Bat Nha Tam Kinh
This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font
Tìm hiểu về Bát nhã ba la mật đa tâm kinh
Phúc Trung
Hàng Phật tử chúng ta ai cũng
hiểu rằng khi tụng kinh thì miệng đọc,
thân yên tịnh, tâm chú trọng vào nghĩa lý
của câu kinh. Cho nên sự lợi ích của tụng kinh là
mở mang trí huệ, định tâm, đồng thời chuyển
được ba nghiệp của thân, miệng, ý.
Trong một thời tụng kinh, những
bậc tổ, thầy ngày xưa có dạy một câu thiệu
" vào Đại Bi, ra Bát Nhã" , nghĩa là
trước khi tụng một quyển kinh hay một phẩm kinh,
sau phần nguyện hương, tán Phật, trước khi vào
phần chính của kinh là phải tụng " Chú Đại
Bi", khi chấm dứt kinh, người ta phải tụng
ngay tiếp theo " Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm
Kinh", Có chỗ còn gọi là "Bổ
khuyết tâm kinh".
Khi tụng Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh có một số vấn đề, chúng tôi thấy cần tìm hiểu:
- Nguồn gốc và các nghi vấn.
- Cốt tủy kinh.
- Chú.
1.- Nguồn gốc và các nghi vấn:
Khi Đức Phật còn tại thế,
Ngài nói kinh nầy tại bốn chỗ, 16 hội trong thời
gian 22 năm ở Kỳ Viên Tịnh Xá (Jetavana-Vihàna nay ở
thành Sahet-Mahet) và Trúc Lâm Tịnh Xá
(Valuvana-Vihàna nay ở thành Rajighia), hai tịnh xá nầy
cách nhau khoảng 600 cây số ngàn, cả hai nơi đức
Phật thường thuyết Pháp hơn các nơi khác.
Kinh Bát Nhã (Prajna-Paramita Sutra) gồm có ba bản:
- Đại phẩm Bát Nhã, gồm 25 ngàn bài tụng.
- Tiểu phẩm Bát Nhã, gồm 8 ngàn bài tụng.
- Bát Nhã tâm kinh.
Ngài Câu Ma La Thập (Kumarajiva 344-413) dưới đời Đông Tấn, đã dịch ra chữ Hán toàn bộ kinh Bát Nhã như sau:
- Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật kinh, 27 quyển.
- Tiểu phẩm Bát Nhã Ba La Mật kinh, 10 quyển.
- Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật kinh, 1 quyển.
Trần Huyền Trang (600-664)
đời Đường, ngài có dịch Đại Bát Nhã kinh (Ma Ha
Bát Nhã Ba La Mật kinh), từ năm 660 cho đến năm
663, gồm có 600 quyển, là dịch phẩm cuối cùng
của người (từ khi ở Ấn Độ về năm 645, ông
đến chùa Hoằng Phước ở kinh đô Tràng An, tổ
chức việc dịch 675 quyển kinh đã mang về.
Năm 652 ông cho xây một tàng kinh các có 5 tầng, ở
góc phía tây chùa Từ Ân, để tàng trử các kinh
mang từ Ấn Độ về. Công việc dịch thuật,
được vua Đường Thái Tôn yểm trợ, ngoài ông ra
còn có 12 danh tăng, lại có thêm 9 nhà sư thông
thạo văn phạm, 1 nhà sư nguyên ngữ học, về
sau nhà vua còn chỉ định 5 vị quan đầu triều
giúp đỡ và nhuận sắc nếu cần, không kể
những người giúp việc sao chép. Từ năm 660
đến năm 663, ông đến chùa Ngọc Hoa
để dịch kinh Đại Bát Nhã, và ông đã viên
tịch tại đây năm 664. Trong 19 năm, ông và những
người cộng sự đã hoàn tất được 75 dịch phẩm,
gồm 1335 tập).
