37 Pham Tro Dao - 08
Vietnamese, with Unicode Times font
37 PHẨM TRỢ ĐẠO
Một Toát Yếu Về Những Yếu Tố Cần Thiết Cho Sự Giác Ngộ
Ngài Hoà Thượng LEDI SAYADAW
Phạm Kim Khánh dịch
Chương VIII
Bát chánh đạo
(Magganga )
B át Chánh Đạo (Tám Yếu Tố của Con Đường) là:
1. Chánh Kiến ( sammà-ditthi )
2. Chánh Tư Duy ( sammà-sankappa )
Tuệ
(pannà)
3.Chánh Ngữ ( sammà-vàcà )
4. Chánh Nghiệp ( sammà-kammanta )
5. Chánh Mạng ( sammà-àjìva )
Giới
( sìla )
6.Chánh Tinh Tấn ( sammà-vàyàma )
7. Chánh Niệm ( sammà-sati )
8. Chánh Định ( sammà-samàdhi )
Định
( samàdhi )
Tất cả tám Yếu Tố của Con Đường đều có mặt trong Tri Kiến Tịnh ( lokuttara -nànadassana -visuddhi ). Trong những giai đoạn Thanh Tịnh trước, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp và Chánh Mạng chỉ hiện diện trong Giới Tịnh ( sìla-visuddhi ), không có mặt trong Tâm Tịnh ( citta-visuddhi ) và các Thanh Tịnh còn lại.
Vì lẽ ấy, trong phạm vi các Phẩm Trợ Đạo ( bodhi-pakkhiya-dhamma ), Giới Tịnh ( sìla-visuddhi ) có bản chất "tùy thuộc nơi không luyến ái" ( viveka-nissita ), v.v... đúng theo lời dạy sau đây ( Magganga Vibhanga ):
"Vị ấy phát triển Chánh
Ngữ tùy thuộc nơi đặc tính không luyến ái, tùy thuộc
nơi trạng thái không tham, tùy thuộc nơi trạng thái chấm
dứt, tiến đến tột đỉnh là buông xả. Vị ấy phát
triển Chánh Nghiệp ... Chánh Mạng tùy thuộc nơi đặc tính
không luyến ái ..."
Đoạn kinh nầy không đề cập đến Giới ( sìla ), vốn có chiều hướng thiên về những hình thức lạc thú của kiếp sinh tồn ( bhava-sampatti ) và tùy thuộc nơi vòng quanh những kiếp tái sanh ( vatta-nissita ). Giới Tịnh ( sìla-visuddhi ) của những vị cố tình không nỗ lực thành đạt những Thánh Đạo và Thánh Quả trong kiếp sống nầy không phải thật sự là àdibrahma-cariyaka-sìla , "giới đức nằm trong bản chất chánh yếu của đời sống Thánh Thiện", và như thế không thật sự là hạng bodhipakkhiya , trợ đạo. Tuy nhiên nếu có sự cố gắng theo chiều hướng nhằm thành tựu Niết Bàn trong kiếp sống tới, thì đó có thể là pàramì-sìla , Giới Ba-La-Mật, một thành phần của vivatta-nissita sìla , "Giới đức có chiều hướng chấm dứt vòng quanh những kiếp sống."
Những chi Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp
và Chánh Mạng của Bát Chánh Đạo thuần túy nằm trong
nhóm Giới ( sìla-khandhà ), và do đó thật sự là trạng
thái Toàn Hảo của Giới Đức. Những yếu tố ấy cũng
được gọi là ba virati-cetasikà , ba tâm sở tiết chế
(thân và khẩu).
