y đặc biệt đã được đức Thế Tôn cho phép thọ lãnh rồi để riêng.” Các vị ấy sau khi thọ lãnh y đặc biệt rồi đã để vượt quá thời hạn về y. Các y ấy được buộc thành đống treo ở sào máng y. Đại đức Ānanda trong khi đi dạo quanh các trú xá đã nhìn thấy các y ấy được buộc thành đống treo ở sào máng y, sau khi nhìn thấy đã nói với các tỳ khưu rằng: - “Này các đại đức, các y đã được buộc thành đống treo ở sào máng y là của vị nào vậy?” - “Này đại đức, là các y đặc biệt của chúng tôi.” - “Này các đại đức, vậy các y này đã được để riêng bao lâu rồi?” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã kể lại cho đại đức Ānanda về việc (y) đã được để riêng như thế nào. Đại đức Ānanda phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Tại sao các tỳ khưu sau khi thọ lãnh y đặc biệt lại để vượt quá thời hạn về y?” Sau đó, đại đức Ānanda đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ―(như trên)―
Pārājikapāḷi Accekacīvarasikkhāpadaṃ - 5. 3. 8.
3. Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū accekacīvaraṃ paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṃ atikkāmentī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā accekacīvaraṃ paṭiggahetvā cīvarakālasamayaṃ atikkāmessanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Dasāhānāgataṃ kattikatemāsikapuṇṇamaṃ bhikkhuno paneva accekacīvaraṃ uppajjeyya, accekaṃ maññamānena bhikkhunā paṭiggahetabbaṃ, paṭiggahetvā yāva cīvarakālasamayaṃ nikkhipitabbaṃ. Tato ce uttariṃ nikkhipeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
4. Dasāhānāgatan ’ti dasāhānāgatāya pāvāraṇāya.
Kattikatemāsikapuṇṇaman ’ti pavāraṇā kattikā vuccati.
Accekacīvaraṃ nāma senāya vā gantukāmo hoti, pavāsaṃ vā gantukāmo hoti, gilāno vā hoti, gabbhinī vā hoti, assaddhassa vā saddhā uppannā hoti, appasannassa vā pasādo uppanno hoti. So ce bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pahiṇeyya: “Āgacchantu bhadantā, vassāvāsikaṃ dassāmī ”ti, etaṃ accekacīvaraṃ nāma.
Accekaṃ maññamānena bhikkhunā paṭiggahetabbaṃ, paṭiggahetvā yāva cīvarakālasamayaṃ nikkhipitabban ’ti saññānaṃ katvā nikkhipitabbaṃ, accekacīvaran ’ti.
Cīvarakālasamayo nāma anatthate kaṭhine vassānassa pacchimo māso, anatthate kaṭhine pañcamāsā.
Tato ce uttariṃ nikkhipeyyā ’ti anatthate kaṭhine vassānassa pacchimaṃ divasaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. 1 Atthate kaṭhine kaṭhinuddhāradivasaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante accekacīvaraṃ cīvarakālasamayaṃ atikkāmitaṃ nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
5. Accekacīvare accekacīvarasaññī cīvarakālasamayaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Accekacīvare vematiko cīvarakālasamayaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Accekacīvare anaccekacīvarasaññī cīvarakālasamayaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Anadhiṭṭhite adhiṭṭhitasaññī ―pe― Avikappite vikappitasaññī, avissajjite vissajjitasaññī, anaṭṭhe naṭṭhasaññī, avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, adaḍḍhe daḍḍhasaññī, avilutte viluttasaññī, cīvarakālasamayaṃ atikkāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
1 nissaggiyaṃ hoti - Syā.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về y đặc biệt - 28
3. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu sau khi thọ lãnh y đặc biệt lại để vượt quá thời hạn về y, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy sau khi thọ lãnh y đặc biệt lại để vượt quá thời hạn về y vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―nt― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Khi còn mười ngày là đến ngày rằm Kattika của ba tháng,[*] trường hợp vị tỳ khưu có y đặc biệt phát sanh, vị tỳ khưu nghĩ rằng là (y) đặc biệt rồi nên thọ lãnh, sau khi thọ lãnh nên để riêng cho đến hết thời hạn về y. Nếu để riêng vượt quá hạn ấy thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.” 4. Khi còn mười ngày là đến: mười ngày là sẽ đến lễ Pavāraṇā. Ngày rằm Kattika của ba tháng: lễ Pavāraṇā là Kattika được nói đến. Y đặc biệt nghĩa là người có ý định đi vào quân đội, hoặc có ý định đi xa, hoặc là bị bệnh, hoặc là mang thai, hoặc là người không có niềm tin đã được sanh khởi niềm tin, hoặc là người không mộ đạo đã được sanh khởi lòng mộ đạo. Nếu người ấy phái sứ giả đi đến gặp các tỳ khưu (nói rằng): “Các đại đức hãy đi đến. Tôi sẽ dâng y của mùa (an cư) mưa.” Y này gọi là y đặc biệt. Vị tỳ khưu nghĩ rằng là (y) đặc biệt rồi nên thọ lãnh, sau khi thọ lãnh nên để riêng cho đến hết thời hạn về y: Sau khi ghi nhận rằng: “Đây là y đặc biệt.” rồi nên để riêng. Thời hạn về y nghĩa là khi Kaṭhina không được thành tựu thì một tháng cuối của mùa mưa. Khi Kaṭhina được thành tựu thì năm tháng.[*] Nếu để riêng vượt quá hạn ấy: khi Kaṭhina không được thành tựu, vị vượt qua ngày cuối cùng của mùa mưa thì phạm vào nissaggiya. Khi Kaṭhina được thành tựu, vị vượt qua ngày hết hiệu lực Kaṭhina thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y đặc biệt này của tôi đã vượt quá thời hạn về y, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.” 5. Y đặc biệt, nhận biết là y đặc biệt, vị để vượt quá thời hạn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Y đặc biệt, có sự hoài nghi, vị để vượt quá thời hạn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Y đặc biệt, (lầm) tưởng không phải là y đặc biệt, vị để vượt quá thời hạn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi chưa chú nguyện để dùng riêng, (lầm) tưởng là đã chú nguyện để dùng riêng, ... Khi chưa chú nguyện để dùng chung, (lầm) tưởng là đã chú nguyện để dùng chung, ... Khi chưa được phân phát, (lầm) tưởng là đã phân phát, ... Khi không bị mất trộm, (lầm) tưởng là đã bị mất trộm, ... Khi không bị hư hỏng, (lầm) tưởng là đã bị hư hỏng, ... Khi không bị cháy, (lầm) tưởng là đã bị cháy, ... Khi không bị cướp, (lầm) tưởng là đã bị cướp, vị để vượt quá thời hạn về y thì phạm tội nissaggiya pācittiya.
Pārājikapāḷi Sāsaṅkasikkhāpadaṃ - 5. 3. 9.
6. Nissaggiyaṃ cīvaraṃ anissajitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Anaccekacīvare accekacīvarasaññī, āpatti dukkaṭassa. Anaccekacīvare vematiko, āpatti dukkaṭassa. Anaccekacīvare anaccekacīvarasaññī, anāpatti.
7. Anāpatti antosamayaṃ 1 adhiṭṭheti vikappeti vissajjeti nassati vinassati ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti,2 vissāsaṃ gaṇhanti,2 ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Accekacīvarasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 3. 9. SĀSAṄKASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū vutthavassā āraññakesu senāsanesu viharanti. Kattikacorakā ‘bhikkhū laddhalābhā ’ti paripātenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi: “Anujānāmi bhikkhave āraññakesu senāsanesu viharantena tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitun ”ti.
2. Tena kho pana samayena bhikkhū ‘bhagavatā anuññātaṃ āraññakesu senāsanesu viharantena tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitun ’ti te3 tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasanti. Tāni cīvarāni nassantipi ḍayhantipi vinassantipi undūrehipi khajjanti. Bhikkhū duccolā honti lūkhacīvarā. Bhikkhū evamāhaṃsu: “Kissa tumhe āvuso duccolā lūkhacīvarā ”ti? Atha kho te bhikkhū bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti: “Kathaṃ hi nāma bhikkhū tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasissantī ”ti?
3. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasantī ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma te bhikkhave moghapurisā tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasissanti? Netaṃ bhikkhave appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
1 2 3 antosamaye - Ma. gaṇhāti - Syā. ‘te’ iti Machasaṃ na dissati.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về chỗ ngụ nguy hiểm - 29
6. Y phạm vào nissaggiya, không xả bỏ rồi sử dụng, phạm tội dukkaṭa. Không phải là y đặc biệt, (lầm) tưởng là y đặc biệt, phạm tội dukkaṭa. Không phải là y đặc biệt, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Không phải là y đặc biệt, nhận biết không phải là y đặc biệt thì vô tội.
7. Trong thời hạn (về y), vị chú nguyện để dùng riêng, vị chú nguyện để dùng chung, vị phân phát, (y) bị mất trộm, (y) bị hư hỏng, (y) bị cháy, (những người khác) cướp rồi lấy đi, (các vị khác) lấy đi do sự thân thiết, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về y đặc biệt. --ooOoo--
5. 3. 9. ĐIỀU HỌC VỀ (CHỖ NGỤ) NGUY HIỂM: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, các vị tỳ khưu đã trải qua mùa (an cư) mưa sống ở những chỗ trú ngụ trong các khu rừng. Bọn trộm cướp tháng Kattika (nghĩ rằng): “Các tỳ khưu đạt được lợi lộc” nên đã quấy nhiễu. Các vị đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã nói Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng: - “Này các tỳ khưu, Ta cho phép vị sống ở những chỗ trú ngụ trong các khu rừng được để lại một y nào đó của ba y ở trong xóm nhà.”
2. Vào lúc bấy giờ, các tỳ khưu (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cho phép vị sống ở những chỗ trú ngụ trong các khu rừng được để lại một y nào đó của ba y ở trong xóm nhà” rồi để lại một y nào đó của ba y ở trong xóm nhà và xa lìa hơn sáu đêm. Các y ấy bị mất, bị hư hỏng, bị cháy, bị các con chuột gặm nhấm. Các tỳ khưu trở nên mặc vải tàn tạ và y phục thô xấu. Các tỳ khưu đã nói như vầy: - “Này các đại đức, tại sao các vị lại trở nên mặc vải tàn tạ và y phục thô xấu?” Khi ấy, các vị tỳ khưu ấy đã kể lại sự việc cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng: - “Vì sao các tỳ khưu sau khi để lại một y nào đó của ba y ở trong xóm nhà lại xa lìa hơn sáu đêm?”
3. Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các tỳ khưu sau khi để lại một y nào đó của ba y ở trong xóm nhà lại xa lìa hơn sáu đêm, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này các tỳ khưu, vì sao những kẻ rồ dại ấy sau khi để lại một y nào đó của ba y ở trong xóm nhà lại xa lìa hơn sáu đêm vậy? Này các tỳ khưu, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
Pārājikapāḷi Sāsaṅkasikkhāpadaṃ - 5. 3. 9.
“Upavassaṃ kho pana kattikapuṇṇamaṃ yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni, tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto ākaṅkhamāno tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipeyya. Siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo tena cīvarena vippavāsāya, chārattaparamaṃ tena bhikkhunā tena cīvarena vippavasitabbaṃ. Tato ce uttariṃ vippavaseyya aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
4. Upavassaṃ kho panā ’ti vutthavassānaṃ.
Kattikapuṇṇaman ’ti kattikacātumāsinī vuccati.
Yāni kho pana tāni araññakāni senāsanānī ’ti ― Āraññakaṃ nāma senāsanaṃ pañcadhanusatikaṃ pacchimaṃ.
Sāsaṅkaṃ nāma ārāme ārāmūpacāre corānaṃ niviṭṭhokāso dissati, bhuttokāso dissati, ṭhitokāso dissati, nisinnokāso dissati, nipannokāso dissati.
Sappaṭibhayaṃ nāma ārāme ārāmūpacāre corehi manussā hatā dissanti, viluttā dissanti, ākoṭitā dissanti.
Tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto ’ti evarūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto.
Ākaṅkhamāno ’ti icchamāno.
Tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaran ’ti saṅghāṭiṃ vā uttarāsaṅghaṃ vā antaravāsakaṃ vā.
Antaraghare nikkhipeyyā ’ti samantā gocaragāme nikkhipeyya.
Siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo tena cīvarena vippavāsāyā ’ti siyā paccayo siyā karaṇīyaṃ.
Chārattaparamaṃ tena bhikkhunā tena cīvarena vippavasitabban ’ti chārattaparamatā vippavasitabbaṃ.
Aññatra bhikkhusammutiyā ’ti ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
Tato ce uttariṃ vippavaseyyā ’ti sattame aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante cīvaraṃ atirekachārattaṃ vippavutthaṃ aññatra bhikkhusammutiyā nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về chỗ ngụ nguy hiểm - 29
“Khi mùa (an cư) mưa đã qua ngày rằm Kattika, trường hợp có những chỗ trú ngụ ở trong rừng được xác định là có sự nguy hiểm, có sự kinh hoàng, và vị tỳ khưu đang sống ở các chỗ trú ngụ có hình thức như thế, khi mong mỏi có thể để lại một y nào đó của ba y ở trong xóm nhà. Nếu vị tỳ khưu ấy có lý do nào đó đưa đến việc xa lìa y ấy, vị tỳ khưu ấy nên xa lìa y ấy tối đa là sáu đêm. Nếu xa lìa vượt quá hạn ấy, ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu, thì (y ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
4. Khi mùa (an cư) mưa đã qua: là mùa mưa đã đuợc trải qua. Ngày rằm Kattika: ngày rằm Kattika của bốn tháng được đề cập đến. 1 Những chỗ trú ngụ ở trong rừng: ― Chỗ trú ngụ ở trong rừng nghĩa là cách (căn nhà) cuối cùng khoảng cách 500 cây cung. 2 Có sự nguy hiểm nghĩa là trong tu viện hoặc trong vùng phụ cận tu viện, chỗ cắm trại của bọn cướp được thấy, chỗ ăn được thấy, chỗ đứng được thấy, chỗ ngồi được thấy, chỗ nằm được thấy. Có sự kinh hoàng nghĩa là trong tu viện hoặc trong vùng phụ cận tu viện, dân chúng bị giết bởi bọn cướp được thấy, bị cướp giật được thấy, bị đánh đập được thấy. Vị tỳ khưu đang sống ở các chỗ trú ngụ có hình thức như thế: là vị tỳ khưu đang sống ở các chỗ trú ngụ có hình thức như vậy. Khi mong mỏi: khi ước muốn. Một y nào đó của ba y: hoặc là y hai lớp, hoặc là thượng y, hoặc là y nội. Có thể để lại ở trong xóm nhà: có thể để lại ở vùng xung quanh ngôi làng là khu vực đi khất thực. Nếu vị tỳ khưu ấy có lý do nào đó đưa đến việc xa lìa y ấy: nếu có lý do, nếu có nguyên nhân. Vị tỳ khưu ấy nên xa lìa y ấy tối đa là sáu đêm: nên xa lìa nhiều nhất là sáu đêm. Ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu: Trừ ra có sự đồng ý của các tỳ khưu Nếu xa lìa vượt quá hạn ấy: Khi hừng đông ngày thứ bảy mọc lên thì phạm vào nissaggiya, (y ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―(như trên)― “Bạch các ngài, y này của tôi đã bị xa lìa quá sáu đêm, giờ cần được xả bỏ, ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Tôi xả bỏ y này đến hội chúng.” ―(như trên)― hội chúng nên cho lại ―(như trên)― chư đại đức nên cho lại ―(như trên)― “Tôi cho lại đại đức.”
1
Theo âm lịch của Việt Nam là rằm tháng 10.
2
The Buddhist Monastic Code cho biết khoảng cách của 500 cây cung độ chừng 1 km.
Pārājikapāḷi Pariṇatasikkhāpadaṃ - 5. 3. 10.
5. Atirekachāratte atirekasaññī vippavasati aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekachāratte vematiko vippavasati aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekachāratte ūnakasaññī vippavasati aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Apaccuddhaṭe paccuddhaṭasaññī ―pe― Avissajjite vissajjitasaññī, anaṭṭhe naṭṭhasaññī, avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī, adaḍḍhe daḍḍhasaññī, avilutte viluttasaññī vippavasati aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
6. Nissaggiyaṃ cīvaraṃ anissajitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Ūnakachāratte atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakachāratte vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakachāratte ūnakasaññī, anāpatti.
