📜 Giảng Sư
Kho kinh › Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)

Tập 6 — Devadatta Muốn Chƣởng Quản Tăng Đoàn

Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh) · 33,911 ký tự · ~31 phút đọc
🏠 📜

Muốn Chƣởng Quản Tăng Đoàn

Sau mùa an cƣ thứ ba mƣơi bảy tại Đông Phƣơng Lộc Mẫu, đức Phật đột ngột ôm bát cùng với Ānanda, hai vị đại đệ tử và một số vị trƣởng lão khác, chừng mƣơi vị, lên đƣờng, xuôi hƣớng đông nam. Lúc này đức Phật đã bảy mƣơi hai sƣơng tuyết, sức khoẻ có yếu đi nhƣng trông vẫn còn dẻo dai nhƣ cỗi lão mai. Tôn giả Ānanda đi hầu bên, trông thấy bƣớc chân thong dong khoẻ khoắn của đức Phật, ngài cảm thấy rất an lòng. Chƣ vị trƣởng lão khác, ai đầu tóc cũng đã muối tiêu nhƣng vẫn còn phƣơng phi, xƣơng kính nhƣ tòng, nhƣ bách. Lần này, đức Phật và phái đoàn lại lên núi Linh Thứu. Lúc đi ngang qua vƣờn xoài của thánh y Jīvaka, đức Phật và chƣ vị trƣởng lão ghé vào bên trong và dừng chân giây lát. Chƣ tăng nơi này du phƣơng vắng cả. Cũng là nhân duyên lạ lùng, vị thánh y đang có mặt ở đây, ông đang hái thuốc để bào chế một số phƣơng dƣợc đặc biệt cho hoàng cung. Gặp đức Phật và chƣ đại thánh tăng, ông mừng quá, loay hoay tìm nƣớc rửa chân, dâng nƣớc uống và sắp xếp chỗ ngồi.

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 171

Khi đâu đó đã xong xuôi, thánh y Jīvaka ngồi bên chân, hầu Phật: - Mấy năm đức Thế Tôn vắng mặt nơi này, tình trạng giáo đoàn tại kinh thành Rājagaha rất lộn xộn; và tại hoàng cung của đức vua Bimbisāra cũng không đƣợc yên ổn. Nơi nào lửa và khói cũng đang âm ỉ với dấu hiệu bất an... - Ừ, ông cứ nói tiếp đi! - Bạch Thế Tôn! Sau lần mới đây, khi hai vị tôn túc Sāriputta và Mahā Moggallāna vừa rời khỏi Trúc Lâm thì tôn giả Devadatta đã lộ rõ ý đồ lãnh đạo giáo đoàn thay đức Tôn Sƣ. Hiện tại, tôn giả ấy đã hình thành đƣợc một vây cánh rất lớn rộng. Có ba lực lƣợng đƣợc xem là khá mạnh mẽ đang ủng hộ và tiếp sức thêm tham vọng cho tôn giả ấy. Thứ nhất là thái tử Ajātasattu, không biết làm sao mà lại có đức tin rất mãnh liệt đối với tôn giả Devadatta. Nếu đức vua Bimbisāra tôn kính tuyệt đối đức Thế Tôn nhƣ thế nào thì thái tử cũng tôn kính Devadatta tuyệt đối nhƣ vậy. Vừa mới rồi, thái tử đã xây dựng cho Devadatta một tu viện lớn rộng bên kia dãy núi Gayāsīsa (Tƣợng Đầu sơn); và năm ba hôm lại cung cấp cả chục xe lƣơng thực và đồ dùng đủ loại cho Tăng chúng ở đấy chừng trên dƣới ba trăm vị. Thứ hai, tôn giả ấy kéo theo một số tỳ-khƣu có trình độ pháp học nhƣng cả tin, nhẹ dạ để tham mƣu và làm tai mắt, tay chân cho mình, đó là các vị Tôn giả Kokālika, Kaṭamoraka-tissa, Khaṇḍade-viyāputta và Samudadatta... Thứ ba, do tôn giả ấy rất thông minh và có tài hùng biện nên đã quyến dụ rất đông tín đồ, lại còn lôi cuốn về phía “giáo hội” của mình khá nhiều phú hộ, gia chủ hữu danh cung cấp tứ sự thêm cho mình nữa... Tôn giả Sāriputta nói với vị thánh y: - Đúng nhƣ vậy đó, này Jīvaka ! Ông đã trình bày vấn đề rất chính xác. Tôi đã thấy rõ một vài sự kiên liên hệ và đã thƣa bạch lên đức Tôn Sƣ rồi. Lúc ở Trúc Lâm, có một số đệ 172 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

tử của tôi đã bị nhóm của Devadatta dụ dỗ. Chúng nói rằng, cách giáo huấn của đức Thế Tôn đã cũ kỹ, lạc hậu rồi, không còn thích ứng với thời đại mới nữa. Giáo pháp gì mà đã trên ba mƣơi năm rồi mà chỉ nói lui, nói tới tứ niệm xứ, ngũ uẩn, thập nhị nhân duyên...! Đã trên ba mƣơi năm rồi mà chỉ nói tứ đế, bát chánh đạo... nghe mãi cũng nhàm tai! Quốc độ này, quốc độ kia càng ngày càng thịnh mãn về vật chất, nó đem đến những hạnh phúc cần thiết nhất định cho con ngƣời. Vậy thì giáo lý mới phải dạy cho con ngƣời cách thức tìm ra của cải xã hội, phải đi sâu vào các lãnh vực nhƣ kinh tế, nghề nghiệp đa dạng, cả hôn nhân gia đình và cả chính trị nữa... Tôn giả Devadatta rất khôn ngoan, biết rõ tâm lý của quần chúng ham giàu, chạy theo tƣ lợi, danh vọng nên ông ta phát triển các giá trị tại thế để đáp ứng mơ ƣớc cho phần đông. Đấy là tà đạo biện minh cho chánh đạo! Đấy là đạo thế gian chứ không còn là xuất thế gian! Lại nữa, mấy vị tỳ- khƣu thuộc nhóm Devadatta còn nói rằng: Ở Gayāsīsa, chƣ tăng khỏi phải lang thang buổi đói, buổi no đi trì bình khất thực; đã có thái thử Ajātasattu cúng dƣờng đầy đủ mọi nhu cầu nhƣ vật thực, thuốc trị bệnh, sàng tọa, giƣờng nệm, bơ, đƣờng, sữa, mật... không thiếu thứ gì. Chƣ tăng nhàn hạ, thảnh thơi, chỉ còn lo pháp học , pháp hành mà thôi! Còn nữa, tôn giả ấy biết, thái tử Ajātasattu trƣớc sau cũng làm vua nên đã tìm cách “nắm đầu” thái tử trƣớc. Khi mà thái tử ủng hộ Devadatta thì các giới thƣơng buôn đánh hơi giỏi nhất, cũng sẽ ủng hộ cho Devadatta để lấy lòng thái tử, sẽ có lợi cho việc kinh doanh, buôn bán làm ăn sau này! Đức Phật nhè nhẹ gật đầu: - Sự việc xảy ra đúng là nhƣ vậy. Tôn giả Sāriputta lại thƣa với đức Phật: - Và có điều cuối cùng, quan trọng nhất, chúng đệ tử vừa cho biết, là Devadatta đã cố ý chia rẽ Tăng khi tổ chức tụng giới riêng trong hai kỳ uposatha - bạch đức Thế Tôn! Minh Đức Triều Tâm Ảnh 173

