📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Kinh Thuy Du

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 8,178 ký tự · ~7 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

Kinh Thuy Du

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Kinh Thủy Dụ

Thích Nhất Hạnh

Thầy Xá Lợi Phất - anh cả

trong giáo đoàn - có dạy một kinh gọi là Kinh

Thủy Dụ mà chúng ta có thể học hôm nay. Kinh

này giúp chúng ta quán chiếu để đối trị

hữu hiệu cái giận. Kinh Thủy Dụ là một kinh trong

bộ Trung A Hàm. Thủy là nước. Khi khát ta cần nước

để uống, khi nóng bức ta cần nước để tắm

gội. Những lúc khát khô cổ, những lúc nóng bức mà

không có nước thì chúng ta khổ. Hồi đó Bụt đang

ở tại tu viện Cấp Cô Độc, nước Xá Vệ.

Thầy Xá Lợi Phất gọi các huynh đệ tới và

nói: "Này các huynh đệ, có năm phương pháp

này có thể giúp ta vượt thắng phiền giận,

nếu các vị huynh đệ muốn nghe thì tôi sẽ

nói." Các thầy khác nói: "Xin sư huynh

nói." Thầy Xá Lợi Phất mới nói như sau:

Trường hợp thứ nhất là

trường hợp của một người hành động rất dễ ghét

nhưng lời nói không đến nỗi dễ ghét.

Có người mà khi mới nhìn thấy, ta đã thấy không

chịu nỗi rồi. Cách người đó đi, đứng, hành

động và đối xử đã có thể làm ta giận, nhưng

khi người đó nói năng thì không đến nỗi

nào, đôi khi lại nói những câu nghe rất được. Vậy

nếu là người có trí, (tức là không phải người

ngu!), ta phải quán chiếu để đừng giận

người đó. Tại vì ta biết rằng tuy thân hành

của người đó không thanh tịnh nhưng khẩu hành của

người đó còn thanh tịnh. Và thầy dạy đối với

những người như thế, ta nên tác ý tới khẩu

hành của họ mà đừng tác ý về thân hành

của họ. Nếu ta chỉ nghĩ tới thân hành của

người ấy thì cơn giận của ta sẽ nổi lên. Nhưng

nếu ta ngồi đó mà tác ý tới khẩu hành của

người ấy thì ta sẽ không còn giận người ấy. Ta

tiếp xúc được với khía cạnh tích cực của

người kia.

Đây là ví dụ mà thầy Xá

Lợi Phất sử dụng: có một vị khất sĩ ưa mặc áo bá

nạp (y phấn tảo - y được chấp nối bằng những mảnh

giẻ rách lượm được trong các đống rác), đi ngang

qua một đống rác có phân và nước tiểu, thấy

một miếng vải có vẻ lành lặn vứt ở đó. Vị

khất sĩ ấy cúi xuống lượm miếng vải lên bằng

tay trái và với tay phải căng miếng vải ra

để nhận xét. Nếu thấy miếng vải còn

tốt, không đến nỗi nào, không rách, không

sờn và không dính chất dơ, vị khất sĩ đó biết

rằng có thể gấp nó lại, đem về giặt để

may y phấn tảo. Ta cũng quán chiếu như vậy.

Người kia tuy rằng thân hành không được dễ thương

nhưng khẩu hành còn dễ thương, nên chúng ta vẫn có

thể chơi được với người đó, vẫn có thể

chấp nhận được người đó. Tấm vải này tuy đã

được vứt vào đống rác gần bãi phân, nhưng

nếu được giặt giũ nó vẫn còn có thể dùng

được, thành ra ta nhặt nó đem về.

Trường hợp thứ hai là

trường hợp người khẩu hành không thanh tịnh nhưng

thân hành thanh tịnh. Miệng người ấy nói

ra những lời như rắn độc nhưng người ấy lại có

những hành động cũng khá dễ thương; nếu ta là

người có trí thì ta có thể tác ý tới những

hành động dễ thương của người ấy mà quên đi

những lời nói của người ấy để ta có thể

thương, chấp nhận và sống chung với người ấy.

Thầy đưa ra một ví dụ:

"Này các bạn, như ngoài thôn xóm chúng ta,

không xa, có một hồ nước rất sâu nhưng bị rơm,

cỏ, lá, bèo và củi mục che lấp hết. Nếu có

người đang bị nóng bức mà không có nơi tắm thì

người đó cũng có thể sử dụng cái hồ kia.

Người đó cởi áo ra đặt trên bờ hồ, bước xuống

hồ dùng hai cánh tay khoát những lá khô, những cây

bèo, những cọng rêu và những cành củi mục đang

che lấp thì nước trong sẽ hiện ra và người đó

có thể bắt đầu tắm rửa và bơi lội thỏa

thích." Vì một ít rêu, bèo, cỏ và củi mục

trên mặt nước mà bỏ mất hồ thì rất uổng.

Trường hợp thứ ba là

trường hợp một người thân hành không thanh tịnh mà

khẩu hành cũng không thanh tịnh. Hành động

của người ấy không dễ thương chút nào mà lời nói

của ông ta cũng rất là dễ ghét, trong trường hợp

đó ta phải làm như thế nào? Thầy Xá Lợi Phất

nói: ta phải nhìn thật kỹ vì đôi khi trong tâm của

người đó còn có những điểm tích cực mà ta

chưa thấy. Trong tâm người nào mà lại không có

những điểm tích cực? Trong trường hợp này, sự

thực tập tuy khó nhưng chúng ta vẫn có thể làm

được.