Hòa Thượng Thích Trí Tịnh
đã dịch Kinh Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật theo quyển
của ngài Câu Ma La Thập (Kumârajiva, 344-413 -- ngài
được vua Diệu Hưng đời Hậu Tần rước về
Tràng An vào năm 401 đến 413, trước đó ngài
đã ở ải địa đầu Lang Châu. Trong ba mươi năm ở
Trung quốc, ngài dịch ra chữ Hán hơn 97 bộ kinh sách,
gồm 425 quyển, nay chỉ còn lại có chừng 50 bộ A
Di Đà kinh, Diệu Pháp Liên Hoa kinh, Thành thật
luận, Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật Đa kinh, Tiểu phẩm
Bát Nhã, Kim cương Bát nhã Ba la mật kinh, Ma ha bát
nhã ba la mật đại thần chú, Duy Ma Cật Sở thuyết
kinh ...). Bộ kinh nầy Hòa Thượng Trí Tịnh dịch trong
6 năm, từ năm 1967 đến năm 1973 thì hoàn tất, in
thành ba tập. Ngài Câu Ma La Thập cũng như Huyền
Trang, họ đều là bậc thánh tăng, dịch kinh
bất hủ trong lịch sử Phật Giáo Trung Quốc.
Tưởng cũng nên ghi nhận, kinh
Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật là tóm tắt Kinh Đại Bát
Nhã, nội dung của Đại phẩm Bát Nhã và Tiểu
Phẩm Bát Nhã thì tương tự nhau, còn Bát Nhã Ba La
Mật Đa Tâm Kinh là bản cô động nhất, ngắn nhất,
ngài Huyền Trang dịch bản kinh chỉ có 280 chữ
kể cả tựa.
Bản dịch ra Việt ngữ bài
Tâm kinh, về văn xuôi thấy có in trong Từ bi Đạo
tràng Mục Liên Sám pháp dịch giả Hoà Thượng Quảng
Độ, do chùa Việt Nam ở Seatttle in năm 1992, không
rõ ai là dịch giả (bản chánh bài Tâm kinh in âm Hán
Việt). Về văn vần, có một bổn in trong Nghi
Thức Tụng Niệm của Giáo Hội Tăng Già Khất Sĩ
Việt Nam, ấn hành năm 1979, một bản nữa, in trong
Kinh Vu Lan (Nghĩa) dịch giả Hòa Thượng Huệ
Đăng, Hương Đạo Xuất Bản năm 1970.
Chúng ta biết rằng các lần
kết tập kinh điển kỳ I và II, chỉ hợp tụng
kinh điển mà thôi. Còn lần kết tập kỳ III,
dưới triều đại A Dục (Asoka -- lên ngôi năm 272
và mất năm 232 TTL), tuy ngày nay không tìm thấy một
bản kinh nào được ghi chép trong lần kết tập
nầy, nhưng bài sắc văn của vua A Dục khắc ở cột
đá đã được phát kiến ở thôn Lumbini, nơi
đức Thế Tôn đản sinh, cho phép chúng ta đi
đến kết luận kinh điển Phật giáo cũng
đã có ghi chép trong lần kết tập nầy, nhưng sau
triều đại A Dục, vương triều Maurya suy kém
lần, Ấn độ bị Hy Lạp thôn tính, các tiểu
quốc nổi lên cát cứ nhiều phương, nạn đói
kém, sau đó bị vương triều Sunga chiếm lấy
ngôi của dòng Maurya, Phật giáo bị đàn áp, vì
thế mà các bản kinh đã không còn được lưu
truyền. Cho đến vương triều Kusana, vua Ca
Nhị Sắc Ca (Kanishka -- 78 TTL-101 STL) đã tổ chức lần
kết kỳ IV, lần nầy kinh điển được khắc vào
bản đồng, tuy vậy mà ngày nay, chỉ còn có luận
tạng Abhidarma-mahavibhàsa Sutra hãy còn giữ được. [*]
Cho nên trước thời đại Ngài Long Thọ (Thế kỷ III), Bát Nhã bộ đã lưu truyền gồm có:
- Đại Bát Nhã Sơ Phận.
- Đại Bát Nhã.
- Văn Thù Bát Nhã.
- Thắng Thiên Vương Bát Nhã.
- Lý Thú Bát Nhã.
- Kim Cương Bát Nhã.
- Bát Nhã Tâm Kinh.
Theo học giả Trần Trọng
Kim thì Bát Nhã Tâm Kinh có 7 bản dịch, trong đó
bản dịch của Ngài Huyền Trang được phổ biến
hơn cả.
