📜 Giảng Sư
Kho kinh › Hạt Ngọc Trí Tuệ Phật Giáo

Hat ngoc Tri tue PG - 07

Hạt Ngọc Trí Tuệ Phật Giáo · 11,247 ký tự · ~10 phút đọc
🏠 📜

Hat ngoc Tri tue PG - 07

Vietnamese, with Unicode Times font

Những Hạt Ngọc Trí Tuệ Phật Giáo

Gems of Buddhist Wisdom

Thích Tâm Quang dịch

7

NHỮNG ĐỨC HẠNH LÝ TƯỞNG CỦA ĐỨC PHẬT

Hòa Thượng Tiến Sĩ K. Sri Dhammananda

Đ ức

Phật là hi ện thân của tất

các đức hạnh lý tưởng. Ở nơi Ngài ta thấy sự hiện

thân của luân lý cao nhất (giới), tập trung sâu xa nhất

(thiền định) và trí tuệ thâm sâu (huệ) - những đức tính

không ai vượt qua được và không sánh được trong lịch sử

loài người. Những đức tính cao cả ghi trong các kinh, những

bài thuyết giảng của Đức Phật.

Phật Tử trên khắp thế giới tụng niệm và hành trì chín đức hạnh tối thượng ghi trong hệ thức tiếng Pali, trong việc tu tập hàng ngày. Mặc dù Đức Phật có nhiều những đức tính cao thượng khác, ở đây trong hệ thức này, chỉ chín điều được lấy ra. Không phải là không kể đến tại một số trường phái Phật Giáo, các tín đồ đã tiến dẫn một số Đức Phật ám chỉ một số đức tính vĩ đại của Đức Phật. Tuy nhiên dù cách thức giới thiệu Đức Phật ra sao, thực tế tất cả các Đức Phật lịch sử thỉnh thoảng xuất hiện trên thế giới này, đều thấm nhuần những đức hạnh ấy, cùng với sự giác ngộ giống nhau. Cho nên không có sự khác biệt gì phải tôn kính bất cứ Đức Phật đặc biệt nào, nếu Đức Phật được chọn là một Đức Phật thực sự. Vì vậy cho nên không có một lý lẽ gì cho rằng Đức Phật này thần thông hay cao hơn Đức Phật kia.

Những câu kệ sau đây

bằng tiếng Pali, nêu lên những đức hạnh thực chất bên

trong của Đức Phật mà người Phật Tử trì tụng khi họ

vinh danh Đức Phật:

"Itipi So Bhagava Araham Samma-Sambuddho

Vijja-Carana-Sampanno Sugato Lokavidu

Anuffaro Purisa Damma-Sarathi Sattha Deva-

Manussanam Buddho Bhagavathi"

Sự trung thực của

câu kệ này không thể nghi ngờ vì nó bắt nguồn từ nhiều

bản kinh quan trọng trong Tam Tạng Kinh Điển theo qui chuẩn

Phật Giáo đã xác nhận cũng như từ nơi bốn mươi phương

pháp thiền định tư duy về những Đức Hạnh của Đức Phật.

Chuyển ngữ ngắn gọn từ tiếng Pali như sau:

Araham

- Ứng Cúng (bậc đáng được nhận sự cúng dường của

Người và Chư Tiên vì dứt hết phiền não), Samma

Sambuddhdho - Chánh Biến Tri (bậc biết hết tất cả

pháp ); Vijjacarana Sampanno - Minh Hạnh Túc (bậc có đủ

trí tuệ và đức hạnh); Sugato - Thiện Thệ (đã

làm xong các hạnh lành, trên đường đi đến Niết Bàn); Lokavidu

- Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ kiến thức thế gian); Anuttaro

Purisadamma-Sarathi - Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng

Phu (bậc cao hơn hết trong hạng chúng sanh thống trị lấy

mình như bậc trượng phu cầm cương ngựa đi vào đường

lành); Sattha-Deva-Manussanam - Thiên Nhân Sư (bậc đạo

sư của hàng người và hàng Chư Thiên, dạy việc nên làm

và việc chẳng nên làm); Buddho - Phật (bậc giác ngộ

hoàn toàn); Bhagavathi - Thế tôn (bậc cao hơn hết

trong cõi thế, được tất cả cõi thế, tất cả chúng

sanh tôn trọng)