- Ừ, Nhƣ Lai cũng đã biết nhƣ vậy. Thánh y Jīvaka tỏ vẻ lo lắng: - Đức Thế Tôn biết, nhị vị thƣợng thủ của giáo hội biết, nhƣng con vẫn bất an. Những gì xảy ra, con biết dù có động trời đi chăng nữa cũng không thể làm cho đức Tôn Sƣ e ngại. Ngọn núi chúa Suneru không dao động nhƣ thế nào thì đức Tôn Sƣ cũng an nhiên y nhƣ vậy. Do con thƣờng hay vào trong cung chăm lo sức khoẻ cho đức vua và hoàng gia nên mới đây, con biết phong phanh một đôi điều bí mật. Đấy là thái tử Ajātasattu muốn sớm làm vua để thực thi mộng bá chủ, bá quyền của mình. Hiện Ajātasattu rất nôn nóng, thấy vua cha tại vị quá lâu, không biết thái tử có âm mƣu soán đoạt ngôi vua không nữa! Tôn giả Devadatta cũng vậy, tâm ý là muốn lãnh đạo giáo đoàn thay thế đức Tôn Sƣ nên sớm hôm hay ra vào tƣ dinh của thái tử, bàn bạc thầm lén gì đó có vẻ rất ám muội. Có lẽ những ý tƣởng, kế hoạch gì đó ở trong đầu thái tử là do Devadatta phác thảo, chỉ bày. Con cảm thấy sợ hãi, có cái gì đó xảy ra liên luỵ đến Tôn Sƣ và phƣơng hại đến tăng đoàn. Xin đức Thế Tôn lƣu ý. - Ừ, đúng vậy! Nhƣ Lai biết nên Nhƣ Lai và chƣ đại trƣởng lão đột ngột về đây. Cảm ơn ông đã quan tâm đến Nhƣ Lai và giáo hội nên đã cho Nhƣ Lai biết rõ tình hình. Tuy nhiên, dù đấy đều là những việc quan trọng, nhƣng ông nên nhớ rằng, trên thế gian này, không có uy lực nào có thể phƣơng hại đến Nhƣ Lai và giáo pháp của Nhƣ Lai đƣợc đâu. Chuyện có hung dữ thế nào chăng nữa thì nó cũng xảy ra đúng nhân duyên và quả của nó, ông đừng lo! Thánh y Jīvaka cảm thấy an tâm, từ giã về hoàng cung còn đức Phật và chƣ trƣởng lão lại bộ hành lên núi. Mặc dù bao năm nay, đƣờng lên Linh Thứu đã đƣợc đức vua Bimbisāra cho sửa sang nhƣng hễ sau mùa mƣa lũ lại bị xói mòn thành khe thành rãnh trở lại. Tuy leo núi khó khăn nhƣng đức Phật cứ từ từ, chậm rãi, hơi thở điều hòa, tay bát 174 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

tay gậy vẫn có vẻ thung dung. Chƣ vị trƣởng lão cũng vậy, dốc núi thì cao mà ai cũng có vẻ thảnh thơi nhƣ đi dạo mát! Tại đỉnh núi Linh Thứu, đức vua có xây cất cho đức Phật một hƣơng thất, nhỏ nhắn thôi nhƣng trông rất xinh xắn, hài hòa, bao năm rồi mà vẫn còn vững chãi giữa mƣa nắng tuyết sƣơng. Chƣ đại trƣởng lão thì ai cũng có những hang đá cho riêng mình. Họ nghỉ ngơi ít hôm. Tại đây, vào dịp thuận tiện, đức Phật nói chuyện với chƣ vị trƣởng lão, và câu kết là nhƣ sau: - Giáo pháp của Nhƣ Lai trên thế gian này đã sắp hoàn thành giai đoạn cuối cùng của nó trên cuộc đời này. Rồi Nhƣ Lai, rồi chƣ vị cũng sẽ ra đi theo định luật tự nhiên của thế giới hữu vi sinh diệt, chẳng có gì phải cƣỡng cầu, chẳng có gì phải trầm tƣ. Pháp và Luật của Nhƣ Lai giảng thuyết đây đó suốt ba mƣơi bảy năm qua đã gần đủ cho mọi căn cơ và trình độ học chúng, chỉ cần một thời gian bổ túc nữa là nó sẽ toàn mãn, khả dĩ so sánh với giáo pháp của chƣ Chánh Đẳng Giác quá khứ! Đƣa đôi mắt bi từ nhìn chƣ vị “lão tăng” , đức Phật lại sách tấn: - Hãy cùng đi với Nhƣ Lai để vƣợt qua một vài gian nan, trở ngại nữa, là chúng ta đã làm hết công việc phải làm trên cuộc đời này, hỡi những “chú ngựa già” uy mãnh và kiêu hùng của Nhƣ Lai! Ai cũng mỉm nụ tiếu sanh tâm. Rồi phái đoàn lại xuống núi, về Trúc Lâm tịnh xá. Chợt đâu, nƣờm nƣợp mấy hôm sau, tăng chúng đệ tử của chƣ tôn giả Sāriputta, Mahā Moggallāna, Mahā Kassapa, Upāli, Ānanda... từ các nơi nhƣ Sāvatthi, Kapilavatthu, Koliya, Kosambī, Vesāli... không biết do ai thông tin mà cuồn cuộn nhƣ sông suối đổ về Trúc Lâm hơn hai ngàn vị; họ âm thầm hậu thuẫn cho đức Tôn Sƣ và giáo hội đó chăng?