7. Anāpatti chārattaṃ vippavasati, ūnakachārattaṃ vippavasati, chārattaṃ vippavasitvā puna gāmasīmaṃ okkamitvā vasitvā pakkamati, antochārattaṃ paccuddharati, vissajjeti nassati vinassati ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, 1 vissāsaṃ gaṇhanti,1 bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Sāsaṅkasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --ooOoo--
5. 3. 10. PARIṆATASIKKHĀPADAṂ 1. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ aññatarassa pūgassa saṅghassa sacīvarabhattaṃ paṭiyattaṃ hoti: “Bhojetvā cīvarena acchādessāmā ”ti. Atha kho chabbaggiyā bhikkhū yena so pūgo tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā taṃ pūgaṃ etadavocuṃ: “Dethāvuso amhākaṃ imāni cīvarānī ”ti. “Na mayaṃ bhante dassāma amhākaṃ saṅghassa anuvassaṃ sacīvarabhikkhā paññattā ”ti. “Bahū āvuso saṅghassa dāyakā, bahū saṅghassa bhaddā.2 Mayaṃ tumhe nissāya tumhe sampassantā idha viharāma. Tumhe ce amhākaṃ na dassatha atha ko carahi amhākaṃ dassati? Dethāvuso amhākaṃ imāni cīvarānī ”ti. Atha kho so pūgo chabbaggiyehi bhikkhūhi nippīḷiyamāno yathāpaṭiyattaṃ cīvaraṃ chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ datvā saṅghaṃ bhattena parivisi. Ye te bhikkhū jānanti saṅghassa sacīvarabhattaṃ paṭiyattaṃ, na ca jānanti ‘chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ dinnan ’ti, te evamāhaṃsu:
2. “Onojethāvuso saṅghassa cīvaran ”ti. “Natthi bhante yathāpaṭiyattaṃ cīvaraṃ ayyā chabbaggiyā attano pariṇāmesun ”ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khīyanti vipācenti:
1 2 gaṇhāti - Syā. bhattā - Ma, Syā, PTS.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc thuyết phục - 30
5. Khi quá hạn sáu đêm, nhận biết là đã quá hạn, vị xa lìa thì phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Khi quá hạn sáu đêm, có sự hoài nghi, vị xa lìa thì phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Khi quá hạn sáu đêm, (lầm) tưởng là chưa quá hạn, vị xa lìa thì phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. Khi chưa nguyện xả, (lầm) tưởng là đã nguyện xả, ... Khi chưa phân phát, (lầm) tưởng là đã phân phát, ... Khi không bị mất trộm, (lầm) tưởng là đã bị mất trộm, ... Khi không bị hư hỏng, (lầm) tưởng là đã bị hư hỏng, ... Khi không bị cháy, (lầm) tưởng là đã bị cháy, ... Khi không bị cướp, (lầm) tưởng là đã bị cướp, vị xa lìa thì phạm tội nissaggiya pācittiya ngoại trừ có sự đồng ý của các tỳ khưu. 6. Y phạm vào nissaggiya, không xả bỏ rồi sử dụng, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn sáu đêm, (lầm) tưởng là đã quá hạn, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn sáu đêm, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa quá hạn sáu đêm, nhận biết là chưa quá hạn thì vô tội. 7. Vị xa lìa sáu đêm, vị xa lìa kém sáu đêm, sau khi xa lìa sáu đêm vị ấy đi vào lại trong ranh giới của làng cư ngụ rồi ra đi, vị nguyện xả trong đêm thứ sáu, vị phân phát, (y) bị mất trộm, (y) bị hư hỏng, (y) bị cháy, (những người khác) cướp rồi lấy đi, (các vị khác) lấy đi do sự thân thiết, với sự đồng ý của các tỳ khưu, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.” Dứt điều học về (chỗ ngụ) nguy hiểm. --ooOoo--
5. 3. 10. ĐIỀU HỌC VỀ ‘ĐÃ ĐƯỢC KHẲNG ĐỊNH’: 1. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthī, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, trong thành Sāvatthī có bữa trai phạn có dâng y đến hội chúng của phường hội nọ được chuẩn bị (thông báo rằng): “Sau khi mời thọ thực, chúng tôi sẽ dâng y.” Khi ấy, các tỳ khưu nhóm Lục sư đã đi đến gặp phường hội ấy, sau khi đến đã nói với phường hội ấy điều này: - “Này các đạo hữu, hãy dâng các y này cho chúng tôi.” - “Thưa các ngài, chúng tôi sẽ không dâng, bữa trai phạn có dâng y đến hội chúng hàng năm của chúng tôi đã được thông báo.” - “Này các đạo hữu, hội chúng có nhiều thí chủ, hội chúng có nhiều cơ hội. Chúng tôi sống ở đây nương nhờ vào quý vị, trông ngóng nơi quý vị. Nếu quý vị sẽ không bố thí đến chúng tôi, giờ còn ai sẽ bố thí cho chúng tôi? Này các đạo hữu, hãy dâng các y này cho chúng tôi.” Khi ấy, trong lúc bị các tỳ khưu nhóm Lục Sư ép buộc phường hội ấy đã dâng y được chuẩn bị như thế đến các tỳ khưu nhóm Lục Sư rồi dâng vật thực đến hội chúng. Những vị tỳ khưu nào biết được bữa trai phạn có dâng y đến hội chúng đã được chuẩn bị mà không biết được là: ‘(Y) đã được dâng đến các tỳ khưu nhóm Lục Sư,’ những vị ấy đã nói như vầy: 2. - “Này các đạo hữu, hãy dâng y đến hội chúng.” - “Thưa các ngài, không có y như đã chuẩn bị, các ngài đại đức nhóm Lục Sư đã thuyết phục dâng cho bản thân.” Các tỳ khưu nào ít ham muốn, các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
Pārājikapāḷi Pariṇatasikkhāpadaṃ - 5. 3. 10.
“Kathaṃ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmessantī ”ti? Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Saccaṃ kira tumhe bhikkhave jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmethā ”ti? “Saccaṃ bhagavā ”ti. Vigarahi buddho bhagavā: “Kathaṃ hi nāma tumhe moghapurisā jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmessatha? Netaṃ moghapurisā appasannānaṃ vā pasādāya ―pe― Evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha:
“Yo pana bhikkhu jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmeyya, nissaggiyaṃ pācittiyan ”ti.
3. Yo panā ’ti yo sādiso ―pe―
Bhikkhū ’ti ―pe― ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto ‘bhikkhū ’ti.
Jānanti nāma sāmaṃ vā jānāti, aññe vā tassa ārocenti, so vā āroceti.
Saṅghikaṃ nāma saṅghassa dinnaṃ hoti pariccattaṃ.
Lābho nāma cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā, antamaso cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasikasuttampi.
Pariṇataṃ nāma ‘dassāma karissāmā ’ti vācā bhinnā hoti.
4. Attano pariṇāmeti, payoge dukkaṭaṃ, parilābhena nissaggiyaṃ hoti, nissajitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana bhikkhave nissajitabbaṃ: ―pe― “Idaṃ me bhante jānaṃ saṅghikaṃ lābhaṃ pariṇataṃ attano pariṇāmitaṃ nissaggiyaṃ, imāhaṃ saṅghassa nissajāmī ”ti. ―pe― dadeyyā ”ti ―pe― dadeyyun ”ti ―pe― āyasmato dammī ”ti.
5. Pariṇate pariṇatasaññī attano pariṇāmeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Pariṇate vematiko attano pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Pariṇate apariṇatasaññī attano pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Saṅghassa pariṇataṃ aññasaṅghassa vā cetiyassa vā pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Cetiyassa pariṇataṃ aññacetiyassa vā saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Puggalassa pariṇataṃ aññassa puggalassa vā saṅghassa vā gaṇassa vā cetiyassa vā pariṇāmeti, āpatti dukkaṭassa. Apariṇate pariṇatasaññī, āpatti dukkaṭassa. Apariṇate vematiko, āpatti dukkaṭassa. Apariṇate apariṇatasaññī anāpatti.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc thuyết phục - 30
- “Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư dầu biết lợi lộc đã được khẳng định là dâng đến hội chúng lại thuyết phục dâng cho bản thân?” Sau đó, các vị tỳ khưu ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. - “Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi dầu biết lợi lộc đã được khẳng định là dâng đến hội chúng vẫn thuyết phục dâng cho bản thân, có đúng không vậy?” - “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng: - “Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi dầu biết lợi lộc đã được khẳng định là dâng đến hội chúng lại thuyết phục dâng cho bản thân vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ―(như trên)― Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy:
“Vị tỳ khưu nào dầu biết lợi lộc đã được khẳng định là dâng đến hội chúng vẫn thuyết phục dâng cho bản thân thì (vật ấy) nên được xả bỏ và (vị ấy) phạm tội pācittiya.”
3. Vị nào: là bất cứ vị nào ―(như trên)― Tỳ khưu ―nt― Vị này là ‘vị tỳ khưu’ được đề cập trong ý nghĩa này. Biết nghĩa là tự mình biết, hoặc những người khác nói cho vị ấy, hoặc người ấy nói. (Dâng đến) hội chúng nghĩa là đã được dâng đến, đã được giao hẳn cho hội chúng. Lợi lộc nghĩa là các vật dụng như là y phục, vật thực, chỗ trú ngụ, và thuốc men chữa bệnh ngay cả cục bột tắm, gỗ chà răng, nắm chỉ rời. Đã được khẳng định là dâng đến nghĩa là lời nói đã được phát ra rằng: “Chúng tôi sẽ dâng, chúng tôi sẽ làm.”
4. Vị thuyết phục dâng cho bản thân, trong khi tiến hành thì phạm tội dukkaṭa. Do sự đạt được thì phạm vào nissaggiya, (vật ấy) cần được xả bỏ đến hội chúng, hoặc đến nhóm, hoặc đến cá nhân. Và này các tỳ khưu, nên được xả bỏ như vầy ―nt― “Bạch các ngài, vật này của tôi đã được thuyết phục dâng cho bản thân dầu biết lợi lộc đã được khẳng định là dâng đến hội chúng, giờ cần được xả bỏ. Tôi xả bỏ vật này đến hội chúng.” ―nt― hội chúng nên cho lại ―nt― chư đại đức nên cho lại ―nt― “Tôi cho lại đại đức.”
5. Khi đã được khẳng định, nhận biết là đã được khẳng định, vị thuyết phục dâng cho bản thân thì phạm tội nissaggiya pācittiya. Khi đã được khẳng định, có sự hoài nghi, vị thuyết phục dâng cho bản thân thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã được khẳng định, (lầm) tưởng là chưa được khẳng định, vị thuyết phục dâng cho bản thân thì vô tội. Khi đã được khẳng định là dâng đến hội chúng, vị thuyết phục dâng đến hội chúng khác hoặc bảo tháp thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã được khẳng định là dâng đến bảo tháp, vị thuyết phục dâng đến bảo tháp khác, hoặc hội chúng, hoặc nhóm, hoặc cá nhân thì phạm tội dukkaṭa. Khi đã được khẳng định là dâng cho cá nhân, vị thuyết phục dâng cho cá nhân khác, hoặc hội chúng, hoặc nhóm, hoặc bảo tháp thì phạm tội dukkaṭa. Khi chưa được khẳng định, (lầm) tưởng là đã được khẳng định, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa được khẳng định, có sự hoài nghi, phạm tội dukkaṭa. Khi chưa được khẳng định, nhận biết là chưa được khẳng định thì vô tội.
Pārājikapāḷi Pariṇatasikkhāpadaṃ - 5. 3. 10.
6. Anāpatti ‘kattha demā ’ti pucchiyamāno ‘yattha tumhākaṃ deyyadhammo paribhogaṃ vā labheyya paṭisaṅkhāraṃ vā labheyya ciraṭṭhitiko vā assa, yattha vā pana tumhākaṃ cittaṃ pasīdati tattha dethā ’ti bhaṇati, ummattakassa, ādikammikassā ”ti.
Pariṇatasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. Pattavaggo tatiyo. --ooOoo--
TASSUDDĀNAṂ
Dve ca pattāni bhesajjaṃ vassikādānapañcamaṃ, sāmaṃ vāyāpanacceko sāsaṅkaṃ saṅghikena cā ”ti.
--ooOoo--
Uddiṭṭhā kho āyasmanto tiṃsanissaggiyā pācittiyā dhammā. Tatthāyasmante pucchāmi kaccittha parisuddhā? Dutiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Tatiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā? Parisuddhetthāyasmanto, tasmā tuṇhī. Evametaṃ dhārayāmī ”ti.
[Atirekekarattañca akālaporāṇadhovanaṃ, paṭiggahañca tañceva viññatti ca tatuttari, dve appavāritā ceva tikkhattuṃ codanāya cā ”ti.
Missakaṃ suddhakañceva tulañca anuvassakaṃ, purāṇasanthatañceva lomānaṃ haraṇena ca, dhovanaṃ rūpiyañceva dve ca nānappakārakā ”ti.
Atirekañca pattañca ūnena bandhanena ca, bhesajjaṃ sāṭakañceva kupitena acchindanaṃ. Dve tantavāyā ceva accekacīvarena ca, chārattaṃ vippavāsena attano pariṇāmanā ”ti]. 1
Tiṃsakaṃ niṭṭhitaṃ.
PĀRĀJIKAPĀḶI NIṬṬHITĀ.
--ooOoo--
1 Imā atirekagāthāyo sīhala potthakesu yeva dissante.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 Điều nissaggiya về việc thuyết phục - 30
6. Khi được hỏi rằng: “Chúng tôi dâng nơi nào?” vị nói rằng: “Nơi nào mà pháp bố thí của quý vị có thể đạt được sự hữu dụng, hoặc có thể được làm vật sửa chữa, hoặc có thể tồn tại lâu dài, hoặc nơi nào tâm của quý vị hoan hỷ thì hãy dâng nơi đó,” vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.”
Dứt điều học về ‘đã được khẳng định.’ Phẩm Bình Bát là thứ ba. --ooOoo--
TÓM LƯỢC PHẦN NÀY:
Hai điều về bình bát, dược phẩm, thuộc mùa mưa, việc lấy lại (y) là thứ năm. Tự mình, việc bảo dệt, (y) đặc biệt, sự nguy hiểm, và thuộc về hội chúng. --ooOoo--
Bạch chư đại đức, ba mươi điều nissaggiya pācittiya đã được đọc tụng xong. Trong các điều ấy, tôi hỏi các đại đức rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ nhì, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Đến lần thứ ba, tôi hỏi rằng: Chắc hẳn các vị được thanh tịnh trong vấn đề này? Các đại đức được thanh tịnh nên mới im lặng. Tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”
[(Y) phụ trội, chỉ một đêm, (y) ngoài hạn kỳ, việc giặt y cũ, và việc nhận lãnh ấy nữa, việc yêu cầu, và vượt quá số y ấy, luôn cả hai điều về chưa được thỉnh cầu, và về việc nhắc nhở đến lần thứ ba.
Được trộn lẫn, luôn cả thuần (màu đen), có cân lượng, và hàng năm, tấm trải lót cũ, và việc mang đi các lông cừu, việc giặt (lông cừu), luôn cả vàng bạc, và hai việc (trao đổi với mua bán) dưới nhiều hình thức.
Bình bát phụ trội, và chưa đủ (năm) miếng vá, dược phẩm, vải choàng (tắm mưa), việc giật lại (y) vì bị nổi giận, hai điều về thợ dệt, và với y đặc biệt, với việc xa lìa sáu đêm, và sự thuyết phục dâng cho bản thân.”] 1
Dứt ba mươi điều.
DỨT BỘ PĀRĀJIKAPĀḶI.
--ooOoo--
1 Những câu kệ phụ trội này chỉ được thấy ở Tạng Tích Lan.
PĀRĀJIKAPĀḶI PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU - TẬP MỘT
PHẦN PHỤ CHÚ: --ooOoo--
CÁC TỪ CHUYÊN MÔN:
Một số từ chuyên môn cùng với các từ dịch nghĩa hoặc dịch âm bởi các dịch giả khác đã được trích lục và ghi lại dưới đây:
- Pātimokkha: giới bổn Ba-la-đề-mộc-xoa, biệt biệt giải thoát giới. - Pārājika: tội bất cộng trụ, ba-la-di, triệt khai, ba-la-thị-ca, giới khí. - Saṅghādisesa: tội tăng tàn, tăng tàng, tăng-già-bà-thi-sa, tăng-giàphạt-thi-sa. - Aniyata: tội bất định. - Nissaggiya pācittiya: tội ưng xả đối trị, ni-tát-kỳ-ba-dật-đề, ni-tátkỳ-ba-dật-để-ca, giới xả đọa. - Pācittiya: tội ưng đối trị, ba-dật-đề, ba-dật-để-ca, giới đọa. - Pāṭidesanīya: tội ưng phát lộ, ba-la-đề đề-xá-ni, ba-dạ-đề, ba-la-đểđề-xá-ni, giới hối quá. - Sekhiya dhamma: ưng học pháp, chúng-học-pháp, pháp chúng học, giới học. - Adhikaraṇa dhamma: pháp diệt tranh, pháp diệt-tránh, pháp điều giải. - Thullaccaya: trọng tội, tội thâu lan giá. - Dukkaṭa: tội tác ác, đột cát la. - Dubbhāsita: tội ác khẩu. - Parivāsa: phạt biệt trú. - Mānatta: hành tự hối. - Abbhāna: phục vị. - Uposatha: lễ Bố Tát. - Pavāraṇā: lễ Tự Tứ.
TRANG 5: - Ông Bà-la-môn dùng từ arasarūpo để chỉ trích đức Phật sống không thuận theo tập quán là người trẻ nên cung kính, hoặc đứng dậy, hoặc mời chỗ ngồi đối với các vị già cả, uy tín, v.v... (VinA. i, 131-132). Còn đức Thế Tôn cũng sử dụng lại từ arasarūpo nhưng giải thích là Ngài sống không
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
còn bị vướng bận bởi sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, xúc lạc, là năm đối tượng thích ý đã được tầm cầu bởi năm giác quan là mắt, tai, mũi, lưỡi, và thân. Ở các phần kế tiếp, khi chỉ trích đức Phật là “không biết thưởng thức,” “thuyết về không hành động,” “có sự ghê tởm,” “là người từ bỏ,” là người thiêu đốt,” vị Bà-la-môn cũng nhằm mục đích ám chỉ việc đức Phật sống không theo tập quán, nghĩa là không cung kính, hoặc không đứng dậy, hoặc không mời chỗ ngồi đến các vị già cả, uy tín, v.v...
TRANG 15: - Theo ngài Buddhaghosa, lúa mạch (pukakaṃ) này đã được tách vỏ trấu và hấp chín. Các người buôn ngựa đem theo lúa mạch để cho ngựa ăn ở những vùng không kiếm ra cỏ và họ đã xén phần ăn sáng của ngựa để dâng đến các vị tỳ khưu (VinA. i, 176). Mỗi phần lúa mạch như vậy là 1 pattha (đơn vị đo thể tích). Pattha là phần vật thực có khả năng nuôi sống một người trong ngày, bằng lượng chứa của một nālī. (VinA. i, 176). Ngài Mahāsamaṇa Chao giải thích ở tác phẩm Vinayamukha thì pattha có thể tích bằng hai bàn tay bụm lại (tập I, 236).
