📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

Kinh Con rua

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 4,594 ký tự · ~4 phút đọc
🏠 📜

Kinh Con rua

This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font

Kinh Con rùa

Hòa thượng Thích Thiện Châu

Giới thiệu

B ản kinh này trích từ Tương Ưng bộ

(Samyutta Nikâya) tập IV, trang 183-185 do HT Thích Minh

Châu dịch, Tu thư Phật học Vạn Hạnh xuất bản

1982.

Nội dung gồm những ý chính sau đây:

Phật lấy ví dụ con

rùa khôn ngoan, khi gặp chó sói thì rút chân và

đầu cổ vào trong mai để khỏi bị chó sói

giết hại, để khuyên dạy chúng ta hãy hộ trì

các giác quan khi các giác quan tiếp xúc với các

đối tượng để khỏi bị "ác ma" gây nên

tai họa

Phật chỉ dạy

phương pháp "hộ trì các căn": Khi các giác

quan mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý tiếp xúc

với đối tượng sắc tiếng, mùi, vị, cảm xúc,

pháp. Không nên nắm giữ tướng chung (toàn diện

cành hoa hồng với tất cả hình sắc, mùi thơm v.v...),

tướng riêng (một phần của hoa hồng như một tai hoa

hay mùi thơm) và chế ngự những nguyên nhân nào

có thể gây nên say đắm, lo buồn và những ý

nghĩ, những lời nói, những hành động có hại cho

mình cho người

Ý thứ ba nằm trong

bài kệ ở cuối bản kinh vừa tóm tắt hai ý

trên, vừa nhấn mạnh những điểm quan trọng

trong khi thực hành "hộ trì các căn": thâu

nhóm, nhiếp phục tâm tư để tâm tư không

tán loạn. Vì tán loạn là nguồn gốc của phiền

não và nghiệp ác, không nương tựa vào "tà

kiến" (sản phẩm của những lý thuyết

sai lầm, lệch lạc đói với sự thật) để nhận

xét, phán đoán sự vật, không làm hại người, không

nói xấu người. Và như vậy là chứng đạt được sự

an tịnh hoàn toàn.

Bản kinh trên cho

chúng ta thấy rõ tính chất thực tiễn của đạo Phật.

Phật không nói nhiều về tâm trên bình

diện bản thể như nhiều đệ tử về

sau màchỉ thẳng phương pháp "hộ trì các

căn" để tâm ý đạt được sự an tịnh.

Mà an tịnh vốn là bản tánh của tâm.

"Hộ trì các

căn" còn có nghĩa là đừng để tâm ý

bị vương vấn, trói buộc bởi các dây nhợ phiền

não và tà kiến. Đây cũng là đạo lý

"Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm" (khi tâm

phát khởi không nên để bị kẹt vào một nơi

nào) mà trong kinh Kim Cương và các Thiền Kinh

thường nói đến. Và phương pháp thực hiện

"vô niệm", "vô trụ" cũng được

Phật chỉ dạy một cách giản dị mà sâu sắc như sau:

"Trong cái nghe,

sẽ chỉ là cái nghe. Trong cái thọ tưởng sẽ chỉ

là cái thọ tưởng. Trong cái thức trí sẽ chỉ là

cái thức trí. Như vậy, nay Bâhiya, nhà ngươi cần

phải họ tập. Vì rằng, này Bâhiya, nếu với

ngươi, trong cái thấy sẽ chỉ là cái thấy; trong cái

nghe, sẽ chỉ là cái nghe; trong cái thọ tưởng sẽ

chỉ là cái thọ tưởng; trong cái thức trí sẽ

chỉ là cái thức trí.; do vậy, này Bâhiya, người

không là đời nay, không là đời sau, không là đời

chặng giữa. Như vậy là đoạn tận khổ đau."

Chánh Kinh

"Thuở xưa, này

các Tỳ kheo, có một con rùa vào buổi chiều đang

đi kiếm mồi dọc theo bờ sông. Một con giã

can, này các Tỳ kheo, vào buổi chiều cũng đi tìm

mồi dọc theo bờ sông".

"Này các Tỳ

kheo, con rùa từ đằng xa thấy con giã can đang đi

tìm mồi, thấy vậy liền rụt bốn chân và thứ năm

là cổ vào trong mai rùa của mình và nằm bất động ,

im lặng".

"Này các Tỳ

kheo, con giã can từ đằng xa thấy con rùa, đi

đến con rùa, sau khi đến, đứng một bên nghĩ

rằng: khi nào con rùa này thò ra thân phần nào và

cổ là thứ năm, ngay tại chỗ ấy, ta sẽ nắm lấy,

bẻ gãy và ăn".

"Nhưng này các

Tỳ kheo, vì rằng con rùa không thò ra thân phần nào

và cổ là thứ năm, nên con giã can nhàm chán con ruà

và bỏ đi, không nắm được cơ hội".

"Cũng vậy, này

các Tỳ kheo, Ác ma thường xuyên không gián đoạn,

đứng trong tư thế rình mò các ngươi với ý

nghĩ: Rất có thể ta nắm được cơ hội để

bắt gặp từ con mắt ... từ cái lưỡi ... hay từ

ý".

"Do vậy, này các Tỳ kheo, hãy sống hộ trì các căn" .

"Khi mắt thấy

sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ

tướng riêng. Những nguyên nhân gì vì nhãn căn

không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi,

các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự chế

ngự nguyên nhân ấy, hộ trì nhãn căn, thiệt hành

hộ trì nhãn căn. Khi tai nghe tiếng ... mũi ngửi

mùi ... lưỡi nếm vị ... thân cảm xúc ... Ý nhận

thức các pháp, không nắm giữ tướng chung, không nắm

giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì, vì ý

căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu

bi, các ác bất thiện pháp khởi lên, hãy tự

chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn,

thiệt hành hộ trì ý căn. Này các Tỳ kheo,

khi nào các ngươi sống hộ trì các căn, thời ác ma

nhàm chán các ngươi và sẽ bỏ đi, không nắm giữ

được cơ hội như con giã can đối với con rùa".

"Như rùa dấu thân phần,

Cũng vậy vị tỳ kheo,

Không nương tựa một ai

Hoàn toàn đạt tịch tịnh,

Trong mai rùa của nó,

Thâu nhóm mọi tâm tư,

Không hại một người nào

Không nói xấu một ai"

Source: Người Cư Sĩ , France, http://www.multimania.com/cusi/

[ Trở về trang Thư Mục ]

← Văn bản trướcKinh Ba matVăn bản tiếp →Kinh Dhammadinna
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)
⬇ Tải .txt