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 175

Hôm kia, có lẽ đã chuẩn bị đâu đó sẵn sàng, tôn giả Devadatta dẫn một hội chúng chừng ba bốn trăm vị tỳ-khƣu từ tu viện Gayāsīsa về Trúc Lâm tìm gặp đức Phật, ông ta cất giọng có vẻ cao ngạo: - Bạch đức Thế Tôn! Lúc này Thế Tôn niên trƣởng đã cao, sức đã yếu(1), đệ tử thấy đức Thế Tôn nên nghỉ ngơi, tịnh dƣỡng là phải lẽ. Còn công việc của giáo hội, hãy để cho con làm chƣởng quản, chăm sóc và lãnh đạo chƣ tăng. Đức Phật biết rõ tâm địa cùng mƣu đồ bất chánh của ông, cất giọng khuyến cáo: - Này Devadatta! Nhƣ Lai cũng chƣa hề nghĩ là Nhƣ Lai sáng lập ra một giáo hội rồi làm giáo chủ giáo hội ấy. Nhƣ Lai là một đạo sƣ, chỉ là một ngƣời dẫn đƣờng, tầm thƣờng và đơn giản thế thôi. Còn trách nhiệm về việc chăm sóc Tăng-già ƣ? Ngay chính hai vị đại đệ tử của Nhƣ Lai, Sāriputta và Mahā Moggallāna; về trí tuệ, tƣ cách, phẩm hạnh của họ đều ƣu việt, đƣợc coi là gần nhƣ ngang hàng với Nhƣ Lai, nhƣng Nhƣ Lai cũng chƣa hề nghĩ là sẽ giao phó giáo hội cho hai ông ấy chƣởng quản. Còn ông là ai, ông là gì mà đòi lãnh đạo giáo hội? Ông tƣởng rằng giáo hội thánh hạnh này để cho một kẻ liệt tuệ, thiếu tƣ cách, thiếu phẩm chất nhƣ ông chƣởng quản hay sao? Tất cả mọi việc làm của ông, ngoài ánh sáng hay trong bóng tối, Nhƣ Lai đều thấy rất rõ ràng! Chẳng có gì có thể che giấu đƣợc Nhƣ Lai đâu, ông nên biết nhƣ vậy! Ông hãy đi đi! Từ rày về sau, trong giáo pháp này không có chỗ cho ông nữa - một kẻ cuồng vọng! Do đức Phật không chấp thuận yêu cầu của Devadatta, nên ông ta cảm thấy bất mãn, căm thù ngài. Và cũng bắt đầu (1) Ở tƣ liệu nào cũng nói nhƣ vậy, nhƣng, chúng ta lƣu ý: Đức Phật và Yasodharā cùng tuổi; Devadatta là anh ruột của Yasodhrā, vậy thì ông ta tối thiểu cũng lớn hơn đức Phật một hoặc hai tuổi? Thế thì câu nói, đức Thế Tôn đã già yếu – thì Devadatta lại càng già yếu hơn?!!!

176 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

từ đây, Devadatta vạch ra một chiến lƣợc, rồi từng bƣớc, từng bƣớc đi theo chiến thuật, kế sách đã tính toán sẵn, hầu giết hại đức Tôn Sƣ. Khi Devadatta đi rồi, đức Thế Tôn cho gọi ngay tôn giả Sāriputta, dạy rằng: - Ông, Mahā Moggallāna cùng với chƣ đệ tử, hãy đi khắp thành Rājagaha công bố về tất cả những hành động bất chánh, cố ý chia rẽ tăng của Devadatta. Và xác định cho mọi ngƣời hay rằng, Devadatta đã ở ngoài giáo hội tăng đoàn; việc làm của ông ta sau này là trách nhiệm của chính ông ta, chứ không còn liên hệ gì đến Nhƣ Lai, liên hệ đến tăng chúng cũng nhƣ giáo pháp của Nhƣ Lai nữa! Tôn giả Sāriputta ngại ngần: - Trƣớc đây, cũng tại kinh thành Rājagaha này, đệ tử đã từng đi công bố cho mọi ngƣời hay về phẩm hạnh trang nghiêm, trong sạch của Devadatta rồi. Lẽ nào, hôm nay đệ tử lại tuyên bố ngƣợc lại? - Trƣớc đây, ông công bố về Devadatta nhƣ thế có đúng sự thật không? - Thƣa, đúng sự thật. - Vậy bây giờ ông đi công bố những điều Nhƣ Lai vừa nói, có đúng sự thật không? - Thƣa, đúng sự thật. Đức Thế Tôn liền phán: - Vậy thì các ông hãy đi công bố đi! Đệ tử của Nhƣ Lai bao giờ cũng nói đúng sự thật cả! “Phán lệnh” của đức Phật – dù trƣờng hợp nào cũng y cứ trên sự thật nhƣ vậy đó!

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 177

Thái Tử Ajātasattu Hành Thích Vua Cha

Khi nghe tin đức Phật cho hai vị thƣợng thủ giáo hội cùng chƣ đệ tử đi công bố trong thành Rājagaha về hành động chia rẽ tăng của mình, dù không chính thức dùng thuật ngữ trục xuất, cũng nổi bật sự việc là Devadatta bị đuổi khỏi giáo hội tăng đoàn; hay đƣợc tin này, ông ta tức giận nhƣ điên, nhƣ cuồng... Trƣớc đây đã hơn một năm rồi, Devadatta đến bệ kiến thái tử Ajātasattu để tìm ngƣời có quyền lực hậu thuẫn ý đồ mờ ám của mình. Ông đã lòe bịp vị thái tử nhiều dã tâm, nhiều tham vọng nhƣng ngây thơ này, bằng cách trổ một vài món pháp lực nho nhỏ. Nghe hoàng hậu Videhi kể lại với thánh y Jīvaka khi ông sang chữa bệnh cho bà. Bà nói: Một cận sự của thái tử cho biết rằng, hôm đó, tôn giả Devadatta hóa phép một con rắn độc to lớn, dữ tợn quành quanh cổ ông ta với cái lƣỡi độc thò ra, làm cho thái tử vô cùng kinh sợ. Quả nhiên, Ajātasattu hoàn toàn khiếp phục bởi pháp thuật của Devadatta nên thái tử đã tình nguyện hỗ trợ đắc lực trong khả năng quyền hạn có sẵn.