1- Araham - Ứng Cúng

Đức Phật miêu tả một Vị Ứng Cúng có năm phương diện chính:

* đã loại bỏ tất cả ô trược;

* đã tiêu diệt được tất cả những kẻ thù liên quan đến việc loại bỏ các ô trược;

* đã tiêu diệt được những nan hoa chống đỡ bánh xe cuộc sống (thăng trầm cuộc đời);

* đáng được lãnh sự cúng dường và tôn vinh;

* không giữ bí mật đặc tính cũng như giáo lý của mình.

Đức Phật là nhân vật

vĩ đại nhất trong lịch sử loài người, với một cuôc đời

toàn bích, không hề sai lầm, không thể chê trách và không

tỳ vết. Dưới cội cây bồ đề Ngài chiến thắng tất cả

ma vương và đạt được thánh quả ở bậc cao nhất. Ngài

chấm dứt tất cả khổ đau, đạt Niết Bàn. Ngài là nhân

vật được toàn thế giới vinh danh và tôn kính trên mọi

phương diện. Giáo lý của Ngài không chứa đựng huyền bí

hay bí mật, giống như một cuốn sách mở cho tất cả ai muốn

đến xem.

2. Samma-Sambuddho - Chánh Biến Tri

Đức Phật được gọi là Chánh Biến Tri vì Ngài thấu rõ cuộc sống trên thế giới với viễn cảnh xác đáng, và Ngài đã khám phá ra Tứ Diệu Đế do sự thấu triệt của Ngài. Sinh ra là một hoàng tử, Ngài đã từ bỏ trần tục và phấn đấu trong sáu năm dài tìm giác ngộ. Trong thời gian ấy, Ngài đã tìm đến tất cả những đạo sư nổi tiếng, Ngài đã tu tập tất cả những phương pháp của các đạo sư này. Ngài đã đạt được tất cả và ngang hàng với các vị thầy của Ngài, nhưng vẫn không tìm ra được ánh sánh giác ngộ. Cuối cùng, căn cứ vào sự tìm tòi hiểu biết một cách hữu lý, và bước vào con đường trung đạo, khởi đi từ phương cách truyền thống về niềm tin đạo lý nổi tiếng này cùng những sự tu tập, Ngài tìm ra giải pháp cuối cùng cho những vấn đề chung vềà bất toại nguyện, mâu thuẫn và bất mãn (Khổ) trên hoàn vũ. Ngài khám phá ra Luật Duyên Khởi- Luật Nhân Quả, do những định luật này, Ngài tìm ra sự thật trần thế và trở thành bậc Đại Giác.

3. Vijja-Carana Sampanno - Minh Hạnh Túc

Cụm từ ngữ 'Minh Hạnh

Túc' có nghĩa là Đức Phật được thiên phú với một cái

nhìn rõ ràng toàn hảo và một tư cách đạo đức gương mẫu.

Hai khía cạnh có ý nghĩa được thấy trong ba đẳng kiến

thức và tám đẳng trí tuệ. Ba đẳng kiến thức ấy là:

* Thứ nhất, Đức Phật có thể nhớ lại những lần sanh trong quá khứ và có thể nhìn lại kiếp trước của Ngài và của người khác.

* Thứ hai, ngoài việc

có thể ôn lại quá khứ, Ngài có một sức nhìn độc đáo

là có thể nhìn thấy tương lai và hình dung được tất cả

vũ trụ bất cứ trong một khoảnh khắc nào.

* Thứ ba, Ngài có kiến thức sâu xa về thánh tính (tứ quả thanh văn)

Về tám đẳng trí tuệ,

Đức Phật duy nhất thiên phú bởi tuệ giác, thần thông

thi hành kỳ công, thiên nhĩ thông, tha tâm thông, và nhiều

thần thông vật lý, khả năng nhớ lại những lần sanh

trong quá khứ, thiên nhãn thông, và kiến thức nhạy bén về

cuộc đời thanh tịnh thánh tính.