TRANG 19: - Ở tài liệu Saddhammasaṅgaha - Diệu Pháp Yếu Lược có lời giải thích chi tiết về chín thể loại này như sau: “Thế nào là có chín phần khi nói về Thể (aṅga)? Bởi vì toàn bộ gồm có chín hình thức khác biệt, đó là sutta, geyya, veyyākaraṇa, gāthā, udāna, itivuttaka, jātaka, abbhūtadhamma, vedalla. Trong trường hợp này, Ubhatovibhaṅga, Niddesa, Khandhaka, Parivāra, các bài kinh Maṅgalasutta, Ratanasutta, Nalakasutta, Tuvaṭakasutta trong Suttanipāta - Kinh Tập, và các lời dạy của đấng Như Lai có tựa đề là Kinh (suttaṃ) thì được xếp vào thể SUTTA. Các bài Kinh có xen các bài kệ vào được biết là thể GEYYA; đặc biệt toàn bộ Thiên Có Kệ (Sagāthāvagga) trong Kinh Tương Ưng Bộ là thể GEYYA. Toàn bộ Tạng Vi Diệu Pháp, các bài kinh không có xen các bài kệ, và các lời dạy khác của đức Phật không thuộc tám loại trên được xếp vào thể VEYYĀKARAṆA. Kinh Pháp Cú, Trưởng Lão Tăng Kệ, Trưởng Lão Ni Kệ, các bài có tên là kinh nhưng chỉ là kệ trong Suttanipāta - Kinh Tập thì được xếp vào thể GĀTHĀ. Tám mươi hai bài kinh liên quan đến các bài kệ do tuệ giác hoan hỷ được xếp vào thể UDĀNA. Một trăm mười hai bài kinh được giới thiệu bằng: “Vuttaṃ h’ etaṃ Bhagavatā ti” (Đức Thế Tôn thuyết về điều ấy như vầy) thì được xếp vào thể ITIVUTTAKA. Năm trăm năm mươi bài kinh Bổn Sanh bắt đầu bằng Bổn Sanh Apannaka được xếp vào thể JĀTAKA. Tất cả các bài kinh liên quan đến pháp kỳ diệu phi thường và được giới thiệu như sau: “Này các tỳ khưu, có bốn pháp kỳ diệu phi thường ở Ānanda,” được xếp vào thể ABBHŪTADHAMMA. Tất cả các bài kinh được hỏi và được liên tục ghi nhận trong sự hiểu biết và hoan hỷ như các bài kinh Cullavedalla, Mahāvedalla, Sammādiṭṭhi, Sakkapañhā, Saṅkhāra-bhājaniya, Mahāpuṇṇama, v.v…được xếp vào thể VEDALLA. Như thế khi đề cập đến Thể thì có chín phần” (Saddhammasaṅgaha - Diệu Pháp Yếu Lược, Chương I, câu 28).
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
TRANG 23: - Đã an trú vào mục đích (sāre patiṭṭhito): được giải thích là: Giới, Định, Tuệ, Giải thoát, và Tri kiến về sự giải thoát (VinA. i, 195).
TRANG 35: - Y paṃsukūla: y được may bằng vải dơ bị người ta quăng bỏ, thông thường là vải quấn tử thi được tìm thấy ở bãi tha ma (ND).
TRANG 37: - Ngài Buddhaghosa giải thích ở Chú Giải Samantapāsādikā rằng đã tám năm trôi qua nên người nữ tỳ không thể nhận ra đại đức Sudinna mà chỉ nhận biết qua các đặc điểm của tay, chân, và giọng nói. Thêm vào đó còn cho biết vị Sudinna đã xuất gia vào năm thứ mười hai của đức Thế Tôn và thời điểm xảy ra câu chuyện này là năm thứ hai mươi (VinA. i, 208).
TRANG 43: - Theo ngài Buddhaghosa cho biết, hai mẹ con đã xuất gia sau đó khoảng bảy hoặc tám năm (VinA. i, 215).
TRANG 49: - Chánh Pháp (saddhamma): Ngài Buddhaghosa giải thích saddhamma gồm có ba phần: Pariyattisaddhamma (Pháp Học) gồm tất cả các lời dạy của đức Phật đã được kết tập thành Tam Tạng, Paṭipattisaddhamma (Pháp Hành) là 13 pháp Đầu-đà, 14 pháp hành, 82 phận sự chính, Giới, Định, và Minh Sát, Adhigamasaddhamma (Pháp Đắc Chứng) là 4 Đạo, 4 Quả, và Niết Bàn (VinA. i, 225). Giải thích về 82 phận sự chính Ṭīkā (Sớ Giải) ghi rằng: 66 phận sự của vị hành parivāsa (bắt đầu với điều “Không nên ban phép tu lên bậc trên, ..., không nên đi kinh hành ở đường kinh hành trong khi vị tỳ khưu trong sạch đi kinh hành ở trên mặt đất”); không ngụ chung với 5 hạng tỳ khưu (vị cũng thực hành parivāsa nhưng thâm niên hơn, vị xứng đáng (thực hành) trở lại từ đầu, vị tỳ khưu xứng đáng hành mānatta, vị đang thực hành mānatta, vị xứng đáng sự giải tội) tính là 5 điều thành 71; “không nên tiếp nhận sự đảnh lễ, sự đứng dậy, ..., sự kỳ cọ lưng trong khi tắm của các vị tỳ khưu trong sạch” tính là 1 điều thành 72; “không nên bôi nhọ vị tỳ khưu trong sạch với sự hư hỏng về giới, v.v...” tính là 10 điều; tổng cộng là 82 phận sự.
- Từ “bất cộng trụ” đã được sử dụng quen thuộc khi đề cập đến tội pārājika. Thật ra, “bất cộng trụ” là từ dịch của asaṃvāso trong câu “ayampi pārājiko hoti asaṃvāso,” chứ không phải của pārājika. Pārājika được xem là tên của tội, còn asaṃvàso có thể xem như là một hình thức xử lý tội pārājika, là không được sống chung và tiến hành các hành sự như là lễ Uposatha, lễ Parāraṇā, v.v... Ngài Buddhaghosa chỉ ra động từ liên quan là “parājeti = khuất phục, đánh bại, chế ngự, chiến thắng” và giải thích rằng vị “pārājiko” là vị “parājito,” (parājito là quá khứ phân từ thể thụ động của parājeti, có nghĩa là: bị khuất phục, bị đánh bại, bị chế ngự).
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
Như vậy, pārājika có nghĩa là “kẻ thất trận, kẻ bại trận người thua cuộc” và được sử dụng cho tên của một loại tội cực nặng trong giới bổn Pātimokkha của tỳ khưu gồm 4 điều được trình bày trong chương này. Chúng tôi giữ nguyên từ pārājika không dịch.
TRANG 69: - Từ Pāli paṇḍaka là đề cập đến người phái nam. Về phái nữ, các từ được tìm thấy là paṇḍikā, itthipaṇḍikā, itthipaṇḍaka. Từ tiếng Anh tương đương là eunuch được dịch sang tiếng Việt là “hoạn quan, thái giám.” Từ “bị thiến” đã được dùng đến trong một số bản dịch trước đây. Lâu nay, chúng tôi hiểu theo ý nghĩa thông thường đó. Gần đây, chúng tôi tìm thấy từ jātipaṇḍaka mới biết thêm được là có hạng người paṇḍaka bẩm sanh. Dựa theo phần giảng giải của giới pārājika thứ nhất này, chúng tôi có được khái niệm là hạng này không có bộ phận sinh dục, còn việc xác định nam hay nữ là do các đặc tính khác như vóc dáng, bộ ngực, giọng nói, v.v... Về tâm sinh lý, trong Mahāvagga - Đại Phẩm thuộc tạng Luật có câu chuyện đề cập đến bản chất ham muốn về nhục dục của hạng người này. Chúng tôi tạm dịch là “vô căn” cho hạng người không có bộ phận sinh dục này cho dù là bẩm sinh hay bị thiến.
TRANG 71: - Bhikkhupaccatthikā được Ṭīkā (Sớ Giải) giải thích là “các kẻ đối nghịch của tỳ khưu,” còn ngài Buddhaghosa thiên về ý “các tỳ khưu đối nghịch.” Theo văn phạm, hai cách dịch trên đều có khả năng tùy theo cách phân tích hợp từ bhikkhupaccatthikā là tappurisa hay kammadhāraya. Sự chọn lựa của ngài Buddhaghosa có phần hợp lý hơn, xin xem giải thích ở phần kế.
TRANG 79: - Nếu ở trên dịch hợp từ bhikkhupaccatthikā là “các kẻ đối nghịch của tỳ khưu” thì ở đây phải dịch rājapaccatthikā là “các kẻ đối nghịch của vị vua” xét ra không hợp lý. Chính vì ở đây phải dịch là “các vị vua đối nghịch” nên có thể xác định ý nghĩa cho từ bhikkhupaccatthikā ở trên là “các tỳ khưu đối nghịch.”
TRANG 83: - Lúc này, vị tỳ khưu ni Uppalavaṇṇa đã là vị A-la-hán. Còn người thanh niên ấy khi vừa đi khuất tầm mắt của vị tỳ khưu ni thì quả địa cầu đã nứt tạo ra lỗ hổng hút vào lòng đất như thể quả địa cầu này không thể nâng đỡ nỗi kẻ độc ác ấy. Anh ta lập tức bị đọa vào địa ngục Avīci và ở vào trạng thái bị lửa địa ngục thiêu đốt (VinA. i, 273).
TRANG 85: - Ngài Buddhaghosa giải thích rằng vị này đẹp trai (sundara) và là vị Bất Lai nên không còn ưa thích về việc đôi lứa (VinA. i, 278).
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
TRANG 103: - Theo ngài Buddhaghosa, đơn vị tiền tệ thời ấy là kahāpaṇa và 1 kahāpaṇa = 4 pāda = 20 māsaka (VinA. ii, 297). Ven. Thumana, ở bản dịch sang tiếng Anh của bộ Luật Pārājikapāḷi do Department for the Promotion and Propagation of the Sāsanā xuất bản ở Miến Điện, lấy đơn vị tiền tệ làm sự so sánh nên cho rằng: “Nếu lấy trộm ¼ kyat sẽ phạm tội pārājika” (1 US dollar # 1000 kyat vào năm 2002). Hơn nữa, baht đơn vị tiền tệ ở Thái Lan chính là từ pāda của Pāli (1 US dollar # 45 baht vào năm 2002). Tài liệu Luật Xuất Gia Tóm Tắt của HT. Hộ Tông cũng cho rằng 1 pāda tương đương 6 cắt bạc VN năm 1966. Nếu so sánh theo cách này thì chỉ cần trộm 1 vật có giá trị rất nhỏ cũng đã phạm tội pārājika. Tài liệu Vinayamukha của Ngài Mahāsamaṇa Chao (Thái Lan) có giới thiệu một cách tính như sau: “Theo Sớ Giải (Ṭīkā), 1 māsaka trị giá bằng số vàng có trọng lượng tương đương trọng lượng của 4 hạt gạo.” Như vậy 1 pāda sẽ có giá trị vàng có trọng lượng tương đương trọng lượng của 4 x 5 = 20 hạt gạo, nghe đâu có người đã ước lượng vào khoảng 5 phân vàng. Mặt khác, theo câu chuyện duyên khởi của điều nissaggiya thứ 18, thì 1 pāda lúc bấy giờ chỉ mua được một miếng thịt nhỏ vừa miệng ăn của một đứa bé. Thêm vào đó, các câu chuyện dẫn giải cũng có thể giúp cho người đọc có thêm được khái niệm về trị giá của 5 māsaka vào thời bấy giờ.
TRANG 119: - Loài có cánh (pakkhajātā) có ba loại: cánh bằng lông (lomapakkhā) như chim công, gà gô, cánh bằng da (cammapakkhā) như loài dơi, cánh bằng xương (aṭṭhipakkhā) như loài ong (VinA. ii, 363).
TRANG 131: - Do sự luyến ái với tấm vải choàng nên người có tấm vải choàng ấy đã bị tái sanh làm peta ở nơi thi thể ấy. Peta có khả năng làm thi thể ấy đứng dậy. Sau khi cửa bị đóng lại, peta ấy biết đã bị mất tấm vải choàng nên đã từ bỏ thi thể ấy rồi theo nghiệp đi tái sanh lần nữa; do đó, thi thể ấy bị té ngã xuống đất (VinA. ii, 374).
TRANG 135: - Này các tỷ-kheo, ta cho phép lấy do sự thân thiết (đồ vật) của người hội đủ năm điều: là vị quen biết, là vị thân thiết, vị ấy đã nói trước, vị ấy còn sống, và vị lấy biết được rằng: ‘Nếu được ta lấy thì vị ấy sẽ hoan hỷ’ (Mahāvagga - Đại Phẩm, TTPV tập 5, chương VIII, trang 211).
TRANG 139: - Theo ngài Mahāsamaṇa Chao giải thích ở bộ sách Vinayamukha thì āḷhakaṃ và doṇam là đơn vị đo thể tích: Một āḷhakaṃ ước lượng khoảng tám bụm tay, và bốn āḷhaka là một doṇam. Còn tulaṃ là đơn vị đo trọng lượng.
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
TRANG 143: - Trường hợp này chúng ta có thể thắc mắc rằng: “Nếu tổng số bơ lỏng vị ấy đã thọ dụng trị giá bằng năm māsaka hoặc hơn năm māsaka thì vị ấy có phạm tội pārājika hay không?” (Yếu tố ‘có tâm trộm cắp’ được hiểu ngầm). Đương nhiên là vị ấy phạm tội pārājika. Tuy nhiên, trường hợp của vị này có chút khác biệt. Chúng tôi hiểu như sau về lời giải thích của ngài Buddhaghosa: Vị ấy thọ dụng mỗi lần một chút ít như thế trị giá bằng một māsaka hoặc kém một māsaka nên chỉ phạm tội dukkaṭa cho mỗi lần thọ dụng. Sau khi thọ dụng lần thứ nhất, vị ấy sám hối, quyết tâm rằng: “Ta sẽ không làm như thế nữa.” Vì đã trong sạch trở lại, nên vào ngày kế khi vị ấy thọ dụng thêm một chút ít thì lại phạm tội dukkaṭa nữa. Vị ấy lại sám hối tội. Tiến trình phạm tội và sám hối được tiếp diễn. Chính vì lý do đó, số lượng bơ lỏng vị ấy đã thọ dụng không được tính gộp lại mà chỉ tính riêng cho mỗi lần thọ dụng. Nếu vị ấy không sám hối tội, thì sẽ tùy theo tổng số lượng bơ lỏng vị ấy đã thọ dụng mà định tội (VinA. ii, 385).
TRANG 157: - Ngài Buddhaghosa giải thích rằng: “Assāso ti bahi nikkhamanavāto. Passāso ti anto pavisanavāto = Hơi thở ra là gió đi ra bên ngoài. Hơi thở vào là gió đi vào bên trong” (VinA. ii, 408). Như thế assasati là thở ra, passasati là thở vào. Nếu hiểu như vậy thì phương pháp Ānāpānassati hay “Niệm hơi thở” nên được trình bày và tu tập theo thứ tự hơi thở ra trước rồi mới đến hơi thở vào.
- Trong bốn mệnh đề đầu, động từ được sử dụng là pajānāti (biết rõ) và có liên từ “vā” (hay là, hoặc là) xen vào giữa. Từ mệnh đề thứ năm trở đi, động từ là sikkhati (thực tập, thực hành, học tập).
- Theo lời giải thích của ngài Buddhaghosa, sabbakāya nên được hiểu là phần đầu, phần giữa, và phần cuối của toàn bộ hơi thở ra mỗi khi thở ra, hoặc toàn bộ hơi thở vào mỗi khi thở vào (VinA. ii, 411)
TRANG 205: - Vô phiền não giải thoát (suññato vimokkho) là nội tâm không còn tham sân si, vô tướng giải thoát (animitto vimokkho) là nội tâm không còn các biểu hiện của tham sân si, vô nguyện giải thoát (appaṇihito vimokkho) là không còn trạng thái mong mỏi tham sân si (VinA. ii, 492).
TRANG 247: - Ngài Buddhaghosa giải thích các chim kên kên, chim quạ, chim ưng này là các Dạ-xoa có dạng chim, “yakkhagijjhā yakkhakākā yakkhakulalā” (VinA. ii, 507).
- Ngài Buddhaghosa giải thích về người không có lớp da bao bọc là do việc người này đã giết các con dê rồi lột da nên bị quả báu không có lớp da bao bọc (VinA. ii, 509).
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
TRANG 249: - Người này tuy là quan xử án nhưng nhận hối lộ ở nơi kín đáo rồi xử án thiên lệch nên bị trả quả phải phơi bày vật kín ra (VinA. ii, 510).
TRANG 255: - Không đạt được sự cộng trú cùng với các vị tỳ khưu nghĩa là vị ấy không còn được tham dự các lễ Uposatha (lễ Bố Tát), lễ Pavāraṇā (lễ Tự Tứ), việc đọc tụng giới bổn Pātimokkha, và các loại hành sự của hội chúng (VinA. ii, 516).
- Trước đây như thế nào thì sau này là như vậy (yathā pure tathā pacchā) nghĩa là trước đây còn tại gia chưa tu lên bậc trên sự cách biệt đối với các vị tỳ khưu như thế nào, bây giờ sau khi phạm tội pārājika thì phải theo đúng như thế ấy (VinA. ii, 516).
TRANG 257: - Ngài Buddhaghosa giải thích rằng tâm vị ấy bị loạn động và đang bị thiêu đốt bởi ngọn lửa ái dục nhưng lại không muốn quay trở về làm người tại gia (VinA. iii, 517).
TRANG 259: - Ngài Buddhaghosa giải thích về ý nghĩa của từ saṅghādisesa (saṅgha-ādi-sesa) như sau: Hội chúng (saṅgha) là cần thiết từ lúc khởi đầu (ādi) và các phần còn lại (sesa). Khởi đầu là sự ban cho hành phạt parivāsa, các phần kế tiếp là sự ban cho hành phạt mānatta hoặc sự ban cho việc thực hành trở lại từ đầu (mūlāya paṭikassanaṃ), cuối cùng là hành sự giải tội (abbhānakamma), tất cả các việc này đều do hội chúng (saṅgha) thực hiện, cá nhân hoặc nhóm tỳ khưu đều không được (VinA. iii, 522). Xin xem thêm chi tiết ở Cullavagga - Tiểu Phẩm, TTPV 06, chương II.
TRANG 293: - Ngài Buddhaghosa giải thích rằng trú xá của đại đức Udāyi không phải ở trong một khu rừng riêng biệt mà ở trong Jetavana, thuộc về khu vực ở một bên, cuối cùng, sát ranh giới (VinA. iii, 532).
TRANG 323: - Hai đường khiếu là đường tiêu và đường tiểu. Từ magga theo ý nghĩa thông thường là “đường đi, con đường.” Tuy nhiên, trong văn cảnh này từ dịch được ghi là “khiếu, đường khiếu” như đã được các vị tiền bối sử dụng. Ngoài ra, ở điều pārājika thứ nhất còn có đề cập đến một đường khiếu khác nữa là đường miệng.