178 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Ngƣời cận sự còn nghe rõ ràng Devadatta mở lời thuyết phục thái tử nhƣ sau: - Ngƣời có chí lớn không câu nệ tiểu tiết cùng những đạo đức nhân nghĩa tầm thƣờng trên thế gian. Trong tƣơng lai, quyền lãnh đạo châu Diêm-phù-đề nầy ở trong tay thái tử và bần đạo. Chỉ có hai chúng ta thôi! Vậy thì thái tử hãy mau mau giết vua cha mà lên ngôi, sau đó, tranh đoạt thiên hạ. Tuy nƣớc Kosala hiện giờ là bá chủ chƣ hầu nhƣng về thực lực kho lẫm và binh bị, Sāvatthi kia không thể bì với Rājagaha của chúng ta đƣợc. Vả lại, thái tử có lợi thế, mẹ của thái tử vốn là em gái của đức vua Pāsenadi nƣớc Kosala; chị gái của vua cha vốn là hoàng phi của đức vua Kosala. Vậy ta sẽ có mƣu kế nội công, ngoại kích mà kẻ thù sẽ không ngờ tới. Nhƣ vậy, phần của thái tử sẽ rất dễ dàng chu toàn đại sự. Còn bần đạo, đầu tiên, bần đạo sẽ giết ông sa- môn Gotama để nắm trong tay quyền lãnh đạo Tăng-già. Nhƣ thái tử biết đấy, bần đạo có chút phép mọn thần thông biến hóa, biết việc quá khứ, vị lai; vậy chuyện thành công và vinh quang sau này của chúng ta là sự thật đƣơng nhiên không cần bàn tới nữa. Thế rồi, do danh vọng tối ám che mờ lƣơng tri, do quá tin tƣởng kẻ hoa ngôn, xảo ngữ, thái tử đã có một hành động vô cùng xấu xa, tội lỗi... Tuy việc đƣợc giữ kín, đức vua không muốn cho ai hay biết, nhƣng hoàng hậu Videhi biết, và rồi thánh y Jīvaka cũng biết. Nên mấy hôm sau, thánh y Jīvaka lại ghé Trúc Lâm, dáng vẻ hối hả tìm gặp đức Phật, và thƣa bạch: - Thái tử Ajātasattu đã hành động soán nghịch thật rồi. Hôm kia, đội quân cấm vệ của đức vua phát giác thái tử lén lút vào cung trong đêm khuya, họ chận lại để lục soát thì tìm thấy một thanh gƣơm giấu trong áo bào. Quân cấm vệ dẫn

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 179

thái tử đến gặp vua ở tẩm phòng(1), cùng với thanh gƣơm và kể lại tự sự. Đức vua nghiêm khắc hỏi: - Con có biết mang gƣơm vào cung, trong đêm khuya là bị tội chém đầu không? - Tâu phụ vƣơng, con biết. - Hóa ra con muốn giết phụ vƣơng sao? - Đúng vậy! Con muốn hành thích phụ vƣơng, vì con muốn làm vua. Con đã lớn tuổi rồi. Đức vua Bimbisāra lặng ngƣời giây lát: - Muốn làm vua thì ta sẽ để cho con làm vua, cớ sao lại phải giết ta? Chỉ cần con nói ngay một tiếng thì ta sẽ thoái vị, nhƣờng ngôi cho con liền ngay mà! Thái tử Ajātasattu cúi đầu: - Con không biết nhƣ vậy. Con đã ngu si, dại khờ làm việc bất hiếu, xin phụ vƣơng tha tội cho con! Quan sát nét mặt của thái tử, vua biết việc này có cái gì khuất tất ở đằng sau nên hỏi tiếp: - Ai xúi giục con làm việc đại nghịch bất đạo này? Thái tử nín lặng. Đức vua bảo quân cấm vệ ra ngoài rồi tra xét thái tử một cách gắt gao, cuối cùng, thái tử mới tiết lộ đấy là Devadatta. Đức vua cho thái tử hồi cung. Sau đó, thấy việc hệ trọng nên ngay trong đêm, đức vua cho triệu tập các vị quan lão thần thân tín rồi kể lại cho họ nghe việc soán nghịch của thái tử. Một vị tâu: - Phép nƣớc thì phải nghiêm, là phải chém đầu thôi, tâu bệ hạ! Một vị khác:

(1) Phòng ngủ.

180 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

- Đồng ý là vậy! Nhƣng xét về gốc tội thì phải luận đến kẻ chủ mƣu! Thái tử chỉ là kẻ tòng phạm thôi, tâu bệ hạ! Một vị khác nữa: - Vậy thì phải giết hết để răn đe. Cả thái tử, cả Devadatta, và cả những ai liên hệ trong âm mƣu này nữa, tâu bệ hạ! Đức vua trầm ngâm, lát sau, ông nói: - Trẫm không thể xuống tay hay ra lệnh giết con mình dù nó phạm tội không thể dung tha. Còn về Devadatta thì đức Đạo Sƣ và nhị vị thƣợng thủ giáo hội đã công bố khắp kinh thành là không còn chịu trách nhiệm gì trƣớc những hành động của ông ta nữa. Dù Devadatta ác độc, đã xúi giục thái tử làm điều vô luân, vô đạo nhƣng ông ta cũng đang quàng chiếc y vàng, biểu tƣợng cho ngọn cờ của bậc thánh hạnh, trẫm không dám đụng đến đâu. Lại nữa, Devadatta còn là anh ruột của vị thánh ni Yasodharā, là anh rể của thái tử Siddhattha trƣớc đây nữa! Một lão thần biết sự khó xử của đức vua hiền thiện nên góp ý: - Chỉ có đức Thế Tôn là sáng suốt nhất, sao bệ hạ không đến Trúc Lâm thỉnh thị ý kiến của ngài? Biết đâu sẽ có một giải pháp lƣỡng toàn, vừa nghiêm đƣợc phép nƣớc vừa không đụng chạm đến Devadatta một cách quá đáng? Đức vua yên lặng một lát: - Chuyện này mà đƣợc đồn đãi ra ngoài cũng không hay ho gì. Thôi, trẫm và các khanh giấu kín chuyện này đi, coi nhƣ không có gì xảy ra. Ngay ngày mai, trẫm sẽ xuống chiếu cho trăm họ hay biết rằng, trẫm sẽ thoái vị và truyền ngôi cho thái tử, thế là yên! Các khanh về đi! Chƣ vị lão thần muốn góp ý do không vừa lòng việc truyền ngôi cho thái tử nhƣng đức vua đã xua tay, nhƣ đã quyết định rồi; họ thở dài, cúi đầu bƣớc ra, lòng ai cũng nặng trĩu. Minh Đức Triều Tâm Ảnh 181

