Pham Kim Khanh - Hanh Huong Xu Phat
Vietnamese, with Unicode Times font
Hành Hương Xứ Phật
Phạm Kim Khánh
-10-
Vua Asoka (A-dục)
V ào n ăm 326 trước
D.L. Ho àng Đế Alexander the Great của
xứ Macedonia xâm chiếm miền Bắc Ấn Độ v à biến Takshasil ā
(người Hy Lạp gọi là Taxila) thành một thị trấn to lớn và phồn thịnh, thủ
đô của vương quốc. Tuy nhiên vương
quốc này không tồn tại được lâu d ài vì
Alexander b ăng h à lúc 32 tuổi tại
Babylon, vào n ăm 323 trước D.L. Sau
cái chết của Alexander, Candragupta mà người Hy Lạp gọi là Sandrocatus,
nổi dậy tấn công quân trú phòng các thành trì mà Alexander
để lại, chiến thắng Vua Nanda, v à vào
khoảng n ăm 323 trước D.L. trở th ành
quốc vương xứ Magadha (Ma Kiệt Đ à),
lấy P ā Ôaliputta (tên hiện nay là
Patna) làm thủ đô, v à sáng lập
đế quốc Mauryan. Vincent A. Smith,
trong quyển Oxford History of India ghi nhận rằng Candragupta là nhân vật
đầu ti ên chính xác
được ghi trong lịch sử, có thể mô tả l à
Quốc Vương xứ Ấn Độ.
Bindus ā ra, con của Candragupta, nối
ngôi cha và trị vì vương quốc đến năm 273
trước D.L. Asokhavardhana, mà thường
được gọi l à Asoka (A Dục), một trong những người con của Bindus ā ra,
kế vị cha.
Trong thời vua cha còn tại vị thì Asoka là Phó Vương của Taxila và Ujjain. Asoka lưu lại một thời gian tại Vedisa, ngày nay là Besnagar hay Vessanagara, và nơi đây ông đem l òng thương Devi, con gái của Trưởng Giả Deva, và sau khi được cha mẹ ưng thuận, cưới n àng và đưa về Ujjain. Nơi đây b à hạ sanh hai con. Chính hai người con này về sau trở thành hai thành viên của Giáo Hội T ăng Gi à, hai vị A La Hán nổi tiếng Mahinda và Sanghamitt ā .
Khi Vua Bindus ā ra b ăng
h à, Asoka được triệu về Patna nối ngôi
cha, trở th ành vì vua thứ ba của Đế
Quốc Mauryan. Asoka, trị vì phần lớn xứ Ấn
Độ v ào giữa thế kỷ thứ ba trước Dương
Lịch, là vị Phật tử cư sĩ rất quan trọng trong lịch sử nhân loại. Tại
nhiều nơi trong xứ vua cho xây dựng một số lớn các trụ cột, trên
đầu trụ có h ình sư tử chạm trổ rất
đẹp, đứng tr ên bánh xe Pháp Bảo.
Đến nay h ình ảnh này vẫn còn là biểu
tượng tượng trưng trên quốc kỳ, và trong ấn tín của xứ Ấn
Độ. Trước thời kỳ Asoka Phật Giáo
được hoằng dương rộng r ãi trong miền
Bắc xứ Ấn Độ, chính Vua Asoka bắt đầu bảo trợ
công tr ình truyền bá giáo huấn của Đức
Phật tr ên cùng khắp thế gian.
Trước khi trở thành Phật tử Hoàng Đế Asoka
hăng say chiến tranh như ông nội, không m ãn nguyện với vương quốc
mà người cha để lại, v à luôn luôn nghĩ
đến việc mở mang bờ c õi. Vào n ăm
thứ tám sau khi l ên ngôi, ông gởi quân xâm l ăng,
v à chiến thắng quân K ā linga.
Đây l à một trận chiến vô cùng khốc
liệt trong đó cả trăm ng àn người bị
tàn sát, cả 150,000 ngàn người bị bắt làm tù binh, và số người chết vì
liên lụy đông gấp nhiều lần như vậy.
Thay vì dựng lên các trụ cột để biểu dương
cuộc chiến thắng quân địch ngo ài mặt trận, vua dựng lên trụ cột
để ghi nhận tánh cách đáng gh ê tởm của
sự hung ác tàn bạo và ước mong rằng đời sống
của tất cả chúng sanh, chí đến lo ài thú, phải
được bảo vệ v à ch ăm
sóc.
Vua công khai bày tỏ những cảm xúc ăn năn
hối tiếc trong sắc lệnh d ài nhất của ông,
được ghi tạc tr ên
đá (Rock Edict No XIII).
