Hat ngoc Tri tue PG - 07
Vietnamese, with Unicode Times font
Những Hạt Ngọc Trí Tuệ Phật Giáo
Gems of Buddhist Wisdom
Thích Tâm Quang dịch
7
NHỮNG ĐỨC HẠNH LÝ TƯỞNG CỦA ĐỨC PHẬT
Hòa Thượng Tiến Sĩ K. Sri Dhammananda
Đ ức
Phật là hi ện thân của tất
các đức hạnh lý tưởng. Ở nơi Ngài ta thấy sự hiện
thân của luân lý cao nhất (giới), tập trung sâu xa nhất
(thiền định) và trí tuệ thâm sâu (huệ) - những đức tính
không ai vượt qua được và không sánh được trong lịch sử
loài người. Những đức tính cao cả ghi trong các kinh, những
bài thuyết giảng của Đức Phật.
Phật Tử trên khắp thế giới tụng niệm và hành trì chín đức hạnh tối thượng ghi trong hệ thức tiếng Pali, trong việc tu tập hàng ngày. Mặc dù Đức Phật có nhiều những đức tính cao thượng khác, ở đây trong hệ thức này, chỉ chín điều được lấy ra. Không phải là không kể đến tại một số trường phái Phật Giáo, các tín đồ đã tiến dẫn một số Đức Phật ám chỉ một số đức tính vĩ đại của Đức Phật. Tuy nhiên dù cách thức giới thiệu Đức Phật ra sao, thực tế tất cả các Đức Phật lịch sử thỉnh thoảng xuất hiện trên thế giới này, đều thấm nhuần những đức hạnh ấy, cùng với sự giác ngộ giống nhau. Cho nên không có sự khác biệt gì phải tôn kính bất cứ Đức Phật đặc biệt nào, nếu Đức Phật được chọn là một Đức Phật thực sự. Vì vậy cho nên không có một lý lẽ gì cho rằng Đức Phật này thần thông hay cao hơn Đức Phật kia.
Những câu kệ sau đây
bằng tiếng Pali, nêu lên những đức hạnh thực chất bên
trong của Đức Phật mà người Phật Tử trì tụng khi họ
vinh danh Đức Phật:
"Itipi So Bhagava Araham Samma-Sambuddho
Vijja-Carana-Sampanno Sugato Lokavidu
Anuffaro Purisa Damma-Sarathi Sattha Deva-
Manussanam Buddho Bhagavathi"
Sự trung thực của
câu kệ này không thể nghi ngờ vì nó bắt nguồn từ nhiều
bản kinh quan trọng trong Tam Tạng Kinh Điển theo qui chuẩn
Phật Giáo đã xác nhận cũng như từ nơi bốn mươi phương
pháp thiền định tư duy về những Đức Hạnh của Đức Phật.
Chuyển ngữ ngắn gọn từ tiếng Pali như sau:
Araham
- Ứng Cúng (bậc đáng được nhận sự cúng dường của
Người và Chư Tiên vì dứt hết phiền não), Samma
Sambuddhdho - Chánh Biến Tri (bậc biết hết tất cả
pháp ); Vijjacarana Sampanno - Minh Hạnh Túc (bậc có đủ
trí tuệ và đức hạnh); Sugato - Thiện Thệ (đã
làm xong các hạnh lành, trên đường đi đến Niết Bàn); Lokavidu
- Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ kiến thức thế gian); Anuttaro
Purisadamma-Sarathi - Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng
Phu (bậc cao hơn hết trong hạng chúng sanh thống trị lấy
mình như bậc trượng phu cầm cương ngựa đi vào đường
lành); Sattha-Deva-Manussanam - Thiên Nhân Sư (bậc đạo
sư của hàng người và hàng Chư Thiên, dạy việc nên làm
và việc chẳng nên làm); Buddho - Phật (bậc giác ngộ
hoàn toàn); Bhagavathi - Thế tôn (bậc cao hơn hết
trong cõi thế, được tất cả cõi thế, tất cả chúng
sanh tôn trọng)
1- Araham - Ứng Cúng
Đức Phật miêu tả một Vị Ứng Cúng có năm phương diện chính:
* đã loại bỏ tất cả ô trược;
* đã tiêu diệt được tất cả những kẻ thù liên quan đến việc loại bỏ các ô trược;
* đã tiêu diệt được những nan hoa chống đỡ bánh xe cuộc sống (thăng trầm cuộc đời);
* đáng được lãnh sự cúng dường và tôn vinh;
* không giữ bí mật đặc tính cũng như giáo lý của mình.