Đức Phật Tẩy Chay Lễ Đăng Quang

Khi việc công bố đức vua Bimbisāra thoái vị, sẽ truyền ngôi cho thái tử Ajātasattu và sau đó là lễ đăng quang vƣơng vị vừa đƣợc thông tin truyền đi khắp nơi; chỉ mới hai hôm sau là Devadatta đã có mặt tại hoàng cung. Rồi Devadatta lại thầm thì gì đó với thái tử, khi thì thái tử lắc đầu, khi thì thái tử gật đầu có vẻ rất bí mật, thánh y Jīvaka cho cho biết nhƣ vậy. Trƣớc ngày lễ đăng quang, phái đoàn sứ giả của thái tử đến Trúc Lâm mời thỉnh đức Phật, chƣ đại trƣởng lão tham dự - nhƣng ngài từ chối, còn nghiêm khắc nói rằng: - Ở nơi nào có cái gì đó ám muội, ác đức và bất minh thì ở đó, Nhƣ Lai và chƣ đại trƣởng lão sẽ không bao giờ bƣớc chân tới, chƣ vị hãy về nói lại với thái tử nhƣ vậy. Sau đó, đức Phật triệu tập chƣ vị đại trƣởng lão, nói rằng: - Các ông hãy cho thông tri khắp tất cả mƣời tám đại tu viện, tịnh xá trong và ngoài kinh đô Rājagaha - rằng là, trong ngày lễ đăng quang của thái tử, không một vị tăng vị ni nào trong giáo hội của Nhƣ Lai đƣợc phép vào hoàng cung dự lễ. Chúng ta là ngƣời xuất gia phạm hạnh, không

182 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

nên tham dự những công việc triều chính phức tạp với nhiều ý đồ, nhiều tham vọng bất chánh của thế gian. Và quả đúng nhƣ câu nói khá rõ ràng của đức Phật, ngày mai đăng quang thì tối hôm ấy, thái tử cô lập vua cha ở trong một biệt điện với mấy lớp khóa; và bắt bỏ ngục một số quan lão thần khác. Ngày lễ đăng quang rất huy hoàng và trọng thể. Đèn đuốc, cờ xí, bàn hoa đƣợc treo và bày biện khắp nơi, từ thành phố đến cung điện. Devadatta và chúng đệ tử của ông chừng ba bốn trăm vị tỳ-khƣu đã phụ giúp việc này việc kia cho thái tử rất nhiệt tình. Nghiễm nhiên, Devadatta bây giờ chƣa tự xƣng là giáo chủ nhƣng rõ ràng là đang đóng vai giáo chủ để hộ pháp cho vƣơng triều! Hoàng hậu Videhi và thánh y Jīvaka biết rõ việc đức vua bị giam lỏng và các lão thần bị nhốt ngục; họ rất đau lòng nhƣng chỉ tâm sự với nhau rất kín đáo, nếu không, Devadatta mà biết thì ông ta cũng xúi thái tử nhốt họ luôn. Khi đã bị mê mờ về danh vọng và quyền lực thì bọn chúng đâu còn nghĩ gì về lẽ hiếu đạo và nhân nghĩa ở đời? Hoàng hậu nói với vị thánh y: - Tôi bị cung nữ tay chân của thái tử theo dõi nên không rời đi đâu đƣợc. Hay là ngài vì tôi đến gặp đức Thế Tôn, kể lại chuyện đức vua bị cô lập, các lão thần bị nhốt ngục, xem thử đức Tôn Sƣ có dạy bảo gì không? Jīvaka nói: - Lệnh bà hãy yên tâm, chúng ta không cần đi đến Trúc Lâm trong lúc này, nguy hiểm lắm! Hãy ẩn nhẫn cái đã. Đức Tôn Sƣ đã biết tất cả cái gì xảy ra ở đây, khi ngài từ chối không tham dự. - Ừ, quả đúng vậy thật! - Lệnh bà hãy cho ngƣời âm thầm lắng nghe những cuộc họp bàn giữa thái tử và Devadatta. Tôi còn sợ bọn ngƣời vô

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 183

lƣơng tri kia nhốt ngục đức vua vĩnh viễn và họ thủ tiêu luôn các vị lão thần đó! Hoàng hậu Videhi rùng mình ớn lạnh, than dài: - Ôi! Trời ôi! Chúng đã mất hết nhân tính rồi! Trong lúc ấy, khi cuộc lễ diễn ra, cả trăm vị quan đƣơng triều, hằng ngàn gia chủ hữu danh, phú hộ, triệu phú; và đại diện cả hằng trăm nhân sĩ, trí thức, đạo sĩ, giáo chủ và các tôn giáo - họ không thấy đức vua cùng các vị lão thần uy tín thì bóng tối hoài nghi chợt phủ mờ trong mắt họ. Lại nữa, tại sao cuộc lễ quan trọng, lớn lao nhƣ thế này mà lại vắng mặt đại sa-môn Gotama và chƣ đệ tử của ngài? Họ đặt câu hỏi và quần chúng cũng đặt câu hỏi? Ngoại trừ một số ngƣời muốn ủng hộ tân quốc vƣơng để tìm kiếm danh lợi thì ở lại tham dự, còn đa phần họ tuần tự, lặng lẽ rút lui. Họ bất phục và họ âm thầm chống đối. Và sau khi biết rõ, đức Phật và giáo hội của ngài đã tỏ thái độ bất hợp tác, tẩy chay triều đình mới thì quần chúng, cả trí thức và bình dân đều tỏ ra hả dạ. Từ đây, họ lại còn phân biệt đƣợc đâu là giáo đoàn của Devadatta sống trong tà mạng bất chính và đâu là giáo đoàn của đức Phật cùng tăng ni thánh hạnh của ngài. Sau lễ đăng quang, đức vua Ajātasattu đƣợc tay chân báo cáo về sự âm thầm chống đối của dân chúng, họ “hùa theo” ông Gotama thì ông ta rất giận dữ. Tuy nhiên, ông ta còn bình tĩnh để suy nghĩ rằng, tuyệt đối cái ông Phật kia không thể đụng đến đƣợc! Đụng đến đức Phật và giáo hội của ngài là đụng đến đức vua Kosala hùng mạnh và cả trăm tiểu quốc châu Diêm-phù-đề này nữa. Chƣa nói đến binh lực tất cả các nƣớc hợp quần và sự trừng phạt của họ, mà chỉ cần một lệnh cô lập ngoại giao, cô lập giao thƣơng, kinh tế... là Māgadha đã sống dở, chết dở rồi! Cho đến lúc này thì quân sƣ Devadatta cũng bó tay, không còn mƣu kế. Ông nghĩ, tất cả đều do ông Gotama mà ra cả. Chỉ có kế thƣợng sách là giết ông ta mà thôi! 184 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Giết Phật Bằng Cung Nỏ Và Lăn Đá