TRANG 347: - Bảo hộ: không cho phép đi đến bất cứ nơi đâu. Canh giữ: giữ nàng ở nơi kín đáo, không để các người khác nhìn thấy. Thể hiện sự lãnh đạo:
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
cấm đoán nàng sống ở chỗ theo ý thích. Vận hành sự quản lý: nói rằng: “Hãy làm điều này, chớ có làm điều kia” (VinA. iii, 555).
TRANG 349: - Ngài Buddhaghosa giải thích rằng: Vợ sống chung vì y phục: đề cập đến người đàn bà nghèo trở thành vợ sau khi nhận lấy y phục cho dầu chỉ là tấm áo choàng. Vợ được cưới theo nghi thức: Sau khi cả hai người nhúng hai tay vào trong một bát nước nói rằng: “Hãy gắn bó như là nước này, đừng có chia lìa” thì nàng được chấp nhận là vợ theo phong tục. Vợ do nâng đỡ gánh nặng: Nàng là người kiếm củi, v.v... Sau khi lấy xuống từ đầu của nàng tấm đệm lót để đội vật nặng rồi đem về sống ở trong nhà. Vợ hạng nữ tỳ: Nàng được thuê làm việc trong nhà. Người đàn ông không hài lòng với vợ của mình rồi san sẽ cuộc sống gia đình với nàng. Vợ hạng tù binh: Khi đoàn quân dương cờ đi đến chiếm cứ một khu vực và nàng bị bắt đem lại, một người nào đó nhận nàng làm vợ nên được gọi là dhajāhaṭā (VinA. iii, 555).
TRANG 373: - Người học trò khi quay trở về không báo cho thầy biết (đứng ở bên ngoài) và đích thân đem lại hồi báo cho người đàn ông. Người thầy bản thân nhận lời và bản thân bảo học trò thông báo nên phạm tội thullaccaya vì hai phần ấy; còn người học trò bản thân thông báo và bản thân đem lại (hồi báo) nên phạm tội thullaccaya vì hai phần ấy (VinA. iii, 559).
TRANG 375: - Ngài Buddhaghosa giải thích alaṃvacanīyā là pariccattā (bị từ bỏ). Theo như trong một số quốc độ người đàn bà bị mất đi tính chất làm vợ thì gọi là alaṃvacanīyā. Ý nghĩa của các từ được ghi như sau: alaṃ: vừa đủ, xứng đáng; vacanīya: nên được nói, cần phải nói; alaṃvacanīyā: được nói đủ rồi, hết nước nói, không còn gì để nói (VinA. iii, 561).
TRANG 379: - Maṇikaṇṭha nghĩa là “cổ có ngọc ma-ni.” Ngài Buddhaghosa giải thích rằng: “Nghe nói con rồng chúa ấy khi đi có trang điểm ở cổ một viên ngọc ma-ni lớn vĩ đại (có thể) ban cho tất cả các điều mong ước; vì thế được biết đến với tên Maṇikaṇṭha” (VinA. iii, 565).
TRANG 383: - Sugatavidatthi (gang tay của đức Thiện Thệ): được ngài Buddhaghosa giải thích bằng ba lần gang tay của người bậc trung, với bàn tay của người thợ nề thì bằng một gang rưỡi (VinA. iii, 567). Cũng vậy, HT. Bửu Chơn ghi rằng 1 gang của người bậc trung là 0,25 mét và tính ra diện tích là 9,00 mét x 5,20 mét (Tứ Thanh Tịnh Giới, trang 33, ở phần chú thích). Trong tài liệu Vinayamukha, ngài Mahāsamaṇa Chao đề nghị rằng sugatavidatthi, tức là gang tay của đức Thiện Thệ, nên được tính theo kích thước trung bình là 0,25 mét; như vậy diện tích sẽ là 3,00 mét x
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
1,75 mét. Vì đây là kuṭi (cốc) nên chúng tôi nghĩ rằng kích thước thứ hai hợp lý hơn.
TRANG 405: - Ngài Buddhaghosa giải thích rằng: Ngoại trừ nhà ở cho mục đích trú ngụ của vị ấy (thì phạm tội). Nếu vị ấy cho xây dựng bảo rằng: “Sẽ là nhà làm lễ Uposatha, nhà tắm hơi, nhà ăn, nhà đốt lửa khác nữa,” trong mọi trường hợp thì vô tội. Tuy nhiên, nếu vị ấy nghĩ rằng: “Sẽ là nhà làm lễ Uposatha và ta sẽ trú ngụ,” hoặc “Sẽ là nhà tắm hơi, nhà ăn, nhà đốt lửa và ta sẽ trú ngụ,” trong khi được cho làm thì vị ấy phạm tội (VinA. iii, 574).
TRANG 421: - Hai vị này là hai trong sáu vị đứng đầu nhóm Lục Sư. Thứ tự được trình bày là hai vị Paṇḍuka và Lohitaka ở Sāvatthī, Mettiya và Bhummajaka ở Rājagaha, Assaji và Punabbasuka ở vùng núi Kīṭā (VinA. iii, 614).
TRANG 467: - Được gọi là “vị thường trú” (āvāsika) nghĩa là có chỗ trú ngụ (āvāso) thuộc về các vị ấy; chỗ trú ngụ được gọi trú xá (vihāra). Tại nơi ấy những vị thường trú nào có trách nhiệm làm mới, sửa chữa những chỗ cũ kỹ, v.v... thì được gọi là āvāsika còn vị chỉ thuần túy cư ngụ thôi thì gọi là nevāsika. Ở đây, các vị này là các vị āvāsika (VinA. iii, 613).
TRANG 475: - Ngài Buddhaghosa cho biết rằng hai tỳ khưu này (và luôn cả bốn vị còn lại đứng đầu nhóm Lục Sư) đều đã được xuất gia với hai vị Tối thượng Thinh Văn này, đã sống nương nhờ tròn đủ 5 năm, và có học thuộc lòng các tiêu đề mātikā (VinA. iii, 614).
TRANG 485: - Xem xét khi nào không có ai qua lại thì hỏi han chuyện gia đình: “Chắc là cô hạnh phúc? Chắc là cô không bị mệt nhọc? Chắc là cô không bị đói?” v.v... Khi nào có ai đi lại gần thì nói Pháp: “Nên thọ bát quan trai giới. Nên dâng thức ăn theo thẻ.” v.v... (VinA. iii, 631).
- Ngài Buddhaghosa giải thích là bà Visākhā có 10 người con trai và 10 người con gái. Mỗi người con trai hoặc gái có 20 người con. Tổng cộng bà có hơn 420 người con cháu (VinA. iii, 631).
TRANG 501: - Nissaggiya pācittiya có hai phần: nissaggiya liên quan đến đồ vật cần được xả bỏ, pācittiya là tội ưng đối trị.
- Tám tiêu đề (mātikā) về sự hết hiệu lực của Kaṭhina: do sự ra đi, do (y) được hoàn tất, do tự mình quyết định, do bị mất, do nghe được (tin),
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
do sự tan vỡ của niềm mong mỏi, do sự vượt qua ranh giới, do sự hết hiệu lực cùng một lúc (Mahāvagga - Đại Phẩm, TTPV tập 5, chương VII, trang 116).
- Sáu loại y: “Này các tỳ khưu, ta cho phép sáu loại y: loại bằng sợi lanh, loại bằng bông vải, loại bằng tơ lụa, loại bằng sợi len, loại bằng gai thô, loại bằng chỉ bố” (Mahāvagga - Đại Phẩm, TTPV tập 5, chương VII, trang 183).
- Chú nguyện để dùng chung: “Này các tỳ khưu, Ta cho phép chú nguyện để dùng chung y (có kích thước) tối thiểu với chiều dài là tám ngón tay với chiều rộng là bốn ngón tay theo ngón tay tiêu chuẩn” (Mahāvagga - Đại Phẩm, TTPV tập 5, chương VIII, trang 213).
TRANG 503: - santaruttara = sa+antara+uttara = sa+antaravāsaka+uttarasaṅga = với+y nội+thượng y (y vai trái).
TRANG 507: - Ngài Buddhaghosa giải thích là 1 hatthapāsa (tầm tay) = 2,5 ratana (VinA. iii, 652), và 1 ratana = 2 vidatthiyo (gang tay), 1 vidatthi = 12 lần bề rộng của ngón tay (VibhA. 343). Tài liệu The Buddhist Monastic Code của Thanissaro Bhikkhu cho biết = 1 hatthapāsa = 1,25 mét.
TRANG 509: - Ngài Buddhaghosa giải thích 1 abbhantara là 28 hattha (cánh tay) (VinA. iii, 654). Từ điển của Childers giải thích hattha là chiều dài tính từ cùi chỏ của cánh tay đến đầu ngón tay út. Tài liệu The Buddhist Monastic Code của Thanissaro Bhikkhu cho biết khoảng cách của 7 abbhantara = 98 mét (Như vậy 1 abbhantara = 14 mét, 1 hattha = 0,5 mét).
TRANG 515: - Vải quăng bỏ (paṃsukūla) được phát sanh lên do nhiều cách thức. Một trong những cách thức đã được các tỳ khưu thời ấy áp dụng là đi vào mộ địa nhặt lấy các vải quấn tử thi đem về giặt sạch, cắt may thành y, nhuộm màu, v.v... (ND).
- Ngài Buddhaghosa giải thích “từ vật sở hữu của bản thân” là phát sanh lên do bông vải, chỉ sợi, v.v... của bản thân (VinA. iii, 659).
TRANG 517: - Ngài Buddhaghosa giải thích như sau: “Nếu y căn bản là mịn và y mong mỏi là thô không thể kết hợp với nhau, và còn lại nhiều đêm nhưng vẫn không đủ cho đến hết tháng thì không nên cho thực hiện y trái với ước muốn, lại còn bị sự chê bai nữa. Nên chờ cho đến khi nhận lãnh y mong mỏi khác nữa rồi cho thực hiện trong khoảng thời gian (cho phép). Cũng
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
nên chú nguyện y mong mỏi làm vải phụ tùng (parikkhāracoḷaṃ). Nếu y căn bản là thô và y mong mỏi là mịn thì nên chú nguyện y căn bản làm vải phụ tùng, rồi lấy y mong mỏi làm y căn bản, và giữ lại. Bằng phương thức này thì đạt được lại cả tháng ấy để giữ lại y” (VinA. iii, 659). Có thể hiểu lời giải thích trên như sau: Trong vòng hai mươi ngày đầu tính từ lúc y căn bản được phát sanh, nếu y mong mỏi được phát sanh thì số ngày để giữ y căn bản không còn đủ ba mươi ngày (mà chỉ còn mười ngày, phù hợp với thời gian cất giữ của y mới được phát sanh chỉ được tối đa là mười ngày). Như vậy, hoặc là hy vọng trong mười ngày còn lại sẽ có thêm y mong mỏi khác cùng loại, hoặc là chú nguyện y mong mỏi thành vải phụ tùng để y căn bản có thể tiếp tục giữ được đủ ba mươi ngày. Trường hợp y mong mỏi là tốt hơn thì có thể lấy y mong mỏi mới phát sanh làm y căn bản và nguyện y căn bản làm vải phụ tùng, như thế sẽ được tính đủ ba mươi ngày.
TRANG 561: - Cân (tulā) là đơn vị đo trọng lượng. Theo cách tính của ngài Mahāsamaṇa Chao ở trong Vinayamukha thì 1 tulā có trọng lượng của 160.000 hạt gạo.
TRANG 573: - Từ điển của Childers ghi rằng 1 yojana là vào khoảng 12 miles, còn từ điển của Pali Text Society lại ghi là khoảng 7 miles. Trong khi đó The Buddhist Monastic Code của Thanissaro bhikkhu cho biết 1 yojana = 10 miles = 16 km.
TRANG 595: - Aḍḍhāḷhakodanaṃ (aḍḍha-āḷhaka-odanaṃ). Aḍḍha là một nửa, āḷhaka là đơn vị đo thể tích, odanaṃ là cơm đã được nấu. Tuy nhiên, nên hiểu là “cơm đã được nấu từ ½ āḷhaka gạo” (VinA. iii, 703), chứ không phải “lượng cơm là ½ āḷhaka.” Người Việt chúng ta cũng nói ăn hết 1 lon là ăn hết 1 lon gạo chứ không phải 1 lon cơm, Ngài Mahāsamaṇa Chao cũng giải thích tương tợ; trong khi đó dịch giả I.B. Horner dịch theo ý sau, nghĩa là “lượng cơm là ½ āḷhaka.”
- Theo ngài Mahāsamaṇa Chao giải thích ở Vinayamukha thì 1 āḷhaka = 4 nāḷi/nāḷika = 8 pattha (1 nāli = 2 pattha). Pattha là lượng chứa do hai tay bụm lại. Khi dùng các lượng ½ āḷhaka, 1 nāli, 1 pattha gạo rồi nấu lên thành cơm thì các lượng cơm ấy theo thứ tự là sức chứa đựng của ba loại bình bát cỡ lớn, cỡ vừa, và cỡ nhỏ.
TRANG 601: - Dvaṅgula (hai ngón tay): aṅgula là chiều dài của ngón tay tương đương độ dài của 7 hạt gạo (VibhA. 343). The Buddhist Monastic Code cho biết độ dài của hai ngón tay dvaṅgula khoảng 2 inches = 5,08 cm.
TRANG 603:
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Phần Phụ Chú
- Theo lời giải thích của Ngài Buddhaghosa thì vị nào vì lòng thương hại mà không nhận lấy thì mới phạm tội dukkaṭa, còn vị tự biết đủ (nghĩ rằng): “Bình bát khác cho tôi làm gì?” rồi không nhận lấy thì vô tội (VinA. iii, 708).
- Ngài Buddhaghosa giải thích rằng: “Không nên sử dụng sái với cách thức dùng ví dụ như nấu cơm, nấu cháo, nấu thuốc nhuộm, v.v... Tuy nhiên, khi đi đường xa nếu bị bệnh và không có vật gì để nấu thì nên bôi đất sét ở bên ngoài rồi nấu cháo hoặc nấu nước (VinA. iii, 709).
TRANG 611: - Vị tỳ khưu không được dùng mười loại thịt: thịt người, thịt voi, thịt ngựa, thịt chó, thịt rắn, thịt sư tử, thịt hổ, thịt beo, thịt gấu, thịt chó sói (Mahāvagga - Đại Phẩm, TTPV tập 5, chương VI, trang 557-561).
TRANG 613: - Ví dụ như khi được phát sanh dầu ăn thì được cất giữ trong thời hạn bảy ngày, trường hợp quyết định làm dầu bôi ở đầu, thuốc thoa tay chân và vết thương thì không phạm tội. Lý do là vì khi sử dụng làm thuốc thoa nên trở thành vật có thể cất giữ đến hết đời (VinA. iii, 718).
TRANG 631: - Kattikatemāsipuṇṇamā (ngày rằm Kattika của ba tháng): Tương đương rằm tháng 9 âm lịch Việt Nam là ngày cuối cùng của mùa (an cư) mưa thời kỳ đầu, ngày này còn là ngày làm lễ Pavāraṇā của các vị tỳ khưu đã trải qua mùa (an cư) mưa thời kỳ đầu. Còn Kattikacatumāsipuṇṇamā (ngày rằm Kattika của bốn tháng) tương đương rằm tháng 10 âm lịch (ND).
- Thời hạn về y: nghĩa là khi Kaṭhina không được thành tựu thì một tháng cuối của mùa mưa tương đương 16 tháng chín âm lịch đến hết rằm tháng mười âm lịch; thời gian này còn là thời kỳ dâng y Kaṭhina. Nếu Kaṭhina được thành tựu thì thời hạn về y được kéo dài đến khi nào Kaṭhina còn hiệu lực, hoặc đến hết rằm tháng 2 năm sau tức là thời hạn 5 tháng (ND).