Chánh Tư Duy ( sammà-sankappa ) là tâm sở "suy tư" hay "tư tưởng khái niệm" ( vitakka cetasika ). Vì đây là dấu hiệu báo tin cho biết trước có Trí Tuệ, hay là người dẫn đầu Trí Tuệ, nên nằm trong nhóm Tuệ ( pannàkkhandha ) của Bát Chánh Đạo. Chánh Tư Duy có ba là: những tư tưởng từ khước, những tư tưởng không sân hận, và những tư tưởng không hung bạo ( nekkhamma -sankappa, abyàpàda-sankappa , và avihimsà-sankappa ). Cũng giống như người kia bị cầm tù, hay bị quân thù đốt rừng bao vây, hoặc giống như cá nằm trong lưới, trong thùng, hay trong rọ, như chim trong lồng, (không thể ăn ngủ), ngày đêm lúc nào cũng chỉ ôm ấp dưỡng nuôi những ý nghĩ tìm cách thoát thân ra khỏi những nơi hiểm nguy ấy. Cũng như vậy, những người tận lực vận dụng tinh tấn loại Chánh Cần ( sammappadhàna ) để vượt thoát ra khỏi vô số những "nghiệp bất thiện xưa cũ đã phát sanh trong quá khứ" ( uppanna-akusala kamma ) và vô số những "nghiệp bất thiện mới chưa phát sanh" ( anuppanna akusala kamma ) chắc chắn phải trổ sanh trong tương lai. Suy tư của người lâm vào những hoàn cảnh tương tợ là "Tư Tưởng Khước Từ" của Bát Chánh Đạo ( nekkhamma sankappa magganga ). Đây là loại Tư Duy ( sankappa ) tìm cách để thoát ra khỏi những khổ đau của vòng quanh những kiếp sống ( vatta-dukkha ).
Tư Duy liên hợp với trạng thái chuyên chú vào tâm Từ ( Mettà Jhàna ) được gọi là abyàpàda -sankappa , "vô sân tư duy", ý nghĩ không bao gồm lòng sân hận; nếu liên hợp với trạng thái chuyên chú vào tâm Bi ( Karunà Jhàna ) thì được gọi là avihimsà-sankappa , "vô bạo tư duy", ý nghĩ không bao gồm lòng tàn ác hung bạo. Tư Duy liên hợp với những loại tâm chuyên chú ( Jhàna ) còn lại được gọi là "từ khước tư duy", những ý nghĩ từ khước ( nekkhammà sankappa ).
Bốn Chi của Con Đường: Chánh Kiến, Chánh Tinh Tấn, Chánh Niệm và Chánh Định đã có được đề cập đến trong Chương VII, thảo luận về Thất Giác Chi.
Ajivatthamaka-sìla ,
[1] được hành trì với mục đích loại trừ "vương quốc
tà kiến" rộng lớn nằm trong luồng nghiệp ( ditthi
anusaya ), thuộc về nhóm Giới tại thế của Bát Chánh Đạo
( lokiya sìlakkhandha magganga ). Đó cũng là giai đoạn Giới
Tịnh ( sìla-visuddhi ).
Tám phần của "Giới chấm dứt
bằng Chánh Mạng" nầy ( àjìvatthamaka-sìla ) chia
làm hai loại: một cho hàng cư sĩ tại gia và một cho các bậc
xuất gia. Ba loại tiết chế liên quan đến thân bất thiện
nghiệp ( kàya-duccarita ) và bốn liên quan đến khẩu bất
thiện nghiệp ( vacì-duccarita ) nằm trong Giới của người
tại gia. Bát Giới và Thập Giới [2] là phần tinh vi của những
giới trên.
Đối với hàng xuất gia, Giới gồm
227 giới luật ( Vinaya ), liên quan đến thân nghiệp và
khẩu nghiệp. Những giới còn lại được ghi chép trong Tạng
Luật ( Vinaya Pitaka ) là phần tinh vi của những giới
trên.