Sau khi cho ngƣời theo dõi, biết đức Phật vào khoảng buổi chiều thƣờng hay tọa thiền nơi khu rừng yên vắng bên sau Trúc Lâm; Devadatta bèn nhờ tân quốc vƣơng Ajātasattu tuyển chọn một số tay thiện xạ về cung nỏ rồi bí mật chia làm ba toán. Ông ra lệnh cho toán thứ nhất chuẩn bị cung nỏ tốt, vẽ bản đồ, lối đi, lối về, chỗ ẩn nấp, nơi đức Phật tọa thiền... rất tỉ mỉ, chu đáo; nghiêm lệnh là mỗi ngƣời một phát tên là phải trúng đích; đƣợc thì trọng thƣởng, thất bại là bị chém đầu! Toán thứ hai ông cũng triệu tập bí mật, không cho toán thứ nhất biết rồi ông dặn bảo cách khác. Toán thứ ba cũng dặn riêng, không cho toán thứ hai biết. Thế rồi, sau khi đã sắp xếp chu đáo, không còn một sơ hở nào, tuần tự ba toán thiện xạ tuân lệnh lên đƣờng, theo bản đồ chỉ dẫn. Toán thứ nhất, đến nơi, họ hờm sẵn cung nỏ núp sau những lùm cây rậm. Sau khi đám lá đƣợc vẹt ra, họ nhìn thấy một sa-môn tƣớng hảo quang minh, đang ngồi tĩnh tại và uy nghiêm nhƣ một vị thần linh, khuôn mặt trong sáng, mát mẻ và từ hòa hết mực. Họ sợ hãi, nghĩ thầm: “Ngƣời này là sa-môn, có thể là đức Phật, đang đƣợc các đức vua, các vị đại bá hộ và dân chúng rất kính trọng và

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 185

ngƣỡng mộ. Rõ ông ta là ngƣời hiền chứ không phải kẻ ác. Làm sao chúng ta có đủ can đảm giết ông ta?” Đức Phật biết chuyện, từ xa, ngài cất giọng dịu dàng: - Các con đừng sợ, hãy đến đây với Nhƣ Lai, rồi Nhƣ Lai sẽ nói chuyện cho mà nghe! Âm hƣởng từ bi của tiếng nói ấy làm cho những tay xạ thủ, vốn không phải là kẻ ác, đồng buông thõng cung nỏ; chúng đến quỳ bên chân đức Phật, thú nhận và sám hối về ý định giết đức Đạo Sƣ. Dùng Phật nhãn, đức Thế Tôn thấy chúng có duyên lành nên ngài đã thuyết ngắn gọn một thời pháp tế độ. Nghe xong, toán cung thủ phát khởi đức tin trong sạch, chứng đắc Nhập Lƣu thánh đạo và là những cận sự nam từ đây cho đến trọn đời. Sau đó, đức Phật nói: - Bây giờ, muốn an toàn sanh mạng, các con đừng trở lại theo lối cũ nhƣ sự chỉ dẫn của bản đồ, vì ở đấy sẽ có toán cung thủ khác đang rình sẵn chờ giết các con để bịt miệng! Toán cung thủ vập đầu xuống: - Đức Thế Tôn sau khi đã mở con mắt sáng cho chúng con, lại còn cứu mạng chúng con nữa. Ơn đức ấy là vô lƣợng. Chúng con sẽ đi lối khác trở về thành phố, không những lối cũ đƣờng mòn trong rừng kia chúng con không trở lại, mà lối cũ đƣờng mòn đầu quân làm lính, sử dụng cung nỏ để giết vật, giết ngƣời... chúng con nguyện sẽ không bao giờ trở lại nữa. Đức Phật tán thán: - Lành thay! Thật là rất tốt vậy. Đảnh lễ bái biệt đức Thế Tôn xong, toán thiện xạ hồi đầu hƣớng thiện này, bẻ gãy cung nỏ, quăng tuốt vào rừng sâu, với dáng đi chậm rãi, thanh thản khuất sau đƣờng mòn ngƣợc chiều. Toán thiện xạ thứ hai, đông ngƣời hơn, đƣợc lệnh rình giết toán cung thủ thứ nhất nhằm để diệt khẩu, nhƣng 186 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

Devadatta bảo với họ, chúng là tội phạm nguy hiểm của triều đình. Nhƣng đợi chờ quá lâu chẳng thấy tăm hơi, nóng lòng, toán thiện xạ này bỏ chỗ đi tìm. Đức Phật biết chuyện, ngài độ họ giữa đƣờng, nói rõ cho họ nghe mƣu kế của Devadatta và vua Ajātasattu; và những kẻ mà toán này chờ giết đều là kẻ vô tội thuộc toán cung thủ thứ nhất nhƣ thế nào. Sau đó, đức Phật thuyết một thời pháp, đặt họ vào Dự Lƣu quả, cho thọ trì quy giới rồi bảo đi theo lối khác mà trở về. Toán thứ ba cũng tƣơng tợ vậy, nhƣng sau khi mở con mắt pháp cho họ, cho quy y, đức Phật lại nói: - Riêng các con thì trở về chỗ cũ y nhƣ lời dặn. Các con cứ nói thật tất cả cho tên tỳ-khƣu Devadatta xấu ác ấy biết. Các con vẫn an toàn tánh mạng. Khi những tay thiện xạ về kể lại cho Devadatta nghe về tình hình của ba toán cung nỏ, theo lời kể của đức Phật thì y biết rằng, kế hoạch đã hoàn toàn thất bại rồi. Nếu bắt tội chúng thì quá lẽ. Chỉ có toán thứ nhất là đáng phải chặt đầu. Thế cũng không thông lắm. Khi mà con nai con gặp mặt chúa sơn lâm thì làm sao nó khỏi sợ hãi? Cũng thế, gặp mặt ông sa-môn Gotama thì có chúng sanh nào mà không sợ oai, không bị nhiếp phục? Nghĩ thế xong, Devadatta nói: - Thôi, ta tha tội chết cho các ngƣơi đó, hãy đi đi! Phải tự ta ra tay mới đƣợc! Tuy đã cố gắng làm chủ cơn bực bội, nóng giận của mình nhƣng sóng lòng của Devadatta trào lên dữ dội. Khi nhóm cung thủ đi khuất, y gầm một tiếng nhƣ thú dữ, rồi hét: - Sa-môn Gotama! Sẽ biết tay ta! Thế là mƣu kế giết đức Phật bằng những tay thiện xạ, có kết quả trái ngƣợc, Devadatta ôm mang thêm mối thù hận sâu sắc trong lòng. Minh Đức Triều Tâm Ảnh 187