--ooOoo--
PĀRĀJIKAPĀḶI PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU - TẬP MỘT
SAÑÑĀNĀMĀNUKKAMANIKĀ - THƯ MỤC DANH TỪ RIÊNG:
Trang Trang A U Aggāḷava 374, 376, 554 Uttarakuru 16 Aciravatī 142 Uttarāpathaka 14 Ajjuka 126, 148 Udāyi 256, 292, 294, 320, Anāthapiṇḍika 256, 292, 320, 330, 332, 336, 338, 340, 330, 338, 466, 470, 342, 344, 484, 486, 490, 484, 490, 502, 512, 492, 516, 518, 522, 524 516, 526, 532, 536, Upananda 526, 528, 536, 540, 546, 558, 562, 540, 542, 546, 548, 580, 566, 572, 584, 588, 588, 590, 616, 622, 624, 626 592, 606, 612, 616, Upasenavaṅgantaputta 566, 622, 628, 632, 636 568, 570 Andhavana 88, 144, 522 Upāli 90, 148, 530 Abbhutadhamma 18, 20 Uppalavaṇṇā 80, 82, 522 Assajipunabbasuka 466 - 476 K Ā Kakusandha (buddha) 16, 20 Ānanda 14, 24, 54, 56, Kaṭamorakatissaka 448, 456 132, 148, 154, 200, Kannakujja 26 498, 502, 512, 592, 628 Kapila 150 Ārāmikagāmaka 606 Kapilavatthu 576, 596 Ālavakā (Āḷavakā) bhikkhū 176, Kalandagāma 28, 30, 36 178, 180, 190, 374, 376 Kalandakanivāpa 244, 374, Ālavi (Āḷavi) 374, 376, 554 416, 434, 448, 456, 522, 580, 620 I Kalandaputta 28, 30, Itivuttaka 18, 20 32, 34, 36, 42 Isigilipassa 94, 418 Kalyāṇabhattika 420, 422
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Danh Từ Riêng
K J Kassapa 16, 20, 236, 248, 250, 252 Jātaka 18, 20 Kāsi (janapada) 468, 470 Jīvakambavana 418 Kāḷasilā 418 Jetavana 256, 292, Kūṭāgārasālā 26, 90, 320, 330, 338, 152, 192, 194, 556 466, 470, 484, 490, Kokālika 448, 456 502, 512, 516, 526, 532, Konāgamana 16, 20 536, 540, 546, 558, 562, 566, Kosambī 126, 150, 572, 584, 588, 592, 606, 404, 462, 504, 562 612, 616, 622, 628, 632, 636 KH Khaṇḍadeviputta 448, 456 T Tapodā 236, 252 G Tapodārāma 418 Gaṅgā 26, 38, 378 Tāvatiṃsa 42 Gaṇaka 96, 98 Tindukakandarā 418 Gijjhakūṭa 94, 96, 132, Tusitā 42 180, 244, 246, 248, 250, 418, 434 TH Gotamaka cetiya 498 Thullanandā 148 Gotamakandarā 418 D GH Dabbamallaputta 416, 334 Ghositārāma 404, 462 Daḷhika 126, 150 Devadatta 448, 456 C Campā 126, 148 DH Cātummahārājika 42 Dhaniya 94 Corapapāta 418 N CH Naleru 02 Channa 404, 406, 462 Nigrodhārāma 576, 596 Chabbaggiya 102, 104, Nimmānarati 42 126, 158, 160, 180, 186, 190, 498, 500, 532, P 554, 556, 558, 576, 584, 592, Paṇḍuka (ca Kapila) 150 596, 598, 612, 620, 636, 638 Payāgapatiṭṭhāna 26
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Danh Từ Riêng
P M Paranimmitavasavatti 42 Mettiyā (bhikkhunī) 422, 434 Pilindigāmaka 606, 608 R Pilindivaccha 150, 606 Raṭṭhapāla 382 Rājagaha 84, 90, B 92, 94, 98, 102, Bārāṇasī 26, 150 126, 148, 236, 244, 246, Bimbisāra 98, 100, 248, 250, 374, 376, 416, 252, 262, 606 420, 434, 448, 450, Bījaka 42 456, 522, 580, Bījakapitu 42 606, 620 Bījakamātu 42 Brahmakāyika 42 L Lakkhaṇa 244 BH Licchavi 40, 42, Bhaddiyejātiyāvana 88 92, 236, 252 Bhārukaccha 90 Bhummadeva 42 V Bhūtavajjaka 186 Vaggumudātīriyā 152, 192, 194, 196, 198 M Vajjigāma 34 Maṇikaṇṭha 378, Vajjiputtaka 54, 80 380 Vassakāra 98 Maddakucchi 418 Vipassī 16, 18, 20 Mahākassapa 374, Visākhā 484, 490, 492 376 Vebhāra (passe) 418 Mahāmoggallāna 16, Verañjabrāhmaṇa 02, 04, 244, 246, 14, 24, 26 250, 252, 254 Verañjā 02, 14 Mahāvana 26, Vesālī 26, 28, 36, 40, 30, 34, 36, 42, 50, 88, 50, 54, 80, 88, 90, 152, 192, 194, 90, 92, 126, 148, 380, 556 152, 154, 192, Migalaṇḍika 152, 158 194, 498, Migāramātu 484, 490 556 Mettiyabhummajaka 420, 434 Vessabhū 16, 18
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Danh Từ Riêng
V S Veḷuvana 244, Sāvatthī 88, 92, 374, 416, 126, 144, 256, 418, 434, 448, 456, 292, 320, 330, 338, 522, 580, 620 340, 466, 470, 484, 490, 502, 512, 516, 522, 526, 528, S 532, 536, 540, 546, 558, 562, Sakka (janapada) 576, 566, 568, 572, 584, 588, 596 592, 606, 612, 616, Saṅkassa 26 622, 628, 632, Sattapaṇṇiguhā 418 636 Sattarasavaggiya 186 Sikhī 16, 18 Saddhā 92 Sudinna 28, 30, Sappasoṇḍikapabbhāra 418 32, 34, 36, Sappinikā 254 38, 40, 42, 44, 48 Samuddadatta 498, 456 Sundara 84 Sāketa 528, Supabbā 80, 90 528, 592 Seyyasaka 256, 258 Sāgalā 126, 150 Sobhita 236, 254 Sāriputta 16, Soreyya 26 18, 20, 22, 474, 476, H 498, 592 Hārika 250
--ooOoo--
PĀRĀJIKAPĀḶI PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU - TẬP MỘT
VISESAPADĀNUKKAMAṆIKĀ - THƯ MỤC TỪ ĐẶC BIỆT:
Trang Trang A A Akkhadassā 106 Aṅgārakāsuyā 46, 52 Akkhayitaṃ 70, 72, Aṅguṭṭhaṃ 82, 292 74, 76, 78, 86 Aṅgulantarikāya 92 Akkharikāya 468, 472 Aṅgulipatodakena 186 Akkhātaṃ 44, 46, 258 Aciravuṭṭhitāya 28 Akkhāto 44, 46, 50, Acirūpasampanno 34 52, 258, 294, 320, 322 Accayena 24, 38, Akkhena 468, 472 94, 154, 194, 522 Akatakibbiso 158 Accekacīvaraṃ 628, 630 Akataluddo 158 Accharāyo 38 Akappiyaṃ 46, 50, 52, 96, Acchariyaṃ 246, 250 102, 104, 158, 160, Acchādetukāmo 536, 538, 550, 626 196, 258, 294, 320, 322 Acchādetuṃ 536, 540, 624 Akataṃ 584 Acchādesi 26 Akāmakā 30, 32 Acchādessati 546, Akālacīvaraṃ 512, 514, 516 548, 550 Akiriyavādo 06 Acchinnacīvaro 530, 532, 534 Akilāsuno 20 Ajānantassa 80, 138, 172, 314, 574 Agamimha 36 Ajikā 434, 610 Agāraṃ 28, 30, 244, Ajikāsappi 610 530, 534, 538, 542, 626 Ajinakkhipaṃ 82 Aggadānaṃ 90, 92, 328, 336 Ajjatagge 14, 40 Aggisikhūpame 198 Ajjunho 548 Aṅgajātasāmantā 84 Ajjhācāro 296, 322 Aṅgajātaṃ 46, 52, 66, 68, Ajjhāpanno 426, 428, 70, 72, 74, 76, 82, 84, 430, 434, 440, 442 86, 88, 90, 94, 262, 284, Ajjhāvasanaṃ 542 286, 288, 290, 292, 516, 518 Ajjhūpagato 56
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Ajjhokāso 128, 506, 510 Adātukamyatā 24 Ajjhogahetvā 522 Adiṭṭhe 200 Aññathattāya 44, 48, 50, Addhaniyaṃ 20 52, 102, 104, 258, 462 Addhānamaggapaṭipanno 138, Aññabhāgiyassa 436, 438 140, 528 Aññamaññavuṭṭhāpanena 462, 464 Adhigatasaññino 200 Aññā gati 34 Adhigatā 10, 12 Aññātikāya 518, 520, Adhicittasikkhā 56 524, 526, 576, 578 Adhicittaṃ 576 Aṭṭakaṃ 180 Adhiṭṭhitena 192 Aṭṭassaraṃ 246, 248, 250 Adhipaññā 56, 576 Aṭṭīyamāno 58, Adhimānena 200, 234, 236 60, 62, 64 Adhivattho 130 Aṭṭhapade 468, 472 Adhivāsetu 14, 24 Aṭṭhānaṃ 56, 88, 90 Adhivāsesi 14, 24, 36 Aṭṭhārasabhedakaravatthūni 452 Adhisayitāni 08 Aṇḍakosamhā 10, 12 Adhisīlasikkhā 56 Atikkāmeti 116, 140, Adhojāṇumaṇḍalaṃ 324 382, 388, 574, 628, 630 Anagāriyaṃ 28, 30, 32, 34, 42 Aticārinī 236, 250 Anaṅgaṇe 10, 12 Atimaññissati 14 Anaññagarahino 54 Atiyācako 378 Anattamano 38, 98, Atirekacīvaraṃ 498, 500 420, 426, 436, 616, 618 Atirekachārattaṃ 632, 634, 636 Anatthasaṃhitaṃ 14, 194 Atirekapatto 592, 594 Anadhigate 200 Atiharāpesuṃ 40, 42 Anadhiṭṭhito 594 Attakāmapāricariya- Ananucchaviyaṃ 46, 50, sikkhāpadaṃ 330 52, 96, 102, 104, 158, Attagarahino 54 160, 196, 258, 294, 320, 332 Attuddesaṃ 382, 384, Ananuññātaṃ 30 386, 406, 408 Ananulomikaṃ 46, 50, Attūpanāyikaṃ 198, 200 52, 96, 102, 104, 158, Atthapurekkhārassa 326 160, 196, 258, 294, 320, 332 Atthavase 48, 54, 570 Anantarahitāya 30, 34 Atthasaṃhitaṃ 14, 194 Anapaloketvā 24 Atthi nāma 36 Anabhāvakatā 04, 08 Atheyyacitto 130, 140, 142 Anabhijānaṃ 198, 200
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Anabhiraddho 426, 436, 618 Anekapariyāyena 14, 44, 46, 48, 50, Analaso 338 52, 102, 104, 152, 154, 160, 198, Anavakāso 56, 88, 90 258, 294, 320, 332, 406, 448, 450 Anavayo 96 Anekavihitaṃ 10 Anassāsako 186 Antaraghare 174, 632, 634 Anāgāmiphalasacchikiriyāya 204 Antaradhāpesuṃ 18 Anādīnavadasso 42 Antarabhogikā 106 Anāvīkatvā 54, Antaravāsakaṃ 84, 132, 56, 58, 80 518, 522, 634 Aniccānupassī 156 Antokoṭṭhāgāriko 610 Animittaṃ 212, Antomano 42 218, 224, Andubandhanena 106 226, 232, 584 Apagabbho 08 Anissajitvā 502, 510, Apacayassa 48, 52, 448 516, 596, 632 Apacito 196 Anītikā 422, 424 Apaccakkhāto 58, 60, 62, 66 Anīlakaṃ 16 Apaccuddhaṭo 510, 636 Anukampā 96 Apadaṃ 106, 116 Anuññāta 28, 30, Apadisanti 418 34, 450, 498, Aparajjhati 424 512, 532, 570, 612 Aparannaṃ 112 Anuttaro 02 Aparikkamanaṃ 382, 384, Anuddiṭṭhaṃ 18 386, ..., 412, 414 Anuddhaṃsito 426, 442 Aparibhuttaṃ 520, 578 Anuddhaṃseti 198, 256, Aparisaṃkitassa 426, 428, 430 424, 426, 436, 442 Apasādito 340, 342 Anupagamma 26 Apasādeti 238 Anupaddavā 422, 424 Apassāya 90 Anuparigantuṃ 386, Apassenaṃ 164, 168 388, 408, 410 Aputtakaṃ 40, 42 Anupādānāya 44, 46, 258 Appakaṃ 18 Anupubbena 26, 36, Appakilamatho 380, 470, 566 194, 374, 376, 470 Appagghaṃ 540, 544, 628 Anuppādadhammā 04, 08 Appaññattaṃ 18, 42, 568, 570 Anuyuñjati 424, 436, 530 Appaṭibhānā 422 Anuvādādhikaraṇassa 438 Appaṇihitaṃ 212, 218, Anusaññāyamāno 98 224, 226, 232
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Appatirūpaṃ 46, 50, 52, 96, 102, Abhinipphādeyya 550, 552 104, 158, 160, 196, 258, 294, Abhinibbhijjeyya 08 320, 332, 422, 424, 484, 490, Abhinimminissāmi 16 518, 524, 528, 536, 642, 576, 624 Abhinisīdentī 70, 72, Appatīto 424, 426, 436 74, 76, 78, 88, 90, 94 Appatte 200 Abhinne 130, 596 Appapuññā 54, 420 Abhippamodayaṃ 156 Appamattassa 10, 12 Abhiyuñjati 112, 114 Appamāṇikāyo 374, 376 Abhiramassu 32 Appavārito 536, 538, Abhirūḷha 318 540, 542, 544, 624, 626, 628 Abhivādeti 04 Appasannānaṃ 44, 48, Abhiviññāpesi 42 50, 52, ..., 632, 638 Abhivitaritvā 162, 260 Appicchatāya 448 Abhisamito 462 Appicchassa 48, 52, 448, 450 Abhisametāvinī 486, 494 Appitaṃ 538, 544, 622, 626 Abhisaṅkhārikaṃ 420 Appevanāma 38, 424, Abhihaṭṭhuṃ pavāreyya 534 426, 436, 442, 626 Abhihariṃsu 36, 610 Appoṭheti 468, 474 Amutra 10 Abalabalo 468 Amūlakena 198, 424 Abbudaṃ 42 Ayoniso 54 Abbohārikā 260 Ayopatto 594 Abbhañjiṃsu 182 Ayyaputto 36, 40 Abbhaññāsiṃ 12 Arasarūpo 04 Abbhākuṭikā 468 Arahasi 322 Abbhuggañchi 42 Arahaṃ 02, 18 Abbhutadhammaṃ 18, 20 Ariyakena 66 Abbhutaṃ 246, 250, 344 Aruṇuggamane 500, 506, Abyāvaṭena 340 514, 594, 610, 634 Abrahmacariyena 198 Arūpiye 584, 588 Abhabbo 68, 106, 202, 244 Aroganattā 484 Abhayā 422, 424 Alakkhikā 54 Abhikkantaṃ 14 Alamariyañāṇadassanaṃ 198, 200 Abhijjamāne 152 Alaṃkammaniye 484, 486, 490 Abhiniggaṇhāti 298, 310 Alohitā 322 Abhininnāmesiṃ 10, 12 Avacanīyaṃ 462, 464 Abhinippīḷeti 298 Avatthāsi 174, 176, 178
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
A A Avaharaṇacitto 104 Asevanako 156 Avaharati 118, 120 Assamaṇḍalikāsu 14 Avāpuraṇaṃ 292 Assasanto 156 Avāyimaṃ 554, 556, Assāmaṇakaṃ 46, 50, ..., 332 560, 564, 570 Assāmikāyo 374, 376 Avikappito 594 Assu 448, 450, 452 Avicāraṃ 10 Aṃsakūṭena 318 Avijjā 10, 12 Aṃsavaṭṭake 622 Avijjāsavā 12 Ahikuṇapena 152, 154 Aviññussa 66 Avitakkaṃ 10 Ā Avidūre 28, 102, Ākaḍḍhitvā 454, 458, 464, 480 332, 380, 522, 566 Ākārehi 66, 88, 90, 122, 162 Avippavutthe 510 Ākāsaṭṭhaṃ 106, 108, 112, 114 Avilutte 502, 510, Ākiṇṇalomaṃ 326 516, 596, 612, 630, 636 Ākoṭāpeyya 518 Avihesā 96 Ākoṭitā 634 Avītarāgo 18 Āgataphalā 486, 494 Avuttā 520, 578 Āgamehi 22, 84, 528, 548 Asakyaputtiyabhāvaṃ 58, Ādittaṃ 250, 422, 424 60, 62, 64 Ādittāya 46, 52 Asaṅgahīkāni 18 Ādiyeyya 102, 104, Asaddhammaṃ 48, 52 448, 450, 534, 580 Asantaṃ 24, 198, 200, Ādissa 152, 154, 202, 524, 528, 536, 542, 624 320, 322, 324, 326, 514 Asanthatassa 72, 74, 76, 78 Ānāpānasatisamādhi 154 Asappāyāni 160 Āneñjaṃ 254 Asamanuggāhiyamāno 198, 200, Āpaṇikassa 144, 150 202, 424, 426, 436, 442 Āpattādhikaraṇassa 438 Asammuṭṭho 10 Ābhidosikaṃ 36 Asallīnaṃ 10 Āmasanā 296 Asādiyantassa 80, 314 Āmisena 50, 140 Asāraddho 10 Āyatiṃ 04, 08 Asāvetukāmo 66 Āyasmantaṃ 14, 24, 36, Asilomaṃ 248 38, 40, 42, ..., 622, 624 Asuciṃ 256, 258, 518 Āraññako 450 Asutassa 426, 428, 430 Āraddhaṃ 10