Như cây trưởng thành trong đất, sáu giai đoạn Thanh Tịnh sau cùng khởi đầu với Tâm Tịnh phát triển trên vùng đất đầu tiên là Giới Tịnh ( sìla-visuddhi ) [3]. Điểm đặc biệt là Giới Tịnh không pha lẩn với, mà củng cố vững chắc, năm giai đoạn Thanh Tịnh (tại thế) ở khoảng giữa. Trong trường hợp của giai đoạn Thanh Tịnh thứ bảy, Tri Kiến Tịnh siêu thế, Giới Tịnh sinh hoạt chung trong đó bởi vì nó là một, y hệt với ba thành phần của Giới ( sìlakkhandha ) siêu thế trong Bát Chánh Đạo. Lý do là vì, trong trường hợp Giới Tịnh, đối tượng của sự chú tâm khác biệt với đối tượng của năm giai đoạn Thanh Tịnh ở khoảng giữa; nhưng cùng có một đối tượng và cùng sinh hoạt chung ( saha-jàta ) với Thanh Tịnh siêu thế.
Đến đây chấm dứt phần giải thích phân hạng Sìla (nhóm Giới) của Bát Chánh Đạo.
Về nhóm Định ( samàdhi ) của Bát Chánh Đạo, có hai diễn tiến khác nhau. Trước tiên, là phương cách của vị hành giả thực hành Minh Sát thuần túy ( suddha-vipassanà-yànika ). Sau khi viên mãn hoàn tất Giới Tịnh và kiên cố vững chắc trong pháp Niệm Thân, vị ấy không theo con đường thiền Vắng Lặng ( samatha ) mà bước ngay vào con đường Minh Sát thuần túy như Kiến Tịnh, Đoạn Nghi Tịnh v.v.... Thứ nhì, là con đường của vị hành giả thực hành cả hai, thiền Vắng Lặng và thiền Minh Sát ( samatha-vipassanà-yànika ). Vị ấy bắt đầu hành thiền Vắng Lặng cho đến lúc chứng đắc các tầng Thiền ( Jhàna ) như Sơ Thiền, Nhị Thiền v.v... rồi mới khởi công hành Minh Sát, xuyên qua những giai đoạn Kiến Tịnh, Đoạn Nghi Tịnh v.v...
Trong hai đường lối thực hành,
1. Theo pháp hành Minh Sát Thuần Túy, ba Yếu Tố của nhóm Định trong Bát Chánh Đạo ( samàdhikkhandha ) làm nhiệm vụ gom tâm Vắng Lặng và thanh lọc tâm ( citta-visuddhi , Tâm Tịnh) xuyên qua ba loại Định có tên là Định Hư Không, Định Vô Điều Kiện và Định Không Tham.
2. Trong pháp hành thiền Vắng Lặng
rồi sau đó mới Minh Sát, ba Yếu Tố của nhóm Định thi
hành nhiệm vụ gom tâm Vắng Lặng và thanh lọc tâm ( citta-visuddhi ,
Tâm Tịnh), xuyên qua ba giai đoạn: sơ khởi, hay giai đoạn
chuẩn bị, cũng gọi là Tạm Định ( parikamma samàdhi ),
Cận Định ( upacàra-samàdhi ); và sau đó, vào giai đoạn
Minh Sát, hai nhiệm vụ trên do tâm Định Hư Không v.v... đảm
trách.
Tuy nhiên, trong thời gian thực
hành hai pháp Giới Tịnh và Niệm Thân, ba Yếu Tố của
nhóm Định trong Bát Chánh Đạo thi hành nhiệm vụ Tạm Định
( khanika-samàdhi ).
Đến đây chấm dứt phần giải thích Nhóm Định
Hai yếu tố của nhóm Tuệ hoàn thành nhiệm vụ Trí Tuệ của hai lối thực hành -- Minh Sát Thuần Túy và Minh Sát sau khi làm xong phần Vắng Lặng -- sau khi đã vững chắc củng cố trong giai đoạn Giới Tịnh và Niệm Thân. Điều nầy đúng cho cả hai, những Yếu Tố tại thế và những Yếu Tố siêu thế của Bát Chánh Đạo.