Theo ông Bạch Liên viết
trong "Những Điều Tôi Hiểu Biết
Về Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh" in năm
1970 thì Phạn ngữ có đến 2 bản Bát Nhã Ba La
Mật Đa Tâm Kinh: Bản ngắn và bản dài. Bản ngắn là
bản của ngài Huyền Trang đã dịch, các kinh
đều in theo bản nầy và Phật tử chúng ta đã
tụng trong mỗi thời kinh chữ. Còn bản dài, có
một bản được lưu giữ ở tu viện Hasedara thuộc
tỉnh Yamato của Nhật Bản, gồm một bản sao chữ Phạn,
một bản phiên âm chữ Phạn và một bản dịch chữ
Hán, các bản nầy được sao chép tại Trung Quốc vào
năm 796-798 và được mang về Nhật Bản vào đầu
thế kỷ IX. Bản nầy được hai nhà sư Nhật là
Kanematsa và Ôta, sao chép từ Nhật gửi sang Oxford cho
ông W. Max Muller nhận được ngày 7-10-1880, ông Max
Muller in trong quyển Anecdota Oxoniensia Aryan Serie
năm 1884, được ông F.M. dịch ra Việt ngữ như
sau:
Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh.
Nam mô nhất thiết trí!
Tôi nghe như vầy: Một thuở
nọ đức Thế Tôn ngụ tại thành Vương Xá
(Ragugriha) trên non Linh Thứu (Gridhrakuta), cùng với
một số đông hàng Tỳ kheo (Bhiksu) và một số đông
chư chư vị Bồ Tát (Bodhisattvas).
Khi ấy đức Thế Tôn
đang đại định, tức là nhập Thâm diệu Tam Bồ
Đề (Gambhirava-sambodha), đồng thời Đức Thánh
Quán Tự Tại bồ tát cũng thật hành pháp Bát-nhã
Ba-la-mật-đa cao thâm, Ngài suy nghĩ như vầy: có 5
Uẩn và bản tính chúng đều trống không (về
hiện tượng).
Bây giờ nhờ oai lực của
Phật, Tôn giả Xá-lợi-tử bạch với Đức Thánh Quán
Tự-tại Bồ-tát rằng: Nếu có thiện nam, tín
nữ nào muốn tu học theo pháp môn Bát-nhã
Ba-La-mật cao thâm thì phải tu học như thế
nào?
Nhơn đó, Đức Thánh Quán
Tự-tại Bồ-tát mới bảo Tôn giả Xá-lợi-tử: Nếu
thiện nam, tín nữ nào muốn tu học pháp môn
Bát-nhã Ba-la-mật cao thâm thì phải suy nghĩ như
vầy: Có 5 Uẩn và phải xem bản tính của 5 Uẩn đó
như là trống không: Sắc là không, không là sắc.
Không chẳng khác sắc mà sắc chẳng khác không. Cái
gì là sắc, đó là không, cái gì là không, đó là
sắc. Cảm giác, tư tưởng, hành vi và tri thức
(thọ, tưởng, hành, thức) cũng đều không,
chẳng có chỗ khởi đầu, cũng chẳng có chỗ
cuối cùng (vô thủy vô chung). Chẳng có nhơ bợn,
cũng chẳng có cái chi chẳng nhơ bợn, chẳng có cái
chi vẹn toàn cũng chẳng có cái chi chẳng vẹn toàn.
Này Xá-lợi-tử, vì vậy trong cái không nầy chẳng có
sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Chẳng có mắt, tai,
mũi, lưỡi, thân,ý. Chẳng có sắc tướng, âm
thanh, hương vị, xúc giác, và cảnh vật (Pháp).
Chẳng có mắt... cho đến chẳng có ý, chẳng
có cảnh, chẳng có ý thức. Chẳng có trí tuệ,
chẳng có vô minh, chẳng có hết (vô minh)... Cho
tới chẳng có già chết, chẳng có hết già
chết. Chẳng có Khổ, Tập, Diệt, Đạo (bốn
chơn lý), chẳng có trí tuệ, chẳng có chứng
đắc, chẳng có vô chứng đắc Niết-bàn. Này
Xá-lợi-tử, vì chẳng có chứng đắc (Niết Bàn)
mà một người nương vào Bát-nhã Ba-la-mật của chư
vị Bồ-tát (trong một thời gian) tâm bị trói buộc,
Nhưng khi tâm hết bị trói buộc, thì người ấy
thoát khỏi mọi sự khiếp sợ, xa lìa vọng
tưởng và đạt được cứu cánh Niết-bàn.