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
Ā U Āraddhaviriyena 240 Ukkuṭikaṃ 384, 386, Ārādhanīyo 240, 242 406, 408, 500, 504, Ārāmikabhāvaṃ 58 564, 582, 586, 594, 600 Ālaggetvā 142, 522 Ukkhittaṃ 130, 140 Ālayasamugghātāya 44, 46, 258 Ukkheṭito 214, 218, 220, Ālimpentassa 284 224, 226, 228, 230, 232 Āviñji 318 Uggaṇheyya 580 Āvelaṃ 466, 472 Ugghāṭetvā 292 Āsayo 386, 388, 408, 410 Uccāraṃ 142, 284 Āsavanirodho 12 Uccāresi 176, 178, 318 Āsavasamudayo 12 Uccāliṅgapāṇakadaṭṭhena 88, Āsīvisassa 46, 52 90, 262 Āhatacitto 424, 436, 618 Ucchinnamūlā 04, 08 Āhiṇḍantā 50, 556, 592, 610 Ucchedo 06 Āhiṇḍissāmi 196 Ujjhagghanti 320 Ujjhāyantānaṃ 100, 160, 404, 450, I 528, 532, 540, 548, 554, 556, Ikkhaṇikā 250 562, 584, 592, 596, 598, 610, 620 Iṅghayya 184, 186 Ujjhāyanti 100, 150, Iṭṭhakā 178 160, 246, ..., 632, 636 Itivuttakaṃ 18, 20 Uñchena 14, 376 Itiha 42 Uṭṭhāpesuṃ 182 Itthannāmo 120, 164, 166, Uṭṭhehi 32, 34 384, 386, 406, 408, Utunī 40 454, 458, 460, 464, 466, Uttarattharaṇaṃ 128, 530 480, 504, 564, 582, 586, 600 Uttarāsaṅgo 20, 384, 386, Itthikā 38 406, 408, 500, 504, 506, 522, Itthidhanaṃ 38 564, 572, 582, 586, 594, 600, 634 Itthipaṇḍakā 322, 372, 374 Uttaribhaṅgaṃ 420 Indakhīle 104 Uttarimanussadhammassa 192, Indagopako 96 194, 196 Issāpakatā 250 Uttāresuṃ 142 Uddiseyya 20 U Uddesapariyāpannesu 462, 464 Ukkaḍḍhīyati 616 Uddesaṃ 28, 58, 64, Ukkaṇṭhito 58, 256, 484, 498, 576 60, 62, 64 Uddosito 508
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
U U Udaggo 34, 450 Ubhatovaṇṭikamālaṃ 466, 472 Udañjalaṃ 282, 290 Ummasati 298, 310 Udapādiṃ 10 Ummasanā 296 Udayo 572 Udaravaṭṭiyaṃ 92 E Udānaṃ 18, 20 Ekajjhaṃ 418 Undūrānaṃ 386 Ekatovaṇṭikamālaṃ 466 Upakacchake 92 Ekathālake 468, 472 Upakkhaṭaṃ 536, 538 Ekantaparipuṇṇaṃ 28, 30 Upacikānaṃ 386 Ekantaparisuddhaṃ 28, 30 Upajjhāyaṃ 58, 64 Ekapāpuraṇaṃ 468, 472 Upaṭṭhākaṃ 484 Ekamūlakassa 226, 228, Upaṭṭhānasālāyaṃ 154 264, 268, 270, 274 Upaddutā 374, 376 Ekaṃsaṃ 20, 384, 386, Upanāmeti 14 406, 408, 500, 504, Upanikkhitto 116, 136, 580, 582 564, 582, 586, 594, 600 Upanikkhipanaṃ 164, 168 Ekindriyaṃ 404 Upanijjhāyi 288, 516 Ekuddeso 68, 106, 164, Upanidhi 106, 116 202, 452, 454, 456, 458 Upanissāya 34, 154, Ekūpacāro 506, 510 378, 476, 478 Etarahi 16, 34, 40, Upalāpetvā 50, 140 42, 192, 256, 376, 470, 472 Upavādakā 12 Upasampajja 10, 18 O Upahatindriyo 88 Okkamanti 260 Upādinnarūpe 262 Okkhittacakkhu 468 Upādinno 436, Ocarako 106, 118 442, 444, 446 Ocinitvā 136, 138 Upekkhako 10 Oḍḍi 50 Uppaṇḍuppaṇḍukajāto 42, Otāpente 502 256, 378, 380 Otiṇṇo 294, 320, 332 Ubbijjanti 374, 376 Odakantikaṃ 48, 52, 66 Ubbhakkhakaṃ 324 Odanīyagharaṃ 132 Ubbhatasmiṃ 500, 504, Odātaṃ 260, 264, 506, 512, 514 276, 278, 280, 282, 440, 558 Ubbhujitvā 94 Onirakkho 106, 118 Ubhatobyañjanako 68 Onītapattapāṇiṃ 26, 40
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
O K Onojetha 636 Kaṇḍūvantassa 284 Opātaṃ 164, 168 Kaṇṇakitāni 502 Opuñchāpetvā 38 Kaṇhasappassa 46, 52 Obhatacumbaṭā 346, 348, Katakalyāṇo 158 352, 356, 358, 360 Katakusalo 158 Obhāsantassa 496 Katākataṃ 584, 586 Omako 594 Katikasaṇṭhānaṃ 418 Omasati 298, 310 Katipāhaṃ 34 Omasanā 296 Kattaradaṇḍo 418 Omasavādassa 432, 434 Kattikacorakā 632 Orato 38 Kaddamaṃ 290 Orabbhiko 246 Kappeti 238, 430, Orenaddhamāso 614 432, 484, 490 Orohantā 132, 434 Kappessati 484, 492 Olaṅgheti 298 Kapiñjaro 108 Olambako 110 Kambalaṃ 326, 620 Olīnavilīnā 610 Kammakārī 346, 348, Ovaṭṭikāya 548 352, 356, 358, 360, Ovarake 484, 508 362, 364, 366, 368, 370 Ovassāpenti 612 Kammaniye 10, 12 Osareyya 448, 450 Kammavācā 454, 460, 466, 480 Osādehi 38 Kayavikkayaṃ 590 Osiñcantassa 290, 292 Karaṇīyaṃ 12, 30, 416, 634 Ohāretvā 28, 30 Karamarānītā 348 Ohiyyako 522 Kavāṭena 486, 492 Kāmaparilāhānaṃ 44, 258, 294 K Kāmapipāsānaṃ 44, 46, 258 Kakkasalomaṃ 326 Kāmabhogī 322 Kacche 522 Kāmavitakkānaṃ 44, 46, 258 Kaṭabhaṇḍaṃ 574, 578 Kāmasaññātaṃ 44 Kaṭibhāro 110 Kāyadaḍḍhibahulā 416 Kaṭisuttakaṃ 108 Kāyabandhanaṃ 250, 622 Kaṭiṃ 50, 110, Kāruññādhippāyo 140 128, 260, 262, 288 Kālayuttaṃ 484, 490 Kaṭṭhahārikā 88 Kāsāyāni 28, 30 Kaṇājakaṃ 420 Kāsāvakaṇṭhā 198 Kaṇṭhasuttaṃ 108 Kiccādhikaraṇaṃ 426, 438, 442
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
K K Kicchalābho 522 Kokavighāsaṃ 132 Kitavasso 198 Koṭiyaṃ 108 Kipillikānaṃ 386, 388, Koṭṭetvā 14 408, 410 Kotthaliyā 486, 492 Kilañja 38, 486, 492 Kosakārako 554 Kilamissāmi 34, 192 Kosajjassa 48, 52 Kilinnaṃ 88, 90 Koseyyaṃ 620 Kiso 42, 256, 378, 380 Koḷambe 610 Kismiṃ viya 338, 528 Kīva ciraṃ 498, 512, KH 592, 606, 628 Khaṇena 42 Kukkuccaṃ 42, 44, Khandhabhāro 110 80, ..., 372, 374 Khamanīyaṃ 194, 242, Kukkuṭacchāpakānaṃ 08 380, 470, 566 Kukkurakuṇapena 152, 154 Kharakambalaṃ 326 Kuṭivatthu 384, 386, 388 Kharo 160 Kuṭumbassa 184, 186 Khalikāya 468, 472 Kuṭhāri 198, 374, 382, 384 Khādanīya 24, 26, Kuḍḍamūlaṃ 36 40, 126, 132, 134, Kutettha 24 136, 160, 194, 580, 626 Kudassu 196 Khittacitto 66, 80, 124, Kuddālaṃ 108, 374, 382 172, 234, 282, 314, 460 Kumine 140 Khilajāto 426, 436, 618 Kumbhimukhā 108 Khīṇā 12 Kummāsaṃ 36 Khīyantānaṃ 100, 160, Kulalā 246, 248, 250 404, 450, 528, 532, Kulasuṇhāyo 294 540, 548, 554, 556, 562, Kulūpagaṃ 184, 186, 336 584, 592, 596, 598, 610, 620 Kusacīraṃ 82 Khīyanti 100, 150, 160, Kusalaṃ 200, 452, 246, 250, ..., 632, 636 480, 550, 582, 586 Khīlaṃ 112, 114 Kulasuṇhāhi 294, 468 Khuddamadhuṃ 16 Kūṭāgārasālāyaṃ 26, 90, Khuṃseti 322 152, 192, 556 Kevalaparipuṇṇaṃ 02 G Kesakambalaṃ 82 Gaṇako 96, 98 Kesamassuṃ 28, 30 Gattāni 34, 148
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
G C Gatapaccāgatena 164 Catūhi ṭhānehi 112, 114 Gandharasā 04 Catto 214, 218, 220, Gabbhapātanaṃ 184, 186 224, 226, 228, 230, 232 Garuparikkhārāni 198 Cavitukāmo 58, 60, 62, 64 Garubhaṇḍāni 198 Cālesi 50 Gahapaticīvaradharo 442 Cāvanādhippāyo 432, 434 Gahitāgahitaṃ 600 Cikkhallaṃ 96 Gāthā 18, 20 Ciṅgulakena 468, 472 Gāmadhammaṃ 52, 66 Cittamano 160, 162 Gāmūpacāro 104 Cittarūpaṃ 420, 422 Gīvūpagaṃ 584 Cittasaṅkappo 160, 162 Geyyaṃ 18, 20 Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī 156 Gocariyānaṃ 560 Ciraṭṭhitikaṃ 16, 18, 20 Gonīsādi niviṭṭho 104 Cīvarakālasamayaṃ 628, 630 Gopānasiṃ 146, 178 Cīvaracetāpannaṃ 536, 538, Gopitaṃ 104 546, 548, 550, 552 Gopetuṃ 146 Cīvararajjuyā 108 Gomayena 38 Cīvaravaṃse 108, 134, Gosappi 610 512, 628 Cuṇṇapiṇḍo 590, 626, 638 GH Cutūpapātañāṇaṃ 10 Ghaṭikaṃ 292 Cetāpetvā 536, Ghaṭikāya 468, 472 538, 542, 544, Ghaṭṭāpentassa 286 546, 548, 550, 580 Ghaṭṭetvā 86 Cetiyarukkhaṃ 404, 406 Ghanakataṃ 584 Gharāvāsā 24 CH Ghātento 196 Chagalakaṃ 434 Ghoravisaṃ 46, 52 Chandavāsinī 346, 348, 352, 356, 358, 360, C 362, 364, 366, 368, 370 Cakkabhedaṃ 448, 450, 456 Chandaṃ 456, 458 Cakkhubhūtā 246, 252 Channā 338 Caccaranissitaṃ 386 Chamāyaṃ 148 Catukkabhattaṃ 420 Chambhitattaṃ 38, 154 Catutthaṃ jhānaṃ 10, 202, Chaḷabhiñño 192, 194 210, 226, 232, 234 Chādetvā 180
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
CH T Chupanaṃ 296 Takkavaṇṇaṃ 260 Chupi 84, 318 Takkaṃ 190 Chejjabhejjaṃ 106 Taṅkhaṇikā 344, 348 Taṇhakkhaya 44, J 46, 258 Jaṅghapesanikena 478 Tatiyaṃ jhānaṃ 10, 202, Jatumāsako 582, 584 210, 226, 232 Janapadacārikaṃ 24, 94, 502, 616 Tadahuppanne 514 Jantāghare 132, 286 Tantavāyehi 620, 626 Jāgarantassa 76, 78 Tapanīyā 08 Jāgaro 424, 436 Tapassī 08 Jātarūparajataṃ 40, 42, 580 Tapoguṇā 426, 442 Jānato 12 Tappaccayā 46, 52, 196 Jānissati 22, 448 Tappantu 242 Jāyattane 342, 344, 346 Taracchavighāsaṃ 132 Jārattane 342, 344, 346 Taḷāke 114 Jārassa 322 Tālapakkapālakā 146 Jigiṃse 380 Tālāvatthukatā 04, 08 Jigucchamāno 58, 60, 62, 64 Tāvakālikaṃ 122, 126, Jegucchī 06 146, 148, 526 Jeṭṭho 08, Tikoṭiparisuddhaṃ 450 14, 378, 380 Tikkhattuṃ 42, 380, 382, 522, 640 JH Tiṇakuṭikaṃ 94, Jhānaṃ 10, 200, 96, 98 202, ..., 232, 234 Tiṇahāriyo 94, 96 Jhāpeti 108 Tiṇṇaḍupakaṃ 608 Timbarūsako 132, 136, Ñ 138, 144, 146 Ñatticatutthena 56, 200 Tiracchānakathikā 418 Ñattiyā 454, 460, Tiracchānagatāya 54, 56, 68 466, 480 Tirokaraṇīyaṃ 38 Ñātidāsī 36 Tirokkhā 478 Ñātivyasanena 54 Tirogāmo 338, 340 Tilaphalamattaṃ 66 ṬH Tīretvā 30 Ṭhānārahena 56 Tucchakaṃ 202, 426, 444
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
T D Tuṇhībhāvena 14, 24, 36 Dukkhī 42 Tuvaṭṭenti 468 Duggatiṃ 12, 46, 52, 196 Tekaṭulayāguṃ 148 Duccolā 632 Terasakaṃ 256, 482 Duṭṭhullaṃ 48, 52, 66, 482 Duṭṭhullāduṭṭhullaṃ 322, 332 TH Dutiyapaññatti 54, 104, 160, Thakento 292 200, 260, 344, 500, Thakesi 130 504, 524, 530, 564, 592 Thambhentassa 288 Dutiyaṃ jhānaṃ 10, 202, Tharusmiṃ 468, 474 210, 226, 230, 232 Thalaṭṭhaṃ 106, 108, 112, 114 Dupposatāya 48 Thavikāya 138, 622 Dubbacasikkhāpadaṃ 462 Thālipāke 36 Dubbaṇṇo 42, 256, 378, 380 Thullaccayassa 70, 72, Dubbalyaṃ 54, 56, 58, 80 74, 76, ..., 372, 388, 410 Dubbuddhino 450 Thenosi 102, 104, 106 Dubbhāsitaṃ 444, 446 Theyyasaṅkhātaṃ 102, 104, 106 Dubbhikkho 14, 16, 34, Thometi 322 132, 144, 192, 376 Dubharatāya 48, 52, D 102, 198, 258 Dakavaṇṇaṃ 260, 264, Dummaṅkūnaṃ 48, 54 276, 278, 280, 282 Dummano 42 Dakkho 338 Duranurakkhiyā 382 Dantaponaṃ 106, 116 Dulladdhaṃ 42, 44, 152, 554 Dabba dabbā 424, 436 Dussaddhāpayā 484, 490 Davatthāya 260, 264 Dussayugena 26 Dasapade 468, 472 Dussavaṇijjaṃ 532 Dasāhātikkanto 500 Dussaṃ 126, 128, 382 Dasāhaparamaṃ 498, 500, 592 Dussaṃharesu 382 Dasikasuttam. 590, 626, 638 Dūtaparamparāya 164 Dārukuḍḍikaṃ 96, 98 Deyyadhammo 24, 640 Dārudhītalikāya 80, 84, 316 Devagahadārūni 98, 100 Dārumāsako 582, 584 Desso 380 Diṭṭhadhammikānaṃ 48, 54 Doṇiyo 248 Diṭṭhasaññino 200 Dvattikkhattuṃ 548, 550 Dīghamaddhānaṃ 20 Dvayaṃdvayasamāpatti 48, 52, 66 Dīpeyya 452 Dvīhitikā 192
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
DH N Dhajāhaṭā 346, 348, 352 Nikacca 198 Dhaññakaraṇaṃ 506, 510 Nikkhamitabbaṃ 418 Dhanakkītā 346, 348, 356 Nikkhittāni 18, 20, Dhamanisanthatagatto 42, 194, 98, 100, 224, 502 256, 378, 380 Nikhanīyamāne 486, 492 Dhammavinaya 42, 44, Nikhātaṃ 108 46, 50, 52, 64, 198 Nigaccheyya 46, 52, 196 Dhammaṃ caranto 112, 114, 116 Niccabhattikā 422, 580 Dhammassāmī 96 Nicchaviṃ 246, 250 Dhammiyā 24, 26, 28, Nicchāresi 292 330, 420, 526, 576, 606 Niṭṭhuhitvā 330 Dhammupahāro 164, 172 Nipātesuṃ 184 Dhutaguṇe 34 Nibbāṇāya 44, 46, 258 Dhutāya 448 Nibbāhāpetvā 38, 98 Dhuttikā 320 Nibbujjhanti 468 Dhuraṃ 112, 114, 116 Nibbeṭhenti 424, 436 Dhuvalohitā 322 Nibbhogo 04 Dhovā ti 518, 578 Nimantanaṃ 448, 450 Dhovāpitaṃ 518 Nimanteti 04 Nimittakammaṃ 118, 172 N Nimittaṃ 36, 66, 84, Naggā 528, 530, 612 118, 128, 134, Naggo 80, 82, 614 172, 584, 586 Nacchannaṃ 320, 422, Niyato 22, 490, 496 424, 484, 490 Nirabbudo 22, 42 Naṭṭhacīvaro 530 Nirādīnavo 22, 42 Naṭṭhapattassa 598, 604 Niruttipathe 128, 130 Nappatirūpaṃ 320, 422, Nirodhānupassī 156 424, 484, 490 Nilīyiṃsu 50 Navanītaṃ 168, 610 Nivāsetvā 14, 24, Navarattaṃ 326 26, 36, ..., 580, 608 Navāvutaṃ 326 Nivāsesi 132 Nassareyyāma 100 Niviṭṭhokāso 634 Nāgadante 108 Nisajjaṃ 484, 486, Nātikaḍḍheyyāsi 38 488, 490, 492, 494, 496 Nānāgottā 18, 20, 462 Nisīdanaṃ 130, 570, 590 Nānājaccā 18, 20, 462 Nisīdanasanthataṃ 570
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