Thầy Xá Lợi Phất đưa ra một

ví dụ: "Này các vị khất sĩ, một người bộ

hành đi đường xa, khát đến cháy cổ và gặp

được một cái lỗ chân trâu trong đó còn có

chút ít nước đọng lại. Người đang bị nóng

bức đó nói rằng: nếu ta lấy một tờ lá cuộn

lại để múc nước lên thì cũng có thể làm

cho nước đó vẩn bùn. Tốt hơn hết là ta quỳ hai

gối, chống hai tay và đưa miệng xuống trực

tiếp uống nước trong lỗ chân trâu. Và sau khi

người bộ hành gần chết khát ấy quỳ xuống chống

tay và uống được ba bốn ngụm nước thì thấy trong

người dễ chịu hơn rất nhiều. Người ấy sau đó

có thể tiếp tục cuộc du hành."

Đối với một người có lời

nói không dễ thương mà hành động cũng không dễ

thương, ta phải quán chiếu để thấy rằng

trong tâm họ cũng có những điểm tươi mát

còn sót lại, và nếu ta thấy được những

điểm ấy thì ta vẫn còn có thể chấp nhận

được người ấy và có thể sống với người ấy.

Tuy trường hợp này khó hơn trường hợp thứ nhất và

thứ hai nhưng ta vẫn có thể chấp nhận được

người ấy, và do đó người trí có thể ngăn

ngừa tâm mình phát khởi lên giận dữ.

Trường hợp thứ tư là

một người thân hành không thanh tịnh, khẩu hành

không thanh tịnh và ý hành cũng không thanh tịnh.

Ta đã cố gắng hết sức mà cũng không thấy

điểm tích cực nào trong tâm ý của người

ấy, cũng như trong thân và khẩu của người ấy. Ta

phải làm thế nào?

Thầy Xá Lợi Phất đã dùng ví

dụ này: "Trên đường dài có một người lữ

hành mắc bệnh rất nặng. Thôn xóm rất xa, người

ấy khốn đốn, héo hắt, cô độc, không có bạn đồng

hành, không có hy vọng gì sống sót và ra khỏi

tai nạn này. Tình cờ có một người đến gần

người ấy, dừng lại một bên và thấy được tình

trạng thảm thương của người bộ hành ấy. Người

này có thể phát khởi lòng thương, biết rằng

nếu không được ai giúp thì người bộ hành kia

sẽ chết ngay tại chỗ. Thấy như vậy, hiểu

như vậy, người này bắt đầu dìu người kia đi từng

bước cho tới khi hai người tới được thôn xóm gần

nhất. Tới được thôn xóm rồi, người thứ hai này

mới tìm một nơi chữa trị cho người thứ nhất. Sau

một thời gian ba hoặc bốn tuần lễ người bệnh kia

vượt thoát cơn khổ bệnh và niềm vui sẽ

thuộc về người thứ hai."

Khi ta thấy một người thân

hành không dễ thương, khẩu hành không dễ thương

và tâm hành cũng không dễ thương, ta biết rằng

cuộc đời người này thế nào cũng đau khổ

đến mức cùng cực. Nếu ta không thương,

nếu ta không giúp thì ai có thể giúp người

đó? Ở đây, thầy Xá Lợi Phất kêu gọi

đến tâm Từ Bi của chúng ta. Nếu có lòng Từ

Bi, chúng ta rất có thể sống được với người

thân hành không dễ thương, khẩu hành không dễ

thương và ý hành cũng không dễ thương. Chỉ có

những người thiếu Từ Bi mới chạy trốn thôi, chứ

người có tu tập một ít Từ Bi thì vẫn có thể

sống chung và giúp đỡ được người mà cả ba

nghiệp thân, khẩu và ý đều không thanh

tịnh.

Trường hợp thứ năm là

trường hợp người thân hành thanh tịnh, khẩu hành

thanh tịnh mà ý hành cũng rất thanh tịnh. Chỉ

trừ khi ta là một người ngu thì ta mới không ở với

người ấy, mới muốn bỏ cái tăng thân của người ấy

mà đi thôi. Khi người kia là một người có hành

động nho nhã và đẹp đẽ, có lời nói dịu dàng và

dễ thương, có tâm địa tốt lành mà ta lại lìa bỏ

người đó để ra đi thì quả thật ta là một

người ngu si. Chỉ có người ngu si mới làm như

thế.

Thầy Xá Lợi Phất đưa ra một

ví dụ: "Ở cạnh làng có một hồ nước, trong

đó có những bông sen hồng và trắng nở rất thơm.

Bờ hồ xanh mướt cỏ, xung quanh hồ có những hoa viên,

những hàng cây rất tươi mát, có chim hót, có bướm

lượn, cảnh vật rất thần tiên. Nếu có một cái

hồ như vậy mà ta không biết tới ngồi một bên,

tới cởi áo xuống bơi lội trong hồ, tới vốc nước

trong dưới hồ mà uống thì ta không đáng để

được gọi là người biết sống có hạnh

phúc."

Gặp một người thân hành,

khẩu hành và ý hành dễ thương, ta phải

quyết tâm ở lại bên người đó. Thực tập lời

này của thầy Xá Lợi Phất, khi ta thấy một thiền

sinh khách mà thân hành, khẩu hành và ý hành dễ

thương ta nên thỉnh cầu người ấy ở lại để

làm giàu cho tăng thân ta, và để tăng thân ta

trở nên một hồ sen tươi mát và thơm tho, làm

niềm vui và hạnh phúc cho ta và không biết cho

bao nhiêu người khác nữa.

(trích "Thương yêu theo phương pháp Bụt dạy",

Thích Nhất Hạnh, NXB Lá Bối, Hoa Kỳ 1995)

Chân thành cảm tạ Chị Dương Kim Nguyệt đã có thiện tâm đánh máy lại bài viết nầy.

[ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trước10 de tai dam luanVăn bản tiếp →Gioi Hoc
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)