Các Đức Phật đời trước, đời nay và đời sau, nhờ Bát-nhã Ba-la-mật mà đắc quả vô thượng chánh đẳng chánh giác.
Bởi vậy chúng ta cần
biết đại thần chú Bát-nhã Ba-la-mật, là thần
chú đại trí huệ, cao hơn các thần chú khác,
thần chú nầy làm thuyên giảm mọi sự đau khổ -
điều nầy nói thật chớ không phải nói ngoa -
thần chú Bát-nhã Ba-la-mật đọc như vầy: Hởi
Trí Huệ! Đi, đi, đi qua bên kia bờ, qua tới bờ
bên kia. Ta-bà-ha!
Này Xá-lợi-tử, Bồ-tát dạy tu học pháp môn Bát-nhã Ba-la-mật cao thâm là như vậy đó.
Khi Đức Thế Tôn xuất
định, Ngài liền tỏ ý tán thành Thánh Quán
Tự-tại Bồ-tát và khen: Lành thay! Lành thay!
Thiện nam tử, đúng như vậy. Học tập như
thế mới là thật hành pháp Bát-nhã Ba-la-mật cao
thâm. Lời ngươi trình bày đã được chư vị
A-la-hán Như-lai (Arahat Tatha-gatas) hoan nghênh. Đức
Thế Tôn nói với tấm lòng đầy hoan hỷ, Tôn
giả Xá-lợi-tử, Đức Thánh Quán Tự-tại Bồ-tát,
toàn thể chúng hội, và cõi trời, người, A-tu-la
và chư Tiên, đồng ca tụng lời của Đức Thế
Tôn.
Bản dài cũng còn một bản
dịch sang Pháp văn của Bhiskhu Vai-Tae và Dr Dwight
Goddard in trong Buddhist Bible, ed. Goddard 1938. Bản nầy
không rõ dịch từ bản chữ Phạn nào, nhưng có hai
đoạn sau đây có phần giải thích rõ hơn bản của W.
Max Muller:
" Đức Quán Tự-tại bèn
đáp: Nếu thiện nam, tín nữ nào muốn tu pháp
Bát-nhã Ba-la-mật thì trước hết nó phải loại
bỏ tất cả những ý niệm liên kết với Bản
ngã. Nó phải suy tưởng như vầy Bản ngã - Bản ngã
là gì? Có phải là một thực thể trường tồn hay
là nó vốn do những yếu tố nhứt thời cấu tạo ra.
Bản ngã vốn do ngũ Uản: Sắc - thọ - tưởng - hành - thức hợp thành, bản tánh của mỗi uẩn vẫn trống không.
. . .
Không có sự hiểu
biết Niết-bàn, không có sự chứng đắc
Niết-bàn, cũng không có " Không chứng đắc
Niết-bàn. Tại sao không có chứng đắc
Niết-bàn " Bởi vì Niết-bàn là thế
giới vô nhứt vật. Nếu linh hồn là một thực
thể tự cấu thành thì nó không chứng dắc
Niết-bàn. Ngày nào con người còn tìm kiếm
sự Minh Triết cao siêu tột bực thì ngày đó nó
còn ở trong cảnh giới của ý thức.
Nếu nó muốn chứng đắc Niết-bàn, nó phải vượt qua khỏi ý thức.
Trong lúc nhập định cao
siêu nhất, vượt qua khỏi ý thức, nó thoát ra
ngoài ảnh hưởng của sự biến đổi thời gian, nó
không còn sợ sệt, nó đã nhập vào Niết-bàn
rồi. "
Các đoạn còn lại, tựu trung
ý nghĩ giống như bản dài, và bản nầy chấm dứt
ở câu chú, như bản ngắn chớ không có đoạn đức
Thế Tôn xuất định.
Chúng tôi chép nguyên văn bản dài là cốt ý cho thấy Ngài Quán Tự Tại đã nói kinh ở tại đâu và vào lúc nào?