Nhập Lưu ( sotàpatti )
Giờ đây Sư (Ngài Ledi Sayadaw) sẽ đề cập đến Đạo của tầng Nhập Lưu, hay Tu-Đà-Huờn Đạo (sotàpatti-magga), trong Bát Chánh Đạo. Nên nhớ rằng sách nầy chỉ nhắm đến mức thấp nhất của các tầng Thánh, tức " Bon-sin-san " sukkhavipassaka sotàpanna [4]. Hiện nay có vô số những chúng sanh như Bà Visàkhà, Trưởng Giả Anàthapindika, Vua Trời Đế Thích, Tứ Đại Thiên Vương ( càtumahàràjika-deva ) v.v... đang vẫn còn tiếp tục hưởng thụ hạnh phúc và tiện nghi trong vòng quanh những kiếp sống ở những cảnh Trời. Các Ngài là những chúng sanh còn trước mặt nhiều lắm là bảy kiếp sống trong Dục Giới (gồm những cảnh trời thấp nhất trong Dục Giới) và một kiếp sống trong sáu cảnh Trời Phạm Thiên tương ứng với Tứ Thiền, hoặc cảnh Quảng Quả Thiên ( Vehapphala Brahma , cảnh giới của chư vị Phạm Thiên hưởng Quả rộng lớn). Số lượng những kiếp sống trong những cảnh Trời tương ứng với Sơ Thiền, Nhị Thiền và Tam Thiền không nhất định.
Tại sao gọi các Ngài là bậc Nhập Lưu ( sotapanna )? Nước của năm con sông lớn và năm trăm dòng sông nhỏ bắt nguồn từ dảy núi Hi Mã Lạp Sơn (Himalaya) không bao giờ chảy ngược trở lên nguồn, mà lúc nào cũng xuôi dòng chảy xuống, ra tận biển cả. Do đó ta gọi là sota (dòng nước chảy, hay triều lưu). Cùng thế ấy, các bậc Thánh Nhân ( ariya ) không bao giờ rơi trở xuống trạng thái Phàm Tục ( puthujjana ) mà luôn luôn tiến triển (vẫn trong trạng thái Thánh Nhân, ariya ) cho đến khi thành tựu Vô Dư Niết Bàn ( Anupàdisesa-Nibbàna ).
Trong trường hợp người phàm ( puthujjana ), mặc dầu đã tiến đạt đến những cảnh trời cao, nhưng vẫn không có gì bảo đảm sẽ không còn sa đọa vào địa ngục a-tỳ ( avìci ), cảnh giới thấp nhất. Nhưng với vị Thánh Nhân ( ariya ) thì khác. Bất luận tái sanh vào hoàn cảnh nào, các Ngài không bao giờ có thể rơi vào bốn khổ cảnh, mà luôn luôn có chiều hướng tái sanh vào những cảnh giới cao hơn cảnh giới hiện tại. Người phàm tục ( puthujjana ), mặc dầu đã có thể được tái sanh trong Sắc Giới ( rùpa loka ) và Vô Sắc Giới ( arùpa-loka ) với ba căn thiện ( tihetuka brahma ) [5], vẫn có thể tái sanh trở lại vào một trong bốn khổ cảnh ( duggati ), như chó như heo, làm những tạo vật được sanh ra không có căn thiện ( ahetuka ) [6] nào.
Dầu cảnh giới hoặc hoàn cảnh sinh sống nào sẽ tái sanh vào, vị Thánh Nhân ( ariya ) không bao giờ thối hóa, mà luôn luôn ngày càng tiến lên cao hơn, cõi nầy cao hơn cõi truớc, hoàn cảnh nầy nhiều hạnh phúc hơn hoàn cảnh truớc. Chí đến khi tiến đến mức tột đỉnh, hoàn toàn chấm dứt Ngũ Uẩn và nhập Vô Dư Niết Bàn ( Anupàdisesa-Nibbàna ). Diễn tiến thẳng lên của con đường mà các Ngài trải qua được gọi là dhamma-sota , "Dòng suối Giáo Pháp". Con đường ấy bao gồm Dòng Suối Chánh Kiến ( sammà-ditthi-sota ), Dòng Suối Chánh Tư Duy ( sammà sankappa-sota ) v.v... đến Dòng Suối Chánh Định ( sammà-samàdhi-sota ).