Ta có thể nói rằng trận chiến K ā linga chẳng những là ngã rẽ quan trọng trong đời binh nghiệp của Vua Asoka, mà cũng trở thành một trong những diễn biến quyết định đối với lịch sử thế giới. Nhận thức tánh cách đi ên cuồng của sự giết chóc, vua từ bỏ gươm đao. Ông là vị đế vương duy nhất được ghi nhận l à sau khi chiến thắng vẻ vang, từ bỏ những cuộc xâm l ăng bằng chiến tranh (dig-vijaya) v à đề khởi những cuộc xâm lăng bằng thiện pháp (dhamma-vijaya), đổi những cuộc xâm lăng khốc liệt ra những chiến dịch truyền bá đạo lý cao si êu và pháp từ bi của Phật Giáo để mưu cầu hạmh phúc cho một phần nhân loại. Ông thọc gươm vào vỏ, không bao giờ rút ra trở lại, và không bao giờ làm tổn thương chúng sanh nào.
Thay vì tổ chức những cuộc s ăn bắn, vua t ìm thích thú trong những chiến dịch truyền bá đạo pháp khắp xứ để giúp đỡ người đói khó ngh èo nàn, người già và những kẻ tật nguyền. Thay vì lập những công thần để trị quốc, vua có những quan chức để công bố đời sống đạo hạnh v à ch ăm sóc những kẻ bất hạnh như gi à cả bệnh hoạn, côi cúc hay tù tội (Rock Edict V và Pillar Edict VII). Trong lời kêu gọi các quan chức ấy vua khuyên nên theo con đường "Trung Đạo ", cố tránh ganh tỵ, hung ác và lười biếng. Trong một nơi khác (Rock Edict IX) vua ghi nhận rằng trong dân gian có rất nhiều nghi thức và lễ nghi vô ích để cầu phước, nhưng chỉ có một h ình thức lễ nghi có thể đem lại lợi ích thật sự l à thực hành Giáo Pháp, tức đối xử tốt đẹp với người ăn kẻ ở trong nh à, tôn kính bậc trưởng thượng, không gây tổn thương cho bất luận chúng sanh nào và dâng cúng đến các vị b à la môn và các vị tu sĩ.
Chính vị sa di A La Hán, con một người anh của Vua Asoka,
đ ã cảm hóa và hướng dẫn Ngài vào
đạo Phật bằng một b ài giảng rất ngắn
nhưng vô cùng sáng tỏ với chủ đề: t ình
trạng chuyên cần và giác tỉnh chú niệm (appam ā da).
Kể từ đó về sau người m à trước kia có
tiếng là "Asoka hung ác bạo tàn" (Cand ā soka)
, giờ đây nổi danh l à "Asoka, con
người hiền lương đạo đức " (dhamm ā soka).
Những nguyên tắc đạo đức v à lý
tưởng của người Phật tử sâu đậm nhuộm m àu
lối suy tư và những xúc cảm của Asoka đến độ
ông trở th ành con người hoàn toàn khác biệt, và
đ ã đem
lại nhiều đổi mới trong hệ thống h ành chánh
để trị nước an dân. Ông cố gắng giảng
dạy và phổ cập giáo huấn của Đức Phật trong
dân gian, nhất l à trên bình diện luân lý. Ông cho ghi chạm trên
đá những lời dạy v àng ngọc của
Đức Bổn Sư, biến th ành những bài giảng
trên đá, không phải bóng gió tượng
trưng mà thật sự điển h ình: "Không nên
lấy sự sống nuôi sự sống. Chí đến côn tr ùng
cũng không nên sát hại."
Asoka thấm nhuần tinh thần khoan dung đại
độ m à Đức Phật giáo truyền, v à
trong triều đại của ông tất cả mọi tôn giáo
trong nước đều được hưởng tự do tuyệt đối. Ông cho ghi tạc trên
đá những lời khuy ên nên tôn trọng tất
cả mọi tín ngưỡng. Kỳ thị tôn giáo chỉ làm hại giáo phái mình. "Chỉ có
đo àn kết là tốt
đẹp. Như vậy có nghĩa là mọi người
đều n ên vui lòng lắng tai nghe giáo lý
của người khác tín ngưỡng."
Trong quyển Outline of History, H.G. Wells viết:
"Giữa oai danh của tr ăm ng àn vua
chúa trong lịch sử nhân loại, danh thơm vừa hùng vĩ vừa dịu dàng, vừa
trong sáng vừa trầm lặng của Hoàng Đế Asoka
chói ngời rực rỡ như một v ì sao tỏ rạng."
-ooOoo-
Đầu
trang | 01 |
02 |
03 |
04 |
05 |
06 |
07 |
08 |
09 | 10 |
11 |
12 |
Mục lục
Chân thành cám ơn Bác Phạm Kim Khánh đã gửi tặng bản vi tính
(Bình Anson, 09-2004)
[ Trở về trang Thư Mục ]
last updated: 15-09-2004