Về chữ " Carana " hay tư cách đạo đức, phương diện này được chia thành mười lăm loại hay loại đức hạnh thấm nhuần tràn đầy nơi Đức Phật. Những đức hạnh khác cộng thêm vào được xếp loại như kiềm chế hành động và lời nói, kiềm chế trong sự miệt mài tác động giác quan, điều độ trong việc dùng thực phẩm, tránh ngủ quá nhiều, giữ niềm tin trong sáng, biết xấu hổ khi phạm tội lỗi, biếtù sợ hãi khi phạm lỗi, khát vọng kiến thức, nghị lực, chú ý, và hiểu biết bốn xu hướng gắn liền với lĩnh vực vật chất - Panna và Karuna phản ảnh như trí tuệ và từ bi, cả hai là cặp song sanh cơ bản trong khi karuna cho Ngài lòng từ bi phục vụ nhân loại. Do trí tuệ Ngài nhận thức điều gì phải điều gì trái cho tất cả chúng sanh, và do lòng từ bi Ngài dẫn dắt các tín đồ khỏi tội lỗi và lầm than. Những đức tính vĩ đại của Ngài đã khiến Ngài làm cho Ngài có khả năng đem tình huynh đệ và đức tính tốt thực sự mưa móc cho tất cả chúng sanh với mức độ tột cùng.

4. Sugato - Thiện Thệ

Đức Phật cũng được

gọi là Đấng Thiện Thệ có nghĩa con đường của Ngài là

tốt, nói đến là thượng hạng, lời nói và phương pháp sử

dụng là con đường rất hòa hài và không thể chê trách.

Con đường đạt hạnh phúc chính đáng là thanh tịnh đứng

đắn, không cong queo, thẳng thắn và chắc chắn.

Lời dạy của Ngài tuyệt

vời không thể sai lầm được. Nhiều sử gia nổi tiếng và

khoa học gia vĩ đại đã phẩm bình giáo lý duy nhất đứng

vững không bị thách thức bởi khoa học và các nhà tự do

tư tưởng là lời dạy của Đức Phật.

5. Lokavidu - Thế Gian Giải

Thuật ngữ Lokavidu

(Thế Gian Giải) sử dụng với Đức Phật như một người

có kiến thức thế giới tuyệt vời. Bậc Đại Đạo Sư có

kinh nghiệm, hiểu biết thâm sâu tất cả khía cạnh của cuộc

đời cả về vật chất lẫn tinh thần. Ngài là người đầu

tiên nhận xét có hàng ngàn hệ thống thế giới trong vũ trụ.

Ngài là người đầu tiên tuyên bố thế giới chẳng là gì

cả mà chỉ là thế giới khái niệm. Theo lời Ngài, việc

ức đoán nguồn gốc và nơi tận cùng của thế giới hay vũ

trụ coi như vô nghĩa. Theo quan điểm của Ngài, nguồn gốc

thế giới, sự tận cùng và con đường đi đến tận cùng

sẽ tìm thấy trong phạm vi chiều sâu có thể hiểu được-

xác thân dài (một sải)- con người với nhận thức và ý

thức.

6. Anuttaro Purisa-Damma-Sarathi - Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu

Anuttaro ( Vô Thượng Sĩ) có nghĩa vô song và không còn ai có thể vượt hơn. Purisa-damma nói đến người thiên phú giáo pháp và Sarathi có nghĩa người lãnh đạo. Ba từ ngữ này nói lên vị lãnh đạo vô song có khả năng mang con người vào con đường chánh đạo. Trong số những người quyết định theo con đường giáo Pháp và tránh xa tội lỗi có những kẻ giết người khét tiếng như Angulimala, Alavaka, Nalagiri, hàng trăm kẻ đạo tặc, ăn thịt người và ngoan cố như Saccake. Tất cả những người ấy đều được thấm nhuần giáo pháp và một số đạt được thánh quả ngay trong đời hiện tiền của họ. Ngay cả Devadatta (Đề Bà Đạt Đa), kẻ thù không đội trời chung, cũng vẫn được Đức Phật cho phục hồi do lòng từ bi vĩ đại của Ngài.