"Dòng Suối Chánh Kiến"
có nghĩa là trạng thái vững chắc thiết lập phạm vi
Chánh Kiến ( sammà ditthi ) rộng lớn, nơi ấy ánh sáng
của Tứ Diệu Đế sáng ngời tỏ rạng. Phạm vi Chánh Kiến
rộng lớn nầy được thiết lập bằng cách thay thế tầng
lớp anusaya vĩ đại, khuynh hướng tâm tánh ngủ ngầm
của Thân Kiến ( sakkàya-ditthi ), to lớn bao la.
Hiện trạng nầy cũng giống như khi đêm tối chấm dứt thì ánh sáng mặt trời loé lên, màn đêm rũ xuống thì ánh sáng ban ngày được thiết lập. Cùng thế ấy vương quốc ánh sáng của Chánh Kiến được củng cố thiết lập xuyên qua nhiều kiếp sống, nhiều chu kỳ thế gian, cho đến khi thành tựu Anupàdisesa-Nibbàna, Vô Dư Niết Bàn. ánh sáng nầy tăng trưởng dần, mỗi kiếp sống càng trở nên tỏ rạng và kiên cố hơn kiếp trước, kiếp nầy sang kiếp khác. Nó cũng giống như người kia sanh ra bị bịnh vây cá bao mù cả hai mắt, nhưng rồi được gặp thầy giỏi, thuốc tốt, được chữa trị đúng mức, nên phục hồi nhãn lực. Từ lúc bịnh vây cá chấm dứt, người ấy có thể nhìn thấy núi non, trời đất, trăng, sao v.v... và mắt sẽ sáng như vậy suốt đời. Cùng thế ấy, bậc Thánh Nhập Lưu ( sotàpanna ariya ) thành tựu tri kiến về ba đặc tướng ( ti-lakkhana ) của kiếp sinh tồn và về Bốn Chân Lý Thâm Diệu (Tứ Thánh Đế). Tri kiến ấy sẽ không mất. Đó là ý nghĩa đoạn "Chi Đạo 'Chánh Kiến' của Bát Chánh Đạo được thiết lập kiên cố". Kinh điển dạy [7]:
Sammà-ditthassa sammà-sankappo pahoti. [8]
"Nơi người có Chánh Kiến, Chánh Tư Duy tiến triển".
Theo lời giải thích trên, nếu Chánh Kiến được kiên cố thiết lập thì Chánh Tư Duy -- bao gồm ý định và phương cách thực hành nhằm thoát ra khỏi ( nekkhamma ) những hoàn cảnh bất hạnh của đời sống và nhằm bảo vệ người khác khỏi bị hành hung và đau khổ -- trở thành ngày càng vững chắc và lớn mạnh, kiếp nầy tiến triển nhiều hơn kiếp trước, cho đến khi thành đạt mục tiêu cuối cùng. Điều nầy cho thấy phương cách mà Chánh Tư Duy được kiên cố thiết lập.
Sammà-sankappassa sammà vàcà pahoti.
Nếu ý định và phương cách thực hành được kiên cố thiết lập nhằm thoát ra khỏi những hoàn cảnh bất hạnh của đời sống và nhằm thấy người khác không bị hành hung và đau khổ, Chánh Ngữ, những lời nói chân chánh, không bị bốn khẩu nghiệp ( vacì-ducarrita ) làm hoen ố và sẽ trở thành ngày càng vững chắc. Đó là phương cách mà Chánh Ngữ được kiên cố thiết lập.
Sammà-vàcassa sammà-kammanto pahoti.
Nếu Chánh Ngữ được củng cố
vững chắc, khẩu nghiệp sẽ được trong sạch, ba loại thân
bất thiện nghiệp ( kàya-duccarita ) đã bị loại trừ
và Chánh Nghiệp tiến triển dần. Đó là phương cách củng
cố Chánh Nghiệp.
Sammà-kammantassa sammà-àjìvo pahoti.