Chúng ta có thể hiểu
được rằng: Ngài Quán Tự Tại tức là đức Quán
Thế Âm Bồ Tát, ngài do pháp quán âm thanh mà
thành tựu quả vị, nên quán tánh Không của vạn
pháp. Lúc đức Phật nhập đại định, cũng là lúc
đức Quán Tự Tại nhập vào Trí Bát Nhã để quán
xét tánh Không từ cái Ngã, đức Thế Tôn mới
dùng thần lực, khiến cho ngài Xá Lợi Phất vấn
nạn với đức Quán Tự Tại về phương pháp phát
triển Trí Bát Nhã trong Lục Độ Ba La Mật, do đó
ngài Quán Tự Tại mới nói kinh nầy.
Dù là bản ngắn hay bản dài,
cả hai đều không có chữ Ma Ha (Đại: Lớn) ở tựa
bản kinh và cũng không có câu " Độ nhất
thiết khổ ách " . Ngài Huyền Trang thêm
câu nầy, không rõ ý ngài như thế nào. Nhưng
làm cho chúng ta khó hiểu, bởi vì phải diễn
ý " nên không còn các khổ " hay
" liền độ thoát mọi khổ ách " ,
tức là trước đó, Bồ Tát Quán Tự Tại vẫn còn
khổ, chỉ có sau khi thấy được các Uẩn đều là
Không nên ngài mới không còn khổ, hoặc nhờ Ngài
thấy 5 Uẩn trống không, Ngài mới độ hết mọi
khổ ải của chúng sanh, như vậy trước đó ngài
không độ mọi khổ ách của chúng sanh hay sao?
Những gì cô động khó mà
diễn ý cho thật chính xác, như một bài tứ
tuyệt của thể thơ Đường luật, chỉ có 28
chữ diễn tả cả một tâm tình. Thiên kinh vạn
quyển Phật đã thuyết, sau cùng gom lại chỉ
nằm trong tạng kinh Pháp Hoa, lại sợ chúng sanh vào
thời Mạt Pháp không hiểu được ý nghĩa kín
nhiệm, Phật còn dạy rằng, Ngài chưa từng nói
một lời nào!
2.- Cốt tuỷ kinh:
Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật
là tóm tắc kinh Đại Bát Nhã. Trong kinh nầy Phật
đã dạy không nên trụ chấp các tướng. Phàm cái gì
có hình dạng đều là hư vọng, nếu thấy
được các pháp (tướng) đều hư vọng, không
thật (phi tướng), tức thấy được Như Lai (thật
tướng các pháp). Ở một đoạn Phật nói: " Tu
Bồ Đề! Có người nói Như Lai đặng quả Bồ
Đề. Thật ra, Như Lai là bản thể như như của
các pháp, nên Như Lai không đặng pháp gì cả",
và một đoạn khác nữa: " Tu Bồ Đề! Như
Lai nghĩa là không từ đâu đến và cũng không
đi về đâu, nên gọi là Như Lai. "
Trong kinh nhiều lần Phật
khuyên không nên trụ chấp tứ tướng, trụ chấp các
pháp, thành Phật, Phật có thuyết pháp, mà cũng
không chấp " đoạn diệt "(chấp
không).
Trong kinh Phật tán thán công
đức vô lượng vô biên đối với người phát tâm bồ
đề thọ trì, đọc, tụng hoặc giảng dạy
kinh nầy, trọn quyển, nửa quyển cho
đến tối thiểu là 4 câu kệ, thì phước
đức nhiều hơn người có của bằng 7 món báu
vật, đựng đầy vô lượng vô số thế giới đem
chúng ra bố thí. Phật đã dạy: " Tại sao
người thọ trì, đọc, tụng và giảng dạy kinh
nầy, phước đức nhiều hơn người kia? Vì người
nầy chẳng chấp thủ các tướng (ngã, pháp) nhập
được thể tánh Kim Cang, như như bất động vậy,"
Bài kệ của đức Phật đã nói:
Nhứt thiết hữu vi pháp,
Như mộng, huyễn, bào, ảnh.
Như lộ diệc như điện.
Ưng tác như thị quán .