N P Nissaggiyena 164, 308, Pacchābhattaṃ 82, 118, 172, 312, 314, 520, 578 246, 374, 420, 422, 522 Nissaṭṭhacīvaraṃ 500, 502 Pacchāsamaṇena 24 Nissaṭṭhapatto 594, 596 Pacchimako 22 Nissaṃsayaṃ 50, 422, 608 Pajahatha 18 Negamassa samayo 548 Pajjhāyantā 422 Netthāraṃ 476 Pajjhāyi 42 Nerayikassa 172, 190 Pañcadhanusatikaṃ 634 Pañcabhesajjāni 610 P Pañcamāsako 102, 122, Pakaraṇe 44, 52, 124, 142, 150 56, 102, ..., 628, 632 Paññatte 24, 26, 36, 38, Pakkanto 380, 382 42, 100, 156, 330, Pakkāmi 14, 24, 568, 570, 580, 608, 624 26, 28, ..., 576, 606 Paññāpeti 22, 418 Pakkhaṃ 452 Paññāsaṃ baddho 546 Pakkhāletvā 82 Paṭavāsinī 346, 348, ..., 370 Pakkhittaṃ 46, 52 Paṭikkamanaṃ 176 Pageva 68, 296, Paṭikkhittaṃ 490, 424, 436, 486 528, 558, 598 Paggayha 452, 454 Paṭiggahesi 582 Paggahena 14, 16, Paṭighātāya 22, 48, 54 34, 192, 376 Paṭicchannaṃ 14, 108, 174, Paṅgacīrena 468, 472 484, 486, 490, 492 Pacanto 196 Paṭicchādetvā 530 Paccakkheyyaṃ 58, 60 Paṭijānamāno 486, 488, 490, 494 Paccayo 18, 20, Paṭijānissanti 100, 160, 294, 330 244, 246, 376, 634 Paṭiññāya 56 Paccassosi 24, 38, 40, Paṭinissaggānupassī 156 244, 416, 420, 606 Paṭinissaggāya 452, Paccāsā 514 454, ..., 478, 480 Paccāharati 348, Paṭinissajjati 480 350, 352, ..., 372, 374, 574 Paṭinissaṭṭho 214, Paccuṭṭheti 04 218, ..., 230, 232 Paccuddhaṭasaññī 510, 636 Paṭibaddhacitto 82, 86, Paccupaṭṭhitaṃ 122, 124 158, 294, 320, 332 Paccūsasamayaṃ 580 Paṭibuddho 80
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Paṭiyattaṃ 636 Pathavyā rājā 104 Paṭivijānantassa 226, ..., 234 Padakkhiṇaṃ 14, 28, Paṭivijāni 326, 328 450, 568, 576, 606 Paṭivinayo 44, 46, 258 Padāletvā 08 Paṭivirataṃ 334 Padumaṃ 110 Paṭiviṃso 136, 142, 580 Panasacorakā 136 Paṭisaṅkhāraṃ 640 Panāmetvā 292 Paṭisallānā 154 Panāmesi 174, 176, 316, 318 Paṭisallīyituṃ 566, 568 Papatā 40, 162 Paṭisāmeti 610 Pappaṭakojaṃ 16 Paṭisāyanīyāni 610 Pabbajeyya 28 Paṭisuṇāti 568 Pabbājaniyakammakatā 476 Paṭo 588 Pabhaggo 252 Paṭṭo 588 Parakkamissati 450, 456 Paṭhamapārājikaṃ 28 Paracittavidū 238 Paṭhamāpattikā 482 Parapariggahitā 104, 122, 124 Paṭhamābhinibbidā 10 Parāmasati 298, Paṭhamābhisitto 100 300, ..., 310, 312 Paṭhavinissitā 16 Parikkhipitvā 38, 378 Paṇḍako 80, 298, .., 326, 334 Paricārento 32, 344 Paṇḍupalāso 106 Paricārehi 32 Paṇāmetvā 20 Pariccatto 580 Paṇidhāya 156, 236, 238 Pariññā 44, 46, 258 Patikaḍḍhati 298, 310 Pariṇataṃ 638 Patimāneti 174, 176 Pariṇāmeyya 638 Patisallīnassa 16, 416 Paripātenti 632 Patisallīyantena 90 paripuñchanto 34 Patisevi 44, 52 Paribbājako 588 Patisevitā 424, 436 Paribhāvitāni 08 Patiseveyya 48, 54, 56 Paribhuñjitabbāni 610 Pattakallaṃ 406, 454 Paribhuttaṃ 234, 520, 546 Pattakkhandhā 422 Pariyāgāro 292 Pattagāhāpako 600 Pariyiṭṭhāya 616 Pattatthavikāya 622 Pariyodāte 10, 12 Pattapariyanto 600, 602 Pariyosānakalyāṇaṃ 02 Pattāḷhakena 468, 472 Pariyosāpeti 404, 414, Patthapatthapulakaṃ 14 556, 558, 560, 566, 572
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
P P Parivatteyyaṃ 16 Paṃsukūliko 34, 442, Parivāsaṃ 260, 482 450, 566, 568 Parivitakko 16, 416 Pāṭidesanīyaṃ 444, 446 Parivuto 28, 196 Pāṇinā 34 Parisuddha 10, 12, 42, Pāṇippahāraṃ 518 44, 46, 50, 52, 54, Pāṇiṃ 16 198, 254, 482, 496, 640 Pāṇupetaṃ 14 Pariseditāni 08 Pātabyataṃ 96 Parihārapathe 468, 472 Pātimokkhaṃ 18, 20, 22, 58, 64 Pallalaṃ 380 Pātukammāya 244, 246 Pavaṭṭetvā 140 Pātubhavanti 22 Pavāraṇā 426, 428, ..., 630 Pātetabbaṃ 180, 584, 586 Pavāritānaṃ 532, Pātenti 476 534, ..., 604, 620 Pātvakāsi 244, 246 Pavāsaṃ 622, 628, 630 Pādaṃ 104, 106, Pavutto 106 116, 118, 318, 574 Pavedaye 198 Pānāgāra 386 Pavedeti 02 Pānāni 160, 194 Pavesentassa 68, 290 Pārato 38 Pasannamukhavaṇṇā 42, 194, 256 Pārājiko 48, 54, 56, 68, 106 Pasādabhaññaṃ 242 Pārivaṭṭakaṃ 524, 526 Passaddho 10 Pāvacane 248, 250, 252 Passasanto 156 Pāvāraṃ 328 Passāvaṭṭhānaṃ 94, 418 Pāsādikāya 448 Passāvamaggo 68, 70, Pāhesi 186, 188, 72, ..., 322, 324 340, 546, 606, 628 Pahāṇaṃ 44, 46 Piṭakaṃ 108 Pahiṇāti 348, 350, ..., 368, 370 Piṇḍacāriko 82, 128, Pahiṇeyya 394, 396, 174, 176, 536, 540, 622 398, 412, 470, 548, 630 Piṇḍapātanīhāraka 152, 566, 568 Pahitattassa 10, 12 Piṇḍapātapaṭikkanto 374 Pahito 346 Piṇḍapātiko 34, 450, 568 Pahīṇā 04, 08 Pitāmahayugā 518, 524, 530, Pahūtajātarūparajataṃ 40, 42 534, 538, 542, 576, 626 Pahūtadhanadhaññā 34 Pitāmahaṃ 38 Pahūtamacchakacchapo 252 Pipāsavinayo 44, 46, 258 Pahūtavittūpakaraṇaṃ 34 Pivanti 194, 468
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
P PH Piṃsitvā 14 Pharati 510 Pīṭhe 108, 130, 134 Phalakacīraṃ 82 Pīṇindriyā 194, 256 Phalake 18, 20 Pītisukhaṃ 10 Phassaṃ 310, Pīḷentassa 288 312, 314 Pucimanda 02 Phāṇitaṃ 108, 168, Puñjakitaṃ 146 582, 586, 610 Puñje 38 Phāsulantarikāhi 246 Puṇḍarikaṃ 110 Phuṭṭhā 54 Puttadārassa 194 Phuseyya 448, 450 Puttabhātukā 522 Phoṭṭhabbabhogā 04 Punabbhavābhinibbatti 08 Phoṭṭhabbūpahāro 170 Pupphaṃ 40, 112, 138 Pupphaṃsā 40 B Pupphāvaliyaṃ 290 Bahidvārakoṭṭhake 568 Pubbaṇhasamayaṃ 26, 580, 608 Bahukaraṇīyā 24, 100 Pubbannanissitaṃ 386 Bāhāparamparāya 318 Pubbannaṃ 112 Bāhāyaṃ 36, 42 Pubbabhāsino 468 Bāhuliko 450 Pubbarattāpararattaṃ 54 Bāhullāya 450, 610 Pubbenivāsānussatiñāṇāya 10 Bāhusaccamahattaṃ 22 Purāṇadutiyikā 38, 40, 42, Bimbohanaṃ 146, 198, 44, 84, 90, 94, 316, 516 292, 418, 556, Purāṇavohāriko 102 558, 560, 566, 572 Purāhaṃ haññāmi 98 Bilaṅgadutiyaṃ 420 Purisaguttiṃ 106 Bījakaṃ 40, 42 Purisatthakaraṃ 374, 376, 382 Buḍḍhapabbajito 94 Purisadammasārathi 02 Buddhapamukhaṃ 26 Purisūsabho 90 Buddhānubuddhānaṃ 18, 20 Pettikaṃ 38 Byākātuṃ 240 Pesakārehi 620, 626 Brahmacariyaṃ 02, 12, Pesalānaṃ 48, 54 16, 18, ..., 198, 256 Pokkharavane 290 Brahmaññaṃ 100, 160, 294, 330 Posessati 62 BH PH Bhaṅgaṃ 620 Phandāpeti 108, 110, ..., 122, 124 Bhaṇḍikābaddhāni 512, 628
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
BH M Bhaṇitassa 204, Matapatikā 330 206, ..., 232, 234 Mattaṃ jānitvā 532, Bhattakiccaṃ 36 534, 596, 598 Bhattagge 174, 420 Madanimmadanāya 44, 46, 258 Bhattuddesakaṃ 416, 418 Madhukatelaṃ 610 Bhadro 56 Madhugoḷakaṃ 148 Bhavāsavā 12 Manasākattha 18 Bhākuṭikabhākuṭiko 468 Manasikāya 468, 472 Bhāvanānuyogamanuyuttā 54, Manāpo 30, 32 152, 154 Manussaviggahapārājikāpatti 438 Bhāvaṃ 206, ..., 234 Manussaviggaho 162 Bhikkhācariyaṃ 56 Mandamando 468 Bhikkhupaccatthikā 70, 72, Maraṇavaṇṇaṃ 158, 160, 162, 174 74, 76, 78 Mahaddhanā 34 Bhinnapaṭadharo 56 Mahallakaṃ 406, 408 Bhinnasaññī 596 Mahābhogā 34 Bhisiṃ 134, 146, 556, Mahicchatāya 48, 52 558, 560, 566, 572 Mātikānaṃ 500, 506, 514 Bhiṃsanake 18 Mātugāmassa 46, 288, 332, 488 Bhuttāviṃ 26, 40 Mātumattikaṃ 38 Bhuttokāsaṃ 634 Mārakāyikā 152 Bhummaṭṭhaṃ 106, 108, 112, 114 Mālāvacchaṃ 466, 470, 472, 478 Bhummattharaṇaṃ 530, 556, Milakkhassa 66 558, 560, 566, 572 Mihitapubbaṅgamā 468 Bhūtapubbaṃ 18, 378, Muggappahāraṃ 518 380, 382 Mucchitā 40 Bhedanasaṃvattanikaṃ 452 Muṭṭhassati 260 Bhogavāsinī 346, ..., 370 Mudupiṭṭhiko 84 Bhogavyasanena 54 Mudubhūte 10, 12 Muddhappasannā 90, 92 M Musalaṃ 174 Makkaṭī 50 Muhuttikā 346, 348, ..., 368, 370 Makkhikāmadhu 610 Muhuttena 42 Maṅkubhūtā 422 Mūlaṭṭhassa 118, 120, Majjhekalyāṇaṃ 02 164, 166, 172 Mañcapīṭhabhisibimbohanaṃ 292 Mūlapaññatti 48, 102 Mañjarikaṃ 466, 472 Methunaṃ 42, 44, ..., 492
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
M R Methunadhammaṃ 66 Rahogatassa 16, 416 Medavaṭṭi 150 Rahosaññī 164, 166 Medhāvī 338 Rāgavirāgāya 44, 46, 258 Mokkhacikāya 468, 472 Rājabhoggo 548, 550 Mokkhādhippāyo 314 Rāji 600 Moghapurisa 46, ..., 638 Rāhassaṃ 48, 52 Riñcanti 470, 472, 576 Y Rūparasā 04 Yathākammūpage 10, 12 Rūpiyacetāpakaṃ 586 Yathāgocaro 56 Rūpiyachaḍḍako 582, 586 Yathājacco 56 Rūpiyasikkhāpadaṃ 580 Yathāputto 56 Rūpūpahāro 164, 170 Yathābhirantaṃ 26, 376 Yathāyuttena 386, 408, 410 L Yathārandhaṃ 420 Lacchanti 34 Yathāvajjena 468, 472 Labujacorakā 136 Yathāvihārī 56 Lambī 84 Yathāsīlo 56 Lābhaggamahattaṃ 22 Yācanabahulo 374, 376, 382, 562 Lāmako 600 Yādiso 56 Lāsenti 468, 472 Yāpanīyaṃ 194, 380, 470, 566 Liṅgehi 66 Yāvatatiyakā 516 Līnamano 42 Yāvatihaṃ 482 Lūkhacīvarā 632 Yāvadatthaṃ 54, 88, 90, 248, 256 Lūkho 42, 256, Yuttayogena 242 278, 380 Lūnaṃ 144 R Lekhāya 164, 168, 448 Raṅgamajjhe 468, 474 Leḍḍupāto 104 Rajakattharaṇaṃ 102, 104, 126, 128 Leṇaṃ 606 Rajakehi 126 Lesamattaṃ 436, 440 Rajjubandhanena 106 Leso 440 Rajantiyo 576 Lokavidū 02 Rañjanakāḷakaṃ 556 Loṇasovīrakaṃ 192 Raṭṭhapiṇḍo 198 Lomahaṃso 38, 154 Rattāni 578 Lohakumbhi 198 Rathakena 468, 472 Lohamāsako 582, 584 Rasarasā 04 Lohitakā 152, 260, ..., 282
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
V V Vaṭaṃsakaṃ 466, 472 Vijāyeyyaṃ 186 Vatiṃ 112, Vijitaṃ 04 114, 130 Vijjācaraṇasampanno 02 Vaṭṭupacchedāya 44, 46 Viññattibahulaṃ 374, Vaṇṇavā 42, 194, 256 376, 382, 562 Vattukāmo 226, Viññāpeti 58, 228, 230 60, 62, 64, 66, Vattuvissārakassa 230 530, 532, 534, 598, 600 Vatthiṃ 286 Vitakketha 18 Vanappati 116 Vitacchenti 246, 248, 250 Vanto 214, ..., 232 Vitudanti 246 Vasaladhammaṃ 48, 52 Vitthataṃ 538, 544, Vasalaṃ 330 622, 626 Vasātelaṃ 610 Viditvā 14, 194 Vasīmhi 210, ..., 224 Viddhaṃseti 18, 20 Vassaṃvuttho 24, 94, Vidhamati 18, 20 194, 374, Vidhūtikaṃ 466, 472 468, 470, 628 Vinaṭṭhaṃ 500, 504, 512 Vassikasāṭikā 612, Vinicchinissanti 418 614, 616 Vinidhāya 204, Vambheti 322 206, ..., 232, 234 Vākacīraṃ 82 Vinidhāya bhāvaṃ 206, ..., 234 Vātapāno 292, 610 Vinipātaṃ 12, 46, 52, 196 Vātamaṇḍalikāya 130 Vinītavatthu 80, ..., 372 Vāyāpeyya 620, 626 Vinīvaraṇaṃ 218, ..., 232 Vālakambalaṃ 82 Vipateyya 04 Vāḷayakkhavihāraṃ 188 Vipariṇataṃ 296, 322, 332 Vikappanūpagapacchimaṃ 500, Vipallāso 16 524, 530, 618, 626 Vipācentānaṃ 100, 160, Vikirati 18, 20 404, 450, 528, 532, Vigatūpakkilese 10, 12 540, 548, 554, 556, 562, Vigato 10, 12 584, 592, 596, 598, 610, 620 Vigarahi 44, Vipāceti 146, 52, ..., 632, 638 160, ..., 624 Vicchikānaṃ 386 Vippakatā 402, 404, Vijaṭentiyo 576 414, 556 Vijaṭehi 578 Vippaṭipajjanto 434
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
V V Vippaṭipādesuṃ 92 Viheṭhayissati 522 Vippaṭisārī 42, 44, 88, Vītikkamo 162, 260 120, 122, 152, Vītisāretvā 04 166, 236, 240, 588 Vutto vajjehi 138 Vippavuttha 506, Vutthā 24, 94, 194 510, 634 Vusitaṃ 12 Vippasannachavivaṇṇo 42, 256 Vejjikāya 478 Vibbhamissāmi 90, 150, 476 Veṭhanaṃ 108, Vimuccittha 12 130, 150 Vimokkhaṃ 200, Veṇī 296 218, ..., 230, 232 Vedanaṭṭānaṃ 460 Viramatha 462, 464 Vedallaṃ 18, 20 Virāgāya 44, 46, ..., 332 Vediyi 88 Virājenti 246, Venayiko 06 248, 250 Vepurisikā 322 Viriyārambhassa 48, Vepullamahattaṃ 22 52, 448 Vematiko 298, Virūḷhiyā 202 300, ..., 638 Vilaggaṃ 176 Veyyākaraṇaṃ 18, 20 Vilīvakāraṃ 180 Veyyāvaccakaro 546, Vivaṭṭakappe 10 548, 550 Vivarāpetvā 38 Verañjabhāṇavāro 26 Visakkiyena 164 Vevacanāni 66 Visaññogāya 258 Vehāsaṭṭhaṃ 106, Visahāmi 38, 40 108, 112, 114 Visaṃyogāya 44, 46 Voropeti 164, 166, 172 Visaṃvādeti 372 Vissasanto 134, 618 S Vissāsaṃ 126, 502, Sauddesaṃ 10 510, 516, 526, Saupādānāya 44, 46, 258 596, 612, 632, 636 Sakkharadhotapāṇi 378 Vissāsagāhī 122, 134 Sakaṭehi 38, 98 Vihāracīvaraṃ 530 Sakadāgāmiphalaṃ 212, 218, Vihāraparibhogaṃ 146 222, 236, 230, 232 Vihārapekkhikāyo 90, 320 Sakapitunivesanaṃ 36, 38 Vihāravatthu 114, 176, 178, Sakasaññī 122, 132, 134, 136 198, 404, 406, 408, 410 Sake 24, 96