Đức Phật là nhân vật
vĩ đại nhất trong lịch sử loài người, với một cuôc đời
toàn bích, không hề sai lầm, không thể chê trách và không
tỳ vết. Dưới cội cây bồ đề Ngài chiến thắng tất cả
ma vương và đạt được thánh quả ở bậc cao nhất. Ngài
chấm dứt tất cả khổ đau, đạt Niết Bàn. Ngài là nhân
vật được toàn thế giới vinh danh và tôn kính trên mọi
phương diện. Giáo lý của Ngài không chứa đựng huyền bí
hay bí mật, giống như một cuốn sách mở cho tất cả ai muốn
đến xem.
2. Samma-Sambuddho - Chánh Biến Tri
Đức Phật được gọi là Chánh Biến Tri vì Ngài thấu rõ cuộc sống trên thế giới với viễn cảnh xác đáng, và Ngài đã khám phá ra Tứ Diệu Đế do sự thấu triệt của Ngài. Sinh ra là một hoàng tử, Ngài đã từ bỏ trần tục và phấn đấu trong sáu năm dài tìm giác ngộ. Trong thời gian ấy, Ngài đã tìm đến tất cả những đạo sư nổi tiếng, Ngài đã tu tập tất cả những phương pháp của các đạo sư này. Ngài đã đạt được tất cả và ngang hàng với các vị thầy của Ngài, nhưng vẫn không tìm ra được ánh sánh giác ngộ. Cuối cùng, căn cứ vào sự tìm tòi hiểu biết một cách hữu lý, và bước vào con đường trung đạo, khởi đi từ phương cách truyền thống về niềm tin đạo lý nổi tiếng này cùng những sự tu tập, Ngài tìm ra giải pháp cuối cùng cho những vấn đề chung vềà bất toại nguyện, mâu thuẫn và bất mãn (Khổ) trên hoàn vũ. Ngài khám phá ra Luật Duyên Khởi- Luật Nhân Quả, do những định luật này, Ngài tìm ra sự thật trần thế và trở thành bậc Đại Giác.
3. Vijja-Carana Sampanno - Minh Hạnh Túc
Cụm từ ngữ 'Minh Hạnh
Túc' có nghĩa là Đức Phật được thiên phú với một cái
nhìn rõ ràng toàn hảo và một tư cách đạo đức gương mẫu.
Hai khía cạnh có ý nghĩa được thấy trong ba đẳng kiến
thức và tám đẳng trí tuệ. Ba đẳng kiến thức ấy là:
* Thứ nhất, Đức Phật có thể nhớ lại những lần sanh trong quá khứ và có thể nhìn lại kiếp trước của Ngài và của người khác.
* Thứ hai, ngoài việc
có thể ôn lại quá khứ, Ngài có một sức nhìn độc đáo
là có thể nhìn thấy tương lai và hình dung được tất cả
vũ trụ bất cứ trong một khoảnh khắc nào.
* Thứ ba, Ngài có kiến thức sâu xa về thánh tính (tứ quả thanh văn)
Về tám đẳng trí tuệ,
Đức Phật duy nhất thiên phú bởi tuệ giác, thần thông
thi hành kỳ công, thiên nhĩ thông, tha tâm thông, và nhiều
thần thông vật lý, khả năng nhớ lại những lần sanh
trong quá khứ, thiên nhãn thông, và kiến thức nhạy bén về
cuộc đời thanh tịnh thánh tính.