Tạm dịch:
Phải quán làm sao được thế nầy,
Bao gồm các pháp hữu vi đây,
Tuồng như mộng ảo như bào ảnh,
Nhẹ tợ sương và chớp lẹ trong mây.
Phật nói kinh nầy vì ông Tu Bồ Đề đã hỏi:
- Vân hà ưng trụ?
- Vân hà hàng phục kỳ tâm ?
Nghĩa là: " - Làm sao an trụ chơn tâm?- Làm sao hàng phục vọng tâm?". Đức Phật đã dạy trong câu tinh yếu nhất:
- Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm.
Nghĩa là: " - Đừng để tâm trụ nơi nào cả thì điều phục được tâm ".
Cho nên Tâm kinh, phá chấp các
pháp, để tâm đừng trụ vào ngũ uẩn, lục căn,
lục trần, lục thức, đừng có để vọng tâm
tìm kiếm một cái gì hay tìm cầu chứng đắc một
quả vị gì. Có như thế thì tâm mới vắng lặng,
dứt sạch mọi mê lầm, nhập Niết bàn.
3.- Chú:
Chú có nghĩa là linh ngữ, mật ngữ hay là lời khẩn nguyện.
Nếu là mật ngữ, thì âm
thanh mật ngữ sẽ rung động tạo thành một làn sóng
trong vũ trụ, nó có công năng làm thành một sự
việc gì đó. Cũng như kỹ thuật điện tử,
máy thu thanh hay thu hình dùng bắt luồng sóng phát ra
âm thanh hay hình ảnh để tái tạo âm thanh và
hình ảnh trong máy thu thanh (Radio) và truyền hình
(TV). Chú cũng phát ra một luồng sóng tương tợ như
vậy. Đứng về phương diện nầy, chú là linh
ngữ hay mật ngữ, chúng ta không nên dịch nghĩa.
Nếu là một lời nguyện
cầu, chắc chắn phải cần dịch nghĩa. Bởi vì một lời
nguyện cầu phải mang cả tấm lòng lòng thành
để khẩn nguyện. Vậy bài chú trong Tâm Kinh
có 2 vấn đề đặt ra :
a) Vấn đề thứ nhất: Đây là linh ngữ hay lời khẩn nguyện?
b) Vấn đề thứ hai: Đọc như thế nào cho đúng?
- Vấn đề thứ nhất: Phạn ngữ của bài chú là:
Gate gate Pâragate Pârasamegate Bodhi Svâhã
Hòa Thượng Nhật Liên đã dịch ra chữ Hán:
Độ khứ, độ khứ,
Cứu kính độ khứ,
Cứu cánh chúng độ khứ.
Giác ngộ tốc viên thành.
Dịch nghĩa:
Đi qua, đi qua,
Qua đến bờ bên kia,
Mọi người đồng qua đến bờ bên kia.
Nguyện sự giác ngộ chóng tròn thành.
Thi sĩ Trụ Vũ đã dịch từ bản chữ Phạn:
Độ, độ, siêu suốt mình và độ thoát mọi sinh dân. Giải thoát! Tất thảy cùng về an nhiên nơi chốn.
Ông Max Muller đã dịch:
O wisdom, gone, gone, gone to the other shore, landed at the other shore, svâhã.
Ông J. Harquès Rivière có qua Tây Tạng nghiên cứu đạo Phật, ông đã dịch:
O sagesse, partie, partie, partie vers l"autre rive, conduite vers l"autre rive, svâhã.
Cả hai bản Anh và Pháp ngữ đều có nghĩa:
Này trí huệ! Đi, đi, đi qua bờ bên kia, dắt qua tới bờ bên kia, ta bà ha.
Như vậy, chúng ta biết câu
chú trong Tâm kinh có nghĩa như thế, như là lời
khấn nguyện, nhắc nhở tư tưởng của mình và độ
cho mọi người đi từ bên nây bến Mê sang bên
kia bờ Giác, dứt bỏ mọi tạo tác nghiệp quả
để đạt đến Niết Bàn, từ trí huệ
đi đến Trí Bát Nhã vậy.
Nhưng trong bản kinh ngắn hay
dài đều nói là Chú, mà đã là chú, là linh
ngừ là mật ngữ nó đã thuộc về vấn đề thứ
hai.