7. Sattha Deva-Manussanam - Thiên Nhân Sư

Phiên dịch cụm từ

này có nghĩa Đức Phật là Thầy của trời và người. Ghi

nhận 'devas' (Trời) dùng trong phạm vi này tức những chúng

sinh, do những nghiệp lành, đã vượt qua giai đoạn hàng người

nhưng không phải là giai đoạn cuối cùng của sự tiến

hóa về sinh vật học. Hàng Trời trong văn cảnh Phật Giáo

không liên quan gì với truyền thuyết thần thoại cổ xưa.

Đức Phật là một vị Thầy phi thường linh động có khả

năng phân chia một cách rất kỹ thuật phù hợp các đẳng

cấp tinh thần của hàng trời và hàng người. Ngài dạy mọi

người sống theo chánh đạo. Đức Phật là vị Đạo Sư hoàn

vũ.

8. Buddho - Phật

Tính ngữ đặc biệt Buddho ,

có vẻ như lập lại lần thứ hai, mặc dù nó có ý nghĩa rộng

hơn. Buddho có nghĩa Vị Chủ Tể toàn trí toàn thức,

có những thần thông lạ thường có thể thuyết phục người

khác bằng sự khám phá to lớn của mình qua nghệ thuật giảng

dạy người khác Pháp của Ngài. Kỹ thuật của Ngài không

có vị đạo sư nào có thể sánh bằng. Buddho cũng có

nghĩa thứ hai là "tỉnh thức" vì trạng thái bình

thường của con người không ngưng ở trong trạng thái sững

sờ. Đức Phật là người đầu tiên "tỉnh thức",

và giũ sạch trạng thái sững sờ. Rồi Ngài thuyết phục

người khác tỉnh thức, và tránh xa trạng thái mê mờ hay sững

sờ.

9. Bhagava - Thế Tôn

Từ ngừ này dùng để

chỉ Đức Phật, từ ' Buddho ' hay ' Bhagava ' dùng

riêng từng chữ hay ghép lại ' Buddho Bhagava ' có nghĩa là

'Đấng Thế Tôn' ('Đấng Thiêng Liêng') thường được thông

dụng trong dân gian.

Đáng được kính sợ và tôn kính, Thế Tôn là danh hiệu của Ngài. Cho nên chữ ' Bhagava ' có nhiều nghĩa như đề nghị của một số phê bình gia. Đức Phật được gọi là Đấng Thế Tôn vì Ngài là người hạnh phúc và may mắn nhất trong nhân loại đã chiến thắng được ma vương, đã thuyết giảng chi tiết Pháp cao nhất và là người thiên phú với khả năng tri thức siêu nhiên, siêu phàm.

* * *

Chín Đức Tính vĩ đại của Đức Phật có thể sử dụng làm đề tài cho thiền định nếu những sự giải thích của mỗi từ ngữ đặc biệt được thận trọng nghiên cứu kỹ lưỡng và mục đích thực sự cùng bản chất được tóm thâu và thấu triệt. Chỉ lướt qua từng đoạn, không hiểu thấu hoàn toàn không thể coi như hữu hiệu dù cho có sùng đạo. Phương pháp tốt nhất là tụng đi tụng lại đồng thời nắm vững ý nghĩa hoàn toàn của các sự bày tỏ ấy. Trong khi làm như vậy, ta cũng nên tập trung vào những đức tính có chân giá trị ấy như những đức hạnh thực sự cần được tích cực noi gương bởi tất cả tín đồ của Đức Phật.

-ooOoo-

Đầu

trang | 01

| 02 | 03 | 04

| 05 | 06 | 07

| 08 | 09 | 10

| 11 | 12 | 13

| 14 | 15 |

16 | 17

| 18 | 19 | 20

| 21 | 22 | 23

| 24 | 25 | 26

| 27 | 28 | 29

| 30 | 31 | Mục

lục

Chân thành cám ơn Tỳ kheo Thích Tâm Quang, chùa Tam Bảo, California,

đã gửi tặng phiên bản điện tử (Bình Anson, tháng 11-2001)

[ Trở về trang Thư Mục ]

updated: 06-11-2001

← Văn bản trướcHat ngoc Tri tue PG - 06Văn bản tiếp →Hat ngoc Tri tue PG - 09
☰ Mục lục Hạt Ngọc Trí Tuệ Phật Giáo
⬇ Tải .txt