Khi quan kiến, ý định, lời nói
và hành động trở nên trong sạch, những hình thức sinh sống
cũng trong sạch và ta không bao giờ có thể hấp thụ lối
sinh sống thấp hèn ô nhiễm. Đó là phương cách mà Chánh Mạng
được củng cố.
Sammà-àjìvassa sammà-vàyàmo pahoti.
Khi quan kiến, ý định, lời nói,
hành động và lối sinh sống trở thành trong sạch, ắt có
loại chí lực và cố gắng không bao giờ chấp nhận lối
sinh sống bất thiện, sai quấy lầm lạc. Đó là phương cách
mà Chánh Tinh Tấn được củng cố thiết lập.
Sammà-vàyàmassa sammà-sati pahoti.
Cùng thế ấy, Chánh Niệm vốn bắt
nguồn từ trong những nỗ lực trong sạch thực hành Giới,
Định và Tuệ, trở thành ngày càng củng cố vững chắc hơn,
từ kiếp nầy sang kiếp khác. Đó là phương cách mà Chánh
Niệm được kiên cố thiết lập.
Sammà-satissa sammà-samàdhi pahoti.
Cùng thế ấy, Chánh Định vốn bắt
nguồn từ trạng thái chăm chú giữ chánh niệm trong khi thực
hành Giới, Định, Tuệ, cũng trở thành vững vàng kiên cố
bền lâu, và do đó phát triển nhiều khả năng kiểm soát
tâm. Đó là phương cách mà Chánh Định được kiên cố thiết
lập.
Trên đây là phương cách mà tám Yếu Tố của Con Đường -- tức tám chi của Bát Chánh Đạo ( magganga ), được gọi là dhamma sota , Dòng Suối Giáo Pháp -- kiên cố thiết lập và tiến triển dần xuyên qua nhiều kiếp sống và nhiều chu kỳ thế gian từ lúc thành tựu giai đoạn Nhập Lưu ( sotàpanna ) cho đến khi cuối cùng nhập Vô Dư Niết Bàn ( Anupàdisesa-Nibbàna ).
Mặc dầu từ khi vững vàng Niệm Thân có những tiến bộ như đã nói ở phần trên, nhưng hành giả vẫn chưa thành đạt trạng thái ổn Định ( niyàma , đều đặn vững bền tiến triển) nên vị ấy chưa đến mức trở thành bậc Thánh Nhân ( ariya ). Chính "Đạo" ( magga ) của bậc Nhập Lưu ( sotàpatti magga , Nhập Lưu Đạo) là khởi điểm của Dòng Suối của bậc Thánh ( ariya-sota ). Một khi tiến đến mức Nhập Lưu Đạo thì vị hành giả đã bước vào phạm vi của chư vị Thánh Nhân.
Do đó có lời dạy:
Sotam àdito pajjimsu pàpunimsù'ti sotàpannà.
"Vị ấy được gọi là Nhập Lưu vì lần đầu tiên bước vào, hay tiến đến mức, Dòng Suối của bậc Thánh Nhân."
Đến đây chấm dứt phần giải đáp câu hỏi, "Tại sao các vị ấy được gọi là Sotàpanna , Nhập Lưu?"
Vừa lúc tiến đến giai đoạn trở thành Thánh Nhân vị hành giả đã vượt lên khỏi trạng thái Phàm Nhân ( puthujjana ), không còn là "chúng sanh trong thế gian" mà đã trở thành Siêu Thế ( lokuttara ). Các Ngài không còn phải chịu những khổ đau của vòng quanh những kiếp sống ( vatta dukkha ) vì đã chứng ngộ Niết Bàn. Từ lúc thành đạt Đạo Quả Nhập Lưu, và xuyên qua nhiều kiếp sống còn lại trước mặt, các Ngài không bao giờ rơi ngược trở xuống. Các Ngài không thể còn trở lui về tầng lớp khuynh hướng tâm tánh ngủ ngầm ( anusaya ) của Thân Kiến ( sakàya-ditthi ), có nghĩa là các Ngài không thể trở lại trạng thái Phàm Nhân ( puthujjana ). Các Ngài vững chắc củng cố tầng Thánh đầu tiên của Hữu Dư Niết Bàn ( Sa-upàdisesa-Nibbàna ), tức Niết Bàn được chứng ngộ trong kiếp sống hiện tại và, trong những kiếp sống còn lại, sẽ hưởng nhiều hạnh phúc ở cảnh người, cảnh trời hoặc cảnh Phạm Thiên.