Về chữ " Carana " hay tư cách đạo đức, phương diện này được chia thành mười lăm loại hay loại đức hạnh thấm nhuần tràn đầy nơi Đức Phật. Những đức hạnh khác cộng thêm vào được xếp loại như kiềm chế hành động và lời nói, kiềm chế trong sự miệt mài tác động giác quan, điều độ trong việc dùng thực phẩm, tránh ngủ quá nhiều, giữ niềm tin trong sáng, biết xấu hổ khi phạm tội lỗi, biếtù sợ hãi khi phạm lỗi, khát vọng kiến thức, nghị lực, chú ý, và hiểu biết bốn xu hướng gắn liền với lĩnh vực vật chất - Panna và Karuna phản ảnh như trí tuệ và từ bi, cả hai là cặp song sanh cơ bản trong khi karuna cho Ngài lòng từ bi phục vụ nhân loại. Do trí tuệ Ngài nhận thức điều gì phải điều gì trái cho tất cả chúng sanh, và do lòng từ bi Ngài dẫn dắt các tín đồ khỏi tội lỗi và lầm than. Những đức tính vĩ đại của Ngài đã khiến Ngài làm cho Ngài có khả năng đem tình huynh đệ và đức tính tốt thực sự mưa móc cho tất cả chúng sanh với mức độ tột cùng.
4. Sugato - Thiện Thệ
Đức Phật cũng được
gọi là Đấng Thiện Thệ có nghĩa con đường của Ngài là
tốt, nói đến là thượng hạng, lời nói và phương pháp sử
dụng là con đường rất hòa hài và không thể chê trách.
Con đường đạt hạnh phúc chính đáng là thanh tịnh đứng
đắn, không cong queo, thẳng thắn và chắc chắn.
Lời dạy của Ngài tuyệt
vời không thể sai lầm được. Nhiều sử gia nổi tiếng và
khoa học gia vĩ đại đã phẩm bình giáo lý duy nhất đứng
vững không bị thách thức bởi khoa học và các nhà tự do
tư tưởng là lời dạy của Đức Phật.
5. Lokavidu - Thế Gian Giải
Thuật ngữ Lokavidu
(Thế Gian Giải) sử dụng với Đức Phật như một người
có kiến thức thế giới tuyệt vời. Bậc Đại Đạo Sư có
kinh nghiệm, hiểu biết thâm sâu tất cả khía cạnh của cuộc
đời cả về vật chất lẫn tinh thần. Ngài là người đầu
tiên nhận xét có hàng ngàn hệ thống thế giới trong vũ trụ.
Ngài là người đầu tiên tuyên bố thế giới chẳng là gì
cả mà chỉ là thế giới khái niệm. Theo lời Ngài, việc
ức đoán nguồn gốc và nơi tận cùng của thế giới hay vũ
trụ coi như vô nghĩa. Theo quan điểm của Ngài, nguồn gốc
thế giới, sự tận cùng và con đường đi đến tận cùng
sẽ tìm thấy trong phạm vi chiều sâu có thể hiểu được-
xác thân dài (một sải)- con người với nhận thức và ý
thức.
6. Anuttaro Purisa-Damma-Sarathi - Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu
Anuttaro ( Vô Thượng Sĩ) có nghĩa vô song và không còn ai có thể vượt hơn. Purisa-damma nói đến người thiên phú giáo pháp và Sarathi có nghĩa người lãnh đạo. Ba từ ngữ này nói lên vị lãnh đạo vô song có khả năng mang con người vào con đường chánh đạo. Trong số những người quyết định theo con đường giáo Pháp và tránh xa tội lỗi có những kẻ giết người khét tiếng như Angulimala, Alavaka, Nalagiri, hàng trăm kẻ đạo tặc, ăn thịt người và ngoan cố như Saccake. Tất cả những người ấy đều được thấm nhuần giáo pháp và một số đạt được thánh quả ngay trong đời hiện tiền của họ. Ngay cả Devadatta (Đề Bà Đạt Đa), kẻ thù không đội trời chung, cũng vẫn được Đức Phật cho phục hồi do lòng từ bi vĩ đại của Ngài.