Sau nhiều ngày cho ngƣời theo dõi, Devadatta đã biết đức Phật đã rời Trúc Lâm và chỉ một mình ôm bát để đến vƣờn xoài của thánh y Jīvaka. Và nhiều lần, đức Phật lại đi kinh hành gần sát chân núi Gijjhakūṭa. Trên núi ấy có rất nhiều tảng đá cao to chớn chở, nằm vào những thế rất dễ lăn xuống sƣờn. Nghĩ đây là cơ hội tốt nhất để giết Phật, Devadatta lần mò leo lên núi. Từ điểm cao, sau khi xác định vị trí, Devadatta sai một số tỳ-khƣu trẻ dùng cây làm đòn bẫy, hì hục bật một tảng đá rất lớn xuống chỗ đức Phật đang đi kinh hành lui tới... Tảng đá lớn lìa gốc, xuôi đà, đập vào những tảng đá nhỏ tạo nên tiếng va động dữ dội. Lực rơi rất lớn, trƣợt nát những vật cản rồi băng băng lao đi không đổi hƣớng. Devadatta bƣớc ra mé núi trông xuống, phủi tay, mỉm cƣời thỏa nguyện. Bất ngờ, phía cuối sƣờn dốc, có hai tảng đá lớn hơn, nhƣ có mắt hoặc bị một năng lực vô hình, đồng nghiêng đầu chụm lại, ngăn chặn và kẹp cứng tảng đá của Devadatta vào giữa. Một tiếng động nhƣ trời long đất lở, tảng đá của Devadatta bị vỡ hằng trăm mảnh, rào rào bắn đi tứ phía. Thế là có một mảnh rất nhỏ trúng nhằm bàn chân phải của đức Thế Tôn làm cho chân ngài bầm máu và sƣng tấy lên. Devadatta tức giận quá, mắt trợn lên, răng nghiến trèo trẹo, nguyền rủa trời nguyền rủa đất rồi bỏ đi. Còn vết thƣơng nơi chân của đƣợc Phật đƣợc thánh y Jīvaka tới nơi kịp lúc, chăm sóc cẩn thận và chu đáo. Ngay tối hôm ấy, chƣ đại trƣởng lão nhƣ Sāriputta, Mahā Kassapa, Upāli, Ānanda... tức khắc có mặt tại vƣờn xoài để thăm hỏi về vết thƣơng của đức Phật. Và ai cũng ngán ngẫm về tâm địa độc ác của Devadatta.

188 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

An Tịnh Trong Ngục Tối

Trong thời gian đức Phật nghỉ dƣỡng thƣơng, thánh y Jīvaka dâng cúng vật thực hằng ngày. Ông còn cho đức Phật biết tin là đức vua Bimbisāra đã bị ông vua con giam vào ngục tối; và các vị lão thần thân tín của đức vua đều bị thủ tiêu một cách bí mật. Thế là tội ác của Devadatta và Ajātasattu đã không còn thuốc chữa, càng ngày càng lún sâu vào địa ngục! Do nhờ sự chỉ dẫn và mƣu kế của thánh y Jīvaka, thái hậu Videhi đã hóa trang, ngồi trong chiếc xe bít bùng đến vƣờn xoài hội kiến đức Phật. Đôi mắt bà sƣng húp do khóc nhiều và khuôn mặt xanh xao vàng võ chƣng tỏ thiếu ăn, thiếu ngủ. Vừa thấy mặt đức Phật, thái hậu quỳ sụp xuống đất và khóc ròng rã. Đức Phật cứ để yên cho thái hậu khóc, một hồi, ngài mới nói: - Thái hậu đã quá thƣơng cảm, điều ấy cũng đúng thôi! Nhƣng hãy tỉnh táo, kể lại cho Nhƣ Lai nghe về tình trạng của đức vua ở trong ngục hiện giờ nhƣ thế nào? Thái hậu lau ráo lệ. - Bạch Thế Tôn! Tình trạng ngày càng tệ. Hắn đã nghe lời xúi giục của tên ác tăng Devadatta bắt vua cha giam vào ngục tối, lại còn cho quân ngục canh gác rất cẩn thận. Ba

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 189

bốn hôm đầu, đệ tử còn đƣợc phép vào thăm và mang theo vật thực cho đức vua dùng, nhƣng sau đó, hắn đã táng tận lƣơng tâm, chỉ cho đệ tử vào thăm nhƣng không đƣợc mang theo thức ăn nữa. Đệ tử bèn nghĩ cách là giấu thức ăn trong búi tóc rồi cột khăn quàng đầu lại trông rất tự nhiên nên chúng chẳng nghi ngờ gì. Đƣợc sáu bảy ngày, chúng thấy sao đức vua bị bỏ đói lâu ngày mà thần sắc vẫn tƣơi tỉnh nên chúng nghi ngờ, lục soát rất kỹ, bắt xõa tóc thì vắt cơm rơi ra. Và chúng còn bảo, đó là lệnh trên, chúng không dám không tuân, xin lệnh bà thứ tội! - Vậy thì bệ hạ bị bỏ đói mấy hôm rồi? - Thƣa, đã ba hôm! - Sau đó nhƣ thế nào nữa, thái hậu? - Sau đó, đệ tử nghĩ kế khác. Đệ tử đã nấu cơm, tẩm thêm sữa, đề hồ, mật ong rồi nghiền chúng thật nhuyễn. Sau khi tắm rửa, kỳ cọ thân thể sạch sẽ, đệ tử phết chất nhuyễn hỗn hợp thứ ăn ấy lên ngƣời rồi mặc xiêm bào mới vào rồi tự nhiên đi đến ngục. Bọn quân ngục lại lục soát rất kỹ cũng không tìm thấy. Thế là với phƣơng cách ấy, đệ tử cạo lột chất nhuyễn ấy cho đức vua dùng, và cũng chỉ mới đƣợc ba hôm thôi, bạch Thế Tôn! - Cách này cũng không đƣợc lâu, khi chúng thấy đức vua nhịn đói hoài mà vẫn mạnh khoẻ, chúng sẽ không cho thái hậu vào thăm nữa! Rồi đức Phật dịu dàng cất tiếng hỏi: - Quan trọng nhất là tinh thần! Tình trạng tinh thần của bệ hạ ra sao, thƣa thái hậu? - Tinh thần của đức vua thì rất tốt. Khi đệ tử khóc vì không còn mang đƣợc thức ăn vào nữa thì đức vua mỉm cƣời, nói với đệ tử rằng: Không sao đâu bà, không ăn cũng có cái tốt của không ăn. Bây giờ, nhờ không ăn, thân tâm rỗng rang, ta đã hành thiền rất tốt đấy! Đức vua trấn an đệ tử nhƣ thế đó, bạch Thế Tôn! 190 Một Cuộc Đời Một Vầng Nhật Nguyệt