"Tám Chi của Con Đường" nầy đồng khởi sanh cùng lúc đến vị Thánh Nhân, ngay vào khoảnh khắc chứng đắc Đạo ( magga ) và Quả ( phala ) siêu thế. Đối với hạng phàm nhân, nghiệp thiện tại thế ( lokiya-kusala-kamma ), tức ba thành phần của nhóm Giới chỉ phát sanh liên hợp với nghiệp thiện của giới ( sìla-kusala-kamma ). Nhưng ba thành phần của nhóm Định ( Samàdhi ) và hai thành phần của nhóm Tuệ ( Pannà ) phát sanh liên hợp với nhiều loại thiện nghiệp ( kusala-kamma ).
Mặc dầu ba Chi Đạo của nhóm Giới
chỉ liên hợp với nghiệp thiện của giới ( sìla-kusala-kamma ),
nó vững chắc củng cố nơi các vị Thánh như avitikkama ,
"không-thể-vi-phạm" trong suốt những kiếp sống
còn lại.
Đến đây chấm dứt phần giải thích về Bát Chánh Đạo.[9]
Ghi chú:
[1] Xem chú thích, Phần Nhập Đề.
[2] Xem chú thích, Phần Nhập Đề.
[3] Bảy giai đoạn của Thanh Tịnh
Đạo là: Giới Tịnh, Tâm Tịnh, Kiến Tịnh, Đoạn Nghi Tịnh,
Đạo Phi Đạo Tri Kiến Tịnh, Đạo Tri Kiến Tịnh và Tri Kiến
Tịnh.
[4] Xem chú thích, Chương III.
[5] Danh từ tihetuka hàm ý là thức tái sanh có đủ tất cả ba căn tạo duyên thiện ( hetu ), tức Không-Tham, Không-Sân, và Không-Si.
[6] Ahetuka hàm ý là thức tái sanh không có căn nào trong ba căn thiện.
[7] Magga Samyutta , Tạp A-Hàm Đạo, Vagga , phẩm, 1. Sutta , bài kinh 1.
[8] Theo Bản Chú Giải, danh từ pahoti có nghĩa vaddhati , lớn mạnh lên, tăng trưởng.
[9] Có 14 tâm sở "tịnh hảo" ( sobhana cetasika ) được bao gồm trong 37 Phẩm Trợ Đạo ( Bodhipakkhiya-dhamma ) là: 1. lòng nhiệt thành ( chanda , dục, nóng lòng muốn làm), 2. thức ( citta ), 3. tâm buông xả ( tatramajjhattatà = upekkhà ), 4. đức tin ( saddhà ), 5. trạng thái an khinh ( passaddhi ), 6. trí tuệ ( pannà ), 7. tư duy ( vitakka = sankappa ), 8. tinh tấn ( vìriya ), 9. chánh ngữ ( sammà-vàcà ), 10. chánh nghiệp ( sammà-kammanta ), 11. chánh mạng ( sammà-àjìva ), 12. niệm ( sati ), 13. phỉ ( pìti ), 14. nhứt điểm tâm ( ekaggatà = samàdhi ).
-ooOoo-
Đầu
trang | 00
| 01 | 02 | 03
| 04 | 05 | 06
| 07 | 08 | 09 | 10
Bản dịch Anh ngữ
Chân thành cám ơn Bác Phạm Kim Khánh đã gửi tặng bản điện tử (Bình Anson, 05-2002)
[ Trở về trang Thư Mục ]
updated: 11-05-2002