7. Sattha Deva-Manussanam - Thiên Nhân Sư
Phiên dịch cụm từ
này có nghĩa Đức Phật là Thầy của trời và người. Ghi
nhận 'devas' (Trời) dùng trong phạm vi này tức những chúng
sinh, do những nghiệp lành, đã vượt qua giai đoạn hàng người
nhưng không phải là giai đoạn cuối cùng của sự tiến
hóa về sinh vật học. Hàng Trời trong văn cảnh Phật Giáo
không liên quan gì với truyền thuyết thần thoại cổ xưa.
Đức Phật là một vị Thầy phi thường linh động có khả
năng phân chia một cách rất kỹ thuật phù hợp các đẳng
cấp tinh thần của hàng trời và hàng người. Ngài dạy mọi
người sống theo chánh đạo. Đức Phật là vị Đạo Sư hoàn
vũ.
8. Buddho - Phật
Tính ngữ đặc biệt Buddho ,
có vẻ như lập lại lần thứ hai, mặc dù nó có ý nghĩa rộng
hơn. Buddho có nghĩa Vị Chủ Tể toàn trí toàn thức,
có những thần thông lạ thường có thể thuyết phục người
khác bằng sự khám phá to lớn của mình qua nghệ thuật giảng
dạy người khác Pháp của Ngài. Kỹ thuật của Ngài không
có vị đạo sư nào có thể sánh bằng. Buddho cũng có
nghĩa thứ hai là "tỉnh thức" vì trạng thái bình
thường của con người không ngưng ở trong trạng thái sững
sờ. Đức Phật là người đầu tiên "tỉnh thức",
và giũ sạch trạng thái sững sờ. Rồi Ngài thuyết phục
người khác tỉnh thức, và tránh xa trạng thái mê mờ hay sững
sờ.
9. Bhagava - Thế Tôn
Từ ngừ này dùng để
chỉ Đức Phật, từ ' Buddho ' hay ' Bhagava ' dùng
riêng từng chữ hay ghép lại ' Buddho Bhagava ' có nghĩa là
'Đấng Thế Tôn' ('Đấng Thiêng Liêng') thường được thông
dụng trong dân gian.
Đáng được kính sợ và tôn kính, Thế Tôn là danh hiệu của Ngài. Cho nên chữ ' Bhagava ' có nhiều nghĩa như đề nghị của một số phê bình gia. Đức Phật được gọi là Đấng Thế Tôn vì Ngài là người hạnh phúc và may mắn nhất trong nhân loại đã chiến thắng được ma vương, đã thuyết giảng chi tiết Pháp cao nhất và là người thiên phú với khả năng tri thức siêu nhiên, siêu phàm.
* * *
Chín Đức Tính vĩ đại của Đức Phật có thể sử dụng làm đề tài cho thiền định nếu những sự giải thích của mỗi từ ngữ đặc biệt được thận trọng nghiên cứu kỹ lưỡng và mục đích thực sự cùng bản chất được tóm thâu và thấu triệt. Chỉ lướt qua từng đoạn, không hiểu thấu hoàn toàn không thể coi như hữu hiệu dù cho có sùng đạo. Phương pháp tốt nhất là tụng đi tụng lại đồng thời nắm vững ý nghĩa hoàn toàn của các sự bày tỏ ấy. Trong khi làm như vậy, ta cũng nên tập trung vào những đức tính có chân giá trị ấy như những đức hạnh thực sự cần được tích cực noi gương bởi tất cả tín đồ của Đức Phật.
-ooOoo-
Đầu
trang | 01
| 02 | 03 | 04
| 05 | 06 | 07
| 08 | 09 | 10
| 11 | 12 | 13
| 14 | 15 |
16 | 17
| 18 | 19 | 20
| 21 | 22 | 23
| 24 | 25 | 26
| 27 | 28 | 29
| 30 | 31 | Mục
lục
Chân thành cám ơn Tỳ kheo Thích Tâm Quang, chùa Tam Bảo, California,
đã gửi tặng phiên bản điện tử (Bình Anson, tháng 11-2001)
[ Trở về trang Thư Mục ]
updated: 06-11-2001