Gioi thieu Theravada VN - 26
Times font
Phật giáo Nam tông Việt Nam: Cái nhìn từ bên ngoài
Thích Huệ Giáo
P hật giáo Nam tông Việt Nam (PGNTVN) hiện
nay có hai hệ chính: hệ phái của người Khmer ở các tỉnh phía Nam của
đất nước v à Phật giáo Nam tông
(PGNT) trong cộng đồng người Việt. So với
Phật giáo Bắc tông th ì số lượng chùa chiền (tinh xá), tự viện, T ăng
sĩ c òn rất khiêm tốn. PGNTVN bắt nguồn từ Campuchia ở thập niên
1930, do một bác sĩ chuyên ngành thú y thế danh Lê V ăn
Giảng l àm việc và sinh sống xuất gia tu học tại Campuchia, sau
đó khi về nước đ ã trở thành một vị
sư (Hòa thượng Hộ Tông) theo truyền thống Nam tông và truyền bá rộng rãi
PGNT. Có thể xem ngài là người đặt nền móng
ban đầu cho PGNTVN hiện hữu v à phát triển
đến nay, b ên cạnh sự nỗ lực của một
số T ăng sĩ, cư sĩ Nam tông Việt Nam .
Cho đến hôm nay PGNTVN đ ã gần tròn
70 tuổi, phát triển cùng với khối Phật giáo các hệ phái thống nhất thành
một Giáo hội hòa hợp trong hoạt động Phật
sự.
Về tư tưởng - học thuật : PGNTVN vẫn một lòng chung thủy với
truyền thống Phật giáo Nguyên thủy, gắn bó vào
đời sống của m ình,
đời sống thực tiễn x ã hội, cũng như
trong thiền môn. Tại Việt Nam, PGNT thiên về tu tập thiền quán, soạn
dịch kinh điển, hướng dẫn Phật tử đi thẳng
v ào nội dung lời dạy của Đức Phật
được kết tập trong Kinh tạng P àli.
Tuy nhiên, so với các nước theo truyền thống Phật giáo Nam tông khác như: Thái Lan, Lào, Campuchia, Sri Lanka và Myanmar, T ăng sĩ PGNTVN có cơ hội tiếp cận với nhiều hệ thống giáo lý Phật giáo khác nhau. Thực tế, nền giáo dục Phật giáo nước nh à từ thấp đến cao, mọi tu sĩ Phật giáo được học cả những tư tưởng của hai trường phái chính Phật giáo. Từ đó, có thể nói rằng tu sĩ PGNTVN có cái nh ìn tư tưởng của Phật Đ à toàn diện hơn so với các nước Phật giáo Nam tông khác, mặc dù nền giáo dục của họ về chất và lượng có trội hơn chúng ta. Qua thực tế cho thấy, họ xác nhận vẫn bị rơi vào lổ hổng là phần lớn tu sĩ của các nước ấy bị hạn chế kiến thức đối với các hệ tư tưởng Phật giáo Phát triển, một nửa trái tim học thuật của Phật giáo. Đây l à một trong những điểm đặc th ù mà chúng ta có thể so sánh về PGNT giữa Việt Nam và các nước trong khu vực, trong châu lục.
Về thực tiễn sinh hoạt : Trên cơ sở tư tưởng tiếp thu nhiều
nền giáo lý khác nhau, sự hành trì của PGNTVN
đ ã có những nét khác biệt, có cái
nhìn thông thoáng và dễ dàng hòa nhập với các hệ phái khác hơn, không
câu nệ vào giới tướng, hình thức như Phật giáo Nam tông ở các nước khác.
Đây l à
điểm đặc th ù thứ hai mà chúng ta có thể thấy
được, xuất phát từ nền tảng văn hóa, truyền
thống, phong tục tập quán của dân tộc Việt Nam. Mặc d ù có truyền
thống ứng phó khác nhau giữa các hệ phái, nhưng một mặt nào
đó PGNTVN muốn phát triển th ì phải
phương tiện để h òa nhập là
điểm tất yếu, chúng ta thấy rất r õ
điều đó qua sinh hoạt của chư Tăng PGNTVN
hiện nay.
Vai trò hiện tại: Từ khi PGNT có mặt tại Việt Nam, chúng ta
đ ã thấy rằng ngay từ
đầu có một sự h òa hợp sinh hoạt,
ranh giới khác biệt trong ngôi nhà chung Phật giáo giữa Nam và Bắc tông
là không đáng kể. Mối quan hệ giữa chư
Tăng, cư sĩ cả hai phái đ ã thể hiện tinh thần lục hòa
đồng trụ một cách nhuần nhuyễn, nói l ên
một sự nhất trí và dễ dàng hưởng ứng lời kêu gọi thống nhất PGVN ngay từ
ngày đầu th ành lập Giáo hội Phật
giáo Việt Nam. Trải qua hơn 20 n ăm, chúng
ta đ ã thấy rõ, đây l à một
điểm mạnh m à tất cả những người con
Phật cần phải phát huy. Cung cách biểu lộ sinh hoạt của PGNT từ nội dung
đến h ình thức có khác, tuy nhiên vai
trò là một T ăng sĩ Phật giáo Việt Nam được
xem l à bất biến, không gì thay đổi,
hy vọng PGNTVN c àng phát huy hơn nữa
để h òa nhập trong xu hướng phát triển Phật giáo trong thời
đại mới c ùng với xu hướng phát triển
chung của đất nước.
Từ những điểm tr ên, chúng ta có
thể giới thiệu cho PGNT các nước bạn hiểu biết thêm về một nền PGNTVN
đ ã hòa nhập vào ngôi nhà chung PGVN,
vào dân tộc như nước với sữa. Mặt khác, chư T ăng
Nam tông Việt Nam thấy được những điểm mạnh v à những mặt hạn chế
của mình để l àm sao vừa không
đánh mất đi lập trường của hệ phái m ình,
vừa có sự hòa nhập hơn nữa, hầu đóng góp
cho Phật giáo Việt Nam ng ày càng vững mạnh, vừa cống hiến
đầy hương thơm cho dân tộc Việt. Thể hiện
được những đặc trưng PGNT đang có trong thế giới Phật giáo tuy không
đồng nhưng h òa. Điều n ày
đ ã phần nào
được thể hiện qua 70 năm tồn tại với thời
gian trong d òng lịch sử Phật nước nhà, một chặng
đường lịch sử xây dựng v à phát triển
của PGNTVN./.
Trích: Nguyệt san Giác Ngộ, số 88, 07-2003
-ooOoo-
Mục lục | Đầu trang
[ Trở về trang Thư Mục ]