- Điều đó là đáng mừng nhất, thƣa thái hậu. Mỗi ngƣời ai cũng có nghiệp của mình, phải bị trả quả. Nhƣng cái quả dữ bị giam vào ngục tối, bị bỏ đói mà tâm trí đức vua vẫn sáng suốt và an tịnh. Cái quả dữ kia đã đƣợc đức vua vô hiệu hóa rồi đó, thái hậu đừng quá sầu não nữa. Thái hậu nhƣ đã bình tĩnh trở lại: - Có điều kỳ lạ là đức vua không tỏ vẻ một chút nào là thù hận Devadatta cũng nhƣ đứa con bất hiếu, ông còn thƣơng cảm sự vô minh và si mê của chúng nữa, bạch đức Thế Tôn! - Vâng, đấy là tâm của bậc thánh giả! - Đức vua còn nói rằng, ta có thể nhịn đói, an tịnh nhƣ thế này mà ra đi cũng đƣợc, bà đừng lo lắng và thƣơng cảm cho ta. Nhờ ngục tối, nhờ cô đơn, ta chiêm nghiệm sâu xa về giáo pháp của đức Tôn Sƣ; và bây giờ ta mới thực sự hiểu thế nào là vô thƣờng, vô ngã và rỗng không của thế gian pháp! Ông ta đã nói nhƣ thế đó, bạch Thế Tôn! - Đức vua nói đúng sự thực đấy, thƣa thái hậu! Và dƣờng nhƣ đức vua chỉ lo lắng một điều... - Vâng, phải, quả vậy, bạch Thế Tôn! Đức vua nói, ta chỉ lo lắng một điều, là đứa con ngu si lại gây ra nạn chiến tranh can qua với nƣớc này, nƣớc nọ - sinh ra cảnh đầu rơi, máu chảy của muôn dân vô tội mà thôi! - Đúng vậy, đấy là sự lo lắng chính đáng! Nhƣng xin thái hậu hãy nói với đức vua là ngài hãy yên tâm trong lúc này – tất cả hãy để cho nhân duyên và quả nó làm việc. Chợt thái hậu có vẻ hốt hoảng: - Nguy rồi, bạch Thế Tôn! Đệ tử đã mật truyền cho một vị quan trẻ thân tín về Sāvatthi, tâu trình sự việc lên đức vua Kosala, là nhờ ông vua anh trừng phạt thằng cháu bất hiếu! Ôi! Nguy rồi! Lệnh đi rồi làm sao rút lại đƣợc? Đức Phật mỉm cƣời:

Minh Đức Triều Tâm Ảnh 191

- Thái hậu an tâm! Vị quan trẻ ấy không thể có thần lực đi đến Sāvatthi nhanh hơn ông đệ nhị đại đệ tử của Nhƣ Lai đâu! Nhƣ Lai đã bảo Mahā Moggallāna nói với đức vua Kosala hãy cố gắng kềm chế cơn tức giận trong trƣờng hợp nhƣ dầu sôi, lửa bỏng nầy! Thái hậu hãy tƣờng trình lại với đức vua nhƣ vậy để cho ngài khỏi phải lo lắng nữa. Thái hậu Videhi quỳ sụp xuống: - Vô vàn tri ân đức Thế Tôn! Sau hôm đó, đức Phật và chƣ vị trƣởng lão trở lại Trúc Lâm đƣợc mấy hôm thì thánh y Jīvaka đến cho biết tin là đức vua Bimbisāra đã qua đời, trong tình trạng rất thanh thản và an bình. Đức Phật hƣớng tâm một lát rồi tuyên bố với đại chúng : - Đức vua Bimbisāra đã ra đi! Thế là ông hƣởng thọ đƣợc sáu mƣơi bảy năm, trị vì quốc độ thanh bình và thịnh vƣợng năm mƣơi hai năm, là một vị minh quân hiếm có trên cuộc đời, là ân nhân của bá tánh và cũng là bậc hộ pháp cho giáo hội. Hiện giờ, ông đã hóa sanh lên cõi trời Tứ Đại thiên vƣơng, là một vị thiện yakkha(1) nhiều thần lực, có tên là Janavasabha, làm ngƣời tùy tùng thân cận đức Vessavaṇa (Tỳ-sa-môn thiên vƣơng)(2). Chuyện đức vua hiền thiện Seniya Bimbisāra qua đời trong ngục tối, khi chƣ tăng biết thì toàn thể kinh đô đều biết. Muôn dân phẫn nộ và âm thầm nguyền rủa đứa con bất hiếu. Lại nữa, chuyện ác tăng Devadatta cho cung nỏ giết Phật, lăn đá hại Phật cũng đã đƣợc loan truyền đi khắp nơi. Nhƣ vậy, sự bất mãn, sự chống đối, sự căm ghét Ajātasattu và Devadatta nhƣ những cơn sóng ngầm lan tỏa trong lòng mọi ngƣời, nếu không có ai kiềm chế thì có thể biến thành trận lửa cháy nội loạn chăng?

(1)

Yakkha: Dạ Xoa, nhƣng là Dạ Xoa thiên, thiện, có thần lực.

(2)

Theo Dictionary of Pāḷi Proper Names – Q.2, trang 287.

← Văn bản trướcTập 6 — Con Số Đen Bất HạnhVăn bản tiếp →Tập 6 — Giết Phật Bằng Voi Dữ Nālāgiri
☰ Mục lục Một Cuộc Đời, Một Vầng Nhật Nguyệt (Minh Đức Triều Tâm Ảnh)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF