Ho Tong - Thap Do - 05
Times font
THẬP ĐỘ HỘ TÔNG TỲ KHƯU
(VANSARAKKHITA MAHA THERA)
[05] SUVANNASÀMA JÀTAKA
TRUYỆN SUVANNASÀMA
BỒ TÁT TU HẠNH BÁI ÁI BA LA MẬT
Thuở nọ, đức Thế Tôn
ngự tại Kỳ viên Tịnh xá của trưởng giả Cấp Cô Độc,
vì lòng từ bi về lời thỉnh cầu của chư Tăng mà giảng
thuyết rằng:
ATITE KÀLE BHIKKHAVE... Này
các thầy Tỳ khưu! Trong kiếp quá khứ, tại thủ đô BÀRÀNASÌ
có Đức vua KARALYAYAKSA trị vì, quốc dân được an vui lạc
nghiệp.
Thưở ấy, có hai ngư ông
ngụ hai bên bờ một con sông kết bạn thân cùng nhau, hằng
ngày thường lai vãng thăm viếng và có hứa cùng nhau rằng,
nếu một bên sanh con trai, một bên sanh con gái, thì sẽ làm
thông gia. Không bao lâu, hai người vợ của hai bạn ngư ông,
một người sanh con trai, một người đẻ con gái. Cha mẹ bên
gái đặt tên con là PÀRIKÀKUMARÌ, bên trai đặt danh con là
DUKURAKUMÀRA.
Khi hai con đến tuần
cập kê, cả hai đều có nhan sắc xinh đẹp. Một hôm, cha
mẹ cô PÀRIKÀ, hỏi con rằng: "Cha mẹ đã hứa từ lâu
sẽ làm suôi với người bạn bên kia sông. Nay con đã lớn khôn,
cha mẹ định gả con cho cháu DUKURAKUMÀRA là con của ngư ông
ấy, con nghĩ thế nào?"
Nàng PÀRIKÀ nghe cha dạy
như thế, bèn nghĩ rằng: Cha mẹ ta là dòng dõi làm nghề sát
sanh để nuôi sống, không hổ thẹn và ghê sợ tội, nếu ta
nghe theo, ta cũng sẽ là hạng ngư ông, sau chết không khỏi sa
trong ác đạo, phải chịu khổ nhiều đời kiếp. Nàng thưa
rằng: "Con không ưa thích làm nghề sát sinh đâu". Cha
mẹ nàng thấy vậy nín thinh.
Về DUKURAKUMÀRA, cha mẹ chàng cũng khuyên chàng cưới cô PÀRIKÀ, DUKURAKUMÀRA nghĩa rằng: Cha mẹ ta chỉ biết làm nghề ác, nếu ta nghe theo ắt không tránh khỏi chịu quả khổ trong địa ngục. Vạn vật trong đời toàn là vô thường vắn vỏi, ta ưa thích phụ nữ làm gì! Ta hãy xuất gia tu hành thoát khỏi phiền não. Chàng thưa với cha mẹ, xin cho phép chàng xuất gia tìm đạo.
Sáng hôm sau, vị thanh niên
DUKURAKUMÀRA dậy sớm suy nghĩ rằng: Ta không vừa lòng thương
tiếc trong phiền não dục, theo lời chỉ giáo của cha mẹ ta.
Nhưng không rõ tâm của nàng PÀRIKÀ ra sao, vậy ta nên gởi thư
hỏi thử ý kiến nàng xem, rồi chàng liền viết thư như
vầy:
"Này nàng thanh nữ PÀRIKÀ,
nàng có sắc lịch thiên hương. Cha mẹ nàng vui lòng gả nàng
cho ta. Ta không ưa thích tình dục, mong dứt bỏ phiền não để
tránh khỏi địa ngục. Vậy nàng nghĩ thế nào?" V iết
xong bảo kẻ ở chuyển giao đến nàng PÀRIKÀ.
Xem qua thư của DUKURAKUMÀRA,
nàng khen rằng: Chàng thanh niên này cũng có chí hướng như
ta. Vậy sau khi làm lễ thành hôn ta sẽ tu hành, được dễ dàng
hơn. Vị DUKURAKUMÀRA được thư trả lời như ý muốn, hết lòng
hoan hỷ.
Sau khi đã hành lễ cưới
rồi, mỗi người đều giữ bổn phận ngủ riêng khác với
thường nhân. Ngày nọ, vợ chồng bèn bàn cùng nhau, nếu ta
ở chung với cha mẹ ta là người sát sanh như vầy, ta phải
tuỳ cha mẹ, rồi bị sa địa ngục. Vậy ta hãy xin phép cha
mẹ cho chúng ta vào non tu luyện, mới mong thoát ly ác đạo
được.
Sáng ra hai vợ chồng
DUKURA đến lạy xin phép cha mẹ đi xuất gia vào rừng. Cha
mẹ không vui lòng và nói rằng: "Hai con nên ở nhà rán
tập rèn nghề nghiệp cho thuần thục, để nuôi mạng như cha
mẹ, có hay chăng? Hai con không phải là kẻ tê bại chân tay mà
bỏ nghề của cha mẹ".
DUKURA nài nỉ rằng:
"Chúng con không dám hành nghề sát sanh, vì sự giết hại
sanh linh rất là tội lỗi, sau khi chết phải chịu khổ trong
địa ngục, không ai cứu vớt được"
Nghe con nói như vậy cha
mẹ càng nổi giận mà mắng rằng: "Hai con là kẻ lười
biếng. Vậy hai con muốn đi thì cứ đi, và từ đây đừng
trở lại nhà này nữa". Được cha mẹ cho phép, vợ
chồng DUKURA rất hoan hỷ, lạy từ tạ cha mẹ, rồi đồng
nhau vào rừng hành đạo.
Sự xuất gia của DUKURA
và nàng PÀRIKÀ rất trong sạch, phát sanh lẽ cảm ứng đến
đ?c Đế Thích, Ngài biết rõ tự sự, bèn sai một vị trời
xuống tế độ vợ chồng DUKURA. Vị trời ấy xuống phía trước
gần nơi đó, biến ra hai tịnh thất nhỏ, rồi đề chữ trước
thất rằng: Nếu người nam nữ nào đã phát nguyện làm đạo
sĩ, hãy vào đây ngụ được tự do như của mình, vị trời
ấy bay về tâu cho đức Đế Thích rõ.
Vợ chồng DUKURA đi đến
hai tịnh thất, có đủ hụ tùng, nhìn lên thấy bảng đề
lấy làm vui thích, rồi nguyện làm đạo sĩ, tu phạm hạnh không
nhớ tưởng đến vật dục phiền não dục nữa.
Thời gian qua, trời Đế
Thích xét thấy không bao lâu, vợ chồng đạo sĩ sẽ bị mù.
Ngài từ bi hiện xuống để tế độ, Ngài khuyên hai đạo sĩ
nên xả giới ở với nhau cho có con, để sau này nhờ con
phụng dưỡng, trong khi già yếu bệnh tật. Vợ chồng đạo sĩ
không thuận theo lời khuyên, vì mong thọ trì phạm hạnh cho
được trong sạch, mặc dù bị nghiệp dữ đến cho quả. Đức
Đế Thích bèn khuyên rằng: "Ngài có thể rờ bụng cô đại
sĩ ba lần, được chăng?" Ông đạo sĩ đồng ý, nên làm
thinh.
Đức Đế Thích hiểu ý ông đạo sĩ khứng chịu, bèn trở về Đạo Lợi thiên cung, thỉnh đức Bồ Tát giáng sanh.
Vị đạo sĩ nhớ làm
theo lời dạy của đức Đế Thích thì cô đạo sĩ thọ thai.
Đến kỳ khai hoa sanh ra được Bồ Tát, có Chư Thiên hiện
xuống hộ trì săn sóc, tắm rữa cho đức Bồ Tát mỗi ngày,
Bồ Tát lên 7 tuổi, đạo sĩ đặt tên là SUVANNASÀMA. Mỗi ngày,
đạo sĩ vào rừng hái trái về nuôi Bồ Tát. Lúc sau, Bồ Tát
xin theo, để giúp đở cha mẹ, được 7 ngày, đạo sĩ dạy
Bồ Tát ở nhà, không cho theo nữa.
Một ngày nọ, vợ
chồng đạo sĩ vào rừng hái trái, bị cơn mưa to, nên tìm
chỗ đụt nơi một gò mối cao ráo. Lúc ấy có một con rắn
độc, xịt nọc ra làm nhằm mắt của hai đạo sĩ đều mù
cả. Không thấy đường về, phải bơ vơ trong rừng. Đây là
cái quả của tiền nghiệp mà hai đạo sĩ đã tạo, từ
kiếp trước cho thuốc trị mắt bệnh nhân, khi mắt đã lành,
mà họ nói là chưa vì không muốn trả tiền công. Hai vợ
chồng thầy thuốc bất bình, chế thuốc độc nhỏ vào mắt,
làm cho bệnh nhân phải mù. Do tiền nghiệp đó mà phải
chịu quả khổ, mù mắt cả vợ lẫn chồng.
Thấy trời chiều mà cha
mẹ chưa về, Bồ Tát đi tìm gặp mẹ cha bị mù loà, đang
bối rối trong rừng, biết rõ nguồn cơn. Ngài than van kể
lể, thương xót cha mẹ vô cùng, xong dẫn hai thân về tịnh
thất.
Từ đó, Bồ Tát hết lòng phụng dưỡng cha mẹ. Ngài cất nhà tắm, cầu xí, gánh nước sẳn cho cha mẹ cần dùng và luôn luôn Ngài niệm pháp bác ái. Mỗi ngày vào rừng hái trái ngon ngọt dâng đến cha mẹ. Những loài thú thấy Bồ Tát có tính hiếu đạo, nhất là từ bi đối với mọi loài, nên hằng theo chung quanh Ngài; khi vào rừng. Lúc đi gánh nước, chúng không lìa Ngài.
Thưở đó, Đức vua KARALIYAKSA trị vì trong kinh đô BÀRÀNASÌ, nhân dân được an cư lạc nghiệp, nưới giàu, dân mạnh, nên Đức vua cẩu thả, chỉ biết say mê tửu sắc quên nghĩ đến tội phước chánh tà. Đức vua nghĩa rằng Trẫm ngự trong đền không có chi là phi thường, để Trẫm vào rừng bắn thú cho mọi người rõ tài năng của Trẫm. Ngài vào tâu, xin phép vua cha và mẫu hậu. Được lịnh Phụ Vương phê chuẩn, Đức vua KARALIYAKSA vào rừng săn bắn. Đi đến gần một rạch nước trong có rất nhiều thú rừng, Ngài thấy có các loài thú, lẩn quẩn theo một thanh niên, mang thùng đi gánh nước. Đức vua lại gần thấy Bồ Tát rất đẹp trai, định hỏi thăm, song nghĩa rằng nếu ta lên tiếng, bầy thú chạy tan thì bắn sao được, khi trở về đền vua cha hỏi, có thịt thú lạ đâu mà dâng. Nghĩ thế Ngài bèn giương cung bắn trúng Bồ Tát té nhào. Vì tên có tẩm thuốc độc,làm cho Bồ Tát rất đau đớn. Ngài nghĩ phải chịu quả khổ của nghiệp ác đã tạo, Ngài không nên oán trách ai và cất tiếng mời người nào đã bắn tôi xin lại đây cho tôi tỏ vài lời.
Đức vua KARALIYAKSA nghe lấy làm lạ, người bị nạn đã không oán giận, mà lại còn mời ta đến để nói chuyện. Vậy ta nên đến đó xem. Đức vua nghe Bồ Tát than rằng: Ai là người giết tôi? Từ khi tôi sanh ra đến nay được 16 tuổi, cha mẹ tôi và tôi chẳng bao giờ làm điều ác. Nay tôi phải chịu chết đã dành, nhưng rất thảm thương, cha mẹ tôi đều mù quáng biết lấy ai nương nhờ. Ông là ai mà đến đây hại tôi thế này?
- Ta là Hoàng Đế trong thủ đô BÀRÀNASÌ, vì ham việc săn bắn, mong tìm thịt thú, mà lỡ tay nhằm cháu, thật Trẫm không cố ý đâu.
- Đại Vương đã bắn
trúng, bây giờ lại chối, tôi đâu tin được. Ôi! Tôi phải
chết, bỏ cha mẹ mù loà biết lấy ai phụng dưỡng, thật là
đáng thương xót cha mẹ tôi cô cùng.
Đức vua nghe thấy lời
than van của Bồ Tát, lấy làm động lòng, chua xót nói rằng:
Thôi! Cháu an tâm, để ta tìm đến chỗ ở, phụng sự hai
vị đạo sĩ thay thế cháu, đến trọn đời của ta.
Bồ Tát nghe đến đây phát tâm hoan hỷ, bèn tỏ lời Sàdhu [1] rồi tắt hơi.
Lúc đó, có nàng Thiên
nữ tên SUNADARÌ, ngự trên cây gần ấy. Nàng thường hộ trì
Bồ Tát, song lúc Bồ Tát bị tên nàng mắc đi dự hội nên
vắng mặt .Khi trở về nàng thấy Bồ Tát chết liền trách
Đức vua bằng nhiều lời rằng: Đức vua sao không ghê sợ
tội lỗi. Ngài sẽ sa địa ngục chẳng sai. Bồ Tát đây là
người rất hiếu thuận hết lòng phụng dưỡng mẹ cha, là
hai vị đạo sĩ,không rời. Đức vua phạm tội như vầy, không
sao tránh thoát quả khổ.
Đức vua KARALIYAKSA nghe
tiếng mà chẳng thấy người, biết rằng là Chư Thiên, tinh
thần hoảng hốt và cảm thương hại Bồ Tát. Ngài đến
gần thi hài Bồ Tát mà khóc than, rải hoa cúng dường. Ngài
nguyện phải phụng dưỡng hai đạo sĩ ấy thế Bồ Tát. Đức
vua gánh nước về đến tịnh thất và thưa với hai đạo sĩ
rõ tự sự. Hai đạo sĩ kể lể khóc than, rồi yêu cầu Đức
vua dẫn đến chỗ Bồ Tát chết. Đến nơi, hai đạo sĩ
vuốt ve con và phát nguyện rằng:
YENA SACCENA YAN SÀMO DHAMAMACÀRÌPURE AHU ETENA SACCAVAJJENA, VISANSÀMASSA HANNATÙTI.
Con chúng tôi thực hành
phạm hạnh pháp trong sạch, gồm có bác ái pháp, là người
hiếu đạo, là nơi thương yêu của cha mẹ, thật là bậc
tu hạnh bác ái. Do lời thành thật này, xin cho thuốc độc
tiêu tan khỏi mình SUVANNASÀMA con chúng tôi lập tức.
Vị Thiên nữ cũng nguyện:
NA ME PIYATARO KOCIANNO SÀMEHI VIJJATI, ETENA SACCAVAJJENA VISANSAMASSA HANNATÙTI.
Tôi ngụ trên núi
GANDHAMÀDANA đã lâu, đạo sĩ SUVANNASÀMA người của tôi
vừa lòng thương mến, không ai bằng. Do lời chân thật này,
xin cho thuốc độc tiêu tan khỏi mình đạo sĩ tức khắc.
Nhờ đức tu trong sạch
và tiền nghiệp đã hết, nên khi đó thuốc độc không làm
hại được. Tức thì Bồ Tát sống lại, luôn cả mắt của
hai vị đạo sĩ cũng được sáng tỏ như xưa, thật là hạnh
phúc biết bao.
Sau khi đó, bèn đem nhau trở về tịnh thất. Đức vua cũng về theo và xin thọ giới tu theo Bồ Tát và hai đạo sĩ.
Khi đức Thế Tôn dẫn tích
DUKURA, rồi Ngài giảng tiếp rằng: Đạo sĩ KUDURA nay là
KASAPA [2], cô đạo sĩ PÀRIKÀ nay là VAHAKÀPILÀ Tỳ khưu,
SUNADARÌ nay là VADHAKÀPILÀ Tỳ khưu, Ngài SUVANNASÀMA Bồ Tát
tức là Như Lai đây.
Chú thích:
[1] SÀDHU: đúng rồi.
[2] Ca diếp
-ooOoo-
Đầu
trang | 01 | 02
| 03 | 04 | 05 | 06
| 07 | 08 | 09
| 10 | 11 | 12
| Mục lục
Chân thành cám ơn anh NTH đã giúp đánh máy vi tính -- Bình Anson, tháng 6-2001
[ Trở về trang Thư Mục ]
update: 10-06-2001