- Vấn đề thứ hai:
Ngài Huyền Trang là một Pháp sư thông thái, ngài
đã sang Ấn độ học trong 13 năm, đã dịch
kinh từ chữ Phạn ra chữ Hán, cũng có kinh lại dịch
từ chữ Hán ra chữ Phạn. Ngài khẳng định câu: Gate
gate Pâragate Pârasamegate Bodhi Svâhã là chú, là
mật ngữ hay linh ngữ, ngài không dịch nghĩa nên đã
phiên âm, theo âm Hán Việt chúng ta đọc :
Yết đế! Yết đế! Ba la yết đế! Ba la tăng yết đế Bồ đề Ta bà ha.
Chúng ta biết mặc dù dùng
cùng chung một chữ Hán, nhưng khi sang Việt Nam
chúng ta đọc âm khác, sang Nhật Bản đọc âm
khác, sang Đại Hàn lại đọc âm khác nữa. Ngay
chính tại Trung Hoa họ cũng đọc nhiều âm
khác, chẳng hạn chúng ta thường nghe nói: Tiếng
Quảng, Tiếng Tiều. Chính tiếng nói của
họ còn khác nhau, gây nhiều khó khăn trong
ngôn ngữ, nên họ đã thống nhất tiếng nói
trong cả nước và khắp thế giới người Hoa,
tiếng nói chính thức đó gọi là Quan Thoại
hay Phổ thông, nó chính là thổ ngữ Bắc Kinh.
Như vậy, ngày xưa lúc dịch
Tâm kinh, Trần Huyền Trang người tỉnh Hà Nam,
nhưng sau khi ở Ấn Độ về, ông đến kinh
đô Tràng An theo ý của vua Đường để dịch
kinh, như vậy âm của câu chú phải đọc theo
đúng giọng Tràng An ngày đó, nay là Bắc Kinh,
đọc theo âm Bắc Kinh thì như vầy: " Ché
tía, ché tía, bó lớ ché tía, bó lớ xứng ché tía,
pủa thỉa, xá bơ hơ". Âm nầy nghe ra còn
khác xa hơn âm Hán Việt với Phạn ngữ.
Như đã nói nó là linh ngữ,
chúng ta phải đọc cho đúng âm, nó mới có công
năng tạo ra sự việc, vậy thì chúng ta phải
đọc theo nguyên âm Phạn ngữ :
Gate gate Pâragate Pârasamegate Bodhi Svâhã
Chẳng những thế, theo
nguyên tắc nầy, chúng tôi đề nghị Phật Giáo
Việt Nam nên thành lập một Ủy ban để san
định lại những bài chú trong các Kinh, hay nói khác
hơn là phiên âm lại cho đúng với Phạn âm, nhờ
thế đọc được đúng âm thì sẽ đạt được
hiệu năng của Chú.
Phúc Trung
Sàigòn 1978, Louisville 1997
Sách Tham Khảo:
- Bạch Liên, Những
điều tôi hiểu biết về Bát nhã Ba
la mật đa tâm kinh , Đạo học tùng thư
Việt Nam, 1970
- Thích Minh Châu, Huyền Trang nhà chiêm bái và học giả, Sàigòn, 1966
- Thích Thanh Kiểm, Lịch sử Phật Giáo Trung Quốc, Vạn Hạnh, in lần thứ 2, Sàigòn, 1965
-Trụ Vũ, Kinh ruột siêu việt phá mê trừ khổ , Paris, 1973
Phụ chú:
[*] Đây là dựa theo sử thuyết của
Phật giáo Đại thừa. Tuy nhiên, dựa theo sử
thuyết của Phật giáo Nguyên thủy, cả 3 tạng kinh
điển - Kinh, Luật, Luận - đều được ghi lại
đầy đủ trên giấy lá bối đa và được lưu
truyền cho đến ngày nay qua ngữ văn Pali. Xin
xem bài " Tam Tạng Kinh Điển ". (Bình Anson - 07/98)
Chân thành cám ơn anh Phúc Trung (Nguyệt san Phật Học, Kentucky, USA) đã gửi tặng bài viết nầy (06/97) .
[ Trở về trang Thư Mục ]