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Sakkhaliyo 132 Satthena 140, 168 Saṅkāmeti 110, 112, Sadevakaṃ 02 114, 116, 118 Saddamanussāvesuṃ 42, Saṅkāmessāmi 16 380, 382 Saṅketakammaṃ 172 Saddaheyyuṃ 246, 252 Saṅkhalikabandhanena 106 Saddūpahāro 164, 170 Saṅkhalikhitaṃ 28, 30 Saddhādeyyaṃ 258 Saṅkhasevālapaṇakaṃ 462 Saddhivihārikā 58, Saṅgaṇikāya 48, 52 64, 150, 238, Saṅgāyissanti 418 442, 474, 566, 616 Saṅghaphāsutāya 48, 54, 570 Saddheyyavacasā 486, Saṅghabhedāya 450, 488, 492, 494 456, 458 Santappesuṃ 40 Saṅghasuṭṭhutāya 48, 54, 570 Santappetvā 26 Saṅghāṭi 250, 422, Santamattānaṃ 198 468, 474, Santaruttarena 502 506, 588, 634 Santikāya 468, 472 Saṅghāṭipallatthikāya 422 Santuṭṭhassa 48, Saccaṃ 24, 36, 44, 52, 448 50, ..., 632, 638 Santhatabhāṇavāro 54 Sacchākaṃsu 42 Santhatasammutiṃ 564 Sacchikatvā 02 Santhataṃ 554, ..., 570 Sacchikatasaññino 200 Sandati 252 Sajotibhūto 46, 52, 250 Sandassito 420, 526 Sañcarittaṃ 342, 344, Sandassesi 330, 420, 346, 374, 382 526, 576, 606 Sañcicca 158, 160, Sandiṭṭhā 94, 192 162, 172, 174, 314, 418 Sandissanti 202 Sañcetanikā 258, 260 Sandassetvā 24, 26 Saññācikāyo 374, 376 Sannidhikārakaṃ 610 Saṇhaṃ 536 Sannipātāpetvā 44, 52, Sattāhaparamaṃ 610 102, 104, 158, Sattiyo 248 160, 258, 294, 320, 332, Satthahārakaṃ 158, 342, 376, 424, 436, 472, 576 160, 162 Sannisajjaṃ 146 Satthā 02 Sapadānaṃ 36, 608 Satthuvaṇṇo 582, 584 Sapadānacāriko 34
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Saparikkamanaṃ 382, Sampajjalitāya 46, 52 388 Sampajjalito 250 Saparidaṇḍā 346, 348 Sampannaṃ 04, 16 Sappikumbhiṃ 142 Samparikiṇṇo 190, 192 Sabyañjanaṃ 02 Sampavāretvā 26 Sabrahmakaṃ 02 Sampavāresuṃ 40 Sabrahmacārīhi 64 Sampahaṃsetvā 24, 26 Sabhāgānaṃ 418 Sambodhiparāyaṇo 22 Sabhāye 506 Sambhattā 94, 192 Samaññā 56, 160 Sambhāvessati 238 Samaṇakuttakassa 152 Sambhinnā 322 Samanubhaṭṭhā 460 Sammannitabbā 384, 406, Samanubhāsitabbo 452, ..., 480 416, 582, 586, 600 Samasikkhatā 68, Sammanitabbo 406 164, 202 Sammappadhāno 204, 212, Samādapito 420, 216, 218, 222, 526, 606 224, 226, 228, 230, 232 Samādahaṃ 156 Sammāsambuddho 02 Samādapetvā 24, 26 Sammiñjitena 468 Samādapeyya 160 Sammodamāno 192, 194, Samādisati 390, ..., 414 196, 452, 454, 456, 458 Samānasaṃvāsako 452 Sammodi 04, 372 Samānasīmāyaṃ 452 Sarasi 100, Samānācariyakaṃ 58, 64 424, 436 Samāpajjṃ 204, 488, Sarāgāya 44, 46, 50, 494, 586, 590 52, 258, 294, 320, 332 Samārakaṃ 02 Sarāmi 60 Samāhite 10, 12 Sarīrabandhanena 68 Samukkheṭito 214, Salākāvuttā 14, 16, 34 218, ..., 232 Salākahatthena 468, 472 Samuttejito 420, Sallekhassa 48, 526, 606 52, 448 Samuttejetvā 24, 26 Sallekhāya 448 Samudācarati 242 Sasurena 342 Samudācareyya 198, 200 Sassamaṇabrāhmaṇiṃ 02 Samullapanto 484, 490 Sassuyā 342 Samūhaneyya 56 Sahadhammena 462, 464
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Sahadhammikaṃ 462, 464 Sāsaṅkasammatāni 634 Saṃyogāya 44, 46 Sāsapatelaṃ 610 Saṃvaṭṭakappe 10 Sikkhamānāya 92, 520, Saṃvaṭṭavivaṭṭakappe 10 524, 526, 578 Saṃvidahitvā 118, 142 Sikkhāsājīvasamāpanno 56 Saṃvidāvahāro 106, 118 Sikhariṇī 322 Saṃsaraṇanissitaṃ 386 Sitassa pātukammāya 244, 246 Saṃsīdati 326 Siddhaṃ 422 Sākāraṃ 10 Silaṃ 176, Sākuṇiko 246 178, 180 Sājīvaṃ 56 Silāyaṃ 14 Sāṇaṃ 620 Sītodako 252 Sāṇipasibbake 38 Sīvathikaṃ 86 Sāṇipākārena 486, 492 Sīsacchinno 68, 236 Sātodako 252 Sīsabhāro 110 Sātthaṃ 02 Sīsābhitāpo 182 Sāditabbaṃ 534 Sīsūpagaṃ 584 Sādiyati 70, Sukarā 14, 16, 34, 192, 72, ..., 582 376, 528, 536, 540, 624 Sādiseyya 448, 450 Sukhaṇo 322 Sāpateyyaṃ 40, 42, 148 Sukhaparibhaṭo 30, 32 Sāmaññaṃ 100, 160, Sukhedhito 30, 32 294, 330 Sugatavidatthiṃ 382, Sāmaṃ 96, 164, 330, 384, 570, 572 394, 396, 398, 412, 434, Sugato 02 550, 552, 616, 618, 620, 638, 640 Suṅkaghātaṃ 106, 116 Sāyanīyāni 160, 194 Suññataṃ 212, 218, Sārakkhā 346, 348, 224, 226, 232 364, 368 Suññāgāragato 156 Sāratto 82, 84, Suññāgāre 200, 202, 288, 294, ..., 334, 516 204, 232, 234 Sārambhaṃ 384, 386, Suṇisābhogena 340, 342 388, 390, ..., 412, 414 Suṇeyya 28 Sārāṇīyaṃ 04 Suddhe 432, Sāre 22 434 Sāretabbo 548, 550 Suttaṃ (9 thể loại) 18, 20 Sālimaṃsodanaṃ 14 Suttaṃ (qkpt) 70, 72, 74, 76
Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1 - Thư Mục Từ Đặc Biệt
S S Suttaṃ (chỉ sợi) 538, 620, 622, 624 Setughāto 14, 194 Suttārūḷhaṃ 108 Senāsanacārikaṃ 50, 502, Suddhakāḷakānaṃ 556, 512, 570, 628 558, 560 Sotāpattiphalaṃ 212, 218, Suddhikavārakathā 224 222, 226, 230, 232 Supitvā 54, 256 Sotāpanno 22, 192 Suppavāyitaṃ 622, 626 Svākkhāto 42, 44, Supposatāya 48, 52 46, 50, 52, 54 Subharatāya 48, 52 Svātanāya 24, 36420 Sumutto 64 Sumuhutto 322 H Sulayo 322 Hatthismiṃ 468, 474 Suvitacchitam. 622 Hananto 196 Suvilekhitam. 622 Hammiyaṃ 506, 508 Susikkhito 96 Haraṇakaṃ 106, 116 Sūkariko 150, 248 Harāyamāno 58, 60, 62, 64 Sūnāgharaṃ 132 Haritattāya 106 Sūnānissitaṃ 386 Haritena 38 Sūsū 378 Hiraññaṃ 60, 62, Seṭṭho 08, 14 108, 538, 550 Setaṭṭhikā 14, 16, 34, 192 Hīnāyāvattitvā 38, 40
--ooOoo--
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ
Công Đức Thành Lập
1. Ven. Khánh Hỷ và Phật tử chùa Bát Nhã
2. Quỹ Hùn Phước Visākhā
3. Gia đình Phật tử Visākhā An Trương
4. Gia đình Phật tử Trương Đình Nguyên & Huỳnh Ngọc Hạnh
5. Bà Quả Phụ Phạm Vũ Điềm - Pháp danh Diệu Đài
6. Bà Phật tử Diệu Giới và các con cháu
7. Gia đình Phật tử Lương Xuân Lộc & Lê Thị Thu Hà
8. Gia đình Phật tử Phạm Trọng Độ & Ngô Thị Liên
9. Gia đình Phật tử Lý Hoàng Anh
10. Gia đình Phật tử Nguyễn Văn Hòa & Minh Hạnh
11. Gia đình Phật tử Hồ Hoàng Anh
12. Phật tử Diệu Bình và Gia đình Phạm Thiện Bảo
13. Gia đình Phật tử Phạm Thị Thi & Châu Thiên Hưng
14. Gia đình Phật tử Phạm Xuân Lan & Trần Thành Nhơn
15. Cư sĩ Liên Tâm (Phan đình Quế)
16. Ái nữ Chú Nguyễn Hữu Danh
17. Gia đình Phật tử Khánh Huy
18. Ái nữ Cô Lê thị Tích
19. Cô Võ Trân Châu
20. Cô Hồng (IL)
Công Đức Hộ Trì 1. Ven. Dr. Bodagama Chandima (Một bộ Tam Tạng Sri Lanka in tại Taiwan)
2. Phật tử Tống Thị Phương Lan (Một bộ Đại Tạng Kinh Việt Nam)
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 01 - PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU I -
Công Đức Bảo Trợ
Nhóm Phật tử Philadelphia (do Phật tử Thanh Đức đại diện)
Phật tử chùa Kỳ Viên (Hoa Thịnh Đốn) và Thích Ca Thiền Viện (California - USA)
Phật tử Thiền Viện Bát Nhã (Canada)
Nhóm Phật tử chùa Phật Bảo - France (do Phật tử Lê Quí Hùng đại diện)
Gia đình Phật tử Missouri
Công Đức Hỗ Trợ
Sư Cô Huệ Phúc
Tu Nữ Jinaputta - Diệu Linh
Bác Diệu Hiền
Một Phật tử ẩn danh
Phật tử Lý Ngọc Hoa
Phật tử Trần Hương-Nga
Phật tử Phạm Thị Thảo (Australia)
Phật tử Phượng Dinh và thân mẫu
Phật tử Lê Thị Hồng Trâm Pd. Duyên Hạnh
G.Đ. Ngô Đ . Châu (Minh Quang & Diệu Minh)
Phật tử Diệu Minh, Diệu Từ, Diệu Huệ (Finland)
CÔNG TRÌNH ẤN TỐNG TAM TẠNG SONG NGỮ PĀḶI - VIỆT
PHƯƠNG DANH THÍ CHỦ Ấn Tống Tam Tạng Song Ngữ tập 01 - PHÂN TÍCH GIỚI TỲ KHƯU I -
Công Đức Bảo Trợ
Hòa Thượng Chơn Trí (Chùa Pháp Vân, California)
Đại Đức Chánh Kiến
Thầy Thích Minh Hạnh (Chicago)
Phật tử Kiều Công Minh
Gia đình Phật tử Phạm Trọng Độ & Ngô thị Liên
Phật tử Minh Phương
Gia đình Phật tử Trần Minh & Thúy Hoa
Phật tử Nguyễn Công Bình và Thân Mẫu Trà thị Hối
Công Đức Hỗ Trợ
Ven. Minh Hạnh
Đại Đức Giác Hạnh
Đại Đức Minh Sang
Sư Cô Liên Đạt
Một Phật tử ẩn danh
Samadhi Nhựt Quang
Phật tử Lê Thị Liêu
Phật tử Vinh Quang
Phật tử Trần Thị Ngọc Yến (Pd Tâm Nguyện)
Phật tử Văn Thị Phương Dung (Pd Tâm Hương)
Phật tử Văn Thị Yến Dung (Pd Diệu Thư)
DANH SÁCH PHẬT TỬ CHỦA KỲ VIÊN (Washington D. C.) & THÍCH CA THIỀN VIỆN (Riverside, CA):
Chúc Giới & Chúc Nguyên, Phật tử Diệu Minh, G.Đ. Ngô Đ. Châu (Minh Quang & Diệu Minh), Phật tử Minh Phương, Phật tử Nga và Tấn, Phật tử Ngâm và Phục, Samadhi Nhựt Quang, Phật tử Tài và Linh, Phật tử Trang Cang, Phật tử Trinh, Đồng, Thảo, Thuận.
GĐ. PHẬT TỬ MISSOURI: Phật tử Lý Hà Vinh, Phật tử Phạm Đức Long, Phật tử Lê Thị Trang
DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện): Ba lần vào tháng 5, tháng 9, và tháng 12 năm 2008
Hứa thị Liên Pd. Diệu Bạch (3 lần), Nguyễn văn Huỳnh Pd. Tâm Thiện, Gđ. Nguyễn Trọng Nhân, Gđ. Nguyễn Trọng Luật, Gđ. Nguyễn thị Xuân Thảo, Gđ. Nguyễn thị Xuân Trinh, Phan Thông Hảo Pd. Hoằng Trí (3 lần), Lưu Kim Chi Pd. Mỹ Trí (3 lần), Gđ. Quang Thoại Liên Pd Thuần Ngọc, Lê thị Sinh Pd. Diệu Trí (3 lần), Đặng Phước Châu Pd. Tâm Nghĩa, Nguyễn thị Rắt Pd. Tâm Thạnh (3 lần), Gđ. Đặng Kim Phụng Pd. Tâm Trì, Gđ. Đặng văn Minh Pd. Quảng Phước, Gđ. Đặng văn Hùng, Gđ. Đặng Kim Nga Pd. Tâm Mỹ, Gđ. Đặng Kim Mai Pd. Tâm Đồng, Gđ. Đặng Kim Thi Pd. Tâm Thơ, Gđ. Đặng Thế Hòa Pd. Tâm Hiền, Đặng Thế Luân Pd. Tâm Pháp, Hồ Kinh và Ngụy Kim Pd. Diệu Hảo, Gđ. La Kim, Gđ. La Phối và Trần thị Dung Pd. Đắc Huệ, Gđ. La Tiểu Phương, Gđ. La Nhuận Phương, Gđ. La Nguyễn thị Hường, Gđ. Ngụy Hinh Pd. Nguyên Huy, Gđ. La Song Hỷ Pd. Nguyên Tịnh (3 lần), Gđ. Trương Trung Thành, Gđ. Trương Đoàn Viên, Gđ. Trương Xuân Viên, Gđ. Trương Đông Mỹ Pd. Nguyên Thoại, Ngụy Trí An Pd. Nguyên Bình, Phạm Xuân Điệp, Ngụy Mỹ An Pd. Nguyên Như, La Nhuận Niên Pd. Thiện Duyên, Lưu Hội Tân Pd. Ngọc Châu, Gđ. La Quốc Cường, La Mỹ Hương Pd. Diệu Hoa, Gđ. La Mỹ Hoa, Gđ. La Quốc Hùng Pd. Huệ Minh, Gđ. La Quốc Dũng, Gđ. La Mỹ Phương Pd. Ngọc Hợp, Gđ. La Mỹ Anh Pd. Diệu Lạc, Gđ. La Mỹ Hạnh Pd. Diệu Tịnh, Gđ. La Quốc Minh Pd. Huệ Minh, La Quốc Tâm Pd. Huệ Đạt.
.
DANH SÁCH PHẬT TỬ PHILADELPHIA (do Phật tử Thanh Đức đại diện): Ba lần vào tháng 5, tháng 9, và tháng 12 năm 2008
Gđ. Ngụy Khai Trí Pd Nguyên Tuệ, Gđ. Ngụy Phụng Mỹ Pd. Nguyên Quang, Gđ. Ngụy Mộng Đức Pd. Nguyên Tường, Gđ. Ngụy Mỹ Anh Pd. Nguyên Văn, Gđ. Lưu Trung Hưng, Gđ. Lưu Mỹ Lan Pd. Ngọc Thiện, Gđ. Lưu Ngọc TâmDương Tô Pd. Ngọc Phát, Huỳnh Ngọc Phương, Cung Khẩu Phát, Ngụy Chánh Nguyệt, Cung Việt Cường, Cung Việt Đức, Cung Ngọc Thanh, Trần Thành, Phạm Thị Thới (Switzerland), Ô. Bà Nguyễn Hữu Phước, Nguyễn thị Ký Pd Diệu Nhã (3 lần), Nguyễn Thanh Trung (2 lần), Nguyễn Thị Lan Anh, Nguyễn Thị Bích Thủy, Nguyễn Thị Bích Sơn, Gđ. Lý Trung Tâm, Gđ. Trần Thị Bé Pd. Diệu Chơn, Bùi thị Sáng Pd Diệu Minh, Nguyễn Thanh Hải Pd. Minh Hội, Nguyễn Thanh Vũ Pd. Quảng Trí, Nguyễn Thị Thanh Mai Pd. Diệu Hoa, Vũ Thế Phương Trường, Đỗ Thị Dung Pd. Diệu Hạnh, Gđ. Đỗ Đào Thu & các con, Nguyễn Huỳnh Hoa Pd. Nhựt Huỳnh Hoa, Nguyễn Bạch Cúc Pd. Thanh Đức (3 lần), Trần Thị Bích Thủy Pd. Diệu Hảo, Trần Quốc Việt Pd. Thiện Đạt, Đoàn Việt Nga Pd. Quảng Anh (2 lần), Phạm Thị Thu Hồng Pd. Huệ Tịnh (2 lần), Đặng Thị Gái Pd. Tâm Thành (2 lần), Dương Thị Chiểu Pd. Diệu Hương, Phan thị Nhứt Pd Diệu Tâm, Gđ Dương văn Tài, Nguyễn thị Vẹn Pd Tâm Toàn, Nguyễn thị Thanh Hương Pd Diệu Thanh, Nguyễn Thị Thanh Mỹ Hà Pd. Diệu Hằng, Nguyễn Hữư Bảo Toàn Pd. Thiện Tánh, Nguyễn Thị Hà Mỹ Linh Pd. Diệu Thảo, Nguyễn Thị Diễm Thúy Pd. Ngọc Duyên (3 lần), Đoàn Văn Hiểu Pd. Thiện Phúc, Nguyễn Duy Thanh Pd. Huệ Trí, Nguyễn Duy Phú Pd. Huệ Đức, Nguyễn Diễm Thảo Pd. Huệ Nhân, Đoàn Hiểu Junior Pd. Minh Hạnh, Đoàn Tommy Pd. Huệ Lành, Evans Lan Pd. Diệu Anh, Đạo Tràng Bát Quan Trai, Chùa Giác Lâm (Lansdowne, PA), Phật Tử & Ban Trai Soạn Chùa Giác Lâm (Lansdowne, PA), Ô. Bà Trà Kiễu, Ô. Bà Dương Thảo, Cô Phạm Nga, Cô Phùng, Cô Thanh Lớn, Bà Tư, Nguyễn Linda, Phan Thị Thu Pd. Diệu Nguyệt, Nguyễn Ngọc Hương Pd. Chơn Thanh, Đặng Thị Hà Pd. Diệu Hương, Phật tử Ngọc Như, Phật tử Huệ Hiếu , Nguyễn James Pd. Huệ Hiền, Nguyễn Ngọc Hạnh Pd. Diệu Mỹ, Nguyễn Thị Ngọc Phượng Pd. Hiếu Nghĩa, Trương Thị Tuyết Thu Pd. Diệu Phước, Phan Hoàng Lan Pd. Gwa Phan.